Wikipedia glwiki https://gl.wikipedia.org/wiki/Portada MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Especial Conversa Usuario Conversa usuario Wikipedia Conversa Wikipedia Ficheiro Conversa ficheiro MediaWiki Conversa MediaWiki Modelo Conversa modelo Axuda Conversa axuda Categoría Conversa categoría Portal Conversa portal Libro Conversa libro TimedText TimedText talk Módulo Conversa módulo Evento Evento Discussão 0 454 7350962 7349200 2026-04-07T14:20:56Z Alfonso Márquez 1987 /* Lugar */ texto traducido desde a wiki .[[en:Geography#Place]] 7350962 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}}{{infobox |image = [[Ficheiro:World map 2004 CIA large 1.7m whitespace removed.jpg|220px]] |caption = Mapa da [[Terra]]. |label1 = Orixe do nome |data1 = γεογραπηία, [[Lingua grega|grego]] |label2 = Orixe |data2 = {{GRC}}, séc. III a.C., [[Eratóstenes]] |label3 = Influencias |data3 = [[química]], [[xeoloxía]], [[matemática]], [[historia]], [[física]], [[astronomía]], [[antropoloxía]], [[ecoloxía]], [[Neopositivismo|positivismo lóxico]] |label4 = Influenciados |data4 = [[matemática]], [[astronomía]], [[política]], [[economía]], [[arquitectura]], [[urbanismo]], [[turismo]], [[socioloxía]], [[marxismo]], [[dereito]]etc. |label5 = Principais nomes |data5 = [[Heródoto]], [[Estrabón]], [[Pitágoras]], [[Aristóteles]], [[Eratóstenes|Eratóstenes de Cirene]], [[Tolomeo]], [[Muhammad al-Idrisi|Al-Idrisi]], [[Ibn Battuta]], [[Ibn Khaldún]], [[Abraham Ortelius]], [[Bernhardus Varenius]], [[Gerardus Mercator]], [[James Cook]], [[Alexander von Humboldt]], [[Immanuel Kant]], [[Carl Ritter]], [[Ferdinand von Richthofen]], [[Piotr Kropotkin]], [[Eliseé Reclus]], [[Friedrich Ratzel]], [[Paul Vidal de la Blache]], [[Emmanuel DeMartone]], [[Pierre George]], [[William Morris Davis]], [[Milton Santos]], [[Aziz Ab'Saber]], [[Jurandyr Ross]], [[José William Vesentini]], [[David Harvey]], [[Alfred Hettner]], [[Ruy Moreira]], entre outros |label6 = Definición |data6 = estuda o conxunto de fenómenos naturais e humanos que constitúen aspectos da superficie da [[Terra]], considerada na súa distribución e relacións recíprocas. |label7 = Coñecida por |data7 = utilizar [[mapa]]s para [[Coordenadas xeográficas|localización]], [[viaxe]]s e [[estudo]]s de [[Lugar (local)|lugares]]. |label8 = Pretende |data8 = estabelecer relación de espazo entre o [[Homo sapiens|home]] e a [[natureza]] |label9 = Divisións |data9 = [[Xeografía física]], [[Xeografía humana]], [[Xeografía econômica]] |label10 = Ramificacións |data10 = [[climatoloxía]], [[xeomorfoloxía]], [[bioxeografía]], [[hidroloxía]], [[edafoloxía]], [[xeografía matemática]], [[oceanografía]], [[meteoroloxía]], [[xeografía da poboación]], antropoxeografía, [[xeografía económica]], [[xeografía social]], [[xeografía urbana]], [[xeografía política]], [[xeografía histórica]] }} [[Ficheiro:MapL.png|150px|dereita]] [[Ficheiro:Nordhalbkugel gr.png|150px|dereita]] [[Ficheiro:MapS.png|150px|dereita]] [[Ficheiro:MapW.png|150px|dereita]] A '''xeografía''' (provén do latín ''geographĭa'' e este dende o [[lingua grega|grego]] «γεωγραφία» ''xeografía'' 'descrición da terra'<ref>{{Cita web|url = http://portaldaspalabras.gal/palabradia/xeografia|autor = Portal das palabras|título = Xeografía|dataacceso = 19/9/2015}}</ref>, composto de "η γη" (hê gê) a Terra e "γραφειν" [graphein] describir, debuxar) é a [[ciencia]] que ten por obxectivo o estudo e a representación gráfica da superficie terrestre así como a distribución espacial de fenómenos significativos na [[paisaxe]].<ref>{{DRAG|Xeografía}}</ref><ref>[[José Ortega Valcárcel|Ortega Valcárcel]], J (2000), «O termo xeografía aparece entre os gregos no século III a.C., utilizado para identificar a representación gráfica da Terra, a súa imaxe ou pintura. Este é o sentido que lle dá [[Eratóstenes]]». ''Los horizontes de la Geografía'',Ed. Ariel, p 41.</ref> Tamén estuda a relación recíproca entre a superficie terrestre e a Lúa e o Sol ([[xeografía matemática]]), e entre os [[ser humano|humanos]] e o [[ambiente]] ([[xeografía humana]]). Un dos temas centrais da xeografía é a relación home-natureza. A [[natureza]] enténdese aquí como as forzas que xeraron ou contribúen a moldear o [[espazo xeográfico]], é dicir, a dinámica e interaccións que existen entre a [[atmosfera]], [[litosfera]], [[hidrosfera]] e [[biosfera]]. O primeiro autor en utilizar a palabra Xeografía foi [[Eratóstenes]] (276-194&nbsp;a.&nbsp;C.) nunha obra hoxe en día perdida. Con todo, a fundación da xeografía atribúeselle ao tamén considerado pai da [[Historia]], [[Heródoto]] (484-425&nbsp;a.&nbsp;C.). Para os gregos é a descrición racional da Terra, e particularmente para [[Estrabón]], é o estudo das distintas rexións humanas como base para a formación do [[político]]. Existen catro tradicións históricas na investigación xeográfica, as cales son: a análise espacial de fenómenos naturais e humanos, os estudos do territorio (do lugar á rexión), o estudo da relación entre o home e a súa contorna, e a investigación das ciencias da Terra.<ref>Pattinson, W.D. (1964). The Four Traditions of Geography, Journal of Geography, pp. 211–216. http://www.geog.ucsb.edu/~kclarke/G200B/four_20traditions_20of_20geography.pdf</ref> A Xeografía moderna é unha disciplina cuxo obxectivo primordial é a explicación de toda unha serie de fenómenos naturais e sociais e non se refire só á localización deses fenómenos, senón que tamén estuda como son e como cambiaron para chegar a ser o que son. A Xeografía divídese en dúas ramas principais, a saber, [[xeografía xeral]] e [[xeografía rexional]]. Isto quere dicir que a xeografía é unha ciencia que se cuestiona simultaneamente polas pegadas deixadas polas sociedades (desenvolvemento dos espazos) ou a natureza ([[oroxénese]] das montañas, impacto do clima, etc.); así mesmo, a dinámica e organización espacial das sociedades e á súa vez as do medio físico (como o [[cambio climático]] ou o aumento do nivel medio do mar). É por iso que a Xeografía interésase nos fundamentos (físicos e humanos) así como nas dinámicas (demográficas, socio-económicas, culturais, climáticas, bioxeográficas, xeomorfolóxicas) que teñen lugar nas distintas rexións. Doutra banda esta disciplina comezou a integrar aos poucos diversos campos culturais, como a pintura paisaxista, a literatura descritiva e inclusive o cine. == Concepto == Nun sentido clásico a xeografía é a descrición da [[Terra]], pero hoxe en día, ademais de describila, a xeografía trata de explicala. Considérase á xeografía como unha ciencia que aglutina a todas as demais ciencias, tanto [[Ciencias naturais|naturais]] como [[Ciencias sociais|sociais]], desde a [[historia]] ata as [[matemáticas]], xa que os obxectos de estudo da xeografía son moitos e moi variados. Con todo, a perspectiva da xeografía é diferente; estuda os [[modos de organización do espazo terrestre]], a distribución dos elementos que compoñen, entre outros, a [[paisaxe]], as súas formas e as súas poboacións. Ademais, establece unha dialéctica entre a explicación e a descrición da paisaxe; e entre o [[método científico | método inductivo e o deductivo]]. Para iso estes elementos deben ser elixidos, seleccionados, ordenados, xulgados e presentados. A análise leva ao xeógrafo comprender os modos de organización no espazo. == Fundamentos == [[Ficheiro:17th Century map of Pembrokeshire.jpg|miniatura|upright|Os mapas, como esta representación do século XVII de [[Pembrokeshire]], son un elemento central no estudo da xeografía.]] A xeografía é o estudo sistemático da Terra das súas características e os fenómenos que teñen lugar nela (noutros corpos celestes especifícanse, como "[[xeografía de Marte]]", ou se lles dá outro nome, como [[Xeografía de Marte|areografía]] no caso de Marte, ou [[selenografía]] no caso da [[Lúa]], ou [[planetografía]] para o caso xeral),.<ref name="Areography1">{{cita web |título=Areography |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/areography |website=Merriam-Webster |data-acceso=24 de outubro do 2025}}</ref><ref name="Areoography2">{{cita novas |title=Areography |last1=Lowell |first1=Percival |journal=Proceedings of the American Philosophical Society |data-acceso=25 de outubro do 2025 |volume=41 |issue=170 |páxinas=225–234 |jstor=983554 }}</ref><ref name="WilliamSheeham2014">{{cita libro |last1=Sheehan |first1=William |title=Camille Flammarion's the Planet Mars |chapter=Geography of Mars, or Areography |series=Astrophysics and Space Science Library |data=19 de setembro de 2014 |volume=409 |pages=435–441 |doi=10.1007/978-3-319-09641-4_7|isbn=978-3-319-09640-7 }}</ref> Para que algo entre no ámbito da xeografía, xeralmente necesita algún tipo de compoñente espacial que poida colocarse nun [[mapa]], como [[Coordenadas xeográficas|coordenadas]], nomes de lugares ou [[Enderezo postal|enderezos]]. Isto levou a que a xeografía se asocie coa [[cartografía]] e os nomes de lugares. Aínda que moitos [[xeógrafo]]s teñen formación en [[toponimia]] e cartoloxía, esta non é a súa principal preocupación. Os xeógrafos estudan a distribución espacial e temporal dos fenómenos, procesos e características da Terra, así como a interacción dos seres humanos coa súa [[ambiente|contorna]].<ref name="Hayes1">{{Cita web |last=Hayes-Bohanan |first=James |data=29 de setembro de 2009 |título=What is Environmental Geography, Anyway? |url=http://webhost.bridgew.edu/jhayesboh/environmentalgeography.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20061026054331/http://webhost.bridgew.edu/jhayesboh/environmentalgeography.htm |archive-date=26 outubro de 2006 |data-acceso=25 de outubro do 2025 |website=webhost.bridgew.edu |editorial=[[Bridgewater State University]] }}</ref> Dado que o espazo e o lugar inflúen en diversos ámbitos, como a economía, a saúde, o clima, as plantas e os animais, a xeografía é unha disciplina altamente interdisciplinaria. A natureza interdisciplinaria do enfoque xeográfico depende da atención que se preste á relación entre os fenómenos físicos e humanos e os seus patróns espaciais.<ref name="Baker">{{Cita libro |last=Baker |first=J.N.L |title=The History of Geography |data=1963 |publisher=Basil Blackwell |isbn=978-0-85328-022-4 |lugar=Oxford |page=66}}</ref><ref name="Hornby11">{{Cita libro |last1=Hornby |first1=William F. |url=https://books.google.com/books?id=DLpzQgAACAAJ |title=An introduction to Settlement Geography |last2=Jones |first2=Melvyn |data=29 de xuño de 1991 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-28263-5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161225074059/https://books.google.com/books/about/An_Introduction_to_Settlement_Geography.html?id=DLpzQgAACAAJ |archive-date=25 de decembro de 2016 }}</ref> Aínda que reducir a xeografía a uns poucos conceptos clave é extremadamente difícil e obxecto dun intenso debate dentro da disciplina, varias fontes abordaron o tema.<ref name="KeyConcepts2014">{{cita libro |editor1-last=Clifford |editor1-first=Nicholas J. |editor2-last=Holloway |editor2-first=Sarah L. |editor3-last=Rice |editor3-first=Stephen P. |editor4-last=Valentine |editor4-first=Gill |title=Key Concepts in Geography |data=2014 |publisher=Sage |isbn=978-1-4129-3022-2 |edition=2nd |url=https://us.sagepub.com/en-us/nam/key-concepts-in-geography/book230446 |data-acceso=15 de novembro do 2025}}</ref> A primeira edición do libro ''Conceptos clave en xeografía'' dividiu este tema en capítulos centrados en "Espazo", "Lugar", "Tempo", "Escala" e "Paisaxe".<ref name="KeyConcepts2003">{{cita libro |editor1-last=Holloway |editor1-first=Sarah L. |editor2-last=Rice |editor2-first=Stephen P. |editor3-last=Valentine |editor3-first=Gill |title=Key Concepts in Geography |data=2003 |publisher=Sage |isbn=978-0-7619-7389-8 |edition=1st}}</ref> A segunda edición do libro ampliou estes conceptos clave engadindo "Sistemas medioambientais", "Sistemas sociais", "Natureza", "[[Globalización]]", "Desenvolvemento" e "Risco", o que demostra o difícil que pode resultar reducir o campo de estudo.<ref name="KeyConcepts2014" /> Outro enfoque moi utilizado no ensino da xeografía son os [[:en:Five themes of geography|cinco temas da xeografía]] establecidos polas "Directrices para o ensino da xeografía: escolas primarias e secundarias", publicadas conxuntamente polo [[Consello Nacional para o Ensino da Xeografía]] ([[:en:National Council for Geographic Education|en]]) e a [[:en:American Association of Geographers|Asociación de Xeógrafos Americanos]] en 1984.<ref name="Guidelines1984">{{cite book |title=Guidelines for Geographic Education: Elementary and Secondary Schools |date=1984 |publisher=The Council |isbn=978-0-89291-185-1}}</ref><ref name="Natoli1994">{{cite journal |last1=Natoli |first1=Salvatore J. |title=''Guidelines for Geographic Education'' and the Fundamental Themes in Geography |xornal=[[Journal of Geography]] |date=1 January 1994 |volume=93 |issue=1 |páxinas=2–6 |doi=10.1080/00221349408979676 |bibcode=1994JGeog..93....2N |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00221349408979676 |issn=0022-1341 }}</ref> Estes temas son a localización, o lugar, as relacións dentro dos lugares (a miúdo resumidas como "interacción entre o ser humano e o medio ambiente"), o movemento e as rexións.<ref name="Natoli1994" /><ref name="Brown2015">{{cita novas |last1=Buchanan |first1=Lisa Brown |last2=Tschida |first2=Christina M. |título=Exploring the five themes of geography using technology |xornal=The Ohio Social Studies Review |date=2015 |volume=52 |issue=1 |páxinas=29–39 |url=https://ossr.scholasticahq.com/api/v1/attachments/2781/download |data-acceso=15 de novembro de 2025 |data-arquivo=18 de maio de 2024 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20240518141508/https://ossr.scholasticahq.com/api/v1/attachments/2781/download |url-morta=yes }}</ref> Os cinco temas da xeografía determinaron o enfoque educativo estadounidense sobre esta materia desde entón.<ref name="Natoli1994" /><ref name="Brown2015" /> ===Espazo=== {{Artigo principal|Espazo}} [[Ficheiro:3D coordinate system.svg|miniatura|upright|Un [[sistema de coordenadas cartesianas]] tridimensional destro que se utiliza para indicar posicións no espazo<!--(Vexa a descrición do diagrama para a corrección necesaria.)-->]] {{Cita|Do mesmo xeito que todos os fenómenos existen no tempo e, por tanto, teñen unha historia, tamén existen no espazo e teñen unha xeografía.<ref name=GeographyPerspective1>{{Cita libro |apelido=<!-- Staff writer(s); no by-line. --> |chapter=Chapter 3: Geography's Perspectives|url=http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=4913&page=28 |título=Rediscovering Geography: New Relevance for Science and Society |data=1997 |publisher=The National Academies Press |isbn=978-0-309-05199-6 |lugar=Washington, DC |page=28 |doi=10.17226/4913 |bibcode=1997nap..book.4913N |data-acceso=1 de abril do 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507035328/http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=4913&page=28 |archive-date=2014-05-07 }}</ref>|[[Academias Nacionais de Ciencias, Enxeñaría e Medicina|United States National Research Council]], 1997}} Para que algo exista no ámbito da xeografía, debe poder describirse espacialmente.<ref name="GeographyPerspective1" /><ref name=Matthews1>{{cita libro |last1=Matthews |nome1=John |apelido2=Herbert |first2=David |title=Geography: A very short introduction |data=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-921128-9 }}</ref> Por tanto, o espazo é o concepto máis fundamental no que se basea a xeografía.<ref name=Thrift1>{{cita libro |last1=Thrift |first1=Nigel |title=Key Concepts in Geography: Space, The Fundamental Stuff of Geography |data=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |pages=85–96 |edition=2nd}}</ref><ref name=Kent1>{{cita libro |last1=Kent |first1=Martin |title=Key Concepts in Geography: Space, Making Room for Space in Physical Geography |data=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |pages=97–119 |edition=2nd}}</ref> O concepto é tan básico que aos xeógrafos a miúdo cústalles definir exactamente en que consiste. [[Espazo e tempo absolutos|O espazo absoluto]] é a localización exacta, ou as coordenadas espaciais, dos obxectos, persoas, lugares ou fenómenos obxecto de estudo.<ref name=Thrift1/> Existimos no espazo.<ref name=Tuan1>{{cita libro |last1=Tuan |first1=Yi-Fu |title=Space and Place: The Perspective of Experience |data=1977 |editorial=University of Minnesota Press |isbn=0-8166-3877-2 }}</ref> O espazo absoluto leva a concibir o mundo como unha fotografía, na que todo queda conxelado no momento en que se rexistraron as coordenadas. Hoxe en día, os xeógrafos están formados para percibir o mundo como un espazo dinámico no que todos os procesos interactúan e teñen lugar, en lugar de como unha imaxe estática nun mapa.<ref name=Thrift1/><ref name=Chen1>{{cita novas |last1=Chen |first1=Xiang |last2=Clark |first2=Jill |title=Interactive three-dimensional geovisualization of space-time access to food |journal=Applied Geography |data=2013 |volume=43 |páxina=81–86 |doi=10.1016/j.apgeog.2013.05.012 |bibcode=2013AppGe..43...81C |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0143622813001367 |data-acceso=1 de abril do 2026}}</ref> ===Lugar=== [[Ficheiro:Yi-Fu Tuan-Festival international de géographie 2012 (1).jpg|miniatura|150px|Yi-Fu Tuan, xeógrafo que destacou a importancia da linguaxe na creación de lugares.<ref>{{Cita novas |last=Tuan |first=Yi-Fu |year=1991 |title=Language and the Making of Place: A Narrative-Descriptive Approach |xornal=Annals of the Association of American Geographers |volume=81 |issue=4 |páxinas=684–696 |doi=10.1111/j.1467-8306.1991.tb01715.x}}</ref>]] O lugar é un dos termos máis complexos e importantes da xeografía.<ref name=Tuan1/><ref name=Tuan2>{{Cita novas |last1=Tuan |first1=Yi-Fu |title=A View of Geography |xornal=Geographical Review |data=1991 |volume=81 |issue=1 |pages=99–107 |doi=10.2307/215179 |jstor=215179 |bibcode=1991GeoRv..81...99T }}</ref><ref name=Castree1>{{cita libro |last1=Castree |first1=Noel |title=Key Concepts in Geography: Place, Connections and Boundaries in an Interdependent World |data=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |páxinas=85–96 |edition=2nd}}</ref><ref name=Gregory1>{{cita libro |last1=Gregory |first1=Ken |title=Key Concepts in Geography: Place, The Management of Sustainable Physical Environments |data=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |pages=173–199 |edition=2nd}}</ref> Na xeografía humana, o lugar é a síntese das coordenadas da superficie terrestre, a actividade e o uso que ten lugar, tivo lugar e terá lugar en devanditas coordenadas, e o significado que os individuos e os grupos humanos atribúen a ese espazo.<ref name="Matthews1" /><ref name=Castree1/> Isto pode resultar extraordinariamente complexo, xa que os distintos espazos poden ter diferentes usos en distintos momentos e significar cousas diferentes para distintas persoas. En xeografía física, un lugar abarca todos os fenómenos físicos que se producen no espazo, incluídas a [[litosfera]], a [[atmosfera]], a [[hidrosfera]] e a [[biosfera]].<ref name=Gregory1/> Os lugares non existen no baleiro, senón que manteñen entre si relacións espaciais complexas; o concepto de «lugar» refírese a como se sitúa un punto en relación con todos os demais.<ref name="Tobler1">{{cita novas |last1=Tobler |first1=Waldo |title=A Computer Movie Simulating Urban Growth in the Detroit Region |xornal=Economic Geography |data=1970 |volume=46 |páxinas=234–240 |doi=10.2307/143141 |jstor=143141|url=http://pdfs.semanticscholar.org/eaa5/eefedd4fa34b7de7448c0c8e0822e9fdf956.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308014451/http://pdfs.semanticscholar.org/eaa5/eefedd4fa34b7de7448c0c8e0822e9fdf956.pdf |archive-date=8 de marzo de 2019 |data-acceso=7 de abril do 2026}}</ref><ref name="Tobler2">{{cita novas |last1=Tobler |first1=Waldo |título=On the First Law of Geography: A Reply |xornal=Annals of the Association of American Geographers |data=2004 |volume=94 |issue=2 |pages=304–310 |doi=10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x |bibcode=2004AAAG...94..304T |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x |data-acceso=7 de abril do 2026 |archive-date=21 de xuño de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621022730/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x }}</ref> Por tanto, como disciplina, o concepto de lugar en xeografía abarca todos os fenómenos espaciais que teñen lugar nunha situación concreta, os diversos usos e significados que os seres humanos atribúen a esa situación, e como devandita situación inflúe no resto de lugares da Terra e vese influído por eles.<ref name=Castree1/><ref name=Gregory1/> Nun dos seus artigos, [[Yi-Fu Tuan]] explica que, na súa opinión, a xeografía é o estudo da Terra como fogar da humanidade e, por tanto, o lugar e o complexo significado que encerra este termo son fundamentais para a disciplina da xeografía.<ref name="Tuan2" /> == Definición == === Etimoloxía === A orixe etimolóxica do nome "xeografía" é derivado do [[palabra|vocábulo]] [[Lingua grega|grego]] ''geographia'' (''γεογραπηία''), que significa "descrición da Terra" e "[[Mapa|carta xeográfica]]".<ref name="Online Etymology Dictionary">{{cita web|url=http://www.etymonline.com/index.php?term=geography&allowed_in_frame=0|título="geography"|dataacceso=12 de xullo do 2015|apelidos=Harper|nome=Douglas|editor=Online Etymology Dictionary|lingua=inglês}}</ref> O termo está composto polos radicais gregos ''geo'' = "terra", + ''graphein'' = "describir". O nome da [[Campo de estudo|disciplina]] é representado no [[Lingua latina|latín]] como ''Geographia''.<ref name="Online Etymology Dictionary" /> Esta é a fonte do [[Erudición|eruditismo]] en cinco linguas europeas: en [[lingua portuguesa]] e [[lingua italiana|italiana]], ''geografia'' ([[século XVI]]);<ref>{{Cita web|url=http://www.dicio.com.br/geografia/ |título=''geografia''|autor=Dicio, Dicionário Online de Português |dataacceso= 12 de xullo do 2015}}</ref><ref>{{cita web|URL=http://dizionari.corriere.it/dizionario_italiano/G/geografia.shtml|título="Geografia"|editor=Dizionario Italiano|dataacceso=12 de xullo do 2015 |lingua=italiano}}</ref> en [[Lingua castelá|lingua española]], ''Geografía'', ([[1615]]);<ref name="Mirador Internacional 1993">{{Cita enciclopedia|enciclopedia=Enciclopédia Mirador Internacional|título=Geografia|autores=A. P. Guimarães; O. Valverde |year=[[1993]] |editor=Encyclopaedia Britannica do Brasil Publicações Ltda. |volume=10 |localización=São Paulo |páxinas=p. 5212|lingua=portugués}}</ref><ref name=DRAE>{{Cita web|url=http://lema.rae.es/drae/?val=geograf%C3%ADa |título=''Geografía'' |editor= Real academia española |dataacceso= 12 de xullo do 2015 |lingua=es}}</ref> en [[lingua francesa]], ''geographie'' (cara ao 1500);<ref name="Mirador Internacional 1993" /> en [[lingua inglesa]], '' geography '' (século XVI).<ref name="Mirador Internacional">{{cita web|URL=http://www.merriam-webster.com/dictionary/geography|título="Geografia"|editor=Merriam-Webster Dictionary|dataacceso=12 de xullo do 2015 |lingua=en}}</ref> A palabra inglesa ''geography'' é unha palabra prestada do vocábulo francés e [[Lingua alemá|alemán]] ''Geographie'' (século XVI).<ref name="Mirador Internacional 1993" /> O vocábulo alemán '' Erdkunde '' deriva de dúas palabras: '' Erde '' = "terra", + '' Kunde '' = "coñecemento".<ref name="Mirador Internacional 1993" /> Esta palabra foi rexistrada polo especialista en lingüística alemán Johann Christian Adelung ([[1732]] - [[1806]]), en [[1774]].<ref name="Mirador Internacional 1993" /> '' Erdkunde '' é traducido do vocábulo francés e alemán '' Geographie ''.<ref name="Mirador Internacional 1993" /> == Pais da xeografía == * Da xeografía antiga: [[Hecateo de Mileto]] - [[Eratóstenes]] * Da xeografía moderna: [[Bernhardus Varenius]] - [[Carl Ritter]] - [[Alexander von Humboldt]]. == Precisións == Os [[xeógrafo]]s abordan o estudo xeral do medio e as sociedades que o habitan desde diversas [[Tradicións xeográficas|tradicións]], estas son: * Os xeógrafos próximos á tradición física estudan varios aspectos do medio físico ([[Relevo terrestre|relevo]], [[clima]], [[vexetación]]etc.). * Os máis próximos á tradición propia da [[coroloxía]] estudan sistemas territoriais, xa sexan estes espazos naturais (sistemas naturais/rexións naturais) ou sociais (rexións humanas/espazos sociais). * Os próximos á tradición [[ecoloxía|ecolóxica]] estudan as interaccións entre os grupos humanos e o medio físico (e tamén o medio humanizado). * Os que se decantan máis ben pola tradición [[paisaxe|paisaxística]], concéntranse no estudo de [[paisaxe]]s naturais e paisaxes culturais ou humanos. * Os xeógrafos partidarios da tradición [[espazo xeográfico|espacial]] estudan a localización e distribución de fenómenos naturais e culturais. * Os xeógrafos máis próximos á tradición [[socioloxía|social]] estudan ás sociedades e os medios que estas habitan. De todas estas tradicións, dúas delas foron as principais en todo o [[século XX]], a tradición corolóxica ou rexional e a ecolóxica. Ademais, todas estas tradicións non foron compartimentos estancos, xa que moitos xeógrafos e escolas combináronas e combínanas de formas diversas. == Principios da xeografía == * De localización-extensión: consiste en situar o feito xeográfico; ademais permite identificar o fenómeno xeográfico. Foi sustentado por [[Friedrich Ratzel]]. * Da descrición-conexión: permite descifrar e indagar achega do feito xeográfico, analizando a súa causalidade. Foi sustentado polo xeógrafo francés [[Paul Vidal de la Blache|Vidal de la Blache]]. * Da comparación-analoxías: É a través da comparación científica que a xeografía chega a xeneralizar e a universalizar. Foi estudado por [[Carl Ritter]] e [[Paul Vidal de la Blache|Vidal de la Blache]]. * Da explicación-causalidade: permite en forma de investigación sinalar o ocorrido, explícase o fenómeno baseándose en comprobacións. Foi sustentado por [[Alexander von Humboldt]]. * Da observación xeográfica-actividade: permite a visualización dos fenómenos xeográficos tomando como referencia que se orixinan na superficie terrestre ou no espazo en xeral. Foi estudado por [[Jean Brunhes]]. * Da conexión-relación: Establécese que os fenómenos xeográficos deben ser estudados sistematicamente. Foi estudado por [[Jean Brunhes]]. == Historia da xeografía == {{AP|Historia da xeografía|Evolución histórica da xeografía}} [[Ficheiro:Al-Idrisi's world map.JPG|miniatura|esquerda|Mapamundi pertencente ao Libro de Rogelio orientado ao sur.]] O [[mapamundi|mapa do mundo]] máis antigo coñecido remóntase a antiga [[Babilonia]] do século IX a.C.<ref name="Kurt A. Raaflaub & Richard J. A. Talbert 2009 147">{{Cita libro |título=Geography and Ethnography: Perceptions of the World in Pre-Modern Societies |url=https://archive.org/details/geographyethnogr00raaf |autor=Kurt A. Raaflaub & Richard J. A. Talbert |editor=[[John Wiley & Sons]] |data=2009 |isbn=1-4051-9146-5 |páxina=[https://archive.org/details/geographyethnogr00raaf/page/n164 147] |postscript=<!--None-->}}</ref> Os [[Historia de Grecia|antigos gregos]] foron os primeiros en acumular e sistematizar os seus coñecementos xeográficos e dar nome a esta nova disciplina, [[Estrabón]], [[Eratóstenes]] e [[Tolomeo|Claudio Tolomeo]], foron os que empezaron a desenvolver teorías e prácticas do que nese momento se coñecia por xeografía. Os [[Roma Antiga|romanos]] continuaron o seu labor engadindo novos datos e técnicas, [[Pomponio Mela]] foi un deles. Durante a [[Idade Media]], os árabes como [[Al-Idrisi]] conservaron o coñecemento xeográfico grego e romano e desenvolvérono aínda máis de acordo ás necesidades da época. Os chineses tamén desenvolveron para o interior do seu territorio un coñecemento xeográfico que se tardou en descubrir. Nesta era o pensamento xeográfico baseouse na teoría de [[Tolomeo|Claudio Tolomeo]] na que se consideraba á Terra como o centro do universo. Existían mapas feitos en forma circular do que se coñecía do planeta nese momento (Europa, Asia e a parte norte de África) nos que a cidade de [[Xerusalén]] figuraba no centro da Terra. [[Cosmas Indicopleustes]] foi un dos xeógrafos medievais máis relevantes, que avalaba a idea [[Xeocentrismo|xeocéntrica]] de Tolomeo. A chegada da revolución científica empezaría coa [[teoría heliocéntrica]] de [[Nicolás Copérnico]], o fenómeno da [[Rotación da Terra|rotación terrestre]] e a idea dunha Terra de forma esférica de [[Galileo Galilei]], a [[Constante da gravitación universal|Lei da gravitación universal]] de [[Isaac Newton]], reforzadas cos descubrimentos de América e máis tarde de Oceanía, teorías que anos máis tarde gañarían aceptación na comunidade científica e manteríanse ata o día de hoxe. Comezaba a [[Idade Moderna]] e a ciencia renovábase, houbo que facer novos mapas sobre o planeta, ademais da instalación de novas teorías, o coñecemento sobre a Terra e polo tanto sobre a Xeografía serían distintos dos da Idade Media. Tralas grandes exploracións e descubrimentos dos séculos XV ao XVII e a revolución científica, a xeografía experimentou profundos cambios. Será a partir de finais do [[século XIX]], cando esta disciplina comezou a ensinarse na educación primaria e secundaría e cando se institucionalizou definitivamente nun gran número de universidades europeas. [[Bernhardus Varenius]] como predecesor do estudo científico da xeografía, [[Mikhail Lomonosov]], [[Alexander von Humboldt]], [[Carl Ritter]], [[Friedrich Ratzel]], [[Élisée Reclus]] e moitos outros, foron os grandes referentes da Xeografía deste século XIX. O [[século XX]] supuxo un gran desenvolvemento cuantitativo e cualitativo para a xeografía. Esta disciplina desenvolveu diversas [[tradicións xeográficas]] (física, ecolóxica, rexional, espacial, paisaxística e social) e novos [[Paradigma (ciencia)|paradigmas]] de estudo (ambiental, determinismo, posibilismo (xeografía rexional-paisaxística), xeografía idiográfica, xeografía teorético-cuantitativa, [[xeografía cultural]] (tamén vista como unha rama), xeografía do comportamento, xeografía do tempo ou temporal, xeografía humanista, teoría da estruturación, [[xeografía crítica]] (en Iberoamérica) ou radical (no mundo anglosaxón), xeografías posmodernas (entre as cales está a nova xeografía cultural, a nova xeografía rexional, a xeografía de xénero ou feminista, etc.), xeografía neo-cuantitativa, etc.). Ademais a xeografía ten fortes vínculos con disciplinas afíns, tanto científico-naturais (xeoloxía ou bioloxía) como científico-sociais (socioloxía, economía ou historia). Entre os xeógrafos destacados do século XX e de comezos do século XXI atópanse [[William Morris Davis]], [[Vasily Dokuchaev]], [[Alfred Russel Wallace]], [[Wladimir Köppen|Wladimir Peter Köppen]], [[Carl Troll]], [[Paul Vidal de la Blache]], [[Jean Brunhes]], [[Hans Oeschger]], [[Albert Demangeon]], [[Richard Chorley]], [[Alfred Hettner]], [[Ellsworth Huntington]], [[Walter Christaller]], [[Torsten Hägerstrand]], [[Halford John Mackinder]], [[Karl Haushofer]], [[Carl Sauer]], [[Yi-Fu Tuan]], [[Nicholas Shackleton]], [[David Harvey]], [[Milton Santos]], [[Yves Lacoste]], [[Horacio Capel]], [[Richard Hartshorne]], [[Ellen Churchill Semple]], [[Doreen Massey]], [[Robert E. Horton]], [[J. Harlen Bretz]], [[Willi Dansgaard]] e moitos outros. A comezos do século XXI, a situación actual da Xeografía é algo ambivalente. Por unha banda, parece evidente que a visibilidade da Xeografía como disciplina académica diminuíu a nivel popular, isto por exemplo pódese apreciar na redución de número de estudantes na educación superior desta disciplina, ademais agregado a que algúns autores como Richard R. O'Brien e [[Paul Virilio]] na década de 1990, apoiándose na [[desterritorialización]] do mundo, como consecuencia do desenvolvemento global das novas tecnoloxías aplicadas ás telecomunicacións, apresuráronse a dicir que é o "fin da Xeografía". Pero ao mesmo tempo, pode afirmarse que nunca o saber xeográfico estivo máis difundido entre a poboación: polo nome das novas tecnoloxías cualificadas co adxectivo de "xeográficas" ([[Sistema de información xeográfica]]), e pola difusión e ampliación do interese xeral cara aos coñecementos sobre a superficie terrestre, e sobre o planeta Terra en xeral, un coñecemento que se pode chamar xeográfico. Estes cambios están afectando á concepción popular sobre a Xeografía, onde se empeza a acuñar o concepto de [[Neoxeografía]] como unha nova etapa da disciplina, onde se di: "O paso dunha Xeografía académica á nova Xeografía caracterízase por un desdebuxamento dos límites entre os roles tradicionais de suxeitos produtores, comercializadores e consumidores de información xeográfica. Na neoxeografía, a liberdade é o primeiro, non obedecendo a ningún criterio daqueles que definiron á ciencia da Xeografía nin da Xeomática". Ademais tamén se produce un profundo debate na disciplina, onde hai defensores das xeografías rexionais e cuantitativas, onde se defende unha Xeografía máis ben descritiva, e os defensores das xeografías radicais, humanísticas e posmodernas, onde se defende unha Xeografía máis crítica dos feitos da realidade ambiental, cultural, económica, política e social. O desprazamento, nas tres últimas décadas dunha ciencia natural ou da Terra cara ás ciencias sociais en varias institucións educativas no mundo, tamén é obxecto de discusión. Para algúns autores a falta de consenso e estes debates terminan por desgastar á disciplina e é outra das posibles causas da diminución da Xeografía a nivel popular. == Disciplinas da xeografía == De acordo ao seu enfoque, a xeografía divídese en dúas grandes ramas: [[xeografía xeral]] e [[xeografía rexional]]. A xeografía xeral é analítica, xa que estuda os feitos físicos e humanos individualmente, mentres que a xeografía rexional é sintética e ocúpase dos sistemas territoriais particulares. Con todo, a articulación entre ambas ramas foi tradicionalmente un tema de debate dentro da xeografía. Para os xeógrafos de tradición corolóxica, a xeografía é, sobre todo, xeografía rexional, e a xeografía sistemática sería unha [[propedéutica]] destinada a emprender o estudo rexional. En cambio, para os xeógrafos cuantitativos defensores da tradición espacial, a xeografía xeral sería a única xeografía científica xa que só esta é capaz de formular [[teorías]] e [[Lei científica|leis]]. Un terceiro grupo de xeógrafos, próximos á tradición social, defenderon a primacía da xeografía rexional e a visión da xeografía xeral como un estudo comparado e xeralizador dos diversos elementos que conforman os complexos rexionais. === Xeografía xeral === A xeografía xeral presenta un conxunto de diversos tipos de subdisciplinas configuradas ao redor do seu propio obxecto, con fortes vínculos coas súas respectivas ciencias auxiliares e con graos variables de comunicación entre si. Trátase dun estudo de multitude de ciencias específicas que se atopan relacionadas entre si polo obxecto de estudo (o noso planeta, en especial os conceptos e procesos que se presentan na superficie terrestre). Por razóns metodolóxicas que se derivan do campo de estudo tan amplo que desenvolve, subdividese en dúas grandes ramas: xeografía física e xeografía humana. ==== Xeografía física ==== {{Artigo principal|Xeografía física}} [[Ficheiro:Cyclone Catarina from the ISS on March 26 2004.JPG|miniatura|[[Climatoloxía]] e [[Meteoroloxía]].]] [[Ficheiro:90 mile beach.jpg|miniatura|[[Xeografía litoral]].]] * A [[xeografía física]] ten como obxectivo entender a [[litosfera]], [[hidrosfera]], [[atmosfera terrestre|atmosfera]], [[pedosfera]], e os patróns de [[fauna]] e [[flora]] global ([[biosfera]]). A xeografía física (coñecida nun tempo como fisiografía, termo agora escasamente usado) é a rama da Xeografía que estuda en forma sistemática e espacial a superficie terrestre considerada no seu conxunto e, especificamente, o [[espazo xeográfico]] natural. A xeografía física preocúpase, segundo Strahler, dos procesos que son o resultado de dous grandes fluxos de enerxía: o fluxo de radiación solar que dirixe as temperaturas da superficie xunto aos movementos dos fluídos, e o fluxo de calor desde o interior da Terra que se manifesta nos materiais dos estratos superiores da cortiza terrestre. Estes fluxos interactúan na superficie terrestre que é o campo do xeógrafo físico.<ref>[[Arthur Newell Strahler]] (2008) ''Visualizing Physical Geography''. New York: Wiley & Sons in collaboration with The National Geographic Society. 626 pp.</ref> Así, a xeografía física é a rama da Xeografía que estuda o medio físico. Os principais elementos que estruturan o medio físico corresponden ao relevo, as augas terrestres, o clima, a vexetación, a fauna e o chan; e o estudo de cada un destes deu orixe a diversas [[ciencias da Terra]], entre as cales atópanse: * A [[climatoloxía]] ocúpase do estudo do [[clima]], que é o comportamento a longo prazo da atmosfera nun lugar xeográfico determinado, non debe confundirse co tempo meteorolóxico que é o obxecto de estudo da meteoroloxía. Está estreitamente relacionada coa [[meteoroloxía]] que estuda especificamente o tempo atmosférico desde o punto de vista [[Física|físico]]. Engloba subdisciplinas máis especializadas: ** A climatoloxía analítica. ** A climatoloxía sinóptica. O adxectivo sinóptica refírese especificamente aos datos atmosféricos correspondentes a unha superficie bastante extensa (un millón de km² ou máis) polo que esta rama dedícase á determinación de grandes grupos climáticos en amplos sectores da superficie terrestre. ** A topoclimatoloxía (climatoloxía dun lugar específico). ** A climatoloxía urbana, que estuda o [[clima urbano]] (refírese aos climas modificados localmente polas actividades urbanas). ** A agroclimatoloxía, que estuda o clima en relación ás súas características que inciden no desenvolvemento dos cultivos. * A [[xeomorfoloxía]] estuda de xeito descritivo e explicativo o relevo terrestre, o cal é o resultado dun balance dinámico -que evoluciona no tempo- entre procesos construtivos e destrutivos, dinámica que se coñece de xeito xenérico como [[ciclo xeográfico]], teoría suscitada por [[William Morris Davis]]. Unha obra importante neste campo é a de [[Jean Tricart]] ''La epidermis de la Tierra''<ref>Jean Tricart. ''La epidermis de la Tierra''. Barcelona: Editorial Labor, 1969</ref> cuxo título fainos ver a súa concepción da xeomorfoloxía como unha rama do estudo xeográfico xeral da Terra. O termo xeomorfoloxía provén do grego: Γηος, é dicir, xeos (Terra), μορφή ou morfos (forma) e λόγος, logos (estudo, coñecemento), é dicir, estudo das formas do relevo. Engloba subdisciplinas máis especializadas como: ** '''A xeomorfoloxía fluvial''' é a que se encarga do estudo das formas ocasionadas pola propia [[dinámica fluvial]]: erosión, transporte e sedimentación. ** '''A xeomorfoloxía de ladeiras''' é aquela que estuda os fenómenos producidos nas vertentes das montañas, así como tamén estuda os movementos en masa. ** '''A xeomorfoloxía eólica''' é a que se encarga de estudar os procesos e as formas eólicas. ** '''A xeomorfoloxía glacial '''encárgase de estudar as formas e os procesos dos accidentes xeográficos e relevos glaciares e periglaciares. ** '''A xeomorfoloxía dinámica''' trata dos procesos elementais de [[meteorización]], [[erosión]], dos axentes de transporte, do ciclo xeográfico e da natureza da erosión, que integra a erosión antrópica e os procesos morfoxenéticos. ** '''A xeomorfoloxía climática '''estuda a influencia do clima sobre o relevo, os grandes dominios morfoclimáticos e a pegada no relevo de dominios morfoclimáticos do pasado. * A [[hidroloxía]] dedícase ao estudo da distribución, espacial e temporal, e as propiedades da auga presente na [[atmosfera]] e na [[codia terrestre]]. Isto inclúe as [[precipitación (meteoroloxía)|precipitacións]], as [[escorras]], a humidade do chan, a [[evapotranspiración]] e o equilibrio das masas glaciares, mentres que os efectos das augas mariñas sobre a liña da costa quedan dentro da [[xeografía litoral]] entre tanto os procesos de erosión e sedimentación costeira, formación de barras e albufeiras, entre outros, quedarían dentro do campo de estudo da [[xeomorfoloxía]]. Engloba subdisciplinas máis especializadas como: ** A potamoloxía que estuda a [[dinámica fluvial|dinámica dos ríos]]. ** A hidroloxía mariña, así como a oceanografía, que se encargan de estudar a dinámica dos diversos axentes que interveñen nos océanos e nos mares, como as [[Corrente oceánica|correntes mariñas]], as [[Onda (mar)|ondas]], a composición da auga ([[salinidade]], osixenación, etc.). ** A [[limnoloxía]] que estuda a dinámica dos lagos. * A [[hidrografía]] pola súa banda estuda todas as masas de auga da Terra, divídese en dúas ramas: ** A hidromorfometría que se dedica ao estudo das cuncas hidrográficas, en especial ás súas forma, dimensións, composición, tempos de resposta, etc., enfocándose tamén no tipo, trazado e abundancia de drenaxes e corpos lagoares e as súas implicacións no funcionamento da cunca hidrográfica. ** A hidrografía mariña dedícase á medida, recompilación e representación dos datos relativos ao fondo do [[océano]], as [[Costa (xeografía)|costas]], as [[marea]]s e as correntes, de maneira que se poidan plasmar sobre unha carta hidrográfica. * A [[glacioloxía]] a diferenza da hidroloxía, preocúpase dos corpos de auga en estado sólido, tales como [[glaciar]]es, casquetes, [[iceberg]]s, [[plataforma de xeo|plataformas de xeo]] etc. * A [[xeocrioloxía]] dedícase ao estudo do [[permafrost]]. * A [[xeografía litoral]] estuda as dinámicas das paisaxes costeros. * A [[bioxeografía]] é a ciencia que estuda a distribución dos seres vivos sobre a Terra, así como os procesos que os orixinaron, que os modifican e que os poden facer desaparecer, incluíndo tamén a relación destes co medio. Entre as súas ramas están: ** A [[fitoxeografía]] que trata sobre as [[planta]]s. ** A [[Bioxeografía|zooxeografía]], subdisciplina que se enfoca nos [[animal|animais]]. ** A [[bioxeografía de illas]], é un subcampo que establece e explica os factores que afectan a [[biodiversidade|riqueza das especies]] de comunidades naturais. Neste contexto unha [[illa]] pode ser calquera área de [[hábitat]] rodeado por áreas inadecuadas para as especies; poden non ser illas verdadeiras rodeadas polo océano, senón tamén, montañas rodeadas por desertos, lagos rodeados pola terra firme, fragmentos de bosques rodeados por paisaxes alteradas polos humanos, etc. * A [[pedoloxía]] ou edafoxeografía estuda o chan no concernente á pedoxénese (a orixe do chan, a súa formación, clasificación, morfoloxía, taxonomía e tamén a súa relación e interacción co resto dos factores xeográficos na dinámica do ciclo xeográfico).<ref>Donald Steila. ''The Geography of Soils''. Englewood Cliffs: Prentice Hall, 1976.</ref> Dentro da pedoloxía aparecen varias ramas teóricas e aplicadas que se relacionan en especial coa física e a química. * O estudo dos [[Risco natural|riscos naturais]], xa que pese a que o número de desastres naturais non aumentou nos últimos anos, si que aumentou o número de persoas ás que afectan. É un tema do que tamén se ocupa a xeografía humana. * A [[ecoloxía da paisaxe]] é unha disciplina entre a xeografía física orientada rexionalmente e a [[bioloxía]]. Estuda as paisaxes naturais prestando especial atención aos grupos humanos como axentes transformadores da dinámica físico-ecolóxica destes. Recibiu achegas tanto da xeografía física como da bioloxía, xa que aínda que a xeografía achega as visións estruturais da paisaxe (o estudo da estrutura horizontal ou do mosaico de subecosistemas que conforman a paisaxe), a bioloxía achegaranos a visión funcional da paisaxe (as relacións verticais de materia e enerxía). Este concepto comeza en [[1898]], co xeógrafo, pai da [[pedoloxía]] rusa, [[Vasily Dokuchaev|Vasily Vasilievich Dokuchaev]] e foi máis tarde continuado polo xeógrafo alemán [[Carl Troll]]. É unha disciplina moi relacionada con outras áreas como a [[xeoquímica]], a [[xeobotánica]], as ciencias forestais ou a [[edafoloxía]]. * A [[paleoxeografía]] é a disciplina xeográfica encargada de investigar e reconstruír a xeografía de épocas pasadas e a súa evolución, sendo de grande importancia dentro da xeografía física, xa que serve para comprender mellor a dinámica actual da xeografía do noso planeta. Engloba subdisciplinas máis especializadas como: ** A [[paleoclimatoloxía]] que trata sobre o estudo dos [[clima]]s do pasado. ** A [[paleobioxeografía]], subdisciplina que se enfoca no estudo da interacción dos seres vivos do pasado co seu ambiente e a súa distribución. ** A paleohidroloxía que estuda os corpos de auga e augas correntes pretéritos. ** A paleopedoloxía dedícase ao estudo dos paleosuelos e dos chans relictos. ==== Xeografía humana ==== {{AP|Xeografía humana}} A xeografía humana é a [[Ciencias sociais|ciencia social]] centrada no estudo das sociedades e dos seus [[territorio]]s; tamén estuda ao [[ser humano]] e as súas reaccións coa súa contorna tanto no aspecto estático da súa organización, como no dinámico dos cambios que experimentan. Para algúns a xeografía humana pode ser unha práctica humana de coñecer onde se vive para comprender e planificar o espazo onde se vive. A pesar do foco principal da xeografía humana non ser a paisaxe física da Terra (ver [[xeografía física]]), dificilmente se pode discutir a xeografía humana sen se referir á paisaxe física onde as actividades humanas acontecen. A xeografía humana contén varias subdisciplinas: * [[Xeografía da poboación]]: estuda os [[Patrón (xeografía)|patróns]] e [[Proceso xeográfico|procesos]] involucrados no estudo da [[poboación]] dos distintos espazos; a súa distribución, o seu dinamismo natural e os movementos migratorios, así como os problemas demográficos (despoboamento rural ou [[éxodo rural]], fluxos migratorios internacionais, envellecemento, entre outros.). Ten como ciencia afín á [[demografía]]. E a diferenza entre as dúas ciencias céntrase nunha distinción do punto de vista: a demografía estuda a poboación desde a perspectiva da [[estatística]], mentres que a xeografía da poboación estúdaa tendo en conta a distribución espacial da poboación e das súas características. * [[Xeografía rural]]: estuda o mundo rural e os espazos rurais, as actividades económicas que levan a cabo nestes (agricultura, gandería, turismo), os tipos de asentamento e os problemas destas áreas (despoboamento, problemas económicos, problemas ambientais, etc.). Como ciencias afíns poden citarse á [[agronomía]], a [[socioloxía rural]] e a [[economía]]. * [[Xeografía urbana]]: estuda as cidades e as rexións urbanas, a súa morfoloxía (plano, estrutura, edificación, sectores, procesos ecolóxicos), as súas características socioeconómicas, os seus cambios e problemas. Como ciencias afíns están o [[urbanismo]] e a [[socioloxía urbana]]. * [[Xeografía médica]]: estuda os efectos de variables ambientais na [[saúde]] das persoas e da distribución xeográfica das enfermidades incluíndo tamén o estudo dos factores ambientais que inflúen na súa propagación. A súa ciencia afín é a [[medicina]]. * [[Xeografía do transporte]]: ocúpase dos sistemas de transporte como parte da organización dos espazos xeográficos. Os seus temas principais de estudo son a configuración e características das redes de transporte, os fluxos que se dan sobre estas redes e os problemas relacionados co transporte, como a conxestión, a contaminación, o seu papel no desenvolvemento socioeconómico dos espazos xeográficos en que se integran, etc. Como disciplinas afíns poden citarse a historia do transporte e a economía do transporte. * [[Xeografía económica]]: estuda as actividades económicas que se desenvolven nos distintos espazos, a localización das actividades económicas e os problemas económicos (desenvolvemento xeográfico desigual, [[globalización]], [[deslocalización]] das actividades, etc.).Para Krugman é a "rama da economía" acerca da "localización da produción no espazo".<ref>[http://books.google.com.ar/books?id=x-2xIPH9ME0C&printsec=frontcover&dq=geograf%C3%ADa&hl=es-419&sa=X&ei=coEAU7utCNPIsATApYK4DA&ved=0CDAQ6AEwAQ] Paul R. Krugman, Geografía y comercio (1992), p. 7.</ref> ** [[Xeopolítica]] que estuda as actuacións do poder, tanto dos [[estado]]s como das grandes organizacións internacionais ou calquera outra forma de poder no ámbito xeográfico. ** [[Xeohistoria]] ou Xeografía histórica ** [[Xeografía ambiental]] ** [[Xeografía turística]] ** [[Xeografía cultural]] ==== Xeografía matemática ==== {{AP|Xeografía matemática}} A [[xeografía matemática]] , estuda a representación matemática da superficie da [[Terra]] e a súa relación coa Lúa e o Sol. Esta vocación dual non é contraditoria, porque a través do estudo dos fenómenos da superficie que ocorren produto da interacción co Sol e a Lúa pode ser mapeado no ecuador, os trópicos, as liñas polares, coordenadas xeográficas e ata medir o tamaño da Terra. Inclúe ramas como: ** [[Topografía]] ** [[Cartografía]] ** [[Xeografía astronómica]] ** [[Xeoestatística]] ** [[Xeomática]] ** [[Orografía]] ** [[Fotogrametría]] ** [[Sensoriamento remoto]] === Xeografía rexional === {{AP|Xeografía rexional}} [[Ficheiro:European regions.png|miniatura|250px|Rexións de [[Europa]]. {{Lenda|#00FFFF|Europa central}} {{Lenda|#FF8000|Europa do leste}} {{Lenda|#8000FF|Europa do norte}} {{Lenda|#FF0000|Europa do oeste}} {{Lenda|#00FF00|Europa do sur}} {{Lenda|#FF80FF|Países de Asia que teñen territorios en Europa}}]] A xeografía rexional ou corolóxica (do [[lingua grega|grego]] «χώρα», espazo, país, rexión e «λόγος», coñocemento, estudo) é a disciplina que estuda os sistemas ou complexos xeográficos. Porén, non hai consenso á hora de definir que é un complexo xeográfico nin o papel da xeografía rexional no conxunto da xeografía. Para algúns xeógrafos, a xeografía rexional é a disciplina encargada do estudo sintético dos complexos xeográficos ([[territorio]]s, lugares, [[paisaxe]]s ou [[rexión]]s entre outras denominacións). Sería polo tanto unha parte da xeografía en condición de igualdade coas múltiples disciplinas que conforman a [[xeografía xeral]] ou sistemática, as cales estudan analiticamente diversos fenómenos nas súas características e distribución ([[Relevo terrestre|relevo]], [[clima]], [[vexetación]], [[Poboación humana|poboación]], organización económica, organización política, [[comercio]], [[transporte]]s, etc.). Para outros xeógrafos, pola contra, a denominación xeografía rexional é redundante pois toda a xeografía é rexional. É dicir, a xeografía ten por obxecto estudar os complexos xeográficos a calquera escala ([[localidade]]s, [[comarca]]s, rexións, [[país]]es, grandes rexións, etc.) tanto de forma sintética coma temática. As diversas disciplinas que conforman a xeografía xeral serían polo tanto, o achegamento temático e comparativo ao estudo dos complexos xeográficos. Así, segundo [[Robert E. Dickinson]], «A xeografía é fundamentalmente a ciencia rexional ou corolóxica da superficie terrestre», e para [[Manuel de Terán]], «A primacía da xeografía rexional non é discutible na situación actual da ciencia xeográfica. A xeografía moderna é fundamentalmente xeografía rexional, coma na Antigüidade foi Coroloxía e Chorografía». == Ciencias auxiliares da xeografía == A xeografía, debido á amplitude do seu campo de estudo, require dos coñecementos doutras ciencias, que son as chamadas ciencias auxiliares. Entre estas destacan a [[matemática]], a [[estatística]], a [[astronomía]] e a [[xeodesia]] para a xeografía en xeral; a [[meteoroloxía]], a [[astronomía]], a [[física]], a [[química]], a [[xeoloxía estrutural]], a [[estratigrafía]], a [[oceanografía]], a [[xeometría]], a [[sedimentoloxía]], a [[petrografía]], a [[ecoloxía]], a [[hidroxeoloxía]] e a [[bioloxía]] para a xeografía física; a [[socioloxía]], a [[antropoloxía]], a [[economía]], a [[historia]], a [[agronomía]], a [[demografía]], a [[arquitectura]], a [[etnografía]] e a [[arqueoloxía]] para a xeografía humana. == Notas == {{listaref}} == Véxase tamén == {{wiktionary|xeografía}} {{commons|Geography}} === Bibliografía === * {{cita libro|apelidos=Buzai|nome=Gustavo|título=Geografía Global|ano=2004|editorial=Lugar Editorial}} * Canal Apaza, Luis (2007). ''Geografía Regional''. CCITT. * {{cita libro|apelidos=Capel|nome=Horacio|título=Geografía en red a comienzos del tercer milenio: Para una ciencia solidaria y en colaboración|ano=2009|editorial=Revista virtual Geocrítica-Scripta Nova|localización=Barcelona}} * {{cita libro|apelidos=Ferreras|nome=C.|apelidos2=Fidalgo|nome2=C.E.|título=Biogeografía y edafología|ano=1999|editorial=Síntesis|localización=Madrid}} * {{cita libro|autor=López Bermúdez, Francisco y otros|título=Geografía física|ano=1992|editorial=Cátedra Geografía|localización=Madrid}} * {{cita libro|apelidos=Méndez|nome=Ricardo|título=Geografía económica. La lógica espacial del capitalismo|ano=1997|editorial=Ariel Geografía|localización=Barcelona}} * {{cita libro|apelidos=Puyol|nome=Rafael|apelidos2=Estébanez|nome2=José|apelidos3=Méndez|nome3=Ricardo|título=Geografía humana|ano=1995|editorial=Cátedra Geografía|localización=Madrid}} * {{cita libro|apelidos=Segrelles Serrano|nome=José Antonio|título=El compromiso social y la ideología de la geografía: ¿desde la izquierda o desde la derecha?|ano=2005|editorial=4ª Conferencia Internacional de Geografía Crítica|localización=Ciudad de México}} * {{cita libro|apelidos=Souto|nome=Patricia|título=Territorio, lugar, paísaje|ano=2011|editorial=Facultad de Filosofía y Letras de la UBA, Cátedra Introducción a la Geografía|localización=Buenos Aires}} * {{cita libro|apelidos=Valencia Rangel|nome=Francisco|título=Introducción a la Geografía Física|edición=13a|ano=1987|editorial=Herrero|localización=México}} === Outros artigos === * [[Gaia]] * [[Cartografía]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20080413143622/http://sitga.xunta.es/pdf_preview/follas.htm Cartografía 1:5000 de Galicia] e [https://web.archive.org/web/20071027132803/http://sitga.xunta.es/index.asp Cartografía básica e temática de Galicia] no Sistema de Información Territorial de Galicia * [http://emediorural.xunta.es/visorsixpac/ Sixpac] Sistema de Información Xeográfica de Parcelas Agrícolas (Galicia) * [http://sigpac.mapa.es/fega/visor/ Visor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100910011642/http://sigpac.mapa.es/fega/visor/ |date=10 de setembro de 2010 }} [[SIGPAC]] (Estado) * [http://www.idee.es Infraestrutura de Datos Espaciais de España] {{Ciencias-zócolo}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Xeografía| ]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Historia e xeografía)]] rp15indnuqoivkwhgfo7x71uoz1likc 0 1538 7351042 7248368 2026-04-07T17:47:34Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Arithmetic]] 7351042 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] 5w8gzme8uojd18ayg9479eesn7m91gy 7351093 7351042 2026-04-07T20:00:50Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Arithmetic]] 7351093 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[números reais]], que inclúen tanto os [[números racionais]] como os [[números irracionais]]. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] s7q2v3drn0j8scerykyqe8hzcze0a3e 7351207 7351093 2026-04-08T07:42:04Z Alfonso Márquez 1987 Arranxiños 7351207 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[Número enteiro|números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[número real|números reais]], que inclúen tanto os [[Número racional|números racionais]] como os [[Número irracional|números irracionais]]. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] 9ghe3lpq93l4k52nbodc8e343tt8e4c 7351208 7351207 2026-04-08T07:58:52Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Arithmetic]] 7351208 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[Número enteiro|números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[número real|números reais]], que inclúen tanto os [[Número racional|números racionais]] como os [[Número irracional|números irracionais]]. Outra distinción baséase no [[Sistema de numeración|sistema numérico]] empregado para realizar cálculos. A aritmética [[Sistema de numeración decimal|decimal]] é a máis común. Utiliza os díxitos básicos do 0 ao 9 e as súas combinacións para expresar [[números]]. A aritmética [[Código binario|binaria]], pola contra, é a que utilizan a maioría dos [[ordenador]]es e representa os números como combinacións dos díxitos básicos 0 e 1. A [[:en:Computer arithmetic|aritmética informática]] ocúpase das particularidades da implementación da aritmética binaria nos ordenadores. Algúns sistemas aritméticos operan con [[Obxecto matemático|obxectos matemáticos]] distintos dos números, como a [[aritmética de intervalos]] e a aritmética de [[Matriz (matemáticas)|matrices]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] dlm9m9615k4rbe4g3pibu7sudf1ezgh 7351228 7351208 2026-04-08T08:27:46Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Arithmetic]] 7351228 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[Número enteiro|números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[número real|números reais]], que inclúen tanto os [[Número racional|números racionais]] como os [[Número irracional|números irracionais]]. Outra distinción baséase no [[Sistema de numeración|sistema numérico]] empregado para realizar cálculos. A aritmética [[Sistema de numeración decimal|decimal]] é a máis común. Utiliza os díxitos básicos do 0 ao 9 e as súas combinacións para expresar [[números]]. A aritmética [[Código binario|binaria]], pola contra, é a que utilizan a maioría dos [[ordenador]]es e representa os números como combinacións dos díxitos básicos 0 e 1. A [[:en:Computer arithmetic|aritmética informática]] ocúpase das particularidades da implementación da aritmética binaria nos ordenadores. Algúns sistemas aritméticos operan con [[Obxecto matemático|obxectos matemáticos]] distintos dos números, como a [[aritmética de intervalos]] e a aritmética de [[Matriz (matemáticas)|matrices]]. As operacións aritméticas constitúen a base de moitas ramas das matemáticas, como a [[álxebra]], o [[cálculo]] e a [[estatística]]. Desempeñan un papel similar nas [[ciencia]]s, como a [[física]] e a [[economía]]. A aritmética está presente en moitos aspectos da [[vida cotiá]], por exemplo, para calcular o cambio ao facer a compra ou para xestionar as [[finanzas persoais]]. É unha das primeiras formas de [[educación matemática]] coas que se atopan os estudantes. Os seus fundamentos cognitivos e conceptuais son obxecto de estudo por parte da [[psicoloxía]] e a [[filosofía]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] ptxcx09tvqtpwmerpfrasf3c5cj5jdp 7351236 7351228 2026-04-08T09:15:12Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Arithmetic]] 7351236 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[Número enteiro|números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[número real|números reais]], que inclúen tanto os [[Número racional|números racionais]] como os [[Número irracional|números irracionais]]. Outra distinción baséase no [[Sistema de numeración|sistema numérico]] empregado para realizar cálculos. A aritmética [[Sistema de numeración decimal|decimal]] é a máis común. Utiliza os díxitos básicos do 0 ao 9 e as súas combinacións para expresar [[números]]. A aritmética [[Código binario|binaria]], pola contra, é a que utilizan a maioría dos [[ordenador]]es e representa os números como combinacións dos díxitos básicos 0 e 1. A [[:en:Computer arithmetic|aritmética informática]] ocúpase das particularidades da implementación da aritmética binaria nos ordenadores. Algúns sistemas aritméticos operan con [[Obxecto matemático|obxectos matemáticos]] distintos dos números, como a [[aritmética de intervalos]] e a aritmética de [[Matriz (matemáticas)|matrices]]. As operacións aritméticas constitúen a base de moitas ramas das matemáticas, como a [[álxebra]], o [[cálculo]] e a [[estatística]]. Desempeñan un papel similar nas [[ciencia]]s, como a [[física]] e a [[economía]]. A aritmética está presente en moitos aspectos da [[vida cotiá]], por exemplo, para calcular o cambio ao facer a compra ou para xestionar as [[finanzas persoais]]. É unha das primeiras formas de [[educación matemática]] coas que se atopan os estudantes. Os seus fundamentos cognitivos e conceptuais son obxecto de estudo por parte da [[psicoloxía]] e a [[filosofía]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A práctica da aritmética remóntase polo menos a miles e posiblemente a decenas de miles de anos. [[Civilización|Civilizacións antigas]] como os [[Antigo Exipto|antigos exipcios]] e os [[Sumeria|sumerios]] inventaron sistemas numéricos para resolver problemas aritméticos prácticos ao redor do ano 3000 a. C. A partir dos séculos VII e VI a. C., os [[Grecia antiga|antigos gregos]] iniciaron un estudo máis abstracto dos números e introduciron o método das [[Proba matemática|demostracións matemáticas]] rigorosas. Os [[Historia da India|antigos indios]] desenvolveron o concepto do [[cero]] e o [[Numeración indo-arábiga|sistema decimal]], que os matemáticos árabes perfeccionaron aínda máis e difundiron ao mundo occidental durante a Idade Media. As primeiras [[Calculadora mecánica|calculadoras mecánicas]] inventáronse no século XVII. Os séculos XVIII e XIX foron testemuñas do desenvolvemento da [[teoría de números]] moderna e da formulación dos [[sistema axiomático|fundamentos axiomáticos]] da aritmética. No século XX, a aparición das [[calculadora]]s e os ordenadores revolucionou a precisión e a velocidade coa que se podían realizar os cálculos aritméticos. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do [[-18000]]. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números. Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] 1ijvwlf7ctx9k1fbcbxlfbk1b63tc1v 7351262 7351236 2026-04-08T11:04:09Z Alfonso Márquez 1987 /* Historia */ poño referencia 7351262 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Tables generales aritmetique MG 2108.jpg|miniatura|Táboas aritméticas para nenos, Lausanne, 1835]] [[File:Arithmetic operations.svg|thumb|alt=Diagram of symbols of arithmetic operations|As principais [[operación aritmética|operacións aritméticas]] son a suma, resta, multiplicación e división.]] A '''aritmética'''<ref>{{DRAG|aritmética}}</ref> (do [[lingua grega|grego]] αριθμός = número) é unha das máis antigas ramas elementais das [[matemáticas]] que trata de operacións numéricas como a [[suma]], a [[Subtracción|resta]], a [[multiplicación]] e a [[División (matemáticas)|división]]. Nun sentido máis amplo, tamén inclúe a [[potenciación]], a extracción de [[Raíz (matemáticas)|raíces]] e a obtención de [[logaritmo]]s. Comunmente enténdese por aritmética a parte da [[álxebra elemental]] ensinada na escola primaria que estuda os [[número]]s e as operacións básicas que con eles se fan. Os [[matemático]]s tamén falan dunha ''aritmética superior'' coa que designan á [[teoría de números]]. Os sistemas aritméticos poden clasificarse segundo o tipo de números cos que operan. A aritmética dos números enteiros refírese aos cálculos con [[Número enteiro|números enteiros]] positivos e negativos. A aritmética dos números racionais implica operacións con [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] de números enteiros. A aritmética dos números reais refírese aos cálculos con [[número real|números reais]], que inclúen tanto os [[Número racional|números racionais]] como os [[Número irracional|números irracionais]]. Outra distinción baséase no [[Sistema de numeración|sistema numérico]] empregado para realizar cálculos. A aritmética [[Sistema de numeración decimal|decimal]] é a máis común. Utiliza os díxitos básicos do 0 ao 9 e as súas combinacións para expresar [[números]]. A aritmética [[Código binario|binaria]], pola contra, é a que utilizan a maioría dos [[ordenador]]es e representa os números como combinacións dos díxitos básicos 0 e 1. A [[:en:Computer arithmetic|aritmética informática]] ocúpase das particularidades da implementación da aritmética binaria nos ordenadores. Algúns sistemas aritméticos operan con [[Obxecto matemático|obxectos matemáticos]] distintos dos números, como a [[aritmética de intervalos]] e a aritmética de [[Matriz (matemáticas)|matrices]]. As operacións aritméticas constitúen a base de moitas ramas das matemáticas, como a [[álxebra]], o [[cálculo]] e a [[estatística]]. Desempeñan un papel similar nas [[ciencia]]s, como a [[física]] e a [[economía]]. A aritmética está presente en moitos aspectos da [[vida cotiá]], por exemplo, para calcular o cambio ao facer a compra ou para xestionar as [[finanzas persoais]]. É unha das primeiras formas de [[educación matemática]] coas que se atopan os estudantes. Os seus fundamentos cognitivos e conceptuais son obxecto de estudo por parte da [[psicoloxía]] e a [[filosofía]]. Antigamente a aritmética cinguíase ao estudo das propiedades dos [[número natural|números naturais]], dos [[número enteiro|números enteiros]], e dos [[número racional|números racionais]] (en forma de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]]), así como das propiedades das operacións entre estes números. As operacións aritméticas tradicionais son a [[Suma|adición]], a [[subtracción]], a [[multiplicación]] e a [[división (matemáticas)|división]]. Máis tarde esta disciplina medrou, incluíndo o estudo doutros números coma os [[número real|reais]] (considerados como expresións numéricas cun número ilimitado de cifras decimais), e de operacións máis complexas derivadas das operacións aritméticas básicas coma as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], as [[potenciación|potencias]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A práctica da aritmética remóntase polo menos a miles e posiblemente a decenas de miles de anos. [[Civilización|Civilizacións antigas]] como os [[Antigo Exipto|antigos exipcios]] e os [[Sumeria|sumerios]] inventaron sistemas numéricos para resolver problemas aritméticos prácticos ao redor do ano 3000 a. C. A partir dos séculos VII e VI a. C., os [[Grecia antiga|antigos gregos]] iniciaron un estudo máis abstracto dos números e introduciron o método das [[Proba matemática|demostracións matemáticas]] rigorosas. Os [[Historia da India|antigos indios]] desenvolveron o concepto do [[cero]] e o [[Numeración indo-arábiga|sistema decimal]], que os matemáticos árabes perfeccionaron aínda máis e difundiron ao mundo occidental durante a Idade Media. As primeiras [[Calculadora mecánica|calculadoras mecánicas]] inventáronse no século XVII. Os séculos XVIII e XIX foron testemuñas do desenvolvemento da [[teoría de números]] moderna e da formulación dos [[sistema axiomático|fundamentos axiomáticos]] da aritmética. No século XX, a aparición das [[calculadora]]s e os ordenadores revolucionou a precisión e a velocidade coa que se podían realizar os cálculos aritméticos. == Historia == [[Ficheiro:Unibibliotek Salzburg Artes liberales Arifmetica.jpg|miniatura|200px|esquerda|Detalle dun manuscrito [[Idade Media|medieval]] en [[Lingua alemá|alemán]] con alegorías de cada unha das [[artes liberais]] xunto cun representante ilustre. [[Anicio Boecio|Boecio]] é escollido para representar á Aritmética.]] Os máis famosos restos de operacións aritméticas realizados na [[prehistoria]] atópanse no chamado [[óso de Ishango]] datado ao redor do 20.000 a.C. Pénsase que este óso marcouse co fin de servir como axuda para operar con números.<ref name=":1">{{Cita web|last=Huylebrouck|first=Dirk|título=Africa and Mathematics|outros=Missing Link|data=2019|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-3-030-04037-6_9|series=Mathematics, Culture, and the Arts|pages=153–166|place=Cham|editorial=Springer International Publishing|doi=10.1007/978-3-030-04037-6_9|isbn=978-3-030-04036-9|data-acceso=8 de abril do 2026}}</ref> Semella claro que ao redor do [[-1850]] os [[Babilonia|Babilonios]] xa tiñan un coñecemento sólido de boa parte da aritmética elemental, se nos baseamos no achado de táboas de arxila coma a [[Plimpton 322]], que contén unha lista de números escritos en formato [[sistema sexaxesimal|sexaxesimal]] correspondentes a sinxelas [[terna pitagórica|ternas pitagóricas]]. Tamén os [[exipcio]]s tiñan extensos coñecementos aritméticos, así coma de [[xeometría]], como amosa o [[papiro Rhind|papiro matemático Rhind]] escrito ao redor do [[-1650]]. No tocante ós contidos aritméticos cabe resaltar que neste [[papiro]] se pode xa atopar un algoritmo de multiplicación, así coma o emprego de [[Fracción (matemáticas)|fraccións]] da unidade. Na segunda metade do [[século -VI|século VI a.C.]], na [[Pitágoras|escola pitagórica]] considerábase á aritmética coma unha das catro ciencias matemáticas (Mathemata). Na [[idade media]] a aritmética formaba parte do [[Quadrivium]] (aritmética, [[xeometría]], [[música]] e [[astronomía]]) ensinado por [[Alcuino de York|Alcuíno]] na Academia Palatina, que xunto co [[Trivium]] ([[gramática]], [[retórica]] e [[dialéctica]]) constitúen as sete [[artes liberais]] ensinadas nas [[universidade]]s medievais. Os [[algoritmo]]s aritméticos modernos son posibles grazas á introdución do sistema de numeración hindú-arábigo e a notación decimal posicional dos números. A aritmética baseada neste sistema de numeración desenvolveuse ao longo de varios séculos coa contribución dos grandes matemáticos hindús [[Aryabhata]], [[Brahmagupta]] e [[Bhaskara I]]. [[Aryabhata]] probou diferentes formas de notación posicional; [[Brahmagupta]] desenvolveu as modernas suma, resta, multiplicación e división baseadas na numeración hindú; e [[Bhaskara I]] semella ser o primeiro en empregar unha notación puramente decimal, introducindo un símbolo para o cero. A aritmética de hoxe en día descende dos métodos orixinarios da [[India]], que xunto co [[sistema numérico hindú]] asimiláronse polos [[árabes]] e foron transmitidos por estes na [[Idade Media]] aos [[Europa|europeos]]. Con anterioridade ao uso destes métodos, a realización de operacións aritméticas básicas era unha tarefa complicada. No ano [[662]], algunhas pasaxes escritas polo bispo [[nestorianismo|nestoriano]] [[Persia|persa]] [[Severus Sebokht]], amosan que daquela a ciencia e o sistema de numeración hindú eran xa coñecidos e apreciados por persoas do [[oriente medio]].<ref>{{Cita web |autor = J.J. O'Connor e E.F. Robertson (traducido ao castelán por J. Armesto) |editor = The MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews, Escocia |url = http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |título = La numeración árabe |data-acceso = 12 de xullo de 2007 |urlarquivo = https://web.archive.org/web/20070715193529/http://ciencia.astroseti.org/matematicas/articulo.php?num=3891 |dataarquivo = 15 de xullo de 2007 |urlmorta = yes }}</ref> [[Ficheiro:Codex Vigilanus Primeros Numeros Arabigos.jpg|miniatura|200px|dereita|Detalle do Códice Albeldense, ou [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]]. Os primeiros números arábigos en [[Occidente]].]]A aritmética hindú era máis sinxela que a grega xa que o sistema numérico hindú era posicional e tiña número [[cero]]. Os árabes asimilaron as técnicas da ciencia hindú, que logo transmitiron a través dos seus escritos aos europeos. A obra máis antiga que chegou a nós explicando o sistema de numeración decimal e a súa aritmética, é un dos manuscritos do matemático persa do [[século IX]] [[Al-Khwarizmi]] do cal desgraciadamente só se conservan algunhas versións latinas pouco fieis ao orixinal. A primeira aparición en Europa dos números hindús foi no [[Crónica Albeldense|Codex Vigilanus]] copiado por un monxe [[A Rioxa|rioxano]] no ano [[976]], aínda que pasarían varios séculos antes de seren aceptados. Na súa difusión xogou un papel importante o "Liber Abaci" do matemático italiano [[Fibonacci]], publicado en [[Pisa]] no ano [[1202]]. == Operacións aritméticas == As operacións aritméticas básicas son a adición ou suma, a subtracción ou resta, a multiplicación e a división, aínda que en ocasións se inclúen operacións máis avanzadas, como os cálculos de [[porcentaxe]]s, as [[raíz cadrada|raíces cadradas]], a [[potenciación]], a [[función exponencial|exponenciación]] e os [[logaritmo]]s. A aritmética realízase seguindo unha orde de operacións. Calquera conxunto de obxectos no que se poidan realizar as catro operacións básicas (agás a división entre 0) ten a estrutura de [[corpo (álxebra)|corpo]].<ref name=Oxford>{{Cita libro |title=The Oxford Mathematics Study Dictionary |url=https://archive.org/details/oxfordmathematic0000taps |first1=Frank |last1=Tapson |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0 19 914551 2}}</ref> == Instrumentos de cálculo == Os utensilios para facilitar as contas numéricas foron empregados a través de miles de anos. Por exemplo contar cos dedos, establecendo unha correspondencia cos dedos da man. O primeiro obxecto para contar probablemente fose un «''[[pau de contar]]''». Registros posteriores no [[Crecente Fértil]] inclúen cálculos (esferas de barro, conos etc.) que representan contas de obxectos, posiblemente grans.<ref>{{cita libro|nome=Eleanor |apelidos=Robson |ano=2008 |título=Mathematics in Ancient Iraq |editorial= |isbn=978-0-691-09182-2}}.</ref> Outro exemplo é a numeración con varas. O [[ábaco]] foi empregado dende tempos moi antigos para tarefas aritméticas. Usábase en [[Babilonia]] no 2400 a.C. e dende entón aparecereon diferentes táboas. Antes da Idade Media construíronse varias computadoras analóxicas para facer cálculos astronómicos, como a máquina de Antikythera e o [[astrolabio]] na antiga [[Grecia]] (150-100 a.C.).<ref>{{harvnb|Lazos|1994}}</ref> [[Herón de Alexandría]] (c. 10–70) construíu aparellos complexos, incluíndo autómatas e tarxetas programables.<ref>{{cita web|title=A programmable robot from 60 AD |author=Noel Sharkey|publisher=New Scientist|url=http://www.newscientist.com/blog/technology/2007/07/programmable-robot-from-60ad.html|date= 4 de xullo de 2007 |volume=2611}}</ref> O matemático escocés [[John Napier]] decatouse que a multiplicación e a división dos números podía transformarse en sumas e restas empregando o logaritmo dos números. Mentres construía as súas táboas logarítmicas necesitou facer moitas multiplicacións, para o que deseñou os "ósos de Napier". As regras de cálculo foron usadas por xeracións de enxeñeiros antes da invención das [[calculadora]]s de peto.<ref>{{harvnb|Kells|Kern|Bland|1943|p=82}}</ref> <gallery> Ficheiro:Chinese number three.jpg|Conta cos dedos Ficheiro:SAM PC 1 - Tally sticks 1 - Overview.jpg|Pau de contar Ficheiro:Checker counting board.jpg|Numeración chinesa con varas Ficheiro:Maya.svg|[[Numeración maia]] Ficheiro:Ybc7289-bw.jpg|Táboa babilónica Ficheiro:Inca Quipu.jpg|[[Quipu]] Ficheiro:Csl.JPG|[[Regra de cálculo]] Ficheiro:Schoty abacus.jpg|[[Ábaco]] Ficheiro:Victor-comptometer.JPG|Máquina de sumar Ficheiro:Calculatrice solaire.jpg|[[Calculadora]] de peto </gallery> == Alta aritmética == {{AP|Teoría dos números}} O termo ''aritmética'' tamén fai referencia á [[teoría dos números]], que desenvolve e afonda nas propiedades dos números enteiros relacionadas coa súa [[Número primo|primalidade]], [[divisibilidade]] e as [[Ecuación diofántica|solucións enteiras das ecuacións]]. En particular, o [[teorema fundamental da aritmética]] e as funcións aritméticas desenvólvense dentro deste cadro e este é o uso que se reflicte en ''A Course in Arithmetic'' de [[Jean-Pierre Serre]], ou o que dá [[Harold Davenport]] en frases como: "aritmética de primeira orde" ou "alta aritmética". * A [[aritmética modular]] trata das [[aritmética modular#Congruencia|congruencias]] de números enteiros; o seu estudo inscríbese na teoría dos números. * A [[aritmética binaria]] e a [[álxebra de Boole]], moi empregadas en [[informática]], é o cálculo aritmético efecutado nun sistema de numeración binario e a álxebra resultante. Foi documentada por Leibniz, no século XVII, no seu artigo ''Explication de l'Arithmétique Binaire''. * A [[aritmética ordinal]], en teoría de conxuntos, describe o cálculo aritmético coas operacións (suma, multiplicación e [[potenciación]]) aplicadas aos [[número ordinal|números ordinais]]. * A [[aritmética de Peano]] é o conxunto de axiomas de construción dos números naturais. * O [[teorema de incompletitude de Gödel]], enunciado en 1930, demostra que ningunha teoría matemática formal capaz de describir os números naturais e a aritmética con suficiente expresividade é a vez consistente e completa. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{DisciplinasMatemáticas}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Aritmética]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] cln0conv08tsozy493jufm8cpkrdpmj 0 2960 7351092 7331171 2026-04-07T20:00:28Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351092 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Concepto}} A '''brioloxía'''<ref>{{DRAG|brioloxía}}</ref> é a parte da [[botánica]] que trata do estudo das [[briófitas]]. == Galería de imaxes == <gallery> Ficheiro:Moos 5769.jpg Ficheiro:Moss in growth rings.jpg Ficheiro:Plantas parasitarias de árbores trees.jpg Ficheiro:A mikxture of liverworts from Kunstformen der Natur (1904), plate 82.jpg </gallery> ==Notas== {{listaref}} ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== *[[Elisabeth Knight Britton]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Botánica]] [[Categoría:Termos botánicos]] 18srcvgrna6tgt2dln1run0tlteweso 0 5046 7351197 7350915 2026-04-08T06:50:24Z Mark Gasoline 5312 /* Orixes */ 7351197 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=marzo de 2015}} {{Organización}} O '''Partido Socialista Obrero Español''' ('''PSOE''', en [[lingua galega|galego]]: ''Partido Socialista Obreiro Español'') é un [[partido político]] [[España|español]] de [[centro esquerda]] fundado en [[1879]] polo ferrolán [[Pablo Iglesias Posse]]. Durante cen anos definiuse como un partido de clase obreira, [[Socialismo|socialista]] e [[Marxismo|marxista]], ata o Congreso Extraordinario de [[1979]], no que abandonou o marxismo como definición ideolóxica. Converteuse nun dos dous partidos políticos maioritarios de España, xunto co [[Partido Popular]], gobernando o país durante a maior parte do réxime constitucional iniciado en [[1978]], coas presidencias de [[Felipe González]] (1982-1996), [[José Luis Rodríguez Zapatero]] (2004-2011) e [[Pedro Sánchez]] (2018-presente). Sánchez preside o [[Goberno de España]] dende o [[1 de xuño]] de [[2018]], logo de gañar a moción de censura contra o anterior presidente do goberno e líder do [[Partido Popular|PP]], [[Mariano Rajoy]], a consecuencia dunha das primeiras sentenzas de condena da trama Gürtel, que condenou ao Partido Popular.<ref>{{Cita web|url=http://elpais.com/politica/2018/06/01/actualidad/1527837969_067262.html|páxina-web=El País|título=Pedro Sánchez, presidente del Gobierno tras ganar la moción de censura a Rajoy|data-acceso=|lingua=es}}</ref> Preside ademais os gobernos de comunidades autónomas como [[Cataluña]] e [[Castela-A Mancha]]. As súas mocidades son as [[Xuventudes Socialistas de España]] e forma parte do [[Partido Socialista Europeo]] e da [[Internacional Socialista]]. [[Ficheiro:Pablo Iglesias1.jpg|miniatura|[[Pablo Iglesias Posse]], fundador do PSOE.]] == Historia == === Orixes === O PSOE foi o segundo partido socialista e obreiro que se fundou no mundo (só o [[Partido Socialdemócrata de Alemaña]] (SPD) se fundara con anterioridade), concretamente o 2 de maio de 1879 xúntanse de forma clandestina para fundalo un pequeno núcleo de intelectuais e obreiros (na súa maioría tipógrafos) encabezados por Pablo Iglesias, o [[20 de xullo]] aprobou o seu primeiro programa nunha asemblea na que participaron 40 persoas. ''El Socialista'', o seu órgano de difusión apareceu en 1886, celebrou o seu primeiro Congreso en [[Barcelona]] en [[1888]]. En 1903 organizáronse as [[Juventudes Socialistas de España]]. Conseguiu representación parlamentaria por primeira vez nas eleccións do [[8 de maio]] de [[1910]], cando a ''Conxunción Republicano-Socialista'' permitiulle a Pablo Iglesias obter 40.899 sufraxios e o título de deputado a Cortes.<ref>[http://www.psoe.es/ambito/historiapsoe/docs/index.do?action=View&id=993 ''«El desarrollo de la organización socialista (1879-1921)»'']. Plana web oficial del PSOE</ref> Foi reelixido en [[1914]], en vésperas do asasinato de [[Jean Jaurés]], con 21.956 sufraxios, esta vez presentándose por [[Oviedo]]. O [[9 de abril]] de [[1916]] repetiu escano con 18.054 sufraxios. O [[24 de febreiro]] de [[1918]] Iglesias obtivo 27.694 votos, e por primeira vez estivo acompañado por outros socialistas: [[Julián Besteiro]], [[Andrés Saborit]], [[Francisco Largo Caballero]], [[Daniel Anguiano]] e [[Indalecio Prieto]], perseguidos en [[1917]] pola súa participación nunha folga xeral revolucionaria. Estivo presente na vida pública española dende os seus comezos, cunha participación directa na loita revolucionaria contra o réxime da Restauración, caso da folga revolucionaria de ferroviarios de 1917, afogada en Biscaia, Asturias e Madrid. Coma tódolos partidos socialistas marxistas europeos, o PSOE viuse sacudido pola chamada crise das Internacionais, que emerxeu durante a [[primeira guerra mundial]]<ref>Paul Heywood ''Marxism and the Failure of Organised Socialism in Spain, 1879-1936''. Cambridge University Press , pp. 26-27</ref> e que acabou separando a comunistas e socialistas en partidos diferentes e confrontados entre eles. En 1919, o Congreso do PSOE estudou a posibilidade de abandonar a [[II Internacional]] (socialista) e integrarse na nova Internacional Comunista, ou [[III Internacional]], liderada polo Partido Comunista da Unión Soviética e posta en marcha por [[Vladimir Lenin]]. Nese ano, 1919, o PSOE contaba con 42.000 militantes. Ante a división existente entre os delegados, o Congreso acordou esperar á seguinte reunión da [[II Internacional]] para tomar unha decisión. Desconforme coa decisión, a [[Federación de Juventudes Socialistas]], rama xuvenil que aglutinaba ós elementos máis radicais do partido, decidiu escindirse do PSOE, adherirse á [[III Internacional]] e constituír a súa sección española co nome de [[Partido Comunista Español]], en [[1920]]. Ese mesmo ano, un novo Congreso Extraordinario aprobaba o ingreso condicionado do PSOE na [[III Internacional]], e resolvía enviar unha delegación formada por [[Fernando de los Ríos]] e [[Daniel Anguiano]] á [[Unión Soviética]], para estudar o terreo. Ó seu regreso, De los Ríos desaconsellou o sometemento do PSOE á órbita comunista, na mentres que Anguiano pronunciouse en prol. A propia Internacional Comunista, pola súa parte, rexeitou as condicións do PSOE para o seu ingreso, e urxiulle a aceptar as [[21 Condicións estándar]]. Neste contexto, o Partido Socialista acordou, nun terceiro Congreso Extraordinario, manterse á marxe da III Internacional. Un sector minoritario (no que se encontraba a nova [[Federación Nacional de Juventudes Socialistas]]), partidario de ingresar sen dilacións no [[Komintern]], anunciou a súa escisión do PSOE e a fundación do [[Partido Comunista Obrero Español]], que se fusionou co [[Partido Comunista Español]] no [[Partido Comunista de España]], único partido español adherido ó [[Komintern]] en [[1921]]. === A ditadura de Primo de Rivera e a II República === Así mesmo, o PSOE foi o único partido ó que se lle permitiu permanecer na legalidade durante a ditadura do Xeneral [[Miguel Primo de Rivera]], pois aínda que Pablo Iglesias asina o [[13 de setembro]] de [[1923]] o manifesto contra a ditadura, como presidente do partido e da UXT, produciuse unha división no seu seo ante a actitude que debía manterse fronte ao réxime militar. Por un lado, Largo Caballero e Saborit eran partidarios dunha certa colaboración para permitir o funcionamento do sindicato, mentres que Indalecio Prieto e Fernando de los Ríos eran contrarios a esa colaboración. A crise finalizou coa dimisión da Comisión Executiva de Prieto tras o nomeamento de Largo Caballero como Conselleiro de Estado de Primo de Rivera. Coa chegada da [[Segunda República Española|II República]] o PSOE que se presentara ás eleccións en coalición cos republicanos e conseguira 115 deputados forma parte do goberno no primeiro bienio, o denominado republicano-socialista cun total de tres ministros: Francisco Largo Caballero, Indalecio Prieto e Fernando de los Ríos. Durante o segundo bienio ou bienio negro, algúns dirixentes do partido involúcranse nos sucesos revolucionarios de Asturias, coñecidos como [[Revolución de 1934]] e xa non volvería ó goberno ata despois de comezada a [[guerra civil española|guerra civil]], ó ser nomeado en setembro Largo Caballero o primeiro presidente do goberno socialista da historia de España. No ano [[1936]] contaba con 60.000 afiliados. Baixo os auspicios do partido, vótase no [[1931]] a favor da participación das mulleres como electoras, postura defendida por [[Clara Campoamor]] en contra de parte dos seus propios compañeiros, que defendían un atraso en dita concesión de voto debido á influencia da igrexa nas mulleres. === O PSOE durante o franquismo === O PSOE foi ilegalizado durante o período posterior á [[guerra civil española]], como o foron todos os demais partidos e organizacións políticas a excepción dos pertencentes ó denominado [[Bando nacional|Movemento Nacional]] (o partido único [[Falange Española Tradicionalista y de las JONS]] e o seu sindicato vertical, a [[Central Nacional Sindicalista]]), os militantes e dirixentes que sobreviviron á guerra e permaneceron en España sufriron a represión ou permaneceron no silencio mentres o PSOE mantiña a súa estrutura no exilio. En [[1942]] reorganizouse no interior con 300 comités locais nos penais e campos de concentración. En [[1944]] formouse a primeira Comisión Executiva no interior detida catro meses despois. Ata [[1953]], as seis executivas do interior foron desmanteladas pola policía e presos os seus dirixentes, ano no que era asasinado o Presidente, [[Tomás Centeno]], na sede da Dirección Xeral de Seguridade, hoxe sede do Goberno da Comunidade de [[Madrid]]. En xeral en [[España]], o PSOE tivo unha actividade clandestina moi inferior á do [[Partido Comunista de España|PCE]], e practicamente inexistente en moitos territorios como foi o caso de [[Galicia]]. === Tras a transición á democracia === A renovación ideolóxica e política iniciada a comezos dos setenta e culminada no [[Congreso de Suresnes]] en [[1974]], que se impuxo ao PSOE do exilio que dirixía Rodolfo Llopis o PSOE do interior dirixido por Felipe González e unha nova xeración de socialistas, co apoio e a solidariedade da [[Internacional Socialista]], puxo ó PSOE en condicións de ser protagonista activo da transición e lle permitiu converterse no primeiro partido da oposición nas primeiras [[Eleccións xerais de España de 1977|eleccións democráticas]] de [[1977]]. O apoio obtido polos socialistas e por quen propoñían un proceso materialmente constituínte, evitou que se impuxeran os que pretendían as reformas das institucións da ditadura. O PSOE, coas súas propias achegas e con algunha expresa renuncia dalgúns dos seus postulados sensibles en prol do acordo colectivo, contribuíu decisivamente a alcanzar o consenso do que xurdiría a actual [[Constitución española de 1978]]. Dende a oposición cooperou no desenvolvemento inicial da mesma, e articulou unha alternativa política da que se nutrirían moitos dos seus futuros proxectos. Tras o [[Golpe de Estado do 23 de febreiro de 1981|intento golpista]] do 23 de febreiro de [[1981]] o PSOE asumiu, dende a oposición, o liderado alternativo de goberno, contribuíndo decisivamente á estabilidade política, á consolidación da transición, ó afianzamento da democracia, fortalecendo así as expectativas de troco. === O PSOE no goberno === Nas [[Eleccións xerais de España de 1982|eleccións de 1982]] o PSOE conseguiu máis de 10 millóns de votos e maioría absoluta, Felipe González asumiu a presidencia do goberno e durante catro lexislaturas, as dúas primeiras con maioría absoluta, o PSOE gobernou España, chegando a gobernar consecutivamente case 14 anos dos primeiros 26 anos de normalidade democrática. Atesourou ó longo dese período un inmenso caudal político que lle permitiu transformar o país nos máis diversos campos, por medio da súa xestión en concellos, comunidades autónomas e no goberno de España. O goberno do PSOE asegurou a estabilidade democrática, en risco tras o intento de [[golpe de Estado]] de 1981, consagrou definitivamente a hexemonía do poder civil e integrou España na [[Comunidade Económica Europea]] en 1986. Pero en [[1996]] perdería as [[Eleccións xerais de España de 1996|eleccións]] debido ao esgotamento e ás acusacións de corrupción e guerra sucia dos [[GAL]] contra [[ETA]]. En [[1997]], [[Felipe González]] renuncia á secretaría xeral e é relevado por [[Joaquín Almunia]]. Nas primarias do [[24 de abril]] de [[1998]], Joaquín Almunia, candidato oficial perde fronte a [[Josep Borrell]], máis carismático, que ten que renunciar debido ás presións dos medios e da dirección do partido e a problemas de saúde. Nas eleccións do [[12 de marzo]] de [[2000]], o [[Partido Popular]] volve a gañar as eleccións, esta vez por maioría absoluta. Ese mesmo día, Joaquín Almunia presenta a súa dimisión. No 35 congreso, celebrado do 21 ao 23 de xullo de [[2000]] é elixido secretario xeral [[José Luis Rodríguez Zapatero]]. === Liderado de José Luis Rodríguez Zapatero (2000-2012) === Baixo o liderado de [[José Luis Rodríguez Zapatero]], o PSOE recuperou terreo electoral fronte ao [[PP]], superándoo nas eleccións autonómicas e municipais de 2003 e gañando as [[Eleccións xerais de España de 2004|eleccións xerais de 2004]] con maioría simple, así como as europeas do mesmo ano. As citadas eleccións xerais coincidiron cos días sucesivos aos [[atentados do 11 de marzo de 2004 en Madrid|atentados do 11 de marzo]] e a criticada xestión do [[PP]] dos mesmos. Nas [[Eleccións xerais de España de 2008|eleccións xerais de 2008]] o Partido Socialista Obrero Español volveu gañar os comicios, obtendo 169 deputados, cinco máis que en 2004 e un 43,87 % dos votos. En decembro, o PSOE creou o seu propio ''think tank'', a Fundación Ideas para el Progreso. En 2011 destapouse o caso ERE, aínda sen pechar. === Liderado de Alfredo Pérez Rubalcaba (2012-2014) === Nas [[eleccións xerais de España de 2011]], o PSOE, que presentaba a [[Alfredo Pérez Rubalcaba]] como candidato, obtivo 110 escanos (59 menos que 2008, o seu peor resultado desde a restauración da democracia) e un 28,76 % dos votos. Tampouco nas municipais de 2011 obtivo bos resultados, chegando a perder a segunda cidade máis poboada do país, [[Barcelona]], a cal gobernaba desde as primeiras eleccións democráticas. Obtivo o goberno, en cambio, en dez capitais de provincia, sete en solitario ([[Cuenca, España|Cuenca]], [[Lleida]], [[Lugo]], [[Ourense]], [[Tarragona]], [[Toledo]] e [[Zaragoza]]) e dúas con apoios ([[Segovia]] e [[Vigo]]). Respecto de autonomías, só gobernaba en [[Andalucía]] (xunto con [[Izquierda Unida]]), [[Asturias]] (en minoría, con apoio parlamentario de [[IU]] e [[UPyD]]) e [[Canarias]] (xunto a [[Coalición Canaria|CC]]). No 38º Congreso Federal do PSOE celebrado en [[Sevilla]], [[Alfredo Pérez Rubalcaba]] foi elixido secretario xeral do PSOE o [[4 de febreiro]] de [[2012]], con 487 votos a favor da súa candidatura e con 465 votos para a candidatura da súa rival, [[Carme Chacón]]. Tras os malos resultados do PSOE nas eleccións europeas de 2014, Pérez Rubalcaba anunciou a súa dimisión e proclamáronse tres candidatos: [[Pedro Sánchez]], [[Eduardo Madina]] e [[José Antonio Pérez Tapias]]. === Liderado de Pedro Sánchez (2014-presente) === {{desactualizado}}Nas eleccións primarias do partido celebradas o [[13 de xullo]] de [[2014]], [[Pedro Sánchez]] obtivo un 49 % dos votos, fronte a un 36 % de Madina e un 15 % de Pérez Tapias, converténdose no novo secretario xeral. Afronta o reto de recuperar a unidade do partido e a confianza dos antigos votantes do PSOE, un 25 % dos cales segundo unha enquisa do [[Centro de Investigacións Sociolóxicas|CIS]] de outubro de 2014 decantaríase por un novo partido, [[Podemos]]. Nas eleccións ao [[Parlamento de Andalucía]] de [[2015]], celebradas anticipadamente en marzo de 2015, o PSOE foi a forza máis votada. Con todo, ao non obter maioría absoluta, a investidura de [[Susana Díaz]] como presidenta da [[Xunta de Andalucía|Junta]] foi rexeitada ata en tres ocasións, a causa do voto en contra de [[PP]], [[Podemos]], [[Cidadáns-Partido da Cidadanía|Ciudadanos]] e [[Izquierda Unida]]. Marcadas por un «retroceso do bipartidismo», nas eleccións municipais de maio de 2015, o PSOE tivo un mínimo no total de votos; nas eleccións autonómicas celebradas na mesma data, conseguiu volver ser a formación máis votada na comunidade autónoma de [[Estremadura]], así como manterse en primeira posición en [[Principado de Asturias|Asturias]]. Noutras comunidades como [[Castela-A Mancha]], [[Comunidade Valenciana]], [[Aragón]] ou as [[Illas Baleares]], foi a segunda forza, polo que necesitaría pactar con outras formacións para ocupar os gobernos autonómicos. Despois de non conseguir aprobar os presupostos xerais do estado ao estar gobernando en minoría, Sánchez convocou [[Eleccións xerais de España de abril de 2019|eleccións xerais en abril de 2019]], nas que foi o partido máis votado, con 123 escanos.<ref>{{Cita web|url=http://elpais.com/politica/2019/04/28/actualidad/1556466636_096682.html|páxina-web=El País|título=El PSOE gana las elecciones pero necesitará pactar y el PP sufre una debacle histórica|data-acceso=|lingua=es}}</ref> == Líderes == {| width=100% |- valign ="top" |width=25%| {| class=wikitable ! | ! Presidente ! Mandato |-----style="background-color:#FFFFFF" | 1. || [[Pablo Iglesias Posse]] | [[1879]]-[[1925]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 2. || [[Julián Besteiro]] | [[1925]]-[[1931]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 3. || [[Remigio Cabello]] | [[1931]]-[[1932]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 4. || [[Francisco Largo Caballero]] | [[1932]]-[[1935]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 5. || [[Indalecio Prieto]] | [[1935]]-[[1948]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 6. || [[Trifón Gómez]] | [[1948]]-[[1955]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || ''Vacante'' | [[1955]]-[[1964]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 7. || [[Pascual Tomás]] | [[1964]]-[[1967]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 8. || [[Ramón Rubial]] | [[1967]]-[[1970]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || Dirección colexiada | [[1970]]-[[1976]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 9. || [[Ramón Rubial]] | [[1976]]-[[1999]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || ''Vacante'' | [[1999]]-[[2000]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 10. || [[Manuel Chaves]] | [[2000]]-[[2012]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 11. || [[José Antonio Griñán]] | [[2012]]-[[2014]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 12. || [[Micaela Navarro]] | [[2014]]-[[2016]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || ''Vacante'' | [[2016]]-[[2017]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 13. || [[Cristina Narbona]] | [[2017]]-actualidade |} |width=25%| {| class=wikitable ! | ! Secretario xeral ! Mandato |-----style="background-color:#FFFFFF" | 1. || [[Ramón Lamoneda]] | [[1936]]-[[1944]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 2. || [[Rodolfo Llopis]] | [[1944]]-[[1972]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || Dirección colexiada | [[1972]]-[[1974]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 3. || [[Felipe González]] | [[1974]]-[[1997]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 4. || [[Joaquín Almunia]] | [[1997]]-[[2000]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 5. || [[José Luis Rodríguez Zapatero]] | [[2000]]-[[2012]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 6. || [[Alfredo Pérez Rubalcaba]] | [[2012]]-[[2014]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 7. || [[Pedro Sánchez|Pedro Sánchez Pérez-Castejón]] | [[2014]]-[[2016]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || Comisión xestora | [[2016]]-[[2017]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 8. || [[Pedro Sánchez|Pedro Sánchez Pérez-Castejón]] | [[2017]]-actualidade |} |width=25%| {| class=wikitable ! | ! Vicesecretario xeral ! Mandato |-----style="background-color:#FFFFFF" | 1. || [[Alfonso Guerra]] | [[1979]]-[[1997]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || ''Vacante'' | [[1997]]-[[2008]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 2. || [[José Blanco|José Blanco López]] | [[2008]]-[[2012]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 3. || [[Elena Valenciano]] | [[2012]]-[[2014]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || Cargo suprimido | [[2014]]-[[2017]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 4. || [[Adriana Lastra]] | [[2017]]-[[2022]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 4. || [[María Jesús Montero]] | [[2022]]-actualidade |} |width=25%| {| class=wikitable ! | ! Secretario de Organización ! Mandato |-----style="background-color:#FFFFFF" | 1. || [[Nicolás Redondo Urbieta|Nicolás Redondo]] | [[1974]]-[[1976]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 2. || [[Alfonso Guerra]] | [[1976]]-[[1979]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 3. || [[Carmen García Bloise]] | [[1979]]-[[1984]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 4. || [[José María Benegas|Txiki Benegas]] | [[1984]]-[[1994]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 5. || [[Ciprià Císcar]] | [[1994]]-[[2000]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 6. || [[José Blanco|José Blanco López]] | [[2000]]-[[2008]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 7. || [[Leire Pajín]] | [[2008]]-[[2010]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 8. || [[Marcelino Iglesias]] | [[2010]]-[[2012]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 9. || [[Óscar López Águeda]] | [[2012]]-[[2014]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 10. || [[César Luena]] | [[2014]]-[[2016]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | - || ''Vacante'' | [[2016]]-[[2017]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 11. || [[José Luis Ábalos|Jose Luis Ábalos]] | [[2017]]-[[2021]] |-----style="background-color:#FFFFFF" | 12. || [[Santos Cerdán]] | [[2021]]-actualidade |} |} == Ideoloxía == A ideoloxía do Partido Socialista Obrero Español foi evolucionando ao longo do tempo. === Modelo de estado === En contraste co centralismo que lle caracterizaría en datas anteriores, coa chegada da Transición o PSOE viraría a unha posición máis federalista respecto da organización do Estado. No [[Congreso de Suresnes]] de [[1974]], representado por [[Felipe González]] e [[Alfonso Guerra]], o partido defendía o [[dereito de autodeterminación]] dos pobos formantes do Estado español. Na actualidade, o PSOE propugna un federalismo asimétrico, situándose en contra do proceso soberanista de [[Cataluña]]. Durante os gobernos de Felipe González o partido caracterizouse pola súa posición [[Europeísmo|europeísta]], ao considerar clave esta integración en Europa para a modernización económica do país. Defínense como republicanos aínda que apoian o consenso constitucional do 1978. Recibiron críticas por estar en contra de celebrar un referendo despois da abdicación de [[Xoán Carlos I]]. Os expresidentes [[Felipe González]] e [[José Luis Rodríguez Zapatero]] situáronse en contra dunha democracia directa ou participativa similar á de [[Suíza]], e en contra da revogatoria do mandato. === Política económica === O PSOE fundouse co propósito de representar e defender os intereses da clase obreira xurdida coa revolución industrial do [[século XIX]]. Seguindo a corrente filosófica e política [[marxista]], pretendía a toma do poder político pola [[clase traballadora]] e a socialización dos medios de produción para establecer a [[ditadura do proletariado]], como período de transición cara á sociedade socialista. En [[1979]] o partido abandonou definitivamente as teses marxistas, da man do seu entón secretario xeral [[Felipe González]], non sen antes superar grandes tensións e dous Congresos, o primeiro deles favorable a manter o marxismo. Ante esta situación, destacados líderes do interior como [[Pablo Castellano]] ou [[Luis Gómez Llorente]] fundaron a corrente ideolóxica interna [[Izquierda Socialista]], agrupando aos militantes que apostaban por manter maior continuidade coa tradición do partido, en contra da postura máis «flexible» ideoloxicamente pola que apostaron González e Guerra nos primeiros anos da democracia. A política dos períodos de goberno de [[Felipe González]] foi definida como [[socioliberal]], e próxima á [[neoliberal]], por [[Julio Aróstegui]]. [[Fernando Aguilar]] comparte este punto de vista. [[José María Martín Arce]] apuntou que as políticas aplicadas polos dous primeiros gobernos dun PSOE «centrista» liderado por [[Felipe González]] poderían ser cualificadas como «liberal-progresistas». Outra serie de autores apoiou a caracterización crítica de «neoliberal» da política económica de varios gobernos de Felipe González. Varias fontes adscribiron ao partido á [[socialdemocracia]]. A política económica actual do PSOE foi definida como [[neoliberal]] por [[Vicenç Navarro]]. Algúns membros do PSOE manifestáronse respecto diso: [[José Antonio Pérez Tapias]], ex candidato á secretaría xeral afirmou en 2014 que o PSOE tiña que quitarse de encima décadas de «contaminación neoliberal» e [[Patxi López]] afirmou en 2013, despois de perder as eleccións xerais de 2011 que «A esquerda abandonou a súa responsabilidade ante o neoliberalismo». === Política social === Apostou por un modelo [[laico]] de Estado na década de [[1980]], ademais de defender o [[aborto]] nos supostos de perigo para a vida da nai, malformación fetal e violación. Nos últimos anos, o PSOE pronunciouse a favor do [[matrimonio homosexual]] e dunha lei do [[aborto]] de prazos. == Simboloxía == === Logotipo === <gallery> Ficheiro:PSOE antiguo.svg|Primeiro logotipo do PSOE, utilizado dende a [[década de 1920]] ata [[1976]]. Representaba a unión dos traballos físico e intelectual. Ficheiro:Logo PSOE, 1976-2001.svg|Logotipo usado dende [[1976]] ata [[2001]]. Ficheiro:Logotipo del PSOE.svg|Logotipo usado dende [[2001]]. Ficheiro:PSOE (variante de imagen de marca, 2015).svg|Logotipo usado alternativamente xunto co anterior dende [[2015]]. </gallery> == Resultados electorais == {{desactualizado}} O PSOE obtivo o seu primeiro deputado, [[Pablo Iglesias Posse]], nas [[Eleccións Xerais 1910 en España|eleccións xerais de 1910]] dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]], que incluía xunto ao PSOE ao [[Partido Republicano Radical]] (PRR), o [[Partido Republicano Democrático Federal]] (PRDF), o [[Partido de Unión Republicana Autonomista]] (PURA) e independentes [[republicanismo|republicanos]]. === Eleccións xerais === {| class=wikitable style="text-align:center" |- ! data-sort-type="number" | Comicios ! data-sort-type="number" | Cabeza de lista ! data-sort-type="number" | # de votos ! data-sort-type="number" | % de<br />votos ! data-sort-type="number" | Deputados ! data-sort-type="number" | Senadores ! data-sort-type="number" | Notas |- | '''[[Eleccións Xerais 1907 en España|1907]]''' || [[Pablo Iglesias Posse]] || || 0,2% || {{Partido Político/escanos|0|404|hex=#EE1B22}} || || |- | '''[[Eleccións Xerais 1910 en España|1910]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|1|404|hex=#EE1B22}} || || <small>Dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1914 en España|1914]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|1|409|hex=#EE1B22}} || || <small>Dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1916 en España|1916]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|1|409|hex=#EE1B22}} || || <small>Dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1918 en España|1918]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|6|409|hex=#EE1B22}} || || <small>Dentro da [[Alianza de Esquerdas]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1919 en España|1919]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|6|409|hex=#EE1B22}} || || <small>Dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1920 en España|1920]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|4|437|hex=#EE1B22}} || || |- | '''[[Eleccións Xerais 1923 en España|1923]]''' || Pablo Iglesias || || || {{Partido Político/escanos|7|437|hex=#EE1B22}} || || |- |colspan="7" bgcolor="lightblue" | |- | '''[[Eleccións Xerais 1931 en España|1931]]''' || [[Julián Besteiro]] || || 24,5% || {{Partido Político/escanos|115|470|hex=#EE1B22}} || - || <small>Dentro da [[Conxunción Republicano-Socialista]] </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1933 en España|1933]]''' || [[Francisco Largo Caballero]] || || 12,5% || {{Partido Político/escanos|59|473|hex=#EE1B22}} || - || |- | '''[[Eleccións Xerais 1936 en España|1936]]''' || [[Indalecio Prieto]] || || 20,9% || {{Partido Político/escanos|99|473|hex=#EE1B22}} || - || <small> Membro do [[Fronte Popular (España)|Frente Popular]] e do [[Front d'Esquerres]]. </small> |- |colspan="7" bgcolor="lightblue" | |- | '''[[Eleccións Xerais 1977 en España|1977]]''' || [[Felipe González]] || 5.371.866 || 29,32% || {{Partido Político/escanos|118|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|54|207|hex=#EE1B22}} || <small> Inclúe a [[Socialistes de Catalunya]].<ref>Dos 118 parlamentarios, 8 foron polo [[Partit Socialista de Catalunya-Congrés|PSC-C]].</ref> |- | '''[[Eleccións Xerais 1979 en España|1979]]''' || Felipe González || 5.469.813 || 30,40% || {{Partido Político/escanos|121|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|69|208|hex=#EE1B22}} || <small>O PSC presentouse ao Senado dentro de [[Nova Entesa]].</small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1982 en España|1982]]''' || Felipe González || 10.127.392 || 48,11% || {{Partido Político/escanos|202|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|134|208|hex=#EE1B22}} || <small>Inclúe ao [[Partido de Acción Democrática]] (PAD).</small> |- | '''[[Eleccións Xerais 1986 en España|1986]]''' || Felipe González || 8.901.718 || 44,06% || {{Partido Político/escanos|184|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|124|208|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións Xerais 1989 en España|1989]]''' || Felipe González || 8.115.568 || 39,60% || {{Partido Político/escanos|175|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|105|208|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións Xerais 1993 en España|1993]]''' || Felipe González || 9.150.083 || 38,78% || {{Partido Político/escanos|159|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|96|208|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións Xerais 1996 en España|1996]]''' || Felipe González || 9.425.678 || 37,63% || {{Partido Político/escanos|141|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|81|208|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións Xerais 2000 en España|2000]]''' || [[Joaquín Almunia]] || 7.918.752 || 34,16% || {{Partido Político/escanos|125|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|60|208|hex=#EE1B22}} || <small>Inclúe ao [[Partido Democrático de la Nueva Izquierda]] (PDNI). <br />O PSC presentouse ao Senado dentro de [[Entesa Catalana de Progrés]]. </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 2004 en España|2004]]''' || [[José Luis Rodríguez Zapatero]] || 11.026.163 || 42,59% || {{Partido Político/escanos|164|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|89|208|hex=#EE1B22}} || <small>Inclúe a [[Confederación de Los Verdes|Los Verdes]] e [[Coalición Extremeña|PREx-CREx]], e o apoio de [[Unión Demócrata Ceutí|UDCE]] e [[Coalición por Melilla|CxM]].<br />O PSC presentouse ao Senado dentro de [[Entesa Catalana de Progrés]]</small> |- | '''[[Eleccións Xerais 2008 en España|2008]]''' || José Luis Rodríguez Zapatero || 11.289.335 || 43,87% || {{Partido Político/escanos|169|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|96|208|hex=#EE1B22}} || <small> Inclúe a [[Coalición Extremeña|PREx-CREx]], e o apoio de [[Unión Demócrata Ceutí|UDCE]].<br />O PSC presentouse ao Senado dentro de [[Entesa Catalana de Progrés]]. </small> |- | '''[[Eleccións Xerais 2011 en España|2011]]''' || [[Alfredo Pérez Rubalcaba]] || 7.003.511 || 28,76% || {{Partido Político/escanos|110|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|54|208|hex=#EE1B22}} || <small> Inclúe a [[Coalición Extremeña|PREx-CREx]].<br />O PSC presentouse ao Senado dentro de [[Entesa pel Progrés de Catalunya]].</small> |- | '''[[Eleccións xerais de España de 2015|2015]]''' || [[Pedro Sánchez]] || 5.530.693 || 22,01% || {{Partido Político/escanos|90|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|47|208|hex=#EE1B22}} || <small> Inclúe a [[Socialistas Independientes de Extremadura|SIEX]] e [[Nueva Canarias|NCa]].</small> |- | '''[[Eleccións xerais de España de 2016|2016]]''' || Pedro Sánchez || 5.424.709 || 22,67% || {{Partido Político/escanos|85|350|hex=#EE1B22}} || {{Partido Político/escanos|43|208|hex=#EE1B22}} || <small> Inclúe a [[Socialistas Independientes de Extremadura|SIEX]] e [[Nueva Canarias|NCa]].</small> |- |[[Eleccións Xerais de abril de 2019 en España|'''Abril de 2019''']] |Pedro Sánchez |7.480.755 |28,68% |{{Partido político/escanos|123|350|hex=#EE1B22}} |{{Partido político/escanos|122|208|hex=#EE1B22}} | |- |[[Eleccións Xerais de novembro de 2019 en España|'''Novembro de 2019''']] |Pedro Sánchez |6.752.983 |28,00 % |{{Partido político/escanos|120|350|hex=#EE1B22}} |{{Partido político/escanos|92|208|hex=#EE1B22}} | |} === Eleccións municipais === {| class=wikitable style="text-align:center" |- ! data-sort-type="number" | Comicios ! data-sort-type="number" | Líder ! data-sort-type="number" | # de votos ! data-sort-type="number" | % ! data-sort-type="number" | Concelleiros ! data-sort-type="number" | Notas |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1979|1979]]''' || Felipe González || 4.615.837 || 28,17% || {{Partido Político/escanos|12059| 67505|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1983|1983]]''' || Felipe González || 7.683.197 || 43,03% || {{Partido Político/escanos|23325|67312|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1987|1987]]''' || Felipe González || 7.229.782 || 37,08% || {{Partido Político/escanos|23241|65577|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1991|1991]]''' || Felipe González || 7.224.242 || 38,34% || {{Partido Político/escanos|25260|66308|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1995|1995]]''' || Felipe González || 6.838.607 || 30,84% || {{Partido Político/escanos|21189|65869|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 1999|1999]]''' || Joaquín Almunia || 7.296.484 || 34,26% || {{Partido Político/escanos|21917|65201|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 2003|2003]]''' || José Luis Rodríguez Zapatero || 7.999.178 || 34,83% || {{Partido Político/escanos|23224|65510|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 2007|2007]]''' || José Luis Rodríguez Zapatero || 7.760.865 || 34,92% || {{Partido Político/escanos|24029|66131|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 2011|2011]]''' || José Luis Rodríguez Zapatero || 6.275.314 || 27,79% || {{Partido Político/escanos|21766|68230|hex=#EE1B22}} || |- | '''[[Eleccións municipais de España de 2015|2015]]''' || Pedro Sánchez || 5.603.823 || 25,02% || {{Partido Político/escanos|20823|67611|hex=#EE1B22}} || |- |} === Eleccións ao Parlamento Europeo === {| class=wikitable style="text-align:center" |- ! data-sort-type="number" | Comicios ! data-sort-type="number" | Cabeza de lista ! data-sort-type="number" | # de votos ! data-sort-type="number" | % de<br />votos ! data-sort-type="number" | Escanos |- | [[Representación de España no Parlamento Europeo en 1986|Representación de 1986]] || - || - || - || {{Partido Político/escanos|36|60|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 1987|1987]] || [[Fernando Morán López|Fernando Morán]] || 7.522.706 || 39,06% || {{Partido Político/escanos|28|60|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 1989|1989]] || [[Fernando Morán López|Fernando Morán]] || 6.275.552 || 39,57% || {{Partido Político/escanos|27|60|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 1994|1994]] || [[Fernando Morán López|Fernando Morán]] || 5.719.707 || 30,79% || {{Partido Político/escanos|22|64|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 1999|1999]] ^a || [[Rosa Díez]] || 7.477.823 || 35,33% || {{Partido Político/escanos|24|64|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 2004|2004]] ^b || [[José Borrell]] || 6.741.112 || 43,46% || {{Partido Político/escanos|25|54|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 2009|2009]] || [[Juan Fernando López Aguilar]] || 6.141.784 || 38,78% || {{Partido Político/escanos|21|50|hex=#EE1B22}} |- | [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 2014|2014]] || [[Elena Valenciano]] || 3.614.232 || 23,01% || {{Partido Político/escanos|14|54|hex=#EE1B22}} |- | align="left" colspan="6" | <small>^a Inclúe ao [[Partido Democrático de la Nueva Izquierda|PDNI]] <br /> ^b Inclúe a [[Confederación de Los Verdes|Los Verdes]], que obtiveron 1 deputado.</small> |} == Notas == {{listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === * {{Cita publicación|título=El PSOE y la nación en España, 1974-1978. ¿Oportunismo o ideología? La ambigüedad en el PSOE|nome=Vega|apelido=Rodríguez-Flores Parra|publicación=Nuevos horizontes del pasado: culturas políticas, identidades y formas de representación|outros=Obra colectiva coordinada por [[Ángeles Barrio Alonso]], Jorge de Hoyos Puente, Rebeca Saavedra Arias|ano=2011|ISBN=978-84-8102-607-8|url=http://www.unican.es/NR/rdonlyres/0000e2c1/oriieuixiuktggvpekbmbmzdmrdlnumx/VegaRodr%C3%ADguezFloresElPSOEylaNaci%C3%B3nenEspa%C3%B1a19741978.pdf|apelidos=|data-acceso=20 de xullo de 2016|data-arquivo=12 de novembro de 2014|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20141112134118/http://www.unican.es/NR/rdonlyres/0000e2c1/oriieuixiuktggvpekbmbmzdmrdlnumx/VegaRodr%C3%ADguezFloresElPSOEylaNaci%C3%B3nenEspa%C3%B1a19741978.pdf|url-morta=unfit}} * {{Cita publicación|título=The Spanish Socialist Workers Party (PSOE), 1879-1988: from Republican to Liberal Socialism|nome=Fernando|apelido=Aguiar González|publicación=Documentos de trabajo (Instituto de Estudios Sociales Avanzados de Andalucía)|número=19|ano=2006|url=http://digital.csic.es/bitstream/10261/2061/1/19-06.pdf}} === Outros artigos === * [[Partido Socialista Obrero Español en Galicia]] * [[Partido dos Socialistas de Galicia]] * [[Xuventudes Socialistas de Galicia]] === Ligazóns externas === * [http://www.psoe.es Web oficial do PSOE] * [http://www.jse.org/ Web oficial de Xuventudes Socialistas] {{Control de autoridades}} [[Categoría:PSOE| ]] 5nzg92452gz0zfxli1u2jhbiwv5noyi 0 5253 7351075 7347406 2026-04-07T19:37:07Z Imxavitooh 10599 /* Outras festas */ 7351075 wikitext text/x-wiki {{Sen notas}} {{Outros homónimos|A Pobra do Brollón (homónimos)|A Pobra do Brollón}} {{Xeografía política}} '''A Pobra do Brollón''' é un concello da [[provincia de Lugo]] en [[Galicia]]. Situado no sur da provincia, pertence á [[comarca de Terra de Lemos]] e forma parte da [[Ribeira Sacra]]. Ten unha poboación de 1.709 habitantes segundo o censo de [[2017]]. Limita cos concellos do [[O Incio|Incio]] ao norte; [[Quiroga]] e [[Ribas de Sil]] ao sur; [[Samos]], [[Quiroga]] e [[Folgoso do Courel]] ao leste; e [[Monforte de Lemos]] e [[Bóveda]] ao oeste. == Xeografía == {{Artigo principal|Xeografía da Pobra do Brollón}} O concello da Pobra do Brollón ten unha superficie de 174,8&nbsp;km², situados entre o [[Val de Lemos]], na metade oeste, e a [[serra do Courel]], ao leste. Está caracterizado pola súa topografía montañosa na metade leste. Cabe destacar os seguintes montes: [[Alto da Veneira]] (1.164 m), [[Mioteira]] (871 m), [[O Home Grande]] (824 m), [[Cerro de Pereira]] (648 m), [[Monte do Covallo|O Covallo]] (564 m) e [[Moncai]] (531 m). A menor altitude sitúase na Ribeira de Val de Frades, xunto ao [[río Sil]]. <center> {| class="wikitable" border = 2 align="center" |----- | width ="35%" align="center" | ''Noroeste'': [[Bóveda]] | width ="30%" align="center" | ''Norte'': [[O Incio]] | width ="35%" align="center" | ''Nordés'': [[Samos]] |----- | width ="10%" align="center" | ''Oeste'': [[Monforte de Lemos]] | width ="35%" align="center" | [[Ficheiro:Rosa de los vientos.svg|75px]] | width ="30%" align="center" | ''Leste'': [[Folgoso do Courel]] |----- | width ="35%" align="center" | ''Suroeste'': [[Monforte de Lemos]] | width ="30%" align="center" | ''Sur'': [[Ribas de Sil]] | width ="35%" align="center" | ''Sueste'': [[Quiroga]] |}</center> === Hidrografía === A rede hidrográfica do concello pertence á conca do [[río Sil]], que fai de fronteira física polo sur nun pequeno tramo. As concas de dous dos seus afluentes, o [[Río Cabe|Cabe]] e o [[río Lor|Lor]], drenan a superficie do concello. O río máis importante é o [[río Cabe|Cabe]], que travesa o concello en dirección nordés-suroeste. A súa conca drena a parte occidental e central do concello. Os seus principais afluentes son o [[río Saa|Saa]] e o [[río Picarrexo|Picarrexo]]. O [[río Saa]] tamén travesa o concello en dirección nordés-suroeste para desembocar no [[río Cabe|Cabe]] á altura de [[Fornelas, A Pobra do Brollón|Fornelas]], aós pés do [[Moncai]]. No seu percorrido pasa polo centro da capital municipal, onde recibe as augas do seu principal afluente, o [[río Rubín, río Saá|Rubín]]. Outros afluentes son o [[río Lebrón]] e o regato das Lamelas. O [[río Lor]] fai de lindeiro físico co concello de [[Quiroga]] polo leste nun tramo do seu percorrido. A súa conca drena a parte máis oriental do concello. O seu principal afluente é o Loureiro-Mazo. Nas terras que rodean o paso do [[río Sil]], no sur do concello, fórmase unha pequena ribeira. O regato de Trasmonte é o único que desemboca no Sil dentro dos límites do concello. === Clima === O [[clima]] é [[Clima oceánico|oceánico]]-[[Clima continental|continental]], con características de [[Clima oceánico|oceánico]] de montaña na cara leste, froito dunha maior altitude. Na parte occidental, as [[temperatura]]s son suaves, con [[inverno]]s fríos, abundantes [[xeada]]s e [[néboa]]s, e [[verán]]s calorosos e secos. A temperatura media é de 13,3&nbsp;°C (6,2&nbsp;°C en [[xaneiro]] e 20,3&nbsp;°C en [[xullo]]) e as [[Precipitación (meteoroloxía)|precipitacións]] son duns 1.000&nbsp;mm/anuais, con meses do [[verán]] con menos de 30&nbsp;mm. Na parte máis montañosa as temperaturas medias roldan os 11&nbsp;°C de media e as precipitacións son duns 1.300&nbsp;mm/anuais. As [[neve|nevadas]] son abundantes no [[inverno]] nesta zona, froito da altitude, que chega a superar os 1.000 metros. === Vexetación === As especies vexetais máis importantes son o [[piñeiro]], o [[castiñeiro]] e o [[populus|chopo]], e o [[Ulex|toxo]], a [[Rubus ulmifolius|silva]] e a [[xesta]]. Nos ríos predomina a [[vexetación]] de ribeira. == Demografía == A Pobra contaba en [[2018]] cunha poboación de 1.685 habitantes, 842 mulleres e 843 homes, segundo datos do [[IGE]]. O concello da Pobra do Brollón cumpre coas características da [[Galicia]] rural. A poboación é regresiva, con [[crecemento natural]] negativo e cunha estrutura por idades moi envellecida. A [[poboación]] é dispersa en 22 [[Parroquia eclesiástica galega|parroquias]] e 118 entidades, sendo a súa densidade de 12,24 hab/km² en [[2008]]. A maior parte dos poboamentos levántanse no sector occidental, mentres que o oriental está practicamente despoboado debido á topografía montañosa. No concello hai varias aldeas deshabitadas, a maioría delas concentradas na área da montaña. Dende principios de século, a poboación non cesou na súa regresión (en [[1900]] tiña 7.992 habitantes e en [[2008]], 2.162); unha perda debida na súa maior parte aos efectos da [[emigración]], sobre todo na década do [[1950]] ao [[1960]] (en [[1950]] tiña 8.116 habitantes, en [[1960]] tan só 5.444). Nas últimas décadas a regresión tamén é debida á baixa natalidade e a alta mortalidade. O resultado de todo iso é unha [[pirámide de poboación]] con base moi estreita e ensanchada nos seus brazos superiores: un 5% da poboación ten menos de 16 anos, un 50% ten entre 16 e 65 anos e un 45% supera os 65. Estes datos fan que sexa o quinto concello máis envellecido de [[España]] <ref>{{Cita Web|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/sober/2022/03/30/sur-lugo-viejo/0003_202203M30C1991.htm|título=El sur de Lugo se hace viejo|xornal=[[La Voz de Galicia]]|data=30 de marzo de 2022|dataacceso=15 de marzo de 2023}}</ref>. En [[2007]] a taxa de natalidade era de 3,1 e a de mortalidade de 16,7. {| {{Táboabonita}} |----- ! Censo total ! 1.709 ⁽²⁰¹⁷⁾ |----- | Menores de 15 anos | 73 (4.27 %) |----- | Entre 15 e 64 anos | 804 (47.04 %) |----- | Maiores de 65 anos | 832 (48.68 %) |} <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.9) ImageSize = width:580 height:250 PlotArea = left: 60 bottom: 30 top: 20 right: 20 DateFormat = x.y Period = from:0 till:10000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo PlotData= color:barra width:20 align:center bar: 1877 from:7322 till: 0 bar: 1887 from:7614 till: 0 bar: 1900 from:8116 till: 0 bar: 1910 from:8028 till: 0 bar: 1920 from:8038 till: 0 bar: 1930 from:8131 till: 0 bar: 1940 from:7600 till: 0 bar: 1950 from:8286 till: 0 bar: 1960 from:5711 till: 0 bar: 1970 from:4393 till: 0 bar: 1980 from:3341 till: 0 bar: 1990 from:3272 till: 0 bar: 2000 from:2557 till: 0 bar: 2010 from:1979 till: 0 bar: 2014 from:1830 till: 0 PlotData= bar: 1877 at: 7322 fontsize:S text: 7.322 shift:(0,5) bar: 1887 at: 7614 fontsize:S text: 7.614 shift:(0,5) bar: 1900 at: 8116 fontsize:S text: 8.116 shift:(0,5) bar: 1910 at: 8028 fontsize:S text: 8.028 shift:(0,5) bar: 1920 at: 8038 fontsize:S text: 8.038 shift:(0,5) bar: 1930 at: 8131 fontsize:S text: 8.131 shift:(0,5) bar: 1940 at: 7600 fontsize:S text: 7.600 shift:(0,5) bar: 1950 at: 8286 fontsize:S text: 8.286 shift:(0,5) bar: 1960 at: 5711 fontsize:S text: 5.711 shift:(0,5) bar: 1970 at: 4393 fontsize:S text: 4.393 shift:(0,5) bar: 1980 at: 3341 fontsize:S text: 3.341 shift:(0,5) bar: 1990 at: 3272 fontsize:S text: 3.272 shift:(0,5) bar: 2000 at: 2557 fontsize:S text: 2.557 shift:(0,5) bar: 2010 at: 1979 fontsize:S text: 1.979 shift:(0,5) bar: 2014 at: 1830 fontsize:S text: 1.830 shift:(0,5) </timeline> {{Demography 12col|700px| [[1900]] | [[1910]] | [[1920]] | [[1930]] | [[1940]] | [[1950]] | [[1960]] | [[1970]] | [[1981]] | [[1991]] | [[2001]] | [[2008]]| 7.992 | 7.672 | 7.372 | 6.864 | 7.132 | 8.116 | 5.444 | 3.995 | 3.338 | 3.244 | 2.609 | 2.162 }} == Historia == === A orixe: da Prehistoria á Idade Media === A mediados do [[-3000|terceiro milenio a. C.]] migracións de pobos continentais chegaron a [[Galicia]] traendo con eles a primeira [[agricultura]] e a primeira [[metalurxia]] do [[cobre]] e do [[ouro]]. Manifestacións destes primeiros asentamentos, no que hoxe é o municipio da Pobra do Brollón, son os [[Mámoa|túmulos megalíticos]], como [[mámoa]]s ou [[Mámoa|medorras]], propios da [[cultura castrexa]], que se encontran repartidas por todo o seu territorio, así pódense ver en moitos lugares do concello como: * A Roda do Castro, O Castelo e As Mámoas do Chao en [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]]; * O Castro de Santa Mariña en [[Castrosante, A Pobra do Brollón|Castrosante]]; * O Castro de Montecelo en [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]]; * O Castro de Alende en [[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]]; * A Roda do Castro de [[Abrence, A Pobra do Brollón|Abrence]]; * O Castro do Xunqueiro en [[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara]]; * O Castro de Montecelo en [[Fornelas, A Pobra do Brollón|Fornelas]]; * O Castro de Tras da Roda en [[Lamaigrexa, A Pobra do Brollón|Lamaigrexa]]; * O Castro de [[Piño, A Pobra do Brollón|Piño]]; * O Castro de [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa]]. Así mesmo o seu principal río, o [[río Cabe|Cabe]], (''Chalibes''), era xa coñecido polas súas propiedades [[Ferro|ferruxinosas]] e moi prezado á hora de temperar as espadas dos guerreiros célticos, que acudían de moitos lugares con ese fin. === Do [[século IX]] ao [[Século XIII|XIII]] === A partir do [[século IX]], nos documentos de doazóns e de foros de mosteiros como os de [[Mosteiro de Samos|Samos]], [[Mosteiro de San Vicente do Pino|San Vicente do Pino]], Ferreira de Pantón, [[Mosteiro de Meira|Meira]], [[Mosteiro de Oseira|Oseira]], [[Mosteiro de Montederramo|Montederramo]] ou [[Mosteiro de Celanova|Celanova]], comezan a ser citadas as igrexas e lugares de Terras do Brollón. Lugares como [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]], [[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]], [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]], [[O Brollón, A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|O Brollón]], [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]], [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa]], [[Lamaigrexa, A Pobra do Brollón|Lamaigrexa]], [[Domiz, Salcedo, A Pobra do Brollón|Domiz]], [[Saa, A Pobra do Brollón|Saa]], [[Castrosante, A Pobra do Brollón|Castrosante]], [[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]], [[Martul, Castroncelos, A Pobra do Brollón|Martul]] ou [[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo]] xa aparecen neses documentos, o cal fai supoñer que estaban poboados dende moito antes, posiblemente dende as repoboacións do bispo [[Odoario (bispo)|Odoario]] e a súa familia ([[século VIII]]). Houbo dous mosteiros de moi curta vida: un en [[Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]], e o outro en [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]]. As xentes adicábanse o cultivo do centeo, viñedo e a horticultura. Criaban ovellas, cabras, pitas e coellos. O máis do terreo estaba a monte. En aldeas como [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]] e [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa]], como así o di o seu nome, había ferreiros, mineiros e carboeiros adicados á fabricación de ferraduras, cravos e algunha ferramenta para o agro. A inseguridade social foi abondosa durante estes tempos, como o demostra a existencia de torres e recintos de vixilancia, dos que só queda o nome: Castrobón ([[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa]]), Castrelado Pequeno ([[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]]) e Castrelín ([[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]]). A Pobra do Brollón tivo unha [[xurisdición]] que comprendía os cotos de [[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]], Froxende, [[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]], Pol de Lemos, [[Valverde, Monforte de Lemos|Valverde]], A Raíña, [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]] e [[Vales, A Pobra do Brollón|Vales]], ademais das terras pertencentes ó coto do [[mosteiro de San Vicente do Pino]] en [[Monforte de Lemos]]. Segundo unha investigación recente realizada pola escritora [[Olga Novo]], hai indicios que apuntan a que a antiga vila podíase atopar na actual [[Santalla de Rei]]. Esta vila sería queimada e destruída por motivos descoñecidos, probablemente enmarcados en loitas pola sucesión ao trono de [[Reino de Castela|Castela]] na [[Idade Media]], e trasladada ao lugar actual da vila da [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]], coñecido entón como San Pedro de Entrambasaugas.<ref>{{Cita Web|url=https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Q6uwNGRL5WgJ:https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/monforte-de-lemos/2019/07/13/lope-ferreiros-primeiro-guimaro/0003_201907M13C3991.htm+&cd=1&hl=gl&ct=clnk&gl=es|título=Lope de Ferreiros, o primeiro guímaro|xornal=[[La Voz de Galicia]]|data=13 de xullo de 2019|dataacceso=14 de maio de 2020}}</ref> A finais do [[século XIII]], xa comeza a aparecer nos documentos o nome da nova vila, ''Puebla do Brollón'' ou ''Puebla de San Pedro''. Parece ser que foi o Rei [[Sancho IV de Castela]], quen outorgou o documento fundacional (sobre un vello castro mineiro) do lugar, a carta-puebla; e que o seu herdeiro, [[Fernando IV de León e Castela]] ratificou. Neste documento contíñanse as reparticións de terras, deberes e dereitos que se lles concedía ós poboadores da Pobra do Brollón e das súas doce [[aldea]]s; e un dereito moi importante, como era o de depender directamente do propio rei. A repoboación propiciada pola citada carta-puebla foi un éxito demográfico e económico, como se demostra polas rendas anuais que tiñan que pagar, e que a partir de entón A Pobra do Brollón aparecese en documentacións e mapas. A este desenvolvemento económico non debeu ser allea a súa situación estratéxica no obrigado paso de xentes e mercadorías, que querían entrar ou saír de [[Galicia]] polo camiño natural do val do [[río Sil]]. A presenza das ordes Hospitalarias e de Santiago nas Terras do Brollón así o confirman. === Do [[século XIV]] á [[Ilustración]] === Logo A Pobra do Brollón estivo baixo a [[xurisdición]] da [[Condado de Lemos|casa de Lemos]]. O [[30 de xullo]] de [[1477]], o rei [[Fernando o Católico]], nun documento datado en [[Medina del Campo]], cédelle a [[Pedro Álvarez de Osorio]], primeiro [[Condado de Lemos|Conde de Lemos]], tódolos dereitos e rendas (ascendían a máis de 20.000 marabedís) que a coroa tiña na Pobra do Brollón; rematan así as liortas que a nobreza viña tendo pola posesión das Terras do Brollón, e que comezaran o [[23 de agosto]] de [[1424]], cando Fadrique, señor de [[Monforte de Lemos|Monforte]], anexionouna a Monforte xunto coas súas doce aldeas. Sen lugar a dúbida, ser unha vila de homes dependentes do rei ou dos seus administradores, unha vila de homes libres da xurisdición de nobres e da igrexa, unha vila de homes ceibes defensores dos seus dereitos, motivou a participación de [[María Castaña]], natural do Coto de [[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]], nas sublevacións do pobo de Lugo contra os abusos do bispo da cidade (en torno ao [[1382]]), e, que pasados uns anos, todo o pobo da Pobra do Brollón o fixera contra os atropelos e pagos das rendas reais ó Conde de Lemos no [[século XV]]: a Revolta dos Guímaros, ó negarse a pagar un [[tributo]]. Conta [[Manuel Amor Meilán]] que, o Conde ó ter coñecemento de tal actitude intentou sometelos coas armas e, os campesiños non tardaron en ser sometidos ó xugo económico do [[conde de Lemos]], aínda que novamente volveron reunirse baixo o [[piñeiro]] e acordaron manterse na súa decisión de non satisfaceren o [[tributo]], a non ser que lles fora recollido nas súas casas sen necesidade de abriren a porta, tan só tirando a moeda por debaixo da porta. Dende entón ás xentes do [[condado de Lemos]] coñécenas como ''guímaros'', é dicir, rudos, valentes e desconfiados. Durante moito tempo, e para conmemoraren estes episodios, os veciños da Pobra reuníanse a madrugada de tódolos domingos nas inmediacións onde tivera lugar o levantamento de finais do [[século XIV]] ou principios do [[século XV|XV]], co fin de tomar acordos que afectasen ós intereses do municipio.[[Ficheiro:Cova das Choias.JPG|250px|miniatura|dereita|Entrada á [[Cova das Choias, A Pobra do Brollón|cova das Choias]], antiga mina de ferro, na aldea de [[Biduedo, Óutara, A Pobra do Brollón|Biduedo]].]] A partir do [[século XV]], a pesar das reformas da administración propiciadas polos [[Reis Católicos]] e os seus descendentes como soberanos de todo o Estado, as Terras do Brollón continuaron vinculadas á [[Condado de Lemos|Casa de Lemos]], ata as reformas administrativas do [[século XIX]]. A súa economía centrábase na [[agricultura]] ([[centeo]] e [[viño]]), [[gandería]] e a explotación das [[Minaría|minas]] de [[ferro]], principalmente a [[Cova das Choias, A Pobra do Brollón|cova das Choias]] e [[A Veneira de Roques, Ferreiros, A Pobra do Brollón|A Veneira de Roques]], (que chegou a ter 37 mineiros) que procuraban de mineral a tódalas ferrerías do contorno, incluídas as tres do termo: Ferrería de [[Biduedo, Óutara, A Pobra do Brollón|Biduedo]], Ferrería de [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]] e a Ferrería de Loureiro. A chegada do [[millo]] e a da [[pataca]], a finais do [[século XVIII]], contribuíu a gran crecemento demográfico, o que obrigou a poñer en explotación terras baldeiras ata entón e a construción de novas vilas. A finais do [[século XIX]], as viñas sufriron a peste da filoxera que obrigou a abandonar o seu cultivo ata ven entrado o [[século XX]]. === Idade Contemporánea === Durante a [[Idade Contemporánea]] o concello comeza a adquirir servizos e a desenvolverse. En [[1850]] construíuse a estrada entre [[Lugo]] e [[O Barco de Valdeorras|Valdeorras]] pasando pola Pobra. No ano [[1883]] o rei [[Afonso XII]] inaugurou a liña de [[ferrocarril]] entre [[Madrid]] e [[A Coruña]], que pasa polo concello da Pobra do Brollón. No lugar da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]] construíuse unha [[estación da Pobra do Brollón|estación]] que aínda funciona na actualidade e que lle dá nome a este lugar. A principios do [[século XX]] aumentou notablemente a poboación e tivo 7.992 habitantes en [[1900]], chegando aos 8.116 en [[1950]]. Dende entón a poboación non cesou na súa regresión e agora ten pouco máis dunha cuarta parte, 2.201 habitantes en [[2007]], debido á emigración dos anos 60 e 70 e da alta idade media da poboación. Dende as últimas décadas do século ata agora estase a mellorar a calidade de vida nas parroquias rurais do concello e tamén da vila da [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra]], contando xa con moitos servizos básicos. Nos últimos anos puxéronse en servizo un punto limpo de [[reciclaxe]] e un centro para maiores, entre outros. Espérase que empece a haber nun futuro próximo un aumento da poboación. Actualmente está en proxecto a [[autovía]] [[A-76]], que unirá [[Ponferrada]] e [[Ourense]] e que, tras moita polémica, pasará polo concello, paralela á [[N-120]], e axudará ó desenvolvemento da zona xa que terá unha saída no concello. Tamén está previsto que a [[Liña de Alta Velocidade León-Lugo-A Coruña|liña de alta velocidade Ponferrada-Monforte]] pase polo concello. == Patrimonio artístico == [[Ficheiro:Igrexa de Santalla.JPG|miniatura|esquerda|200px|Igrexa de [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]], do século XVII.]] === Arquitectura relixiosa === No concello abundan [[Igrexa (arquitectura)|igrexas]] e [[capela]]s (hai 23 igrexas parroquiais e 11 capelas en todo o concello). Destacan as igrexas [[Románico|románicas]] de [[Igrexa de San Xián de Veiga|Veiga]], cunha [[Nave (arquitectura)|nave]] rectangular e unha [[ábsida]] de tramo rectangular e cabeceira semicircular con bóvedas de canón e cuarto de laranxa, e a de [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]], que só conserva unha parte do seu pasado [[románico]]. O templo de [[Lamaigrexa, A Pobra do Brollón|Lamaigrexa]] de [[1788]] posúe unha [[Torre (construción)|torre]] de tres corpos no frontal. O retablo maior é neoclásico, e ten outro neoclásico e outro rococó do século XVIII. Conta cun púlpito policromado, pía bautismal e dúas pias de auga bendita. A igrexa de [[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara]] ten un [[retablo]] maior [[Renacemento|renacentista]] e unha imaxe de Santa María do [[século XV|s.XV]]. A igrexa de [[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]] é de 1895, pero conserva un [[retablo]] [[neoclásico]] (procedente do convento das Clarisas de [[Monforte de Lemos|Monforte]]). O templo de [[Pinel, A Pobra do Brollón|Pinel]] posúe un [[retablo]] maior de estípites con tallas de interese. A igrexa de [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]] posúe un retablo do [[1697]]. Na capela do San Vitoiro celébrase unha [[Romaría do San Vitoiro|popular romaría]] na honra a este santo. Outras capelas son a de San Isidro Labrador da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]], Santa Mª Madalena da [[A Veneira de Roques, Ferreiros, A Pobra do Brollón|Veneira de Roques]], San Francisco de Biduedo, San Sebastián de Río de Bois, San Miguel de [[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo]], Piñeiros ([[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]]), Ferreiría ([[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara]]), Ferreira ([[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]]), Nogueiras ([[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]]), Santiorxo ([[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]]), Curral de Gándaras ([[Piño, A Pobra do Brollón|Piño]]) e Loureiro (abandonada). === Arquitectura civil === Da arquitectura civil hai que destacar unha característica específica de pobos como [[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]] onde os tellados das casas, feitos de [[lousa]] da zona, están unidos e superpostos para poder circular os días de chuvia ou nevadas intensas e protexerse así mellor da intemperie ou dos ataques de lobos. Tamén cabe destacar a aldea de [[Forgas, Ferreiros, A Pobra do Brollón|Forgas]]. A arquitectura popular ten o seu principal expoñente nos [[muíño]]s, destacando o muíño de Folla en [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]], o de [[Lebrón, Saa, A Pobra do Brollón|Lebrón]] e os de [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]]. Así mesmo, tamén é digna de mención a ponte de [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]], do [[século XVI]], considerada romana segundo a tradición. Con respecto ós [[pazo]]s e casas grandes hai que destacar a Casa de Díaz en [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]] e a Casa de Fontela na [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra]] ambas con sendas pedras de armas, e a [[Casa Grande de Marcón]] na [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Ferreirúa]], hoxe colexio da parroquia. Outras casas grandes son a Casa de Barredo ([[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo]]), Casa do Mesón ([[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]]), Casa da Torre ([[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa]]), Casa do Castro de Lama ([[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]]) e Casa da Marquesa ([[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]]). == Economía == O [[Economía|sistema económico]] do concello fundaméntase no [[sector primario]] (86,1 % da poboación activa), que se complementa cun terciario pouco especializado (9 %) e dun minoritario sector secundario (4,9 %). Na [[agricultura]] destacan os cultivos de [[pataca]]s, [[millo]] e [[centeo]], xunto á explotación de árbores froiteiras, como o [[castiñeiro]]. A agricultura está enfocada á manutención da [[Gandería|cabana gandeira]], que é a que reporta un maior beneficio ó agricultor, tanto polas vendas como polo [[leite]]. Predomina a cabana [[Vaca|bovina]] sobre a [[Porco|porcina]] e a [[Ovella|ovina]], e máis a explotación avícola. O aproveitamento forestal é outro dos recursos da zona, ademais do cultivo da [[vide]] en [[Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]], acollido á [[Denominación de Orixe Ribeira Sacra|D.O. Ribeira Sacra]] e pertencente á subzona Quiroga-Bibei. O sector secundario industrial localízase principalmente noutra banda, a extracción de rocas, ten boas instalacións e alto grao de comercialización cun mercado nacional e mesmo internacional. O sector terciario céntrase na capital municipal. O sector servizos baséase no pequeno comercio. Na hostalería atópase bastante desenvolvido, sobre todo grazas ás axudas do ''Plan Leader'', contando con numerosos restaurantes que ofrecen a gastronomía típica da zona e hospedaxes de turismo rural. No sector transportes existen pequenas empresas e algúns autotaxis. As [[feira]]s que se celebran son: * Feira da [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]], os días 11 e 25 de cada mes. * Feira da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]], o día 2 de cada mes. * Feira do Viño de [[Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]], a primeira fin de semana de maio. == Lugares de interese == === Monumentos === [[Ficheiro:Igrexa San Xián de Veiga.jpg|miniatura|[[Igrexa de San Xián de Veiga|Igrexa románica de Veiga]].]] * '''[[Igrexa de San Xián de Veiga]]''': templo [[románico]] do [[século XII|s.XII]]. * '''Igrexa de [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|San Salvador de Ferreiros]]''': conserva unha parte do [[século XII|s.XII]] aínda que a maioría e do [[século XVII|s.XVII]] e ten pinturas do [[século XV|s.XV]]. * '''Ponte medieval de [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa]]''': situada na ruta sur do [[Camiño de Santiago]]. Unha ponte anterior no mesmo lugar era romana e por ela pasaba unha vía romana. A tradición di que por ela pasou un rei a cabalo. Consta de tres [[vano]]s de formas e dimensións diferentes. O [[Arco (arquitectura)|arco]] maior está no extremo meridional, é de medio punto, lixeiramente apuntado e ten unha luz moi grande, de máis de vinte metros que non é doado encontrar nas pontes antigas do noroeste. * '''[[Casa Grande de Marcón]]''': convento sito na [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Ferreirúa]]. * '''[[Vilachá, A Pobra do Brollón#Patrimonio artístico|Adegas de Vilachá]]''': adegas centenarias sitas nesta aldea vinícola, na ribeira do [[Sil]], onde tamén hai un miradoiro, o da ''Capela''. * '''[[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]]''': aldea típica rural de alta montaña. Os tellados das casas están unidos e superpostos para poder circular os días de nevadas intensas e protexerse mellor da intemperie. * '''[[Forgas, Ferreiros, A Pobra do Brollón|Forgas]]''': aldea tamén importante como conxunto arquitectónico. === Natureza === [[Ficheiro:Miradoiro_da_Capela,_Vilachá,_A_Pobra_do_Brollón.jpg|miniatura|[[Miradoiro da Capela]]]] *'''[[Miradoiro da Capela]]''': miradoiro situado no [[Canón do Sil]], a 1 km de [[Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]], que permite contemplar o río e os viñedos da parroquia. * '''Ruta do [[río Cabe|Cabe]]''': ruta de sendeirismo que segue o curso do [[río Cabe]], declarado [[zona especial de conservación]], dende que nace ata a súa desembocadura. O seu paso polo concello da Pobra atopamos diversos muíños de interese, como o de Folla en [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]] ou os de [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]]. * '''[[Pena dos Catro Cabaleiros]]''': situada a 1200 m, nela xuntábanse os cabaleiros da Pobra, [[Samos]], [[O Incio]] e [[Folgoso do Courel]]. Hai un miradoiro con vistas do Val de Lemos e a [[Serra do Courel]]. Unha ruta pola montaña sobe dende a capital da [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra]]. * '''[[Cova das Choias, A Pobra do Brollón|Cova das Choias]]''': gruta sita preto da aldea de [[Biduedo, Óutara, A Pobra do Brollón|Biduedo]]. É de orixe natural, aínda que predominan nela as cavidades practicadas pola man do home para a extracción do mineral de ferro, basicamente durante os séculos XVI e XVII. Bóveda de máis de 30 metros de altura, lonxitude duns 120 metros e anchura de 20. A gruta consta de tres niveis. * '''[[Sobreira de Santiorxo]]''': árbore varias veces centenaria e de dimensións moi grandes: case 3 metros de diámetro e 10,8 de perímetro. == Comunicacións == A Pobra do Brollón é un concello bastante ben comunicado, aínda que na metade leste as comunicacións son dificultosas debido ás altas montañas. Está situado por estrada a 14&nbsp;km de [[Monforte de Lemos]], a 58&nbsp;km de [[Ourense]], a 65&nbsp;km de [[Lugo]], a 135&nbsp;km de [[Santiago de Compostela|Santiago]] e a uns 150 das principais cidades galegas, [[Vigo]] (153&nbsp;km) e [[A Coruña]] (159&nbsp;km). === Estradas === En total o concello ten unha rede de estradas asfaltadas de case 200&nbsp;km. Entre as estradas destaca a [[N-120]], que une o concello con [[Monforte de Lemos]], [[Ourense]] e [[Ponferrada]] e pasa 2 km ao sur da capital municipal, xunto ao lugar da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]]. Está en proxecto a autovía [[A-76]] seguindo o mesmo percorrido que a anterior. Á altura da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]], da N-120 parte un ramal que conecta coa [[LU-652]], que chega a [[Bóveda]] onde enlaza co corredor [[CG-2.2]] que une [[Monforte de Lemos|Monforte]] e [[Lugo]]. Paralela á N-120, atópase a estrada autonómica [[LU-933]] que une o concello con [[Monforte de Lemos|Monforte]] e [[Quiroga]]. Tamén hai outra estrada local, a [[LU-653]], que une o concello co [[O Incio|Incio]], co que limita polo norte. Ademais, un total de 13 estradas secundarias pertencentes á [[Deputación de Lugo]] vertebran o concello. Finalmente, hai que engadir a rede de estradas municipais, que dependen do concello e chegan a todos os lugares e parroquias. === Ferrocarril === [[Ficheiro:Estación Pobra do Brollón.JPG|250px|miniatura|dereita|[[Estación da Pobra do Brollón]]]] Tamén cruza o concello a [[Liña A Coruña - Palencia|liña de ferrocarril León-A Coruña]] que conta cunha estación no concello. A [[estación da Pobra do Brollón]], moi utilizada no [[século XX]], atópase no lugar da [[A Estación, A Pobra do Brollón|Estación]], que se formou e creceu coa chegada do ferrocarril. Actualmente só para nela un tren de [[Media Distancia Renfe|media distancia]] procedente de [[Vigo]] e con destino [[Ponferrada]], que circula diariamente e pasa por outras localidades importantes como [[Ourense]], [[Monforte de Lemos|Monforte]] e [[O Barco de Valdeorras]]. Con todo, non existe parada de ningún tren en sentido contrario. Non obstante, a [[estación de Monforte de Lemos]], situada a 10 km da da Pobra, dispón de servizos de longa distancia ás principais cidades de [[España]] e unha maior oferta de servizos de [[Media Distancia Renfe|media distancia]]. == Festividades == {{Artigo principal|Festividades da Pobra do Brollón}} O concello da Pobra do Brollón establece como días festivos, todos aqueles da comunidade de [[Galicia]], a parte dos festivos locais: o [[Corpus Christi]] (en [[xuño]]) e o [[Romaría do San Vitoiro|San Vitoiro]] ([[27 de agosto]]). === [[Romaría do San Vitoiro]] === Celebrada na parroquia de [[Saa, A Pobra do Brollón|Saa]], o [[27 de agosto]]. É unha das romarías máis importantes da comarca, que se celebra na capela deste santo, situada na [[serra da Trapa]] a máis de 600 m de altitude. O San Vitoiro é o patrón de sete lugares do concello: [[O Busto, Saa, A Pobra do Brollón|O Busto]], [[Covadelas, Saa, A Pobra do Brollón|Covadelas]], [[Forgas, Ferreiros, A Pobra do Brollón|Forgas]], [[Lebrón, Saa, A Pobra do Brollón|Lebrón]], [[Penadexo, Saa, A Pobra do Brollón|Penadexo]], [[Pradelas, Saa, A Pobra do Brollón|Pradelas]] e [[Teixeira, Saa, A Pobra do Brollón|Teixeira]]. === [[Entroido de Salcedo]] === [[Ficheiro:Oso de Salcedo.jpg|130px|miniatura|O [[Oso de Salcedo]]]] Celébrase en [[febreiro]] en [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]] con desfiles de disfraces, descenso de carrilanas e outras actividades lúdicas, como obras de teatro. Cabe destacar a figura do [[Oso de Salcedo]]. === Outras festas === * Entroido da Pobra do Brollón. Celébrase en [[febreiro]] na [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]], con actividades semellantes ás de Salcedo. * Cata do Viño de Vilachá de Salvadur. Ten lugar o primeiro domingo de [[maio]], coincidindo moitas veces coa [[Día do Traballador|ponte do Traballo]]. Celébrase nas numerosas adegas da aldea de [[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón|Vilachá de Salvadur]]. * Santa Bárbara. En [[Pino, A Pobra do Brollón|Pino]], o sábado da Ascensión, normalmente en [[maio]]. * Corpus Christi. Na [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] en [[xuño]]. * Santiago Apóstolo. En [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]], o [[25 de xullo]]. * [[Romaría da Santa Lucía]]. Ten lugar en [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]], o penúltimo sábado de [[agosto]]. Celébrase unha romaría coa posterior misa campestre. Antigamente era unha das romarías de máis sona da comarca. * San Bartolomeu. En [[Eixón, A Pobra do Brollón|Eixón]], o primeiro domingo despois do 24 de [[agosto]], día de San Bartolomeu. * San Ramón. En [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]] a finais de [[agosto]]. * Santa Lucía. En [[Abrence, A Pobra do Brollón|Abrence]], o primeiro domingo de [[setembro]]. O sábado hai ''paella'' e o luns ''morros''. * San Froilán. En [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]], o primeiro sábado de [[outubro]]. == Galería de imaxes == {{Artigo principal|Galería de imaxes da Pobra do Brollón}} <center> <Gallery> Ficheiro:Concello da Pobra do Brollón.jpg|Casa do concello. Ficheiro:PobraBrollónAltim.jpg|Placa altimétrica da Pobra do Brollón. Ficheiro:Centro de Saúde da Pobra do Brollón.jpg|Centro de saúde. Ficheiro:Saa San Vitoiro.JPG|O río Saa ó seu paso polo San Vitoiro. Ficheiro:Samugueiros.JPG|Área Recreativa de Sanugueiros. Ficheiro:Río_Saa_Pobra.jpg|Río Saa na Pobra. Ficheiro:Santalla de Rei costa.jpg|Vista de Santalla de Rei dende a cima da costa. Ficheiro:Pobra de Brollon.jpg|Rúa estreita na Pobra do Brollón. </Gallery> </center> == Lugares da Pobra do Brollón == Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Pobra do Brollón vexa: [[Lugares da Pobra do Brollón]]. == Parroquias == {{A Pobra do Brollón}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commons|Category:A Pobra do Brollón}} === Outros artigos === * [[Lista de concellos de Lugo]] * [[Comarca de Terra de Lemos]] * [[Ribeira Sacra]] * [[Club Deportivo Brollón]] === Ligazóns externas === * [http://www.concellodapobradobrollon.gal/gl Concello da Pobra do Brollón] * [https://web.archive.org/web/20190807081011/http://www.fegamp.gal/entidades/concellos?tid=646&field_concello_tid=&field_censo_value%5Bmin%5D=&field_censo_value%5Bmax%5D=&field_superficie_km2__value%5Bmin%5D=&field_superficie_km2__value%5Bmax%5D=&field_partido_que_goberna_tid=All&field_sexo_alcalde_tid_i18n=All Concellos de Lugo] {{ConcellosTerraLemos}} {{Ribeira Sacra}} {{Lugo}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Pobra do Brollon, A}} [[Categoría:A Pobra do Brollón]] [[Categoría:Artigos destacados sobre Galicia]] p90r2i3wb15080f68j7jklimu3q5hs7 0 5260 7351057 7193068 2026-04-07T19:17:37Z Imxavitooh 10599 /* Toponimia */ 7351057 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Castro Caldelas (homónimos)|Castro Caldelas}} {{Xeografía política}} '''Castro Caldelas''' (do [[Lingua latina|latín]] ''aquas calidas'', 'augas cálidas, termais') é un concello da [[provincia de Ourense]], capital da [[comarca da Terra de Caldelas]]. Segundo o padrón municipal en [[2019]] tiña 1.224 habitantes. O seu xentilicio é «{{Dic|caldelao}}».<ref>{{Cita libro|título=Os xentilicios de Galicia e dos outros territorios de lingua galega|apelidos=Costas González|nome=X.-H.|editorial=Universidade de Vigo|ISBN=978-84-8158-706-7|páxina=45}}</ref> Ten 16 parroquias e 86 entidades de poboación, e forma parte da [[Ribeira Sacra]]. Está situado no derramo setentrional do gran nó orográfico formado polas serras de [[Serra de San Mamede|San Mamede]] e [[Serra de Queixa|Queixa]] no [[Macizo ourensán|macizo Central Ourensán]]. == Toponimia == A orixe do [[topónimo]] é o [[Lingua latina|latín]] {{Versaleta|castrum}}, que fai referencia a unha fortaleza ou poboado fortificado.<ref>{{DRAG|castro}}</ref><ref>{{Cita web |url=https://digalego.xunta.gal/digalego/Html/index.php?op=ver&id=13207&opcion=entrada&entrada=castro |título=Entrada castro en Digalego |data-acceso=30 de outubro de 2018 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20181030131236/https://digalego.xunta.gal/digalego/Html/index.php?op=ver&id=13207&opcion=entrada&entrada=castro |dataarquivo=30 de outubro de 2018 |urlmorta=yes }}</ref><ref>2ª declinación de substantivo neutro. Segundo Lewis & Short, elemento do dicionario vinculado en ligazóns externas, xeneral, ben sexa en singular ou plural, castra cun posible significado de ''tendas''.</ref><ref>{{harvnb|Campbell|2009|p=4}}</ref> Dende o [[século XIX]] a denominación oficial foi '''Castro Caldelas'''. En marzo de [[2026]], n actualización do [[Nomenclátor de Galicia]] este concello pasou a se denominar '''O Castro de Caldelas'''.<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/book/461|páxina-web=Real Academia Galega|data=2026-03-30|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl-ES}}</ref> == Demografía == {| {{Táboabonita}} |----- ! Censo total ! 1.224 ⁽²⁰¹⁹⁾ |----- | Menores de 15 anos | 71 (5.80 %) |----- | Entre 15 e 64 anos | 660 (53.92 %) |----- | Maiores de 65 anos | 493 (40.28 %) |} <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.8) id:darkgrey value:gray(0.6) id:bar value:rgb(1,0.75,0.4) ImageSize = width:500 height:300 PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:6000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0 BackgroundColors = canvas:white PlotData= color:bar width:20 align:left bar:1900 from:0 till:5441 bar:1910 from:0 till:5311 bar:1920 from:0 till:5670 bar:1930 from:0 till:4934 bar:1940 from:0 till:4784 bar:1950 from:0 till:4330 bar:1960 from:0 till:4248 bar:1970 from:0 till:4085 bar:1981 from:0 till:3316 bar:1991 from:0 till:1946 bar:2001 from:0 till:1909 bar:2009 from:0 till:1594 bar:2014 from:0 till:1376 PlotData= bar:1900 at: 5441 fontsize:S text:5441 shift:(-10,5) bar:1910 at: 5311 fontsize:S text:5311 shift:(-10,5) bar:1920 at: 5670 fontsize:S text:5670 shift:(-10,5) bar:1930 at: 4934 fontsize:S text:4934 shift:(-10,5) bar:1940 at: 4784 fontsize:S text:4784 shift:(-10,5) bar:1950 at: 4330 fontsize:S text:4330 shift:(-10,5) bar:1960 at: 4248 fontsize:S text:4248 shift:(-10,5) bar:1970 at: 4085 fontsize:S text:4085 shift:(-10,5) bar:1981 at: 3316 fontsize:S text:3316 shift:(-10,5) bar:1991 at: 1946 fontsize:S text:1946 shift:(-10,5) bar:2001 at: 1909 fontsize:S text:1909 shift:(-10,5) bar:2009 at: 1594 fontsize:S text:1594 shift:(-10,5) bar:2014 at: 1376 fontsize:S text:1376 shift:(-10,5) </timeline> {{Hab info|5441|4934|4330|3430|1833|1572|1533|1486|1412|1376||}} == Xeografía == Está situado no derramo setentrional do nó orográfico formado polas serras de San Mamede e Queixa, dentro da área denominada [[Ribeira Sacra]]. O [[río Sil]] constitúe a fronteira natural coa [[provincia de Lugo]] mentres o [[río Edo]], afluente do Sil, baña a metade occidental do municipio. O punto máis elevado é o de Pena da Cruz (1289 m). O terreo caracterízase pola alternancia de bosques de carballos e castiñeiros, sobre todo ó norte. As terras adicadas ó cultivo son escasas, abundando os prados. O chan produtivo representa só unha cuarta parte, grazas ó predominio de pendente e solo rochoso. == Historia == [[Ficheiro:ForoBoBurgo.jpg|miniatura|300px|[[Foro do bo burgo de Castro Caldelas]], privilexio dado polo rei [[Afonso VIII de León e Galicia|Afonso VIII]]. Primeiro documento real en [[lingua galega]]. [[Allariz]], [[1228]].]] Tense constancia arqueolóxica de poboación humana desde a época do [[megalitismo en Galicia|megalitismo]], debido á existencia de varias [[mámoa]]s no burgo e na Serra da Mazaira. Desde entón o territorio non deixou de estar ocupado; na [[idade de bronce]] unha comunidade gravou varios [[petróglifo]]s en Veiga de Sas. Da [[idade de ferro]] a [[cultura castrexa]] deixou os restos da varios [[castro|poboados]]: o [[castro de Paradela]], o [[castriño da Cerca]] (Serra de Mazaira) e o Outeiro da Torre (San Martiño), todos eles pertencentes á tribo galaica dos [[tiburos]]. A [[romanización de Galicia]] iniciouse entre os anos [[-137|137]] e [[-19|19 a.n.e.]]. Pola zona pasaba a ''[[Vía Nova]]'', calzada romana que unía [[Braga]] a [[Astorga]], vía XVIII do [[itinerario de Antonino]]. Os romanos erixiron varias instalacións para a explotación do ouro. Na aldea de Burgo situaríase a ''Mansio Praesidium''<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:p7Yk_mmBPcoJ:www.uaum.uminho.pt/edicoes/revistas/ca_II_12_13/CA%252012_13%2520Mansiones%2520y%2520mutationes%2520en%2520la%2520Via%2520Nova.pdf+Mansion+Praesidium&hl=es&gl=es&pid=bl&srcid=ADGEESg3KsOtGnRGK-U2KxELtYBAWGHmZxDSZiXWyZ_lhmJslhJsprI_v6yjVwYz-eGMUp00ihkSKh9YSNgn4wvYMcv-2QPxMN6vV8vgnkM-ONytEjsTveo-JY50K0D3sYOXuaB8I7BK&sig=AHIEtbTYmd-LzW97jZ-sx75LxZIBmczsHQ Rodríguez Colmenero, Antonio: "Mansiones y mutationes en la Vía Nova" en ''Cuadernos de Arqueología'' Serie II 12-13 1995 pp.89-112]</ref> ("Mansión da Fortaleza" en latín) en San Pedro do Burgo, que servía como parada e lugar de aprovisionamento para os viaxeiros. Existen varios restos romanos no arredores: unha placa honorífica ao emperador [[Nerva]] no lugar de San Xoán de Camba e outras dúas en honor de [[Hadriano (emperador)|Hadriano]] e Antonio Pío na igrexa de San Pedro do Burgo. Trala chegada dos [[suevos]] no século V (ano [[409]]) e a formación do [[reino de Galicia]], difundiuse o [[cristianismo]] por estas terras (a ribeira do Sil énchese de eremitas cristiáns que colonizan os escarpados canóns do Sil. No ano 573 créase o [[mosteiro de San Pedro de Rocas]]. A primeira referencia escrita co nome actual da poboación data da idade media (século IX). Tense constancia da construción de dous mosteiros, o [[mosteiro de San Xoán de Camba]] (fundado no [[963]] por un bispo ourensán, aínda que nas ruínas hai sarcófagos datados no século VII) e o [[mosteiro de San Paio de Abeleda]] ([[1127]]). A Terra de Caldelas estivo sempre moi vinculada ás veciñas terras de Trives, sendo as dúas pertencentes ó señorío da [[Casa de Lemos]]. Durante o século X a familia Gutier Menéndez dominou as terras de Caldelas grazas ás doazóns dos reis [[Sancho Ordóñez]], [[Ramiro II de León|Ramiro II]] e Ossino. No século XII converteuse en vila de reguengo por mor dos foros concedidos en 1172 por [[Fernando II de León e Galicia|Fernando II]] e en 1228 [[Afonso IX|Alfonso IX]], grazas ós cales a vila comeza a vivir un gran esplendor económico e aséntase na zona unha pequena comunidade de xudeus, dos cales ficaron as súas lápidas funerarias. En 1326 o rei Afonso XI regalouna a [[Pedro Fernández de Castro]], pasando o territorio a pertencer á [[casa de Lemos]]. No século XVIII pasaría á [[casa de Alba]]. Desta época data o [[castelo de Castro Caldelas]], derrubado durante a [[gran guerra irmandiña]] en agosto de 1467, por mor dos grandes abusos ós que eran sometidos os labregos, baixo o mando de [[Diego de Lemos]], logo derrotados pola coalición señorial (a tradición oral di que o [[mariscal]] [[Pero Pardo de Cela]] estivo atacando na zona ós irmandiños resistentes), polo que os Lemos volveron ao poder, e o señor Rodrigo Enríquez Osorio fixo reconstruír o castelo, mediante a serventía (pola cal os vasalos estaban obrigados a traballar de balde para o señor feudal) e a suba de impostos (pero a veciñanza a través do concello presentou preito contra o conde na Audiencia de Valladolid, resolvéndose o caso en 1534 a favor do pobo). O dominio da terra de Caldelas pasa no século XVIII da Casa de Lemos á casa de Alba. Moita información histórica perdeuse na [[Guerra da Independencia española|guerra da independencia]] en 1809 o [[xeneral Marchand]] incendiou a vila e o seu castelo en represalia dun ataque das guerrillas do lugar. A situación mudou coa desaparición do [[antigo réxime]] e a [[desamortización]] eclesiástica, as desvinculacións dos [[morgado]]s, a desaparición da [[Absolutismo|Monarquía Absolutista]] e a implantación do Liberalismo. == Festas == {{Wikificar}} * [[Festa dos Fachós]] ou festa de San Sebastián - [[20 de xaneiro]]. * Festa dos Remedios - Dende o 6 ó 11 de setembro === Festa dos Remedios === [[Ficheiro:FOGOS DENDE O CASTELO.jpg|miniatura|Fogos dende o castelo.]] === Descrición === «O Santuario da Virxe dos Remedios de Castro Caldelas data de fis do século XV. Tivo outrora moita romaxe e moita esmola. A eirexa actual é de mediados do século XIX, espaciosa e esbelta, con dúas torres, do que chamaban orden toscano. Tén solemne novena, "as novenas", e procesión os días 8 e 9 de setembre». <ref name=":0">{{Cita libro|título=Historia de Galiza (sección "Etnografía. Cultura espritual", a cargo de Vicente Risco)|apelidos=Otero Pedrayo, Ramón|nome=|editorial=AKAL|ano=1979|ISBN=8473394283|volume=I|páxina=401}}</ref> Dende a noite do [[6 de setembro]], ata o día 10, sucédense varios festexos. Destacan «A noite das bandeiras» e o «Irrio peliqueiro».[[Ficheiro:VIRXE DOS REMEDIOS.jpg|miniatura]] ==== Noite das bandeiriñas ==== O día [[6 de setembro]], mozos e non tan mozos, que voluntariamente prestan a súa colaboración na organización das festas e foron realizando os preparativos en días anteriores, reúnense. Ao dar as doce, comezan a colocar as bandeiras. Dende as casas, os veciños obsequian os traballadores con licor café e outras bebidas. Ao acabar consómese a empanada ao tempo que as primeiras bombas anuncian a alborada do primeiro día de festa. As bandeiras adoitan ser de moitas cores. Cómpranse de forma rectangular e despois córtanse para lograr dúas de cada peza: unha bandeira é unha ''bandulina''. A cola que se emprega é a mestura de auga e fariña. Na preparación esténdese oito filas de cordeis e, a continuación, vanse colocando as bandeiras de modo que se alternen as cores. Esta tarefa lévana a cabo os mozos, dirixidos por un experto. En equipo, un encárgase de poñer o engrudo, outros trasladan as bandeiras ata os cordeis e uns terceiros dedícanse a colocalas. Ao terminar cada un dos cordeis enrólase coidadosamente nunha especie de cruz de madeira, á espera da noite da instalación. ==== O ''Irrio peliqueiro'' ==== [[Ficheiro:Irrio peliqueiro.png|esquerda|miniatura]]«Non hai moitos anos, había na procesión unha fermosa '''danza de arcos''', con música da ''carballesa'' e '''''pantasmas''''', e, ademáis, un mascarón que aínda sai, o Irrio, con carauta de pau pintado e vestido de fraque con vivos marelos, o cual corre ós rapaces cunha pelica atada a un pau, do que lle vén o chamárenlle "Irrio Peliqueiro"».<ref name=":0" /> “O nome de ''írrio'' ten relación cos ''guirrios'' asturiáns e esta máscara ven ser no meu conceito como os ''cigarrós'', ''felos'', ''choqueiros'', ''charrúas'', etc., supervivenza das mascaradas prehistóricas, conservadas no demo das representacións ecresiásticas da Edade Meia, do que sen dúbida provén dereitamente o ''írrio'' caldelau.”<ref name=":1">{{Cita libro|título=O Castro de Caldelas : monografía xeográfica i-etnográfica d´unha vila da nosa terra|apelidos=Risco|nome=Vicente|editorial=Lar|ano=1924|serie=(Separata dos arquivos do Seminario de Estudos Galegos)|páxina=28}}</ref> “Pol-os Remedios, antes faguían unha bunita danza de arcos, unha comparsa de oito mozos vestidos de branco adornados de fitas e panos de seda de cores. Agora hai moitos anos que non a fan: pra ve-la danza de arcos compre agora ir a Santa Tecla, na Ribeira, á festa da Luz. Tamén había unhas amazonas ou xigantóns que alí chamaban '''''pantasmas''''', e algún tempo houbo tamén cabezudos. Un vicario modernista mandounos desfaguer. Hoxe non queda daquelo máis que o '''''írrio''''', máscara que vai dediante da procesión, c’unha carantoña de pau, e un vestido antre payaso e ''incroyable''; viste fraque e pantalón de colorís, con grandes botóns e leva unha pelica de ovella atada a un pau e co-ela corre ôs rapaces que lle berran: Írrio! Írrio piliqueiro!”<ref name=":1" /> O Irrio encarna toda a tradición destas festas e é o elemento máis característico do folclore de Caldelas. Porta máscara barbada de madeira e vai vestido de [[frac]], no que resaltan os grandes botóns, e provisto dunha pelica ou pel de ovella, coa que persegue e golpea o público. Sae na procesión, rodeado de [[Gaiteiro galego|gaiteiros]], e é moi respectado. Dispón dos seus propios [[Foro (contrato)|foros]].{{Cita requerida}}. González Montañés, no seu artigo “Mascaras gigantes y cabezudos en el Corpus&nbsp; gallego”, sinala que o ''Irrio peliqueiro'' goza dos mesmos privilexios de inmunidade física e dereito de exacción aos tendeiros dos que disfrutan os ''Peliqueiros'' do Entroido, cos que coincide nos castigos físicos que inflixe ao público, que non pode defenderse de obra, aínda que si de palabra.<ref>{{Cita publicación periódica|apelidos=González Montañés|nome=Julio I.|data=2007|título=“Máscaras, gigantes y cabezudos en el Corpus gallego”|revista=Revista del Círculo Internacional de Amigos de los Gigantes, Vallgorguina (Barcelona), año 5, nº 15|volume=5|páxinas=4-9|número=15}}</ref> Uns pensan que representa a nobreza ou, cando menos, os seus administradores ou apoderados.{{Cita requerida}} Outros veno como un defensor do pobo fronte aos comerciantes e acomodados.{{Cita requerida}} Tamén se afirma que non pode simbolizar máis que o demo.{{Cita requerida}}. [[Olegario Sotelo Blanco]]<ref name="OLEGARIO">{{Cita libro|título=Castro Caldelas e a súa comarca|apelidos=Blanco Sotelo|nome=Olegario|editorial=SB edicions|ano=1989|ISBN=|ref=}}</ref> está de acordo con [[Vicente Risco]] en que a súa raíz ha estar nas mascaradas dos tempos prehistóricos, prácticas que enraizaron e subsisten na cultura popular. Na [[Idade Media]], a [[Igrexa católica|Igrexa]], ao non poder impedir a celebración destas mascaradas, integrounas nos seus rituais. As Pantasmas mencionadas por Risco<ref name=":0" /> eran outro tipo de máscaras danzantes.<ref name="OLEGARIO" /> Conta tamén Risco que o que caracterizaba ás pantasmas era as mans, que viñan ser como luvas recheas&nbsp;de serraduras suxeitas ás propias mans do portador, o que facían que se balanceasen de modo autónomo nos xiros de baile.{{Cita requerida}} Na actualidade saen os xigantes e cabezudos. A danza de arcos realizábana grupos de oitos mozos ricamente vestidos. Na actualidade é necesario acudir á festa da Luz, en Santa Tegra de Abeleda, para contemplar este tipo de danza. O etnógrafo verinense [[Xesús Taboada Chivite]] menciona a danza de Santa Tegra e outras danzas de arcos galegas no seu ensaio ''Etnografía galega'': «A ''Danza de arcos'' en Santa Tecla de Abeleda (Castro Caldelas); danzas rítmicas arredor da imaxe como a de Guín (Bande); danza e contradanza de Darbo, de mozos e mozas que realizan belidas figuras coreográficas. Danzas dos pelengrinos, de Hío; de Aldán; de Fiada, etc.»<ref>{{Cita libro|título=Etnografía galega. Cultura espritual|url=https://books.google.es/books?id=02fSFIHbxLIC&lpg=PA1&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|apelidos=Taboada Chivite|nome=Xesús|editorial=Galaxia|ano=1972|páxina=159|ligazónautor=Xesús Taboada Chivite|lugar=Vigo}}</ref> == Na cultura popular == "Había no Castelo do Castro un poderoso conde que tiña tres fillas moi fermosas, todas tres no tempo de casar. Mais outro Conde tamén rico e nobre, mandoulle embaixada pra lle pedi-la mau de unha das fillas. O do Castro recibeu ôs emisarios, e cando lle espuxeron a pretensión que traguían, perguntou: -''Cál de elas?'' E de ahí veu qu'a xente lle emprincipiou a chamar ''Caldelas'' a aquela terra".<ref name=":1" /> [[Vicente Risco]] recolleu a crenza de que, na parroquia de [[Alais, Castro Caldelas|San Pedro de Alais]] e pola parte de [[Maceda]], gardan o pan que se coce o día de [[Bertomeu, apóstolo|San Bertomeu]] ([[24 de agosto]]). Este pan, que non podrece nunca, utilízase para apagar os lumes, botando neles un anaco del.<ref>Vicente Risco 162, 368.</ref> == Heráldica == Castro Caldelas ten [[escudo]] e [[bandeira]] de seu. A nova versión, e oficial, do escudo e da bandeira foron aprobados en [[2011]] no pleno do concello e referendados pola súa publicación pola [[Xunta de Galicia]] en xaneiro de [[2012]]. A bandeira ten tres franxas verticais; "a do batente e hasta de azul, perfiladas de branco ao centro; e a terceira, do dobre de largo, de vermello cun castelo de amarelo, aberto, coa porta superada por un escudo de branco cargado de seis roeis de azul, sobre chamas de vermello perfiladas de amarelo". O [[castelo (fortificación)|castelo]] representa o [[castelo de Castro Caldelas]] e o señorío que sobre ela exerceron os [[condado de Lemos|señores de Lemos]]. As labaradas lembran que en [[1810]] o xeneral [[Francia|francés]] [[Louis Henri Loison|Loison]] lle prendeu lume á vila. A bordura de azul alude á tradicional devoción [[Virxe María|mariana]] de Nosa Señora dos Remedios.<ref>[http://www.xunta.es/dog/Publicados/2012/20120102/AnuncioC3C1-201211-10087_gl.html Decreto 242/2011, do 15 de decembro, polo que se aproba a bandeira do Concello de Castro Caldelas], ''[[Diario Oficial de Galicia]]'', 2/1/2012.</ref> == Deporte == Ten un equipo de [[fútbol]] no Grupo 3 da [[Terceira Galicia|Terceira Autonómica de Galicia]], o [[CD Caldelao]]. == Galería de imaxes == {{Artigo principal|Galería de imaxes de Castro Caldelas}} {{Galería |align=center |Ficheiro:Castelo de Castro Caldelas Torre da Homenaxe.jpg|[[Torre da homenaxe]]. |Ficheiro:Castro Caldelas dende o castelo.JPG|Castro Caldelas dende o castelo. |Ficheiro:Vista desde Santa Tecla de San Paio de Abelenda.jpg|Vista desde Santa Tecla do [[Mosteiro de San Paio de Abeleda]]. |Ficheiro:Festa dos Fachós (Castro Caldelas).jpg|Fachón da festa dos Fachós. |Ficheiro:Vista_das_vides_en_socalcos_en_Castro_Caldelas_(2).jpg|Vista das vides en socalcos en Castro Caldelas. }} == Parroquias == {{Castro Caldelas}} == Lugares de Castro Caldelas == Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Castro Caldelas vexa: [[Lugares de Castro Caldelas]]. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat|Castro Caldelas}} === Bibliografía === * {{Cita libro | ref=harv | apelido=Campbell | nome=Duncan B. | título=Roman Auxiliary Forts 27 BC-AD 378 | url=https://archive.org/details/romanauxiliaryfo0000camp | editorial=Osprey Publishing | localización=Oxford | ano=2009 | isbn=978-1-84603-380-3}} * [[Vicente Risco|Risco, Vicente]]: "Etnografía. Cultura espritual", en ''Historia de Galiza,'' tomo I, 1962 (reed. Akal 1979, 255-777). === Outros artigos === * [[Eleccións municipais en Castro Caldelas]] * [[Foro do bo burgo de Castro Caldelas|Foro do Burgo de Castro Caldelas]] - Primeiro documento en galego (1228) * [[Festa dos Fachós]] === Ligazóns externas === * [http://www.castrocaldelas.es Concello de Castro Caldelas] {{Ribeira Sacra}} {{ConcellosTerradeCaldelas}} {{Ourense}} {{Control de autoridades}} {{Concellos de Galicia en progreso}} [[Categoría:Castro Caldelas]] [[Categoría:Topónimos de concellos galegos con etimoloxía]] [[Categoría:Topónimos pendentes de modificar no Nomenclátor]] tkfz1rq31x1bb9v3byxzde4i1aw6dvu 0 6071 7350992 7349431 2026-04-07T15:47:26Z Alfonso Márquez 1987 texto traducido desde a wiki .[[en:Coffee]] 7350992 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto}} :''Este artigo trata sobre a bebida, para a planta véxase o artigo: '''[[Cafeeira]]'''; para o establecemento onde se serve café véxase o artigo: '''[[Cafetaría]]'''.'' [[Ficheiro:Granos de café cultivados en México.JPG|upright|miniatura|Grans de café cultivados en [[México]]]] [[Ficheiro : Granos de cafe cultivado en Colombia.jpg|upright|miniatura|Grans de café de [[Colombia]] secando ao sol.]] Denomínase '''café'''<ref>{{DRAG|café||||8 de febreiro de 2017}}</ref> a unha [[bebida]] ([[infusión]]) que se elabora co gran torrado e posteriormente moído da [[cafeeira]] (''Coffea'') ou planta do café. De cor escura, amargo e lixeiramente ácido, o café ten un [[Estimulantes|efecto estimulante]] nos humanos, principalmente debido ao seu contido en [[cafeína]], pero tamén se atopa dispoñible comercialmente [[Descafeinización|café descafeinado]]. Tamén existen varios [[Substituto do café|substitutos do café]]. Por extensión tamén se coñece como ''café'' o establecemento público no que se serven estas bebidas. É orixinario do [[Oriente Medio]], pero espallouse por outras rexións, como Suramérica ([[Brasil]], [[Colombia]]) e algúns países de [[África]]. O café de maior recoñecemento é o café de [[Colombia]]{{Cómpre referencia}}. O cultivo do café atópase amplamente difundido nos países [[trópico|tropicais]] e [[clima subtropical|subtropicais]]. Chama particularmente a atención o caso do [[Brasil]], porque concentra pouco máis dun terzo da produción mundial ([[#Cultivo|véxase máis adiante]]). Os grans do café son un dos principais produtos de orixe agrícola que se comercializan nos mercados internacionais e a miúdo supón unha gran contribución aos títulos de [[exportación]] das rexións produtoras. O cultivo do café está culturalmente ligado á historia e ao progreso de moitos países que o produciron por máis dun século. [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] é o maior mercado mundial importador de café, seguido por [[Alemaña]], segundo estatísticas de [[2016]]<ref name=ICO-2013-IMPORT>{{cita web |url=http://ico.org/prices/m4-imports.pdf |título=Imports by selecting importing countries |editorial=[[Organización Internacional do Café]] |dataacceso=1-5-2015 |formato=pdf |lingua=en |data-arquivo=11-09-2015 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150911014354/http://www.ico.org/prices/m4-imports.pdf |url-morta=yes }}</ref>. [[Finlandia]] é o país que consome máis café por número de habitantes{{Cómpre referencia}}. En [[España]], [[Portugal]] e [[Río da Prata]] é frecuente o consumo de café torrado ou torrefacto (torrado en presenza de azucre). Adoita tomarse como [[almorzo]] ou na sobremesa logo das comidas, e é unha das bebidas sen alcohol máis [[socialización|socializadoras]] en moitos países. Existen case tantas formas de preparar esta bebida como consumidores pero a máis popular, separadamente de tomalo só, é a que leva [[leite]], aínda que tamén se lle adoita engadir [[Crema de leite|crema]] ou nata, [[leite condensado]], [[chocolate]] ou algún [[licor]]. Sérvese habitualmente quente, pero tamén se pode tomar frío ou con xeo. A industria do café move hoxe en día 70.000 millóns de dólares ao ano, cifra superada unicamente polo petróleo no que se refire a exportacións a escala mundial, segundo a revista ''[[Investigación e Ciencia]]''.<ref name="gramo">{{cita web |url=http://wol.jw.org/es/wol/d/r4/lp-s/102006087?q=café&p=par |título=Un grano que dio la vuelta al mundo |dataacceso= |apelido= |nome= |data= |formato= |obra= |editor= |lingua= |cita= }}</ref> Hoxe en día, máis de vinte e cinco millóns de leiras familiares nuns oitenta países cultivan ao redor de quince mil millóns de cafeeiras, cuxa produción termina nos 2 250 millóns de cuncas de café que se consomen a diario.<ref name="gramo"/> Historicamente son lugares de encontro social, de conversas literarias e intercambios culturais como os coñecidos [[Café Moderno (Pontevedra)|Café Moderno]] en [[Pontevedra]],[[Café Gijón]], en [[Madrid]] ou o [[Café Tortoni]] de [[Buenos Aires]]. == Etimoloxía == A palabra ''café'' procede da palabra de orixe [[turco|turca]] ''qahvé'', considérase que tomado do árabe&nbsp;''qawha'', denominación do viño tamén aplicada ao café, que non ten por que provir da provincia de Kaffa.<ref>{{Cita web|url=http://portaldaspalabras.gal/lexico/palabra-do-dia/cafe/|páxina-web=Portal das Palabras|título=Café|data-acceso=18 de agosto de 2016}}</ref> == Botánica do arbusto do café == [[Ficheiro:Planta de café de Cuetzalan.JPG|miniatura|esquerda|Cafeeira (''Coffea arabica'')]] === Cafeeira === As [[cafeeira]]s son arbustos das rexións tropicais do xénero ''[[Coffea]]'', da familia das [[Rubiaceae|rubiáceas]]. Teñen follas [[Perennifolio|perennes]] e opostas que baixo un pouco de sombra crecen mellor. Comunmente cultívanse nas rexións tropicais e ecuatoriais, onde sempre é primavera ou verán. A época de floración é ao comezo da tempada de choivas; as súas flores son brancas e perfumadas. Logo de oito ou nove meses aparecen os froitos, que son [[baga]]s vermellas, brillantes e carnosas que asemellan ás cereixas. Con cada choiva [[flor]]ecen. Razón pola cal pódense atopar flores, froitos verdes e froitos maduros simultaneamente, feito polo que se debe ter moito coidado no momento de recoller os froitos.<ref name="LEON_ed3">{{cita libro |título=Botánica de los cultivos tropicales |apelido=León |nome=Jorge |edición=3 |editorial=Agroamerica |ano=2000 |isbn=9290393955 |capítulo=Café robusta |páxina=357-359 |url=http://books.google.cl/books?id=NBtu79LJ4h4C |lingua=es}}</ref><ref name="LEON_ed2"/> Os [[froito]]s son carnosos, vermellos ou púrpuras, de cando en cando amarelos. Coñécense como cereixas de café; teñen dous núcleos, cada un deles cun gran de café. O gran de café é a semente da planta, que se atopa no interior da baga. A baga contén dúas sementes envoltas por unha membrana semirríxida transparente, chamada [[pergamiño (membrana)|pergamiño]], que é a parede do núcleo, e un [[mesocarpo]] rico en [[mucilaxe]], que é unha capa de polpa azucrada. Unha vez retirado, o gran de café verde obsérvase rodeado dunha pel prateada adherida, que se corresponde co da [[semente]].<ref name="LEON_ed3"/><ref name="LEON_ed2">{{cita libro|título=Botánica de los cultivos tropicales|autor=León, Jorge|edición=2|editorial=Agroamerica|ano=2000|isbn=9290391324|capítulo=Café arábigo|páxinas=194-199|url=http://books.google.cl/books?id=bOMNAQAAIAAJ}}</ref> == Historia == Considérase que foi o botánico alemán [[Léonard Rauwolf]] quen, por primeira vez, describiu o café nun libro publicado en [[1583]]. === Orixe en Etiopía e Arabia === [[Ficheiro:CoffeePalestineStereo.jpg|miniatura|Café en [[Palestina (rexión)|Palestina]] cara [[1900]]. Tarxeta estereoscópica de Keystone View Company.]] A primeira orixe desta bebida é incerta, e existen diversas versións ao respecto. Unha explicación podería ser que proceda da rexión de [[Kaffa]], en [[Etiopía]], onde a planta xurdiu orixinariamente. Os grans de café importáronse por vez primeira dende [[Etiopía]] ata o [[Iemen]].<ref name="Du café">{{cita libro|apelidos1 = Chevallier|nome1 = A.|título = Du café; son historique, son usage, son utilité, ses altérations, ses succédanés et ses falsifications|data = 1862|lugar = Madrid|idioma = francés|url = http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044106384522;view=1up;seq=1|dataacceso = 21 de xaneiro de 2016}}</ref><ref name=Arroman>{{cita libro|apelidos1=Saint-Arroman|nome1=A.|título=Coffee, tea, and chocolate: their influence upon the health, the intellect, and the moral nature of man|data=1846|lugar=Filadelfia|páxina=21-29|url=https://archive.org/details/coffeeteachocola00sain|idioma=Ingés|título-trad=De L'action du café, du thé et du chocolat sur la santé, et de leur influence sur l'intelligence et le moral de l'homme}}</ref> Unha historia lendaria (e posiblemente un mito) é a do [[sufí]] iemenite, coñecido de forma mística por Shaikh ash-Shadhili. Dise que, cando viaxaba por Etiopía, atopouse con cabras cunha vitalidade infrecuente, e despois de probar os froitos que estaban a comer, sufriu o mesmo efecto. Un mito similar atribúelle o seu descubrimento a un coidador de cabras chamado Kaldi quen levou unhas mostras de follas e de froitos a un [[mosteiro]] -ou a un santo musulmán, dependendo da versión-, onde os monxes probaron o brebaxe, preparado en base aos froitos, e tomábano para evitar quedar durmidos nos oficios nocturno.<ref name="WEIN3-5">{{cita Harvard |Weinberg|Bealer|2001|pp=3&ndash;5}}</ref><ref name="WAG20">{{cita Harvard |Wagner|2003|p=20}}</ref> Unha teoría atribúe aos devanceiros dos [[Pobo oromo|oromo]] ser os primeiros en recoñecer o efecto enerxizante do café: mesturarían con graxa os seus [[Cariópside|grans]] moidos e formado boliñas para usalas como racións en expedicións guerreiras. Aínda que a distribución das cafeeiras en África suxire que a planta crecía en forma silvestre ou en cultivos ao longo do continente desde a [[Idade Antiga|Antigüidade]], non hai probas directas que permitan situar estes primeiros cultivos nin que tribos o usaban como estimulante..<ref name="WEIN3-5"/> Os datos arqueolóxicos dispoñibles hoxe en día non permiten afirmar o uso ou coñecemento do café antes do [[século XV]]:<ref name="WEIN3-5"/><ref name="WEIN10-11">{{cita Harvard |Weinberg|Bealer|2001|pp=10&ndash;11}}</ref> o proceso de elaboración da [[bebida]], longo e complexo, explica quizais o descubrimento tardío das virtudes das [[semente]]s da cafeeira, pouco atractivas inicialmente.{{cómpre referencia}} Dita primeira referencia narra que o café sería levado desde Etiopía o [[Iemen]] -onde os [[sufismo|sufís]] usábano para permanecer espertos durante as súas oracións-, para posteriormente estenderse a [[Arabia]]. Chamóuselle entón ''qahwa'' (قهوة), que significa vigorizante.<ref name="WEIN10-11"/> === Expansión no mundo musulmán === [[Ficheiro:Leipzig coffeebaum 815.jpg|miniatura|200px|Sobre a entrada dunha cafetería de [[Leipzig]] hai unha representación escultórica dun home con traxe turco recibindo unha cunca de café de mans dun xove.]] O consumo de café foi prohibido na [[Meca]] en [[1511]] e no [[O Cairo|Cairo]] en [[1532]], pero debido á súa gran popularidade, este decreto foi axiña retirado. ==== Ameaza para a orde pública? ==== Na [[A Meca|Meca]], o 20 de xuño de [[1511]], o [[emir]] Khair Bey observou a un grupo de homes bebendo café. Observou as características particulares e xuntou a un grupo de doutores e xuristas para decidir se a bebida se axustaba ao [[Corán]], que prohibe toda forma de [[intoxicación]]. Como observa [[Antony Wild]], é fácil esquecer que o café é unha potente [[droga]], cuxa introdución necesita dun consenso cultural, pero non dun consenso médico en [[Occidente]]. Por iso, axitados debates acompañaron aos inicios da introdución do café no mundo [[islámico]]. O entusiasmo era tal que unha lei [[Turquía|turca]] da época sobre o [[divorcio]] precisaba que unha muller pode divorciarse do seu esposo se este non chegaba a proporcionarlle unha dose diaria de café. Deste xeito, [[Khair Bey]] fixo pechar todas as cafeterías, levando a cabo ademais unha [[campaña publicitaria|campaña]] de [[desinformación]] contra os [[prexuízo]]s do café, cando se decatou de que as críticas contra o seu poder proviñan de bebedores de café. A pechadura das [[cafetería]]s causou rebelións, o que incitou ao [[gobernador]] de [[Exipto]] a cancelar a prohibición. O [[consumo]] de café puido entón proseguir o seu desenvolvemento. En [[1554]] abriuse a primeira cafetería en [[Istanbul]]. En [[1630]] había xa un milleiro de cafeterías no [[O Cairo|Cairo]]. En [[1650]], un peregrino [[musulmán]], [[Baba Budan]]<ref>{{cita web |url=http://web.archive.org/web/http://records.viu.ca/~soules/media112/zine2001/ran/ |título=Thank You Baba Budan'' (homenaxe a Baba Budan) |dataacceso= |apelidos= |nome= |data= |formato= |obra= |editor= |editorial= |lingua=inglés |cita= }}</ref> conseguiu sete [[planta]]s na [[India]] que plantou en [[Mysore]] e cuxas plantas descendentes subsisten aínda hoxe. Os [[musulmán]]s, celosos das súas [[planta]]s de ''[[Coffea arábica]]'', prohibiron a súa [[exportación]]- === Introdución en Europa e no Novo Mundo === [[Ficheiro:Ivana Kobilca - Kofetarica.jpg|miniatura|200px|''Kofetarica'' (''A bebedora de café''), de [[1888]]. [[Pintura ó óleo|Óleo]] sobre lenzo de [[Ivana Kobilca]] (1861–1926), no Museo Nacional de [[Liubliana]].]] O café foi introducido por vez primeira en [[Inglaterra]] na década de [[1430]] polo profesor grego Ioannis Servopoulos, que traballaba en Oxford. Grazas aos esforzos dos ingleses e da [[Compañía Holandesa das Indias Orientais|compañía holandesa das Indias]], a distribución de café estendeuse por toda Europa no [[século XVI]]. O café chegou o resto de [[Europa]] ao redor do ano [[1600]], grazas aos [[mercador]]es [[venecia]]nos. A prohibición volveu de novo a [[Europa]], trala apertura das cafeterías e, curiosamente, polas mesmas razóns, é dicir, por crer que a [[inxesta]] de café desenvolve o espírito crítico, favorecendo probablemente os intercambios intelectuais entre consumidores. Cando no [[século XVII]] chegou por primeira vez o café a Europa, algúns [[sacerdote]]s [[católico]]s chamárono unha amarga invención de [[Satanás]], pois o vían como un posible substituto do [[viño]], o cal, na súa opinión, fora santificado por [[Cristo]]. Aconsellouse ao [[Papa]] [[Clemente VIII, papa|Clemente VIII]] prohibir o café, pois representaba unha ameaza dos [[infiel|infieis]]. Logo de habelo probado, e para resolver o dilema relixioso, este último bautizou a nova bebida, declarando que deixar só os infieis o pracer desta bebida sería unha mágoa, facéndoo así aceptable para os católicos. O café foi ben recibido polos [[monxe]]s polas mesmas razóns que os [[imán (relixión)|imáns]]: permite manterse esperto durante moito tempo e manter o [[alma|espírito]] limpo. No sur e oeste de Europa observouse unha maior [[tolerancia]]. Na década de [[1650]] comezou a ser moi importado e consumido en [[Inglaterra]], e comezáronse a abrir cafeterías en [[Oxford]] e en [[Londres]]. A primeira [[cafetería]] en [[Londres]] abriuse en [[1652]]. As cafeterías convertéronse en lugares onde naceron as ideas [[Liberalismo|liberais]], debido á visita frecuente a eses lugares (onde, por certo, distribuíanse [[panfleto]]s) por parte de [[filósofo]]s e [[letrado]]s. En [[1676]], esta axitación incitou ao [[fiscal]] do [[rei]] [[Carlos II de Inglaterra]] a pedir a pechadura das cafeterías, citando crimes de ofensa contra o propio [[rei]] e contra o reino. As reaccións en contra de tal decisión foron tales que o [[edicto]] de pechadura debeu revogarse. Os fluxos de ideas alimentadas polo café modificaron profundamente ao [[Reino Unido]]. Había máis de dúas mil [[cafetería]]s, segundo un rexistro do ano [[1700]]. A famosa compañía de seguros [[Lloyd's of London]] foi na súa orixe unha cafetería (''Lloyd's Coffee House''), fundada en [[1688]]. En [[1670]] abriuse a primeira cafetería en [[Berlín]]. En [[París]], o [[café Procope]] foi o primeiro en abrir, en [[1686]], inventando unha nova forma de preparar o café: facendo pasar auga quente a través dun [[filtro de café|filtro]] con café xa moído. A historia das soadas [[cafetería]]s de [[Viena]] comezou coa [[Batalla de Viena]] de [[1683]]. A mediados do século XVIII todas as cidades europeas tiñan cafeterías, e en [[1734]] [[Johann Sebastian Bach]] compuxo o súa soada'' [[Cantata]] do café'' ([[BWV]] 211), nunha de cuxas escenas unha moza pídelle ao seu pai que, se a castiga, non o faga prohibíndolle o café, e di que, se se casa, o seu marido deberá permitirlle bebelo. O café estivo prohibido en [[Rusia]], con penas ata de [[tortura]] e de [[mutilación]]. E, cando a [[policía]] [[tsar]]ista atopaba a algunha persoa presa dunha [[crise nerviosa]], atribuíallo ao café. [[Ficheiro:Boston tea party.jpg|miniatura|esquerda|Motín do té en Boston, 1773.]] O café cruzou o [[Atlántico]] en [[1689]], coa apertura do primeiro establecemento en [[Boston]]. A bebida gañou popularidade e obtivo o rango de [[prato nacional|bebida nacional]], despois de que os rebeldes lanzaran ao mar o [[té]] sobretasado pola [[coroa británica]] durante o [[Boston Tea Party|motín do té en Boston]]. Esta operación clave preparouse na cafetería ''Dragón verde''. O café alcanzou a súa completa aceptación social no [[século XVIII]]. Pronto os grandes cultivos desprazáronse a [[Sri Lanka|Ceilán]] e [[Indonesia]], consolidándose posteriormente en [[América do Sur]]. O café comezou a cultivarse nas [[Imperio Británico|colonias inglesas]], en particular en [[Sri Lanka|Ceilán]], pero as [[plantación]]s foron devastadas por unha [[enfermidade]] e finalmente substituídas por [[plantación|plantaciones]] de [[té]]. En [[1696]], os [[Países Baixos|holandeses]] fixérono cultivar en [[Indonesia]] e en [[Illa de Xava|Xava]]. En [[1714]], o [[capitán]] de [[infantaría]] Gabriel Mathieu de Clieu ocultou un [[esgallo]] dunha [[Cafeeira|planta de café]] ofrecida por [[Países Baixos|Holanda]] ao [[rei]] [[Lois XIV de Francia]] e conservada nos [[invernadoiro]]s reais para establecelo nas [[Costa (xeografía)|costas]] do [[Monte Pelée]] en [[Martinica]], en [[Santo Domingo de Guzmán|Santo Domingo]] e [[Guadalupe, Francia|Guadalupe]]. Cincuenta anos máis tarde, contábanse 19 millóns de [[planta]]s en [[Martinica]]. [[Ficheiro:MODOGlendora.jpg|miniatura|Lata de café da primeira metade do século XX. Da colección do Museo del Objeto del Objeto (MODO).]] Os holandeses levaron sementes á [[Güiana Holandesa]] e de alí á veciña [[Güiana Francesa]]. A primeira [[plantación]] no [[Brasil]] estableceuse en [[1727]] con plantas subtraídas da Güiana Francesa malia fortes medidas de seguridade impostas polas autoridades coloniais. A súa [[industria]] dependía da práctica da [[escravitude]], que se suprimiu en [[1888]]. En [[1784]] os [[misioneiro]]s capuchinos levaron as primeiras [[semente]]s de café a [[Venezuela]] desde o Brasil mentres que a [[Colombia]] chegaron desde as [[Antillas Francesas]]. Os primeiros [[Agricultura|cultivos]] en pequena escala rexistráronse nos últimos tempos [[Colonialismo|coloniais]], sobre todo no [[departamento de Magdalena]], en [[1785]]. Cando o café alcanzou as [[colonias estadounidenses]], non tivo inicialmente tanto éxito como había ter en [[Europa]], xa que os [[Colonialismo|colonos]] víano como un pobre substituto do [[alcohol]]. Con todo, durante a [[Guerra da Independencia dos Estados Unidos|Guerra da Independencia]], a demanda de café aumentou ata tal punto que os [[distribuidor]]es tiveron que agrupar as escasas existencias e subir os [[prezo]]s drasticamente; parte diso debeuse á dispoñibilidade reducida de [[té]] dos [[mercador]]es [[Gran Bretaña|británicos]]. O [[consumo]] de café entre os [[Estados Unidos de América|estadounidenses]] aumentou durante principios do [[século XIX]], trala [[Guerra de 1812]], que acabara co acceso ás importacións de té, e a gran demanda durante a Guerra da Independencia, así como moitos adiantos na tecnoloxía para a elaboración da bebida cimentou a posición do café como un produto diario nos Estados Unidos. En Colombia as primeiras plantacións a mediana escala rexistráronse en [[1808]] en [[Cúcuta]] e en 1813 Ignacio Ordóñez de Lara foi o primeiro en contar cun cultivo de 7.000 paus de café. Na rexión do [[Cundinamarca]] foi Tyreel Moore en [[1867]] quen estableceu os primeiros cultivos e [[Mariano Ospina Rodríguez]] no departamento de Antioquia. No [[Departamento de Caldas]] no chamado [[eixe cafeteiro]] colombiano os responsables foron Eduardo Walker na xurisdición da La Cabana e Antonio Pinzón en Águila e para [[1890]] o café constitúese en base da economía rexional. En [[1886]] Simón López estendeuno á cidade de [[Pereira, Colombia|Pereira]] de onde partiu a expansión do cultivo a zonas do [[Quindío]] e ao [[Valle del Cauca]]. En [[España]], a finais do [[século XIX]] e principios do [[século XX|XX]], tamén os intelectuais comezaron a reunirse en cafeterías, algunhas das cales a día de hoxe son auténticas institucións: [[Café Gijón]] ([[Madrid]], [[1888]]), [[Café Novelty]] ([[Salamanca]], [[1905]]) ou o [[Café de Fornos]] ([[Madrid]], [[1907]]) entre outros. Hai estudos actuais que se realizaron en relación co café e os súas implicacións sociais, como o elaborado por Anthony Giddens, respecto do cal inclúese unha breve descrición "[[Socioloxía]] do café... 1. Valor simbólico: para moitos occidentais a cunca de café pola mañá é un [[rito]] persoal, que se repite con outras persoas ao longo do día. 2. Utilización como [[droga]]: Moitos beben café para darse un "empuxón adicional". Algunhas culturas prohiben o seu uso. 3. Relacións sociais e económicas: o cultivo, empaquetado, distribución e comercialización do café son actividades de carácter global que afectan a diversas culturas, grupos sociais e organizacións dentro desas mesmas culturas, así como a miles de individuos. Gran parte do café que se consome en [[Europa]] e os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] impórtase de Suramérica. 4. Desenvolvemento social e económico anterior: As "relacións en torno ao café" actuais non sempre existiron. Desenvolvéronse gradualmente e poderían desaparecer no futuro."<ref>{{cita libro|apelidos=Giddens|nome=Anthony|título=Sociología|ano=2000|editorial=Alianza Editorial|isbn=84-206-8176-8|páxinas=30}}</ref> === Popularidade en Occidente ata os nosos días === [[Ficheiro:Jamaica Blue Mountain Coffee 9494.JPG|miniatura|220px|O café xamaicano ''Blue Mountain'' é un dos cafés máis caros do mundo.]] Durante o [[século XVIII]], a bebida faise popular en [[Europa]], e os colonos europeos introducen o cultivo do café en numerosos países tropicais, como un cultivo de exportación para satisfacer a demanda europea. No século XIX, a demanda en Europa era a miúdo superior á oferta e estimulou o uso de distintos substitutos cun sabor similar, como a [[raíz]] da [[chicoria]] (''véxase [[Café#Os sucedáneos do café|a sección sobre substitutos]]''). As principais rexións produtoras de café son [[América do Sur]] (particularmente [[Brasil]] e [[Colombia]]), [[Vietnam]], [[Kenya]] e [[Costa do Marfil]]. [[Hawai]] ten unha pequena produción de café de gran calidade e elevado prezo, pero entre as numerosas variedades desenvolvidas, o café máis caro e famoso segue sendo o ''Blue Mountain'' procedente de [[Xamaica]]. Aínda que hoxe en día [[Colombia]] e o [[Perú]] posúen numerosas plantacións de ''café orgánico'' de alta calidade que están empezando a gañar recoñecemento mundial. Durante varias décadas nos séculos [[século XIX|XIX]] e [[século XX|XX]] Brasil foi o maior produtor e monopolista virtual no comercio do café, ata que unha política de mantemento de altos prezos xerou oportunidades de negocio a outros produtores, como [[Colombia]], [[Costa Rica]], [[O Salvador]], [[Guatemala]], [[Indonesia]], [[México]], o [[Perú]] e [[Venezuela]]. Os cafés gourmet son preparados case exclusivamente con variedade de alta calidade de café arábica, e entre os grans de arábica máis finos do mundo utilizados para preparar [[café expreso]] están o ''Blue Mountain'' de Xamaica, o colombiano ''Supremo'', o ''Tarrazú'' de Costa Rica, o ''Antiga'' de Guatemala e o ''Sidamo'' de [[Etiopía]].<ref>{{cita web |url=http://veja.abril.com.br/300708/p_140.shtml |título=Os melhores grãos do mundo |autor=Revista VEJA |editor=Editora Abril |data=31-07-2008 |dataacceso=6/11/2013 |lingua=Portugues |ligazónautor=Veja (magazine) |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20080805215109/http://veja.abril.com.br/300708/p_140.shtml |dataarquivo=05-08-2008 |urlmorta=yes }} Edition 2071. Print edition pp. 140</ref><ref>{{cita novas | url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9400E0D7173BF936A3575AC0A96F958260&sec=&spon=&pagewanted=2|título=The World Before Starbucks |autor=Betty Fussell| editor=The New York Times |data=05-09-1999 |dataacceso=29-07-2008 |lingua= }}</ref><ref>{{cita novas | url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE3DB153FF931A3575AC0A964958260&sec=&spon=&pagewanted=1|título=Americans Wake Up and Smell the Coffee |autor=Florence Fabricant| editorial=The New York Times |data=02-09-1992 |dataacceso=6/11/2013 |lingua= inglés}}</ref><ref>{{cita web|url=http://www.ferriscoffee.com/coffee.html|título=Ferris Gourmet Coffee Beans: Single origin coffees|autor=|editor=Ferris Coffee & Nuts|data=|dataacceso=6/11/2013|lingua=inglés|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20080320064833/http://www.ferriscoffee.com/coffee.html|dataarquivo=20/03/2008|urlmorta=yes}}</ref> == Cultivo == === Plantacións === [[Ficheiro:Carte Coffea robusta arabic.svg|miniatura|Distribución xeográfica dos diferentes cultivos ('''r''': robusta, '''a''': arábica, '''m''': robusta e arábica).]] [[Ficheiro:Cafetales, en Colombia.jpg|miniatura|Plantación de café en Colombia.]] Aínda que a imaxe das plantacións de café se asocie a miúdo coa de inmensos terreos que se poden atopar en diversos países, a produción mundial de café provén, ao redor dun 70%, de [[empresa familiar|explotacións principalmente familiares]] de superficie inferior a dez [[hectárea]]s, ata xeralmente por baixo de cinco hectáreas.<ref>{{cita web |url=http://www.senat.fr/rap/l04-019/l04-019_mono.html |título=Projet de loi autorisant l'approbation de l'accord international de 2001 sur le café (ensemble une annexe) |dataacceso= |nome= |data= |formato= |obra= |editor= |editorial= |lingua= francés|cita=Informe parlamentario (Senado francés) do proxecto de lei que autoriza a aprobación do acordo internacional de 2001 sobre o café}}</ref> Ao tratarse de pequenos agricultores, o cultivo do café dá traballo a un enorme número de persoas, xa que a recolección, moi raramente [[mecanización|mecanizada]], require un tempo de man de obra importante que constitúe a parte fundamental do custo de produción<ref name="SANZ">{{cita publicación periódica|url=http://www.scielo.org.co/pdf/ring/n33/n33a11.pdf |título=Ingeniería y café en Colombia |autor1=Oliveros, Carlos |autor2=Sanz, Juan R. |issn=0121-4993 |número=33 |editor=Universidad de los Andes |publicación=Revista de ingeniería |ano=2011|páxinas=99-114 |localización=Bogotá}}</ref> Así pois, só no Brasil, estímase que hai ao redor de 220.000 plantacións de café que dan traballo a máis de 3.5 millóns de persoas.<ref>{{Cita Harvard|Waller|2007|p=22}}</ref> Unha cafeeira nova necesita tres a catro anos para comezar a producir froitos, alcanzando a súa maior produtividade aos seis ou oito anos. A continuación o arbusto pode vivir numerosas décadas, pero é comercialmente viable só ata os vinte e cinco ou trinta anos.<ref>{{cita libro |título=Sistemas de producción de café en Colombia |autor1=Arcila P., Jaime |autor2=Farfán V., Fernando. |autor3=Moreno B., Argemiro M. |autor4=Salazar G., Luis Fernando |autor5=Hincapié G., Edgar |localización=Chinchiná |editor=Cenicafé |ano=2007 |capítulo=2 Crecimiento y desarrollo de la planta de café |páxina=22 |url=http://www.cenicafe.org/es/documents/LibroSistemasProduccionCapitulo2.pdf }}</ref> A copa rebáixase para evitar un excesivo desenvolvemento en altura.<ref name="HARRISONXV">{{cita Harvard|Harrison|1935|loc=&sect;XV}}</ref><ref name="HARRISONXX">{{cita Harvard|Harrison|1935|loc=&sect;XX}}</ref> As plantacións poden facerse completamente ao descuberto, o que facilita a organización das operacións de cultivo e aumenta a produción frutal ao aproveitar ao máximo a radiación solar, a condición de que non haxan outros factores limitantes como a fertilidade do chan, a dispoñibilidade de auga, entre outros; con todo ten a desvantaxe de diminuír a lonxevidade da planta e de requirir fertilizantes e pesticidas. Por outra banda, as plantacións poden facerse a semisombra -fálase de ''café de sombra''-, o que mellor se corresponde coa [[ecoloxía|autoecoloxía]] da especie, pero reduce a produtividade e complica a [[xestión]]. Hai numerosos métodos de cultivo de sombra, desde a plantación directa en [[bosque]] ata combinacións de árbores de refuxio, cortados en función da fase de frutificación das cafeeiras ou ata sistemas de [[policultivo]]. As plantacións de sombra inducen xeralmente unha mellor biodiversidade, aínda que moi variable en calidade segundo os sistemas empregados e en relación ao estado inicial natural.<ref>{{cita libro |url=https://www.myctb.org/wst/rimisp/comunidadDTR/medioambiente/Documentos%20compartidos/Art%C3%ADculos%20A.%20Guhl/Influencia%20del%20caf%C3%A9%20y%20el%20paisaje.pdf |título=Cambios ambientales en perspectiva histórica |capítulo=La influencia del café en la evolución y consolidación del paisaje en las zonas cafeteras colombianas |autor=Guhl, Andrés |páxinas=198-199 |localización=Pereira, Colombia |isbn=978-958-8272-35-1 |lingua=castelán |dataacceso=25 de xaneiro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140203002522/https://www.myctb.org/wst/rimisp/comunidadDTR/medioambiente/Documentos%20compartidos/Art%C3%ADculos%20A.%20Guhl/Influencia%20del%20caf%C3%A9%20y%20el%20paisaje.pdf |dataarquivo=03 de febreiro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita publicación periódica|título=El sombrío en los cafetales:un sistema, una estrategia para la seguridad alimentaria ||autor=Escobar, Germán |páxinas=269-272 |url=http://academia.edu/630746/El_sombrio_en_los_cafetales_un_sistema_una_estrategia_para_la_seguridad_alimentaria |lingua=castelán}}</ref><ref>{{cita publicación periódica |título=Café, bosques y certificación agrícola en Aratoca, Santander |autor=Guhl, Andrés |ano=2009 |revista=Revista de estudios sociales |editor=Universidad de los Andes |páxinas=114-125 |número=32 |url=http://res.uniandes.edu.co/view.php/582/view.php |issn=1900-5180 |lingua=castelán |data-acceso=25 de xaneiro de 2014 |data-arquivo=01 de febreiro de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20140201192448/http://res.uniandes.edu.co/view.php/582/view.php |url-morta=yes }}</ref><ref>{{cita publicación periódica |título=Biodiversity, yield, and shade coffee certification |autor=Perfecto, Ivette |autor2=Vandermeer, John |autor3=Mas, Alex |autor4=Soto Pinto, Lorena |revista=Ecological Economics |volume=54 |número=4 |ano=2005 |páxinas=435-446 |url=http://www.nrem.iastate.edu/class/assets/NREM471_571/Agroforestry%20readings_2009/Week%209/Perfecto%20et%20al._2005_Biodiversity,%20yield,%20coffee.pdf |editor=ISEE |lingua=inglés |doi=10.1016/j.ecolecon.2004.10.009 |data= |data-acceso=25 de xaneiro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20130504233215/http://www.nrem.iastate.edu/class/assets/NREM471_571/Agroforestry%20readings_2009/Week%209/Perfecto%20et%20al._2005_Biodiversity%2C%20yield%2C%20coffee.pdf |dataarquivo=04 de maio de 2013 |urlmorta=yes }}</ref> ==== Colleita ==== [[Ficheiro:Coffee-cherry-picker-san-marcos-tarrazu-costa-rica.jpg|miniatura|Traballador colleitando café en Costa Rica.]] Cando os [[froito]]s chegan á [[froito#Maduración|madurez]] -de sete a nove meses logo da [[flor]]ación para o arábica, nove a once meses para o robusta—,<ref>{{cita libro |título=Genomics of Tropical Crop Plants |autor=Moore, Paul |autor2=Ming, Ray |editor=Springer |ano=2008 |isbn=9780387712192 |lingua=inglés |páxina=206 |url=http://books.google.cl/books?id=f5ClhaJVMpIC}}</ref><ref>{{cita libro |título=Commercial Crops Technology |serie=Horticulture Science Series |autor=Kurian, Alice |autor2=Peter, Kuruppacharil |editor=New India Publishing |ano=2007 |lingua=inglés |isbn=9788189422523 |url=http://books.google.cl/books?id=2VFYqwA-Mn4C |páxina=225}}</ref> pode comezar a colleita do café. Esta época varía de acordo ao clima e a altitude; por exemplo, en [[Illa de Xava|Xava]] prodúcense tres colleitas anuais, polo que a recolección esténdese practicamente durante todo o ano, mentres que no Brasil a colleita realízase de maio a setembro e en Colombia de marzo a abril e de novembro a decembro.<ref>{{cita libro |título=All about coffee |autor=Ukers, William |data=1922 |capítulo=XXII Preparing green coffee to the market |páxina=250 |url=http://www.gutenberg.org/files/28500/28500-h/28500-h.htm |editorial=THE TEA AND COFFEE TRADE JOURNAL |localización=Nueva York |idioma=inglés}}</ref> A recolección realízase principalmente en forma manual e selectiva, recollendo só os grans de café maduros e evitando danar as xemas das ramas, o que implica ter que repasar en varias oportunidades o mesmo arbusto, pero que obtén as mellores variedades de café.<ref name="SOTOMAYOR199"/><ref>{{Cita Harvard|Duicela|Farfán|García|Corral|2004|pp=7&ndash;8}}</ref> O traballador vai deixando os grans recolectados nun cesto que leva atado á cintura; cando o cesto enche, baléirase nuns costais (sacos) que o mesmo traballador transporta á zona de recollida.<ref name="SANZ"/> Alternativamente ao desgrane selectivo, realizase unha técnica de «sobado», que está desaconsellada porque dana a planta e reduce a súa produtividade.<ref name="SOTOMAYOR199">{{Cita Harvard|Sotomayor|1993|pp=199-200}}</ref> Outra forma de recolección é o raspado ou despalillado da rama da cafeeira, que arrinca todos os froitos, independente da súa madurez, polo que se debe seleccionar con coidado o momento da colleita de xeito de maximizar a cantidade de froitos no seu punto. Os froitos caen sobre o chan ou sobre lonas; logo sepáranse por [[venteo]] as impurezas que puidesen caer. A presenza de froitos verdes producen un café máis acedo, pero isto pódese evitar se se separan devanditos froitos do recolectado.<ref name="ILLY87">{{cita libro |título=Espresso Coffee: The Science Of Quality |autor=Illy, Andrea |autor2=Viani, Riantonio |lingua=inglés |edición=2 |editor=Academic Press |ano=2005 |isbn=9780123703712 |url=http://books.google.cl/books?id=AJdlfSFCmVIC |capítulo=3 The raw bean |páxinas=87-91}}</ref> No Brasil e [[Hawai]] tamén se usa a colleita mecanizada, que se basea principalmente en facer vibrar as ramas ata que os froitos caen.<ref name="ILLY87"/> Unha vez cosechados os froitos, tamén chamados «café cereixa», deben procesarse extraendolle a polpa e a mucilaxe e así obter o gran recuberto polo pergameo, denominado «café pergameo» ou «café verde». Inicialmente os grans de café recentemente colleitos procésanse, xa sexa mediante o '''método seco''', ou o '''método húmido''' e débense tratar o mesmo día da súa colleita a risco de que comece a fermentación e os grans se manchen.<ref name="DUICELA15">{{Cita Harvard|Duicela|Farfán|García|Corral|2004|pp=15-19}}</ref><ref name="SOTOMAYOR205">{{Cita Harvard|Sotomayor|1993|pp=205-209}}</ref> ===== Método seco ===== [[Ficheiro:Coffee drying panama.jpg|miniatura|Proceso do café a través do método seco en Panamá.]] Emprégase o proceso seco para o café robusta e gran parte do café arábigo do Brasil, Etiopía, Haití e Paraguai e parcialmente en Ecuador e a India.<ref>{{cita web |url=http://www.ico.org/field_processing.asp |título=Field processing |editor=[[Organización internacional del café|OIC]] |dataacceso=26/01/2014 |lingua=inglés |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20131002031108/http://www.ico.org/field_processing.asp |dataarquivo=02/10/2013 |urlmorta=yes }}</ref> Os froitos esténdense en tendais de cemento en capas de 8 centímetros de espesor que deben removerse varias veces ao día; durante a noite, os froitos deben amontoarse e cubrirse cunha lona. Así sécanse os grans ao sol, durante dez a vinte días, ata que se obtén un 12.5% de humidade, é o chamado «café bóla». Devandito café é unha bóla de cor castaña escuro en cuxo interior resoan os grans.<ref name="DUICELA11">{{Cita Harvard|Duicela|Farfán|García|Corral|2004|pp=11&ndash;13}}</ref> O café bóla pasa ao proceso de pilado, onde se moe para eliminar a capa exterior: epicarpio, mesocarpio e endocarpio.<ref>{{cita web |url=http://www.ncausa.org/i4a/pages/index.cfm?pageid=69 |título=Ten steps to coffee |obra=Ncausa.org |editor=National Coffee Association USA |dataacceso=26/01/2014}}</ref> O gran resultante denomínase «café natural» ou «café ouro».<ref>{{Cita Harvard|Sotomayor|1993|p=210}}</ref> Os desperdicios poden servir como combustible, como alimento para os animais ou [[compostaxe]] .<ref name="DUICELA11"/> ===== Método húmido ===== [[Ficheiro:Coffee Processing Seperation vats.jpg|miniatura|Clasificación dos grans por separación en cubas de auga.]] [[Ficheiro:Coffee Mechinacal Seperator.jpg|miniatura|Despolpado do café.]] Por outra banda, o proceso húmido utilízase en Colombia, Costa Rica, Guatemala, O Salvador e Kenya.<ref name="PUERTA">{{cita publicación periódica|autor=Puerta, Gloria Inés |título=Influencia del proceso de beneficio en la calidad del café |revista=Cenicafé |número=1 |volume=50 |ano=1999 |páxinas=78-88 |issn=0120-0275|url=http://www.cenicafe.org/es/publications/arc050(01)078-088.pdf|lingua=castelán |formato=PDF|dataacceso=1/02/2014}}</ref> Os grans maduros mergúllanse en auga para eliminar os máis liviáns e o lixo, logo procésanse en máquinas despolpadoras para quitar a capa exterior e parte da mucilaxe que se atopa debaixo desta. A despolpadora debe estar calibrada de acordo ao tamaño do gran para evitar que o café resulte danado en proceso. Obtense por unha banda parte o chamado «café baba» -que é o gran recuberto polo pergameo e parte da mucilaxe-, e a polpa, que pode usarse como compostaxe.<ref name="DUICELA15"/><ref name="SOTOMAYOR205"/> Deseguido, é necesario fermentar o café baba nos tanques respectivos. Este proceso encimático descompón as capas remanentes de mucilaxe e dura tipicamente vinte e catro horas, dependendo da temperatura ambiental. A auga mucilaginosa, chamada augas meles, é un afluente que pode causar serios problemas de contaminación, se se descarga directamente aos arroios ou ríos.<ref name="DUICELA15"/><ref name="SOTOMAYOR205"/> Logo dun lavado final, o café agora chamado «vitela», sécase ao sol ou artificialmente. Logo, o café se descascara para quitar a capa prateada e a de vitela, producindo o café en gran «limpo» ou «verde» que se comercializa internacionalmente.<ref name="DUICELA15"/><ref name="SOTOMAYOR205"/> A maior parte do café verde do mundo pasa por algún tipo de proceso de lavado, entre eles a maioría do café de calidade superior. O proceso húmido require unha gran cantidade de auga e pode provocar serios problemas de contaminación. Pódese reciclar a maioría de caudal para economizar auga, e, ao facer isto, concéntrase o contido de enzimas na auga, para o proceso de produción de polpa, e isto facilita a fermentación. A auga utilizada para o lavado final pode verterse directamente aos ríos, pero o outro afluente debe pasar polos pozos de filtración. Despois do secado ou o lavado, o gran de café atópase aínda encerrado no núcleo do froito (o endocarpio): é o ''café coque'' (logo de secado) ou o ''café parche'' ou ''vitela'' (logo de lavado). É necesario clasificalo, co fin de eliminar calquera faba descomposta, descolorada ou danada. A selección pode mecanizarse, nas instalacións industriais, con axuda de cámaras con [[CCD (sensor)|CCD]], pero esta operación faise a miúdo manualmente, nos países en desenvolvemento. O café pode conservarse protexido pola súa propia casca durante un certo tempo. Algunhas colleitas ata se envellecen para mellorar o sabor do café. A última operación de preparación, que permite obter o ''café verde'', consiste en descascarillar mecanicamente os grans. Logo, o café descascarase para quitar a fina capa prateada (o ''tegumento'') e a de vitela, producindo o café en gran «limpo» ou «verde» que se comercializa internacionalmente. As cascas recupéranse e utilízanse como combustible. Son os grans secos ou lavados, xa descascarillados, os que se comercializan nos mercados internacionais.<ref>Os perigos para a saúde que representan das últimas etapas da preparación do té e do café para o mercado, poden incluír a irritación das vías respiratorias, causada polo po fino do té ou café, e o asma, si existe hipersensibilidade do pulmón ao té.</ref> ===== Semi-húmido ===== O semi-húmido é un proceso híbrido cun uso moi limitado no [[Brasil]], [[Costa Rica]] e Sumatara/Célebes. Pásase a cereixa a través dun anciño para eliminar a pel e parte da polpa como no proceso húmido pero o produto resultante é secado ao Sol e non fermentado nin cepillado. === Pasos adicionais === ==== Clasificación ==== Unha vez que o café se secou e pasa a ser café verde, clasifícase a man ou a máquina para quitar as impurezas e os grans malos ou deformes. Ademais, o café tamén é clasificado por tamaño. ==== Puído ==== Algúns grans de café púense para quitar a pel de prata. Isto faise para mellorar o aspecto dos grans. [[Ficheiro:Coffee Stacked Bags.jpg|miniatura|220px|Café verde almacenado en sacos.]] ==== Almacenamento ==== O café verde é bastante estable se se almacena de forma correcta. Debe gardarse en contedores que transpiren -a miúdo algún tipo de saco de fibra- e mantéñano seco e limpo. ==== Envellecemento ==== Todo o café, cando foi introducido en [[Europa]], viña do porto de [[Moca, Iemen|Moca]], no que se coñece hoxe en día como [[Iemen]]. Para importar os grans a Europa, o café ía en barcos nun traxecto moi longo rodeando o [[África|continente africano]]. Estas longas viaxes e a exposición ao aire do mar cambiaba o sabor do café. Unha vez que o [[Canle de Suez]] foi aberto, o tempo do traxecto cara a Europa reduciuse enormemente e comezou a chegar café cuxo sabor non fora alterado. En certa medida, este café máis fresco foi rexeitado porque os europeos afixéronse ao sabor anterior. Para intentar lograr un sabor parecido ao anterior, parte do café envellecíase en grandes almacéns ao aire libre nos portos durante seis ou máis meses nun intento de simular os efectos das longas viaxes en mar. Aínda que aínda se debate amplamente, crese que certos tipos de café verde melloran cos anos; especialmente aqueles valorados pola súa baixa acidez, como os cafés de Indonesia ou India. Varios dos produtores destes cafés venden grans de café que foron envellecidos uns 3 anos, e algúns chegan ata os 8 anos. Con todo, a maior parte dos expertos en café están de acordo en que o punto máis alto de sabor e frescura do café lógrase un ano logo da colleita, xa que os grans de café envellecidos en exceso perden gran parte do seu contido en aceites esenciais. ==== Descafeinamento ==== A semente de cafeeira contén un 2% de cafeína. Xa en 1943 comprobouse que un gramo diario de [[cafeína]] (equivalente a 10 cuncas de café expreso ou a 5 de café filtrado por goteo), absorbido durante unha semana basta para inducir un cadro carencial ou [[síndrome de abstinencia]]. O descafeinamento é un procedemento cuxo obxectivo consiste en proporcionar o sabor do café, pero sen os efectos excitantes da [[cafeína]]. O primeiro en levar a cabo o procedemento foi o químico alemán [[Friedrich Ferdinand Runge]] en [[1820]] despois de que o seu amigo, o poeta [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], lle suxerise que analizase os compoñentes do café para descubrir a causa do seu [[insomnio]]. Runge tamén foi o descubridor da [[cafeína]]. Con todo, o verdadeiro progreso técnico trascendental non se produciu ata a volta do século, en 1903, cando [[Ludwig Roselius]], un importador alemán, decidiu pretratar os grans de café con vapor antes de poñelos en contacto co solvente extractor da [[cafeína]]. Desta forma, ao aumentar a superficie dos grans húmidos e inchados facilitábase a eliminación da [[cafeína]], facendo posible producir café descafeinado a escala comercial por primeira vez. O café descafeinado introdúcese nos Estados Unidos baixo a recoñecida marca ''Sanca'' (derivado de ''sans caffeine'', ou sexa, «sen cafeína» en francés). Posteriormente a marca foi adquirida pola compañía de alimentos [[General Foods]]. A diminución do contido en [[cafeína]] faise a costa das calidades [[Sistema gustativo|gustativas]]. Utilízanse varios métodos. O principio xeral, baseado no de Roselius, consiste en empapar os grans en auga, extraer a [[cafeína]] do líquido así obtido por adición de [[Disolvente|solvente]] orgánico ou por [[adsorción]] sobre carbón activo, e finalmente volver empapar os grans no líquido empobrecido en [[cafeína]] para que reabsorban os outros compostos sempre presentes. O solvente, principalmente o [[acetato de etilo]] que se atopa nos froitos, nunca está en contacto cos grans, só coa auga coa cal se empapa o gran. Existe tamén un método de descafeinamento que utiliza un chorro de [[dióxido de carbono]] baixo presión. Hoxe en día o proceso de descafeinizacion realízase de tres xeitos: ;Tratamento con auga Os grans de café humedecidos empápanse en auga mesturada con extracto de café verde ao que se lle reduciu previamente a cafeína, aínda que tamén se realiza o lavado soamente con auga. Un fenómeno de [[osmose]] atrae a cafeína da alta concentración dos grans á baixa concentración do disolvente. Os grans xa descafeinados sécanse con aire quente. En canto á auga coa cafeína disolta, bombéase esta a través dun filtro de carbón activo que absorbe a cafeína, pero deixa outros compostos adicionais que engaden sabor ao café, así xa está lista para utilizarse con novos grans. É a auga mesturada co extracto de café verde que se nomeaba ao comezo. ;Proceso de cloruro de metileno Este método emprega [[cloruro de metileno]] como disolvente químico. Os grans verdes humedécense en auga para que a superficie do gran se volva porosa, e déixanse a remollo en cloruro de metileno ata que a cafeína se disolveu. O disolvente elimínase mediante un evaporador e despois lávanse os grans. Logo diso sécanse con aire quente. O cloruro de metileno reutilízase para posteriores procesos de descafeinado. ;Tratamento con dióxido de carbono Faise circular [[dióxido de carbono]] entre os grans, dentro de tambores que funcionan a unha presión de 250 a 300 atmosferas. A estas presións, o CO2 adquire propiedades únicas que lle confiren unha densidad similar á dun fluído e a capacidade de difusión dun gas, o que lle permite penetrar nos grans e disolver a cafeína. O CO2 rico en cafeína canalizase a través dun filtro de carbón vegetal que o absorbe, permitindo que este volva ao circuíto e aos tambores. Os grans xa descafeinados sécanse con aire quente. Dos tres procesos o lavado con cloruro de metileno é o máis utilizado pola súa relación custo/resultado, non obstante os cafés descafeinados de alta calidade sofren un proceso de descafeinado por dióxido de carbono. Para a súa realización adóitanse usar froitos da variedade ''Coffea arabica'' cultivados a alta altura (SHG na súa denominación en inglés) pola súa baixa concentración en cafeína en relación a outras variedades como o ''Coffea canephora'' que poden conter o dobre de cafeína. [[Ficheiro:Coffeeroasting woodfired.jpg|miniatura|220px|Torradura, forno en fundición (Toko Aroma en [[Bandung]], [[Indonesia]]).]] === Torradura e torrefacción === {{Artigo principal|Torradura do café}} Chegados ao seu destino, os grans son [[Torradura do café|torrados]], o que desenvolve o seu aroma e lles dá a súa cor escura. Nalgúns países, a torradura faise engadindo ata un 15% de azucre aos grans de café, en cuxo caso o proceso denominase torrefacción e o café resultante, cun sabor algo máis vigoroso e grans de brillo aceitoso a consecuencia do caramelo depositado, [[café torrefacto]]. Coa torradura, os grans aumentan o seu tamaño. Ao principio da aplicación da calor, a cor dos grans verdes pasa a amarelo, logo a marrón canela. É nese momento cando o gran perde a súa humidade. Cando a temperatura no interior alcanza arredor de 200&nbsp;°C, saen os aceites dos grans. En xeral, canto máis aceite hai, máis sabor ten o café. Durante a torradura, os grans agrétanse dunha forma similar á dos [[flocos de millo]] que explotan baixo calor. Hai dous momentos de «explosión» que se utilizan como indicadores do nivel de torradura alcanzado. [[Ficheiro:Coffee roasting grades.png|miniatura|200px|Niveis de torradura: louro, canela, medio, ''roupa de monxe'' marrón, marrón escuro, francés (ou seminegro) e italiano (negro).]] Os grans vólvense máis escuros e liberan aínda máis aceite ata que finaliza a torradura, e son retirados da fonte de calor. Ata o século XIX comprábanse os grans verdes e a súa torradura facíase con [[estufa]]. En 1900 a empresa ''Hill Brothers'' inventa o envasado en baleiro de café torrado, que conservaba o sabor e aroma por máis tempo. Isto cambiaría a forma de consumir café e sentenciou a vida das torradoras locais. === Variedades de grans de café === Existen dúas grandes especies xenéticas ou [[especie]]s: ''Cafeeira Arabica'' (Coffea Arabica) e ''Cafeeira Robusta'' (Coffea Canephora).<ref name="sabores">{{cita web|url=http://www.el-cafe.es/tag/tipos-de-granos-de-cafe/|título=Las proporciones de los sabores del café|lingua=castelán|dataacceso=6/12/2014|data-arquivo=10/02/2013|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20130210081850/http://www.el-cafe.es/tag/tipos-de-granos-de-cafe/|url-morta=yes}}</ref> Logo, segundo as características botánicas da planta hai múltiples variedades e subvariedades (como o terreo, altura, clima, réxime de choiva, aptos para o seu cultivo). Á súa vez segundo o tamaño do gran, distínguense máis dunha decena de clases (sendo tipo AA, a denominación do máis grande). Tamén, pode referirse como "variedade" ao indicarse a súa procedencia (café brasileiro, café colombiano etc) xeneralízanse así varias características para connotar un sabor (do que non hai que fiarse pois un "sabor" en realidade depende non só do ambiente local onde crecen as plantas de café, senón tamén do seu procesamento, método de secado etc.). ==== Arábica ==== É a especie orixinal. Xurdiu na rexión da actual Etiopía. É a máis cultivada (aproximadamente 75% da produción mundial), aínda que require condicións máis esixentes de cultivo. O seu sabor é máis complexo e contén máis sutilezas respecto do Robusta. [[Ficheiro:Canephora.jpg|miniatura|Grans de café sen torrar da especie ''Coffea Canephora - Robusta''.]] ==== Robusta ==== Orixinario da República Democrática do Congo (antes "Congo Belga"), unha planta máis resistente e menos esixente á hora das súas condicións de cultivo. Así, é un cultivo que rende máis, xa que pode ser cultivado en terreos chairos, o que aumenta a cantidade de plantas por superficie. É de sabor intenso, con maior contido de cafeína, maior acidez e resulta unha infusión máis densa (máis corpo). É menos aromático e máis simple respecto do arábica. É a especie con que se fabrica case a totalidade dos ''cafés instantáneos'' e os ''moidos'' económicos para cafeteiras de filtro. ==== Mesturas ou ''blends'' ==== A miúdo realízanse mesturas de cafés para conseguir combinacións equilibradas ou complexas, e existen moitas mesturas populares.<ref name="sabores"/> Unha das mesturas tradicionais máis antigas é a de ''Moka-Xava'', combinando grans de ambos tipos de planta. As particulares notas de sabor chocolateado da moka deron lugar á popular bebida condimentada con chocolate, o [[Café moca]], que se puido inventar en circunstancias onde non había dispoñibles grans de moka. Hoxe en día, a mestura de Moka-Xava lévase a cabo a miúdo con outras variedades para proporcionar diversidade. Ademais das mesturas comercializadas, moitas cafeterías teñen a súa propia firma «mestura da casa». Algunhas variedades de grans son tan coñecidas e demandadas que son moito máis caras que outras. Os cafés ''Montaña azul de Xamaica'' e o ''Kona hawaiano'' son quizais os exemplos máis importantes. Estes grans mestúranse a miúdo con outras variedades, máis económicas, e engádeselle o termo «mestura» ao etiquetado, por exemplo «Mestura Montaña azul» ou «Mestura de Kona» aínda que tan só conteñan unha pequena cantidade do café mencionado. == Preparación == [[Ficheiro:Handmaking coffee in Indonesia.jpg|miniatura|220px|dereita|Fabricante de café, Indonesia]] === Elección dos grans === O primeiro paso no preparado do café é elixir os grans segundo a súa [[cor]] e tamaño. En moitos países pouco desenvoltos, séguese a facer este traballo á man, xa que así se abaratan os custos. Noutros lugares, os grans son escollidos automaticamente empregando máquinas que usan cámaras CCD e poden así determinar tanto a cor coma o tamaño. O emprego destas máquinas é rendible en grandes producións onde a cantidade de café producido é un factor importante. === Idade === A pesar de ser este un punto aínda en debate, crese que certos tipos de gran de café melloran coa idade; entre estes tipos destacan especialmente aqueles caracterizados pola súa baixa acedume, coma os cafés de Indonesia ou da India. Moitos dos produtores de cafés destes países venden os grans que teñen máis de tres anos, xunto con algúns de máis de oito. Non obstante, moitos expertos en café afirman que os grans de café alcanzan o punto álxido de sabor e frescura no primeiro ano de colleita. === Torradura === Chegados ao seu destino, os grans son torrados, feito que desenvolve o seu aroma e dálles a súa cor escura característica. O proceso de torrado é fundamental para producir unha boa cunca de café. Cando os grans de café se torran, medran ata alcanzar o dobre do seu tamaño orixinal, cambiando de cor e densidade. A medida que o gran absorbe calor, a súa cor cambia pasando por amarelo, ata alcanzar un ton castaño. Durante este proceso a humidade dos grans desaparece. Os grans de café agrétanse durante o proceso de torrado; os momentos en que os grans se agretan son momentos de referencia que se empregan para medir o progreso do torrado. Os grans escurécense e comezan a soltar un aceite a través da súa superficie, ata que son retirados da calor. <center> <gallery> Ficheiro:Unroasted_coffee.jpg|Grans de café sen torrar. Ficheiro:Roasted_coffee_beans.jpg|Grans de café torrado. Ficheiro:Coffee roasting grades.png|Grans torrados do café. </gallery> </center> En torrados lixeiros, o gran terá un sabor máis parecido ao orixinal; o sabor engadido pola sucidade e as condicións atmosféricas dependen do lugar onde este medrara. Os grans de café de rexións como a de [[Xava]] e [[Kenya]] acostuman a estar pouco torrados, de maneira que as características da zona predominan no sabor. Un método de torrado procedente da poboación de Ipoh (en [[Malaisia]]) inclúe o uso de manteiga e azucre durante o proceso de torrado. A medida que os grans se escurecen ata alcanzar a cor marrón, o seu sabor orixinal vai sendo encuberto por sabores debidos ao proceso de torrado. En torrados fortes, o sabor procedente do torrado é tan dominante que é difícil distinguir a orixe dos grans. A liña que separa un torrado forte de queimar o gran é un tema de debate. En contra da crenza popular, os cafés de sabor máis forte, feitos con grans máis torrados, non posúen máis cafeína que os feitos con grans pouco torrados. Nos Estados Unidos moitos dos provedores de café reparten os seus produtos de acordo cos gustos das distintas rexións; por exemplo, un paquete de café mercado no nordeste ou no noroeste contén grans máis torrados que se o mercamos no centro dos Estados Unidos. No século XIX, o café comprábase habitualmente en forma de grans frescos, que se torraban na tixola. Esta forma de torrado require moita pericia para que os grans queden ben. Hoxe en día, o torrado de café na casa volve a ser popular. Agora existen máquinas que permiten facer este torrado, e ademais pódese empregar o forno ou as máquinas de facer flocos de millo. Debido a que o café emite [[dióxido de carbono]] os días seguintes a ser torrado, é preciso que se bote todo o gas antes de ser empaquetado. Por esta razón, cando se empaqueta o café xusto despois de o torrar, faise en bolsas con válvulas que permiten que o CO₂ saia e que non entre nada. Este CO₂ tamén afecta ao sabor do café, e moitos expertos recomendan un período de descanso de entre dous e cinco días despois do torrado, para evitalo. Unha vez torrado, os compoñentes volátiles que lle dan ao café o seu sabor característico disípanse rapidamente. Os especialistas na industria do café recomendan que sexa tomado en non máis de 14 días despois de ser torrado. Algunhas compañías intentaron prorrogar a frescura do café mediante un sistema que emprega nitróxeno para substituír o osíxeno do café e reducir así a oxidación. === Presentación === A presentación do café é unha das que máis flexibilidade permite e polo tanto, máis variedade amosa, aínda que un dos principais adoita ser con [[azucre]] engadida. En ocasións engádeselle [[chocolate]] ou [[especia]]s como a [[Caneleira|canela]], [[noz moscada]], [[cardamomo]] ou un toro de limón e xeo. Xeralmente sérvese quente, pero recentemente estenderonse bebidas conxeladas a base de café. Nalgúns países é costume tomalo tamén con xeo. O gusto polo café non é espontáneo, senón que debe cultivarse, posto que o seu sabor é forte e amargo Velaquí unha lista con moitos dos cafés máis coñecidos: * '''Café só:''' Este é un café que se usa para a elaboración doutros cafés especiais. Faise cunha soa carga de café moído (entre 6-8 gr.), e sérvese ben quente en cunca pequena, presentando coa asa da cunca e a culleriña cara a dereita, e o azucre á esquerda. [[Ficheiro:Cafe GFDL.jpg|200px|miniatura|Café cortado]] * '''Café cortado''' * '''Café con leite''' * ''' Café americano.''' Nun cazo, colocamos a dose de café e axustamos a cafeteira. Presionamos o interruptor e botamos o café nunha cunca grande (ou de café con leite) que deberá estar quente, enchendo un pouco máis da metade. Sobre o café botamos a auga. Acábase de encher a cunca de café con auga sacada da cafeteira, colocámola sobre un platillo grande coa asa da cunca cara á dereita, coa culler tamén colocada para a dereita e o azucre á esquerda. * '''Espresso''' O café espresso e un tipo de preparación de café. Debe o seu termo a obtención desta bebida a través dunha cafeteira de espresso. Caracterízase pola súa rápida preparación e polo seu sabor máis concentrado. A xuízo dos expertos representa a mellor forma de preparar un café. * '''Café con xeo.''' Elaboración: prepárase un café só (usando unha cantidade de café moido de entre 6-8 g) e preséntase xunto cun vaso con 3 xeos, e sobre un prato de café con blonda. Pódese tamén presentar a cunca sobre unha blonda e ademais, cunha pasta ou dulce sobre a culler do café. [[Ficheiro:Cup_of_Coffee_with_foam.jpg|Cappuccino|200px|miniatura]] * '''Capuchino:''' é un café expresso o que se lle engade leite espumoso, xeralmente salpicada con po de cacao. A proporción debe ser: 1/3 de expresso, 1/3 de leite e 1/3 de espuma de leite. A palabra ''“cappuccino”'' tómase da semellanza da cor desta preparación cos hábitos dos monxes desa orde. * '''Café manchado''' * '''Café bombón''' Elaboración: facemos un café só nun caciño pequeno , mentres se está facendo, colocamos un prato pequeno con culler do café e unha pedra de azucre; se o café que se estaba facendo está listo, collemos leite condensado e engadímoslle o café só un chorriño, como se fose un café cortado e presentámolo. * '''Café irlandés:''' é unha variedade de café con alcohol que se prepara con café só, azucre, auga quente, whisky e un pouco de nata. Elaboración: quéntase o whisky co vaporizador da cafeteira, con 3 ou 4 terróns de azucre. Cando o azucre se disolva no whisky quente, poñémolo nunha copa, e engadímoslle un café largo, decorando coa nata. * '''Café vienés''' * '''''Carajillo'':''' é unha bebida con alcohol preparada con [[brandy]], [[ron]] ou outros [[licor]]es e café a partes iguais. Nalgunhas partes, o licor quéimase con azucre, uns grans de café e unha tona de limón, salvo que se vaia servir con [[Tona (leite)|nata]], en cuxo caso, quéimase sen limón. <center> [[Ficheiro:Coffee consumption map-en.svg|470px|centro|miniatura|Consumo mundial de café percápita]] </center> == Efecto do café na saúde == {{AP|Café e saúde}} [[Ficheiro:Tui 06, 01-04b, Ponte do ferrocarril.jpg|thumb|200px|Detalle dun graffiti en Tui (Pontevedra)]] O consumo excesivo de café (máis de 4 cuncas ao día) prexudica á saúde. Así o reflicte e comproba un estudo da UCM; outros estudos (que se poden ler en Internet) tamén avalan isto.<ref>{{cita web |url=http://www.ucm.es/info/fmed/medicina.edu/Temasinteres/cafedroga.htm |título=EL CAFÉ: DROGA, TÓXICO Y FACTOR DE RIESGO CARDIOVASCULAR |dataacceso=23/05/2015 |lingua=castelán |data-arquivo=05/07/2007 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20070705081507/http://www.ucm.es/info/fmed/medicina.edu/Temasinteres/cafedroga.htm |url-morta=yes }}</ref><ref>{{cita web |url=http://biosalud.saber.ula.ve/db/ssalud/edocs/articulos/Cafefectos.pdf |título=Los efectos del café en la salud |autor=Dr. Ramón Rosales Duno |editor=Universidade de Los Andes |localización=Perú |dataacceso=24/05/2015 |lingua=castelán |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150524061509/http://biosalud.saber.ula.ve/db/ssalud/edocs/articulos/Cafefectos.pdf |dataarquivo=24/05/2015 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita web |url=http://www.plantasparacurar.com/cafe-y-salud-cardiovascular/#more-4819 |título=Café y sus posibles malos efectos en la salud cardiovacsular y su acción en el aumento de colesterol |dataacceso=23/05/2015 |lingua=castelán |data-arquivo=17/06/2020 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200617004851/https://www.plantasparacurar.com/cafe-y-salud-cardiovascular/#more-4819 |url-morta=yes }}</ref> Un coñecido efecto do café, é a súa acción contraria ao soño (se o café non é descafeinado e contén [[cafeína]]), aínda que o posible insomnio pode evitarse se se realiza un consumo moderado de café e se se evita o mesmo logo da tarde (en canto a intención sexa durmir de noite; doutro xeito, para evitar o insomnio provocado pola cafeína sempre convén evitar o consumo de café polo menos unhas catro horas antes de intentar ir a [[sono|durmir]]). Coñécense efectos positivos da cafeína para diminuír ou sedar directamente as [[Cefalalxia|cefaleas]], o que explica existan fármacos como a [[cafiaspirina]]. Varios estudos atoparon relacións entre o consumo de café e varios padecementos, desde a [[diabetes mellitus|diabetes]] e as [[Cardiopatía|enfermidades cardiovasculares]] ata o [[cancro]] e a [[cirrose]]. Os estudos son contraditorios en canto aos beneficios para a [[saúde]] que supón o consumo de café, e extráense resultados similares en canto aos efectos negativos do consumo. Ademais, a miúdo non está claro se eses riscos ou beneficios están ligados á cafeína ou ben a outras substancias químicas presentes no café (e se o café descafeinado ten os mesmo beneficios e riscos). Un achado máis ou menos consistente foi a redución da [[diabetes mellitus|diabetes mellitus tipo 2]] nos consumidores de café, asociación que non pode ser explicada só polo contido en cafeína, dado que, de feito, pode ser maior co café descafeinado.<ref>{{cita libro|apelidos=Pereira|nome=M.A.|apelidos2=Parker|nome2=E.D.|apelidos3=Folsom|nome3=A.R.|título=Consumo de café y riesgo de diabetes mellitus tipo 2|edición=166|ano=2006|editor=Archives of Internal Medicine|páxinas=:1311-1316}}</ref> O efecto [[vasodilatación|vasodilatador]] da cafeína parece ser útil para inhibir o [[blefaroespasmo]] (''tic'' ou contracción involuntaria das pálpebras), por outra banda estudos provisionales publicados na revista médica estadounidense [[American Journal of Obstetrics & Gynecology|AJOG]] (edición da segunda semana de xaneiro de 2008) suxiren que a vasodilatacion nas arterias uterinas provocada pola dose de cafeína que pode atoparse en 200 [[miligramo|mg]] (tres cuncas) ou máis ao día pode inducir a [[aborto espontáneo|abortos espontáneos]] en mulleres xestantes (tales conclusións son provisionais). Ase mesmo, vinculouse á cafeína como irritante do sistema dixestivo, polo cal deben evitar consumir esta bebida as persoas que sofren ou teñan antecedentes de [[gastrite]] ou [[úlcera péptica]]. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{cita libro|título=Boletín técnico: post-cosecha y calidad del café arábigo|autor=Duicela, Luis Alberto|autor2=Farfán, Diana|autor3=García, José|autor4=Corral, Rubén|autor5=Chilán, William|data=2004|editorial=INIAP Archivo histórico|url=http://books.google.cl/books?id=voYzAQAAMAAJ|lingua=es}} * {{cita libro|título=All about coffee|autor=Ukers, William H.|isbn=9781465523976|editorial=The tea and coffee trade journal company|ano=1922|idioma=inglés|url=http://www.gutenberg.org/files/28500/28500-h/28500-h.htm}} * {{cita libro|título=Manual del cultivo del café|editor=Sotomayor, Ignacio|ano=1993|editorial=Estación experimental tropical Pichilingue|lugar=Quevedo, Ecuador|url=http://books.google.cl/books?id=RXszAQAAMAAJ}} * {{cita libro|título=Historia del café en Guatemala|autor=Wagner, Regina|editorial=Villegas Asociados|ano=2003|isbn=9789589698280|url=http://books.google.cl/books?id=z8GpZWsAjXsC&dq=abisinia+caf%C3%A9&hl=es&source=gbs_navlinks_s}} * {{cita libro|título=Coffee Pests, Diseases and Their Management|autor1=Waller, Jim M.|autor2=Bigger, M.|autor3=Hillocks, Rory J.|editorial=CABI|ano=2007|idioma=inglés|isbn=9781845931292|url=http://books.google.cl/books?id=qm54fhoV1U4C}} * {{cita libro|autor=Weinberg, Bennett Alan|autor2=Bealer, Bonnie K.|título=The world of caffeine:: The Science and Culture of the World's Most Popular Drug|ano=2001|isbn=0415927234|lugar=Nueva York|editorial=Routledge|url=http://books.google.cl/books?id=Qyz5CnOaH9oC&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false|idioma=inglés}} === Ligazóns externas === {{Commonscat}} {{Wikcionario}} * [http://www.ico.org/trade_statistics.asp?section=Statistics Web da Organización Internacional do Café] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610064903/http://www.ico.org/trade_statistics.asp?section=Statistics |date=10 de xuño de 2016 }} {{en}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Café| ]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] jb6psd0gczo9zgrepwzywa9eb1l6ocb 0 6237 7351231 7343406 2026-04-08T08:47:49Z Beninho 865 /* Passengers, Pop, e PopMart (1994-1998) */ 7351231 wikitext text/x-wiki {{Grupo artístico}} '''U2''' [juː tuː] é unha banda [[música|musical]] [[Irlanda|irlandesa]] liderada polo [[Dublín|dublinés]] [[Bono (músico)|Bono]] (cantante) e [[The Edge]] ([[guitarra]]). Vén sendo unha das bandas de [[música rock|rock]] máis populares dende mediados dos anos 80, e son coñecidos tamén polas súas campañas humanitarias. Entre os seus discos máis destacados están ''[[The Joshua Tree]]'' ([[1987]]) e ''[[Achtung Baby]]'' ([[1991]]). O seu último disco na actualidade ([[2004]]) titúlase ''[[How to Dismantle an Atomic Bomb]]''. O [[20 de novembro]] de [[2006]] editouse un novo recompilatorio de U2 titulado ''U218'' con 16 dos seus temas máis coñecidos e dúas cancións inéditas "Window in the Skies" e "The Saints are Coming", esta última gravada xunto a [[Green Day]] a beneficio das zonas afectadas polo [[furacán Katrina]], versión dun tema dos anos 70 do grupo escocés [[The Skids]]. == Historia == === Formación === U2 formouse en Dublin, Irlanda, o [[25 de setembro]] de [[1976]]. [[Larry Mullen Jr.]], que por entón tiña 14 anos, puxo un anuncio no taboleiro do seu instituto (o Mount Temple Comprehensive School) buscando músicos para unha nova banda. Sete adolescente asistiron aos primeiros ensaios na cociña de Mullen. Coñecido inicialmente como "The Larry Mullen Band", o grupo estaba formado por Mullen na batería, [[Adam Clayton]] no baixo, Paul Hewson ([[Bono (músico)|Bono]]) na voz, Dave Evans ([[The Edge]]) e o seu irmán Dick Evans nas guitarra, así como Ivan McCormick e Peter Martin, outros dous amigos de Mullen. Pouco despois, a banda adoptou o nome "Feedback", porque era dos poucos termos técnicos que coñecían. Martin non volveu despois do seu primeiro ensaio, e McCormick deixou o grupo ás poucas semanas. [[Ficheiro:Bono as The Fly Cleveland 1992.jpg|miniatura|225px|[[Bono (músico)|Bono]] en 1992]] En marzo de [[1977]], a banda cambiou o nome por "The Hype". Dick Evans, que era o máis vello e nese tempo estaba na universidade, facía un número impar de membros cando o resto dos compoñentes tiña a idea dun grupo formado por catro persoas; el foi sendo "retirado" progresivamente ata marzo de [[1978]]. A orixe do nome "U2" non é claro; nunha lista de seis nomes proporcionada polo gurú do [[punk rock]] de Dublin Steve Averill, "U2" foi elixido pola súa ambigüidade e interpretación aberta, e porque foi o nome co cal os membros da banda discreparon menos. O día de Saint Patrick de 1978, U2 gañou un concurso de talentos en Limerick, Irlanda. O premio consistía en 500 libras e a gravación dunha demo. A banda gravou a súa primeira demo nos Keystone Studios, en Harcourt Street, Dublin, en abril de 1978. En maio, Paul McGuinness, que fora presentado á banda polo xornalista de Hot Press Bill Graham, accedeu a ser o ''manager'' de U2. O seu primeiro lanzamento foi un EP só editado en Irlanda titulado ''Three'', que apareceu en setembro de [[1979]], sendo o primeiro éxito da banda nas listas irlandesas. En decembro de [[1979]], U2 actuou en Londres no seu primeiro concerto fóra de Irlanda, aínda que non tiveron moita atención por parte do público e da crítica. En febreiro de [[1980]] foi editado o seu segundo sinxelo, "Another Day", a través do selo CBS, pero, ao igual que o primeiro, só no mercado irlandés. === ''Boy'', ''October'' e ''War'' (1980 - 1983) === A banda asinou un contrato co selo [[Island Records]] en marzo de 1980, e "11 O'Clock Tick Tock" converteríase na súa primeira edición internacional no mes de maio. O primeiro álbum da banda, ''[[Boy]]'', aparecería en outubro, e foi considerado un dos mellores álbums de estrea da historia do rock. A pesar de que as letras de Bono estaban desenfocadas e aparentemente improvisadas, os seus temas comúns son as esperanzas e frustracións da adolescencia, así como o medo sobre o sexo, identidade, confusión, morte e os incontrolables cambios de humor. O álbum incluía primeiro ''hit'' da banda no Reino Unido, "I Will Follow". A edición de ''Boy'' foi seguida pola primeira xira de U2 no continente europeo e nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]]. O segundo álbum da banda, ''[[October]]'', editouse en [[1981]] e contén temas claramente máis espirituais; Bono, [[The Edge]] e [[Larry Mullen Jr.|Mullen]] uníranse a un grupo cristián en [[Dublín]] chamado Shalom Fellowship, que os conduciu a facerse preguntas sobre a relación entre a fe cristiá e o estilo de vida do rock. As críticas do álbum foron moi variadas, e resultou ser o seu álbum con menos vendas. Resoltas as dúbidas do período de ''October'', U2 editou ''[[War]]'' en [[1983]]. Este foi o primeiro éxito comercial da banda, estreándose no número 1 do Reino Unido, e sendo o seu primeiro sinxelo, "New Year's Day", o seu primeiro grande ''hit'' no estranxeiro. Na xira de ''War'', a banda actuou en concertos totalmente cheos de público tanto en Europa coma nos Estados Unidos. A imaxe de Bono ondeando unha bandeira branca durante a interpretación de "Sunday, Bloody Sunday" comezou a facerse unha visión familiar. Durante a xira a banda gravou o álbum en directo ''[[Under a Blood Red Sky]]'', e tamén foi editado un vídeo, sendo ámbolos dous emitidos con bastante frecuencia polas radios e a [[MTV]]. O seu desfavorable contrato coa Island estaba chegando ao seu fin, e en [[1984]] a banda asinou unha excepcionalmente lucrativa prórroga. Renunciou a un elevado pago inicial, pero negociou a devolución dos seus dereitos de autor, un aumento nos seus ''royaltis'' e melloras en xeral do seu contrato. === ''The Unforgettable Fire'' e Live Aid (1984 - 1985) === ''[[The Unforgettable Fire]]'' editouse no ano [[1984]]. Ambiental e abstracto, foi o cambio máis marcado na dirección da banda ata ese momento. A banda tiña medo de, despois dun disco coma ''War'', e da súa xira, abertamente rock, converterse nunha típica banda estridente de rock. Polo tanto optaron pola experimentación. Da produción encargouse [[Brian Eno]] xunto co seu enxeñeiro [[Daniel Lonois]]. ''The Unforgettable Fire'' ten un son rico e orquestrado. Baixo a dirección de Daniel Lanois as baterías de Larry fanse máis sutís, e o baixo de Adam máis subliminal. A sección rítmica xa non invadía os temas, senón que fluía apoiándoos. Como complemento á atmosfera sonora, as letras están abertas a moitas interpretacións. Aínda que debido a un apertado calendario de gravación, Bono considerou as letras dos temas "Bad" e "Pride (In the Name of Love)" incompletas, sendo só un esbozo da idea que tiña. Esta última, que fala sobre [[Martin Luther King]], foi o primeiro sinxelo do álbum e converteuse no maior ''hit'' da banda ata ese momento. U2 participou no concerto ''Live Aid'' pola fame en [[Etiopía]] no Wembley Stadium en xullo de [[1985]]. A actuación da banda diante de 82.000 fans foi un punto importante na carreira de U2. Durante os 14 minutos do tema "Bad", Bono saltou fóra do escenario para abrazar e bailar cun seareiro, amosando a unha audiencia de televisión de millóns de persoas a conexión persoal que Bono podía ter co público. === ''The Joshua Tree'' e ''Rattle and Hum'' (1986 - 1989) === Decatándose de que "U2 non tiña ningunha tradición" e que o seu coñecemento da música dende a súa infancia era moi limitada, o grupo decidiu explorar as raíces da música irlandesa e estadounidense. A súa amizade con [[Bob Dylan]], [[Van Morrison]] e [[Keith Richards]] motivounos a explorar o [[blues]], o [[folk]] e o [[gospel]]. Para o seu quinto álbum, ''[[The Joshua Tree]]'', a banda quería construír unhas texturas como en ''The Unforgettable Fire'', pero tamén facer algo menos experimental, buscando un son máis duro usando estruturas de cancións máis convencionais. U2 interrompeu as gravacións do álbum en [[1986]] para ser a banda principal da xira de [[Amnistía Internacional]] ''A Conspiracy of Hope''. En vez de ser unha distracción, a xira engadiulle máis intensidade e un novo enfoque ao seu novo material. En 1986, Bono viaxou ao [[O Salvador|Salvador]] e [[Nicaragua]] e viu de primeira man o sufrimento dos labregos acosados polos conflitos internos debido á intervención política estadounidense. A experiencia converteuse na principal influencia para a súa nova música. ''The Joshua Tree'' foi editado en marzo de [[1987]] e nel a banda facía unha xustaposición da antipatía que tiña cara aos Estados Unidos e a profunda fascinación dos mesmos con dito país, debido aos seus espazos abertos, a súa liberdade e os seus iguais. A banda quería música cun sentido de situación e unha calidade "cinematográfica", ademais de que o novo son do disco estaba inspirado nas metáforas creadas por escritores estadounidenses que a banda estivera lendo. ''The Joshua Tree'' converteuse no álbum con vendas máis rápidas na historia das listas británicas, e estivo na cima da ''Billboard 200'' estadounidense durante nove semanas. Os seus dous primeiros sinxelos, "[[With or Without You]]" e "[[I Still Haven't Found What I'm Looking For]]", convertéronse rapidamente nos primeiros números 1 da banda nos Estados Unidos. U2 foi a cuarta banda de rock en aparecer na portada da revista ''[[Time]]'' ([[The Beatles]], [[The Band]] e [[The Who]] foron as anteriores). O álbum fixo que U2 gañase os seus dous primeiros premios [[Grammy]]<ref>[http://www.grammy.com/nominees/search?artist=u2&title=&year=1987&genre=All grammy.com - Past Winners Search {{en}}]</ref>, e o seu éxito medrou grazas a eles. Moitas publicacións, incluída a ''[[Rolling Stone]]'', citaron a ''The Joshua Tree'' como un dos mellores álbums de rock de todos os tempos. A ''The Joshua Tree Tour'' foi a primeira xira na que a banda tocou en grandes estadios, ademais de facelo en recintos máis pequenos. O documental ''[[Rattle and Hum]]'' ten imaxes da ''The Joshua Tree Tour'', e o dobre álbum que o acompañou, co mesmo nome, inclúe nove temas de estudio e seis cancións en vivo. Editados en outubro de [[1988]], o álbum e a película eran un tributo á música estadounidense;<ref>Stokes (1996), p. 78; Graham (2004), pp. 36-38</ref> incluían gravacións nos Sun Studios de [[Memphis, Tennessee|Memphis]] e actuacións con [[Bob Dylan]] e [[B. B. King]]. ''Rattle and Hum'' comportouse de xeito modesto nos portelos e recibiu críticas divididas, tanto para o filme como para o álbum. O director da película, Phil Joanou, descríbea como "unha mirada demasiado pretensiosa a U2". A meirande parte do novo material do álbum foi tocado na xira de 1989 ''Lovetown Tour'', que só visitou [[Australia]], o [[Xapón]] e [[Europa]], para evitar a crítica nos Estados Unidos. Ademais, as súas actuacións en vivo medraran dun xeito que non lles satisfacía; Mullen chegou a dicir "Éramos os máis grandes, pero non éramos os mellores".<ref>{{Cita web|título=U2 Finds What It's Looking For|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/u2-finds-what-its-looking-for-189823/|páxina-web=Rolling Stone|data=1992-10-01|data-acceso=2026-01-03|lingua=en-US|nome=David|apelidos=Fricke}}</ref> Cunha sensación de estancamento musical, Bono dixo aos seareiros nunha das últimas datas da xira que era "o final de algo para U2" e que tiñan que "desaparecer e... soñalo todo novamente".<ref>McCormick (2006), p. 213</ref><ref>McGee (2008), p. 129</ref> === ''Achtung Baby'', ''Zoo TV'' e ''Zooropa'' (1990-1993) === Molesta polas críticas de ''Rattle and Hum'', a banda tratou de transformarse musicalmente.<ref>Flanagan (1995), pp. 4-6</ref> Buscando inspiración nas vésperas da [[reunificación alemá]], comezaron a traballar no seu sétimo álbum de estudio, ''[[Achtung Baby]]'', nos Hansa Studios de [[Berlín]] en outubro de [[1990]] cos produtores [[Daniel Lanois]] e [[Brian Eno]].<ref>Flanagan (1995), p. 7</ref> As sesións foron conflitivas, xa que se discutiu sobre a dirección musical a tomar e sobre a calidade do material. Mentres que Clayton e Mullen preferían un son semellante aos anteriores traballos de U2, Bono e The Edge inspiráronse na [[música industrial]] e na [[música dance]] [[música electrónica|electrónica]] avogaban por un cambio. Semanas de tensión e un progreso lento case levan á ruptura do grupo, ata que conseguiron un gran avance coa composición improvisada da canción "[[One]]".<ref>Flanagan (1995), pp. 6-11</ref> Regresaron a [[Dublín]] en [[1991]], onde a moral mellorou e completouse a meirande parte do álbum. ''[[Achtung Baby]]'' publicouse en novembro de [[1991]]. O álbum representou un calculado cambio na dirección musical e temática do grupo; o cambio foi dos máis dramáticos dende ''[[The Unforgettable Fire]]''.<ref>Flanagan (1995), pp. 4-6; Graham (2004), p. 4</ref> Musicalmente o disco incorporou influencias do [[rock alternativo]], a [[música dance]] e a [[música industrial]] da época, e a banda referiuse a esta partida musical como "catro homes abatendo o Joshua Tree".<ref name=":0">Dalton, Stephen (novembro de 2004). "Achtung Stations". ''Uncut''. No. 90. p. 52</ref> Tematicamente foi máis introspectivo e persoal; era máis escuro, aínda que ás veces máis frívolo que o anterior traballo da banda. A nivel de vendas e de crítica foi un dos discos máis exitosos de U2. Del sacáronse cinco sinxelos, incluídos "[[The Fly]]", "[[Mysterious Ways]]" e "[[One]]", e foi unha parte crucial da reinvención da banda a principios dos 90.<ref>Graham (2004), p. 44</ref> Ao igual que ''[[The Joshua Tree]]'', moitas publicacións falaron deste traballo como un dos mellores da música rock.<ref>{{Cita web|título=500 Greatest Albums of All Time|url=https://www.rollingstone.com/music/music-lists/500-greatest-albums-of-all-time-156826/|páxina-web=Rolling Stone|data=2009-05-31|data-acceso=2026-01-03|lingua=en-US}}</ref> [[Ficheiro:U2 performing in Lisbon on Zoo TV Tour on May 15 1993 (3).jpg|miniatura|Concerto da xira ''Zoo TV'' en Lisboa]] Do mesmo xeito que ''Achtung Baby'', a xira ''Zoo TV'' de 1992-1993 supuxo unha ruptura co pasado da banda. En contraste coa austera configuración dos escenarios das xiras anteriores de U2, ''Zoo TV'' foi un elaborado evento multimedia. Satirizaba a natureza omnipresente da televisión e a súa difuminación das noticias, o entretemento e as compras dende casa ao intentar inculcar unha "sobrecarga sensorial" no seu público.<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|título=Closer to the Edge|url=https://www.hotpress.com/music/closer-to-the-edge-2627068|páxina-web=Hotpress|data-acceso=2026-01-03|lingua=en|nome=Olaf|apelidos=Tyaransen}}</ref><ref>de la Parra (2003), pp. 139-141; Flanagan (1995), pp. 12, 13, 58-61; Stokes (1996), pp. 110-111</ref> O escenario contaba con grandes pantallas de vídeo que mostraban efectos visuais, videoclips aleatorios da cultura pop e frases de texto intermitentes, xunto cun sistema de iluminación feito parcialmente con coches [[Trabant]].<ref>McGee (2008), p. 143</ref> U2 era coñecido polas súas actuacións serias na década de 1980, pero as actuacións de ''Zoo TV'' eran intencionadamente irónicas e autocríticas.<ref>Dalton, Stephen (novembro de 2004). "Achtung Stations". ''Uncut''. No. 90. p. 52</ref> Bono interpretou varios personaxes esaxerados, incluíndo o ególatra vestido de coiro "The Fly",<ref>{{Cita web|título=Bono, Behind the Fly: The Rolling Stone Interview|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/bono-behind-the-fly-the-rolling-stone-interview-88039/|páxina-web=Rolling Stone|data=1993-03-04|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US|nome=Alan|apelidos=Light}}</ref> o avaricioso televanxelista "Mirror Ball Man" e o diabólico "MacPhisto".<ref>Deevoy, Adrian (setembro de 1993). "I Had Too Much to Dream Last Night". ''Q''.</ref> Fixéronse chamadas telefónicas de broma ao presidente dos Estados Unidos [[George H. W. Bush]], ás [[Nacións Unidas]] e a outros. As conexións por satélite en directo coa cidade de Saraxevo, devastada pola guerra, causaron controversia.<ref>de la Parra (2003), pp. 153, 166</ref> ''Zoo TV'' foi a xira norteamericana máis recadadora de 1992, con 67 millóns de dólares.<ref>{{Cita novas|título=U2, DEAD TOP '92 CONCERT SALES|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1993/01/06/u2-dead-top-92-concert-sales/d6e12afc-cf16-4b62-96fa-76ef324fbb26/|xornal=The Washington Post|data=1993-01-06|data-acceso=2026-02-26|issn=0190-8286|lingua=en-US}}</ref> En xuño de 1993 U2 asinou un contrato de seis álbums para permanecer con [[Island Records]]/[[PolyGram]].<ref>Flanagan (1996), pp. 232-233, 239</ref> ''[[Los Angeles Times]]'' estimou que o acordo tiña un valor de 60 millóns de dólares para a banda,<ref>Philips, Chuck (4 de xuño de 1993). "U2 Record Deal Rocks Industry". ''Los Angeles Times''. p. F1</ref> converténdoos no grupo de rock mellor pagado da historia.<ref>McGee (2008), pp. 161-162</ref> Ao mes seguinte U2 lanzou un novo álbum, ''[[Zooropa]]''. Gravado rapidamente durante unha pausa na xira ''Zoo TV Tour'' a principios de 1993, ampliou moitos dos temas de ''Achtung Baby'' e da xira. Inicialmente pensado para ser un EP, ''Zooropa'' evolucionou ata converterse nun traballo de longa duración. Con este disco a banda afondou máis na música electrónica, industrial e dance.<ref>Graham (2004), p. 51</ref> O músico country [[Johnny Cash]] cantou a voz principal na canción de peche "The Wanderer". A maioría das cancións foron tocadas polo menos unha vez durante as etapas de 1993 da xira, que visitou Europa, Australia, Nova Zelandia e Xapón; a metade das cancións do álbum convertéronse en elementos fixos da lista de cancións a longo prazo.<ref>de la Parra (2003), pp. 166-172</ref> ''Zooropa'' chegou ao ''top'' ''10'' en 26 países,<ref>Pride, Dominic (11 de xuño de 1994). "Ivors Spotlight Take That's Barlow". ''Billboard''. Vol. 106, no. 24. p. 38</ref> vendeu 7 millóns de copias,<ref>Bordowitz (2003), p. 289</ref> e gañou o premio Grammy de 1994 ao mellor álbum de música alternativa, aínda que a banda ten sentimentos encontrados respecto a el; The Edge chamouno "un interludio".<ref>McCormick (2006), pp. 248-249</ref> Os problemas de Clayton co alcol chegaron ao seu punto crítico na última etapa da xira ''Zoo TV''. Despois de sufrir unha amnesia polo consumo de alcol, Clayton non puido actuar no concerto do grupo o 26 de novembro de 1993 en Sydney,<ref name=":1">McCormick (2006), pp. 255-256</ref> que serviu como ensaio xeral para unha emisión televisiva mundial a noite seguinte. O técnico de baixo Stuart Morgan substituíuno, sendo a primeira vez que un membro de U2 faltaba a un concerto dende os seus primeiros días.<ref>McGee (2008), pp. 169-170</ref> Despois do incidente, Clayton decidiu deixar de beber alcol.<ref name=":1" /> A xira concluíu o mes seguinte no Xapón, gañando 5,3 millóns de dólares en vendas de entradas<ref>Cogan (2008), p. 154</ref> e 151 millóns en ingresos brutos.<ref>{{Cita novas|título=Inside the Amish town that builds U2, Lady Gaga, and Taylor Swift's live shows|url=https://www.wired.com/story/tait-towers-amish-music-concerts-stage/|xornal=Wired|data-acceso=2026-02-26|issn=1059-1028|lingua=en-US|nome=Stephen|apelidos=Armstrong}}</ref><ref>{{Cita novas|título=Five More Epic '80s Tours That Deserve The Wall Treatment|url=https://www.houstonpress.com/music/five-more-epic-80s-tours-that-deserve-the-wall-treatment-6756725|xornal=Houston Press|data=2014-09-12|data-acceso=2026-02-26|nome=Nathan|apelidos=Smith}}</ref> Tom Doyle, de ''Q'', dixo en 2002 que ''Zoo TV'' foi "a xira de rock máis espectacular organizada por calquera banda".<ref>Doyle, Tom (novembro de 2002). "10 Years of Turmoil Inside U2". ''Q''. No. 196</ref> === Passengers, ''Pop'', e PopMart (1994-1998) === En 1995, tras unha longa pausa, U2 contribuíu con "Hold Me, Thrill Me, Kiss Me, Kill Me" ao álbum da banda sonora da película ''[[Batman Forever]]''.<ref>Beck, Marilyn; Smith, Stacy Jenel (25 de maio de 1995). "Studio Shake-Up Has Production Team Singing 'Blues'". ''Los Angeles Daily News''</ref> A canción alcanzou o número un en Australia e Irlanda, o número dous no Reino Unido e o número 16 nos Estados Unidos.<ref>McGee (2008), p. 178</ref> En novembro, a banda lanzou un álbum experimental chamado ''[[Original Soundtracks 1]]'', unha colaboración con [[Brian Eno]], quen contribuíu como compañeiro compositor e intérprete. Debido á súa participación e á natureza experimental do disco, a banda lanzouno baixo o nome de "Passengers" para distinguilo dos álbums convencionais de U2.<ref>{{Cita novas|título=Passengers: Original Soundtracks 1|url=http://www.atu2.com/news/passengers-original-soundtracks-1-3.html|xornal=archive.ph|data=2013-01-02|data-acceso=2026-02-26|data-arquivo=02 de xaneiro de 2013|url-arquivo=https://archive.today/20130102023947/http://www.atu2.com/news/passengers-original-soundtracks-1-3.html|url-morta=unfit}}</ref> Mullen dixo sobre o lanzamento: "Hai unha liña delgada entre a música interesante e a autocomplacencia. Cruzámola no disco de Passengers".<ref>Doyle, Tom (abril de 1997). "The Professionals". ''Q''. No. 127</ref> O disco pasou desapercibido comercialmente para os estándares de U2 e recibiu críticas mixtas.<ref>McGee (2008), p. 181</ref> O seu sinxelo "[[Miss Sarajevo]]" (con [[Luciano Pavarotti]]) estaba entre as cancións favoritas de Bono de U2.<ref>McCormick (2006), pp. 261-262</ref> U2 comezou a traballar no seu seguinte álbum de estudio, ''[[Pop (álbum)|Pop]]'', a mediados de 1995, realizando sesións de gravación con [[Nellee Hooper]], [[Flood]] e [[Howie B]]. A banda mesturou as influencias contrastantes de cada produtor na súa música, en particular as experiencias de Howie B coa [[Música electrónica|electrónica]] e a [[música dance]].<ref name=":2">{{Cita web|título=FLOOD & HOWIE B: Producing U2's Pop|url=http://www.soundonsound.com/sos/1997_articles/jul97/flood_u2.html|páxina-web=web.archive.org|data-acceso=2026-02-27|data-arquivo=07 de xuño de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150607055529/http://www.soundonsound.com/sos/1997_articles/jul97/flood_u2.html|url-morta=unfit}}</ref> Mullen quedou apartado debido a unha operación de costas en novembro,<ref>McCormick (2006), p. 262</ref> o que levou aos outros membros da banda a adoptar enfoques diferentes para compoñer, como programar bucles de batería e tocar sobre mostras fornecidas por Howie B.<ref name=":2" /> Tras o regreso de Mullen en febreiro de 1996, o grupo comezou a reelaborar o seu material, pero tivo dificultades para completar as cancións, o que lles provocou perder o prazo de mediados de ano para completar o disco.<ref name=":3">McGee (2008), p. 182-185</ref> A banda permitiulle ao seu representante, Paul McGuinness, reservar a súa xira ''PopMart Tour'' de 1997-1998 co álbum aínda en progreso;<ref name=":4">McCormick (2006), p. 266, 269-270</ref> Bono cualificouna de "a peor decisión que U2 tomou nunca".<ref name=":5">{{Cita web|título=U2 REVISIT POP?|url=https://www.nme.com/news/music/u2-463-1354442|páxina-web=NME|data=2005-05-23|data-acceso=2026-02-27|lingua=en-GB|apelidos=NME}}</ref> Apresurándose por completar o álbum, a banda atrasou a súa data de lanzamento por segunda vez de finais de 1996 a marzo de 1997,<ref name=":3" /><ref>Boyd, Brian (19 de outubro de 1996). "The Trouble With U2". ''The Guardian''. sec. The Week, p. 6</ref> reducindo o tempo de ensaio da xira.<ref>"U2". ''Legends''. Season 1. Episode 6. 11 de decembro de 1998. VH1</ref><ref>{{Cita web|título=Flashback: Davy Jones Sings 'Daydream Believer' at a U2 Show|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/flashback-davy-jones-sings-daydream-believer-at-a-u2-concert-89758/|páxina-web=Rolling Stone|data=2015-03-31|data-acceso=2026-02-27|lingua=en-US|nome=Andy|apelidos=Greene}}</ref> Mesmo co tempo de gravación adicional, U2 traballou ata o último minuto para completar as cancións.<ref name=":4" /><ref name=":2" /> En febreiro de 1997 o grupo lanzou o sinxelo principal de ''Pop'', "[[Discothèque]]",<ref name=":6">McGee (2008), pp. 187-189</ref> unha canción con moito ritmo bailable e un vídeo musical no que a banda levaba traxes dos [[Village People]].<ref>Violanti, Anthony (7 de febreiro de 1997). "Don't Call It Disco. Well, OK, You Can If You Want To. But Whatever You Call It, Dance Music Is Back With a Vengeance". ''The Buffalo News''</ref> A canción alcanzou o número un no Reino Unido, Xapón e Canadá, pero non estivo moito tempo nas listas dos Estados Unidos a pesar de estrearse no número 10.<ref name=":6" /> Aos poucos días do lanzamento do sinxelo, o grupo anunciou a xira PopMart cunha rolda de prensa na sección de lencería dun gran almacén [[Kmart]].<ref name=":6" /> As entradas puxéronse á venda pouco despois, pero ''Pop'' non se lanzaría ata marzo.<ref>Jobling (2014), pp. 253-256</ref> O álbum representou unha maior exploración de U2 da cultura dos clubs nocturnos, con ritmos bailables pesados ​​e ''funkys''.<ref>Graham (2004), pp. 62-63</ref> O disco recibiu críticas favorables.<ref>"Pop: Kitsch of Distinction". ''NME''. 1 de marzo de 1997</ref><ref>Smith, Andrew (23 de marzo de 1997). "Pop". ''The Sunday Times''</ref> ''Rolling Stone'' afirmou que U2 "desafiara as probabilidades e fixera algunha da mellor música das súas vidas".<ref>{{Cita web|título=Pop|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/pop-193667/|páxina-web=Rolling Stone|data=1997-03-20|data-acceso=2026-02-27|lingua=en-US|nome=Barney|apelidos=Hoskyns}}</ref> Outros críticos consideraron que o álbum foi unha gran decepción.<ref>{{Cita web|url=http://www.andrewmueller.net/display.lasso?id=88|páxina-web=Uncut|título=U2's "Pop" Reconsidered|data-acceso=27 de febreiro de 2026|data-arquivo=10 de agosto de 2010|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20100810120533/http://www.andrewmueller.net/display.lasso?id=88|url-morta=unfit}}</ref><ref>Dentler, Matt (30 de outubro de 2000). "U2 makes album world is waiting for". ''The Daily Texan''</ref><ref>{{Cita novas|título=The Best of 1990-2000|url=http://www.crosswalk.com/culture/music/the-best-of-1990-2000-11618586.html|xornal=Crosswalk.com|data-acceso=2026-02-27|lingua=en}}</ref> Malia debutar no número un en máis de 30 países, ''Pop'' caeu das listas rapidamente.<ref name=":6" /> Bono admitiu que o álbum "non comunicaba como se pretendía",<ref name=":5" /> mentres que The Edge o cualificou como "un proxecto comprometido ao final".<ref name=":4" /> [[Ficheiro:U2 PopMart Tour, Belfast, August 1997 (01).jpg|miniatura|''PopMart Tour'' en Belfast]] A xira ''PopMart Tour'' comezou en abril de 1997 e pretendía ser unha sátira do consumismo.<ref>Jobling (2014), pp. 253-256</ref> O escenario incluía un arco amarelo dourado de 30 m de altura que lembraba o logotipo de [[McDonald's]], unha bola de limón con forma de espello de 12 m de altura e unha pantalla de vídeo LED de 46 m de lonxitude, nese momento a máis grande do mundo.<ref>{{Cita web|título=U2 GO 'POPMART'|url=http://www2.prnewswire.co.uk/cgi/news/release?id=34093|páxina-web=www2.prnewswire.co.uk|data-acceso=2026-03-21|nome=PR Newswire|apelidos=Europe}}</ref> O "gran truco" de U2 non conseguiu satisfacer a moitos que estaban aparentemente confusos pola nova imaxe kitsch da banda e a elaborada escenografía da xira.<ref>Carter, Geoff (27 de abril de 1997). "U2 live: Play-by-play of the concert". ''The Las Vegas Sun''</ref><ref>{{Cita web|título=U2, Brute?|url=https://www.spinmagazine.com/2006/10/u2-brute/|páxina-web=SPIN|data=2006-10-04|data-acceso=2026-03-21|lingua=en-US}}</ref> O tempo reducido de ensaio para a xira afectou á calidade dos primeiros concertos,<ref>de la Parra (2003), pp. 193-202</ref> e nalgúns concertos estadounidenses a banda tocou en estadios medio baleiros.<ref>{{Cita novas|título=U2 `Popmart' A Tough Sell In Some Cities|url=http://articles.sun-sentinel.com/1997-06-09/lifestyle/9706060468_1_popmart-rock-group-u2-dates|xornal=tribunedigital-sunsentinel|data-acceso=2026-03-21|lingua=en|data-arquivo=20 de decembro de 2016|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161220125521/http://articles.sun-sentinel.com/1997-06-09/lifestyle/9706060468_1_popmart-rock-group-u2-dates|url-morta=yes}}</ref><ref>McCormick (2006), p. 277</ref> En varias ocasións a bola de limón con forma de espello da que saíu a banda para os bises funcionou mal, atrapándoos dentro.<ref>{{Cita web|título=Ten Rock-Star Stunts Even More Ridiculous Than Flying to Antarctica|url=https://www.vulture.com/2008/03/ten_rock_star_stunts_even_more.html|páxina-web=Vulture|data=2008-03-28|data-acceso=2026-03-21|lingua=en}}</ref> Malia as críticas dispares e as dificultades da xira, Bono consideraba que ''PopMart'' era "mellor que Zoo TV esteticamente, e como proxecto artístico é unha idea máis clara".<ref>{{Cita web|título=Just the 2 of U|url=https://www.irishtimes.com/culture/just-the-2-of-u-1.711046|páxina-web=The Irish Times|data-acceso=2026-04-08|lingua=en|nome=Brian|apelidos=Boyd}}</ref> Máis tarde explicou: "Cando ese programa funcionou, foi alucinante".<ref>U2 (xullo de 2010). "Stairway to Devon - OK, Somerset!". ''Q''. No. 288. p. 100</ref> Ao concerto do grupo o 20 de setembro de 1997 en [[Reggio Emilia]] asistiron máis de 150 000 persoas, o que se di que estableceu un récord mundial de maior público de pago para un espectáculo dun só acto.<ref>{{Cita web|título=U2 PLAY TO BIGGEST PAYING AUDIENCE EVER|url=http://www.prnewswire.co.uk/news-releases/u2-play-to-biggest-paying-audience-ever-156005155.html|páxina-web=www.prnewswire.co.uk|data-acceso=2026-04-08|apelidos=U2}}</ref><ref>McGee (2008), p. 198</ref> U2 tamén actuou en [[Saraxevo]] o 23 de setembro, converténdose no primeiro grupo importante en ofrecer un concerto alí despois da guerra de Bosnia.<ref>de la Parra (2003), pp. 211-212</ref> Mullen describiu o concerto como "unha experiencia que nunca esquecerei no resto da miña vida, e se tivese que pasar 20 anos na banda só para tocar nese concerto, e o fixese, creo que tería valido a pena".<ref>"Jo Whiley interview with U2". ''The Jo Whiley Show''. Londres. Novembro de 1998. BBC Radio 1</ref> Bono cualificou o concerto como "unha das noites máis duras e doces da miña vida".<ref>Mueller, Andrew (26 de setembro de 1997). "U2 in Sarajevo: Part 2 – The Rattle and Hum". ''The Independent''</ref> A xira concluíu en marzo de 1998 con ingresos brutos de 173,6 millóns de dólares estadounidenses e 3,98 millóns de entradas vendidas.<ref>Waddell, Ray (14 de marzo de 2009). "Kissing the Future". ''Billboard''. Vol. 121, no. 10. p. 19</ref> Ao mes seguinte U2 apareceu no episodio número 200 da comedia de animación ''[[Os Simpsons]]'',<ref>Kinosian, Janet (26 de abril de 1998). "The Best... The Beautiful... and the Bizarre; Cast Aways; Cow-a-Bono, Dude". ''Los Angeles Times''. sec. ''Los Angeles Times Magazine'', p. 10</ref> no que [[Homer Simpson]] interrompe á banda no escenario durante un concerto de ''PopMart''.<ref>Ingle, Roisin (30 de maio de 1998). "Homer joins U2 on stage in 200th episode of 'Simpsons'". ''The Irish Times'' (City ed.). sec. Home News, p. 3</ref> En novembro de 1998 U2 lanzou o seu primeiro álbum recompilatorio, ''[[The Best of 1980-1990]]'',<ref name=":7">McGee (2008), pp. 208-209</ref> que incluía unha regravación dunha cara B de 1987, "Sweetest Thing", como sinxelo.<ref>{{Cita web|título=The 31 Best U2 Non-Album Tracks|url=https://stereogum.com/1819098/the-31-best-u2-non-album-tracks/lists/|páxina-web=stereogum.com|data=2015-07-27|data-acceso=2026-04-08|lingua=en}}</ref> O álbum bateu un récord de vendas na primeira semana nos Estados Unidos para unha colección de grandes éxitos dun grupo,<ref>"U2's 'Best Of' Highest Greatest Hits Debut by Any Band in the History of SoundScan". Island Records. PR Newswire. 13 de novembro de 1998</ref> e "Sweetest Thing" encabezou as listas de sinxelos en Irlanda e Canadá.<ref name=":7" /> === ''All That You Can't Leave Behind'' e ''Elevation Tour'' === Tras as súas actividades musicais na década de 1990, U2 procurou simplificar o seu son. Edge dixo que con ''Pop'' o grupo "levara a deconstrución do formato de banda de rock 'n' roll ao seu grao enésimo absoluto".<ref name=":8">McCormick (2006), pp. 289-296</ref> Para o seu décimo álbum, ''[[All That You Can't Leave Behind]]'', o grupo quería volver á súa antiga filosofía de gravación de "a banda nunha habitación tocando xunta".<ref name=":8" /> Reunidos con Eno e Lanois, U2 comezou a traballar no álbum a finais de 1998.<ref name=":8" /><ref>McGee (2008), p. 208</ref> Despois das súas experiencias coa presión de completar ''Pop'', a banda contentouse con traballar sen prazos.<ref name=":8" /> Coa axenda de Bono limitada polos seus compromisos co movemento Jubilee 2000 para a cancelación da débeda do terceiro mundo e os outros membros da banda pasando tempo coas súas familias, as sesións de gravación duraron ata agosto de 2000.<ref name=":8" /><ref>"The Elastic Bono Band". ''Q''. No. 170. Novembro de 2000</ref> == Discografía == {| class="wikitable" |- ! Álbum !! Ano !! Selo |- | ''[[Boy]]'' || [[1980]] || [[Island Records]] |- | ''[[October]]'' || [[1981]] || Island Records |- | ''[[War]]'' || [[1983]] || Island Records |- | ''[[The Unforgettable Fire]]'' || [[1984]] || Island Records |- | ''[[The Joshua Tree]]'' || [[1987]] || Island Records |- | ''[[Rattle And Hum]]'' || [[1988]] || Island Records |- | ''[[Achtung Baby]]'' || [[1991]] || Island Records |- | ''[[Zooropa]]'' || [[1993]] || Island Records |- | ''[[Pop (álbum)|Pop]]'' || [[1997]] || Island Records |- | ''[[All That You Can't Leave Behind]]'' || [[2000]] || Island/[[Interscope Records|Interscope]] |- | ''[[How to Dismantle an Atomic Bomb]]'' || [[2004]] || Island/Interscope |- | ''[[No Line On The Horizon]]'' || [[2009]] || Interscope |- | ''[[Songs of Innocence]]'' || [[2014]] || iTunes |- | ''[[Songs of Experience]]'' || [[2017]] || Interscope, Universal Canada |- |''Songs of Surrender'' |[[2023]] | |} == Notas == {{listaref}} == Bibliografía == * {{Cite book|title=The U2 Reader: A Quarter Century of Commentary, Criticism, and Reviews|editor-first=Hank|editor-last=Bordowitz|publisher=[[Hal Leonard Corporation]]|location=Milwaukee|year=2003|isbn=0-634-03832-X|url=https://archive.org/details/u2readerquarter00bord|título=}} * {{Cite book|last=de la Parra|first=Pimm Jal|year=2003|title=U2 Live: A Concert Documentary|edition=Updated|location=London|publisher=Omnibus Press|isbn=978-0-7119-9198-9}} * {{Cite book|last=Flanagan|first=Bill|author-link=Bill Flanagan|year=1995|title=U2 at the End of the World|url=https://archive.org/details/u2atendofworld00flan|location=New York|publisher=Delacorte Press|isbn=978-0-385-31154-0}} * {{Cite book|last1=Graham|first1=Bill|first2=Caroline|last2=van Oosten de Boer|year=2004|title=U2: The Complete Guide to Their Music|url=https://archive.org/details/completeguidetot00unse|location=Londres|publisher=Omnibus Press|isbn=978-0-7119-9886-5|título=}} * {{Cite book|last=McGee|first=Matt|year=2008|title=U2: A Diary|location=London|publisher=Omnibus Press|isbn=978-1-84772-108-2}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [http://www.u2.com Páxina oficial do grupo] * [http://www.todomusica.org/u2/index.shtml Todomúsica.com] {{Es}}. * [http://www.u2station.com Páxina de u2station ] * [http://www.u2eastlink.com Curiosidades] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050212035117/http://www.u2eastlink.com/ |date=12 de febreiro de 2005 }} {{Es}}. * [https://web.archive.org/web/20190731193402/http://www.u2tour.de/ En alemán] * [http://www.u2achtung.com En francés] ou [https://web.archive.org/web/20140219095422/http://www.u2france.com/ estoutra] {{U2 (banda)}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Grupos musicais de rock]] [[Categoría:Grupos musicais de rock alternativo]] [[Categoría:Grupos musicais de post-punk]] [[Categoría:Grupos musicais de Dublín]] [[Categoría:Paseo da Fama de Hollywood]] [[Categoría:Grupos musicais formados en 1976]] 9yxmz52oyfuk2qy8551tsewyyfbuvhj 0 7183 7350979 6920801 2026-04-07T14:43:12Z Regato das Tres Regueiras 54336 engado a [[Categoría:Parroquias civís galegas que non coinciden coas eclesiásticas]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350979 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Baiona (homónimos)|Baiona}} {{Parroquia |nome = Baiona |imaxe = Praza de Baiona - Galiza.jpg |lenda = Rúa Lorenzo de la Carrera |mapa = |concello = Baiona |superficie = |poboación = 2.787 |ano = 2015 |provincia = Pontevedra |entidades = 1 }} <!-- Débese diferenciar Santa María de Fóra de Baiona e Santa María de Baiona, ou senón xuntalas. --> '''Santa María de Baiona''' é unha parroquia do concello de [[Baiona]]. Limita coa parroquia de [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]]. Segundo o [[IGE]], no 2015, tiña 2 787 habitantes (1.334 homes e 1.453 mulleres).<ref>{{Cita web|url=http://ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator/nomenbuscar.jsp|páxina-web=|título=Nomenclátor de Galicia|data-acceso=7-9-2016|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20160917052850/http://ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|dataarquivo=17-09-2016|urlmorta=yes}}</ref> É a capital do concello de Baiona. Eclesialmente, inclúe a parroquia de [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]] e inclúese dentro do [[arciprestado de Miñor]]. == Xeografía == Nesta parroquia diferéncianse dúas zonas: a zona antiga da vila, e as urbanizacións recentemente construídas, como Os Tendales. == Patrimonio == Destaca o [[Cruceiro da Santísima Trindade]], a [[Ex-Colexiata de Santa María de Baiona|Ex-Colexiata de Santa María]] e a [[fortaleza de Monterreal]]. == Galería de imaxes == <gallery> Ficheiro:Ex-Colexiata de Santa María de Baiona.jpg|Ex-Colexiata. Ficheiro:Cruceiro de la Santísima Trinidad.jpg|Cruceiro da Santísima Trindade. Ficheiro:Baiona castle.jpg|Castelo de Monterreal ou de Monteboi. </gallery> == Lugares e parroquias == === Lugares de Baiona === {{Lp Baiona}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares de Baiona]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20141108115409/http://www.diocesetuivigo.org/diocese/baiona.pdf Santa María de Baiona] na páxina da [[diocese de Tui-Vigo]]. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] [[Categoría:Parroquias civís galegas que non coinciden coas eclesiásticas]] o7u3xl8c9rtwkhi8cx4r91808luzeyl 7350980 7350979 2026-04-07T14:44:04Z Regato das Tres Regueiras 54336 7350980 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Baiona (homónimos)|Baiona}} {{Parroquia |nome = Baiona |imaxe = Praza de Baiona - Galiza.jpg |lenda = Rúa Lorenzo de la Carrera |mapa = |concello = Baiona |superficie = |poboación = 2.787 |ano = 2015 |provincia = Pontevedra |entidades = 1 }} '''Santa María de Baiona''' é unha parroquia do concello de [[Baiona]]. Limita coa parroquia de [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]]. Segundo o [[IGE]], no 2015, tiña 2 787 habitantes (1.334 homes e 1.453 mulleres).<ref>{{Cita web|url=http://ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator/nomenbuscar.jsp|páxina-web=|título=Nomenclátor de Galicia|data-acceso=7-9-2016|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20160917052850/http://ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|dataarquivo=17-09-2016|urlmorta=yes}}</ref> É a capital do concello de Baiona. Eclesiasticamente, inclúe a parroquia de [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]] e inclúese dentro do [[arciprestado de Miñor]]. == Xeografía == Nesta parroquia diferéncianse dúas zonas: a zona antiga da vila, e as urbanizacións recentemente construídas, como Os Tendales. == Patrimonio == Destaca o [[Cruceiro da Santísima Trindade]], a [[Ex-Colexiata de Santa María de Baiona|Ex-Colexiata de Santa María]] e a [[fortaleza de Monterreal]]. == Galería de imaxes == <gallery> Ficheiro:Ex-Colexiata de Santa María de Baiona.jpg|Ex-Colexiata. Ficheiro:Cruceiro de la Santísima Trinidad.jpg|Cruceiro da Santísima Trindade. Ficheiro:Baiona castle.jpg|Castelo de Monterreal ou de Monteboi. </gallery> == Lugares e parroquias == === Lugares de Baiona === {{Lp Baiona}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares de Baiona]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20141108115409/http://www.diocesetuivigo.org/diocese/baiona.pdf Santa María de Baiona] na páxina da [[diocese de Tui-Vigo]]. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] [[Categoría:Parroquias civís galegas que non coinciden coas eclesiásticas]] bihqflebgd3ua1r0jlbi1iokwanaiz1 0 7186 7351053 7027064 2026-04-07T19:03:28Z Regato das Tres Regueiras 54336 Véxase Galicia Nomeada. 7351053 wikitext text/x-wiki {{Parroquia |nome = Baredo |imaxe = Baredo, Baiona.jpg |lenda = A parroquia de Baredo, vista dende a fonte do Cabreiro. |mapa = |concello = Baiona |superficie = |poboación = 1100 |ano = 2022 |provincia = Pontevedra |entidades = 12 }} [[Ficheiro:Cabo Silleiro 1.jpg|miniatura|A [[Illa Carral|illa da Carral]], en [[Cabo Silleiro|Silleiro]].]] [[Ficheiro:Cabo Silleiro.jpg|miniatura|Costa baredá, dende a volta de Salgueiras.]] '''Santa María de Baredo,''' ás veces tamén '''Nosa Señora da Cela de Baredo''' ou '''Santa María da Cela de Baredo'''<ref name=":0" />, é unha parroquia do concello de [[Baiona]]. Segundo o [[IGE]], no ano 2022, tiña 1.100 habitantes (562 [[home]]s e 538 [[muller]]es) <ref>{{Cita web|url=http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|páxina-web=|título=Nomenclátor de Galicia|data-acceso=|autor=IGE|dataacceso=24/2/2016|data-arquivo=24/02/2021|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210224175215/http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|url-morta=yes}}</ref>, o que supón un aumento respecto de [[1999]] cando tiña 989 habitantes; ou respecto do século XIX cando tiña 86 habitantes.<ref>{{Cita libro|título=Historia civil y eclesiástica de la Ciudad de Tui y su Obispado. Edición facsímile. II tomo.|apelidos=ÁVILA Y LA CUEVA|nome=Francisco|editorial=Consello da Cultura Galega|ano=1995|ISBN=|ref=}}</ref> O seu xentilicio é baredán<ref>{{Cita web|url=https://www.uvigo.gal/sites/uvigo.gal/files/contents/paragraph-file/2018-10/Xentilicios_0.pdf|páxina-web=|título=OS XENTILICIOS DE GALICIA E DOS OUTROS TERRITORIOS DE LINGUA E CULTURA GALEGAS|data-acceso=16/04/2020}}</ref>. A parroquia eclesiástica pertence ó [[arciprestado de Miñor]], na [[Diocese católica latina de Tui-Vigo|diocese de Tui-Vigo]]. == Xeografía == [[Ficheiro:Igrexa parroquial de Santa María de Baredo, Baiona.jpg|miniatura|[[Igrexa de Santa María de Baredo|Igrexa parroquial de Santa María de Baredo]], na que se atopa a Virxe da Cela.]] [[Ficheiro:Lavadoiro público en Baredo, Baiona.jpg|miniatura|Fonte do Lobate, no [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|Cabreiro]], desde onde se contempla a parroquia enteira.]] [[Ficheiro:Galiza - Río Fraga - Muiños de Baredo 3.jpg|miniatura|Muíño no leito do [[río de Baredo]].]] É a parroquia baionesa máis occidental. Limita coas parroquias de [[Baíña, Baiona|Baíña]], [[Mougás, Oia|Mougás]] e [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]]. Está atravesada polo [[río de Baredo]]. Atópase sobre un val, marcado polo Facho, O Outeiro do Home, Os Pousos, Os Marcos e O Outeiro do Galo.<ref name=":0">Historia de la Parroquia de Baredo, Domingo Cameselle Bastos (1997)</ref> Na súa costa rochosa en [[Cabo Silleiro]] hai un [[Illas de Silleiro|conxunto de illotes]] coma a [[Illa Carral|Carral]], as [[Illas Negras|Negras]] ou [[Illa A Polbeira|a Polbeira]], lugares de naufraxios.<ref>{{Versaleta|[[Xosé Lois Vilar Pedreira|Vilar Pedreira, Xosé Lois]]}} (2008). ''Os nomes do mar de Baiona e Panxón''. [[Instituto de Estudos Miñoranos]].</ref> A zona costeira da parroquia está atravesada pola estrada [[PO-552]]. Pola parroquia transcorre o [[Camiño Portugués|Camiño de Santiago Portugués pola Costa]]. == Lugares == Segundo o [[Nomenclátor de Galicia]], a parroquia está constituída por 12 entidades de poboación: [[O Agro, Baredo, Baiona|O Agro]], [[Bouza, Baredo, Baiona|A Bouza]], [[As Cadeiras, Baredo, Baiona|As Cadeiras]], [[O Cancelo, Baredo, Baiona|O Cancelo]], [[O Caneiro, Baredo, Baiona|O Caneiro]], [[O Carballo, Baredo, Baiona|O Carballo]], [[O Lombo, Baredo, Baiona|O Lombo]], [[A Ponte, Baredo, Baiona|A Ponte]], [[Os Portelos, Baredo, Baiona|Os Portelos]], [[O Río, Baredo, Baiona|O Río]], [[Rocamar, Baredo, Baiona|Rocamar]] e [[A Torre, Baredo, Baiona|A Torre]]. Porén, segundo [[Galicia Nomeada]] e outros estudos toponímicos sobre o lugar, contabilízanse un total de 30 entidades de poboación: [[O Agro, Baredo, Baiona|O Agro]], [[O Baleal, Baredo, Baiona|O Baleal]], A [[Bouza, Baredo, Baiona|Bouza]], [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|O Cabreiro]], [[A Cachada, Baredo, Baiona|A Cachada]], [[As Cadeiras, Baredo, Baiona|As Cadeiras]], [[O Cancelo, Baredo, Baiona|Cancelo]], [[O Caneiro, Baredo, Baiona|O Caneiro]], [[O Carballo, Baredo, Baiona|Carballo]], [[A Cela Vella, Baredo, Baiona|A Cela Vella]], [[A Costa, Baredo, Baiona|A Costa]], [[As Laxes, Baredo, Baiona|As Laxes]], [[Lombán, Baredo, Baiona|Lombán]], [[O Lombo, Baredo, Baiona|O Lombo]], [[O Montiño, Baredo, Baiona|O Montiño]], [[O Outeiro, Baredo, Baiona|O Outeiro]], [[A Pedra, Baredo, Baiona|A Pedra]], [[A Ponte, Baredo, Baiona|A Ponte]], [[Os Portelos, Baredo, Baiona|Os Portelos]], [[O Ramal, Baredo, Baiona|O Ramal]], [[A Revolta, Baredo, Baiona|A Revolta]], [[O Río, Baredo, Baiona|O Río]], [[O Río Pequeno, Baredo, Baiona|O Río Pequeno,]] [[Rocamar, Baredo, Baiona|Rocamar]], [[O Sinal, Baredo, Baiona|O Sinal]], [[Suastorres, Baredo, Baiona|Suastorres]], [[A Torre, Baredo, Baiona|A Torre]] e [[As Xestas, Baredo, Baiona|As Xestas]].<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|url=http://toponimiabaredo.blogspot.com.es/|páxina-web=toponimiabaredo.blogspot.com.es|título=Toponimia de Baredo|data-acceso=2015-11-27|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20151208100508/http://toponimiabaredo.blogspot.com.es/|dataarquivo=08 de decembro de 2015|urlmorta=yes}}</ref> == Historia == Durante a [[Idade Media]], Baredo estivo ligado, como o resto das parroquias limítrofes, ao [[mosteiro de Oia]]. O [[topónimo]] ''Baredo'' adoita aparecer na documentación antiga como ''Varedo''.<ref name=":0" /> As primeiras referencias escritas son do [[século XII]], en que [[Afonso VII]] doa ao mosteiro de Oia todo o que pertencía ao poder real na terra de [[Turonio]], formado pola ermida de [[San Cosme, Baíña, Baiona|San Cosme]] cos seus cotos e as vilas de [[Baiona, Baiona|Erizana]] e Varedo. Tamén no ano [[1162]], en que [[Fernando II de León e Galicia]] doa a Nuno Díaz todo canto hai en [[Baíña]] e en Varedo; e no ano [[1222]], onde Xohán Crispio vende a Oia a herdade de Varedo, a cuarta parte do [[Leira (agricultura)|agro]] do Emir e a leira de Muar<ref>{{Cita web|título=CLERO-SECULAR_REGULAR,Car.1797,N.12 - Juan Crispio y sus hermanos venden al monasterio de Santa María de Oia unas heredades en Baredo.|url=https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/7021928|páxina-web=PARES|data-acceso=2023-12-08}}</ref>; e no ano [[1266]], onde Romeu de Varedo e a súa esposa Mariña cambian co mosteiro de Oia parte das súas posesións e vende outra serie deles en 300 sólidos.<ref>{{Cita web|título=CLERO-SECULAR_REGULAR,Car.1802,N.24 - El monasterio de Santa María de Oia establece el plazo para el cumplimiento del trueque entre éste y don Romeo de Baredo y su mujer doña Martina.|url=https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/7023153|páxina-web=PARES|data-acceso=2023-12-08}}</ref> Segundo a tradición, no [[século XVI]], apareceu unha imaxe, chamada logo [[Nosa Señora da Cela]].<ref name=":0" /> Dende entón, existiu unha ermida no lugar da [[A Cela Vella, Baredo, Baiona|Cela Vella]] en que se honraba a devandita virxe.<ref name=":0" /> A primeira referencia escrita desta capela data do ano [[1551]], aínda que se asegura que xa existía a finais do [[século XV]]. Deixaría de existir no [[século XIX]], cando Baredo se independiza da parroquia matriz de [[Baíña, Baiona|Baíña]] no ano [[1810]], por orde do bispo [[Juan García Benito]]<ref name=":0" /> O 16 de outubro do [[1936]] foron fusilados no lugar nove veciños [[Val de Miñor|miñoráns]], no punto coñecido desde entón como [[A Volta dos Nove]].<ref>{{Cita web|url = http://www.valminor.info/val-minor/6920-convocatoria-para-a-homenaxe-na-volta-dos-nove|autor = O Portal do Val Miñor (valminor.info)|título = Homenaxe aos "nove" de Baredo|dataacceso = 07/11/2014}}</ref> O 25 de marzo do [[2012]], celebrouse o bicentenario da súa declaración como parroquia independente de [[Baíña, Baiona|Baíña]]. Por este feito, o Concello de Baiona outorgoulle a Medalla de Ouro ós veciños de Baredo.<ref>{{Cita web|url = http://www.farodevigo.es/comarcas/2012/03/24/dorado-bicentenario-baredo/635122.html|autor = Neli Pillado |xornal=[[Faro de Vigo]] |título = Un dorado bicentenario para Baredo.|dataacceso = 05/10/2014}}</ref> == Patrimonio == Posúe un núcleo rural moi ben conservado no que se poden ver camiños empedrados e casas típicas de labranza. Do seu patrimonio histórico destaca o sitio [[calcolítico]] de Loudrelos<ref name=":1">{{Cita web|url=http://siotuga.xunta.gal/siotuga/documentos/urbanismo/BAIONA/documents/27883ca001.PDF|páxina-web=Siotuga|título=PXOM Baiona|data-acceso=24/10/2023}}</ref>, o [[petróglifo da Fonte das Vacas]]<ref>{{Cita web|título=Petróglifo da Fonte das Vacas|url=http://patrimoniogalego.net/index.php/67295/2015/02/petroglifo-da-fonte-das-vacas/|páxina-web=Patrimonio Galego|data-acceso=2023-10-24|lingua=gl-ES}}</ref><ref name=":1" />, os [[petróglifos da Regueira das Pereiras]]<ref name=":1" />, o sitio arqueolóxico da Portela<ref name=":0" />, o asentamento medieval do Outeiro do Home<ref name=":1" /> e o asentamento romano-medieval de Fonte da Anta<ref name=":1" />. Segundo Domingo Cameselle, no lugar de Cresteláns existen tamén evidencias dunha suposta ''cívitas antiqua'' e restos da [[Vía romana|calzada romana]] da [[A Guarda, A Guarda|Guarda]] a [[Vigo, Vigo|Vigo]].<ref name=":0" /> Ademais, nas encrucilladas dos camiños atópanse varios cruceiros: o de [[O Cancelo, Baredo, Baiona|Cancelo]], o do Adro, o do [[O Sinal, Baredo, Baiona|Sinal]], o da [[A Ponte, Baredo, Baiona|Ponte]] e o de Arriba.<ref>{{Cita libro|título=Arquitectura de intermediación no Val de Miñor. Cruceiros e petos de ánimas.|apelidos=Soliño Troncoso|nome=Antonio|editorial=Instituto de Estudos Miñoráns|ano=2020|apelidos2=Pérez González|nome2=María Xosé}}</ref> Tamén destaca a cruz de Malta de pedra que se atopa na entrada da [[casa reitoral]], que foi rescatada do poboado medieval de [[San Cosme, Baíña, Baiona|San Cosme]].<ref>{{Cita web|url=http://galego.farodevigo.es/comarcas/2014/10/26/eremitas-historia-baina/1119331.html|xornal=Faro de Vigo|título=Eremitas na historia de Baíña|dataacceso=04/11/2014}}</ref> Das construcións [[Idade Contemporánea|contemporáneas]], cómpre sinalar a igrexa parroquial, construída en [[1812]]; o [[faro Silleiro|faro de Silleiro;]] e as [[Batería militar de Baredo|ruínas da batería militar de Silleiro]], cuxo obxectivo era a protección da [[ría de Vigo]].<ref name=":0" /> Tamén cabe salientar a fonte do Lobate, situada no [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|Cabreiro]], e o porto de Porrido, en que hai uns [[alboio]]s e un pequeno [[peirao]]. Nel, no mes de xuño, fáiselle unha misa á [[Nosa Señora do Monte Carmelo|Virxe do Carme]] e, deseguido, unha procesión por toda a parroquia. Destaca tamén a súa [[Costa (xeografía)|costa]] rochosa, na que se apaña [[percebe]], <ref name=":0" /> e mais o monte de Silleiro. == Senda fluvial dos Muíños de Baredo == [[Ficheiro:Faro cabo Silleiro.JPG|miniatura|O [[Faro de cabo Silleiro|faro de Silleiro]].]] O [[río de Baredo]], tamén chamado [[regato das Tres Regueiras]] ou [[Río de Baredo|río da Fraga]] nalgúns tramos, nace no monte de Baredo e desemboca en Porrido. Nos seus últimos metros, localízase un paseo de madeira que discorre á beira do río. Coma outros tantos ríos galegos, posuía varios [[muíño]]s de auga, utilizados para moer o gran. No tramo final do río reconstruíronse tres: O Acugulado de Arriba, O Acugulado do Medio e O Acugulado de Abaixo. Porén, ao longo do paseo encóntranse algúns máis, en pésimas condicións: O da Foupa, O da Torre, O de Penicho, O da Maquía e O dos Barreiros. A ruta, sinalizada con paneis, discorre por unha paraxe de ámbito natural, aínda que afectada polo urbanismo. Ten un gran valor etnográfico e biolóxico, principalmente [[aves]] coma [[avelaiona]]s, [[moucho de orellas|mouchos de orellas]], [[Lavandeira branca|lavandeiras brancas]], [[rabirrubio]]s, [[gaivota]]s, [[corvo mariño|corvos mariños]]...; anfibios coma [[ra verde|ras verdes]], [[Píntega común|píntegas comúns]], [[píntega rabilonga]]s..., e [[flora]]: [[xesta]]s, [[Toxo arnal|toxos]] e [[fento]], ademais de especies invasoras, como a [[Zantedeschia aethiopica|cala]] e o [[eucalipto]]. Tamén se completa con pequenos [[roedor]]es, coma [[rato]]s, [[Toupa ibérica|toupas]], [[ourizo cacho|ourizos cacho]] e [[Rata de auga setentrional|aguanóns]].<ref>{{Cita web|url = http://www.galiciamaxica.eu/Sitios/PONTEVEDRA/baiona/baredo.html|autor = Galicia Máxica|título = Muíños de Baredo|dataacceso = 5/11/2014|urlarquivo = https://web.archive.org/web/20141105163725/http://www.galiciamaxica.eu/Sitios/PONTEVEDRA/baiona/baredo.html|dataarquivo = 05/11/2014|urlmorta = yes}}</ref> == A Virxe da Cela == [[Ficheiro:Base cabo Silleiro.JPG|miniatura|[[Batería militar de Baredo|Baterías militares no Cabo Silleiro]], na costa baredá.]] Segundo a tradición, a imaxe da [[Virxe da Cela]] chegou por mar no século XVI. Logo de que o rei [[Henrique VIII de Inglaterra]] ordenase queimar e destruír todas as estatuas relixiosas no seu país, algunhas foron lanzadas ao mar. A imaxe foi atopada na Arquiña, e despois foi levada ata á Cela, onde se levantou unha pequena [[Capela|ermida]]. Porén, a imaxe foi trasladada a Baíña, onde estaba a igrexa parroquial, mais segundo a lenda o carro de bois que levaba a Virxe non daba avanzado, e a figura quedou en Baredo. En 1812 rematouse a igrexa actual, na que se segue venerando. Ademais da Virxe da Cela, na parroquia tamén se venera á [[Virxe do Carme]] e a [[Roque de Montpellier|San Roque]]. == Asociacións == * Asociación de Veciños "A Cela" de Baredo e Centro Cultural, Social e Deportivo "A Cela" de Baredo * Veteranos de Baredo * Comisión de Festas da [[Nosa Señora do Monte Carmelo|Virxe do Carme]] * Comisión de Festas da [[Nosa Señora da Cela|Virxe da Cela]] * Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Baredo * Comunidade de Augas "Fonte Vella" de Baredo * Coral "A Cela" de Baredo == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === * {{Versaleta|Cameselle Bastos, Domingo}} (1997). ''Historia da Parroquia de Baredo''. === Outros artigos === * [[Lugares de Baiona]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20150923214916/http://www.diocesetuivigo.org/diocese/baredo.pdf Descrición] na páxina da [[diocese de Tui-Vigo]]. * [http://baredo.blogspot.com.es/ Blog con información de Baredo] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] tr2vwm4auvrsexkykphh3h3omy6lo8o 7351054 7351053 2026-04-07T19:05:00Z Regato das Tres Regueiras 54336 7351054 wikitext text/x-wiki {{Parroquia |nome = Baredo |imaxe = Baredo, Baiona.jpg |lenda = A parroquia de Baredo, vista dende a fonte do Lobate. |mapa = |concello = Baiona |superficie = |poboación = 1100 |ano = 2022 |provincia = Pontevedra |entidades = 12 }} [[Ficheiro:Cabo Silleiro 1.jpg|miniatura|A [[Illa Carral|illa da Carral]], en [[Cabo Silleiro|Silleiro]].]] [[Ficheiro:Cabo Silleiro.jpg|miniatura|Costa baredá, dende a volta de Salgueiras.]] '''Santa María de Baredo,''' ás veces tamén '''Nosa Señora da Cela de Baredo''' ou '''Santa María da Cela de Baredo'''<ref name=":0" />, é unha parroquia do concello de [[Baiona]]. Segundo o [[IGE]], no ano 2022, tiña 1.100 habitantes (562 [[home]]s e 538 [[muller]]es) <ref>{{Cita web|url=http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|páxina-web=|título=Nomenclátor de Galicia|data-acceso=|autor=IGE|dataacceso=24/2/2016|data-arquivo=24/02/2021|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210224175215/http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&c=-1&ruta=nomenclator%2Fnomenbuscar.jsp|url-morta=yes}}</ref>, o que supón un aumento respecto de [[1999]] cando tiña 989 habitantes; ou respecto do século XIX cando tiña 86 habitantes.<ref>{{Cita libro|título=Historia civil y eclesiástica de la Ciudad de Tui y su Obispado. Edición facsímile. II tomo.|apelidos=ÁVILA Y LA CUEVA|nome=Francisco|editorial=Consello da Cultura Galega|ano=1995|ISBN=|ref=}}</ref> O seu xentilicio é baredán<ref>{{Cita web|url=https://www.uvigo.gal/sites/uvigo.gal/files/contents/paragraph-file/2018-10/Xentilicios_0.pdf|páxina-web=|título=OS XENTILICIOS DE GALICIA E DOS OUTROS TERRITORIOS DE LINGUA E CULTURA GALEGAS|data-acceso=16/04/2020}}</ref>. A parroquia eclesiástica pertence ó [[arciprestado de Miñor]], na [[Diocese católica latina de Tui-Vigo|diocese de Tui-Vigo]]. == Xeografía == [[Ficheiro:Igrexa parroquial de Santa María de Baredo, Baiona.jpg|miniatura|[[Igrexa de Santa María de Baredo|Igrexa parroquial de Santa María de Baredo]], na que se atopa a Virxe da Cela.]] [[Ficheiro:Lavadoiro público en Baredo, Baiona.jpg|miniatura|Fonte do Lobate, no [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|Cabreiro]], desde onde se contempla a parroquia enteira.]] [[Ficheiro:Galiza - Río Fraga - Muiños de Baredo 3.jpg|miniatura|Muíño no leito do [[río de Baredo]].]] É a parroquia baionesa máis occidental. Limita coas parroquias de [[Baíña, Baiona|Baíña]], [[Mougás, Oia|Mougás]] e [[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]]. Está atravesada polo [[río de Baredo]]. Atópase sobre un val, marcado polo Facho, O Outeiro do Home, Os Pousos, Os Marcos e O Outeiro do Galo.<ref name=":0">Historia de la Parroquia de Baredo, Domingo Cameselle Bastos (1997)</ref> Na súa costa rochosa en [[Cabo Silleiro]] hai un [[Illas de Silleiro|conxunto de illotes]] coma a [[Illa Carral|Carral]], as [[Illas Negras|Negras]] ou [[Illa A Polbeira|a Polbeira]], lugares de naufraxios.<ref>{{Versaleta|[[Xosé Lois Vilar Pedreira|Vilar Pedreira, Xosé Lois]]}} (2008). ''Os nomes do mar de Baiona e Panxón''. [[Instituto de Estudos Miñoranos]].</ref> A zona costeira da parroquia está atravesada pola estrada [[PO-552]]. Pola parroquia transcorre o [[Camiño Portugués|Camiño de Santiago Portugués pola Costa]]. == Lugares == Segundo o [[Nomenclátor de Galicia]], a parroquia está constituída por 12 entidades de poboación: [[O Agro, Baredo, Baiona|O Agro]], [[Bouza, Baredo, Baiona|A Bouza]], [[As Cadeiras, Baredo, Baiona|As Cadeiras]], [[O Cancelo, Baredo, Baiona|O Cancelo]], [[O Caneiro, Baredo, Baiona|O Caneiro]], [[O Carballo, Baredo, Baiona|O Carballo]], [[O Lombo, Baredo, Baiona|O Lombo]], [[A Ponte, Baredo, Baiona|A Ponte]], [[Os Portelos, Baredo, Baiona|Os Portelos]], [[O Río, Baredo, Baiona|O Río]], [[Rocamar, Baredo, Baiona|Rocamar]] e [[A Torre, Baredo, Baiona|A Torre]]. Porén, segundo [[Galicia Nomeada]] e outros estudos toponímicos sobre o lugar, contabilízanse un total de 30 entidades de poboación: [[O Agro, Baredo, Baiona|O Agro]], [[O Baleal, Baredo, Baiona|O Baleal]], A [[Bouza, Baredo, Baiona|Bouza]], [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|O Cabreiro]], [[A Cachada, Baredo, Baiona|A Cachada]], [[As Cadeiras, Baredo, Baiona|As Cadeiras]], [[O Cancelo, Baredo, Baiona|Cancelo]], [[O Caneiro, Baredo, Baiona|O Caneiro]], [[O Carballo, Baredo, Baiona|Carballo]], [[A Cela Vella, Baredo, Baiona|A Cela Vella]], [[A Costa, Baredo, Baiona|A Costa]], [[As Laxes, Baredo, Baiona|As Laxes]], [[Lombán, Baredo, Baiona|Lombán]], [[O Lombo, Baredo, Baiona|O Lombo]], [[O Montiño, Baredo, Baiona|O Montiño]], [[O Outeiro, Baredo, Baiona|O Outeiro]], [[A Pedra, Baredo, Baiona|A Pedra]], [[A Ponte, Baredo, Baiona|A Ponte]], [[Os Portelos, Baredo, Baiona|Os Portelos]], [[O Ramal, Baredo, Baiona|O Ramal]], [[A Revolta, Baredo, Baiona|A Revolta]], [[O Río, Baredo, Baiona|O Río]], [[O Río Pequeno, Baredo, Baiona|O Río Pequeno,]] [[Rocamar, Baredo, Baiona|Rocamar]], [[O Sinal, Baredo, Baiona|O Sinal]], [[Suastorres, Baredo, Baiona|Suastorres]], [[A Torre, Baredo, Baiona|A Torre]] e [[As Xestas, Baredo, Baiona|As Xestas]].<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|url=http://toponimiabaredo.blogspot.com.es/|páxina-web=toponimiabaredo.blogspot.com.es|título=Toponimia de Baredo|data-acceso=2015-11-27|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20151208100508/http://toponimiabaredo.blogspot.com.es/|dataarquivo=08 de decembro de 2015|urlmorta=yes}}</ref> == Historia == Durante a [[Idade Media]], Baredo estivo ligado, como o resto das parroquias limítrofes, ao [[mosteiro de Oia]]. O [[topónimo]] ''Baredo'' adoita aparecer na documentación antiga como ''Varedo''.<ref name=":0" /> As primeiras referencias escritas son do [[século XII]], en que [[Afonso VII]] doa ao mosteiro de Oia todo o que pertencía ao poder real na terra de [[Turonio]], formado pola ermida de [[San Cosme, Baíña, Baiona|San Cosme]] cos seus cotos e as vilas de [[Baiona, Baiona|Erizana]] e Varedo. Tamén no ano [[1162]], en que [[Fernando II de León e Galicia]] doa a Nuno Díaz todo canto hai en [[Baíña]] e en Varedo; e no ano [[1222]], onde Xohán Crispio vende a Oia a herdade de Varedo, a cuarta parte do [[Leira (agricultura)|agro]] do Emir e a leira de Muar<ref>{{Cita web|título=CLERO-SECULAR_REGULAR,Car.1797,N.12 - Juan Crispio y sus hermanos venden al monasterio de Santa María de Oia unas heredades en Baredo.|url=https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/7021928|páxina-web=PARES|data-acceso=2023-12-08}}</ref>; e no ano [[1266]], onde Romeu de Varedo e a súa esposa Mariña cambian co mosteiro de Oia parte das súas posesións e vende outra serie deles en 300 sólidos.<ref>{{Cita web|título=CLERO-SECULAR_REGULAR,Car.1802,N.24 - El monasterio de Santa María de Oia establece el plazo para el cumplimiento del trueque entre éste y don Romeo de Baredo y su mujer doña Martina.|url=https://pares.mcu.es/ParesBusquedas20/catalogo/description/7023153|páxina-web=PARES|data-acceso=2023-12-08}}</ref> Segundo a tradición, no [[século XVI]], apareceu unha imaxe, chamada logo [[Nosa Señora da Cela]].<ref name=":0" /> Dende entón, existiu unha ermida no lugar da [[A Cela Vella, Baredo, Baiona|Cela Vella]] en que se honraba a devandita virxe.<ref name=":0" /> A primeira referencia escrita desta capela data do ano [[1551]], aínda que se asegura que xa existía a finais do [[século XV]]. Deixaría de existir no [[século XIX]], cando Baredo se independiza da parroquia matriz de [[Baíña, Baiona|Baíña]] no ano [[1810]], por orde do bispo [[Juan García Benito]]<ref name=":0" /> O 16 de outubro do [[1936]] foron fusilados no lugar nove veciños [[Val de Miñor|miñoráns]], no punto coñecido desde entón como [[A Volta dos Nove]].<ref>{{Cita web|url = http://www.valminor.info/val-minor/6920-convocatoria-para-a-homenaxe-na-volta-dos-nove|autor = O Portal do Val Miñor (valminor.info)|título = Homenaxe aos "nove" de Baredo|dataacceso = 07/11/2014}}</ref> O 25 de marzo do [[2012]], celebrouse o bicentenario da súa declaración como parroquia independente de [[Baíña, Baiona|Baíña]]. Por este feito, o Concello de Baiona outorgoulle a Medalla de Ouro ós veciños de Baredo.<ref>{{Cita web|url = http://www.farodevigo.es/comarcas/2012/03/24/dorado-bicentenario-baredo/635122.html|autor = Neli Pillado |xornal=[[Faro de Vigo]] |título = Un dorado bicentenario para Baredo.|dataacceso = 05/10/2014}}</ref> == Patrimonio == Posúe un núcleo rural moi ben conservado no que se poden ver camiños empedrados e casas típicas de labranza. Do seu patrimonio histórico destaca o sitio [[calcolítico]] de Loudrelos<ref name=":1">{{Cita web|url=http://siotuga.xunta.gal/siotuga/documentos/urbanismo/BAIONA/documents/27883ca001.PDF|páxina-web=Siotuga|título=PXOM Baiona|data-acceso=24/10/2023}}</ref>, o [[petróglifo da Fonte das Vacas]]<ref>{{Cita web|título=Petróglifo da Fonte das Vacas|url=http://patrimoniogalego.net/index.php/67295/2015/02/petroglifo-da-fonte-das-vacas/|páxina-web=Patrimonio Galego|data-acceso=2023-10-24|lingua=gl-ES}}</ref><ref name=":1" />, os [[petróglifos da Regueira das Pereiras]]<ref name=":1" />, o sitio arqueolóxico da Portela<ref name=":0" />, o asentamento medieval do Outeiro do Home<ref name=":1" /> e o asentamento romano-medieval de Fonte da Anta<ref name=":1" />. Segundo Domingo Cameselle, no lugar de Cresteláns existen tamén evidencias dunha suposta ''cívitas antiqua'' e restos da [[Vía romana|calzada romana]] da [[A Guarda, A Guarda|Guarda]] a [[Vigo, Vigo|Vigo]].<ref name=":0" /> Ademais, nas encrucilladas dos camiños atópanse varios cruceiros: o de [[O Cancelo, Baredo, Baiona|Cancelo]], o do Adro, o do [[O Sinal, Baredo, Baiona|Sinal]], o da [[A Ponte, Baredo, Baiona|Ponte]] e o de Arriba.<ref>{{Cita libro|título=Arquitectura de intermediación no Val de Miñor. Cruceiros e petos de ánimas.|apelidos=Soliño Troncoso|nome=Antonio|editorial=Instituto de Estudos Miñoráns|ano=2020|apelidos2=Pérez González|nome2=María Xosé}}</ref> Tamén destaca a cruz de Malta de pedra que se atopa na entrada da [[casa reitoral]], que foi rescatada do poboado medieval de [[San Cosme, Baíña, Baiona|San Cosme]].<ref>{{Cita web|url=http://galego.farodevigo.es/comarcas/2014/10/26/eremitas-historia-baina/1119331.html|xornal=Faro de Vigo|título=Eremitas na historia de Baíña|dataacceso=04/11/2014}}</ref> Das construcións [[Idade Contemporánea|contemporáneas]], cómpre sinalar a igrexa parroquial, construída en [[1812]]; o [[faro Silleiro|faro de Silleiro;]] e as [[Batería militar de Baredo|ruínas da batería militar de Silleiro]], cuxo obxectivo era a protección da [[ría de Vigo]].<ref name=":0" /> Tamén cabe salientar a fonte do Lobate, situada no [[O Cabreiro, Baredo, Baiona|Cabreiro]], e o porto de Porrido, en que hai uns [[alboio]]s e un pequeno [[peirao]]. Nel, no mes de xuño, fáiselle unha misa á [[Nosa Señora do Monte Carmelo|Virxe do Carme]] e, deseguido, unha procesión por toda a parroquia. Destaca tamén a súa [[Costa (xeografía)|costa]] rochosa, na que se apaña [[percebe]], <ref name=":0" /> e mais o monte de Silleiro. == Senda fluvial dos Muíños de Baredo == [[Ficheiro:Faro cabo Silleiro.JPG|miniatura|O [[Faro de cabo Silleiro|faro de Silleiro]].]] O [[río de Baredo]], tamén chamado [[regato das Tres Regueiras]] ou [[Río de Baredo|río da Fraga]] nalgúns tramos, nace no monte de Baredo e desemboca en Porrido. Nos seus últimos metros, localízase un paseo de madeira que discorre á beira do río. Coma outros tantos ríos galegos, posuía varios [[muíño]]s de auga, utilizados para moer o gran. No tramo final do río reconstruíronse tres: O Acugulado de Arriba, O Acugulado do Medio e O Acugulado de Abaixo. Porén, ao longo do paseo encóntranse algúns máis, en pésimas condicións: O da Foupa, O da Torre, O de Penicho, O da Maquía e O dos Barreiros. A ruta, sinalizada con paneis, discorre por unha paraxe de ámbito natural, aínda que afectada polo urbanismo. Ten un gran valor etnográfico e biolóxico, principalmente [[aves]] coma [[avelaiona]]s, [[moucho de orellas|mouchos de orellas]], [[Lavandeira branca|lavandeiras brancas]], [[rabirrubio]]s, [[gaivota]]s, [[corvo mariño|corvos mariños]]...; anfibios coma [[ra verde|ras verdes]], [[Píntega común|píntegas comúns]], [[píntega rabilonga]]s..., e [[flora]]: [[xesta]]s, [[Toxo arnal|toxos]] e [[fento]], ademais de especies invasoras, como a [[Zantedeschia aethiopica|cala]] e o [[eucalipto]]. Tamén se completa con pequenos [[roedor]]es, coma [[rato]]s, [[Toupa ibérica|toupas]], [[ourizo cacho|ourizos cacho]] e [[Rata de auga setentrional|aguanóns]].<ref>{{Cita web|url = http://www.galiciamaxica.eu/Sitios/PONTEVEDRA/baiona/baredo.html|autor = Galicia Máxica|título = Muíños de Baredo|dataacceso = 5/11/2014|urlarquivo = https://web.archive.org/web/20141105163725/http://www.galiciamaxica.eu/Sitios/PONTEVEDRA/baiona/baredo.html|dataarquivo = 05/11/2014|urlmorta = yes}}</ref> == A Virxe da Cela == [[Ficheiro:Base cabo Silleiro.JPG|miniatura|[[Batería militar de Baredo|Baterías militares no Cabo Silleiro]], na costa baredá.]] Segundo a tradición, a imaxe da [[Virxe da Cela]] chegou por mar no século XVI. Logo de que o rei [[Henrique VIII de Inglaterra]] ordenase queimar e destruír todas as estatuas relixiosas no seu país, algunhas foron lanzadas ao mar. A imaxe foi atopada na Arquiña, e despois foi levada ata á Cela, onde se levantou unha pequena [[Capela|ermida]]. Porén, a imaxe foi trasladada a Baíña, onde estaba a igrexa parroquial, mais segundo a lenda o carro de bois que levaba a Virxe non daba avanzado, e a figura quedou en Baredo. En 1812 rematouse a igrexa actual, na que se segue venerando. Ademais da Virxe da Cela, na parroquia tamén se venera á [[Virxe do Carme]] e a [[Roque de Montpellier|San Roque]]. == Asociacións == * Asociación de Veciños "A Cela" de Baredo e Centro Cultural, Social e Deportivo "A Cela" de Baredo * Veteranos de Baredo * Comisión de Festas da [[Nosa Señora do Monte Carmelo|Virxe do Carme]] * Comisión de Festas da [[Nosa Señora da Cela|Virxe da Cela]] * Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Baredo * Comunidade de Augas "Fonte Vella" de Baredo * Coral "A Cela" de Baredo == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === * {{Versaleta|Cameselle Bastos, Domingo}} (1997). ''Historia da Parroquia de Baredo''. === Outros artigos === * [[Lugares de Baiona]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20150923214916/http://www.diocesetuivigo.org/diocese/baredo.pdf Descrición] na páxina da [[diocese de Tui-Vigo]]. * [http://baredo.blogspot.com.es/ Blog con información de Baredo] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] o25ue4mkncjhjjenl7igmj7z238yswv 0 7192 7351018 6668635 2026-04-07T16:53:08Z Regato das Tres Regueiras 54336 7351018 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Casa do Concello de Baiona (Pontevedra, Galicia, España).jpg|miniatura|dereita|[[Casa do concello]] de [[Baiona]].]] [[Galicia]] → [[Parroquias de Galicia]] → [[Lugares de Galicia]] → '''Lugares de [[Baiona]]''' ==Lugares de Baiona== ===[[Baíña, Baiona|Baíña]]=== {{Lp Baíña}} ===[[Baiona, Baiona|Baiona]]=== {{Lp Baiona}} ===[[Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santa María de Fóra de Baiona]]=== {{Lp Santa María de Fóra de Baiona}} ===[[Baredo, Baiona|Baredo]]=== {{Lp Baredo}} ===[[Belesar, Baiona|Belesar]]=== {{Lp Belesar}} ===[[Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Santa Cristina da Ramallosa]]=== {{Lp Santa Cristina da Ramallosa}} ==Parroquias de Baiona== {{Baiona}} ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== *[[Eleccións municipais en Baiona]] *[[Galería de imaxes de Baiona]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Listas de lugares de Galicia|Baiona, Lugares de]] [[Categoría:Lugares de Baiona| ]] rl2y91rl29ivgo29osgro07yx4ert65 0 9352 7350990 7349426 2026-04-07T15:40:46Z Alfonso Márquez 1987 /* Primeira coprodución : Les Feux du music-hall */ texto traducido desde a wiki .[[fr:Federico Fellini#Première co-réalisation : Les Feux du music-hall]] 7350990 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=decembro de 2022}} {{1000}} {{Biografía}} '''Federico Fellini''', nado en [[Rimini]] o [[20 de xaneiro]] de [[1920]] e finado en [[Roma]] o [[31 de outubro]] de [[1993]], foi un [[Director, directora de cinema|director]] e [[Guión (arte)|guionista]] de cine [[italia]]no. Gañador de catro [[Óscar ó mellor filme internacional|Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa]] e dun [[Óscar honorífico]] pola súa traxectoria. É un dos directores italianos máis importantes do século XX e un dos cineastas máis ilustres da [[historia do cinema|historia do cine]]. Describiuse a si mesmo como «un artesán que non ten nada que dicir, pero que sabe como dicilo».<ref>{{Cita web|lingua=it|autor1=Claudio G. Fava|autor12= Aldo Viganò|título=I film di Federico Fellini|editorial=Gremese|isbn=978-8876059315|ano=1995|páxina=185|url=https://www.google.fr/books/edition/I_film_di_Federico_Fellini/DNMSsPUpWnoC?hl=fr&gbpv=1&dq=un+artigiano+che+non+ha+niente+da+dire,+ma+sa+come+dirlo&pg=PA185&printsec=frontcover|cita=[...] Fellini, o primeiro crítico do seu propio traballo, descríbese a si mesmo como «un artesán que non ten nada que dicir, pero sabe como dicilo».}}</ref> Deixou obras inesquecibles, cheas de [[sátira]] pero empapadas dunha sutil melancolía, caracterizadas por un estilo onírico e visionario. Marcada nos seus inicios polo [[Neorrealismo italiano|neorrealismo]], a obra de Fellini evoluciona, nos [[Década de 1960|anos 1960]], cara a unha forma singular, vinculada á modernidade cinematográfica europea á que están vinculados [[Ingmar Bergman]], [[Michelangelo Antonioni]], [[Alain Resnais]], [[Jean-Luc Godard]] ou [[Andrei Tarkovskii]]. As súas películas caracterízanse pola profusión de temas e narrativas, a artificialidade reivindicada da posta en escena e a ausencia total de fronteiras entre o soño, a imaxinación, a alucinación e a realidade.<ref>{{Cita libro|título = Federico Fellini et La Lumière: Une poïétique du monde sensible pour une lumière qui s'offre à voir et à écouter|url = https://www.amazon.fr/Federico-fellini-lumi%C3%A8re-Sylvie-SIBRA/dp/6131552665|nome=Sylvie|apelido= Sibra|páxina-web = federico-fellini.net|data-acceso=11 de febreiro do 2026}}.</ref>. Fellini foi nomeado a 17 [[premios Óscar]] ao longo da súa carreira, gañando catro, todos na categoría de [[Óscar ó mellor filme internacional|mellor película en lingua estranxeira]] (un récord), tamén gañou dúas veces o Gran Premio no [[Festival Internacional de Cinema de Moscova |Festival de Cine de Moscova]] ([[:fr:Festival international du film de Moscou 1963|1963]] e [[:fr:Festival international du film de Moscou 1987|1987]]), a [[Palma de Ouro]] no [[Festival Internacional de Cine de Cannes de 1960|Festival de Cannes 1960]] por ''[[La dolce vita]]'' e o [[:fr:David Luchino Visconti|David Luchino Visconti]] [[:fr:29e cérémonie des David di Donatello|1984]], así como o [[León de Ouro]] na [[Festival Internacional de Cine de Venecia de 1985|Mostra de Venecia 1985]] e o [[Óscar honorífico]] en 1993 polo conxunto da súa carreira. Tamén foi nomeado cabaleiro da gran cruz do gran cordón da [[Orde o Mérito da República Italiana]] en 1987.<ref>{{Cita web|lingua=it|url=https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/15241|título=Fellini Federico|páxina-web=quirinale.it}}.</ref> Durante case catro décadas -desde ''[[Lo sceicco bianco]]'' de 1952 a ''[[La voce della luna]]'' 1990- Fellini "retrata", en ducias de películas, un pequeno grupo de personaxes memorables. Os títulos das súas películas máis famosas - ''[[La strada]]'', ''[[Le notti di Cabiria]]'', ''[[La dolce vita]]'', ''[[Fellini 8½|8½]]'' e ''[[Amarcord]]''- convertéronse en tópicos mencionados na lingua orixinal en todo o mundo. Máis aló de achéguelos estéticos da súa obra en xeral, e eses personaxes e ambientes estraños aos que se han etiquetaxes como «fellinescos», unha das súas películas, ''[[La dolce vita]]'', ten un impacto palpable e duradeiro na cultura internacional ao dar nome á figura dos ''[[paparazzi]],'' isto baseado no nome dun dos seus protagonistas, Paparazzo.<ref name=":3">{{Cita libro|apelidos=Bonadella|nome=Peter|título=The Films of Federico Fellini|ano=2002|editorial=Cambridge University Press|isbn=978-0-511-06572-9|lugar=Nueva York, EUA|páxina=|lingua=en|capítulo=Federico Fellini. A Life in Cinema}}</ref> == Traxectoria == === Mocidade en Rímini:1920-1938 === Federico Fellini naceu na [[Balneario|localidade costeira]] de [[Rimini]], entón situada na [[Provincia de Forlì-Cesena|provincia de Forlì]] (hoxe [[Provincia de Rímini|capital provincial]]), o 20 de xaneiro de 1920 no seo dunha familia de clase media baixa. O 25 de xaneiro foi bautizado como Federico Domenico Marcello Fellini na igrexa de San Nicolò.<ref>{{Cita web|lingua=it|url=http://www.ilponte.com/ma-la-casa-mia-ndove/|título=MA LA CASA MIA N’DOV’È?|páxina-web=ilponte.com|data=30/10/2017|data-acceso=11 de febreiro do 2026}}.</ref> O seu pai, Urbano Fellini ([[1894]]-[[1956]]), naceu nunha familia de campesiños e pequenos propietarios de [[Gambettola]] e instalouse en Roma en 1915 como aprendiz de panadeiro na fábrica de pasta Pantanella. A súa nai, Ida Barbiani ([[1896]]-[[1984]]), era ama de casa e procedía dunha familia católica burguesa de [[comerciante]]s do [[Esquilino (rione de Roma)|barrio do Esquilino]] de [[Roma]]. A pesar da desaprobación categórica da súa familia, fuxiu con Urbano en 1917 para irse a vivir cos pais deste último a Gambettola.{{sfn|Alpert|1988|p=16}} En 1918 celebrouse a voda civil e, un ano máis tarde, tivo lugar a cerimonia relixiosa na [[Basílica de Santa María a Maior de Roma|Santa María Maggiore]] de Roma. A parella instálase en Rímini, onde Urbano se converte en vendedor ambulante e almacenista. Federico Fellini ten dous irmáns, [[:fr:Riccardo Fellini|Riccardo]] (1921-1991), director de documentais para a [[RAI|Rai]], e [[:fr:Maddalena Fellini|María Maddalena]] (1929-2004), actriz de cine, televisión e teatro. En 1924, Fellini comeza a escola primaria nun instituto dirixido polas relixiosas de San Vincenzo en Rímini, e dous anos máis tarde ingresa na escola pública Carlo Tonni, as vacacións de verán pasábaas en Gambettola, de onde era orixinaria parte da súa familia. Era un alumno atento e dedicaba o seu tempo libre a debuxar, organizar espectáculos de marionetas e ler ''Il corriere dei piccoli'', a popular revista infantil que reproducía os debuxos animados tradicionais estadounidenses de [[Winsor McCay]], [[George McManus]] e [[Frederick Burr Opper]]. O ''[[Happy Hooligan]]'' de Opper sería unha inspiración visual para Gelsomina na súa película ''[[La strada]]'' (1954), pero o seu debuxante favorito era o estadounidense [[Winsor McCay]], creador do personaxe ''[[Little Nemo in Slumberland|Little Nemo]]''. Inspirado polo famoso personaxe, construíu de forma imaxinativa un mundo inventado na súa habitación, no que imaxinaba pór en escena as historias que quería vivir, contar e ver no cine. Ás catro columnas da cama deulles os nomes dos catro cines de Rímini: a partir de aí, antes de durmirse, as súas imaxinativas historias cobraban forma. Desde os dezaseis anos, Fellini mostrou unha gran atracción polo cine: de feito, no seu libro ''Quattro filme'', describe como, entre 1936 e 1939, saía de casa sen o permiso dos seus pais e entraba nos cines da súa cidade. A esa idade, aínda non pensaba en converterse en cineasta, senón en algo entre escritor e ilustrador.<ref>{{Cita libro|lingua=it|autor=Pier Mario Fasanotti|título=Tra il Po, il monte e la marina. I romagnoli da Artusi a Fellini|editorial=Neri Pozza|lugar=Vicenza|ano=2017|páxinas=251-273}}</ref> En 1926, descobre o teatro do [[Grand-Guignol|Grand Guignol]], o [[Pierrot]] da [[Commedia dell'arte]] e o cine. A primeira película que ve é ''[[Maciste all'inferno]]'' (1925) de [[Guido Brignone]], o que o orienta cara ''[[A divina comedia]]'' de [[Dante Alighieri|Dante]] e o mundo do cine de forma duradeira.<ref name=BurkeWaller>{{Cita libro|lingua=en|autor1=Frank Burke|autor2=Marguerite Waller|ano=2003|título=Federico Fellini|outros=Contemporary Perspectives|lugar=Toronto|editorial=University of Toronto Press.|ISBN=978-0-8020-7647-2|páxina=16}}</ref> Alumno do instituto Giulio Cesase en 1929, establece amizade con Luigi Benzi, coñecido como «Titta», que máis tarde se convertería nun destacado avogado de Rímini (e no modelo do mozo Titta en [[Amarcord]] (1973)). Na Italia de Mussolini, Fellini e Riccardo fixéronse membros da [[Opera Nazionale Balilla]], a organización xuvenil fascista obrigatoria para os homes. Viaxou a Roma cos seus pais por primeira vez en 1933, ano da viaxe inaugural do transatlántico [[SS Rex]] (que aparece en Amarcord). A criatura mariña que aparece na praia ao final de ''[[La dolce vita]]'' (1960) está inspirada nun peixe xigante que encallou nunha praia de Rímini durante unha tormenta en 1934. Aínda que Fellini adaptou acontecementos clave da súa infancia e adolescencia en películas como ''[[I vitelloni]]'' (''Os inútiles'') (1953), ''[[Fellini 8½]]'' (1963) e ''Amarcord'' (1973), insistiu en que eses recordos autobiográficos eran inventos: {{cita|A memoria non é o que domina os meus filmes. Dicir que os meus filmes son autobiográficos é unha fórmula xa feita, unha clasificación apresurada. Paréceme que inventei case todo: a infancia, os personaxes, a nostalxia, os soños, as lembranzas, polo pracer de poder contalas.<ref>Entrevista con Fellini en ''Panorama'' 18 (14 de xaneiro de 1980) Os guionistas [[Tullio Pinelli]] e [[Bernardino Zapponi]], o director de fotografía [[Giuseppe Rotunno]] e o deseñador de produción [[Dante Ferretti]] tamén afirmaron que Fellini imaxinou moitas das súas escenas. "souvenirs". Cf. les mémoires de [[Bernardino Zapponi]], ''Il mio Fellini'', et l'insistance de Fellini lui-même sur le fait qu'il a créé son autobiographie cinématographique dans ''I'm a Born Liar: A Fellini Lexicon'', 32</ref>.}} En 1938, mesmo antes de rematar os estudos, Fellini enviou as súas creacións aos xornais. O prestixioso semanario ''[[La Domenica del Corriere]]'' publicou unhas quince das súas caricaturas na sección ''Cartoline del pubblico'' (a primeira apareceu no número do 6 de febreiro de 1938). O semanario político-satírico florentino ''[[Il 420]]'' ([[:it:Il 420|it]]), editado por Nerbini, publicou numerosas caricaturas e columnas humorísticas del ata finais de 1939.<ref>{{Cita web|lingua=it|url=https://patrimonioculturale.regione.emilia-romagna.it/biblioteche/retrospettiva/graphe-1/schede-graphe/note-biografiche-fellini|título=Note biografiche Fellini|páxina-web=patrimonioculturale.regione.emilia-romagna.it}}.</ref> Fellini estableceuse en Roma o 4 de xaneiro de 1939 co pretexto de asistir á universidade, en realidade para facer realidade o seu desexo de dedicarse á profesión de [[xornalismo|xornalista]]. === Chegada a Roma: 1939 === [[Ficheiro:FELLINITARGAAL21082023 026.jpg|miniatura|upright|esquerda|Placa da rúa Albalonga]] Fellini chega á capital seguido da súa nai Ida, que ten familia na cidade, e de Riccardo e Maddalena; alóxase en rúa Albalonga 13,{{sfn|Kezich|2007}} preto da [[porta San Giovanni]] (no barrio [[:it:Appio-Latino|Appio-Latino]]). En setembro de 1939, matriculouse na facultade de dereito da [[Universidade de Roma La Sapienza|Universidade de Roma]] para compracer aos seus pais. O biógrafo Hollis Alpert afirma que «non hai constancia de que asistise a ningunha clase».{{sfn|Alpert|1988|p=33}} Aloxado nunha pensión familiar, atópase con outro amigo de toda a vida, o pintor [[Rinaldo Geleng]]. Desesperadamente pobres, asócianse sen éxito para debuxar bosquexos de clientes de restaurantes e cafés. Fellini acaba atopando un traballo como novo xornalista para os diarios ''[[:it:Il Piccolo|Il Piccolo]]'' e ''Il Popolo di Roma'', pero dimite pouco despois, cansado de ter que escribir crónicas sobre sentenzas xudiciai. Ao mesmo tempo, uns meses despois da súa chegada a Roma, en abril de 1939, Federico Fellini debutou en ''[[:it:Marc'Aurelio|Marc'Aurelio]]'', a principal revista satírica italiana, fundada en 1931 e dirixida por Vito De Bellis. Colaborou como debuxante satírico, creador de numerosas crónicas (entre elas ''È permesso... ?''), caricaturista e autor de ''Storielle di Federico'', converténdose nunha firma destacada da revista bimestral. A súa principal referencia nesta etapa foi o debuxante satírico e ilustrador de cinema [[Enrico De Seta]]. O éxito de ''Marc'Aurelio'' tradúcese en bos ingresos e ofertas de traballo inesperadas. Fellini coñece a personaxes xa famosos naquela época. Empeza a escribir guións e gags propios. Colabora como coguionista nalgunhas películas protagonizadas por [[Erminio Macario]]:<ref>{{Cita libro|lingua=it|autor1=Federico Fellini|autor2=Rita Cirio|título=Il mestiere di regista: intervista con Federico Fellini|editorial=Garzanti|ano=1994|páxina=165|ISBN=978-88-11-73846-6}}</ref> ''[[:it:Imputato, alzatevi!|Imputato, alzatevi!]]'' e ''[[:it:Lo vedi come sei... lo vedi come sei?|Lo vedi come sei... lo vedi come sei?]]'' (1939), ''[[:it:Non me lo dire!|Non me lo dire!]]'' e ''[[:it:Il pirata sono io!|Il pirata sono io!]]'' (1940) ; escribe os chistes para os espectáculos de [[Aldo Fabrizi]], no marco dunha amizade que se remonta a antes dos seus inicios no mundo do espectáculo.<ref>{{Cita web|lingua=it|url=https://www.ilgiornale.it/news/perfido-e-autoritario-fabrizi-segreto-raccontato-figlio.html|título=Perfido e autoritario il Fabrizi segreto raccontato dal figlio|páxina-web=ilgiornale.it|autor=Giuseppe Marino|data=15/08/2006|cita=Só sobre Fellini, que frecuentara a miúdo a casa dos Fabrizi antes de facerse famoso, ''Mastro Titta'' nunca emitiu xuízos, salvo nunha ocasión: "Federico é un gran mentireiro. A mentira forma parte de el".}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita web|lingua=it|url=https://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/1990/04/05/ai-funerali-del-sor-aldo-fiori-di.html|título=AI FUNERALI DEL 'SOR ALDO' FIORI DI ZUCCA MA NIENTE STAR|data=05/04/1990|autor=Laura Laurenzi|páxina-web=ricerca.repubblica.it}}.</ref> Pronto colabora en numerosas películas en [[Cinecittà]] e o seu círculo de coñecidos profesionais amplíase co novelista [[Vitaliano Brancati]] e o guionista [[Piero Tellini]]. Tras a declaración de guerra de Mussolini contra Francia e Gran Bretaña o 10 de xuño de 1940, Fellini descobre ''[[A metamorfose]]'' de [[Franz Kafka]], [[Nikolai Gogol]], [[John Steinbeck]] e [[William Faulkner]] así como películas francesas [[Marcel Carné]], [[René Clair]] et [[Julien Duvivier]]{{sfn|Alpert|1988|p=42}} En 1941, publicou ''Il mio amico Pasqualino'', un librito de 74 páxinas dividido en dez capítulos que describía as absurdas aventuras de Pasqualino, un alter egoego{{sfn|Kezich|2006|p=35}}. === Fellini e a radio === [[Ficheiro:Tremaghi.jpg|miniatura|upright|[[Carlo Ludovico Bompiani]] ([[:it:Carlo Ludovico Bompiani|it]]), Federico Fellini e [[Guglielmo Guastaveglia]] ([[:it:Guglielmo Guastaveglia|it]]) en Roma en 1944]] En 1941, foi chamado a colaborar co [[Ente Italiano per le Audizioni Radiofoniche]] (EIAR), comezando unha breve tempada como [[Creación radiofónica|autor radiofónico]]. Aínda que menos coñecida que a súa obra cinematográfica, a actividade radiofónica de Fellini é importante porque marca os seus inicios no mundo do espectáculo, así como o comezo da súa colaboración artística e sentimental con [[Giulietta Masina]].{{sfn|Kezich|2007}}{{,}}<ref name="Treccani">{{Cita web|lingua=it|autor=Italo Moscati|título=Fellini, Federico in "Dizionario Biografico"|data=2014| url=http://www.treccani.it/enciclopedia/federico-fellini_%28Dizionario-Biografico%29/|páxina-web=treccani.it|data-acceso=12 de febreiro do 2026}}.</ref> Durante eses anos, Fellini escribiu ao redor de noventa guións, entre os que se inclúen presentacións de programas musicais, [[Revista (teatro)|revistas]] radiofónicas e a serie de vinte e catro [[Radio-scénie|radioscenas]] “'Cico e Pallina”'. Emitida ocasionalmente no marco do [[programa de variedades]] ''Il terziglio'' entre 1942 e 1943, a serie narra as aventuras de dúas mozas parellas casadas de alma sinxela e pura.<ref>''Le traversie di Cico e Pallina'', interrompidas en 1944, renováronse despois da guerra nunha serie independente titulada ''Le avventure di Cico e Pallina''; producíronse catorce episodios até febreiro de 1947.</ref> O papel de Cico interprétao Angelo Zanobini, mentres que Pallina é interpretada por unha nova actriz de [[Revista (teatro)|revista]], Giulietta Masina, a quen Fellini coñeceu en 1942 e que se convertería na súa inseparable compañeira e intérprete nas súas películas. A ampla produción radiofónica de Fellini daqueles anos inclúe tamén as revistas que escribiu xunto con [[Ruggero Maccari]] (entre elas ''Vuoi sognare con me'', interpretada posteriormente por [[Paolo Poli]], [[Riccardo Garrone (actor)|Riccardo Garrone]], [[Gisella Sofio]] e [[Sandra Milo]]) e o melodramático ''Unha lettera d'amore'' (1942), centrada en dous mozos prometidos analfabetos que intercambian cartas de amor escritas en follas de papel en branco e que prefigura a poesía de personaxes de películas posteriores como [[La strada|Gelsomina]] e [[Le notti di Cabiria|Cabiria]]. [[Ficheiro:Campo Marzio - memoria di Fellini e Masina a via Margutta 1110570.JPG|miniatura|upright|esquerda|[[Placa conmemorativa]] na fachada da casa da rúa Margutta en [[Roma]] onde viviron<br />Federico Fellini e [[Giulietta Masina]].]] En xullo de 1943, Giulietta presenta a Federico aos seus pais. Tras o 8 de setembro de 1943, cando a [[Proclamación de Badoglio do 8 de setembro de 1943|proclamación de Badoglio]] fai público o armisticio cos Aliados, Fellini, en lugar de responder á chamada do [[servizo militar]], casa con ela o 30 de outubro. Durante os primeiros meses do seu matrimonio, viven xuntos na casa da tía de Giulietta, Giulia. Giulia proviña dunha familia acomodada (os seus pais eran propietarios da fábrica de zapatos Di Varese en [[Milán]] e ela era viúva de Eugenio Pasqualin, director do [[Liceo ginnasio Torquato Tasso]] ([[:it:Liceo ginnasio Torquato Tasso (Roma)|it]]) na capital). Giulietta e Federico pronto tiveron un fillo, Pier Federico, coñecido como Federichino, que naceu o 22 de marzo de 1945 e morreu só un mes despois do seu nacemento, o 24 de abril.<ref>{{Cita libro|lingua=it|autor=Giordano Lupi|título=Federico Fellini|editorial=Mediane|ano=2009|isbn=9788896042076|páxina=33|url=https://books.google.fr/books?id=LJ8jH9T4aa0C&pg=PA33&dq=Pier+Federico+Fellini&hl=fr&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjSo92smuCAAxWsTaQEHWg-DfIQ6AF6BAgFEAI#v=onepage&q=Pier%20Federico%20Fellini&f=false}}</ref> === Primeiras experiencias como guionista === [[Ficheiro:Federico Fellini.jpg|miniatura|esquerda|150px|Fellini na década de 1950.]] En 1942, Fellini coescribiu xunto con [[Vittorio Mussolini]], fillo do [[Benito Mussolini|ditador fascista]], unha película de aventuras rodada no deserto de [[Libia]], ''[[:fr:I cavalieri del deserto|I cavalieri del deserto]]'' (''Os cabaleiros do deserto''), dirixida por [[Gino Talamo]] e [[Osvaldo Valenti]]. É posible que Fellini dirixise algunhas das escenas libias despois de que Gino Talamo resultase ferido nun accidente de coche{{sfn|Kezich|2007|p=70}}. A película nunca chegou a estrearse debido ás derrotas sufridas en Libia durante a [[Campaña na África do Norte|campaña do norte de África]], o que significaba que a súa trama se converteu nunha posible vergoña para o réxime. O codirector e actor principal Osvaldo Valenti, así como [[Luisa Ferida]], a súa compañeira na pantalla e na vida real, foron fusilados pola ''[[Resistencia italiana|resistencia]]'' tras a liberación de Italia. Entre 1942 e 1943, Fellini tamén participou na redacción do guión da película ''[[:it:Quarta pagina|Quarta pagina]]'' de [[Nicola Manzari]] e no de ''[[Avanti c'è posto...]]'' e ''[[:it:Campo de' fiori (film)|Campo de' Fiori]]'', de [[Mario Bonnard]]. Inmediatamente despois da chegada das forzas aliadas, en 1944 abre en Roma unha tenda chamada ''The funny face shop'', nunha sala da Via Nazionale, xunto con [[Enrico De Seta]], o xornalista [[Guglielmo Guastaveglia]] e os pintores [[Carlo Ludovico Bompiani]] e Fernando Della Rocca. Alí vendían caricaturas destinadas aos soldados aliados.<ref name=Borini>{{Cita libro|lingua=it|autor=Andrea Borini|título=Federico Fellini|editorial=Mediane|ano=2009|páxina=16}}</ref>{{,}}<ref>{{cita web|lingua=en|url=https://www.lookandlearn.com/blog/11649/enrico-de-seta-artist/|título=Enrico De Seta: Artist|páxina-web=lookandlearn.com}}.</ref> O proxecto cobra impulso e, grazas a iso, en 1945 crúzase por primeira vez con [[Roberto Rossellini]].<ref name=Borini />, un dos máis importantes directores do [[neorrealismo italiano]]. Grazas a Rossellini, Fellini coescribiu o guión de ''[[Roma, cidade aberta]]'' e ''[[Paisà]]'', películas que, xunto coas obras doutros autores como [[Vittorio De Sica]] e [[Luchino Visconti]], inauguraron o que máis tarde se denominaría o [[neorrealismo italiano]]. En ''Paisà'', Fellini tamén desempeñou o papel de asistente de dirección. Ademais, parece ser que, en ausencia de Rossellini, rodou algunhas escenas de transición (sen dúbida, realizou un longo plano da secuencia que ten lugar no [[río Po]]{{sfn|Angelucci|2009|p=358}}). É a primeira vez que Fellini ponse detrás da cámara. En 1946, Fellini coñece a [[Tullio Pinelli]], un escritor de teatro orixinario de [[Turín]]. Pronto xorde unha colaboración profesional entre eles: Fellini lanza ideas e escribe borradores que Pinelli arranxa e estrutura nunha forma lexible. Nos anos seguintes, Federico Fellini firma novos guións. En 1948, leva a cabo a posta en escena dun guión escrito xunto con Pinelli: ''Il miracolo'' (O milagre), un dos dous episodios de ''[[O amor]]'', unha película dirixida por [[Roberto Rossellini]]. Neste episodio, Fellini tamén é actor: interpreta a un vagabundo que coñece e seduce a unha inxenua pastora ([[Anna Magnani]]). A continuación, escribe os guións de varias películas de [[Pietro Germi]]: ''[[In nome della legge]]'' (escrita xunto con Pinelli, Mario Monicelli, Pietro Germi e Giuseppe Mangione en 1949), ''[[Il cammino della speranza]]'' (con Germi e Pinelli en 1950), ''[[La città si defende]]'' (con Pinelli en 1951). Sempre con [[Alberto Lattuada]], escribe o guión de ''[[Il delitto di Giovanni Episcopo]]'' (1946), de ''[[:it:Senza pietà (film 1948)|Sen piedade]]'' (1948) e de ''[[:it:Il mulino del Po (film)|Il mulino del Po]]'' (1949). === Primeira coprodución : ''Les Feux du music-hall'' === En 1950, Fellini debutou como director con ''[[Les Feux du music-hall]]'' (''Luces de variedades'') (1950), que codirixió xunto a [[Alberto Lattuada]]. Ademais da dirección, ambos os cineastas iniciáronse tamén na produción grazas a un acordo baseado nunha fórmula de cooperación.{{sfn|Kezich|2007|p=114}} O tema da película é un motivo que se converterá nun [[Topos literario|topo]] narrativo de Fellini: o mundo do [[avanspettacolo]] (literalmente "antes do espectáculo") e a súa decadencia. O ambiente no estudio é alegre e distendido; Lattuada encárgase principalmente da dirección, pero cun Fellini sempre presente e activo.{{sfn|Kezich|2007|p=116}} Tamén debutou en solitario co filme ''O xeque branco'' ([[1952]]). Gañou o seu primeiro premio co filme ''Os inútiles'' ([[1953]]) na [[Festival Internacional de Cinema de Venecia|Mostra de Venecia]]. Cos seus seguintes filmes, ''La Strada'' ([[1954]]) e ''As noites de Cabiria'' ([[1956]]), protagonizadas pola súa muller, [[Giulietta Masina]], acadarían cadanseu Oscar de [[Hollywood]] ó mellor filme estranxeiro nos anos [[1957]] e [[1958]]. O seu seguinte filme, ''[[La dolce vita]]'' ([[1960]]) foi un importante éxito comercial e o comezo da colaboración co actor [[Marcello Mastroianni]], habitual nos seus filmes a partir de entón, o que lle permitiu desprenderse da súa herdanza neorrealista. ''Oito e medio'' ([[1963]]) marcou ó comezo da segunda etapa do cine de Fellini, marcado por unha exuberante fantasía e [[Barroco|barroquismo]], cun humor de trazos [[Surrealismo|surrealistas]]. ''Giulietta dos espíritos'' ([[1965]]) orixinou certa polémica, que se repetiría noutros filmes como ''[[Roma (filme de 1972)|Roma]]'' ([[1972]]), sobre todo pola ironía coa que trata á sociedade italiana, especialmente á igrexa. Con ''Amarcord'' ([[1973]]), Fellini volveu á adolescencia do seu Rimini natal. === Últimos anos === Os seus últimos traballos, entre os que destacan ''Ensaio de orquestra'' ([[1978]]), ''A cidade das mulleres'' ([[1980]]), ''E a nave vaise'' ([[1983]]), ''Ginger e Fred'' ([[1985]]) e ''Entrevista'' ([[1988]]), mostran o seu desgusto diante de certos aspectos do mundo moderno. En [[1993]] recibiu o seu quinto óscar ó conxunto da súa carreira. == Filmografía == === Como guionista === == Galería de imaxes == [[Ficheiro:Federico Fellini.jpg|miniatura|Federico Fellini.]] * [[1943]]: ''[[L'ultima carrozzella]]'' (Director: [[Mario Mattoli]]). Coguionista. * [[1945]]: ''[[Roma, cidade aberta]]'' (Director: [[Roberto Rossellini]]). Coguionista. * [[1946]]: ''[[Paisá, camarada]]'' (Director: [[Roberto Rossellini]]). Coguionista. * [[1947]]: ''[[Il delitto di Giovanni Episcopo]]'' (Director: [[Alberto Lattuada]]). Coguionista. * [[1948]]: ''[[Senza pietà]]'' (Director: [[Alberto Lattuada]]). Coguionista. * [[1948]]: ''[[O amor (filme)|O amor]]'' (Director: [[Roberto Rossellini]]). Coguionista. * [[1949]]: ''[[Il mulino del Po]]'' (Director: [[Alberto Lattuada]]). Coguionista. * [[1950]]: ''[[Francesco, giullare di Dio]]'' (Director: [[Roberto Rossellini]]). Coguionista. * [[1950]]: ''[[Il Cammino della speranza]]'' (Director: [[Pietro Germi]]). Coguionista. * [[1951]]: ''[[La città si difende]]'' (Director: [[Pietro Germi]]). Coguionista. * [[1951]]: ''[[Persiane chiuse]]'' (Director: [[Luigi Comencini]]). Coguionista. * [[1952]]: ''[[Il brigante di Tacca del Lupo]]'' (Director: [[Pietro Germi]]). Coguionista. * [[1979]]: ''[[Fortunella (filme)|Fortunella]]'' (Director: [[Eduardo De Filippo]]). Coguionista. * [[1979]]: ''[[Viaggio con Anita]]'' (Director: [[Mario Monicelli]]). Sen acreditar. === Anuncios de televisión === * [[1984]]: Anuncio para Campari Soda. * [[1984]]: Anuncio para Barilla pasta. * [[1992]]: Tres anuncios para Banca di Roma. === Como director e guionista === * [[1950]]: ''[[Luces de variedades]]''. * [[1952]]: ''[[O xeque branco]]''. * [[1953]]: ''[[Os inútiles]]''. * [[1953]]: ''[[L'amore in città]]''. * [[1954]]: ''[[La strada]]''. * [[1955]]: ''[[Almas sen conciencia]]''. * [[1957]]: ''[[Le notti di Cabiria]]''. * [[1960]]: ''[[La dolce vita]]''. * [[1962]]: ''[[Boccaccio '70]]''. * [[1963]]: ''[[Fellini 8½]]''. * [[1965]]: ''[[Giulietta dos espíritos]]''. * [[1968]]: ''[[Histoires extraordinaires]]''. * [[1969]]: ''[[Bloc-notes di un regista]]''. * [[1969]]: ''[[O satiricón]]''. * [[1970]]: ''[[I clowns]]''. * [[1972]]: ''[[Roma (filme de 1972)|Roma]]''. * [[1973]]: ''[[Amarcord]]''. * [[1976]]: ''[[O Casanova, de Federico Fellini]]''. * [[1978]]: ''[[Prova d'orchestra]]''. * [[1980]]: ''[[A cidade das mulleres (filme)|A cidade das mulleres]]''. * [[1983]]: ''[[E la nave va]]''. * [[1986]]: ''[[Ginger e Fred]]''. * [[1987]]: ''[[Intervista]]'' . * [[1990]]: ''[[La voce della luna]]''. == Premios == === [[Premios Óscar|Óscar]] === {|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" |- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;" !width="90" |Ano !width="200" |Categoría !width="200" |Película !width="100" |Resultado |- |align=center|[[1947]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[Roma, città aperta]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1950]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[Paisà]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1957]] |align=center|[[Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa|Mellor filme de lingua non inglesa]] |align=center|''[[La strada]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1957]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[La strada]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1958]] |align=center|[[Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa|Mellor filme de lingua non inglesa]] |align=center|''[[Le notti di Cabiria]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1958]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[I vitelloni]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1962]] |align=center|[[Óscar ó mellor director|Mellor director]] |align=center|''[[La dolce vita]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1962]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[La dolce vita]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1964]] |align=center|[[Óscar ó mellor director|Mellor director]] |align=center|''[[Fellini 8½]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1964]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[Fellini 8½]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1964]] |align=center|[[Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa|Mellor filme de lingua non inglesa]] |align=center|''[[Fellini 8½]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1971]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[Fellini Satyricon]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1975]] |align=center|[[Óscar ó mellor filme en lingua non inglesa|Mellor filme de lingua non inglesa]] |align=center|''[[Amarcord]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1976]] |align=center|[[Óscar ó mellor director|Mellor director]] |align=center|''[[Amarcord]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1976]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión orixinal|Mellor guión orixinal]] |align=center|''[[Amarcord]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1977]] |align=center|[[Óscar ó mellor guión adaptado|Mellor guión adaptado]] |align=center|''[[O Casanova, de Federico Fellini]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1993]] |align=center|[[Óscar Honorífico]] |} === [[Festival Internacional de Cine de Cannes|Festival de Canes]] === {|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" |- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;" !width="90" |Ano !width="200" |Categoría !width="200" |Película !width="100" |Resultado |- |align=center|[[1957]] |align=center|[[Palma de Ouro]] |align=center|''[[Le notti di Cabiria]]'' |align=center|Candidato |- |align=center|[[1960]] |align=center|[[Palma de Ouro]] |align=center|''[[La dolce vita]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1972]] |align=center|Gran Premio da técnica |align=center|''[[Roma (filme de 1972)|Roma]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1987]] |align=center|Premio do 40 aniversario |align=center|''[[Intervista]]'' |align=center|Gañador |} === [[Festival Internacional de Cine de Venecia|Festival de Venecia]] === {|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" |- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;" !width="90" |Ano !width="200" |Categoría !width="200" |Película !width="100" |Resultado |- |align=center|[[1953]] |align=center|León de Prata |align=center|''[[I vitelloni]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1954]] |align=center|León de Prata |align=center|''[[La strada]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1955]] |align=center|León de Ouro |align=center|''[[Almas sen conciencia]]'' |align=center|Gañador |- |align=center|[[1985]] |align=center|León de Ouro á unha carreira |} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{Óscar ó mellor filme internacional}} {{Barra portal|Cine|Italia}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Fellini, Federico}} [[Categoría:Guionistas de Italia]] [[Categoría:Directores de cinema de Italia]] [[Categoría:Nados na provincia de Rímini]] [[Categoría:Nados en 1920]] [[Categoría:Finados en 1993]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Biografías)]] [[Categoría:Óscar honorífico]] 9r7a0152lu4zjo8nz1hryzfpoq3r66m 0 9505 7350986 7349389 2026-04-07T15:20:16Z Alfonso Márquez 1987 /* Xogos Olímpicos e Xogos Panamericanos */ texto traducido desde a wiki ,[[es:América del Sur#Juegos Olímpicos y Juegos Panamericanos]] 7350986 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Xeografía física}} '''América do Sur''' ({{Audio|Gl-América do sur.ogg|pronunciación}}), tamén chamada '''Suramérica''' ({{Audio|Gl-Suramérica.ogg|pronunciación}}),<ref name=suramericano>{{cita web|dataacceso=17/05/2017|url=http://academia.gal/dicionario/-/termo/busca/suramericano |título= suramericano |autor= Dicionario da Real Academia Galega}}</ref> anteriormente coñecida simplemente como '''América''' (1507-1538),<ref name="Cohen">{{Cita web |url=http://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html |título=The Naming of America: Fragments We've Shored Against Ourselves |autor=Jonathan Cohen |dataacceso=7 de xullo do 2017 |data-arquivo=22 de abril de 2022 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220422204007/https://www.uhmc.sunysb.edu/surgery/america.html |url-morta=yes }}</ref> é o [[subcontinente]] [[austral]] de [[América]]. Está atravesada pola [[ecuador terrestre|liña ecuatorial]] no seu extremo norte, quedando así a maior parte do seu territorio comprendida dentro do [[hemisferio sur]]. Está situada entre o [[océano Atlántico]] e o [[océano Pacífico]], que delimitan os extremos leste e oeste respectivamente, mentres que o [[mar Caribe]] delimita polo norte e o [[océano Antártico]] o seu extremo sur. Ocupa unha superficie de 17,8 millóns de [[quilómetro cadrado|km²]], o que representa un 42% do continente americano e un 12% das [[Terra|terras emerxidas]],<ref>{{cita web|url=http://www.enchantedlearning.com/geography/continents/Land.shtml|título=The Continents: Land Area|ano=2008|obra=EnchantedLearning.com|dataacceso=15/02/2014|lingua=inglés}}</ref> e está habitada polo 6% da [[poboación mundial]].<ref>{{cita web|url=http://www.gwpforum.org/servlet/PSP?iNodeID=130|título=South America|obra=Global Water Partnership|dataacceso=15/02/2014|lingua=inglés|data-arquivo=18/01/2020|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200118060805/http://www.gwpforum.org/servlet/PSP?iNodeID=130|url-morta=yes}}</ref> Inclúe hoxe en día doce países: a [[Arxentina]], [[Bolivia]], o [[Brasil]], [[Chile]], [[Colombia]], [[Ecuador]], [[Güiana]], [[Paraguai]], o [[Perú]], [[Suriname]], o [[Uruguai]] e [[Venezuela]], aínda que hai libros que inclúen á nación caribeña de [[Trinidad e Tobago]] por atoparse sobre a plataforma continental de [[Venezuela]]. Os países que bordean o [[mar Caribe]] —Colombia, Venezuela, Güiana, Suriname e Trinidad e Tobago e tamén a [[Güiana Francesa]], que é un [[Departamentos e territorios de ultramar de Francia|departamento de ultramar de Francia]], e [[Aruba]], [[Curaçao]] e o estado de [[Bonaire]] pertencentes ao [[Reino dos Países Baixos]]— coñécense en conxunto como o [[Caribe suramericano]], mentres que a Arxentina, Chile, o Uruguai e o sur do Brasil, forman o [[Cono Sur]], unha rexión do subcontinente que se caracteriza polos máis altos estándares de [[calidade de vida]] e [[País desenvolvido|desenvolvemento]] en relación ao resto de [[América Latina|Latinoamérica]].<ref>{{Cita web|url=https://www.lavoz.com.ar/ciudadanos/montevideo-buenos-aires-entre-mejores-ciudades-region-para-vivir|páxina-web=La Voz|título=Montevideo y Buenos Aires, entre las mejores ciudades de la región para vivir|data-acceso=2018-12-10|lingua=es}} </ref><ref>{{Cita web |url=http://www.noruega.org.ar/ARKIV/Old_web/policy/organizations/IDH04/ |título=Copia arquivada |data-acceso=15 de febreiro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20120111090530/http://www.noruega.org.ar/ARKIV/Old_web/policy/organizations/IDH04/ |dataarquivo=11 de xaneiro de 2012 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.undp.org.ar/docs/prensa/IDH2011-Argentina.pdf |título=Copia arquivada |data-acceso=11 de novembro de 2011 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20111111223055/http://www.undp.org.ar/docs/prensa/IDH2011-Argentina.pdf# |dataarquivo=11 de novembro de 2011 |urlmorta= }}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.ellitoral.com/index.php/id_um/69358-argentina-y-chile-tienen-el-indice-de-desarrollo-humano-mas-alto-de-la-region|páxina-web=www.ellitoral.com|título=Argentina y Chile tienen el Índice de Desarrollo Humano más alto de la región|data-acceso=2018-12-10}}</ref> [[Colombia]] e [[Venezuela]], ademais de estaren na [[Caribe (rexión)|rexión Caribe]], pertencen tamén xunto a [[Bolivia]], [[Ecuador]] e o [[Perú]] á zona andina e aos países da [[bacía do río Amazonas|conca do Amazonas]]. Desde o [[século XVI]] ata principios do [[século XIX]] a maior parte de América do Sur estaba dividida en colonias gobernadas, maioritariamente, por [[España]] e [[Portugal]], seguidas por unha colonia do [[Reino Unido]], unha de [[Francia]] e outra dos [[Países Baixos]] que se foron convertendo en [[república]]s, coa excepción da [[Güiana Francesa]] convertida en Departamento de Ultramar francés (Rexión Ultraperiférica europea) e as [[illas Malvinas]] e illas veciñas. Aínda que o límite actual de América do Sur con [[América Central]] se sitúa nunha liña imaxinaria na [[Rexión do Darién|selva do Darién]], foi a partir da construción da [[Canle de Panamá]] que se comeza a asociar este país con [[América Central]] en medios [[anglosaxóns]]. Finalmente no ano 1955, Panamá pasa a formar parte de América Central xeograficamente, pero mantén lazos históricos e culturais con América do Sur.<ref>{{Cita libro|título=El territorio del Istmo de Panamá: en que se encuentra la República de Panamá, pertenece geográficamente a América Central o a América del Sur? Resultado de un estudio solicitado por el gobierno de Panamaál Instituto Panamericano de Geográfia e Historia|apelidos=History|nome=Pan American Institute of Geography and|editorial=Instituto Panamericano de Geografía e Historia|url=https://books.google.es/books?hl=es&id=IF4RAAAAIAAJ&q=am%C3%A9rica+del+sur|data=1955|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita libro|título=Geografía ilustrada de Costa Rica: con un vocabulario geográfico|apelidos=Trejos|nome=Juan|editorial=Trejos Hnos., Editores|url=https://books.google.es/books?id=qL_rAAAAMAAJ&q=l%C3%ADmite+norte+de+am%C3%A9rica+del+sur+costa+rica&dq=l%C3%ADmite+norte+de+am%C3%A9rica+del+sur+costa+rica&hl=es&ei=J43mTojgA4m1hAfJptWDAg&sa=X&oi=book_result&ct=result|data=1960|lingua=es}}</ref> == Historia == [[Ficheiro:Cueva de las Manos1.jpg|miniatura|[[pintura rupestre|Pinturas rupestres]] da [[Cueva de las Manos]], [[Provincia de Santa Cruz|Santa Cruz]], a [[Arxentina]]. Estas pinturas rupestres datadas no 7350&nbsp;a.C., atópanse entre as expresións artísticas máis antigas dos pobos suramericanos]] {{Artigo principal|Historia de América do Sur}} === Época precolombiana === {{Artigo principal|América precolombiana|Poboamento de América|Primeiros poboadores andinos|Épocas preincaicas}} Os [[asentamento]]s posteriores en [[Tiwanaku]] —construído nas [[ribeira]]s do [[lago Titicaca]]— e [[San Agustín, Huila|San Agustín]], en Colombia, convertéronse en grandes misterios da [[arqueoloxía]].<ref name="Amerindia">{{cita web|url=http://www.cervantesvirtual.com/escaparate/amerindiacapitulo4.jsp|título=Amerindia, pasado y futuro de una raza|obra=Fundación Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes|dataacceso=14/02/2014|lingua=castelán|data-arquivo=02/12/2012|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20121202041803/http://www.cervantesvirtual.com/escaparate/amerindiacapitulo4.jsp|url-morta=yes}}</ref> A reiteración de [[Sitio arqueolóxico|sitios arqueolóxicos]] de grande antigüidade en América do Sur e a escasa cantidade dos mesmos no norte do continente, sumado ás diferenzas de consideración en [[xene]]s e [[fenotipo]]s entre os paleoindios suramericanos e norteamericanos, causaron a adhesión dalgúns investigadores á hipótese dun poboamento autónomo de América do Sur, non proveniente do norte. Esta hipótese relaciónase coa teoría da chegada pola [[Antártida]] desde [[Oceanía]],<ref>{{cita libro|autor=MANN, Charles C.|título=1491: una nueva historia de las Américas antes de Colón|url=https://archive.org/details/unanuevahistoria00corr|ano=2006|editor=Madrid:Taurus |páxinas= [https://archive.org/details/unanuevahistoria00corr/page/n466 232]-234|id=ISBN 84-306-0611-4|lingua= castelán}}</ref> e parecen confirmala os achados de asentamentos de tribos costeiras duns 14 800 anos de antigüidade no sitio arqueolóxico de [[Monte Verde]], [[Chile]].<ref>[http://www.sciencemag.org/content/320/5877/784.short Monte Verde: Seaweed, Food, Medicine, and the Peopling of South America] {{en}}</ref> Durante a súa migración e especialmente despois do descubrimento da [[agricultura]], os antigos poboadores americanos foron establecéndose nas áreas e sectores que consideraban máis propicios para o seu desenvolvemento e modos de vida. En [[Ayacucho prehispánico|Ayacucho]], Perú, xa se domesticaban [[llama]]s 5 000 anos antes de Cristo.<ref name="Amerindia" /> Nos séculos posteriores, tamén se desenvolveron en diferentes rexións do subcontinente áreas para a semente de [[arracacha]], [[Pataca|batata]], [[cabaza]], [[ananás]], [[feixón]], [[pataca]], [[tapioca]], [[quinoa]], [[mandioca]], e [[iñame]], que son orixinarios de América do Sur. En situación de illamento durante milenios con respecto ás sociedades do [[Vello Mundo]], os pobos suramericanos conformaron culturas autónomas orixinais ata o punto de producir dúas revolucións neolíticas separadas nos Andes que deron orixe a centos de civilizacións agrocerámicas, varias das cales consideraban a [[ola de barro]] un símbolo de gran valor espiritual xa que representaba o universo dos deuses, o lugar dos enterros, o depósito para fermentar a chicha (bebida alcohólica) e o utensilio para preparar alimentos.<ref name="Amerindia" /> Nos Andes de Colombia e na costa de Ecuador atopáronse as primeiras cerámicas de América, realizadas entre os anos 3600 e 3000 a.C. A [[metalurxia]] suramericana precolombiana tivo un desenvolvemento considerable. Os [[Pobo muisca|chibchas]] en Colombia alcanzaron métodos de [[Ferro fundido|fundición]], [[soldadura oxiacetilénica]], [[laminación]], [[filigrana (artesanía)|filigrana]], [[cera fundida]] e [[Baleiro|baleirado simple]]. Na [[ourivaría]] da rexión atópase a orixe do mito de [[El Dorado]]. A [[Cultura Chinchorro]], situada na costa norte de [[Chile]] ([[Deserto de Atacama|Atacama]]) e sur do [[Perú]], desenvolveu técnicas de momificación case 2 mil anos antes que os exipcios, e as súas momias son consideradas as máis antigas do mundo.<ref>{{cita libro |autor=Arriaza T., B. |capítulo=La Cultura Chinchorro |título=Cultura Chinchorro: Las Momias más antiguas del Mundo |ano=2003 |editor=Editorial Universitaria}}</ref> Cara ao [[século XII]], a influencia [[Imperio Inca|inca]] chegou a ocupar os actuais territorios do Perú, Bolivia e Ecuador, ademais do norte de Chile, o noroeste da Arxentina, e a zona sur de Colombia.<ref>{{cita web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/science/newsid_1880000/1880564.stm|título=Descubren una ciudad de los Incas|obra=BBC 19.03.2002|dataacceso=25 de xullo de 2008|lingua=español}}</ref> Desde o Cuzco, o [[Imperio Inca]] consolidou un estado que logrou sintetizar e difundir os múltiples coñecementos artísticos, científicos e tecnolóxicos dos seus antecesores. Os devanditos coñecementos, con todo, non incluían a escritura, xa que esta era descoñecida en América do Sur antes da chegada dos europeos. Actualmente, algúns costumes e tradicións da desaparecida civilización inca prevalecen en etnias andinas como os [[pobo quechua|quechuas]] e [[pobo aimará|aimarás]]. O territorio do Brasil estivo habitado desde hai polo menos 8 000 anos.<ref>{{cita web|url=http://www.brasilalacarta.com/historia_de_brasil.html|título=Historia de Brasil|obra=Crusemar|data-acceso=25 de xullo de 2008|idioma=español|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20071230025841/http://www.brasilalacarta.com/historia_de_brasil.html|dataarquivo=30 de decembro de 2007|urlmorta=yes}}</ref> [[Ficheiro:Machu Picchu Panorama.jpg|miniatura|center|600px|[[Machu Picchu]] ([[Perú]]) é a icona da arquitectura inca.]] ==== As civilizacións antes da conquista ==== [[Ficheiro:Piràmide i plaça de Caral.jpg|miniatura|Pirámide e praza de Caral, un dos exemplos máis representativos da civilización caral. (do 3000 a.C. o 1800 a.C.)]] * '''[[Civilización Caral]]''', tamén coñecida como Caral-Supe ou Norte Chico, foi unha antiga civilización do Perú, unha complexa sociedade preincaica que inclúe preto de trinta grandes asentamentos humanos. 3200&nbsp;a.C-1600 a.C. * '''[[Cultura Vicus]]''' é unha [[cultura arqueolóxica]] do [[Antigo Perú]] que se desenvolveu entre os anos [[-500|500&nbsp;a.C.]] e [[500|500&nbsp;d.C.]] na zona [[Costa (xeografía)|costeira]] [[norte]] do [[Perú]], no curso inferior do [[río Piura]], a 7 [[km]] do [[distrito de Chulucanas]], na [[provincia de Morropón]], [[departamento de Piura]]. * '''[[Tiwanaku]]''' foi o centro da [[Cultura tiwanaku|civilización tiwanaku]], unha cultura preincaica que baseaba a súa economía na agricultura e a gandaría, e que abarcou centralmente os territorios da [[meseta do Collao]] (entre o occidente de [[Bolivia]] e o sur do [[Perú]]) nos Andes, expandíndose cara á costa (sur do [[Perú]] e norte de [[Chile]]) e que irradiou a súa influencia tecnolóxica e relixiosa cara a outras civilizacións contemporáneas a ela. * '''[[Imperio Inca]]''', '''Imperio incaico''' ou '''Tahuantinsuyo''' foi un [[estado]] [[Antigo Perú|precolombiano]] situado en América do Sur. Floreceu na [[Andes|zona andina]] do subcontinente entre os séculos [[século XV|XV]] e [[século XVI|XVI]], como consecuencia do apoxeo da [[incas|civilización incaica]]. * '''[[Muiscas]]''', a '''[[confederación muisca]]''' foi a unidade política dos cacicados [[muiscas]], como o cacicado de [[Zipaquirá]], liderados polo [[zipa]] de [[Bacatá]], o [[zaque]] de [[Tunja|Hunza]], o [[iraca]] de [[Sogamoso]] e o [[tundama]] de [[Duitama]]. Subsistiu ata [[1541]], data en que se consolidou a [[Conquista de Colombia|conquista española]] no centro de [[Colombia]]. * '''[[Cultura Chimú]]''', ou '''Chimor''' é unha cultura do [[Antigo Perú]] xurdida na costa norte tralo decaemento do [[Cultura huari|Imperio huari]] entre os anos [[1000]] e [[1200]] d.C. Ocuparon os territorios que antes habitaron os [[Cultura mochica|mochicas]], chegando a expandir os seus dominios, na súa etapa de maior desenvolvemento, por toda unha extensa franxa do [[norte]] do [[Perú]], desde [[Tumbes]] ata o val de [[Huarmey]]. * '''[[Cultura Chavín]]''' foi unha da grandes civilizacións americanas que se desenvolveu entre os ríos [[Río Mosna|Mosna]] e [[Río Huachecsa|Huachecsa]],<ref>{{Cita web |url=http://www.perubicentenario.pe/turismo/patrimonio_Chavin_de_Huantar.html |título=Perú Bicentenario 2021 |data-acceso=16 de febreiro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20121026030708/http://www.perubicentenario.pe/turismo/patrimonio_Chavin_de_Huantar.html |dataarquivo=26 de outubro de 2012 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.andix.com/huaraz_maps/huaraz3.html |título=Mapa de la Cordillera Blanca |data-acceso=16 de febreiro de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20120312010938/http://www.andix.com/huaraz_maps/huaraz3.html |dataarquivo=12 de marzo de 2012 |urlmorta=yes }}</ref> na provincia de [[Provincia de Huari|Huari]], departamento de [[Ancash]] no [[Perú]]. Desenvolveuse entre 1200&nbsp;a.C-200&nbsp;a.C. * '''[[Cultura Nazca]]''' é unha cultura arqueolóxica do Antigo Perú que xurdiu na [[provincia de Nazca]] ([[departamento de Ica]]) ao redor do [[século I]] e entra en decadencia no [[século VI]]. * '''[[Cultura Paracas]]''' ou '''cultura de Paracas''' é unha cultura arqueolóxica do Antigo Perú orixinada a finais do período formativo superior, ao redor do [[século -VI|500&nbsp;a.C.]] ao redor da [[península de Paracas]]. A península en cuestión sitúase entre os [[río Ica|ríos Ica]] e [[río Pisco|Pisco]] no actual [[departamento de Ica]]. Desde aquel punto de partida, os paracas lograron dominar aproximadamente desde o río Cañete, ao norte ata Yauca, ao sur, tendo como centro a cidade de [[Ica]]. * '''[[Cultura mochica]]''', tamén chamada '''Moche''', é unha [[cultura]] arqueolóxica do Antigo Perú que se desenvolveu entre o [[-100|100&nbsp;a.C.]] e o [[século IX|800&nbsp;d.C.]] no val Moche tendo como capital o territorio que hoxe en día se denomina [[Huacas del Sol y de la Luna]] na rexión La Libertad. Esta cultura estendeuse cara aos vales da costa norte do actual Perú. * '''[[Pobo charrúa|Charrúa]]s''' foron un conxunto de [[Pobos indíxenas de América|pobos amerindios]] que habitaban nos territorios do actual [[Uruguai]], das actuais provincias [[arxentina]]s de [[Provincia de Entre Ríos|Entre Ríos]], [[Provincia de Santa Fe|Santa Fe]] e [[Provincia de Corrientes|Corrientes]] e tamén no Estado brasileiro de [[Río Grande do Sur]]. As [[linguas charrúas]] son un grupo lingüístico único e separado doutras linguas indíxenas. Cos únicos grupos lingüísticos que ten algunhas características similares é coas [[Gran Chaco#Etnografía|linguas do Chaco]] e coas [[linguas macro-gê]] do Brasil. * A '''[[Cultura Mollo]]''' foi unha civilización preincaica que habitou a zona occidental da cordilleira Real no actual departamento da Paz en Bolivia. Esta civilización apareceu aproximadamente no ano 700&nbsp;d.C. e esténdese ata o 1300 ou 1400 d.C, o seu decaemento confúndese co arribo dos incas á zona, polo cal se cre que estes absorberon aos mollo aprendendo algunhas técnicas construtivas deles. === Época colonial === O [[Imperio Español]] e o [[Imperio Portugués]] foron os primeiros en realizar a conquista do [[América|Novo Mundo]], e asentáronse principalmente no sur de [[América do Norte]], [[América Central]] e na área andina de Suramérica ([[Azteca|imperios Azteca]] e [[Inca]], respectivamente). [[Imperio español|España]] foi a potencia que maior presenza colonial impuxo en América. No [[Caribe (zona)|Caribe]], dominou sobre todo [[Cuba]], [[A Española]], [[Porto Rico]], [[Xamaica]], incluíndo á península de [[Florida, Estados Unidos de América|Florida]] dentro das súas posesións caribeñas. Desde os asentamentos antillanos, tomou posesión pola forza dos grandes estados existentes en América nese momento: en [[América do Norte]] chegou a apropiarse do [[Azteca|Imperio azteca]], no actual [[México]], establecéndose nas súas cidades, ademais de dominar a [[tlaxcaltecas]], [[pobo purépecha|tarascos]], [[Pobo mixteco|mixtecos]] e [[cultura zapoteca|zapotecas]]. A partir de aí controlou unha gran parte de [[América Central]], dominando as poboacións de lingua [[civilización maia|maia]], aos [[Pobo pipil|pipís]], os [[chorotegas]] e os pobos de fala [[ngäbe]] de [[Provincia de Veraguas|Veragua]] ([[Historia do Panamá|Panamá]]). Desde Panamá emprendeuse a conquista da zona andina de América do Sur ata a zona central do actual [[Chile]], controlada polo [[Inca|Imperio incaico]] no actual [[Perú]]. Ao mesmo tempo, en busca da [[Serra da Prata]] e as terras do Rey Branco, fundáronse cidades no [[Río da Prata|estuario do Prata]] e sobre as marxes dos ríos [[Río Paraná|Paraná]] e [[Río Paraguai|Paraguai]], sendo a máis importante delas [[Asunción]]. O [[Tratado de Tordesillas]] subscrito en 1494 entre os [[Reis Católicos|reis de Castela e Aragón]], e [[Xoán II de Portugal|Xoán II]] rei de Portugal, estableceu unha repartición das zonas de anexión do [[América|novo mundo]]. A parte oriental de América do Sur, o extremo leste do Brasil, quedaba adscrito á área de acción de Portugal, o que posibilitou o sometemento á súa soberanía cando en 1500 [[Pedro Álvares Cabral]] arribou a costas brasileiras. O 5 de agosto de 1498 verificouse o primeiro desembarco europeo en América do Sur. A partir do 13 de agosto, [[Cristovo Colón]] navegou pola costa oriental da actual Venezuela ata a [[península de Paria]], [[Illa de Margarita]] e [[Cubagua]] antes de regresar a [[A Española]]. Na [[Cubagua|illa de Cubagua]] fundouse o primeiro asentamento europeo en Suramérica: [[Nueva Cádiz]] (1500). Mentres que en [[Cumaná]] (actual Venezuela) fundouse o primeiro asentamento en terra firme (1515). O conquistador español [[Francisco Pizarro]] chegou a [[Cajamarca]] en 1532, tomando prisioneiro ao monarca inca, [[Atahualpa]]. Posteriormente deu orde de executalo e aliouse coa [[Nobreza inca|nobreza do Cuzco]], o cal lle permitiu completar a [[Conquista española do Imperio Inca|conquista do Imperio incaico]].<ref>{{cita web|url=http://www.francisco-pizarro.com/pizarro_conquista.php|título=Francisco Pizarro: La conquista de Perú|obra=|ano=2007|páxina=Icarito.cl|dataacceso=16/02/2014|lingua=castelán|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20130603205454/http://www.francisco-pizarro.com/pizarro_conquista.php|dataarquivo=03/06/2013|urlmorta=yes}}</ref> [[Portugal]] apropiouse da maior parte da franxa costeira atlántica da parte norte de América do Sur, que máis tarde orixinaría o Estado do [[Brasil]]. [[Inglaterra]] estableceu [[trece colonias]] na franxa costeira atlántica norteamericana, ademais de nalgunhas illas caribeñas. [[Francia]] ocupou a actual [[Güiana Francesa]] en Suramérica (aínda baixo o seu dominio), [[Luisiana]] no [[golfo de México]] (desde os [[Grandes Lagos, América do Norte|Grandes Lagos]]), algunhas illas do Caribe, e a rexión canadense do [[Quebec]]. Holanda estableceu colonias en Norteamérica ([[Nova Ámsterdan]] que logo sería [[Nova York]]), norte de América do Sur (Güiana holandesa hoxe [[Suriname]]) e algúns asentamentos nas illas caribeñas ([[Antillas Neerlandesas]] e [[Aruba]]). {{VT|Colonización europea de América}} [[Ficheiro:Non-Native American Nations Control over South America 1700 and on.ogv|miniatura|Evolución territorial dos países suramericanos desde o ano 1700 ata hoxe.]] === Emancipación === {{Artigo principal|Descolonización de América|Guerras de independencia hispanoamericanas}} [[Ficheiro:Antonio Nariño x Jose Maria Espinosa.jpg|miniatura|esquerda|[[Antonio Nariño]], prócer da Independencia de [[Colombia]].]] [[Ficheiro:Miranda en la Carraca by Arturo Michelena.jpg|miniatura|[[Francisco de Miranda]], prócer da independencia de [[Venezuela]].]] Ao longo de 1808, as presións do emperador francés [[Napoleón I de Francia|Napoleón Bonaparte]] desencadearon unha serie de acontecementos que empeoraron aínda máis a xa comprometida situación española. O rei [[Carlos IV de España]] abdicou o trono a favor do seu fillo [[Fernando VII de España|Fernando VII]] o 19 de marzo de 1808 logo dos sucesos do [[motín de Aranjuez]], e máis tarde, o 5 de maio de 1808 terminouse de consumar o desastre para España cando Carlos IV e o seu fillo foron obrigados a ceder o trono a Napoleón para designar ao seu irmán, [[Xosé I de España|Xosé I]], como novo rei de España. Isto provocou unha reacción popular en España que desencadeou o que hoxe se coñece como a [[guerra da independencia española]] e tanto en América como en España, formáronse xuntas rexionais que fomentaron a loita contra os invasores franceses para restablecer no trono o monarca lexítimo. Con todo, nas xuntas americanas só se falaba con entusiasmo da Xunta popular de Cádiz e moitas delas eran vistas con receo polas autoridades españolas, que as supoñían sospeitosas de seren favorables aos franceses e que non se esqueceron de accións como a de [[Antonio Nariño]] en [[Bogotá]], que publicara a [[Declaración dos dereitos do home e do cidadán]] traducida por [[Juan Picornell]], e que influíu na conspiración de [[Manuel Gual]] e [[José María España]] de 1797<ref>{{Cita libro|título=Breve historia de la Segunda República española|apelidos=Íñigo Fernández|nome=Luis E.|editorial=Ediciones Nowlitus|ano=2010|ISBN=978-84-9763-965-1|ref=|páxina=51|lugar=Madrid|serie=Col. Breve Historia}}</ref>, ou das fracasadas expedicións militares de [[Francisco de Miranda]] en Venezuela. [[Ficheiro:Ejercito Libertador cruce de Cordillera de los andes.jpg|miniatura|left|O xeneral arxentino [[José de San Martín]], liberador da [[Arxentina]], [[Chile]] e o [[Perú]], no [[Cruzamento dos Andes]], xunto a [[Bernardo O'Higgins]].]] O proceso das guerras de independencia hispanoamericanas iniciouse coa [[revolución de Chuquisaca]] (Actual Sucre) o 25 de maio de 1809 no Alto Perú e culminou coa [[Fortaleza do Real Felipe|ocupación das fortalezas do Callao]] en 1826. No ano 1817, o xeneral libertador [[José de San Martín]] realiza o [[Cruzamento dos Andes]] e conxuntamente co exército de [[Bernardo O'Higgins]] derrota aos realistas en Chile. Finalmente diríxese a Lima co fin de impactar no centro do poder español. A altura media de 3 000 metros e os picos de 4 800&nbsp;metros, provocaron o ''[[mal de montaña]]'' no exército. O camiño mediaba os 30&nbsp;cm de ancho e era irregular. A temperatura descendía entre -15 e -20 graos centígrados durante a noite. Dos 5 400 homes que compoñían o exército, 300 morreron no camiño. Só chegaron 5 000 mulas das 9 200 que partiron e 500 cabalos dos 1 500 iniciais. Ao mesmo tempo, San Martín dirixía as 6 columnas que cruzaban a cordilleira por distintos puntos, co obxectivo de confundir e dispersar as forzas realistas que os esperaban para enfrontalos. Ao arribar a Chile, o exército patriota ao mando de San Martín, logra un triunfo clave na [[batalla de Chacabuco]]. A historia da emancipación suramericana comezaba a escribirse. Logo complementaríase coas accións militares iniciadas polo libertador [[Simón Bolívar]] ao norte do continente, dando o seu primeiro gran golpe na [[batalla de Boyacá]], onde consegue unha decisiva vitoria patriota. === Do período poscolonial ao proceso de integración === [[Ficheiro:DpedroI-brasil-full.jpg|miniatura|[[Pedro I do Brasil]] (Coñecido como O Rei Soldado) foi un emperador de Portugal ata que proclamou a independencia do Brasil en 1822 e se converteu no seu primeiro emperador.]] [[Ficheiro:Entrevista de Guayaquil.jpg|esquerda|miniatura|San Martín e Bolívar durante a [[Entrevista de Guayaquil]]. (1822)]] Un feito crucial para o xurdimento do Brasil como [[estado nación]] foi o traslado, a raíz das [[guerras napoleónicas]], da capital portuguesa desde [[Lisboa]] a [[Río de Xaneiro]] implicándose con iso a asignación da categoría de reino ao Brasil, un [[Reino do Brasil|reino]] dentro do ''[[Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve]]'' (1807-1821), ao disolverse pacificamente tal reino xurdiu o [[Imperio do Brasil]]. A independencia foi proclamada en 1822 polo fillo do rei de Portugal. [[Pedro I do Brasil|Pedro I]] estableceu unha [[monarquía constitucional]] que reinou ata a proclamación da [[Brasil#A República Vella e a era Vargas|República do Brasil]] en [[1889]]. Trala súa independencia, América do Sur sufriu nalgúns dos seus países diversos tipos de ditaduras e homes fortes. Con todo, a finais do século XX a maior parte do subcontinente logrou facerse de gobernantes elixidos democraticamente, aínda que non en todas as circunstancias se estableceron institucións duradeiras. O desenvolvemento económico da Arxentina e o Uruguai desde principios de século faría que se transformasen na meca da inmigración, sobre todo desde Europa e Asia. Durante a [[Primeira guerra mundial|primeira]] e [[segunda guerra mundial]], o continente mantívose a salvo da onda destrutiva que arrasou Europa, Asia e África e volveuse unha vez máis receptor natural de miles de refuxiados. No entanto, entre 1941 e 1942, desenvolveuse a [[guerra peruano-ecuatoriana]]. Na década de 1960 iniciouse unha serie de réximes ditatoriais favorecidos polas aristocracias locais con apoio dos Estados Unidos co obxectivo de neutralizar a gobernos de tendencia [[socialismo|socialista]] en diversos países de América do Sur: o Brasil, a Arxentina, o Uruguai, Paraguai, Chile e Bolivia. Desde 1999, agás [[Colombia]], varios países de América do Sur elixiron gobernos de [[centro esquerda]] como a Arxentina, o Brasil, Chile, o Uruguai, Paraguai e recentemente o Perú, ou de [[esquerda política|esquerda]] como Bolivia, Ecuador e Venezuela, aínda que a maioría destes gobernos abrazan o [[mercado libre|libre mercado]]. En 2008 dáse a creación da [[Unión de Nacións Suramericanas]] (Unasur) e o [[Banco do Sur]] que busca políticas de integración económica, política e cultural entre os países membros, tamén busca defender as democracias da rexión dos golpes de estado. Un exemplo disto é a reacción de países suramericanos e especialmente do Unasur no [[crise no Ecuador de 2010|intento de golpe de estado en Ecuador de 2010]], ou na [[crise política en Bolivia de 2008]]. En canto á [[orde pública]], o [[conflito armado en Colombia]] levou a que outros Estados do subcontinente se impliquen no desenvolvemento do mesmo. O chamado [[acordo humanitario]] contou coa participación activa de varios gobernos suramericanos, en especial a [[Operación Emmanuel|participación]] da administración de [[Hugo Chávez]]. A situación deu lugar á ''[[crise diplomática de Colombia con Ecuador e Venezuela de 2008]]'' que finalizou na [[XX Reunión Cume do Grupo de Río]]; en 2010 produciuse unha nova [[Crise diplomática entre Colombia e Venezuela de 2010|crise diplomática entre Colombia e Venezuela]] que finalizaría coa mediación do Unasur. == Política == {{Artigo principal|Unión de Nacións Suramericanas}} [[Ficheiro:UNASUR (Ecuador).jpg|miniatura|250px|Sede de [[UNASUR]] en [[Quito]], [[Ecuador]].]] [[Ficheiro:Bandeiras UNASUL.jpg|miniatura|250px|Bandeiras de América do Sur.]] Historicamente, os países de América do Sur foron fundados como repúblicas ditatoriais lideradas por caudillos. O [[Brasil]] foi a única excepción, sendo unha [[monarquía constitucional]] durante os primeiros 67 anos de independencia, até un [[golpe de estado]] que proclamou unha república. A finais do século XIX, os países máis democráticos eran o [[Imperio do Brasil|Brasil]],{{sfn|Lira 1977, Vol 2|p=9}} [[Chile]], a Arxentina e o Uruguai.<ref>{{Cita libro|url=https://books.google.com/?id=R1KBWX329uIC&pg=PA219&dq=late+19th+century+most+democratic+South+American+countries#v=onepage&q=late%2019th%20century%20most%20democratic%20South%20American%20countries&f=false|título=Toward Pro-poor Policies: Aid, Institutions, and Globalization|apelido=Tungodden|nome=Bertil|apelido2=Stern|nome2=Nicholas Herbert|apelido3=Stern|nome3=Nicholas|apelido4=Kolstad|nome4=Ivar|data=2004|editorial=World Bank Publications|isbn=978-0821353882|localización=|páxina=219|lingua=inglés}}</ref> No período de entreguerras, o nacionalismo medrou fortemente no continente, influenciado por países como a [[Alemaña nazi]] e a [[República Social Italiana|Italia fascista]]. Unha serie de gobernos autoritarios xurdiron en varios países de América do Sur con visións achegadas ás das [[Potencias do Eixe]],<ref>Dennison de Oliveira, "Os soldados alemães de Vargas" Portuguese [Germans against Hitler; "The German soldiers of Vargas" ] 1st Chapter, Jurua print. 2008 {{ISBN|85-362-2076-7}}</ref> como o Brasil de [[Getúlio Vargas|Vargas]]. A finais do século XX, durante a [[guerra fría]], moitos países convertéronse en [[ditadura militar|ditaduras militares]] baixo o amparo estadounidense nun intento de evitar a influencia da Unión Soviética. Despois da caída dos réximes autoritarios, estes países convertéronse en repúblicas democráticas. Durante a primeira década do século XXI, os gobernos de América do Sur xiraron cara á esquerda, con gobernos esquerdistas elixidos en Chile, o Uruguai, o Brasil, a Arxentina, Ecuador, Bolivia, Paraguai, o Perú e Venezuela. Moitos dos países de América do Sur incrementaron o emprego de políticas proteccionistas, axudando ó desenvolvemento local. Tódolos países de América do Sur son [[Presidencialismo|repúblicas presidencialistas]], agás o Perú, que é unha [[república semipresidencialista]], e [[Suriname]], unha [[república parlamentaria]]. A [[Güiana Francesa]] é un [[Departamentos e territorios de ultramar de Francia|departamento de ultramar francés]], mentres que as [[Illas Malvinas]] e as [[Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur]] son territorios de ultramar británicos. No presente é o único continente habitado sen [[monarquía]]s; o [[Imperio do Brasil]] existiu durante o século XIX e houbo un intento sen éxito de estabelecer un [[Reino da Araucania e a Patagonia]] no sur da Arxentina e Chile. Tamén no século XX, [[Suriname]] estabeleceuse como un reino constituínte do [[Reino dos Países Baixos]], e [[Güiana (1966–1970)|Güiana]] mantivo a monarquía británica como xefa do estado durante 4 anos despois da súa independencia. Recentemente, creouse unha organización intergobernamental que pretende fusionar as dúas unións suramericanas existentes: [[Mercosur]] e a [[Comunidade Andina]], o cal sería o terceiro bloque comercial meirande do mundo.<ref>{{cita web|url=http://www.globalpolicy.org/nations/sovereign/integrate/2008/1029newconsensus.htm |título=Globalpolicy.org |editorial=Globalpolicy.org |data=29 de outubro de 2008 |dataacceso=24 de outubro de 2010}}</ref> Esta nova organización política, coñecida como [[Unión de Nacións Suramericanas]], busca estabelecer o libre paso de persoas, o desenvolvemento económico, unha política de defensa común e a eliminación das [[Taxa alfandegueira|taxas alfandegueiras]]. == Xeografía == {| class="infobox" style="font-size:90%; text-align:left; width="5%" |- ! style="line-height: 2em;" | Récords&nbsp;mundiais&nbsp;da xeografía&nbsp;suramericana |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Miscanti Lagoon near San Pedro de Atacama Chile Luca Galuzzi 2006.jpg|170px]]<br /> '''Lugar máis seco''': [[Deserto de Atacama|Des. Atacama]]<ref>{{cita web|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2250165,00.html|título=A sobra de sol, buena es el agua|ano=2006|obra=[[Deutsche Welle]] 27.11.2006|dataacceso=18 de xullo de 2007|lingua=castelán}}</ref> < 15&nbsp;mm/ano, Chile. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Map of Darién Gap-es.svg|170px]]<br />'''Maior pluviosidade''': [[Rexión do Darién|Darién]],<ref>{{cita web|url=http://www.eoearth.org/article/Choc%C3%B3-Dari%C3%A9n_moist_forests|título=Choco Darien moist forest|ano=2007|obra=Encyclopedia of the earth April 3, 2007|dataacceso=31 de maio de 2007|lingua=inglés}}</ref> Colombia e Panamá. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Mouths of amazon geocover 1990.png|170px]]<br />'''Río máis longo''': [[Río Amazonas|Amazonas]]<ref>{{cita web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/science/newsid_6759000/6759433.stm|título=El río Amazonas es "el más largo"|ano=2007|obra=BBC 16.06.2007|dataacceso=18 de xullo de 2007|lingua=castelán}}</ref> 6 788&nbsp;km, Perú, Colombia e o Brasil. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Ojos del Salado summit.jpg|170px]]<br />'''Volcán máis alto''': [[Nevado Ojos del Salado]]<ref>{{Cita web |url=http://desnivel.com/alpinismo/ojos-del-salado-el-volcan-mas-alto-del-mundo |título=Copia arquivada |data-acceso=02 de marzo de 2014 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140107141426/http://desnivel.com/alpinismo/ojos-del-salado-el-volcan-mas-alto-del-mundo |dataarquivo=07 de xaneiro de 2014 |urlmorta=yes }}</ref> 6 893 [[Nivel do mar|msnm]], Chile. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:River Plate.jpg|170px]]<br />'''Río máis ancho''': [[Río de la Plata]],<ref>{{cita web|url=http://www.clavenoticias.com.ar/spip.php?article1274|título=El Río de la Plata, cada vez más contaminado|ano=2008|obra=clavenoticias.com|dataacceso=1 de setembro de 2008|lingua=castelán}}</ref> 220&nbsp;km², a Arxentina e o Uruguai. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Lake Titicaca on the Andes from Bolivia.jpg|170px]]<br />'''Lago navegable máis alto''': [[Titicaca]],<ref>{{cita web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/photo_galleries/newsid_6119000/6119600.stm|título=Los incas vuelven a navegar|obra=BBC 05.11.2006|dataacceso=25 de xullo de 2008|lingua=castelán}}</ref> 3 800 msnm, Perú e Bolivia. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:SaltoAngel1.jpg|170px]]<br />'''Catarata máis alta''': [[Salto Ángel]],<ref>{{cita web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/24481/Angel-Falls|título=Angel Falls|ano=2008|obra=Encyclopædía Britannica|dataacceso=1 de setembro de 2008|lingua=castelán}}</ref> 979 m, Venezuela.<sup>*</sup> |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Piles of Salt Salar de Uyuni Bolivia Luca Galuzzi 2006 a.jpg|170px]]<br />'''Salar máis extenso''': [[Salar de Uyuni]],<ref>{{cita web|url=http://sitiosturisticos.com/el-extenso-salar-de-uyuni/|título=El extenso Salar de Uyuni|dataacceso=1 de setembro de 2011|lingua=castelán}}</ref> 12 000&nbsp;km², Bolivia. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Chocomap.jpg|170px]]<br />'''Maior biodiversidade''':<br /> [[Chocó bioxeográfico]],<ref>{{cita web|url=http://www.utchvirtual.net/centroafro/documentos/choco_biogeografico.pdf|título=Chocó biogeográfico|ano=2002|obra=Universidad Tecnológica del Chocó|dataacceso=1 de setembro de 2008|lingua=castelán|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20081121225027/http://www.utchvirtual.net/centroafro/documentos/choco_biogeografico.pdf|dataarquivo=21 de novembro de 2008|urlmorta=yes}}</ref> Colombia, Ecuador, Perú e Panamá. |- | style="padding: 0.3em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; line-height: 2em;" | [[Ficheiro:Amazon rainforest.jpg|170px]]<br />'''Selva máis extensa''': [[Amazonia]].<ref>{{cita web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/latin_america/newsid_3609000/3609935.stm|título=Amazonas: más deforestación|obra=BBC 08.04.2004|dataacceso=1 de setembro de 2008|lingua=castelán}}</ref> |- | style="font-size: 90%; line-height: 2em;" | '''Notas''': '''''*''''' Forma parte dos [[tepui]]es,<br /> ''as estruturas emerxidas máis antigas do mundo'',<ref>{{cita web|url=http://www.infoaqui.com/turismo/canaima.asp?city=1&tip=geografia|título=Canaima|ano=2006|obra=Infoaquí|dataacceso=30 de agosto de 2007|idioma=español|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20070826051903/http://www.infoaqui.com/turismo/canaima.asp?city=1&tip=geografia|dataarquivo=26 de agosto de 2007|urlmorta=yes}}</ref> [[Güiana]]. |} {{Artigo principal|Xeografía de América do Sur}} O territorio de América do Sur ten unha superficie de 17&nbsp;819&nbsp;100&nbsp;km². As súas costas teñen unha lonxitude de 34 500&nbsp;km (25 432&nbsp;km as da masa continental). O 75% do seu territorio atópase nas rexións tropicais —está atravesado polo [[ecuador terrestre]]—. === Xeoloxía e relevo === Topograficamente, América do Sur divídese en tres seccións: a cordilleira, as terras baixas do interior, e o escudo continental.<ref name="TCEE">{{cita web|url=http://www.infoplease.com/ce6/world/A0861195.html|título=South America: Topography and Geology|ano=2007|obra=Columbia Electronic Encyclopedia|dataacceso=27 de decembro de 2008|lingua=inglés}}</ref> A [[cordilleira dos Andes]] destaca por ser a cadea montañosa máis longa e nova do mundo, así como a máis alta logo dos [[Himalaia]]s. Nacendo nas profundidades oceánicas, érguese desde o sueste do [[Terra do Fogo|arquipélago de Terra do Fogo]], seguindo un trazo paralelo á costa do Pacífico, para diversificarse no norte, abríndose en dous brazos, un cara ao istmo de Panamá e outro bordeando a costa caribeña. A orixe da cordilleira é o resultado da subducción da [[placa de Nazca]] baixo a [[placa suramericana]] a unha velocidade próxima aos 9&nbsp;cm/ano. Pasa pola Arxentina, Chile, Bolivia, Perú, Ecuador, Colombia e Venezuela. Varios dos seus picos máis altos superan os 6 000&nbsp;msnm, como o [[Aconcagua]] (6 960,8&nbsp;msnm),<ref name="IGN">{{cita web |url= http://www.ign.gob.ar/node/479 |título= Se dio a conocer la nueva altura oficial del Cerro Aconcagua: 6.960,8 metros|lingua= castelán|editor= [[Instituto Geográfico Nacional (Argentina)]]|dataacceso=3 de setembro de 2012}}</ref> o [[Nevado Ojos del Salado]] (6 893&nbsp;msnm), o [[Huascarán|Nevado Huascarán]] (6 768&nbsp;msnm), o [[Nevado Sajama|Nevado Saxama]] (6 542&nbsp;msnm) e o [[Volcán Chimborazo]] (6 310&nbsp;msnm). No entanto, en Colombia, o outro extremo do subcontinente, aínda é posible rexistrar alturas maiores aos 5 300 msnm na [[Serra Nevada do Cocuy]], ou no [[Nevado del Ruiz]]. Ao longo do seu percorrido, ramifícase en diversos ramais ou cordilleiras que encerran vales como a [[Depresión intermedia]] e o [[Río Cauca|Val do Cauca]], en Colombia, e altiplanos como o [[Meseta do Collao|Altiplano andino]], unha meseta de aproximadamente 3 000 msnm que cobre unha rexión seca entre Bolivia, Perú, Arxentina e Chile. Os países situados no chamado "[[cinto de lume do Pacífico]]" presentan un dos maiores niveis de [[sismicidade]] e [[vulcanismo]] do mundo, fenómenos relacionados entre si, e efectos secundarios da subducción da Placa de Nazca baixo a placa Continental. [[Chile]] ten a maior cadea de volcáns do mundo logo de Indonesia, cuns 2 000 volcáns identificados, 500 potencialmente activos, e varias erupcións recentes.{{Cómpre referencia}} As terras baixas adóitanse clasificar en tres sistemas:<ref>{{cita web|url=http://www.lateinamerika-studien.at/content/natur/naturesp/natur-192.html|ano=2005|páxina-web=|título=Espacios naturales de Latinoamérica|dataacceso=27 de decembro de 2008|lingua=castelán|obra=Institut für Geographie der Universität Innsbruck|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20090209045059/http://www.lateinamerika-studien.at/content/natur/naturesp/natur-192.html|dataarquivo=09 de febreiro de 2009|urlmorta=yes}}</ref> as [[chaira]]s do [[Río Orinoco|Orinoco]], a [[Amazonia|chaira do Amazonas]] e a [[chaira chacopampeana]] ou do Prata, formadas pola [[sedimentación]] producida polos ríos que as atravesan e o depósito de partículas producidas pola [[Erosión e sedimentación eólica|erosión eólica]]. Atópanse ademais pequenas chairas costeiras ao longo do océano Pacífico en Colombia, Ecuador e Perú e sobre o Atlántico en Güiana, Suriname, Güiana Francesa e o Brasil. A maior depresión do subcontinente atópase a 105 m baixo o nivel do mar en [[Laguna del Carbón]] ([[provincia de Santa Cruz]]), Arxentina. O escudo continental sepárase en tres seccións desiguais:<ref>{{cita web|url=http://www.lateinamerika-studien.at/content/natur/naturesp/natur-815.html|título=Espacios naturales de Latinoamérica|ano=2005|obra=Institut für Geographie der Universität Innsbruck|dataacceso=3/03/2014|lingua=castelán|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140916160650/http://www.lateinamerika-studien.at/content/natur/naturesp/natur-815.html|dataarquivo=16/09/2014|urlmorta=yes}}</ref> o [[macizo de Brasilia]], o [[macizo Güianes]], e o [[Meseta patagoa|macizo Patagón]], os dous primeiros entre os máis antigos do planeta. A dureza das rochas cristalinas que os conforman outórganlles grande estabilidade e é a razón de que non se produzan terremotos nas enormes rexións que ocupan, así como os puntos de contacto entre estas (as rexións sedimentarias da [[Amazonia]] e a chaira chaco-pampeana). O macizo de Brasilia ocupa o leste, centro e sur do Brasil, gran parte do Uruguai, o leste de Paraguai e o noroeste da Arxentina. O macizo Güianes comprende gran parte de Güiana, Suriname e a Güiana Francesa, o sur de Venezuela, unha parte do norte do Brasil e do oriente colombiano. O macizo Patagón abarca case toda a [[Patagonia]] arxentina e o extremo sur da parte chilena. Tamén se atopan outros sistemas orográficos importantes rexuvenecidos polo pregamento andino, dispersos entre as rexións chairas do subcontinente, como as serras [[Serra da Macarena|Macarena]] e [[Serra de Chiribiquete|Chiribiquete]] en Colombia, a [[serranía de Santiago]] en Bolivia, a Serra do Divisor no Brasil e Perú, e as [[serras Pampeanas]], [[Serras de Ventania|Ventania]] e [[Sistema de Tandilia|Tandilia]] na Arxentina. No [[zócolo continental]] de América do Sur están situadas varias illas, sendo as maiores [[Illa Grande da Terra do Fogo|Terra do Fogo]] (Arxentina e Chile), [[Marajó]] (Brasil), a [[Chiloé|Illa Grande de Chiloé]] (Chile), as [[illas Malvinas]] (Territorio Británico de Ultramar), [[illa Trinidad|Trinidad]] (Trinidad e Tobago), [[Illa Puná|Puná]] (Ecuador) e [[Illa de Margarita|illa Margarita]] (Venezuela). O sur do continente mostra a súa característica ex-glaciar cos numerosos [[fiorde]]s e illas no sur de Chile. Hai algúns grupos de illas fora do zócolo continental, pero próximas ás costas suramericanas: as [[Illas Galápagos]] (Ecuador), a [[Illa de Pascua]] (Chile), [[Illa de Aves]] (Venezuela), [[Illa Sala e Gómez]] (Chile), [[Illa de Malpelo|Malpelo]], [[Illa Gorgona|Gorgona]] (Colombia), e os arquipélagos das [[Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur|Xeorxia do Sur e as Sandwich do Sur]] (Territorio Británico de Ultramar). === Clima === América do Sur alberga unha gran variedade de climas: a humidade cálida da [[Amazonia|selva amazónica]], o frío seco da [[Patagonia]], a aridez do [[deserto de Atacama]], os ventos da [[Illa Grande da Terra do Fogo|Terra do Fogo]]. A explicación reside en: * A amplitude de [[latitude]]s que ocupa o continente. A maior parte do subcontinente atópase dentro das zonas tropicais, o [[ecuador terrestre]] atravésao pola parte norte, o [[trópico de Capricornio]] pasa preto da súa latitude media. Por baixo deste predomina o [[clima temperado]] no Uruguai, o centro da Arxentina, o sur do Brasil e no sur de Chile, e o [[clima mediterráneo]] no centro de Chile. Finalmente na Patagonia atópanse climas fríos (húmido na zona da cordilleira e a zona occidental, e seco na zona oriental). O extremo sur penetra na zona subantártica. * A diferenza de temperaturas entre os océanos lindeiros. Xeralmente o do lado atlántico é máis cálido e o do pacífico é máis frío pola presenza da [[corrente de Humboldt]], procedente do [[océano Antártico|Antártico]]. * A presenza dos [[Andes]], que presenta grandes diferenzas térmicas segundo a [[altitude]] (ten xeos eternos ata na zona ecuatorial), e que actúa como [[biombo climático]]. Na rexión [[occidente|occidental]], entre os Andes e o [[océano Pacífico]], atópanse as zonas máis húmidas do planeta: [[Choco bioxeográfico|El Choco]] (Colombia, Ecuador, Perú, Panamá), tamén as máis secas do globo, no [[deserto de Atacama]] (Chile), que nalgunhas áreas non ten rexistros de precipitacións desde hai máis de 100 anos. === Hidrografía === O 26% da auga doce da [[Terra]] atópase en América do Sur, onde destacan pola súa enorme extensión as cuncas dos ríos [[Río Amazonas|Amazonas]] (a maior do planeta), [[Río Orinoco|Orinoco]] e [[Río Paraná|Paraná]]. Debido á presenza paralela ao océano Pacífico da cordilleira dos Andes, os ríos de maior canle e cunca son aqueles que verten as súas augas no océano Atlántico. Pola súa estrutura xeolóxica, presenta dous grandes tipos de ríos: * Os que desembocan no [[océano Atlántico]], que son longos, caudalosos e torrenciais. * Os que desembocan no océano Pacífico. que son curtos e torrenciais, debido a que no seu percorrido desde a cordilleira dos Andes ata o [[océano]] deben salvar un gran desnivel. Interesante resulta a semellanza entre os [[río]]s que desembocan no océano Pacífico e os que o fan no [[mar Caribe]], polos seus [[caudal (fluído)|caudais]] e [[Torrente (hidrografía)|torrentes]]. Tamén destaca o [[acuífero Guaraní]], como o máis grande do mundo, capaz de abastecer a poboación mundial por 200 anos. Este é compartido pola Arxentina, o Brasil, Paraguai e o Uruguai. Nos [[Andes patagóns]] atópase o [[Campo de xeo Patagón Norte]] e o [[Campo de xeo Patagón Sur]], este último é a terceira maior extensión glaciar no mundo logo da [[Antártida]] e [[Groenlandia]]. O [[lago de Maracaibo]] en Venezuela é o máis grande do subcontinente con 13 000&nbsp;km<sup>2</sup>, mentres que o [[Lago Titicaca]], situado entre Perú e Bolivia, é o lago navegable máis grande e o máis alto do mundo, con 8 300&nbsp;km<sup>2</sup> e 3 821 m sobre o [[Nivel medio do mar|nivel do mar]] respectivamente. === Flora e fauna === ==== Flora ==== América do Sur abarca gran variedade de rexións bioxeográficas, a maior extensión de selvas e bosques chuviosos do mundo, debido a que 2/3 partes da súa superficie se achan entre os trópicos. Alcanza a súa máxima anchura cerca do ecuador, onde reina a selva amazónica ou [[Amazonia]] nos territorios de Ecuador, Bolivia, Perú, Colombia, Venezuela, Brasil e Güiana. Nos pantanos litorais das rexións de baixa latitude crecen [[mangleiro]]s. Nas chairas do Amazonas, situada nas proximidades do ecuador, a calor intensa e as choivas copiosas dan lugar á [[selva]], ou bosque húmido tropical. As selvas do Amazonas son as máis extensas do mundo. As sabanas preséntanse no [[Mato Grosso]], os Llanos de Colombia e Venezuela. O deserto case absoluto, o máis árido do mundo preséntase en [[Deserto de Atacama|Atacama]], costa do Pacífico entre os 21 e 27 graos de latitude. Sobre a [[Andes|cordilleira dos Andes]] a vexetación vai variando segundo a [[altitude]] e a [[latitude]], predominando a vexetación de [[Páramo (paisaxe)|páramo]] sobre os 3 000 m de altitude nas baixas latitudes, como no altiplano. A partir do paralelo 35 aproximadamente a ladeira occidental está cuberta de [[bosque]]s temperados. Ao sur do paralelo 38 destas ladeiras presentan tupidos bosques temperados e subantárticos. A zona temperada inclúe as pampas, onde predominan as gramíneas; matogueiras e bosque esclerófilo no centro norte de Chile, a partir do centro sur de Chile predominan os bosques temperados. As plantas crecen con profusión no terreo fértil. América do Sur é o fogar do espiñento [[pino araucaria]], da [[siringa]] ou árbore do [[caucho]] e da [[pataca]]. Outras moitas plantas domésticas comúns son de orixe suramericana. A árbore máis grande é a ''Bertholletia excelsa'' ou ''[[castiñeiro de Pará]]''. ==== Fauna ==== América do Sur (xunto con [[América Central|Centroamérica]], as terras baixas de [[México]] e as [[Antillas]]) pertence a unha soa rexión zooxeográfica ou [[ecozona]] coñecida como [[zona neotropical]]. A [[fauna]] caracterízase pola súa variedade e a falta de afinidade coa doutros continentes (ata con aquela do resto de [[América]]), xa que as 4/5 partes das especies animais coñecidas que a habitan son orixinarias desta rexión. Así, por exemplo, atopamos dúas clases de [[Mono (animal)|monos]] totalmente diferentes dos do [[Europa|Vello Mundo]], [[morcego]]s chupadores de [[sangue]], unha gran variedade de [[roedores]] (''Rodentia''), a [[vicuña]] (''Vicugna vicugna''), a [[alpaca]] (''Vicugna pacos''), o [[xaguar]] (''Panthera onca''), o [[pecarí]] (''[[Pecarí de barba branca|Tayassu]]'' sp.), o [[oso de anteollos]] (''Tremarctos ornatus''), o [[coatí]] (''Nasua nasua'') etc.<ref>[http://encyclopedia.farlex.com/South+American+fauna The Free Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130404165347/http://encyclopedia.farlex.com/South+American+fauna |date=04 de abril de 2013 }} (en inglés)</ref> A variedade de [[aves]] é aínda maior debido ao seu relativo illamento e singularidade: atópanse ao redor de 23 [[familia (bioloxía)|familias]] e 600 [[especies]] exclusivas desta zona, 500 especies de [[colibrí|colibrís]], unha gran variedade de aves mariñas e grandes aves como o [[cóndor dos Andes]] (''Vultur gryphus''), o [[flamengo de Andes]] e o [[ñandú]] ([[Rhea americana]]).<ref>[http://www.birdlist.org/sam/south_america.htm Birds of South America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704101403/http://www.birdlist.org/sam/south_america.htm |date=04 de xullo de 2014 }} (en inglés)</ref> En canto aos [[réptiles]], atopamos [[anaconda]]s, [[iguana]]s, [[caimán]]s e [[crocodilo]]s.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/498684/reptile/38436/Central-and-South-America Encyclopaedia Britannica] (en inglés)</ref> Os [[peixe]]s de [[auga doce]],<ref>[http://gosouthamerica.about.com/od/sportsfishing/Fishing_and_Hunting_in_South_America.htm Fishing and Hunting in South America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202211200/http://gosouthamerica.about.com/od/sportsfishing/Fishing_and_Hunting_in_South_America.htm |date=02 de febreiro de 2014 }} (en inglés)</ref> os [[insecto]]s e outros [[invertebrado]]s tamén son moi variados e abundantes.<ref>[http://library.thinkquest.org/C0121001/sa_insects.htm South American Insects] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100503174927/http://library.thinkquest.org/C0121001/sa_insects.htm |date=03 de maio de 2010 }} (en inglés)</ref> O arquipélago das [[Illas Galápagos]], o [[Amazonia]], a [[Illa Grande da Terra do Fogo|Terra do Fogo]] e o [[Deserto de Atacama]] constitúen os [[hábitat]]s máis excepcionais en canto á [[biodiversidade]].<ref>[http://sudamerica.costasur.com/en/nature.html Nature South América Fauna and Flora South América] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140203173744/http://sudamerica.costasur.com/en/nature.html |date=03 de febreiro de 2014 }} (en inglés)</ref> == Economía == [[Ficheiro:Roasted coffee beans.jpg|miniatura|Grans de [[café]] torrados]] [[Ficheiro: Mercado en la ciudad de Sucre Bolivia.jpg|esquerda|miniatura|Venda de [[verdura]]s nun [[mercado]] da cidade de [[Sucre]] ([[Bolivia]])]] América do Sur experimentou, a partir de 1930, un notable crecemento e diversificación na maioría dos sectores [[economía|económicos]]. Gran parte dos produtos agrícolas e pecuarios son destinados ao consumo local e ao mercado interno. No entanto, a [[exportación]] de [[ben (economía)|bens]] e [[recurso natural|recursos naturais]] é fundamental para o equilibrio da [[balanza comercial]] da maioría dos países.<ref name="Economia">{{Cita libro|título=O SISTEMA ECONÔMICO / AMÉRICA DO SUL. | volume = ''Atlas Mundial Melhoramentos''|autor= São Paulo: Cia. | capítulo = Melhoramentos de São Paulo |ano=1999, |páxinas= 26-27, 88-107 |id=ISBN 85-06-02889-2}}</ref> Os principais cultivos agrarios son xustamente os de exportación, como a [[soia]] e o [[trigo]]. A produción de alimentos básicos como as [[hortaliza]]s, o [[millo]] ou o [[feixón]] é grande, cultívanse sobre todo para o consumo interno. A creación de gando destinada á exportación de carne é importante na Arxentina, no Paraguai, no [[Uruguai]] e en Colombia. Nas rexións tropicais os cultivos máis importantes son o [[café]], o [[cacao]] e as [[banana]]s, principalmente no Brasil, en Colombia e no Ecuador. Por tradición, os países produtores de [[azucre]] para a exportación son: Perú, Güiana e Suriname, sendo que no [[Brasil]], a cana de azucre tamén é utilizada para a fabricación de alcol combustible. Na costa do Perú, nordeste e sur do Brasil cultívase o [[algodón]]. O 50% da superficie suramericana está cuberta por [[bosque]]s, mais as industrias madeireiras son pequenas e dirixidas para os mercados internos. Nos últimos anos, no entanto, empresas transnacionais véñense instalando na [[Amazonia]] para explotar [[madeira]]s nobres destinadas á exportación. As augas costeiras do Pacífico da América do Sur, son as máis importantes para a pesca comercial. A captura de anchoa chega a miles de toneladas, e tamén é abondoso o [[Túnidos|atún]], dos cales o Perú é un grande exportador. A captura de [[crustáceos]] é notable, particularmente no nordeste do Brasil e no Chile.<ref name="Economia"/> No sector de turismo, iniciáronse no 2005 unha serie de negociacións con obxectivo de promover o turismo e aumentar as conexións aéreas dentro da rexión.<ref>{{Cita web|url=http://www.caribbeannewsdigital.com/noticia/brasil-ministros-de-turismo-de-la-comunidad-suramericana-de-naciones-promoveran-turismo-inte|título=Brasil: Ministros de turismo de la Comunidad Suramericana de Naciones promoverán turismo interno y mayores conexiones aéreas dentro de esta región|ano=2005|obra=Caribeinside.com 28-10-2005|dataacceso=30/08/2014|lingua=castelán|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140903201818/http://www.caribbeannewsdigital.com/noticia/brasil-ministros-de-turismo-de-la-comunidad-suramericana-de-naciones-promoveran-turismo-inte|dataarquivo=03-09-2014|urlmorta=yes}}</ref> [[Punta del Este]], [[Florianópolis]] e [[Mar del Plata]] encóntranse entre os principais [[balneario]]s da América do Sur.<ref name="Economia"/> [[Brasil]] (a sétima maior economía do planeta e a cuarta de toda [[América]]) é o país líder en [[exportación]]s (200 000 millóns de [[dólar estadounidense|dólares estadounidenses]] no ano [[2008]]), seguido da [[Arxentina]] (73 000 millóns de $), [[Chile]] (69 100 millóns de $), [[Colombia]] (41 080 millóns de $) e o [[Perú]] ( 33 270 millóns de $), entre outros.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2078rank.html The World FactBook - CIA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427111612/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2078rank.html |date=27 de abril de 2019 }} (en inglés)</ref> A brecha económica entre [[riqueza|ricos]] e [[pobreza|pobres]] na maioría dos estados suramericanos é máis ampla que nos outros continentes. En [[Venezuela]], [[Paraguai]], [[Bolivia]] e moitos outros países do subcontinente, o 20% da [[sociedade]] máis rica pode posuír máis do 60% da riqueza nacional , mentres que o 20% máis pobre pode posuír menos do 5%. Esta gran diferenza pódese ver en moitas grandes cidades de América do Sur, onde as chozas improvisadas e os [[barrio]]s marxinais atópanse xunto aos [[rañaceos]] e os [[apartamento]]s de [[luxo]] da clase alta. === Diversidade económica === [[Ficheiro:Ingresosaltos2013.png|300px|miniatura|Países de altos ingresos en 2013 segundo o Banco Mundial.]] [[Ficheiro:Banco del Sur.jpg|miniatura|esquerda|[[Néstor Kirchner]], [[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Fernández]], [[Luiz Inácio Lula da Silva]], [[Rafael Correa]], [[Evo Morales]], [[Hugo Chávez]], [[Nicanor Duarte]] firmando o Acta Fundacional do [[Banco do Sur]], na Casa Rosada.]] Na actualidade, podemos recoñecer tres tipos de sistemas económicos na América do Sur, que aínda que poden compartir aspectos similares e xerais, as súas economías seguen unha liña predeterminada, nisto recoñecemos os netamente [[capitalismo|capitalistas]], [[economía aberta|economías abertas]], os cales se basean no modelo do [[libre mercado]], países como [[Chile]], Colombia, e en menor medida Perú, que adoptaron os modelos económicos dos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], aínda que cun grao menor de [[economía mixta]], sen ser claramente distinguible. Doutra banda existen os países que aínda que sosteñen unha estrutura de apertura ao mundo, manteñen modelos máis orientados á [[economía social de mercado]] ou de [[economía mixta|economías mixtas]] en diferentes magnitudes, o caso da Arxentina, [[Uruguai]], Brasil, Ecuador, Bolivia, [[Paraguai]] que exercen un control e normativa co fin de regular o [[libre mercado]], finalmente existen aqueles países que sosteñen economías semipechadas cun espectro máis radicalizado que os anteriores, ou con moi pouca relación de [[libre mercado]], mantendo relacións económicas con países exclusivos dos seus bloques, países como Venezuela que malia soster modelos económicos semipechados, manteñen relacións comerciais coas potencias do capitalismo: Estados Unidos e [[Europa]].<ref>{{Cita web|url=http://grancomboclub.com/2009/11/las-economias-abiertas-de-america-latina.html|apelidos=Club|nome=Gran Combo|título=Las economías abiertas de América Latina » Gran Combo Club|data-acceso=2018-12-10}}</ref> === Principais industrias === [[Ficheiro:Agriculture in Brazil.PNG|miniatura|esquerda|[[Colleitadora]] nunha plantación de [[algodón]] en [[Santa Catarina, Brasil|Santa Catarina]].]] As características xerais da composición industrial e produtiva das economías exportadoras de América do Sur son a extracción de recursos naturais, maioritariamente as industrias [[Minaría|mineiras]] e [[Petróleo|petrolíferas]], [[manufactura]] e [[agricultura|agrícola]]. ==== Sector primario ==== O [[Brasil]] é o terceiro maior exportador de [[Agricultura no Brasil|produtos agrícolas]] do mundo.<ref name="exportaçãoagrícola">{{Cita novas | título = Brasil supera Canadá e se torna o terceiro maior exportador agrícola | editor = Investe S. Paulo | data = 7/03/2010 | url = http://www.investe.sp.gov.br/noticia/brasil-supera-canada-e-se-torna-o-terceiro-maior-exportador-agricola/ | dataacceso = 28/09/2014 }}</ref> A maioría dos suramericanos vive nas proximidades do [[litoral]] e por iso gran parte das áreas en que se fai uso intensivo da terra localízase nesa faixa periférica. Menos do 5% das terras da rexión son cultivadas, 19% destínanse a [[prado|pastos]] e o 47% son ocupadas por [[bosque]]s. A proporción de terra cultivada varía desde o 12% no [[Uruguai]] até o 1% no [[Paraguai]] e o 0,03% na [[Güiana Francesa]].<ref name="Economia"/> A pesar dos esforzos que se teñen feitos no sentido da [[industrialización]], América do Sur aínda é unha rexión onde as actividades agrícolas desempeñan un papel fundamental. O produto máis importante da rexión é o [[café]], cultivado sobre todo nas terras roxas dos [[Estados do Brasil|estados]] [[brasil]]eiros de [[Estado de São Paulo|São Paulo]] e [[Estado do Paraná|Paraná]] e na cordilleira occidental de [[Colombia]], constituíndo a gran fonte de divisas deses países. As principais áreas de cultura do [[millo]] encóntranse no interior do [[altiplano brasileiro]], sobre todo na súa porción suroriental, e nas terras que bordean a faixa frutícola das [[Pampa, Suramérica|pampas]] [[arxentina]]s. A [[banana]] é intensamente cultivada en torno ao [[golfo de Guaiaquil]] e ''canella'' do [[Ecuador]] (primeiro exportador da América do Sur), na rexión do baixo [[río Magdalena]] e nas baixadas quentes e húmidas do [[Rexión Sur do Brasil|sur do Brasil]]. A produción de [[trigo]] concéntrase case toda nas grandes áreas da [[Pampa, Suramérica|pampa]] húmida e no [[Rexión Sur do Brasil|Sur do Brasil]]; a [[Arxentina]] é un dos principais países frutícolas do mundo, xunto con [[Rusia]], os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] e o [[Canadá]]. O cultivo do [[cacao]] asume grande importancia na ''canella'' [[Ecuador|ecuatoriana]], en torno ao [[lago de Maracaibo]], na [[Venezuela]], e, principalmente, no sur do estado da [[Baía, Brasil|Baía]], [[Brasil]], que é o primeiro produtor suramericano e segundo produtor e exportador mundial. Destaca na [[agricultura]] [[brasil]]eira durante a década de 1970 a enorme expansión da [[soia]], que pasou a ser un dos principais produtos de exportación do país.<ref name="Economia"/> == Ciencia e tecnoloxía == [[Ficheiro:Lnls.jpg|esquerda|miniatura|[[Acelerador de partículas]] no Laboratorio Nacional de Luz Síncrotron en [[Campinas]], Brasil.]] [[Ficheiro:Aquarius SAC-D Launch (201106100022HQ) DVIDS722852.jpg|miniatura|Lanzamento do Delta II, co [[SAC-D / Aquarius|SAC-D/Aquarius]], moderno satélite arxentino de observación [[Climatoloxía|climática]] e [[Oceanografía|oceanográfica]].]] Suramérica gañou catro [[Premios Nobel]] en áreas científicas: os arxentinos [[César Milstein]], [[Luis Federico Leloir]] e [[Bernardo Houssay]] (o primeiro latinoamericano en ser galardoado cun premio Nobel), e o venezolano-estadounidense [[Baruj Benacerraf]]. Ademais houbo destacados investigadores, como o físico [[Santiago Antúnez de Mayolo]] que predixo a existencia de partículas atómicas 80 anos antes do seu descubrimento; o bioquímico [[Pablo Valenzuela]], quen dirixiu os esforzos para descubrir o virus da [[hepatite C]] e a creación da primeira vacina para a [[hepatite B]]; [[Anthony Atala]], creador do primeiro órgano humano creado nun laboratorio; [[Ricardo Baeza-Yates]], destacado creador de algoritmos computacionais; [[Andreas Pavel]], inventor do ''[[walkman]]''; [[Pedro Paulet]], creador do primeiro foguete funcional da historia, antes que os fabricados en Alemaña e os Estados Unidos; [[Alberto Santos Dumont]], enxeñeiro autodidacta e aviador, considerado por algúns como o primeiro piloto de avión da historia; [[Ladislao Biro]], inventor do [[bolígrafo]], ou o físico [[F. J. Duarte]], pioneiro mundial en investigación láser,<ref>''Optics & Photonics News'' '''6'''(10), 12 (1995).</ref> entre outros. [[Ficheiro:Paranal Platform as Night Sets In.jpg|miniatura|esquerda|[[Observatorio Paranal]], no [[cerro Paranal]], [[Taltal]], [[Rexión de Antofagasta]], Chile.]] Arxentina ten o seu propio programa de satélites, centrais nucleares e a súa propia compañía pública de enerxía nuclear, o [[INVAP]], unha [[empresa]] arxentina de alta tecnoloxía dedicada ao deseño, integración, e construción de plantas, equipamentos e dispositivos en áreas de alta complexidade como [[enerxía nuclear]], [[Sector espacial|tecnoloxía espacial]], [[industria|tecnoloxía industrial]] e equipamento médico e científico. É a única empresa en [[América Latina|Latinoamérica]] recoñecida pola [[NASA]] como apta para realizar sistemas satelitais completos, desde o seu deseño e construción ata a súa operación.<ref>{{Cita web |url=http://www.invap.net/about/perfil.html |título=Perfil de la empresa |data-acceso=07 de marzo de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20100111031724/http://www.invap.net/about/perfil.html |dataarquivo=11 de xaneiro de 2010 |urlmorta=yes }}</ref> A mesma prové a varios países de reactores nucleares.<ref>{{Cita web |url=http://www.en.argentina.ar/_en/science-and-education/index.php |título=Copia arquivada |data-acceso=07 de marzo de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20131022220544/http://www.en.argentina.ar/_en/science-and-education/index.php |dataarquivo=22 de outubro de 2013 |urlmorta=yes }}</ref> Así mesmo, a historia da posta en órbita de satélites en Suramérica é iniciada cos lanzamentos do brasileiro Brasilsat A1 en 1985 e o arxentino [[Lusat 1]] en 1990.<ref>{{Cita web|url=https://www.fayerwayer.com/2010/09/bicentenario-latinoamerica-y-el-espacio-una-historia-de-satelites//|apelidos=FayerWayer|páxina-web=FayerWayer|título=(072) Latinoamérica y el espacio: una historia de satélites|data-acceso=2018-12-10|lingua=en-US}}</ref> A partir de entón, varios países suramericanos seguiron o exemplo. Actualmente o Brasil ten 11 satélites e a Arxentina 10, Chile e Venezuela 2 e Colombia 1.<ref>{{Cita web |url=http://www.tbs-satellite.com/tse/online/thema_first.html |título={title} |data-acceso=07 de marzo de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150227152213/http://www.tbs-satellite.com/tse/online/thema_first.html |dataarquivo=27 de febreiro de 2015 |urlmorta=si }}</ref> [[Ficheiro:SSOT Chile.jpg|miniatura|[[FASat-Charlie]], satélite chileno.]] No 2002 a Arxentina logrou exitosamente a clonación do primeiro vacún, converténdose no primeiro país latinoamericano e un dos nove países do mundo en completar esta tarefa.<ref>[http://www.argentinaxplora.com/news/pampa/pampa.htm Nació Pampa, la primera ternera clonada en Argentina] {{es}}</ref> O 6 de abril do 2012 logrouse a inédita clonación de Rosita ISA, o primeiro bovino nado no mundo ao que se lle incorporaron dous xenes humanos, e que resultará nun leite con lactoferrina humana e lisozima (unha proteína e un enzima) con propiedades antibacteriais e antivirais ideais para o sistema inmunolóxico dos bebés.<ref>{{Cita web|url=https://www.infobae.com/america/|páxina-web=Infobae|título=Últimas Noticias de América Latina y del Mundo|data-acceso=2018-12-10|lingua=es-ES}}</ref> A Arxentina tamén se sitúa entre os catro únicos países a nivel mundial (xunto aos Estados Unidos, Italia e o Canadá) en lograr a clonación de cabalos de alto valor competitivo.<ref>http://america.infobae.com/notas/12012-El-primer-caballo-clonado-en-Amrica-Latina-es-argentino {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115022938/http://america.infobae.com/notas/12012-El-primer-caballo-clonado-en-Amrica-Latina-es-argentino |date=15 de xaneiro de 2013 }} {{es}}</ref> Nos anos '60 e '70 a Arxentina efectuou experiencias enviando a distintos animais en voos suborbitais a bordo de foguetes de elaboración propia, o que transformou a este país na cuarta nación en enviar animais ao espazo, e unha das únicas seis na actualidade en telo feito, xunto aos Estados Unidos, a [[Unión Soviética]], [[Francia]], o [[Xapón]] e a [[República Popular da China|China]]. En 1995 a [[Unesco]] elixiu a Arxentina como a sede para instalar o [[Observatorio Pierre Auger|Observatorio Pierre Auger en Malargüe]] na [[Provincia de Mendoza]], o cal comezou a funcionar en 2005. Trátase dun proxecto conxunto de máis de 20 países no que colaboran uns 250 científicos de máis de 30 institucións, coa finalidade de detectar [[Partícula subatómica|partículas subatómicas]] que proveñen do espazo exterior denominadas raios cósmicos.<ref>[http://revistaexactamente.wordpress.com/2010/02/04/malargue-y-la-ciencia/#more-195 Malargüe y la ciencia] {{es}}</ref> [[Ficheiro:Atucha desde el Parana.jpg|miniatura|A arxentina [[Central nuclear Atucha|Atucha I]] foi a primeira central nuclear construída en América Latina.]] No campo da [[enerxía nuclear|enerxía atómica]], só Brasil estivo ao bordo da fabricación de [[arma nuclear|armas nucleares]], de concretarse o prototipo dunha [[bomba atómica|bomba nuclear]] de tipo implosión de [[plutonio]].<ref>{{Cita web|título=PONENCIA: Desarrollo nuclear, condicionantes externos y acuerdos nucleares bilaterales: el caso de Argentina y Brasil.|lingua=es|dataacceso=25 de xullo do 2015|url=http://www.iri.edu.ar/publicaciones_iri/IRI%20COMPLETO%20-%20Publicaciones-V05/CERPI%20CENSUD/abstracts/quintanar%20romegialli%20pon.pdf |formato=PDF |autores=Silvia Quintanar e Mónica Romegialli}}</ref> Finalmente, en 1991 os parlamentos da Arxentina e o Brasil ratificaron un acordo de inspección bilateral que creou a Axencia Brasileiro-Arxentina de Contabilidade e Control de Materiais Nucleares (ABACC) para supervisar que a enerxía nuclear destas nacións se produza para fins pacíficos.<ref>{{Cita web |url=http://www.cnea.gov.ar/historia |título=Historia |editor=Comisión Nacional de Energía Atomica |lingua=es |dataacceso=1 de agosto do 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150718072355/http://www.cnea.gov.ar/historia |dataarquivo=18 de xullo de 2015 |urlmorta=yes }}</ref> Posteriormente, a Arxentina ratificou o [[Tratado de Non Proliferación Nuclear]] en 1995 e o Brasil en 1998. Doutra banda, a Arxentina e o Brasil son as únicas nacións suramericanas dotadas de [[Central nuclear|centrais nucleares]] para enfrontar a gran demanda enerxética das súas industrias:<ref>{{Cita web |url=http://www.castellanos.com.ar/cms/news/ver/4317/15 |título={title} |data-acceso=08 de agosto de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150923200746/http://www.castellanos.com.ar/cms/news/ver/4317/15 |dataarquivo=23 de setembro de 2015 |urlmorta=si }}</ref> As arxentinas [[Central nuclear Atucha|Atucha I]] (a primeira construída en toda América Latina), [[Central nuclear Atucha|Atucha II]] e [[Central Nuclear Embalse|Embalse]] e as brasileiras [[Central nuclear Almirante Álvaro Alberto|Angra I]] e [[Central nuclear Almirante Álvaro Alberto|Angra II]].<ref>[http://g1.globo.com/Noticias/Economia_Negocios/0,,MUL758157-9356,00-LOBAO+DIZ+QUE+PAIS+FARA+UMA+USINA+NUCLEAR+POR+ANO+EM+ANOS.html Lobão diz que país fará uma usina nuclear por ano em 50 anos] {{pt}}</ref> O [[Perú]] conta co [[Instituto Peruano de Enerxía Nuclear#Centro nuclear|Centro Nuclear de Huarangal]]. A utilidade máis importante que ten o centro nuclear atópase na planta de produción de radioisótopo utilizado para realizar gammagrafías, que facilitan facer diagnósticos médicos, así como unha maior precisión no estudo dos tecidos do corpo humano.<ref>{{Cita web |url=http://elcomercio.pe/lima/732444/noticia-conozca-unico-reactor-nuclear-que-cuenta-peru |título=Conozca el reactor nuclear que cuenta el Perú |data-acceso=08 de agosto de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20130407050619/http://elcomercio.pe/lima/732444/noticia-conozca-unico-reactor-nuclear-que-cuenta-peru |dataarquivo=07 de abril de 2013 |urlmorta=yes }}</ref><ref>[http://elcomercio.pe/tecnologia/331035/noticia-sabia-que-lima-tiene-reactor-nuclear ¿Sabía que Lima tiene un reactor nuclear?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301121023/http://elcomercio.pe/tecnologia/331035/noticia-sabia-que-lima-tiene-reactor-nuclear |date=01 de marzo de 2014 }} {{es}}</ref> Ademais, o centro nuclear ten laboratorios para a perfilaxe de pozos petrolefiros, interconexión de acuíferos, estudo de fugas de presas, na detección de fallas na soldadura. Na agricultura, para optimizar o uso de fertilizantes, entre outras aplicacións. [[Tecnópolis]] é a megamostra arxentina de ciencia, tecnoloxía, industria e arte máis grande de América Latina.<ref>[http://www.lanacion.com.ar/1389800-que-se-puede-recorrer-en-tecnopolis-la-megamuestra-de-ciencia-y-tecnologia-que-arranca-hoy/ Cómo es Tecnópolis, la megamuestra de ciencia y tecnología que arranca hoy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151129211839/http://www.lanacion.com.ar/1389800-que-se-puede-recorrer-en-tecnopolis-la-megamuestra-de-ciencia-y-tecnologia-que-arranca-hoy/ |date=29 de novembro de 2015 }} {{es}}</ref> As actividades abarcan desde o encontro co [[Tronador II]] (primeiro foguete de fabricación enteiramente arxentina) e o [[I.Ae. 27 Pulqui I|Pulqui I]] (primeiro [[Motor a reacción|avión de reacción]] deseñado en América Latina e o sexto do mundo), simulacións do [[big-bang]], do [[gran colisor de hadróns]] e do ambiente xélido da [[Antártida]], percorrido pola historia da [[Tecnoloxías da información e a comunicación|tecnoloxía comunicacional]], e temas variados como materiais ultraresistentes, os [[Circuíto integrado|microchips]] e a [[nanotecnoloxía]]. Na [[Güiana Francesa]] opera desde 1968 o [[Centro Espacial de Kourou]] (''Centre Spatial Guyanais'' ou ''CSG''). Este centro é un lugar de lanzamento propiedade de Francia utilizado polo [[Centre National d'Etudes Spatiales|Centro Nacional de Estudos Espaciais francés]] (CNES) e a [[Axencia Espacial Europea]] (ESA). Desde aquí son lanzadas as misións [[Ariane]] e estase traballando para que a base realice tamén lanzamentos de foguetes [[Soiuz]] como parte dun acordo entre [[Rusia]] e a ESA.<ref>{{cita web|url=http://noticias.ya.com/tecnologia/27/02/2007/soyuz-guayana-cohete.html|título=La ESA lleva el «Soyuz» a la Guayana|ano=2007|obra=Ya.com|data=2007-02-27|dataacceso=22 de agosto do 2015|lingua=es|data-arquivo=31/03/2009|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20090331135450/http://noticias.ya.com/tecnologia/27/02/2007/soyuz-guayana-cohete.html|url-morta=yes}}</ref> No deserto de Atacama, no [[Norte Grande de Chile]], existe máis dunha ducia de [[Observatorio astronómico|observatorios]] —como [[Observatorio Paranal|Paranal]] ([[Very Large Telescope|VLT]]), o complexo astronómico máis avanzado e poderoso do planeta,<ref>{{cita web|url=http://www.eso.cl/paranal.php|título=Observatorio Paranal|dataacceso=4 de decembro de 2011|formato=PHP|autor=[[Observatorio Europeo Austra|European Southern Observatory]] (ESO)|data=s/f|editorial=www.eso.cl}}</ref> [[Atacama Large Millimeter Array]] (ALMA), ata a data o maior proxecto astronómico do mundo,<ref>{{cita web|url=http://www.almaobservatory.org/es/inicio|título=Atacama Large Millimeter/submillimeter Array|dataacceso=4 de decembro de 2011|autor=ALMA|data=s/f|editorial=www.almaobservatory.org|data-arquivo=01 de decembro de 2011|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20111201230052/http://www.almaobservatory.org/es/inicio|url-morta=yes}}</ref> e [[Observatorio La Silla|La Silla]],<ref>{{cita web|url=http://www.eso.cl/lasilla.php|título=Observatorio La Silla|dataacceso=4 de decembro de 2011|formato=PHP|autor=European Southern Observatory (ESO)|data=s/f|editorial=www.eso.cl}}</ref> pertencentes ao [[Observatorio Europeo Austra|European Southern Observatory]] (ESO); [[observatorio Las Campanas|Las Campanas]],<ref>{{cita web|url=http://www.lco.cl/|título=Las Campanas Observatory|dataacceso=4 de decembro de 2011|autor=[[Observatorio Las Campanas]]|data=s/f|editorial=www.lco.cl|idioma=inglés}}</ref> da Carnegie Institution of Washington en asociación coa [[Universidade Harvard]] e o [[Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts|MIT]], e [[Observatorio de Cerro Tololo|Cerro Tololo]]<ref>{{cita web|url=http://www.ctio.noao.edu/|título=Cerro Tololo Inter-American Observatory|dataacceso=4 de decembro de 2011|autor=[[Observatorio Interamericano de Cerro Tololo]]|data=2011|editorial=www.ctio.noao.edu|idioma=inglés|data-arquivo=19 de maio de 2009|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20090519172015/http://www.ctio.noao.edu/|url-morta=yes}}</ref> e [[Observatorio Gemini#Telescopios|Gemini Sur]],<ref>{{cita web|url=http://www.gemini.edu/|título=Gemini Observatory|dataacceso=4 de decembro de 2011|autor=[[Observatorio Gemini]]|data=s/f|editorial=www.gemini.edu|idioma=inglés}}</ref> pertencentes ao consorcio AURA/NOAO (siglas en [[lingua inglesa|inglés]] da Association of Universities for Research in Astronomy/National Optical Astronomy Observatories), entre outros—. Chile posúe o 40% da observación astronómica do mundo;<ref name=acz/> o [[Telescopio Europeo Extremadamente Grande]] (E-ELT)<ref>{{cita web|url=http://www.eso.org/public/teles-instr/e-elt.html|título=The European Extremely Large Telescope|dataacceso=4 de decembro de 2011|formato=HTML|autor=European Southern Observatory (ESO)|editorial=www.eso.org|idioma=inglés}}</ref> e a ampliación do Atacama Large Millimeter Array,<ref>{{cita web|url=http://www.nrao.edu/|título=National Radio Astronomy Observatory (NRAO)|dataacceso=4 de decembro de 2011|editorial=www.nrao.edu|idioma=inglés}}</ref> o que fará que o país teña aproximadamente o 60% do total mundial.<ref name="acz">{{cita web|url=http://papeldigital.info/lt/2012/06/12/01/paginas/035.pdf|autor=Christiansen Z., Axel|data=12 de xuño de 2012|páxina-web=|título=ESO da luz verde a telescopio más grande del mundo en Chile|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20121113201520/http://papeldigital.info/lt/2012/06/12/01/paginas/035.pdf|urlmorta=yes|dataacceso=27 de xuñoo de 2012|formato=PDF|dataarquivo=13 de novembro de 2012}}</ref> [[Ficheiro:Jro array.JPG|miniatura|Radio Observatorio de Jicamarca (ROJ)]] Na cidade de [[Lima]] atópase o [[Radio Observatorio de Jicamarca]] (ROJ), unha estación [[Ecuador terrestre|ecuatorial]] da cadea de radio-observatorios de [[dispersión incoherente]] (ISR, polas súas siglas en inglés Incoherent Scatter [[Radar]]) do hemisferio oeste que se estende desde [[Lima]], o [[Perú]], ata Søndre Strømfjord, [[Groenlandia]]. O ROJ é a primeira estación científica no mundo para o estudo da [[ionosfera]] ecuatorial. O [[observatorio]] sitúase a media hora de viaxe en automóbil cara ao leste de Lima. O seu ángulo de inclinación magnética é aproximadamente 1º, pero varía lixeiramente coa altitude e a estación do ano. O radar pode determinar a dirección do [[campo magnético terrestre]] (B) con gran precisión e pode ser apuntado perpendicularmente a B nas altitudes ao longo da ionósfera. O estudo da ionósfera ecuatorial logrou un gran desenvolvemento debido, en gran parte, ás contribucións realizadas polo ROJ en radio-[[ciencia]]. En [[Venezuela]], o [[Observatorio Astronómico Nacional de Llano del Hato]] está situado nos predios da poboación de [[Apartaderos]] do estado [[Mérida (estado)|Mérida]] a 3 600 msnm converténdoo nun dos observatorios situados a maior altura do mundo, é administrado polo [[Centro de Investigacións de Astronomía]] (CIDA); desde este observatorio descubríronse e rexistráronse numerosos asteroides. Ademais este país conta coa [[Axencia Bolivariana para Actividades Espaciais]] (ABAE), ente encargado de políticas e desenvolvementos en materia aeroespacial, cuxas actividades inclúen o control do [[Satélite VENESAT-1]] Simón Bolívar e do [[Satélite Miranda (VRSS-1)]]. O [[Instituto Venezolano de Investigacións Científicas]] (IVIC), é outro importante centro de desenvolvemento tecnolóxico do cal depende a Empresa "Quimbiotec", onde funciona unha planta produtora de derivados sanguíneos, única do seu tipo no país que produce e comercializa derivados de sangue de alta calidade, así como medicamentos recombinantes, soros antiofídicos e antiescorpiónicos. Entre os seus produtos químicos e biolóxicos figuran a [[albumina]] humana, inmunoglobulina endovenosa, inmunoglobulina anti-D e [[factor VIII]] humano.<ref>{{Cita web |url=http://www.quimbiotec.com/home.php |título=Quimbiotec |data-acceso=11 de febreiro de 2017 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20130203044037/http://www.quimbiotec.com/home.php |dataarquivo=03 de febreiro de 2013 |urlmorta=yes }}</ref> Suramérica foise integrando rapidamente ás tendencias mundiais en Tecnoloxías da Información e acceso a Internet en distintas áreas. Brasil lidera a produción de software na rexión,<ref>{{Cita web|url=http://www.eclac.org/publicaciones/xml/5/35655/Capitulo8.pdf|páxina-web=|título=Desafíos y oportunidades de la industria del software en América Latina|data-acceso=10 de decembro de 2018|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20131022222649/http://www.eclac.org/publicaciones/xml/5/35655/Capitulo8.pdf|dataarquivo=22 de outubro de 2013|urlmorta=yes}}</ref> mentres Arxentina é o principal exportador de software.<ref>{{cita web |url=http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/ier2012_en.pdf |título=Information Economy Report 2012 |dataacceso=5 de xuño de 2014 |ligazón-autor=http://unctad.org |data= 2012 |idioma=inglés}}</ref> == Demografía == {{AP|Áreas metropolitanas máis poboadas de Suramérica}} [[Ficheiro:Ponte estaiada Octavio Frias - Sao Paulo.jpg|200px|miniatura|A [[Ponte Octávio Frias de Oliveira]] en [[São Paulo]].]] [[Ficheiro:Christ on Corcovado mountain.JPG|200px|miniatura|Vista de Río de Janeiro.]] === As áreas metropolitanas máis poboadas === Citypopulation realizou un informe sobre as maiores aglomeracións urbanas do planeta, quedando as seguintes quince dentro da clasificación.<ref>{{Cita web|url=https://www.citypopulation.de/world/Agglomerations.html|título=Major Agglomerations of the World - Population Statistics and Maps|dataacceso=17 de decembro de 2016|páxina-web=www.citypopulation.de}}</ref> <center> {| class="wikitable" |- ! Rango ! Aglomeración urbana ! País ! Poboación |- | align="center" |1 | align= |[[Rexión metropolitana de São Paulo|São Paulo]] | align= |{{BRA}} | align="center" |25 800 000 |- | align="center" |2 | align= |[[Gran Buenos Aires|Buenos Aires]] | align= |{{ARG}} | align="center" |15 800 000 |- | align="center" |3 | align= |[[Rexión metropolitana de Río de Janeiro|Río de Janeiro]] | align= |{{BRA}} | align="center" |12 700 000 |- | align="center" |4 | align="" |[[Área metropolitana de Lima|Lima]] | align="" |{{PER}} | align="center" |9 950 000 |- | align="center" |5 | align="" |[[Área metropolitana de Bogotá|Bogotá]] | align="" |{{COL}} | align="center" |9 880 000 |- | align="center" |6 | align="" |[[Santiago de Chile|Santiago]] | align="" |{{CHI}} | align="center" |7 050 000 |- | align="center" |7 | align= |[[Rexión metropolitana de Belo Horizonte|Belo Horizonte]] | align= |{{BRA}} | align="center" |4 925 000 |- | align="center" |8 | align="" |[[Rexión metropolitana de Porto Alegre|Porto Alegre]] | align="" |{{BRA}} | align="center" |4 075 000 |- | align="center" |9 | align="" |[[Distrito Federal, Brasil|Brasilia]] | align="" |{{BRA}} | align="center" |3 825 000 |- | align="center" |10 | align="" |[[Área metropolitana de Medellín|Medellín]] | align="" |{{COL}} | align="center" |3 800 000 |- | align="center" |11 | align="" |[[Recife]] | align="" |{{BRA}} | align="center" |3 775 000 |- | align="center" |12 | align="" |[[Distrito metropolitano de Caracas|Caracas]] | align="" |{{VEN}} | align="center" |3 700 000 |- | align="center" |13 | align= |[[Salvador de Baía]] | align= |{{BRA}} | align="center" |3 650 000 |- | align="center" |14 | align="" |[[Fortaleza, Ceará|Fortaleza]] | align="" |{{BRA}} | align="center" |3 575 000 |- | align="center" |15 | align="" |[[Curitiba]] | align="" |{{BRA}} | align="center" |3 275 000 |} </center> === Conformación étnica === [[Ficheiro:Ethnic Composition of the Americas.PNG|right|miniatura|Composición étnica. É importante sinalar que no traballo do Dr. Lizcano (no cal se basea este gráfico) a clasificación mestiza baséase máis na cultura na cal os individuos de cada país viven que nos trazos biolóxicos, nestes países boa parte das persoas consideradas biolóxicamente brancas son mestizas no aspecto cultural, por tanto son clasificadas como mestizas.<ref>{{cita web|url=http://www.redalyc.org/pdf/105/10503808.pdf|título=Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI |cita= Respecto diso non debe esquecerse que nestes países boa parte das persoas consideradas biolóxicamente brancas son mestizas no aspecto cultural, o que aquí nos interesa. (pax.196)|dataacceso=27 de xuño de 2013|data=16 de marzo de 2005|editorial=Redalyc.org}}</ref>]] A rexión é unha das máis diversas do mundo. Isto é o resultado da colonización española e portuguesa nunha zona poboada por numerosos pobos indíxenas, pola traída forzosa de escravos negros de África, pola inmigración masiva de europeos e asiáticos desde o século XIX, e pola mestura entre estes distintos grupos, orixinando numerosas variantes.<ref>{{cita web|url=http://web.archive.org/web/http://é.encarta.msn.com/encyclopedia_761574914_3/Sudam%C3%A9rica.html#s10|título=Sudamérica|ano=2008|obra=Encarta|dataacceso=2 de xullo de 2008|idioma=español}}</ref> Aínda que non existe claridade, nin consenso sobre os volumes de poboación indíxena tras a chegada dos colonizadores europeos, estímase que o seu número debe ascender polo menos aos 20 millóns de persoas, dos cales uns 10 millóns atópanse na Suramérica andina, e uns 10 na Suramérica extra andina;<ref>[http://www.virtual.unal.edu.co/cursos/sedes/leticia/80011/lecciones/mod3/leccion1.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006080312/http://www.virtual.unal.edu.co/cursos/sedes/leticia/80011/lecciones/mod3/leccion1.html|date=06 de outubro de 2013}} Universidade Nacional de Colombia - La Amazonia brasilera y el trapecio colombiano.</ref> aínda que hai investigadores que calculan o número en varios centos de millóns.<ref>[http://books.google.cl/books?id=Tk1bAAAAQAAJ&pg=PA268&lpg=PA268&dq=Riccioli+300+millones&source=bl&ots=AqEGnL1pfu&sig=BhGDD7RfW9D7PFvk9a9hysmn04U&hl=es&ei=i0uTSoa3CIaMtget_bRM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=4#v=onepage&q=Riccioli%20300%20millones&f=false] Francisco Javier Clavijero (1844) Historia antigua de México y de su conquista, Imprenta de Lara</ref> Entre os séculos XVI e XIX, pola súa banda a rexión recibiu a chegada de varios millóns de escravos procedentes de África, dos cales polo menos 3 millóns chegarían a Brasil,<ref>Darcy Ribeiro. O Povo Brasileiro, Vol. 07, 1997 (1997). Aínda que a cifra é moito máis alta, calculándose en 12 millóns os africanos levados a Brasil, téndese a aceptar que a maioría morría nas viaxes ou non sobrevivía ás duras condicións de vida.</ref> e uns 2 millóns ás distintas colonias españolas en América. A partir da segunda metade do século XIX e na primeira metade do século XX, a rexión experimentou unha masiva inmigración europea, concentrándose preferentemente na [[Arxentina]], o [[Brasil]], o [[Uruguai]], [[Chile]] e [[Venezuela]]. Esta poboación proviña de [[España]], [[Italia]], [[Alemaña]] e [[Portugal]], entre outros países. Tamén se recibiu unha considerable inmigración proveniente de [[Palestina (rexión)|Palestina]], [[Armenia]], [[Siria]] etc.; así como do [[Xapón]], da [[República Popular da China|China]]<ref>{{Cita web |url=http://www.ocac.gov.tw/download.asp?tag=P&file=DownFile%2FFile_17979.pdf&no=17979 |título=Páxina en web.archive.org<!-- título generado--> |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20131018051535/http://www.ocac.gov.tw/download.asp?tag=P&file=DownFile%2FFile_17979.pdf&no=17979 |dataarquivo=18 de outubro de 2013 |data-acceso=17 de decembro de 2017 |urlmorta=yes }}</ref> e de [[Corea]]. Países como Uruguai e a Arxentina posúen un alto compoñente europeo nas súas poboacións, superando o 80% do total.<ref>{{Cita web |url=http://www.ancestrositalianos.com/inmigracion/la-gran-inmigracion-italiana.html |título=La gran inmigración italiana |dataacceso=7 de febreiro do 2018 |lingua=es |data-arquivo=15 de outubro de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20171015094858/http://www.ancestrositalianos.com/inmigracion/la-gran-inmigracion-italiana.html |url-morta=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.scielo.org.ar/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0025-76802006000200004&lng=es&nrm=iso&tlng=es |título=Mezcla génica en una muestra poblacional de la ciudad de Buenos Aires |dataacceso=7 de febreiro do 2018 |lingua=es |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20110719225555/http://www.scielo.org.ar/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0025-76802006000200004&lng=es&nrm=iso&tlng=es |dataarquivo=19 de xullo de 2011 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.zingerling.com.ar/obras/geneitaliana/laargentinayloserupeos.htm |título=Página en www.zingerling.com.ar<!-- título generado--> |data-acceso=07 de febreiro de 2018 |data-arquivo=26 de xuño de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170626202432/http://www.zingerling.com.ar/obras/geneitaliana/laargentinayloserupeos.htm |url-morta=yes }}</ref> En Chile, o grao de compoñente europeo é moi importante alcanzando un 52% da súa poboación.<ref name="Lizcano-CR">{{Cita web |url=http://convergencia.uaemex.mx/rev38/38pdf/LIZCANO.pdf |título=Composición Étnica de las Tres Áreas Culturales del Continente Americano al Comienzo del Siglo XXI |formato=[[PDF]] |páxina=218 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140224061845/http://convergencia.uaemex.mx/rev38/38pdf/LIZCANO.pdf |dataarquivo=24 de febreiro de 2014 |data-acceso=07 de febreiro de 2018 |urlmorta=yes }}</ref> En Venezuela preto do 49-50% do total,<ref>{{Cita web |url=http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/ResultadosBasicosCenso2011.pdf |título=Página en www.ine.gov.ve<!-- título generado--> |data-acceso=07 de febreiro de 2018 |data-arquivo=15 de novembro de 2018 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20181115145751/http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/ResultadosBasicosCenso2011.pdf |url-morta=yes }}</ref> no Brasil o 47,7%<ref>{{Cita web |url= http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/tendencia_demografica/analise_populacao/1940_2000/default.shtm |título= Tendências Demográficas: Uma análise da população com base nos resultados dos Censos Demográficos 1940 e 2000 |dataacceso=5 de decembro de 2011 |data=2001 |obra= IBGE.gov.br |autor= IBGE |idioma=portugués}}</ref> e en Colombia son o 37% do total da súa poboación.<ref name="Colombia a country study">{{Cita web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pdf/CS_Colombia.pdf |título=Colombia a country study |dataacceso=13 de maio de 2013 |ano=2010 |editorial=lcweb2.loc.gov |idioma=inglés |páxinas=86-87 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20110605232154/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pdf/CS_Colombia.pdf |dataarquivo=5 de xuño de 2011 }}</ref> O país onde a porcentaxe de [[ amerindio]]<nowiki/>s é o maior compoñente da poboación é Bolivia. Así mesmo, existen significativas comunidades indíxenas no Perú,<ref name="unicef">{{Cita web |url=http://www.unicef.org/lac/PERU_revisado.pdf |título= Población Indígena en el Perú }}</ref> e Ecuador. En Chile a poboación amerindia é unha porcentaxe baixa aínda que non é unha minoría case inexistente. No caso do Brasil e a Arxentina si se consideran minorías case inexistentes. No Uruguai non é posible atopar descendentes [[Pobos indíxenas de América|amerindios]] puros; con todo, existen descendentes mestizos (con devanceiros [[Pobo charrúa|charrúas]]) concentrados especialmente no noroeste dese país. En tal medida poderíase cualificar á Arxentina e ao Uruguai como de predominancia caucásica; Bolivia e o Perú de predominancia amerindia; Chile, Venezuela, o Brasil e Colombia como países mixtos (brancos-mestizos); mentres, Paraguai e Ecuador dunha maioría mestiza; Güiana e Suriname poden ser cualificados como países afrodescendentes. Segundo un estudo xenético autosómico de 2015, o cal incluíu outros 25 estudos, con 38 poboacións do Brasil, a composición do Brasil é a seguinte: a achega europea é 62%, a africana 21% e a indíxena (17%. A contribución europea é máis alta no sur (77%), a africana máis forte no nordeste (21%) e a indíxena no norte (32%).<ref name="ReferenceA">{{cita web |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajhb.22714/abstract|título=Meta-analysis of Brazilian genetic admixture and comparison with other Latin America countries}}</ref> == Idiomas == === Linguas europeas === [[Ficheiro:Lenguas en Sudamérica con colores aptos para daltónicos.PNG|miniatura|Linguas en Suramérica: O español (en amarelo); o [[Lingua portuguesa|portugués]] (en azul); o [[Lingua inglesa|inglés]] (en vermello); o [[Lingua neerlandesa|neerlandés]] (en celeste); e o [[Lingua francesa|francés]] (en negro).]] O [[Lingua castelá|español]] e o portugués son os idiomas principais do subcontinente. O portugués fálase principalmente no Brasil, onde é o idioma oficial. O español é oficial en todos os países a excepción do xa mencionado Brasil e nas Güianas, tamén a máis falada do [[subcontinente]]. En [[Güiana]], nas illas Malvinas (en litixio entre a Arxentina e o [[Reino Unido]] quen as administra) e en [[Trinidad e Tobago]] fálase o inglés. En [[Suriname]], fálase o [[Lingua neerlandesa|neerlandés]]. No Departamento de Ultramar da Güiana Francesa, fálase o francés. [[Ficheiro:Map-Most Widely Spoken Native Languages in Latin America.png|miniatura|Áreas de distribución das linguas indíxenas americanas máis faladas en Suramérica a principios do século XXI:{{Lenda|#39f|'''Quechua'''}}{{Lenda|#ff3|'''Guaraní'''}}{{Lenda|#f93|'''Aimara'''}}{{Lenda|#001|'''Mapuche'''}}]] {| class="wikitable" |- style="background:#efefef;" ! ! Idioma ! Parlantes ! Falase en ! Extensión |- |[[Ficheiro:Idiomaespañol.svg|25px]] |[[Lingua castelá|Español]] |align="right"|210 756 642 |{{ARG}}<br /> {{BOL}}<br /> {{CHL}}<br /> {{COL}}<br /> {{ECU}}<br /> {{PAR}}<br /> {{PER}}<br /> {{URY}}<br /> {{VEN}} |align="right"|8 845 020 [[quilómetro cadrado|km²]] |- |[[Ficheiro:Flags of Brazil and Portugal.svg|25px]] |[[Lingua portuguesa|Portugués]] |align="right"|206 874 137 |{{BRA}} |align="right"|8 515 767 [[quilómetro cadrado|km²]] |- |[[Ficheiro:English language.png|25px]] |[[Lingua inglesa|Inglés]] |align="right"|800 000 |{{GUY}}<br /> {{FLK}}<br /> {{TTO}} |align="right"|232 271 [[quilómetro cadrado|km²]] |- |[[Ficheiro:Nld-language.png|25px]] |[[Lingua neerlandesa|Neerlandés]] |align="right"|510 000 |{{SUR}} <br /> {{ARU}} <br /> [[Ficheiro:Flag of Curaçao.svg|25px]] [[Curazao]] <br /> {{BON}} |align="right"|164 443 [[quilómetro cadrado|km²]] |- |[[Ficheiro:Flag of French language (QC-FR) (1974-2020).svg|25px]] |[[Idioma francés|Francés]] |align="right"|230 000 |{{GUF}} |align="right"|83 534 [[quilómetro cadrado|km²]] |} === Linguas nativas === {{AP|Linguas de Suramérica}} Na actualidade aínda se falan máis de 300 [[linguas indíxenas de América|linguas indíxenas]] pertencentes a multitude de familias (case a metade delas fálanse no Brasil), e rexistrouse a extinción dunhas 180 máis desde a chegada dos europeos.<ref>Ver listaxes [[Linguas indíxenas de América]]</ref><ref>Ver listaxes en [http://www.ethnologue.com/country_index.asp?place=Americas Ethnolgue]</ref> Recoñecéronse máis de 33 [[familia de linguas|familias]] de tamaño grande ou medio, e existe un número elevado de [[linguas illadas]] e mesmo linguas insuficientemente documentadas que non puideron ser clasificadas adecuadamente. Desde o punto de vista [[tipoloxía lingüística| tipolóxico]] as [[linguas andinas]] difiren notablemente das [[linguas amazónicas]] aínda que existe unha zona de transición entre estes grupos. As [[linguas quechuas]] son a familia de linguas cun maior número de falantes, con máis de 12 millóns de persoas. Tradicionalmente fálase do "quechua" ou "quichua" como dun só idioma, aínda que desde o punto de vista lingüístico existen variedades [[intelixibilidade mutua|dificilmente intelixibles]] entre si. Segundo a [[Constitución Política do Estado de Bolivia de 2009|Constitución Política de Bolivia]], o ''[[Quechua do sur|quechua]]'' é un dos 37 [[Idiomas de Bolivia#Idiomas Oficiais de Bolivia|idiomas oficiais de Bolivia]].<ref name="constitucion_ bolivia">{{Cita web |título=Nova Constitución Política do Estado de Bolivia, 2009. Artigo 5 |url=http://www.presidencia.gob.bo/download/constitucion.pdf |formato=PDF |dataacceso=12 de febreiro de 2009 |cita=I. Son idiomas oficiais do Estado o castelán e todos os idiomas das nacións e pobos indíxena orixinario campesiños, que son o aimara, araona, baure, bésiro, canichana, cavineño, caiubaba, chácobo, chimán, ese ejja, guaraní, guarasuawe, guaraiu, itonama, leco, machajuyai-kallawaya, machineri, maropa, mojeño-trinitario, mojeño-ignaciano, morei, mosetén, movima, pacawara, puquina, quechua, sirionó, tacana, tapiete, toromona, uruchipaia, weenhayek, iaminawa, yuki, iuracaré e zamuco. |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20090521023641/http://www.presidencia.gob.bo/download/constitucion.pdf |dataarquivo=21 de maio de 2009 |urlmorta=yes }}</ref> No Perú, o quechua, que se fala nalgunhas variedades, está declarado como [[lingua oficial]].<ref name="constitucion_ peru">{{Cita web |url=http://pdba.georgetown.edu/Constitutions/Peru/per93reforms05.html|título=Constitución Política do Perú, 1993. Art. 48 | dataacceso=24 de agosto de 2008 |cita=Son idiomas oficiais o castelán e, nas zonas onde predominen, tamén o son o quechua, o aimara e as demais linguas orixinarias do continente, segundo a lei.}}</ref> Fálase ademais, unha considerable minoría en Ecuador, en [[Santiago del Estero]] (Arxentina), Tucumán, Salta e Jujuy, así como no norte de Chile.<ref name="eth">[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=CL Chile profile], Ethnologue, retrieved October 10 th, 2007</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cqu |título=SIL International |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20080619064049/http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cqu |dataarquivo=19 de xuño de 2008 |data-acceso=22 de xullo de 2018 |url-morta=yes }}</ref> O [[Lingua guaraní|guaraní]] é a segunda lingua indíxena máis falada con máis de 7 millóns de persoas, principalmente no Paraguai, onde é un dos idiomas oficiais, e na [[provincia de Corrientes]] na Arxentina, onde é cooficial. O [[Lingua aimara|aimara]] é tamén cooficial en Bolivia, mentres que no Perú só o é onde prevalece,<ref>No Perú non se desenvolveu lexislación que poña en práctica a oficialidade constitucional do aimara, nin ten uso oficial ningún na administración do Estado, cunha excepción: os programas rurais de [[Educación Bilingüe Intercultural|EBI]]</ref> así mesmo o aimara constitúe a primeira lingua de case un terzo da poboación de Bolivia e é o principal idioma [[amerindio]] do sur peruano, o norte chileno e é falado tamén no norte da Arxentina pola comunidade aimara.<ref name="eth"/><ref>(Hardman 2000: p. 1)</ref>[[Ficheiro:SouthAmerican families.png|290x290px|dereita| miniatura|As principais familias de América do Sur (exceptuando o quechua, aimara, mapudungun e guaraní).]]{{ VT|Linguas amazónicas|Linguas andinas|Lista de linguas indíxenas de América#Suramérica}} {| class=" wikitable" |- style=" background:# efefef;" ! ! Idioma ! Parlantes ! Fálase en ! Extensión |- |[[Ficheiro:Flag of Cusco.svg|bordo|25 px]] |[[Linguas quechuas|Quechua]] | align=" right"|10 000 000 |{{PER}}<br> {{ECU}}<br> {{BOL}}<br>{{ARG}}<br> {{CHI}}<br>{{COL}} | align=" right"|[[Quechua I]]<br>[[Quechua II]] |- |{{PRYb}}<br> {{BOLb}}<br> [[Ficheiro:Bandera de la Provincia de Corrientes.svg|20px]]<br> [[Ficheiro:Bandeira de Mato Grosso do Sul.svg|20px]] |[[Lingua guaraní| Guaraní]] | align=" right"|8 000 000 |{{PAR}}<br> {{BOL}}<br> {{ARG}}<br> {{BRA}} | align=" right"|500 000 [[Quilómetro cadrado|km²]] |- |[[Ficheiro:Banner of the Qulla Suyu (1979).svg|bordo|27 px]] |[[Lingua aimará| Aimará]] | align=" right"|2 000 000 |{{BOL}}<br> {{PER}}<br> {{CHI}}<br> {{ARG}} | align=" right"|[[Andes#Andes centrais|Andes centrais]] |- |} === Linguas significativas non oficiais === * O [[Lingua mapuche|mapudungun]] é a lingua nativa dos [[Pobo mapuche|mapuches]], falada por unhas 450 mil persoas no centro-sur de Chile e na Patagonia arxentina. * O [[Lingua wayuu|wayúu]] é unha lingua indíxena falada por algo máis de 300 mil persoas nos países de Colombia e Venezuela. En Colombia esta lingua é oficial nos territorios indíxenas [[Pobo wayuu|wayúu]] desde a [[Constitución de Colombia de 1991|Constitución Política de 1991]]; así mesmo é cooficial en Venezuela desde 1999, como recolle a [[Constitución de Venezuela de 1999|constitución venezolana]]. * Diversos idiomas, como o [[Lingua alemá|alemán]] (o sur do Brasil, Paraguai, Arxentina, o sur de Chile e a selva central do Perú) o [[Lingua italiana|italiano]] (Arxentina, Brasil, Colombia, Uruguai, Venezuela), e o [[Lingua xaponesa|xaponés]] (Brasil, Perú e Colombia) son aínda falados polos inmigrantes que chegaron aos países a fins do século XIX e ao longo do século XX. * O [[Lingua galesa|galés]] fálase na provincia arxentina de [[Provincia de Chubut| Chubut]]. * O [[Lingua croata|croata]] é falado por parte da comunidade de descendentes de inmigrantes que habita nas rexións chilenas de [[Rexión de Antofagasta|Antofagasta]] e [[Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena| Magallanes]]. * O [[Lingua inglesa|inglés]] en illas e costas do Caribe Colombiano. O [[Lingua árabe|árabe]] ten unha forte presenza no norte de Colombia. == Relixión == [[Ficheiro:Pope Francis in March 2013.jpg|miniatura|O [[Arxentina|arxentino]] [[Francisco, papa|Jorge Mario Bergoglio]] transformouse o 13 de marzo de 2013 no primeiro e único latinoamericano e primeiro nado en América na historia mundial en converterse en Papa e xefe de Estado da [[Cidade do Vaticano]], adoptando o nome de [[Francisco, papa|Francisco]].]] [[Ficheiro:Catedral1 Rodrigo Marfan.jpg|miniatura|[[Catedral Metropolitana de Brasilia|Catedral Metropolitana de Nosa Señora Aparecida]] (''Nossa Senhora Aparecida'').]] [[Ficheiro:Catedral_Metropolitana_de_Barquisimeto.jpg|miniatura|[[Catedral de Barquisimeto]].]] [[Ficheiro:Luján - Basílica de Nuestra Señora de Luján - 200807e.jpg|miniatura|[[Basílica de Nosa Señora de Luján]] na cidade de [[Luján]], [[Arxentina]].]] {| class="wikitable" border="1" align="center" cellpadding="10" cellspacing="2" |+ align="center" style="background:DarkSlateBlue; color:white"|Relixión por país (2010) |- bgcolor="#CCCCCC" !style="background:Lavender; color:Black"|Países !style="background:Lavender; color:Black"|Cristiáns !style="background:Lavender; color:Black"|Católicos !style="background:Lavender; color:Black"|Protestantes !style="background:Lavender; color:Black"|Non afiliados <ref>Agnósticos, ateos, crentes sen afiliación relixiosa.</ref> |- |{{ARX}}||88&nbsp;%|||77&nbsp;%|||11&nbsp;%|||11&nbsp;% |- |{{ARU}}||94&nbsp;%|||81&nbsp;%|||13&nbsp;%|||6&nbsp;% |- |{{BOL}}||96&nbsp;%|||74&nbsp;%|||22&nbsp;%|||4&nbsp;% |- |{{BON}}||91&nbsp;%|||77&nbsp;%|||14&nbsp;%|||7&nbsp;% |- |{{BRA}}||87&nbsp;%|||65&nbsp;%|||22&nbsp;%|||8&nbsp;% |- |{{CHL}}||70&nbsp;%<ref name="lasegunda.com">{{Cita web |url=http://www.lasegunda.com/Noticias/Impreso/2014/04/928869/disminuyen-los-catolicos-y-crecen-los-agnosticos-en-chile |título=Páxina en www.lasegunda.com }}</ref>|||57&nbsp;%|||13&nbsp;%|||25&nbsp;%<ref name="lasegunda.com"/> |- |{{COL}} ||92&nbsp;%|||80&nbsp;%|||12&nbsp;%|||7&nbsp;% |- |{{CUR}}||91&nbsp;%|||73&nbsp;%|||18&nbsp;%|||6&nbsp;% |- |{{ECU}}||94&nbsp;%|||82&nbsp;%|||12&nbsp;%|||6&nbsp;% |- |{{GUY}}||65&nbsp;%|||13&nbsp;%|||52&nbsp;%|||2&nbsp;% |- |{{GUFb}} {{FRAb}}[[Güiana Francesa]]||85&nbsp;%|||77&nbsp;%|||8&nbsp;%|||3&nbsp;% |- |{{FLK}} ||67&nbsp;%|||21&nbsp;%|||46&nbsp;%|||32&nbsp;% |- |{{PAR}}||95&nbsp;%|||85&nbsp;%|||10&nbsp;%|||2&nbsp;% |- |{{PER}}||94&nbsp;%|||81&nbsp;%|||13&nbsp;%|||3&nbsp;% |- |{{SUR}}||51&nbsp;%|||29&nbsp;%|||22&nbsp;%|||5&nbsp;% |- |{{URY}}||58&nbsp;%|||47&nbsp;%|||11&nbsp;%|||41&nbsp;% |- |{{VEN}}||88&nbsp;%|||71&nbsp;%|||17&nbsp;%|||8&nbsp;% |- |Total América do Sur||82&nbsp;%|||61&nbsp;%|||21&nbsp;%|||13&nbsp;% |} O [[cristianismo]] ([[catolicismo]], seguido do [[protestantismo]]) é a relixión predominante, aínda que o número de fieis ten tendencia a decrecer por causa do crecemento do [[agnosticismo]], e o [[ateísmo]] . Tamén existen diversas relixións entre os nativos indíxenas. Brasil é o país con maior número de católicos no mundo, aínda que o seu número diminúe, rapidamente.<ref>{{Cita web |url=http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2000/populacao/religiao_Censo2000.pdf |título=Página en www.ibge.gov.br |data-acceso=13 de xaneiro de 2019 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20110221195629/http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/censo2000/populacao/religiao_Censo2000.pdf |dataarquivo=21 de febreiro de 2011 |urlmorta=yes }}</ref> Tamén hai numerosas comunidades xudías na Arxentina, o Brasil e o Uruguai. As relixións afroamericanas teñen presenza en países con forte poboación negra como Colombia, Venezuela e o Brasil, no Uruguai hai unha minoría de practicantes da relixión umbandista. {{VT|Mitoloxía de América do Sur}} == Cultura == {{AP|Cultura de América do Sur}} A cultura suramericana está marcada polo pasado colonial e o devanceiro precolombiano en principal medida aos que se foron sumando, en distinta medida, elementos traídos por posteriores inmigrantes que foron chegando á rexión. Así mesmo vese o crecente desenvolvemento dunha cultura enmarcada no proceso de [[globalización]]. As diferenzas culturais son pronunciadas e a partición do subcontinente na [[Colonización europea de América|época colonial]] fixo que existan dúas linguas dominantes, o castelán e o portugués, este último falado case que exclusivamente no Brasil. A cultura indíxena de orixe precolombiano ten forte presenza no Perú e Bolivia e algunhas rexións da Amazonia. En Paraguai, o guaraní (lingua aborixe usada polo pobo do mesmo nome) é amplamente utilizado ademais do castelán, e mesmo recoñecido como idioma oficial do país. As diferenzas culturais non están enmarcadas dentro das fronteiras nacionais. Así é posible atopar maior similitude cultural entre os habitantes de sectores fronteirizos que entre eses mesmos e os do interior de cada país. Isto débese en parte á división postcolonial que acompañou á formación dos estados independentes durante o século XIX. === Arte e literatura === [[Ficheiro:Gabriela Mistral-01.jpg|miniatura|esquerda|150px|[[Gabriela Mistral]], primeira suramericana en obter o [[Premio Nobel de Literatura]].]] [[Ficheiro:Cesar vallejo 1929 RestauradabyJohnManuel.jpg|miniatura|150px|[[César Vallejo]] é considerado un dos maiores poetas de Suramérica e Latinoamérica.]] [[Ficheiro:Jorge Luis Borges Hotel.jpg|miniatura|esquerda|150px|[[Jorge Luis Borges]] é considerado un dos maiores expoñentes da literatura latinoamericana no mundo.]] A cultura suramericana está presente de diversas maneiras a nivel mundial. Así, por exemplo as artesanías andinas gozan de considerable demanda en diferentes mercados como o europeo.{{cómpre referencia}} Na primeira metade do século XX, o [[tango]], un estilo musical e unha danza de orixe rioplatense (arxentino-uruguaio), tivo grande éxito en Europa e Colombia. Esta música era interpretada en castelán o que non foi un obstáculo para a súa difusión no exterior. En América de Sur desenvolvéronse estilos musicais non exclusivos do subcontinente, como a [[Salsa (xénero musical)|salsa]], que ten o seu ''"capital"'' en [[Cali|Santiago de Cali]], Colombia. Tamén algunhas expresións culturais do Brasil teñen unha forte presenza a nivel mundial onde elementos como o [[capoeira]], a [[bossa nova]] e o [[samba]] contan con renome universal.<ref>{{Cita web |url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,1046553,00.html |título=El ritmo en la sangre: Salsa, tango y samba en Alemania |ano=2003 |obra=Deutsche Welle 27 de diciembre de 2003 |dataacceso=25 de agosto de 2007}}</ref> A literatura ten unha importancia significativa en Suramérica e proba diso son os catro escritores que foron laureados co [[Premio Nobel de Literatura]]: Os chilenos [[Gabriela Mistral]] e [[Pablo Neruda]], o colombiano [[Gabriel García Márquez]] e o peruano [[Mario Vargas Llosa]]. Respecto dun galardón específico do idioma castelán, os arxentinos [[Jorge Luis Borges]], [[Ernesto Sabato]], [[Adolfo Bioy Casares]] e [[Juan Gelman]]; os chilenos [[Gonzalo Rojas]], [[Jorge Edwards]] e [[Nicanor Parra]]; o paraguaio [[Augusto Roa Bastos]], e o uruguaio [[Juan Carlos Onetti]] foron premiados co [[Premio Cervantes]]. Outros escritores e figuras da literatura continental en español son os venezolanos [[Rómulo Gallegos]], [[Teresa de la Parra]] e [[Arturo Uslar Pietri]]; os arxentinos [[Julio Cortázar]], [[Alfonsina Storni]], [[Victoria Ocampo]] e [[Roberto Arlt]]; os chilenos [[Vicente Huidobro]], [[Manuel Rojas (escritor)|Manuel Rojas]], [[José Donoso]] e [[Roberto Bolaño]]; o paraguaio [[Augusto Roa Bastos]]; os peruanos [[César Vallejo]], [[Ciro Alegría]] e [[Julio Ramón Ribeyro]]; os uruguaios [[Felisberto Hernández]], [[Juan Carlos Onetti]], [[Mario Benedetti]] e [[Eduardo Galeano]]. O máximo galardón da lingua portuguesa, o [[Premio Camões]] foi concedido desde a súa creación en 1988 aos seguintes autores brasileiros: [[João Cabral de Melo Neto]], [[Rachel de Queiroz]], [[Jorge Amado]], [[ António Cândido]], [[ Autran Dourado]], [[Rubem Fonseca]], [[Lygia Fagundes Telles]], [[João Ubaldo Ribeiro]], [[Ferreira Gullar]] e [[Dalton Trevisan]]. Pero fóra destes expoñentes recentes, Brasil achegou outros autores literarios de repercusión continental e mundial como [[Machado de Assis]], [[Euclides da Cunha]], [[Vinicius de Moraes]], [[Clarice Lispector]] e [[Paulo Coelho]]. Por outra banda, o xurdimento e desenvolvemento de diversos estilos ou correntes literarias relaciónanse con América do Sur. Así por exemplo, aínda que de autor nicaraguano, [[Rubén Darío]], o primeiro libro do [[Literatura modernista|modernismo hispánico]], ''[[Azul...]]'', publicouse en [[ Valparaíso]] en 1888 marcando senda para numerosos autores do subcontinente. Mentres a orixe e universalización do chamado [[realismo máxico]] tamén se asocia con autores suramericanos, como [[María Luisa Bombal]], [[Arturo Uslar Pietri]] e [[Gabriel García Márquez]]. Outros casos son numerosos, como a máis persoal, aínda que tamén iniciadora dunha escola, "[[antipoesía]]" de Nicanor Parra ou o "[[ Creacionismo (literatura)|creacionismo]]" de [[Vicente Huidobro]]. Pola súa banda, no Brasil xurdiron correntes e escolas literarias de carácter nacional, como o [[modernismo brasileiro]], diverso do hispánico, que tamén ten expoñentes na plástica. [[Jorge Luis Borges]] foi un dos autores máis importantes e influentes da literatura do [[século XX]], a nivel suramericano e global. Inventou practicamente un novo xénero de literatura. Recibiu o primeiro Prix International da historia en 1961, e o [[Premio Jerusalem]] en 1971. Cego aos 55 anos, foi moi polémico, con posturas políticas que lle impediron gañar o [[Premio Nobel de Literatura]]<ref>{{cita publicación periódica| idioma= en| url= http://www.nytimes.com/1983/10/07/books/83nobel.html|título= Briton gana el Premio Nobel de Literatura|autor= James M. Markham|publicación= The New York Times|data= 7 de outubro de 1983|dataacceso=15 de agosto de 2017}}</ref><ref>{{cita publicación periódica| idioma= en| autor= Feldman, Burton |data=2000|título= ''El Premio Nobel: una historia de genio, controversia y prestigio''|editorial= Arcade| páxina= 81}}</ref> ao que foi candidato durante case trinta anos. O escritor e ensaísta [[John Maxwell Coetzee|J. M. Coetzee]] dixo del: «El, máis que calquera outro, renovou a linguaxe de ficción e así abriu o camiño para toda unha xeración de destacados novelistas hispanoamericanos».<ref>{{cita publicación periódica|autor=Coetzee, J.M.|título= "Borges's Dark Mirror"|publicación= ''New York Review of Books''|volume= 45 (16)|data= 22 de outubro de 1998}}</ref> ==== Artes plásticas ==== [[Ficheiro:Fernando Botero, Bird (1990), Singapore - 20040616.jpg|miniatura|Paxaro grande. Obra de Fernando Botero exposta en Singapur.]] O artista plástico [[Oswaldo Guayasamín]] (1919-1999) de [[Ecuador]], representou co seu estilo na pintura e a escultura durante moito tempo, o sentir dos pobos da América Latina resaltando as inxustizas sociais en diversas partes do mundo.<ref>{{Cita novas |título=Guayasamín, el pintor ecuatoriano que retrató el sufrimiento de los pueblos latinoamericanos |url =http://www.andes.info.ec/es/noticias/guayasamin-pintor-ecuatoriano-retrato-sufrimiento-pueblos-latinoamericanos.html |idioma =es  |data=10 de marzo de 2016|xornal=El tiempo: diario de Cuenca |dataacceso= 15 de xaneiro do 2019}}</ref> O venezolano [[Armando Reverón]], cuxa obra empeza a ser recoñecida internacionalmente, é un dos artistas máis importantes do século XX en América do sur; é precursor da [[Arte povera]] e do [[Happening]]. O colombiano [[Fernando Botero]] (1932) é un dos maiores expoñentes da pintura e a escultura que continúa en activo e que foi capaz de desenvolver un estilo recoñecible e propio.<ref>{{Cita web |url=https://www.museobilbao.com/exposiciones/fernando-botero-186 |título=Museo de Bilbao |dataacceso=8 de outubro de 2012 |autor=Museo de Bilbao |data-arquivo=28 de febreiro de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170228090852/https://www.museobilbao.com/exposiciones/fernando-botero-186 |url-morta=yes }}</ref> Pola súa banda, o venezolano [[Carlos Cruz-Diez]] contribuíu notablemente a [[arte contemporánea]], con presenza de obras en todo o mundo.<ref>{{Cita web |url=http://www.wallpaper.com/art/carlos-cruz-diez-unveils-new-work-in-washington-dc |título=Cruz control: Carlos Cruz-Diez redefines colour with new work in Washington DC |dataacceso=5 de setembro de 2016 |apelido=Serafin |nome=Amy |data=2015 |formato=HTML |editorial=Wallpaper |idioma=en}}</ref> Actualmente diversos artistas suramericanos emerxentes son recoñecidos pola crítica da arte internacional: [[Guillermo Lorca García-Huidobro|Guillermo Lorca]], pintor chileno,<ref>{{Cita web |url= http://www.mnba.cl/617/articles-46265_archivo_01.pdf |título= Museo Nacional de Bellas Artes de Santiago de Chile |dataacceso= 2 de xuño de 2014 |data-arquivo= 20 de outubro de 2016 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20161020091408/http://www.mnba.cl/617/articles-46265_archivo_01.pdf |url-morta= yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://lifestyle.americaeconomia.com/articulos/pintor-guillermo-lorca-para-un-artista-el-miedo-que-ignoren-tu-obra-es-terrible |título=Lifestyle |dataacceso=11 de xuño de 2014 |data-arquivo=28 de febreiro de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170228091407/http://lifestyle.americaeconomia.com/articulos/pintor-guillermo-lorca-para-un-artista-el-miedo-que-ignoren-tu-obra-es-terrible |url-morta=yes }}</ref> [[Teddy Cobeña]] escultor ecuatoriano (premio internacional de escultura en Francia)<ref>{{Cita novas |título=Las esculturas de Teddy Cobeña las favoritas del público |url=http://www.europapress.es/comunicados/empresas-00908/noticia-comunicadolas-esculturas-teddy-cobena-favoritas-publico-20161219153436.html |data=19 de decembro de 2016|xornal=Europa Press}}</ref><ref>{{Cita novas |título=Teddy Cobeña lleva sus esculturas a París |url=http://www.eluniverso.com/vida-estilo/2015/06/12/nota/4956348/teddy-cobena-lleva-sus-esculturas-paris |data=12 de xuño de 2015|xornal=El Universo}}</ref><ref>{{Cita novas |título=Las esculturas de Cobeña las favoritas del público en Francia |url=http://www.efe.com/efe/espana/comunicados/las-esculturas-de-teddy-cobena-favoritas-del-publico/10004010-MULTIMEDIAE_3129103 |data=19 de decembro de 2016 |xornal=EFE |data-acceso=15 de xaneiro de 2019 |data-arquivo=05 de agosto de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170805102506/https://www.efe.com/efe/espana/comunicados/las-esculturas-de-teddy-cobena-favoritas-del-publico/10004010-MULTIMEDIAE_3129103 |url-morta=yes }}</ref><ref>{{Cita novas |título=Cobeña con la Reina Sofía en Madrid |url=http://www.efe.com/efe/espana/comunicados/las-esculturas-de-teddy-cobena-favoritas-del-publico/10004010-MULTIMEDIAE_3129103 |data=8 de marzo de 2015 |xornal=El Universo |data-acceso=15 de xaneiro de 2019 |data-arquivo=05 de agosto de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170805102506/https://www.efe.com/efe/espana/comunicados/las-esculturas-de-teddy-cobena-favoritas-del-publico/10004010-MULTIMEDIAE_3129103 |url-morta=yes }}</ref> ou o artista arxentino [[Adrián Villar Rojas]] premio de arte do museo de Zürich<ref>{{Cita novas |título=Adrián Villar Rojas o cómo convertir las ruinas en un éxito planetario |url=http://www.lanacion.com.ar/1795873-adrian-villar-rojas-o-como-convertir-las-ruinas-en-un-exito-planetario |data=26 de maio de 2015 |xornal=La Nación |data-acceso=15 de xaneiro de 2019 |data-arquivo=10 de xuño de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170610085208/http://www.lanacion.com.ar/1795873-adrian-villar-rojas-o-como-convertir-las-ruinas-en-un-exito-planetario |url-morta=yes }}</ref><ref>{{Cita novas |título=Tiempo.ficción de Adrián Villar Rojas |url=http://www.elcultural.com/noticias/arte/Tiempo-ficcion-de-Adrian-Villar-Rojas/8790 |data=14 de xaneiro de 2016|xornal=El Cultural}}</ref> entre muitos outros. == Deporte == {{Artigo principal|Deporte en América do Sur}} O grao de desenvolvemento das infraestruturas deportivas varía radicalmente entre un país e outro e entre as propias rexións dun mesmo país. O investimento estatal tamén é dispar, sendo frecuente que as áreas menos desenvoltas economicamente teñan un menor acceso ás devanditas infraestruturas que as máis desenvoltas. Ademais, o modelo de deporte aplicado en América do Sur desde finais do século XIX, entendido como a comparación de rendementos corporais para designar campións ou obter [[recompensa]]s, fracasou xa que aínda non se logrou a incorporación da maior parte da poboación á práctica do deporte de maneira regular.<ref>{{Cita web |url=http://www.efdeportes.com/efd27a/ansoc1.htm |título=Proposición de análisis socio-histórico del deporte en América Latina |data=novembro do 2000 |obra=efdeportes.com |dataacceso=4 de novembro do 2019 |lingua=es}}</ref> América do Sur ten infraestruturas deportivas de grande envergadura, tanto pola súa capacidade, condicións de infraestrutura, servizos, como pola súa localización, entre os cales destacan: [[Ficheiro:Hipódromo de San Isidro 01-09-2012.jpg|miniatura|upright| Panorámica do Hipódromo de San Isidro, onde se observa a exhibición dos purasange, a pista de [[céspede]] e o taboleiro electrónico indicador de dividendos.]] [[Ficheiro:Abertura Jogos Panamericanos 1 13072007.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Estádio do Maracanã|Estadio Maracaná]] do Brasil durante a abertura dos [[Xogos Panamericanos de 2007]] realizados en [[Río de Xaneiro]].]] [[Ficheiro:Estadio Nacional de Chile - vista desde Av. Grecia.jpg|miniatura|upright|[[Estadio Nacional de Chile]] situado na capital de [[Santiago de Chile|Chile]], foi o lugar onde se xogou a final da [[Copa América 2015]], onde a selección nacional chilena obtivo o seu primeiro título na historia.]] [[Ficheiro:Castelão Arena (6).jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Estádio Governador Plácido Castelo|Estadio Castelão]] do Brasil situado na cidade de [[Fortaleza, Ceará|Fortaleza]].]] * O [[Hipódromo de San Isidro]], dedicado ás carreiras de [[cabalo]]s, ten capacidade para 100.000 persoas, sendo o máis grande de Suramérica, situado no [[Partido de San Isidro]], na [[provincia de Buenos Aires]], [[Arxentina]]. * o [[Estadio Monumental (Perú)|Estadio Monumental do Perú]], popularmente coñecido como '''''Monumental de la "U"''''' ou '''''Monumental de Ate''''', é o [[estadio]] principal do [[Club Universitario de Deportes]]. Conta cunha capacidade total para 80&nbsp;093 espectadores: 58&nbsp;577 asistentes nas súas catro tribunas e 21&nbsp;516 persoas adicionais nos catro edificios de palcos-suites que o rodean, o cal o converte no estadio de fútbol máis grande de Suramérica, logo da remodelación feita ao [[Estádio do Maracanã|Estadio Maracaná]] que diminuíu a súa capacidade a 78&nbsp;639.<ref>{{Cita web |url=http://www.fussballtempel.net/conmebol/PER.html |título=Peru |idioma=inglés |editor=fussballtempel.net |dataacceso= 4 de febreiro do 2020}}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.estadao.com.br/especiais/maracana-fica-mais-moderno-sem-abrir-mao-de-sua-historia,182163.htm |título=Diário O Estado de São Paulo }}</ref> * O [[Estadio La Ceiba]], é o estadio de [[béisbol]] máis grande de Suramérica e o segundo da América Latina, despois do Latino na Habana, Cuba, e ten unha capacidade aproximada de 30&nbsp;000 espectadores, situada no sur de Venezuela, no [[Estado Bolívar]] especificamente en [[San Félix, Venezuela|San Félix]]. * O [[Estadio Centenario]], foi sede da primeira [[Mundial de Fútbol de 1930|Copa Mundial de Fútbol]], é o estadio con maior capacidade de Uruguai cuns 65{{esd}}235 asentos de capacidade, o cal o converte nun dos 15 máis grandes de [[América]]. O 18 de xullo de 1983 foi declarado pola [[FIFA]] como ''Monumento Histórico do Fútbol Mundial'', sendo a única construción desta índole en todo o mundo, sitúase no Barrio [[Parque Batlle]] de [[Montevideo]], Uruguai. * O [[Estadio Hernando Siles]], é o estadio máis grande de Bolivia con capacidade para 42{{esd}}000 espectadores, sitúase na cidade da [[A Paz|Paz]] a uns 3650{{esd}}[[Nivel medio do mar|metros sobre o nivel do mar (m s.n.m.)]] o cal o converte no '''estadio de alta categoría a maior altitude''' do mundo, a pesar de ser o segundo estadio máis alto do mundo detrás do [[Estadio Víctor Agustín Ugarte]] de [[Potosí]], o cal ten capacidade de 32{{esd}}000 espectadores e sitúase a uns 3900 m. s. n. m., nel xogaron moitos dos máis grandes clubs de América na [[Copa Libertadores]] e na [[Copa Suramericana]]. * o [[Autódromo Internacional Nelson Piquet]] atópase situado no barrio de [[Jacarepaguá]] de Río de Xaneiro, [[Brasil]], é o máis grande de Suramérica con capacidade para 60{{esd}}000 espectadores. * O '''Goiânia Arena''', é unha infraestrutura dedicada ao voleibol, é a máis grande de Suramérica con capacidade para 15{{esd}}000 espectadores, sitúase en [[Goiânia]], capital do [[Estados do Brasil|estado]] de [[Goiás, Brasil|Goiás]] no Brasil. * O '''Coliseo Cuberto Julio Monsalvo''' e o [[Coliseo Amauta]], ambos os ximnasios construídos para albergar competicións de [[baloncesto]], localizados en [[Valledupar]], Colombia e en Lima, Perú, son os máis grandes de Suramérica con 20{{esd}}000 persoas de capacidade cada un. === Fútbol === [[Ficheiro:Estadio Centenario (vista aérea).jpg|miniatura|upright|[[Estadio Centenario]] (Uruguai), onde se celebrou a final da primeira [[Copa do Mundo de Fútbol|Copa Mundial de Fútbol]].]] [[Ficheiro:Maracana internal view april 2013.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Estádio do Maracanã]] (Brasil), lugar onde se celebraron as finais dos mundiais de 1950 e 2014.]] {{Artigo principal|Confederación Suramericana de Fútbol}} {{Imaxe múltiple | posición_táboa = right | dirección = horizontal | ancho = | título= | posición_título = | fondo_de_título = | texto = | posición_texto = | fondo_de_texto = | foto1 = Maradona mundial 2006 2.jpg | ancho1 = 130 | texto1 = | posición_texto1 = | foto2 = Pelé 23092007.jpg | ancho2 = 120 | texto2 = | posición_texto2 = | foto3 = Lionel Messi – Portugal vs. Argentina, 9th February 2011.jpg | ancho3 = 138 | texto3 = | posición_texto3 = | pé = [[Diego Armando Maradona|Maradona]] (Arxentina) e [[Pelé]] (Brasil), os ''"Futbolistas do século"'', segundo a [[FIFA]].<ref>{{Cita web |url=http://www.clarin.com/diario/2000/12/11/d-01301.htm |título=La FIFA premiará hoy a Maradona y a Pelé |ano=2000 |editor=Clarín |data=11 de decembro de 2000 |dataacceso=4 de novembro do 2019 |lingua=es}}</ref> [[Lionel Messi]] (Arxentina) converteuse en 2016 no primeiro xogador na historia do fútbol en ser elixido seis veces pola FIFA como o mellor xogador do mundo.<ref>{{Cita publicación periódica |url=https://www.marca.com/futbol/balon-oro/2019/12/02/5de567be22601df8208b45b6.html |xornal=Marca |título=Leo Messi gana su sexto Balón de Oro: "Esto se disfruta muchísimo más porque se va acercando la retirada" |lingua=es |dataacceso=21 de decembro de 2019}}</ref> }} Na América do Sur practícase unha considerable cantidade de disciplinas deportivas, con todo, o deporte máis popular é o [[fútbol]]. A primeira edición da [[Copa do Mundo de Fútbol|Copa Mundial de Fútbol]], a competición internacional máis importante do planeta, celebrouse no [[Mundial de Fútbol de 1930|Uruguai en 1930]], acollendo despois os torneos do [[Mundial de Fútbol de 1950|Brasil en 1950]], [[Mundial de Fútbol de 1962|Chile en 1962]], [[Mundial de Fútbol de 1978|Arxentina en 1978]] e [[Mundial de Fútbol de 2014|Brasil 2014]]. Os países da rexión obtiveron o título en 10 das 22 edicións disputadas até 2022: Brasil (5), Arxentina (3) e Uruguai (2), sendo Suramérica o subcontinente que máis copas gañou. Ademais, Arxentina foi subcampión en tres ocasións e Brasil alcanzou o posto de subcampión en dúas ocasións. O encontro entre Arxentina e Brasil é considerado o ''[[Superclásico das Américas]]'', o máis importante no continente e un dos máis famosos a nivel global.<ref>{{Cita web |url=http://www.futboldelmundial.com.ar/amistosos/argentina-el-superclasico-de-las-americas.html ||título=Argentina el Superclásico de las Américas|páxina= el-mundo-insolito.blogspot.com.ar |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20130115055036/http://www.futboldelmundial.com.ar/amistosos/argentina-el-superclasico-de-las-americas.html |data-arquivo=15 de xaneiro de 2013 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://el-mundo-insolito.blogspot.com.ar/2011/09/argentina-vs-brasil-superclasico-de-las.html |título=El mundo insolito|páxina= el-mundo-insolito.blogspot.com.ar }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.futboldelmundial.com.ar/amistosos/brasil-vs-argentina-superclasico-de-las-americas.html |título=Amistosos |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20120430035213/http://www.futboldelmundial.com.ar/amistosos/brasil-vs-argentina-superclasico-de-las-americas.html |data-arquivo=30 de abril de 2012 }}</ref> O arxentino [[Diego Armando Maradona]] e o brasileiro [[Pelé]] foron considerados en repetidas ocasións como os mellores xogadores da historia.<ref>{{Cita web |url=http://www.cooperativa.cl/p4_noticias/site/artic/20060314/pags/20060314105625.html |título=PGary Lineker: Estuve a punto de aplaudir el gol de Maradona en México 1986|data-acceso=13 de xaneiro do 2026 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.marca.com/2010/03/23/futbol/equipos/barcelona/1269348768.html?a=ac046b1763a53cb677089e79dd61ea02&t=1289499895 |título=Guardiola: "Para mi generación Maradona es lo más grande que hemos visto" }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.lanacion.com.ar/465665-roberto-carlos-mi-gran-idolo-siempre-ha-sido-maradona |título=Roberto Carlos: "Mi gran ídolo siempre ha sido Maradona" |data-acceso=13 de xaneiro do 2026 |data-arquivo=17 de decembro de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20141217145720/http://www.lanacion.com.ar/465665-roberto-carlos-mi-gran-idolo-siempre-ha-sido-maradona |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/misc/newsid_1645000/1645613.stm |título=Careca: Maradona fue el más grande|data-acceso=13 de xaneiro do 2026 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.nacion.com/2010-11-03/Deportes/Columnas/Deportes2576828.aspx |título=Página en www.nacion.com |data-acceso=13 de xaneiro do 2026 |data-arquivo=21 de novembro de 2011 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20111121100701/http://www.nacion.com/2010-11-03/Deportes/Columnas/Deportes2576828.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cita novas |url=https://www.elpais.com.co/deportes/italianos-prefieren-a-maradona-sobre-pele.html |título=Italianos prefieren a Maradona sobre Pelé |xornal=El país|data=22 de outubro de 2010|data-acceso=13 de xaneiro do 2026 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.diarioperfil.com.ar/edimp/0518/articulo.php?art=25150&ed=0518 |título=Página en www.diarioperfil.com.ar |data-acceso=13 de xaneiro do 2026 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20111121134219/http://www.diarioperfil.com.ar/edimp/0518/articulo.php?art=25150&ed=0518 |data-arquivo=21 de novembro de 2011 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.abc.com.py/nota/47160-maradona-fue-la-excepcion-como-jugador/ |título=Página en www.abc.com.py |data-acceso=13 de xaneiro do 2026 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20120130222230/http://www.abc.com.py/nota/47160-maradona-fue-la-excepcion-como-jugador/ |data-arquivo=30 de xaniro de 2012 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.noticias24.com/deportes/noticia/12628/encuesta-a-personajes-italianos-revela-que-prefieren-a-maradona-sobre-pele/ |título=Encuesta a personajes italianos revela que prefieren a Maradona sobre Pelé |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20120302055509/http://www.noticias24.com/deportes/noticia/12628/encuesta-a-personajes-italianos-revela-que-prefieren-a-maradona-sobre-pele/ |data-arquivo=2 de marzo de 2012 }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://es.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1326012.html |título=Página en es.fifa.com |data-acceso=13 de xaneiro do 2026 |data-arquivo=15 de xullo de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20140715230615/http://es.fifa.com/worldfootball/news/newsid=1326012.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://elcomercio.pe/deportes/450486/noticia-diario-ingles-eligio-maradona-como-mejor-jugador-historia-mundiales |título=Página en elcomercio.pe }}</ref> Nun ámbito menor, o fútbol é representado en Suramérica pola [[Confederación Suramericana de Fútbol]] cuxo torneo máis importante a nivel selecciones é a [[Copa América]] onde participan as 10 seleccións nacionais afiliadas á [[Confederación Suramericana de Fútbol|Conmebol]]; Arxentina posúe 16, Uruguai 15 e Brasil 9 destes títulos respectivamente. A nivel de clubs, o torneo máis importante é a [[Copa Libertadores]] de [[América]] (liderada polo club arxentino [[Club Atlético Independiente|Independente]] con sete títulos), sendo esta considerada o 2.º Torneo Continental de Clubs máis importante do mundo e o 3º Torneo de Clubs máis importante do Mundo, só detrás da [[Copa Mundial de Clubs da FIFA]] e a [[Liga de Campións da UEFA|Champions League]] da [[UEFA]]. Celébrase paralelamente outro torneo de clubs na rexión denominado [[Copa Suramericana]] a cal tamén posúe gran auxe a nivel mundial. === Xogos Olímpicos e Xogos Panamericanos === <gallery class="center"> 2016 Summer Olympics opening ceremony 1035301-05082016- v9a2048 04.08.16.jpg|Cerimonia de apertura dos [[Xogos Olímpicos de 2016|Xogos Olímpicos de Río de Janeiro 2016]] Parque Olímpico Rio 2016.jpg|[[Parque Olímpico de Río de Janeiro]] Tecnópolis desde el cielo.jpg|Tecnópolis, sede de competicións nos [[Xogos Olímpicos da Mocidade de Buenos Aires 2018|Xogos Olímpicos da Mocidade de Buenos Aires]] Panamericanos.jpg|O primeiro pebetero panamericano, acendido polo atleta grego [[Aristidis Roubanis]], [[Buenos Aires]]-1951 Antorcha de los Juegos Panamericanos Lima 2019.jpg|Facho dos [[Xogos Panamericanos de 2019|Xogos Panamericanos de Lima-2019]] </gallery> A [[Organización Deportiva Suramericana]] (ODESUR) é a asociación dos comités olímpicos nacionais dos países suramericanos e ten como misión promover os fins e principios do movemento olímpico. A pesar da gran tradición deportiva, ademais do prestixio deportivo que varios países da rexión teñen a nivel mundial o [[Comité Olímpico Internacional]] até o momento elixiu apenas a [[Río de Xaneiro|Río de Janeiro]] como sede dos [[Xogos Olímpicos de 2016]] e a [[Buenos Aires]] como sede dos [[Xogos Olímpicos da Mocidade de Buenos Aires 2018|Xogos Olímpicos da Mocidade de 2018]]. Os países con maior número de medallas en olimpíadas están listados no cadro de abaixo. <center> {| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |----- bgcolor="#FFDEAD" ! # !! País !! [[Ficheiro:Gouden medaille.svg|18px|Ouro]] !! [[Ficheiro:Zilveren medaille.svg|18px|Prata]] !! [[Ficheiro:Bronzen medaille.svg|18px|Bronce]] !! Total |- align = center |1||align = left| {{BRA}} || 40 || 49 || 81 || 170 |- align = center |2||align = left| {{ARG}} || 22 || 27 || 31 || 80 |- align = center |3||align = left| {{COL}} || 5 || 16 || 17 || 38 |- align = center |4||align = left| {{ECU}} || 4 || 4 || 2 || 10 |- align = center |5||align = left| {{CHL}} || 3 || 8 || 4 || 15 |- align = center |6||align = left| {{VEN}} || 3 || 7 || 9 || 19 |- align = center |7||align = left| {{URY}} || 2 || 2 || 6 || 10 |- align = center |8||align = left| {{PER}} || 1 || 3 || 1 || 5 |- align = center |9||align = left| {{SUR}} || 1 || 0 || 1 || 2 |- align = center |10||align = left| {{PRY}} || 0 || 1 || 0 || 1 |- align = center |11||align = left| {{GUY}} || 0 || 0 || 1 || 1 |- |} </center> O país que máis participou nos [[Xogos Olímpicos]] de verán é Arxentina, presente en 26 olimpíadas e entre os demais só [[Chile nos Xogos Olímpicos|Chile]], [[Uruguai nos Xogos Olímpicos|Uruguai]], [[Brasil nos Xogos Olímpicos|Brasil]], [[Colombia nos Xogos Olímpicos|Colombia]],[[Venezuela nos Xogos Olímpicos|Venezuela]] e [[Perú nos Xogos Olímpicos|Perú]] participaron en 20 ou máis edicións. Os deportes que máis legaron medallas a [[Brasil nos Xogos Olímpicos]] son [[judo]], [[Vela (deporte)|vela]], [[atletismo]], [[natación]] e [[voleibol]] mentres [[Arxentina nos Xogos Olímpicos|Arxentina]] destacouse en [[boxeo]], [[Vela (deporte)|vela]] e [[atletismo]] e [[Colombia nos Xogos Olímpicos|Colombia]] en [[halterofilia]], [[ciclismo]] e boxeo. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{commons|South America}} === Outros artigos === * [[América Latina]] * [[Unión de Nacións Suramericanas]] (UNASUR) {{América do sur}} {{continentes}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:América do Sur]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Historia e xeografía)]] 1o3f0f6nwjjori3smcyomonlsz4nbf0 10 11518 7351258 1797075 2026-04-08T10:38:12Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351258 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" |Lugares da parroquia de [[Vilaframil, Ribadeo|Vilaframil]] no concello de [[Ribadeo]] ([[Provincia de Lugo|Lugo]])|| |- |align=center| [[O Campo de San Lourenzo, Vilaframil, Ribadeo|O Campo de San Lourenzo]] | [[Carreira Branca, Vilaframil, Ribadeo|Carreira Branca]] | [[Coedo, Vilaframil, Ribadeo|Coedo]] | [[O Coto, Vilaframil, Ribadeo|O Coto]] | [[A Galera, Vilaframil, Ribadeo|A Galera]] | [[A Granxa, Vilaframil, Ribadeo|A Granxa]] | [[A Madanela, Vilaframil, Ribadeo|A Madanela]] | [[O Pinar, Vilaframil, Ribadeo|O Pinar]] | [[O Regueiral, Vilaframil, Ribadeo|O Regueiral]] | [[A Requeixada, Vilaframil, Ribadeo|A Requeixada]] | [[Río Caínzos, Vilaframil, Ribadeo|Río Caínzos]] | [[San Xillao, Vilaframil, Ribadeo|San Xillao]] | [[A Siñeira, Vilaframil, Ribadeo|A Siñeira]] | [[O Tombín, Vilaframil, Ribadeo|O Tombín]] | [[O Valado, Vilaframil, Ribadeo|O Valado]] |} <noinclude>[[Categoría:Caixas de lugares de Ribadeo|Vilaframil]]</noinclude> m5wuba10mbol953zzh6gnozu0xl7s4m 0 12427 7350998 7349590 2026-04-07T15:59:41Z Alfonso Márquez 1987 /* A cultura de Shakespeare */ texto traducido desde a wiki .[[es:William Shakespeare#La cultura de Shakespeare]] 7350998 wikitext text/x-wiki {{1000}}{{1000 artigos icona título|materia=Literatura}} {{Biografía |alcume = Bardo de Avon |xéneros = Traxedia, comedia, histórica, fantasía, xuízos críticos }} '''William Shakespeare''', nado en [[Stratford-upon-Avon]], [[Warwickshire]], [[Reino de Inglaterra]], [[circa|c.]] {{Xulgregdata|23|4|1564|Link="true"}} bautizado o [[26 de abril]] de [[1564]] e finado [[ibídem|ib]] o {{Xulgregdata|3|5|1616|Link="true"}}<ref group="lower-alpha">Data correspondente ao calendario xuliano vixente entón en Inglaterra, equivale ao 3 de maio do calendario gregoriano</ref> de [[1616]],<ref group="lower-alpha">A morte de Shakespeare coincidiu coa data, [[23 de abril]], tida popularmente pola da morte de [[Miguel de Cervantes]]. Con todo, en realidade Cervantes, aínda que foi sepultado o 23 de abril, falecera o [[22 de abril|día anterior]]. Doutra banda, tampouco a morte de Shakespeare e o enterro de Cervantes tiveron lugar o mesmo día. O motivo é a diferenza de calendarios usados: a data da morte de Shakespeare refírese ao [[calendario xuliano]], vixente por entón en Inglaterra, en tanto que nos países católicos, como [[España]], xa entrara en vigor o [[calendario gregoriano]]. En realidade, a morte de Shakespeare tivo lugar varios días despois da de Cervantes (dependendo dos autores, dátase no 3 ou no 4 de maio do calendario gregoriano). Son moitos, con todo, os autores que creron erroneamente que ambos os falecementos producíronse o mesmo día, entre eles o gran poeta francés [[Victor Hugo]], quen anotaría ao principio da súa obra ''William Shmiz'': "Morreu o 23 de abril, tiña 52 anos xustos, pois nacera o 23 de abril de 1564. Ese mesmo día, 23 de abril de 1616, morreu Cervantes, xenio da mesma altura".</ref> foi un poeta e dramaturgo [[Inglaterra|inglés]]. Coñecido en ocasións como o Bardo de Avon (ou simplemente o Bardo), considerado desde hai tempo por moitos como o meirande escritor en [[lingua inglesa]] e un dos máis célebres da literatura universal.<ref>{{Cita web|url=http://www.eluniversal.com.mx/graficos/confabulario/17-junio06.htm|título=Shakespeare, el único.|editorial=eluniversal.com|lingua=es|data=17 de xuño de 2006|data-acceso=16 de xuño do 2022|data-arquivo=09 de outubro de 2006|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20061009094430/http://www.eluniversal.com.mx/graficos/confabulario/17-junio06.htm|url-morta=unfit}}</ref>{{sfn|Greenblatt|2005|p=11}}{{sfn|Bevington|2002|pp=1–3}}{{sfn|Wells|1997|p=399}} Segundo a ''[[Encyclopædia Britannica]]'', «Shakespeare é xeralmente recoñecido como o máis grande dos escritores de todos os tempos, figura única na [[historia da literatura]]. A fama doutros poetas, tales como [[Homero]] e [[Dante Alighieri]], ou de novelistas tales como [[Lev Tolstoi]] ou [[Charles Dickens]], transcendeu as barreiras nacionais, pero ningún deles chegou a alcanzar a reputación de Shakespeare, cuxas obras hoxe lense e representan con maior frecuencia e en máis países que nunca. A profecía dun dos seus grandes contemporáneos, [[Ben Jonson]], cumpriuse por tanto: "Shakespeare non pertence a unha soa época senón á eternidade"».<ref>Traducción libre: «Widely regarded as the greatest writer of all time, William Shakespeare (or Shakspere) occupies a position unique in world literature. Other poets, such as Homer and Dante, and novelists, such as Tolstoy and Dickens, have transcended national barriers; but no writer's living reputation can compare with that of Shakespeare, whose plays [...] are now performed and read more often and in more countries than ever before. The prophecy of his great contemporary, the poet and dramatist Ben Jonson, that Shakespeare "was not of an age, but for all time," has been fulfilled». Artículo en ''Britannica'' CD '97. Single-user version. Sección "Introduction", Art. "William Shakespeare".</ref> O crítico estadounidense [[Harold Bloom]] sitúa a Shakespeare xunto a Dante Alighieri, na cúspide do seu «canon occidental»: «Ningún outro escritor tivo nunca tantos recursos lingüísticos como Shakespeare, tan profusos en ''Traballos de amor perdidos'' que temos a impresión de que, dunha vez por todas, alcanzáronse moitos dos límites da linguaxe. Con todo, a maior orixinalidade de Shakespeare reside na representación de personaxes: [[Nick Bottom]] (''[[Soño dunha noite de San Xoán]]'') é un melancólico triunfo; [[Shylock]] (''[[O mercador de Venecia]]''), un problema permanentemente equívoco para todos nós; pero '' sir'' [[John Falstaff]] (''Henry IV, Part 1'') é tan orixinal e tan irresistible que, con el, Shakespeare dá un xiro de cento oitenta graos ao que é crear a un home por medio de palabras».<ref>{{Cita libro|autor=Bloom, Harold |ano=2005 |título=El canon occidental |lugar= Barcelona |editorial= Anagrama |id=ISBN 84-339-6684-7 |páxina= 57}}</ref> [[Jorge Luis Borges]] escribiu sobre el: «Shakespeare é o menos inglés dos poetas de Inglaterra. Comparado con [[Robert Frost]] (de New England), con [[William Wordsworth]], con [[Samuel Johnson]], con [[Geoffrey Chaucer|Chaucer]] e cos descoñecidos que escribiron, ou cantaron, as elexías, é case un estranxeiro. Inglaterra é a patria do ''understatement'', da reticencia ben educada; a [[hipérbole]], o exceso e o esplendor son típicos de Shakespeare».<ref>{{Cita libro|autor=Borges, Jorge Luis |ano=2005 |título= Obras completas |lugar= Barcelona |editorial= RBA |id= ISBN 84-473-4505-X (O.C.) |volume=. II |páxina= 624 |lingua=es}}</ref> Shakespeare foi poeta e dramaturgo venerado xa no seu tempo, pero a súa reputación non alcanzou as altísimas cotas actuais ata o [[século XIX]]. Os [[Romanticismo|románticos]], particularmente, aclamaron o seu xenio, e os [[Época vitoriana|vitorianos]] adoraban a Shakespeare cunha devoción que [[George Bernard Shaw]] denominou «bardolatría».<ref> {{Cita libro |autor=Bertolini, John Anthony |ano=1993 |título=Shaw and Other Playwrights |lugar= Pennsylvania |editorial= Pennsylvania State University Press |id= ISBN 0-271-00908-X |páxina= 119 |lingua=en}}</ref> No [[século XX]], as súas obras foron adaptadas e redescubertas en multitude de ocasións por todo tipo de movementos artísticos, intelectuais e de arte dramática. As comedias e traxedias shakespearianas foron traducidas ás principais linguas, e constantemente son obxecto de estudos e represéntanse en diversos contextos culturais e políticos de todo o mundo. Por outra banda, moitas das citas e aforismos que salpican as súas obras pasaron a formar parte do uso cotián, tanto en [[lingua inglesa|inglés]] como noutros idiomas. E no persoal, co paso do tempo, especulouse moito sobre a súa vida, cuestionando a súa sexualidade, a súa filiación relixiosa, e mesmo a [[Autoría das obras de Shakespeare|autoría das súas obras]].<ref>Hai dúbidas ata do propio aspecto de Shakespeare. En 2012 descubriuse un retrato de Shakespeare novo, que denota características somáticas italianas: [http://www3.lastampa.it/costume/sezioni/articolo/lstp/451917/ Retrato xuvenil de Shakespeare] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120429214521/http://www3.lastampa.it/costume/sezioni/articolo/lstp/451917/ |date=29 de abril de 2012 }}, artigo no xornal ''La Stampa'' (Roma), 2012.</ref> A súa obra é tal, que moitas das súas personaxes aínda son obxecto de cuantiosos estudos. Unha das características máis salientables da mesma é a profunda e complexa definición [[Psicoloxía|psicolóxica]] das súas personaxes. == Traxectoria == === Primeiros anos === [[Ficheiro:Shakespeare1COA.png|miniatura|[[Escudo de armas]] de Shakespeare]] [[Ficheiro:William Shakespeares birthplace, Stratford-upon-Avon 26l2007.jpg|miniatura|Casa natal de Shakespeare en [[Stratford-upon-Avon]]]] William Shakespeare<ref>Sobre o nome de Shakespeare véxase: *[[Fausto Cercignani]], ''Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation'', Oxford: Clarendon Press. ISBN 978-0198119371, p. 1 *David Kathman, [http://shakespeareauthorship.com/name1.html The Spelling and Pronunciation of Shakespeare's Name]</ref> foi o terceiro dos oito fillos que tiveron John Shakespeare, un fabricante de luvas e [[concelleiro]] de [[Snitterfield]] e a súa dona [[Mary Arden]], nada nunha familia [[fidalguía|fidalga]].{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=14–22}} No momento do seu nacemento a súa familia vivía na rúa Henley de Stratford-upon-Avon. Descoñécese a data exacta do seu nacemento, debido a que naquela época unicamente se facía a acta do bautismo, o 26 de abril neste caso, polo que é de supoñer que nacería algúns días antes (2 ou 3 días) e non máis dunha semana, segundo era o corrente. A tradición veu fixando como data do seu nacemento o 23 de abril, festividade de [[Xurxo de Capadocia|San Xurxo]], patrón de Inglaterra,{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=24–26}} talvez por analoxía co día da súa morte, o 23 de abril de 1616, segundo o [[calendario xuliano]], pero esta datación non se sustenta en ningún documento, aínda que é a data máis probable. O pai de Shakespeare, que se atopaba no cume da súa prosperidade cando naceu William, caeu pouco despois en desgraza. Acusado de comercio ilegal de [[la]], perdeu a súa posición destacada no goberno do municipio. Apuntouse tamén que talvez tivo que ver no seu procesamento unha posible afinidade coa [[Fe (relixión)|fe]] [[Catolicismo|católica]], por ambas as partes da familia.<ref name="relshakesp">Para unha discusión máis completa, véxase este artigo da Enciclopedia Católica [http://www.newadvent.org/cathen/13748c.htm «The Religion of Shakespeare.»]</ref> Aínda que non sobreviven rexistros de asistencia para o período, a maioría dos biógrafos están de acordo en que Shakespeare probablemente cursou os seus primeiros estudos de primaria na [[grammar school]], [[King Edward VI School]] no centro da súa cidade natal,{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=62–63}}{{sfn|Ackroyd|2006|p=53}}{{sfn|Wells|Taylor|Jowett|Montgomery|2005|pp=xv–xvi}} o que debeu achegarlle unha educación intensiva en [[literatura latina|gramática e literatura latinas]]. A pesar de que a calidade das escolas gramaticais no período isabelino eran bastante irregulares, existen indicios no sentido de que a de Stratford era bastante boa. A asistencia de Shakespeare a esta escola é mera conxectura, baseada no feito de que legalmente tiña dereito a educación gratuíta por ser o fillo dun alto cargo do goberno local. Con todo, non existe ningún documento que o acredite, xa que os arquivos parroquiais perdéronse. Nesa época estaba dirixida por [[John Cotton]], mestre de ampla formación humanística e católico; unha ''grammar school'' (equivalente a un estudo de gramática do XVI español ou ao actual bacharelato) impartía ensinos desde os 8 ata os 15 anos e a educación centrábase na aprendizaxe do latín; nos niveis superiores o uso do inglés estaba prohibido para fomentar a soltura na lingua latina; prevalecía o estudo da obra de [[Esopo]] traducida ao latín, de [[Ovidio]] e de [[Virxilio]], autores estes que Shakespeare coñecía. O [[28 de novembro]] de [[1582]], cando tiña dezaoito anos de idade, Shakespeare contraeu matrimonio con [[Anne Hathaway (Shakespeare)|Anne Hathaway]], que tiña vinte e seis, orixinaria de Amorne Grafton, localidade próxima a Stratford. Dous veciños de Anne, Fulk Sandalls e John Richardson, testemuñaron que non existían impedimentos para a cerimonia. Parece que había présa en concertar a voda, talvez porque Anne estaba embarazada de tres meses. Tras o seu matrimonio, apenas hai pegadas de William Shakespeare nos rexistros históricos, ata que fai a súa aparición na escena teatral londiniense. O 26 de maio de 1583, a filla primoxénita da parella, Susanna, foi bautizada en [[Stratford-upon-Avon|Stratford]]. Un fillo, [[Hamnet Shakespeare|Hamnet]], e outra filla, Judith, nados xemelgos, foron así mesmo bautizados pouco despois. A xulgar polo testamento do dramaturgo, que se mostra algo desdeñoso con Anne Hathaway, o matrimonio non estaba moi unido. Os últimos anos da década de 1580 son coñecidos como os 'anos perdidos' do dramaturgo, xa que non hai evidencias que permitan coñecer onde estivo, ou por que razón decidiu trasladarse de Stratford a Londres. Segundo unha lenda que actualmente resulta pouco crible, foi sorprendido cazando [[cervo]]s no parque de ''sir'' [[Thomas Lucy]], o xuíz local, e viuse obrigado a fuxir. Segundo outra hipótese, puido unirse á compañía teatral [[Lord Chamberlain's Men]] ao seu paso por Stratford. Un biógrafo do século XVII, [[John Aubrey]], recolle o testemuño do fillo dun dos compañeiros do escritor, segundo o cal Shakespeare pasaría algún tempo como mestre rural.{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=110–111}} === Londres e a súa carreira no teatro === Non se sabe con certeza cando comezou a escribir Shakespeare, pero as alusións contemporáneas e os rexistros de representacións mostran que varias das súas obras estaban no escenario de Londres en 1592,{{sfn|Chambers|1930a|pp=287, 292}} e era o suficientemente coñecido como para merecer unha desdeñosa descrición de [[Robert Greene]], quen o retrata como «unha [[Gralla grande|gralla]] arribista, embelecido coas nosas plumas, que co seu corazón de tigre envolto en pel de comediante crese capaz de impresionar cun [[verso branco]] como o mellor de vós»,<ref group="lower-alpha">O texto en cursivas parodia a frase «Ah, o corazón de tigre envolto pola vestimenta dunha muller», escrita por Shakespeare en ''[[Henrique VI (teatro)|Henrique VI]], parte III''</ref> e di tamén que «se ten polo único sacude-escenas do país»{{sfn|Greenblatt|2005|p=213}} (no orixinal, Greene usa a palabra ''shake-scene'', aludindo tanto á reputación do autor como ao seu apelido, nun xogo de [[paronomasia]]). Os estudosos difiren sobre o significado exacto das palabras de Greene,{{sfn|Greenblatt|2005|p=213}}{{sfn|Schoenbaum|1987|p=153}} pero a maioría coincide en que Greene estaba a acusar a Shakespeare de superar o seu rango ao tentar igualarse a escritores con formación universitaria como [[Christopher Marlowe]], [[Thomas Nashe]] e o propio Greene (membros do chamado "[[University Wits]]").{{sfn|Ackroyd|2006|p=176}} A frase en cursiva que parodia a liña "Oh, corazón de tigre envolto en pel de muller" de ''[[Henrique VI, Parte 3]]'' de Shakespeare, xunto co xogo de palabras "Shake-scene", identifica claramente a Shakespeare como o obxectivo de Greene. O ataque de Greene é a mención máis antiga que se conserva da obra de Shakespeare no teatro. Os biógrafos suxiren que a súa carreira puido comezar en calquera momento desde mediados da década de 1580 ata pouco antes dos comentarios de Greene.{{sfn|Wells|2006|p=28}}{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=144–146}}{{sfn|Chambers|1930a|p=59}} Despois de 1594, as obras de Shakespeare foron representadas só polos [[Lord Chamberlain's Men]], unha compañía propiedade dun grupo de actores, incluído Shakespeare, que pronto se converteu na [[compañía teatral]] líder en Londres.{{sfn|Schoenbaum| 1987|p=184}} Gozaban de tanto crédito que, após a morte da raíña [[Isabel I de Inglaterra|Isabel]] en 1603, a compañía recibiu unha patente real polo novo rei [[Xacobe VI de Escocia e I de Inglaterra|Xacobe I]], e cambiou o seu nome polo de [[King's Men]] (''homes do rei'').{{sfn|Chambers|1923|pp=208–209}} {{Cadro de citas | cita = <poem>"Todo o mundo é un escenario, e todos os homes e mulleres simplemente actores: teñen as súas saídas e as súas entradas; e un home no seu tempo interpreta moitos papeis&nbsp;..."</poem> | fonte =''[[Ao voso gusto]]'', acto II, escena 7, 139–142{{sfn|Wells|Taylor|Jowett|Montgomery|2005|p=666}} | largo = | aliñamento=dereita | corfondo=LightCyan }} Ao longo da súa carreira, Shakespeare dividiu o seu tempo entre Londres e Stratford. En [[1596]], un ano antes de comprar New Place como a súa casa familiar en Stratford, Shakespeare vivía na parroquia de St. Helen's, [[Bishopsgate]], ao norte do [[río Támese]],{{sfn|Hales|1904|pp=401–402}}{{sfn|Honan|1998|p=121}} e dous anos máis tarde encabezaba unha lista de actores na obra teatral do dramaturgo [[Ben Johnson (dramaturgo)|Ben Johnson]] ''[[Every Man in His Humour]]'' (''Cada home co seu humor'').{{sfn|Adams|1923|p=275}} Tamén en [[1598]] o seu nome comezou a aparecer no [[Frontispicio (libro)|frontispicio]] das súas obras, posibelmente para atraer compradores.{{sfn|Schoenbaum|1987|p=188}}{{sfn|Kastan|1999|p=37}}{{sfn|Knutson|2001|p=17}} Existe a tradición de que Shakespeare, ademais de redixir moitas das obras que representaba a súa compañía e de ter que dedicar parte do seu tempo a xestionar a compañía da que era copropietario, continuaba a representar papeis nas obras, como o fantasma do pai de [[Hamlet]], Adam en ''[[Ao voso gusto]]'' e como [[Coro (teatro)|coro]] en [[Henrique V (obra de teatro)|Henrique V]]. En 1599, unha asociación de membros da compañía construíu o seu propio teatro na marxe sur do río Támese, a que chamaron [[Teatro do Globo|The Globe]]. En 1608, a asociación tamén se fixo cargo do [[Blackfriars Theatre|Blackfriars indoor theatre]]. Os rexistros existentes das compras e investimentos de propiedade de Shakespeare indican que a súa asociación coa compañía converteuno nun home rico,<ref group="lower-alpha">Consérvanse diversos documentos legais e mercantís que mostran que Shakespeare se foi enriquecendo durante a súa estadía en Londres até permitirse adquirir unha propiedade en [[Blackfriars]] e a segunda casa máis grande de Strattford.</ref>{{sfn|Chambers|1930b|pp=67–71}} e en 1597, comprou a segunda casa máis grande de Stratford, [[New Place]], e en 1605, investiu unha parte dos seus [[Décimo (imposto)|impostos]] na parroquia de Stratford. Parece ser que en [[1599]] se trasladou para o sur do río Támese, a [[Southwark]]. En [[1604]] trasladouse de novo para a ribeira norte, preto da [[Catedral de San Paulo de Londres|catedral de San Paulo]], onde residía cunha familia [[hugonotes|hugonote]], os Montjoy. O aprendiz de Mountjoy, Stephen Belott, tiña intencións de casar coa filla do seu mestre, polo que o dramaturgo foi elixido como intermediario para axudar a negociar os detalles do dote. Grazas aos servizos de Shakespeare, levou a efecto o matrimonio, pero oito anos máis tarde Belott demandou ao seu sogro por non facer entrega da totalidade da suma acordada en concepto de [[dote]]. O escritor foi convocado a testificar, mais non lembraba o monto que propuxera. === Últimos anos e morte === [[Ficheiro:Nash_House_Stratford.jpg|miniatura|upright|New Place, Stratford-upon-Avon, construída no sitio da casa de Shakespeare.]] Shakespeare retirouse ao seu pobo natal en 1611, pero viuse metido en diversos preitos, por exemplo un litixio respecto ao cercado de terras comunais que, se por unha banda fomentaba a existencia de pasto para a cría de ovellas, por outro condenaba aos pobres arrebatándolles a súa única fonte de subsistencia. Como o escritor tiña certo interese económico en tales propiedades, para desgusto dalgúns tomou unha posición neutral que só aseguraba o seu propio beneficio. En marzo de 1613 fixo a súa última adquisición, non no seu pobo, senón en Londres, comprando por 140 libras unha casa con curral preto do [[teatro de Blackfriars]], de cuxa suma só pagou no acto sesenta libras, pois ao día seguinte hipotecou a casa polo resto ao vendedor. Por certo, Shakespeare non inscribiu a compra ao seu só nome, senón que a asociou os de William Johnson, John Jackson e John Hemynge, este último un dos actores que promoveron a edición do ''First folio''. O efecto legal deste procedemento, segundo escribe o gran biógrafo de Shakespeare [[Sidney Le]], «era privar á súa muller, no caso de que o sobrevivise, do dereito de percibir sobre esta propiedade o dote de viúva»; pero poucos meses despois aconteceu un desastre: incendiouse o Teatro do Globo, e con el todos os manuscritos do dramaturgo, xunto coa súa comedia ''[[Cardenio]]'', inspirada nun episodio de ''[[Don Quixote da Mancha]]''; sábese desta obra porque o 9 de setembro de 1653 o editor Humphrey Maseley obtivo licenza para a publicación dunha obra que describe como ''Historia de Cardenio'', por Fletcher e Shakespeare; o citado Sidney Le di que ningún drama deste título chegou ata os nosos días e que probablemente haxa que identificalo coa perdida comedia chamada ''Cardenno'' ou '' Cardenna'', que foi representada dúas veces ante a Corte pola compañía de Shakespeare, a primeira en febreiro de 1613, con ocasión das festas polo matrimonio da princesa Isabel, e a segunda no 8 de xuño, ante o embaixador do Duque de Savoia, isto foi, poucos días antes de incendiarse o teatro do Globo. Pouco antes de morrer Shakespeare, o home que casara coa súa filla Judith —un viñateiro de nome Thomas Quiney— foi acusado de promiscuidade ante o tribunal eclesiástico local pois unha muller chamada Margaret Wheeler afirmou que estaba enbarazada del. Tanto a muller como o seu fillo morreron no parto. Isto afectou, con todo, á reputación do futuro xenro do escritor, e Shakespeare revisou o seu testamento para salvagardar a herdanza da súa filla dos problemas legais que Quiney puidese ter.{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=292–294}} [[Ficheiro:ShakespeareMonument cropped.jpg|miniatura|esquerda|upright|[[Monumento funerario de Shakespeare]], na Holy Trinity Church de Stratford.|alt=]] Shakespeare morreu o 23 de abril de 1616, segundo o calendario xuliano (3 de maio no gregoriano), á idade de 52 anos. Estivo casado con Anne ata a súa morte, e sobrevivíronlle as dúas fillas, Susannah e Judith. A primeira casara co doutor John Hall, en 1607.{{sfn|Schoenbaum|1987|p=287}} Con todo, nin os fillos de Susannah nin os de Judith tiveron descendencia, polo que non existe na actualidade ningún descendente vivo do escritor. Rumoreouse, con todo, que Shakespeare era o verdadeiro pai do seu afillado, o poeta e dramaturgo [[William Davenant]]. [[Ficheiro:Shakespeare grave -Stratford-upon-Avon -3June2007.jpg|miniatura|upright|Tumba de Shakespeare en [[Stratford-upon-Avon]]]] Sempre se tendeu a asociar a morte de Shakespeare coa bebida —morreu, segundo os comentarios máis difundidos, como resultado dunha forte febre, produto do seu estado de embriaguez—. Ao parecer, o dramaturgo reuniuse con [[Ben Jonson]] e [[Michael Drayton]] para festexar cos seus colegas algunhas novas ideas literarias. Investigacións recentes levadas a cabo por científicos alemáns<ref group="lower-alpha">A hipótese baséase na análise dunha escultura do dramaturgo que se atopa no Club Garrick de [[Londres]], na que pode percibirse a existencia dun tumor sobre o seu ollo esquerdo, e da súa máscara fúnebre, conservada na cidade alemá de [[Darmstadt]]. Hai diferenzas sobre a autenticidade de ambos os obxectos. [http://www.clarin.com/diario/2006/02/23/um/m-01147199.htm «Expertos alemanes aseguran que Shakespeare murió víctima de un cáncer.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100203221118/http://www.clarin.com/diario/2006/02/23/um/m-01147199.htm |date=03 de febreiro de 2010 }} 23 de febreiro de 2006. ''Clarín''.</ref> afirman que é moi probable que o escritor inglés falecese de [[cancro|cáncer]]. Está soterrado na chancelería da Igrexa da Santísima Trindade en Stratford-upon-Avon, honra que non se debeu á súa fama como dramaturgo senón por adquirir ese dereito por 440 libras (unha cantidade considerábel na época). Un monumento, erguido pola súa familia no muro máis próximo da súa tumba, móstrao no acto de escribir. Cada ano, na data do seu nacemento, colócaselle unha pluma nova na man. Era costume nesa época, cando había necesidade de espazo para novas sepulturas, baleirar as antigas, e trasladar os seus contidos a un osario próximo. Talvez temendo que os seus restos puidesen ser exhumados, segundo a ''[[Encyclopædia Britannica]]'', o propio Shakespeare compoñería o seguinte [[epitafio]] para a súa lápida: ::''Bo amigo, por Xesús, gardate''<br /> ::''de cavar o po aquí encerrado.''<br /> ::''Bendito sexa o home que respecte estas pedras,'' <br /> ::''e maldito o que remova os meus ósos.<ref group="lower-alpha">''Texto orixinal do epitafio:''Good friend, for Jesus' sake forbear,/ To dig the dust enclosed here./Blest be the man that spares these stones,/But cursed be he that moves my bones.''</ref><ref>{{Cita xornal|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/coventry_warwickshire/7422986.stm|título=Bard's 'cursed' tomb is revamped |xornal=BBC News |data=28 de maio de 2008 |data-acceso=21 de xuño do 2022 |lingua=en}}</ref> Algún tempo antes de 1623, erixiuse na súa memoria un [[monumento funerario de Shakespeare|monumento funerario]] na parede norte, cunha media efixie del no acto de escribir. A súa placa compárao con [[Néstor (mitoloxía)| Nestor]], [[Sócrates]] e [[Virxilio]].{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=308–310}} En 1623, xunto coa publicación do [[First Folio]], publicouse o [[Retrato de Droeshout|gravado de Droeshout]].{{sfn|Cooper|2006|p=48}} Shakespeare foi conmemorado con moitos [[Monumentos a William Shakespeare|estatuas e monumentos conmemorativos]] en moitos lugares do mundo, incluídos os monumentos funerarios da [[Catedral de Southwark]] e o monumento no [[Poets' Corner]] (Recuncho dos Poetas) da [[Abadía de Westminster]].<ref>{{cite web |title = Visiting the Abbey |publisher = [[Westminster Abbey]] |url = http://www.westminster-abbey.org/archive/visit-us/highlights/poets-corner |data-acceso = 21 de xuño do 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160403162702/http://www.westminster-abbey.org/archive/visit-us/highlights/poets-corner |archive-date = 3 de abril de 2016}} }}</ref><ref>{{cite web |título = Shakespeare Memorial |url = http://southwark.anglican.org/cathedral/tour/bill.htm |editorial = [[Southwark Cathedral]] |data-acceso = 21 de xuño do 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304192458/http://www.southwark.anglican.org/cathedral/tour/bill.htm |data-arquivo = 4 de marzo de 2016|ref = {{harvid|Southwark Cathedral|n.d.}}}}</ref> == O debate sobre Shakespeare == Resulta curioso que todo o coñecemento que chegou á posteridade sobre un dos autores do canon occidental<ref>{{Cita web|url=http://www.ucm.es/info/emp/Numer_07/7-6-Bibl/7-6-08.htm |título=Shakespeare y los otros |autor=Octavio Aguilera |data-acceso=21 de xuño do 2022|lingua=es}}</ref> non sexa máis que un construto formado coas máis diversas especulacións. Discutiuse mesmo se Shakespeare é o verdadeiro autor das súas obras, atribuídas por algúns a [[Francis Bacon (filósofo)|Francis Bacon]], a [[Christopher Marlowe]] (quen, como espía, finxiría a súa propia morte) ou a varios enxeños; a realidade é que todas esas imaxinacións derivan do simple feito de que os datos de que se dispón sobre o autor son moi poucos e contrastan coa desmesura da súa obra xenial, que fecunda e dá pábulo ás máis retortas interpretacións. === O problema da autoría === Case cento cincuenta anos despois da morte de Shakespeare en 1616, comezaron a xurdir dúbidas sobre a verdadeira autoría das obras a el atribuídas. Os críticos dividíronse en «stratfordianos» (partidarios da tese de que o William Shakespeare nado e falecido en Stratford foi o verdadeiro autor das obras que se lle atribúen) e «anti-stratfordianos» (defensores da atribución destas obras a outro autor). A segunda posición é, na actualidade, moi minoritaria. Os documentos históricos demostran que entre 1590 e 1620 publicáronse varias obras teatrais e poemas atribuídos ao autor William Shakespeare, e que a compañía que representaba estas pezas teatrais, Lord Chamberlain's Men (daquela King's Men), tiña entre os seus compoñentes a un actor con este nome. Pódese identificar a este actor co William Shakespeare do que hai constancia que viviu e morreu en Stratford, xa que este último fai no seu testamento certos dons a membros da compañía teatral londiniense. Os chamados «stratfordianos» opinan que este actor é tamén o autor das obras atribuídas a Shakespeare, apoiándose no feito de que teñen o mesmo nome, e nos poemas encomiásticos incluídos na edición de 1623 do First Folio, nos que hai referencias ao «Cisne de Avon» e ao seu «monumento de Stratford». Isto último fai referencia ao seu monumento funerario na igrexa da Santísima Trindade, en Stratford, no que, por certo, aparece retratado como escritor, e do que existen descricións feitas por visitantes da localidade desde, polo menos, a década de 1630. Segundo este punto de vista, as obras de Shakespeare foron escritas polo mesmo William Shakespeare de Stratford, quen deixou a súa cidade natal e triunfou como actor e dramaturgo en Londres. Os chamados «anti-stratfordianos» discrepan do anteriormente expresado. Segundo eles, o Shakespeare de Stratford non sería máis que un home de palla que encubriría a verdadeira autoría doutro dramaturgo que preferiría manter en segredo a súa identidade. Esta teoría ten diferentes bases: supostas ambigüidades e lagoas na documentación histórica acerca de Shakespeare; o convencemento de que as obras requirirían un nivel cultural máis elevado do que se cre que tiña Shakespeare; supostos mensaxes en clave ocultos nas obras; e paralelos entre personaxes das obras de Shakespeare e a vida dalgúns dramaturgos. Durante o [[século XIX]], o candidato alternativo máis popular foi ''[[sir]]'' [[Francis Bacon (filósofo)|Francis Bacon]]. Moitos «anti-stratfordianos» do momento, con todo, mostráronse escépticos cara a esta hipótese, aínda cando foron incapaces de propoñer outra alternativa. O poeta estadounidense [[Walt Whitman]] deu fe deste escepticismo cando lle dixo a Horace Traubel, «Estou convosco, compañeiros, cando dicides “non” a Shaksper (''sic''): é ao que podo chegar. Respecto a Bacon, bo, veremos, veremos».<ref>[https://web.archive.org/web/20080501150538/http://www.shakespearefellowship.org/virtualclassroom/whitman.htm Walt Whitman on Shakespeare] Consultado o 21 de xuño do 2022.</ref> Desde os anos 1980, o candidato máis popular foi [[Edward de Vere]], décimo sétimo conde de Oxford, proposto por John Thomas Looney en 1920, e por [[Charlton Ogburn]] en 1984. O poeta e dramaturgo [[Christopher Marlowe]] barallouse tamén como alternativa, aínda que a súa temperá morte relégao a un segundo plano. Outros moitos candidatos foron propostos, aínda que non conseguiron demasiados seguidores. A posición máis estendida en medios académicos é que o William Shakespeare de Stratford foi o autor das obras que levan o seu nome.{{ cr}} Con todo, recentemente o rumor sobre a autoría de Shakespeare acrecentouse tras as declaracións dos actores [[Derek Jacobi]] e [[Mark Rylance]]. Ambos divulgaron a denominada ''Declaración de Dúbida Razoable'' sobre a identidade do famoso dramaturgo. A declaración cuestiona que William Shakespeare, un [[plebe]]o do [[século XVI]] criado nun fogar analfabeto de [[Stratford-upon-Avon]], escribise as xeniais obras que levan o seu nome. O comunicado argumenta que un home que apenas sabía ler e escribir non puido posuír os rigorosos coñecementos legais, históricos e matemáticos que salpican as traxedias, comedias e sonetos atribuídos a Shakespeare. Ao longo do tempo existiron teorías que subliñan que William Shakespeare era tan só un alias tras os que podían esconderse outros ilustres nomes como Christopher Marlowe (1564-1593), o filósofo e home de letras Francis Bacon (1561-1626) ou Edward de Vere (1550-1604). Jacobi asegura inclinarse por Edward de Vere, que frecuentou a vida cortesá no reinado de [[Isabel I de Inglaterra|Isabel I]] (1533-1603), e cualifícao como o seu «candidato» preferido, dadas as supostas similitudes entre a biografía do conde e numerosos feitos relatados nos libros de Shakespeare.<ref>{{Cita publicación periódica |url=http://www.elmundo.es/elmundo/2007/09/09/cultura/1189363640.html |título=La verdadera identidad de Shakespeare, una polémica que resurge |data=[[2007]] |data-acceso=10 de septiembre de 2007 |xornal=El Mundo}}</ref> Cal é unha das razóns principais pola que se cuestionou a autoría de Shakespeare? O ''[[World Book Encyclopedia]]'' sinala «a negativa para crer que un actor de [[Stratford-upon-Avon|Stratford on Avon]] puidese escribir tales obras. A súa orixe rural non cadraba coa imaxe que tiñan do xenial autor». A citada enciclopedia engade que a maioría dos supostos escritores «pertencían á [[nobreza]] ou a outro estamento privilexiado». Así pois, moitos dos que poñían en cuestión a paternidade literaria de Shakespeare cren que «só puido escribir as obras un autor instruído, refinado e de clase alta». Con todo, moitos especialistas cren que Shakespeare si as escribiu. === Felicidade matrimonial === Opinouse moito sobre a vida persoal do autor e sobre a súa presunta [[homosexualidade]],<ref>[https://web.archive.org/web/20061019214233/http://www.glbtq.com/literature/shakespeare_w.html Shakespeare, William (1564-1616) ]</ref> especulación que atopa a súa base principal nunha originalísima colección de [[sonetos (Shakespeare)|sonetos]] que foi publicada, ao parecer, sen o seu consentimento. Tamén se sospeitou a existencia dalgunha ou algún amante que fixese desgraciado o seu matrimonio, xa que a que foi a súa muller e nai dos seus tres fillos era bastante maior que el e atopábase embarazada antes da voda. Esta sospeita aséntase nunha famosa cita do seu testamento: «Déixolle a miña segunda mellor cama», pasaxe que suscitou as máis dispares interpretacións e non poucas especulacións. A máis xeral ten que ver con que a relación da parella non era do todo satisfactoria. Pero outra apunta en sentido contrario, xa que o dramaturgo dedicoulle un soneto á súa señora esposa titulado ''The World's Wife'' («A esposa do mundo»). Seguiuse moi de preto, ademais, a crueldade de Shakespeare con respecto á figura feminina nos seus sonetos e, en consecuencia, da inxenuidade do home que cae atrapado nas súas redes. Os temas da promiscuidade, o carnal e a falsidade da muller —descrita e criticada humorísticamente polo dramaturgo— son probas suficientes para os que parten da base de que tería certa predilección polos homes e un repudio cara á coquetería das damas, en todo caso, sempre mencionadas en alusión á súa superficialidade e intereses materialistas. Véxase parte do seguinte fragmento do seu soneto 144: <blockquote style="font-size: 95%; margin-right: 25%; "> ::''Dous amores teño eu de gozar e desesperación'' ::''os cales como dous espíritos aínda me suxiren que'' ::''o mellor anxo é un home branco e dereito, e'' ::''o peor espectro, unha muller de cor enfermiza.'' ::''Para gañarme pronto ao inferno, o meu mal feminino'' ::''levou ao mellor anxo do meu lado,'' ::''e corrumpiría ao meu santo para ser un demo,'' ::''arruinando a súa pureza co seu fétido orgullo (...)''<br /> <div style="text-align: right;"> </div> </blockquote> Pódese apreciar claramente a dura crítica shakesperiana cara ao papel dunha muller que, a primeira vista, parece interpoñerse entre o romance do dramaturgo e o seu mecenas. Quen desmente este suposto, fano obxectando que a voz poética do soneto non ten por que coincidir coa personalidade do autor. O certo é que Shakespeare [[parodia]] a súa perspectiva, como vemos na cita: <blockquote style="font-size: 95%; margin-right: 25%; "> ::''Os ollos da miña señora non son nada como o sol,'' ::''o coral é por lonxe máis vermello que os seus vermellos beizos;'' ::''se a neve é branca, por que entón os seus peitos son escuros?'' ::''Se o cabelo fose arame, negros arames crecerían da súa cabeza (...)''<br /> <div style="text-align: right;"> </div> </blockquote> Toda esta problemática entúrbase se nos detemos por un instante para analizar algúns das súas máis afamadas pasaxes teatrais. Nunha das súas comedias, titulada ''[[Ao voso gusto]]'', Shakespeare pon de manifesto a corrupción do mundo masculino e a capacidade dunha muller – Rosalinda – para restaurar a orde inicial e chegar á paz. Con todo, a pesar de que a heroína da trama é unha figura feminina, esta ármase de valor e é capaz de grandes fazañas recentemente cando asume o papel dun home, Ganimedes —personaxe da mitoloxía, amante masculino de Xúpiter—. Penetrándonos na traxedia, o caso do ''[[O rei Lear|Rey Lear]]'' é tamén moi representativo. Aquí o autor destaca a ceguedade dos homes, sobre todo de Lear, que desterra á súa filla Cordelia por ser a única das tres irmás en expresar a súa honestidade. Estudos feministas apuntarían a que Shakespeare atacaba á súa sociedade contemporánea, e que utilizaría nomes e lugares ficticios para fuxir de persecucións da corte. Defende á muller e faille ver aos homes que o silenciala terminaría en catástrofe, como así sucede no desenlace de ''Lear''. Outras opinións sobre a obra expresan que a muller non podía acceder ao trono, segundo o dramaturgo, porque isto implicaría caos e controversias. Cando o rei Lear adxudica o poder ás súas dúas fillas maiores, Goneril e Regan, estas cambian a súa conduta bruscamente para co seu pai e sométeno a unha atafegante tortura que irá consumindo a súa vida aos poucos. O goberno deteriórase e o séquito real desmoronase ata que un home reasume o mando. ==== Relixión ==== En 1559, cinco anos antes do nacemento de Shakespeare, durante o reinado de [[Isabel I de Inglaterra|Isabel I]], a Igrexa de Inglaterra separouse definitivamente, tras un período de incerteza, da [[Igrexa católica]]. Por esa razón, os católicos ingleses foron coaccionados para converterse ao anglicanismo, e establecéronse leis para perseguir os que rexeitaban converterse. Algúns historiadores sosteñen que durante a época de Shakespeare existiu unha oposición importante e moi estendida á imposición da nova fe.<ref>John Henry de Groot: ''The Shakespeares and ‘the Old Faith’'' (1946); Hildegard Hammerschmidt-Hummel: ''Die Verborgene Existenz Des William Shakespeare: Dichter Und Rebell Im Katholischen Untergrund'' (2001); Clare Asquith: ''Shadowplay: The Hidden Beliefs and Coded Politics of William Shakespeare'' (2005).</ref> Algúns críticos, apoiándose en evidencias tanto históricas como literarias, argumentaron que Shakespeare era un destes opositores, aínda que non conseguiron demostralo fidedignamente. O certo é que Shakespeare atopouse máis cómodo baixo o reinado do filocatólico [[Xacobe VI de Escocia e I de Inglaterra|Xacobe I]] que baixo o de [[Isabel I de Inglaterra|Isabel I]], anticatólica. Algúns estudosos opinan que os membros da familia de Shakespeare eran católicos, nunha época na que practicar o catolicismo en Inglaterra era ilegal.{{sfn|Pritchard|1979|p=3}} A nai de Shakespeare, [[Mary Shakespeare|Mary Arden]] ([[:en:Mary Shakespeare|en]]), certamente proviña dunha familia católica piadosa de [[Warwickshire]].<ref>Ackroyd, Peter. ''Shakespeare: The Biography''. Doubleday, 2005. p. 29.</ref> En 1606, a súa filla Susannah foi unha das poucas mulleres residentes en Stratford que rexeitaron tomar a [[Eucaristía|comuñón]], o que podería suxerir certas simpatías polo catolicismo.<ref>Ackroyd, ''op. cit.'', p. 451.</ref>{{sfn|Wood|2003|p=78}}{{sfn|Schoenbaum|1987|pp=41–42, 286}} A proba máis sólida podería ser unha declaración de fe católica asinada polo seu pai, [[John Shakespeare]] ([[:en:John Shakespeare|en]]) no que, supostamente, este facía profesión de fe do seu secreto catolicismo. O texto, achado no interior dunha das vigas da casa natal de Shakespeare no [[século XVIII]], foi analizado por un destacado estudoso, Edmond Malone. Con todo, perdeuse, polo que non pode demostrarse a súa autenticidade.{{sfn|Wood|2003|pp=75–78}}{{sfn|Ackroyd|2006|pp=22–23}} John Shakespeare figuraba tamén entre os que non asistían aos servizos eclesiásticos, pero supostamente isto foi "por temor a ser procesado por débedas", segundo os comisionados, e non por non aceptar a relixión anglicana.<ref>Mutschmann, H. y Wentersdorf, K., ''Shakespeare and Catholicism''. Nova York, Sheed and Ward, 1952, p. 401.</ref> O archidiácono Richard Davies, un clérigo anglicano do século XVIII, escribiu supostamente de Shakespeare: «Morreu como un papista».<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/13748c.htm «The Religion of Shakespeare.»] Enciclopedia católica en CD-ROM (Ingresado 23 dic., 2005.)</ref> Ademais, catro de cada seis mestres da escola de Stratford á que se cre que asistiu o escritor durante a súa mocidade, eran simpatizantes católicos,<ref>Ackroyd, ''op.cit.'', pp. 63-64.</ref> e Simon Hunt, probablemente un dos profesores de Shakespeare, terminou facéndose [[Compañía de Xesús|xesuíta]].<ref>[https://web.archive.org/web/20070311034447/http://www.uni-tuebingen.de/uni/nec/ham-hu1223.htm Hammmerschmidt-Hummel, H., "The most important subject that can possibly be": réplica a E. A. J. Honigmann, ''Connotations'', 2002-3.]</ref> Aínda que ningunha destas teorías proba de modo fehaciente que Shakespeare fose católico, a historiadora Clare Asquith é da opinión de que as simpatías de Shakespeare polo catolicismo son perceptibles na súa escritura.<ref>Asquith, Clare. ''Shadowplay: The Hidden Beliefs and Coded Politics of William Shakespeare'' (2005).</ref> Segundo Asquith, Shakespeare utiliza termos positivos, como «alto» (''high''), «luminoso» (''lixeiro'') ou «xusto» (''fair''), para aludir a personaxes católicos; e termos negativos —«baixo» (''low''), «escuro» (''dark'')— para os protestantes. ==== A cultura de Shakespeare ==== Aínda que é moito o que se descoñece sobre a educación de Shakespeare, o certo é que o artista non accedeu a unha formación universitaria e o seu amigo [[Ben Jonson]], que si a tiña, lamentou nalgunha ocasión «o seu escaso latín e aínda menos grego», o que non foi óbice para que lle chamase, ademais, «doce cisne do Avon» e engadise que «non é dun século, senón de todos os tempos». En certa maneira, a súa non tan escasa instrución (en Stratford había unha boa escola, e Shakespeare puido coñecer nela a bastantes clásicos latinos) foi unha vantaxe, xa que a súa cultura non se moldeou sobre o patrón común do seu tempo; como autodidacta, William Shakespeare, segundo sinalou un experto coñecedor e tradutor da súa obra completa, [[Luís Astrana Marín]], tivo acceso a fontes literarias sumamente raras grazas á amizade que sostivo cun libreiro. As análises dos seus escritos revelan que foi un lector voraz; algúns deles son auténticos centóns<ref>Centón, segundo dicionario Real Academia: 1. Obra literaria composta con fragmentos doutras obras.</ref> de textos extraídos das fontes máis diversas. Pero son fundamentalmente catro as fontes das súas obras. En primeiro lugar, os historiadores ingleses, en especial a segunda edición de [[Raphael Holinshed]] de ''[[Crónicas de Holinshed|The Chronicles of England, Scotlande, and Irelande]]'', publicada en 1587, como fonte dalgúns dos seus dramas históricos, da trama de ''[[Macbeth]]'' e de partes de ''[[O rei Lear]]'' e ''Cymbeline''; as ''[[Bioi parallēlloi|Vidas paralelas]]'' de [[Plutarco de Queronea|Plutarco]] na retraducción desde a versión francesa de [[Jacques Amyot]] realizada polo seu amigo [[Thomas North (tradutor)|Thomas North]] (1573), de onde sacou o seu ''[[Titus Andronicus]]'', o seu ''[[The Tragedy of Julius Caesar]]'', o seu ''[[Coriolano (teatro)|Coriolano]]'' e o seu ''[[Antony and Cleopatra]]'', e os ''[[Ensaios (Montaigne)|Ensaios]]'' de [[Michel de Montaigne|Montaigne]] na tradución de [[John Florio]] (1603), que moldearon algunhas pasaxes de ''[[A tempestade]]''.<ref>Greenblatt, Stephen. [http://www.telegraph.co.uk/culture/books/10877821/Stephen-Greenblatt-on-Shakespeares-debt-to-Montaigne.html «Stephen Greenblatt on Shakespeare's debt to Montaigne.» 7 de xuño de 2014.] ''The Telegraph''.</ref> En segundo lugar hai que mencionar como fonte de inspiración os ''novellieri'' (de [[Matteo Bandello]] provén a historia de ''Como gustedes'' e a de ''Romeo e Xulieta'', que tamén inspirou ''Castelvines e Monteses'' de [[Lope de Vega]] e ''Os bandos de Verona'' de [[Francisco Rojas Zorrilla]]; de [[Giambattista Giraldi Cinthio]] a de ''Otelo''; de [[Giovanni Boccaccio]] ''A bo fin non hai mal tempo'' e de [[Giovanni Fiorentino]] ''O mercador de Venecia'' e ''As alegres comadres de Windsor''; tamén [[Geoffrey Chaucer|Chaucer]] inspira algunhas obras)<ref>[https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/3401899.pdf]</ref> e [[miscelánea]]s de todo tipo, algunhas delas españolas, como as ''Noches de invierno'' de [[Antonio de Eslava]] ou a ''Silva de varia lección'' de [[Pero Mexía]]. == Obra == As súas obras<ref>{{Bitraga autor|75}}</ref> foron escritas entre [[1588]] e [[1616]], mais é bastante difícil establecer datas aproximadas. === Cronoloxía === [[Ficheiro:Clásicos en Galego. 10. William Shakespeare. Hamlet.jpg|miniatura|[[Clásicos en Galego]] 10: Hamlet.]] <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * 1590 (1598) ''[[Henrique VI, Parte I]]'' * 1590 (1594) ''[[Henrique VI, Parte II]]'' * 1590 (1595) ''[[Henrique VI, Parte III]]'' * 1592 (1602) ''[[Ricardo III (obra)|Ricardo III]]'' * 1592 (1623) ''[[A comedia dos erros]]'' * 1593 (1594) ''[[Tito Andrónico]]'' * 1593 (1623) ''[[Taming of the Shrew]]'' * 1594 (1623) ''[[Os dous cabaleiros de Verona]]'' * 1594 (1598) ''[[Love's Labour's Lost]]'' * 1594 (1597) ''[[Romeu e Xulieta]]'' * 1595 (1597) ''[[Ricardo II (obra)|Ricardo II]]'' * 1595 (1600) ''[[Soño dunha noite de San Xoán|O soño dunha noite de San Xoán]]'' * 1596 (1622) ''[[O rei Xoan]]'' * 1596 (1600) ''[[O mercador de Venecia]]'' * 1597 ''[[Henrique IV, Parte I]]'' * 1594-1597 (1603?) ''[[Love's Labour's Won]]'' * 1598 (1600) ''[[Henrique IV, Parte II]]'' * 1599 ''[[Henrique V (obra de teatro)|Henrique V]]'' * 1599 (1623) ''[[Xulio César (obra)|Xulio César]]'' * 1599 (1600) ''[[Much Ado About Nothing]]'' (''Moito barullo por nada'') * 1599 (1623) ''[[Ao voso gusto]]'' * 1597-1600 (1602) ''[[The Merry Wives of Windsor]]'' (traducida primeiro por [[Antón Villar Ponte|Antón Vilar Ponte]] co título ''Xan entre elas''<ref>''A tradución da métrica. Prácticas co Macbeth de Shakespeare en galego'', [[Fernando Pérez-Barreiro Nolla]], revista Viceversa, (2009) 13-22.</ref> e posteriormente como ''As alegres casadas'' por [[Manuel Guede]] e [[Eduardo Alonso]]<ref>[http://bibliotraducion.uvigo.es/traduccions_ver.php?id=64 Ficha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807010725/http://bibliotraducion.uvigo.es/traduccions_ver.php?id=64 |date=07 de agosto de 2020 }} en [[BiTraGa]].</ref>) * 1601 (1603) ''[[Hamlet|Hamlet, príncipe de Dinamarca]]'' * 1602 (1623) ''[[Noite de reis]]'' * 1602 (1609) ''[[Troilus e Cressida]]'' * 1603 (1623) ''[[All's Well That Ends Well]]'' * 1604 (1623) ''[[Medida por medida]]'' * 1604 (1622) ''[[Otelo]]'' * 1605 (1608) ''[[O rei Lear]]'' * 1605 (1623) ''[[Macbeth]]'' * 1606 (1623) ''[[Antonio e Cleopatra]]'' * 1607 (1623) ''[[Coriolano (teatro)|Coriolano]]'' * 1607 (1623) ''[[Timón de Atenas (teatro)]]'' * 1608 (1609) ''[[Pericles Príncipe de Tiro]]'' * 1609 (1623) ''[[Cymbeline]]'' * 1610 (1623) ''[[Conto de Inverno]]'' * 1611 (1623) ''[[A tempestade]]'' * 1612 (1623) ''[[Henrique VIII (teatro)|Henrique VIII]]'' (probablemente escrito en colaboración con [[John Fletcher]]) * 1612 (1728) ''[[Cardenio]]'' (escrito en colaboración con John Fletcher) * 1612 (1634) ''[[The Two Noble Kinsmen]]'' (escrito en colaboración con John Fletcher) </div> == Notas == {{listaref|group=lower-alpha|02}} ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{Wikiquote|William Shakespeare}} === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cita libro | apelido = Ackroyd | nome = Peter | ligazón-autor = Peter Ackroyd | ano = 2006 | título = Shakespeare: The Biography | url = https://archive.org/details/shakespeare00pete | lugar = Londres | editorial = Vintage | isbn = 978-0-7493-8655-9 }} * {{cita libro | apelido = Adams | nome = Joseph Quincy | ligazón-autor = Joseph Quincy Adams | ano = 1923 | título = A Life of William Shakespeare | url = https://archive.org/details/lifeofwilliamsha00adam_0 | lugar = Boston | editorial = Houghton Mifflin | oclc = 1935264 }} * {{cita libro | apelido = Baer | nome = Daniel | ano = 2007 | título = The Unquenchable Fire | editorial = Xulon Press | isbn = 978-1-60477-327-9 }} * {{cita libro |apelido = Baldwin |nome = T. W. |ano = 1944 |título = William Shakspere's Small Latine & Lesse Greek |volume = 1 |lugar = Urbana, IL |editorial = University of Illinois Press |url = https://hdl.handle.net/2027/mdp.39015010689514 |oclc = 359037}} * {{cita libro | apelido = Barber | nome = C. L. | ano = 1964 | título = Shakespearian Comedy in the Comedy of Errors | lugar = England | editorial = College English 25.7 }} * {{cita libro | apelido = Bate | nome = Jonathan | ligazón-autor = Jonathan Bate | ano = 2008 | título = The Soul of the Age | url = https://archive.org/details/soulofagelifemin0000jona | lugar = Londres | editorial = Penguin | isbn = 978-0-670-91482-1 }} * {{Cita novas|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/coventry_warwickshire/7422986.stm |título= Bard's 'cursed' tomb is revamped|autor=[[BBC News]]|data=28 de maio de 2008|editorial=[[British Broadcasting Corporation]]|data-acceso=23 de abril de 2010|ref = harv}} * {{cita libro | apelido = Bentley | nome = G. E. | ligazón-autor = | ano = 1961 | título = Shakespeare: A Biographical Handbook | url = https://archive.org/details/shakespearebiogr00bent | lugar = New Haven | editorial = Yale University Press | oclc = 356416 | isbn = 0-313-25042-1 }} * {{cita libro | apelido = Berry | nome = Ralph | ano = 2005 | título = Changing Styles in Shakespeare | lugar = Londres | editorial = Routledge | isbn = 0-415-35316-5 }} * {{cita libro | apelido = Bertolini | nome = John Anthony | ano = 1993 | título = Shaw and Other Playwrights | url = https://archive.org/details/shawotherplaywri0000unse | lugar = Pennsylvania | editorial = Pennsylvania State University Press | isbn = 0-271-00908-X }} * {{cita libro |título = Shakespeare |url = https://archive.org/details/shakespeare0000bevi |apelido = Bevington |nome = David |ligazón-autor = David Bevington |ano = 2002 |lugar = Oxford |editorial = [[Blackwell Publishing|Blackwell]] |isbn = 978-0-631-22719-9}} *{{cita libro |apelido = Cercignani |nome = Fausto |ligazón-autor = Fausto Cercignani |ano = 1981 |título = Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation |url = https://archive.org/details/shakespeareswork0000cerc |lugar = Oxford |editorial = [[Clarendon Press]] |isbn = 978-0198119371}} * {{cita libro |título = The Elizabethan Stage |apelido = Chambers |nome = E.K. |ligazón-autor = E. K. Chambers |volume = 2 |location = Oxford |editorial = Clarendon Press |ano = 1923 |oclc = 336379 |isbn = 978-0-19-811511-3}} * {{cita libro |título = William Shakespeare: A Study of Facts and Problems |apelido = Chambers |nome = E.K. |ligazón-autor = |location = Oxford |editorial = Clarendon Press |ano = 1930a |volume = 1 |oclc = 353406 |isbn = 978-0-19-811774-2}} * {{cita libro |título = William Shakespeare: A Study of Facts and Problems |apelido = Chambers |nome = E.K. |ligazón-autor = |location = Oxford |editorial = Clarendon Press |ano = 1930b |volume = 2 |oclc = 353406 |isbn = 978-0-19-811774-2}} * {{cita libro |título = Shakespearean Gleanings |url = https://archive.org/details/shakespeareangle0000cham |apelido = Chambers |nome = E.K. |ligazón-autor = |location = Oxford |editorial = [[Oxford University Press]] |ano = 1944 |oclc = 2364570 |isbn = 978-0-8492-0506-4}} * {{cita libro |título = Will in the World: How Shakespeare Became Shakespeare |apelido = Greenblatt |nome = Stephen |ligazón-autor = Stephen Greenblatt |editorial = [[Pimlico (publishing imprint)|Pimlico]] |lugar = Londres |ano = 2005 |isbn = 978-0-7126-0098-9}} * {{cita libro |título = Shakespeare After Theory |url = https://archive.org/details/shakespeareafter0000kast |apelido = Kastan |nome = David Scott |editorial = [[Routledge]] |lugar = Londres |ano = 1999 |isbn = 978-0-415-90112-3}} * {{cita libro |título = Playing Companies and Commerce in Shakespeare's Time |url = https://archive.org/details/playingcompanies0000knut |apelido = Knutson |nome = Roslyn |editorial = [[Cambridge University Press]] |lugar = Cambridge |ano = 2001 |isbn = 978-0-511-48604-3 |doi = 10.1017/CBO9780511486043 |via = [[Cambridge Core]]}} * {{cita libro |título = Catholic Loyalism in Elizabethan England |apelido = Pritchard |nome = Arnold |editorial = [[University of North Carolina Press]] |lugar = Chapel Hill |ano = 1979 |isbn = 978-0-8078-1345-4 |oclc = 4496552 |url = https://archive.org/details/catholicloyalism0000prit }} * {{cita libro |título = William Shakespeare: A Compact Documentary Life |url = https://archive.org/details/williamshakespea0000scho |apelido = Schoenbaum |nome = S. |ligazón-autor = Samuel Schoenbaum |ano = 1987 |edición = Revisada |editorial = [[Oxford University Press]] |lugar = Oxford |isbn = 978-0-19-505161-2}} * {{cita libro |título = Shakespeare: A Life in Drama |url = https://archive.org/details/shakespearelifei0000well_y5p6 |apelido = Wells |nome = Stanley |ligazón-autor = Stanley Wells |ano = 1997 |lugar = Nova York |editorial = [[W.W. Norton]] |isbn = 978-0-393-31562-2}} * {{cita libro |título = The Oxford Shakespeare: The Complete Works |apelido-editor1 = Wells |nome-editor1 = Stanley |ligazón-editor1 = Stanley Wells |apelido-editor2 = Taylor |nome-editor2 = Gary |ligazón-editor2 = Gary Taylor scholar) |apelido-editor3 = Jowett |nome-editor3 = John |ligazón-editor3 = John Jowett |apelido-editor4 = Montgomery |nome-editor4 = William |edición = 2nd |editorial = [[Oxford University Press]] |lugar = Oxford |ano = 2005 |isbn = 978-0-19-926717-0 |url = https://archive.org/details/completeworks0000shak_f0m2 }} {{cita libro |title = The Plays of William Shakespeare with Notes of Various Commentators |editor-last = Wood |editor-first = Manley |ano = 1806 |volume = I |lugar = Londres |publisher = George Kearsley |oclc = 38442678 }} * {{cita libro |title = Shakespeare |last = Wood |first = Michael |author-link = Michael Wood (historian) |publisher = [[Basic Books]] |lugar = Nova York |ano = 2003 |isbn = 978-0-465-09264-2 |url = https://archive.org/details/shakespeare00wood |oclc = 1043430614 }} {{Reftermina}} === Outros artigos === * [[Clásicos en Galego]] * [[Teatro isabelino]] === Ligazóns externas === * [https://www.um.es/shakespeare/ "La recepción de las obras de Shakespeare en la cultura española y europea"] Universidad de Murcia {{es}}. {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Shakespeare, William}} [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Biografías)]] [[Categoría:William Shakespeare| ]] lkvyp5tub2k3zdx5hkqeofgfankcz56 0 14651 7351275 7099636 2026-04-08T11:37:00Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351275 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}}. {{Galizionario|porto}} O termo '''Porto''' pode referirse a: *'''[[Porto (comunicacións)|Porto]]''', lugar disposto para o atraque de naves. *'''[[Vao (pasaxe)|Porto]]''' ou vao, lugar natural por onde cruzar unha corrente de auga ou un anaco de mar, normalmente co chan empedrado. *'''[[Porto de montaña|Porto]]''', punto de menor altitude situado entre montañas a través do cal é doado atravesalas. *'''[[Porto serie]]''', unha interface de comunicacións entre ordenadores e periféricos. *'''[[Porto y Cía. Editores]]''', unha editorial santiaguesa fundada por [[Ángel Porto Anido]]. Como [[topónimo]], pode referirse a: ;En Galiza *'''[[Porto do Son]]''', concello da [[comarca de Noia]]; *'''[[Portomarín]]''', concello da [[comarca de Lugo]]; **'''[[San Nicolao de Portomarín, Portomarín|San Nicolao de Portomarín]]''', parroquia de dito concello; ***'''[[Portomarín, San Nicolao de Portomarín, Portomarín|Portomarín]]''', lugar de dita parroquia; **'''[[San Pedro de Portomarín, Portomarín|San Pedro de Portomarín]]''', parroquia de dito concello; *'''[[Porto, Salvaterra de Miño|Porto]]''', parroquia do concello de [[Salvaterra de Miño]]; **'''[[Porto de Abaixo, Porto, Salvaterra de Miño|Porto de Abaixo]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Corme Porto, Ponteceso|Corme Porto]]''', parroquia do concello de [[Ponteceso]]; *'''[[Río de Porto, Negueira de Muñiz|Río de Porto]]''', parroquia do concello de [[Negueira de Muñiz]]; *'''[[San Martiño de Porto, Cabanas|San Martiño de Porto]]''', parroquia do concello de [[Cabanas]]; *'''[[Portocamba, Castrelo do Val|Portocamba]]''', parroquia do concello de [[Castrelo do Val]]; **'''[[Portocamba, Portocamba, Castrelo do Val|Portocamba]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portocelo, Xove|Portocelo]]''', parroquia do concello de [[Xove]]; **'''[[Portocelo, Portocelo, Xove|Portocelo]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portodemouros, Vila de Cruces|Portodemouros]]''', parroquia do concello de [[Vila de Cruces]]; *'''[[Portomeiro, Val do Dubra|Portomeiro]]''', parroquia do concello de [[Val do Dubra]]; **'''[[Portomeiro, Portomeiro, Val do Dubra|Portomeiro]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portomourisco, Larouco|Portomourisco]]''', parroquia do concello de [[Larouco]]; **'''[[A Portela de Portomourisco, Portomourisco, Larouco|A Portela de Portomourisco]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portomourisco, Petín|Portomourisco]]''', parroquia do concello de [[Petín]]; **'''[[Portomourisco, Portomourisco, Petín|Portomourisco]]''', lugar de dita parroquia; **'''[[A Portela de Portomourisco, Portomourisco, Petín|A Portela de Portomourisco]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portomouro, Val do Dubra|Portomouro]]''', parroquia do concello de [[Val do Dubra]]; **'''[[Portomouro de Abaixo, Portomouro, Val do Dubra|Portomouro de Abaixo]]''', lugar de dita parroquia; **'''[[Portomouro de Arriba, Portomouro, Val do Dubra|Portomouro de Arriba]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Portor, Negreira|Portor]]''', parroquia do concello de [[Negreira]]; **'''[[Portor, Portor, Negreira|Portor]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Porto, Quinte, O Corgo|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Quinte, O Corgo|Quinte]], no concello do [[O Corgo|Corgo]]; *'''[[Porto, Fisteus, Curtis|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Fisteus, Curtis|Fisteus]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[Porto, Berres, A Estrada|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Berres, A Estrada|Berres]], no concello da [[A Estrada|Estrada]]; *'''[[Porto, Millarada, Forcarei|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Millarada, Forcarei|Millarada]], no concello de [[Forcarei]]; *'''[[Porto, Canedo, Ourense|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Canedo, Ourense|Canedo]], no concello de [[Ourense]]; *'''[[Porto, Cristiñade, Ponteareas|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]], no concello de [[Ponteareas]]; *'''[[Porto, Guláns, Ponteareas|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Guláns, Ponteareas|Guláns]], no concello de [[Ponteareas]]; *'''[[Porto, Augasantas, Rois|Porto]]''', lugar da parroquia de [[Augasantas, Rois|Augasantas]], no concello de [[Rois]]; *'''[[Porto, A Torre, Taboada|Porto]]''', lugar da parroquia da [[A Torre, Taboada|Torre]], no concello de [[Taboada]]; *'''[[Porto, As Maus, Vilar de Barrio|Porto]]''', lugar da parroquia das [[As Maus, Vilar de Barrio|Maus]], no concello de [[Vilar de Barrio]]; *'''[[Porto Alto, Boado, Xinzo de Limia|Porto Alto]]''', lugar da parroquia de [[Boado, Xinzo de Limia|Boado]], no concello de [[Xinzo de Limia]]; *'''[[Porto Amieiro, Vilamarín, Vilamarín|Porto Amieiro]]''', lugar da parroquia de [[Vilamarín, Vilamarín|Vilamarín]], no concello de [[Vilamarín]]; *'''[[Porto Augavella, Oroso, A Cañiza|Porto Augavella]]''', lugar da parroquia de [[Oroso, A Cañiza|Oroso]], no concello da [[A Cañiza|Cañiza]]; *'''[[Porto Barroso, Sancovade, Vilalba|Porto Barroso]]''', lugar da parroquia de [[Sancovade, Vilalba|Sancovade]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Porto Cabeiro, Cabeiro, Redondela|Porto Cabeiro]]''', lugar da parroquia de [[Cabeiro, Redondela|Cabeiro]], no concello de [[Redondela]]; *'''[[Porto da Egua, Sancovade, Vilalba|Porto da Egua]]''', lugar da parroquia de [[Sancovade, Vilalba|Sancovade]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Porto da Moura, A Graña de Vilarente, Abadín|Porto da Moura]]''', lugar da parroquia da [[A Graña de Vilarente, Abadín|Graña de Vilarente]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Porto da Pena, Santa Cruz de Moeche, Moeche|Porto da Pena]]''', lugar da parroquia de [[Santa Cruz de Moeche, Moeche|Santa Cruz de Moeche]], no concello de [[Moeche]]; *'''[[Porto da Rama, Bértoa, Carballo|Porto da Rama]]''', lugar da parroquia de [[Bértoa, Carballo|Bértoa]], no concello de [[Carballo]]; *'''[[Porto da Veiga, Campo, O Irixo|Porto da Veiga]]''', lugar da parroquia de [[Campo, O Irixo|Campo]], no concello do [[O Irixo|Irixo]]; *'''[[Porto das Rozas, A Órrea, Riotorto|Porto das Rozas]]''', lugar da parroquia da [[A Órrea, Riotorto|Órrea]], no concello de [[Riotorto]]; *'''[[Porto de Abaixo, San Pantaleón das Viñas, Paderne|Porto de Abaixo]]''', lugar da parroquia de [[San Pantaleón das Viñas, Paderne|San Pantaleón das Viñas]], no concello de [[Paderne]]; *'''[[Porto de Abaixo, Pontecesures, Pontecesures|Porto de Abaixo]]''', lugar da parroquia de [[Pontecesures, Pontecesures|Pontecesures]], no concello de [[Pontecesures]]; *'''[[Porto de Abaixo, Santalla de Vilausende, Ribadeo|Porto de Abaixo]]''', lugar da parroquia de [[Santalla de Vilausende, Ribadeo|Santalla de Vilausende]], no concello de [[Ribadeo]]; *'''[[Porto de Arriba, Pontecesures, Pontecesures|Porto de Arriba]]''', lugar da parroquia de [[Pontecesures, Pontecesures|Pontecesures]], no concello de [[Pontecesures]]; *'''[[Porto de Arriba, Santalla de Vilausende, Ribadeo|Porto de Arriba]]''', lugar da parroquia de [[Santalla de Vilausende, Ribadeo|Santalla de Vilausende]], no concello de [[Ribadeo]]; *'''[[Porto de Bois, O Mato, Palas de Rei|Porto de Bois]]''', lugar da parroquia do [[O Mato, Palas de Rei|Mato]], no concello de [[Palas de Rei]]; *'''[[Porto de Cereixo, Cereixo, Vimianzo|Porto de Cereixo]]''', lugar da parroquia de [[Cereixo, Vimianzo|Cereixo]], no concello de [[Vimianzo]]; *'''[[Porto de Cimas, O Viveiró, Muras|Porto de Cimas]]''', lugar da parroquia do [[O Viveiró, Muras|Viveiró]], no concello de [[Muras]]; *'''[[Porto de Cubas, Samarugo, Vilalba|Porto de Cubas]]''', lugar da parroquia de [[Samarugo, Vilalba|Samarugo]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Porto de Eguas, Partovia, O Carballiño|Porto de Eguas]]''', lugar da parroquia de [[Partovia, O Carballiño|Partovia]], no concello do [[O Carballiño|Carballiño]]; *'''[[Porto de Eira, Silva, Pol|Porto de Eira]]''', lugar da parroquia de [[Silva, Pol|Silva]], no concello de [[Pol]]; *'''[[Porto de Eiras, Chenlo, O Porriño|Porto de Eiras]]''', lugar da parroquia de [[Chenlo, O Porriño|Chenlo]], no concello do [[O Porriño|Porriño]]; *'''[[Porto de Gómez, Cuntis, Cuntis|Porto de Gómez]]''', lugar da parroquia de [[Cuntis, Cuntis|Cuntis]], no concello de [[Cuntis]]; *'''[[Porto de Insua, Couzadoiro, Ortigueira|Porto de Insua]]''', lugar da parroquia de [[Couzadoiro, Ortigueira|Couzadoiro]], no concello de [[Ortigueira]]; *'''[[Porto de Lobos, O Chao do Fabeiro, Monforte de Lemos|Porto de Lobos]]''', lugar da parroquia do [[O Chao do Fabeiro, Monforte de Lemos|Chao do Fabeiro]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Porto de San Pedro, Visma, A Coruña|Porto de San Pedro]]''', lugar da parroquia de [[Visma, A Coruña|Visma]], no concello da [[A Coruña|Coruña]]; *'''[[Porto Dereito, Lagoa, Alfoz|Porto Dereito]]''', lugar da parroquia de [[Lagoa, Alfoz|Lagoa]], no concello de [[Alfoz]]; *'''[[Porto do Barco, O Castro, Begonte|Porto do Barco]]''', lugar da parroquia do [[O Castro, Begonte|Castro]], no concello de [[Begonte]]; *'''[[Porto do Carrio, Losón, Lalín|Porto do Carrio]]''', lugar da parroquia de [[Losón, Lalín|Losón]], no concello de [[Lalín]]; *'''[[Porto do Fondo, Mens, Malpica de Bergantiños|Porto do Fondo]]''', lugar da parroquia de [[Mens, Malpica de Bergantiños|Mens]], no concello de [[Malpica de Bergantiños]]; *'''[[Porto do Liño, A Faeira, As Pontes de García Rodríguez|Porto do Liño]]''', lugar da parroquia da [[A Faeira, As Pontes de García Rodríguez|Faeira]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[Porto do Rego, O Viveiró, Muras|Porto do Rego]]''', lugar da parroquia do [[O Viveiró, Muras|Viveiró]], no concello de [[Muras]]; *'''[[Porto do Río, Baroncelle, Abadín|Porto do Río]]''', lugar da parroquia de [[Baroncelle, Abadín|Baroncelle]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Porto do Río, Romariz, Abadín|Porto do Río]]''', lugar da parroquia de [[Romariz, Abadín|Romariz]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Porto do Río, Carballido, Alfoz|Porto do Río]]''', lugar da parroquia de [[Carballido, Alfoz|Carballido]], no concello de [[Alfoz]]; *'''[[Porto do Río, O Burgo, Muras|Porto do Río]]''', lugar da parroquia do [[O Burgo, Muras|Burgo]], no concello de [[Muras]]; *'''[[Porto do Río, Valcarría, Viveiro|Porto do Río]]''', lugar da parroquia de [[Valcarría, Viveiro|Valcarría]], no concello de [[Viveiro]]; *'''[[Porto do Salto, Romai, Portas|Porto do Salto]]''', lugar da parroquia de [[Romai, Portas|Romai]], no concello de [[Portas]]; *'''[[Porto do Son, Noal, Porto do Son|Porto do Son]]''', lugar da parroquia de [[Noal, Porto do Son|Noal]], no concello de [[Porto do Son]]; *'''[[Porto do Souto, A Canda, Piñor|Porto do Souto]]''', lugar da parroquia da [[A Canda, Piñor|Canda]], no concello de [[Piñor]]; *'''[[Porto do Vao, San Fiz de Paz, Outeiro de Rei|Porto do Vao]]''', lugar da parroquia de [[San Fiz de Paz, Outeiro de Rei|San Fiz de Paz]], no concello de [[Outeiro de Rei]]; *'''[[Porto dos Bois, Recemel, As Somozas|Porto dos Bois]]''', lugar da parroquia de [[Recemel, As Somozas|Recemel]], no concello das [[As Somozas|Somozas]]; *'''[[Porto dos Frades, Goente, As Pontes de García Rodríguez|Porto dos Frades]]''', lugar da parroquia de [[Goente, As Pontes de García Rodríguez|Goente]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[Porto dos Paos, Muras, Muras|Porto dos Paos]]''', lugar da parroquia de [[Muras, Muras|Muras]], no concello de [[Muras]]; *'''[[Porto dos Troncos, San Simón da Costa, Vilalba|Porto dos Troncos]]''', lugar da parroquia de [[San Simón da Costa, Vilalba|San Simón da Costa]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Porto Ferreiro, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez|Porto Ferreiro]]''', lugar da parroquia de [[Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez|Espiñaredo]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[Porto Liñares, Goente, As Pontes de García Rodríguez|Porto Liñares]]''', lugar da parroquia de [[Goente, As Pontes de García Rodríguez|Goente]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[Porto Martín, Zobra, Lalín|Porto Martín]]''', lugar da parroquia de [[Zobra, Lalín|Zobra]], no concello de [[Lalín]]; *'''[[Porto Meilán, Adai, Lugo|Porto Meilán]]''', lugar da parroquia de [[Adai, Lugo|Adai]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[Porto Pereiras, Xendive, Boborás|Porto Pereiras]]''', lugar da parroquia de [[Xendive, Boborás|Xendive]], no concello de [[Boborás]]; *'''[[Porto Quintela, Santa Comba, Bande|Porto Quintela]]''', lugar da parroquia de [[Santa Comba, Bande|Santa Comba]], no concello de [[Bande]]; *'''[[Porto Recimil, Mariz, Guitiriz|Porto Recimil]]''', lugar da parroquia de [[Mariz, Guitiriz|Mariz]], no concello de [[Guitiriz]]; *'''[[Porto Romeu, Perdecanai, Barro|Porto Romeu]]''', lugar da parroquia de [[Perdecanai, Barro|Perdecanai]], no concello de [[Barro]]; *'''[[Porto Segundo, Sancovade, Vilalba|Porto Segundo]]''', lugar da parroquia de [[Sancovade, Vilalba|Sancovade]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Porto Seixo, As Negradas, Guitiriz|Porto Seixo]]''', lugar da parroquia das [[As Negradas, Guitiriz|Negradas]], no concello de [[Guitiriz]]; *'''[[Terra de Porto, O Grove, O Grove|Terra de Porto]]''', lugar da parroquia do [[O Grove, O Grove|Grove]], no concello do [[O Grove|Grove]]; *'''[[Portoameneiro, Lucí, Teo|Portoameneiro]]''', lugar da parroquia de [[Lucí, Teo|Lucí]], no concello de [[Teo]]; *'''[[Portoareoso, Muimenta, Cospeito|Portoareoso]]''', lugar da parroquia de [[Muimenta, Cospeito|Muimenta]], no concello de [[Cospeito]]; *'''[[Portobó, Os Freires, Ortigueira|Portobó]]''', lugar da parroquia dos [[Os Freires, Ortigueira|Freires]], no concello de [[Ortigueira]]; *'''[[Portobragán, Arante, Ribadeo|Portobragán]]''', lugar da parroquia de [[Arante, Ribadeo|Arante]], no concello de [[Ribadeo]]; *'''[[Portobravo, Lousame, Lousame|Portobravo]]''', lugar da parroquia de [[Lousame, Lousame|Lousame]], no concello de [[Lousame]]; *'''[[Portobrea, Queixas, Cerceda|Portobrea]]''', lugar da parroquia de [[Queixas, Cerceda|Queixas]], no concello de [[Cerceda]]; *'''[[Portobrea, Baamorto, Monforte de Lemos|Portobrea]]''', lugar da parroquia de [[Baamorto, Monforte de Lemos|Baamorto]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Portocamiño, A Pena, Negreira|Portocamiño]]''', lugar da parroquia da [[A Pena, Negreira|Pena]], no concello de [[Negreira]]; *'''[[Portocanles, Dimo, Catoira|Portocanles]]''', lugar da parroquia de [[Dimo, Catoira|Dimo]], no concello de [[Catoira]]; *'''[[Portocarreira, Castro de Rei de Lemos, Paradela|Portocarreira]]''', lugar da parroquia de [[Castro de Rei de Lemos, Paradela|Castro de Rei de Lemos]], no concello de [[Paradela]]; *'''[[Portocarreiro, Vilapoupre, Antas de Ulla|Portocarreiro]]''', lugar da parroquia de [[Vilapoupre, Antas de Ulla|Vilapoupre]], no concello de [[Antas de Ulla]]; *'''[[Portocarreiro, Freixeiro, Santa Comba|Portocarreiro]]''', lugar da parroquia de [[Freixeiro, Santa Comba|Freixeiro]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[Portocarro, Lesón, A Pobra do Caramiñal|Portocarro]]''', lugar da parroquia de [[Lesón, A Pobra do Caramiñal|Lesón]], no concello da [[A Pobra do Caramiñal|Pobra do Caramiñal]]; *'''[[Portocarro, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal|Portocarro]]''', lugar da parroquia de [[Posmarcos, A Pobra do Caramiñal|Posmarcos]], no concello da [[A Pobra do Caramiñal|Pobra do Caramiñal]]; *'''[[Portocavado, Cambás, Aranga|Portocavado]]''', lugar da parroquia de [[Cambás, Aranga|Cambás]], no concello de [[Aranga]]; *'''[[Portocavado, Cumbraos, Sobrado|Portocavado]]''', lugar da parroquia de [[Cumbraos, Sobrado|Cumbraos]], no concello de [[Sobrado]]; *'''[[Portocelo, Camariñas, Camariñas|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Camariñas, Camariñas|Camariñas]], no concello de [[Camariñas]]; *'''[[Portocelo, Dimo, Catoira|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Dimo, Catoira|Dimo]], no concello de [[Catoira]]; *'''[[Portocelo, Nodar, Friol|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Nodar, Friol|Nodar]], no concello de [[Friol]]; *'''[[Portocelo, Panxón, Nigrán|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Panxón, Nigrán|Panxón]], no concello de [[Nigrán]]; *'''[[Portocelo, Niñodaguia, Santiso|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Niñodaguia, Santiso|Niñodaguia]], no concello de [[Santiso]]; *'''[[Portocelo, Distriz, Vilalba|Portocelo]]''', lugar da parroquia de [[Distriz, Vilalba|Distriz]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Portocelos, Parada de Amoeiro, Amoeiro|Portocelos]]''', lugar da parroquia de [[Parada de Amoeiro, Amoeiro|Parada de Amoeiro]], no concello de [[Amoeiro]]; *'''[[Portochán, Troitosende, A Baña|Portochán]]''', lugar da parroquia de [[Troitosende, A Baña|Troitosende]], no concello da [[A Baña|Baña]]; *'''[[Portochán, Entrecruces, Carballo|Portochán]]''', lugar da parroquia de [[Entrecruces, Carballo|Entrecruces]], no concello de [[Carballo]]; *'''[[Portochán, Freixeiro, Santa Comba|Portochán]]''', lugar da parroquia de [[Freixeiro, Santa Comba|Freixeiro]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[Portochao, Galdo, Viveiro|Portochao]]''', lugar da parroquia de [[Galdo, Viveiro|Galdo]], no concello de [[Viveiro]]; *'''[[Portochouso, Oleiros, Ribeira|Portochouso]]''', lugar da parroquia de [[Oleiros, Ribeira|Oleiros]], no concello de [[Ribeira]]; *'''[[Portociños, Gorgullos, Tordoia|Portociños]]''', lugar da parroquia de [[Gorgullos, Tordoia|Gorgullos]], no concello de [[Tordoia]]; *'''[[Portocortiñas, Paraños, Covelo|Portocortiñas]]''', lugar da parroquia de [[Paraños, Covelo|Paraños]], no concello de [[Covelo]]; *'''[[Portocovo, Loentia, Castro de Rei|Portocovo]]''', lugar da parroquia de [[Loentia, Castro de Rei|Loentia]], no concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[Portocovo, Queixeiro, Monfero|Portocovo]]''', lugar da parroquia de [[Queixeiro, Monfero|Queixeiro]], no concello de [[Monfero]]; *'''[[Portocubelo, Lira, Carnota|Portocubelo]]''', lugar da parroquia de [[Lira, Carnota|Lira]], no concello de [[Carnota]]; *'''[[Portodabalde, Parada, Silleda|Portodabalde]]''', lugar da parroquia de [[Parada, Silleda|Parada]], no concello de [[Silleda]]; *'''[[Portodechán, Quins, Melón|Portodechán]]''', lugar da parroquia de [[Quins, Melón|Quins]], no concello de [[Melón]]; *'''[[Portodemouros, Dombodán, Arzúa|Portodemouros]]''', lugar da parroquia de [[Dombodán, Arzúa|Dombodán]], no concello de [[Arzúa]]; *'''[[Portodiz, Niñodaguia, Santiso|Portodiz]]''', lugar da parroquia de [[Niñodaguia, Santiso|Niñodaguia]], no concello de [[Santiso]]; *'''[[Portofermil, San Simón da Costa, Vilalba|Portofermil]]''', lugar da parroquia de [[San Simón da Costa, Vilalba|San Simón da Costa]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Portofolgueiro, Ordoeste, A Baña|Portofolgueiro]]''', lugar da parroquia de [[Ordoeste, A Baña|Ordoeste]], no concello da [[A Baña|Baña]]; *'''[[Portofoloña, Nebra, Porto do Son|Portofoloña]]''', lugar da parroquia de [[Nebra, Porto do Son|Nebra]], no concello de [[Porto do Son]]; *'''[[Portofondón, Meixide, Palas de Rei|Portofondón]]''', lugar da parroquia de [[Meixide, Palas de Rei|Meixide]], no concello de [[Palas de Rei]]; *'''[[Portofoxado, Foxado, Curtis|Portofoxado]]''', lugar da parroquia de [[Foxado, Curtis|Foxado]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[Portofreixo, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal|Portofreixo]]''', lugar da parroquia de [[Posmarcos, A Pobra do Caramiñal|Posmarcos]], no concello da [[A Pobra do Caramiñal|Pobra do Caramiñal]]; *'''[[Portogaín, Mántaras, Irixoa|Portogaín]]''', lugar da parroquia de [[Mántaras, Irixoa|Mántaras]], no concello de [[Irixoa]]; *'''[[Portoganoi, Santa Marta de Fixós, Lugo|Portoganoi]]''', lugar da parroquia de [[Santa Marta de Fixós, Lugo|Santa Marta de Fixós]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[Portogonzalvo, San Xurxo de Moeche, Moeche|Portogonzalvo]]''', lugar da parroquia de [[San Xurxo de Moeche, Moeche|San Xurxo de Moeche]], no concello de [[Moeche]]; *'''[[Portolamas, Anafreita, Friol|Portolamas]]''', lugar da parroquia de [[Anafreita, Friol|Anafreita]], no concello de [[Friol]]; *'''[[Portolamas, Lamas, San Sadurniño|Portolamas]]''', lugar da parroquia de [[Lamas, San Sadurniño|Lamas]], no concello de [[San Sadurniño]]; *'''[[Portolamoso, Curtis, Curtis|Portolamoso]]''', lugar da parroquia de [[Curtis, Curtis|Curtis]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[Portolar, Ordes, Toques|Portolar]]''', lugar da parroquia de [[Ordes, Toques|Ordes]], no concello de [[Toques]]; *'''[[Portolosio, San Fiz de Monfero, Monfero|Portolosio]]''', lugar da parroquia de [[San Fiz de Monfero, Monfero|San Fiz de Monfero]], no concello de [[Monfero]]; *'''[[Portoloureiro, Castrelos, Vigo|Portoloureiro]]''', lugar da parroquia de [[Castrelos, Vigo|Castrelos]], no concello de [[Vigo]]; *'''[[Portomadeiro, Freixeiro, Santa Comba|Portomadeiro]]''', lugar da parroquia de [[Freixeiro, Santa Comba|Freixeiro]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[Portomartín, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Portomartín]]''', lugar da parroquia de [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]], no concello de [[Cerdedo-Cotobade]]; *'''[[Portomartiño, Xesta, A Lama|Portomartiño]]''', lugar da parroquia de [[Xesta, A Lama|Xesta]], no concello da [[A Lama|Lama]]; *'''[[Portomazás, Cambás, Aranga|Portomazás]]''', lugar da parroquia de [[Cambás, Aranga|Cambás]], no concello de [[Aranga]]; *'''[[Portomedal, Coucieiro, Val do Dubra|Portomedal]]''', lugar da parroquia de [[Coucieiro, Val do Dubra|Coucieiro]], no concello de [[Val do Dubra]]; *'''[[Portomedroso, Tardade, Vilalba|Portomedroso]]''', lugar da parroquia de [[Tardade, Vilalba|Tardade]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Portomeso, Outeiro, Castro de Rei|Portomeso]]''', lugar da parroquia de [[Outeiro, Castro de Rei|Outeiro]], no concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[Portomouro, Abanqueiro, Boiro|Portomouro]]''', lugar da parroquia de [[Abanqueiro, Boiro|Abanqueiro]], no concello de [[Boiro]]; *'''[[Portomuíño, Santa Locaia, Castro de Rei|Portomuíño]]''', lugar da parroquia de [[Santa Locaia, Castro de Rei|Santa Locaia]], no concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]]''', lugar da parroquia de [[Adina, Sanxenxo|Adina]], no concello de [[Sanxenxo]]; *'''[[Portoparada, Maceira, Covelo|Portoparada]]''', lugar da parroquia de [[Maceira, Covelo|Maceira]], no concello de [[Covelo]]; *'''[[Portopereira, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez|Portopereira]]''', lugar da parroquia do [[O Freixo, As Pontes de García Rodríguez|Freixo]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[Portopereiro, Curtis, Curtis|Portopereiro]]''', lugar da parroquia de [[Curtis, Curtis|Curtis]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[Portopereiro, San Lourenzo de Moraña, Moraña|Portopereiro]]''', lugar da parroquia de [[San Lourenzo de Moraña, Moraña|San Lourenzo de Moraña]], no concello de [[Moraña]]; *'''[[Portopulgo, Parga, Guitiriz|Portopulgo]]''', lugar da parroquia de [[Parga, Guitiriz|Parga]], no concello de [[Guitiriz]]; *'''[[Portoquintáns, Valenza, Coristanco|Portoquintáns]]''', lugar da parroquia de [[Valenza, Coristanco|Valenza]], no concello de [[Coristanco]]; *'''[[Portorraro, Reboredo, Oza-Cesuras|Portorraro]]''', lugar da parroquia de [[Reboredo, Oza-Cesuras|Reboredo]], no concello de [[Oza-Cesuras]]; *'''[[Portorrego, Fraiás, Abadín|Portorrego]]''', lugar da parroquia de [[Fraiás, Abadín|Fraiás]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Portosanín, Viladesuso, Oia|Portosanín]]''', lugar da parroquia de [[Viladesuso, Oia|Viladesuso]], no concello de [[Oia]]; *'''[[Portosanto, Poio (San Salvador), Poio|Portosanto]]''', lugar da parroquia de [[Poio (San Salvador), Poio|Poio]], no concello de [[Poio]]; *'''[[Portoseco, Curtis, Curtis|Portoseco]]''', lugar da parroquia de [[Curtis, Curtis|Curtis]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[Portoseco, As Neves, Ortigueira|Portoseco]]''', lugar da parroquia das [[As Neves, Ortigueira|Neves]], no concello de [[Ortigueira]]; *'''[[Portosilva, Xermade, Xermade|Portosilva]]''', lugar da parroquia de [[Xermade, Xermade|Xermade]], no concello de [[Xermade]]; *'''[[Portosín, Goiáns, Porto do Son|Portosín]]''', lugar da parroquia de [[Goiáns, Porto do Son|Goiáns]], no concello de [[Porto do Son]]; *'''[[Portovello, Labrada, Abadín|Portovello]]''', lugar da parroquia de [[Labrada, Abadín|Labrada]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Portovello, Montoxo, Cedeira|Portovello]]''', lugar da parroquia de [[Montoxo, Cedeira|Montoxo]], no concello de [[Cedeira]]; *'''[[Portovello, Carantoña, Miño|Portovello]]''', lugar da parroquia de [[Carantoña, Miño|Carantoña]], no concello de [[Miño]]; *'''[[Portovello, Escuadro, Silleda|Portovello]]''', lugar da parroquia de [[Escuadro, Silleda|Escuadro]], no concello de [[Silleda]]; *'''[[Portovilar, Vilamaior, Santa Comba|Portovilar]]''', lugar da parroquia de [[Vilamaior, Santa Comba|Vilamaior]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[Portovixil, Boizán, Vilalba|Portovixil]]''', lugar da parroquia de [[Boizán, Vilalba|Boizán]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Trasporto, Aguiño, Ribeira|Trasporto]]''', lugar da parroquia de [[Aguiño, Ribeira|Aguiño]], no concello de [[Ribeira]]. ;Fóra de Galiza ;En [[Castela e León]] *'''[[Porto, Zamora|Porto]]''', concello galegofalante da [[provincia de Zamora]]. ;En [[Portugal]] *'''[[Porto, Portugal|Porto]]''', cidade, concello e capital [[Portugal|portugués]] do [[Distrito do Porto|distrito homónimo]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Portos|O Porto|Porta (homónimos)|Porto de Abaixo|Porto de Arriba|Porto de Bois|Porto do Río|Porto do Son (homónimos)|Porto do Souto|Portobrea|Portocarreiro|Portocarro|Portocavado|Portocelo|Portochán|Portocovo|Portolamas|Portomourisco (homónimos)|Portomouro|Portonovo|Portopereiro|Portor|Portoseco|Portovello|A Portela de Portomourisco|Orto (homónimos)|Ponto}} {{Control de autoridades}} 3gmtxuie812z9ml1bkinpbj93dgsau5 0 14914 7351025 7350014 2026-04-07T17:06:30Z Alfonso Márquez 1987 /* Independencia */ texto traducido desde a wiki .[[en:Jakarta#Independence]] 7351025 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Xeografía política}} '''Iacarta'''<ref name="udc">{{cita libro |url=http://www.udc.gal/snl/documentospdf/Libro_Criterios_lingua.pdf |título=Criterios para o uso da lingua |editor=Servizo de Normalización Lingüística, Universidade da Coruña |isbn=84-9749-199-8 |nome=Goretti |apelidos=Sanmartín Rei |apelidos2=''et al'' |dataacceso=17 de decembro de 2015 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150930005958/http://www.udc.gal/snl/documentospdf/Libro_Criterios_lingua.pdf |dataarquivo=30 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita libro |url=http://kit.consellodacultura.gal/web/uploads/adxuntos/arquivo/52de6c496a39c-lingua_galega._dubidas_linguisticas.pdf |isbn=84-8158-266-2 |título=Lingua galega: dúbidas lingüísticas |editor=Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo |autores=Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura}}</ref> (en {{lang-id|Jakarta}}), oficialmente coñecida como '''Capital Especial da Rexión de Iacarta''' (en {{lang-id|Daerah Khusus Ibu Kota Jakarta}}), é a capital de [[Indonesia]], así como a maior cidade do país con 8&nbsp;792&nbsp;000 habitantes e coa área metropolitana chega aos 16&nbsp;000&nbsp;000, localízase na [[Xava|illa de Xava]], na área lingüística [[Lingua sundanesa|sundanesa]], aínda que a lingua maioritaria da cidade é o [[Lingua indonesia|bahasa indonesio]]. Iacarta é a undécima cidade máis poboada do planeta e a súa [[área metropolitana de Iacarta|área metropolitana]] é coñecida como Jabodetabekpunjur. É o centro político, industrial e financeiro do país. A cidade foi coñecida ao longo da súa historia como Sunda Kelapa (397-1527), Jayakarta (1527-1619), Batavia (1619-1942) e Djakarta (1942-1972). No [[século V|século {{Versaleta|v}}]] onde agora está a cidade de Iacarta estaba o porto do reino hindú de Sonda chamado Kalapa. Os primeiros europeos que a visitaron foron os [[Portugal|portugueses]], no [[século XVI]]. En [[1527]] a cidade foi conquistada polo rei Fatahillah e cambiou o seu nome polo de '''Jayakarta''' que significa "vitoriosa e próspera". Os [[Condado de Holanda|holandeses]] van apoderarse da cidade en [[1619]] e cambiáronlle o nome polo de '''Batavia''' que é o nome en latín dos [[Países Baixos]]. Foi a capital da colonia e prosperou no comercio. Cando en [[1942]] os xaponeses tomaron posesión da cidade a renomearon Iacarta. En [[1949]] unha vez proclamada a independencia de Indonesia, Iacarta foi a capital. En [[2019]] foi anunciada unha nova capital de Indonesia, de nome [[Cidade de Nusantara|Nusantara]], debido aos problemas que tivo que afrontar a cidade de '''Iacarta''', como graves inundacións, crecemento urbano excesivo e afundimento paulatino.<ref name="VOI.id">{{Cita novas|url=https://voi.id/en/amp/125015/nusantara-becomes-the-name-of-the-new-capital-city-this-is-what-it-means|título=Nusantara Becomes The Name Of The New Capital City, This Is What It Means|data-acceso=|lingua=en|data-arquivo=19 de xaneiro de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220119173043/https://voi.id/en/amp/125015/nusantara-becomes-the-name-of-the-new-capital-city-this-is-what-it-means|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita novas|url=https://theindonesia.suara.com/amp/news/2022/01/17/164500/nusantara-is-the-name-of-indonesias-new-capital|título=Nusantara is the name of indonesia's new capital|data-acceso=|lingua=EN|data-arquivo=19 de xaneiro de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220119173125/https://theindonesia.suara.com/amp/news/2022/01/17/164500/nusantara-is-the-name-of-indonesias-new-capital|url-morta=yes}}</ref> O 17 de agosto de [[2024]], Indonesia celebrou oficialmente o seu Día da Independencia por primeira vez na futura capital inacabada.<ref>{{Cita web|título=Indonesia's new capital isn't ready yet. The president is celebrating Independence Day there anyway|url=https://apnews.com/article/indonesia-widodo-new-capital-nusantara-43641d95d2d88caeda772c87dffc0f23|páxina-web=AP News|data=2024-08-17|data-acceso=2024-08-19|lingua=en}}</ref> ==Nome== Iacarta foi o fogar de múltiples [[asentamento|asentamentos humanos]]. A continuación móstrase a lista de nomes utilizados durante a súa existencia: * [[Pobo buni]] (400 BC–500 AD) * [[Sundapura]] (358–669) * [[Sunda Kelapa]] (669–1527) * [[File:Flag_of_the_Sultanate_of_Banten.svg|25px]] Jayakarta (1527–1619) * {{flagicon|Países Baixos}} [[Batavia]] (1619–1949) * {{flagicon|Indonesia}} Diakarta (1942–1972) * {{flagicon|Indonesia}} Iakarta (1972–present) A [[cultura Buni|poboación Buni]] é unha cultura prehistórica da época da [[Olaría|cerámica de barro]] que floreceu na costa norte de [[Xava Occidental]], Iacarta e [[Banten]] entre o 400 a. C. e o 100 d. C.{{sfn|Zahorka|2007}} e sobreviviu até o ano 500 d. C. [[Sundapura]] é o nome mencionado na [[inscrición de Tugu]] de [[Tarumanagara]], un reino na costa de Xava Occidental. A posición xeográfica estratéxica da costa da Xava Occidental, que corresponde á actual Iacarta, é unha rexión dominante que controla o estreito de Sunda. Esta localización é estratéxica con respecto a [[Sumatra]] e tamén a súa conexión co continente asiático da [[India]] e [[República Popular da China|China]]. Tras a caída de Tarumanagara, o nome da cidade cambiouse a «Sunda Kelapa» ou «Coco de Sunda», e converteuse no principal porto do [[Reino da Sonda]] debido á súa desexable localización.<ref name="names">{{cita novas |url=https://www.thejakartapost.com/news/2019/01/28/the-capitals-childhood-names.html |title=The capital's 'childhood' names |newspaper=The Jakarta Post |data-acceso=25 de febreiro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190128191351/https://www.thejakartapost.com/news/2019/01/28/the-capitals-childhood-names.html |archive-date=28 de xaneiro de 2019}}</ref><ref>{{cita web |url=https://www.exploresunda.com/batavia-jakarta.html |title=Sunda Kelapa – Batavia – Jakarta Jakarta's History in a Glance|work=Explore Sunda |data-acceso=25 de febreiro do 2025}}</ref> O nome «Iacarta» deriva da palabra «Jayakarta» ([[devanágari]]: जयकर्त), que á súa vez deriva do [[Lingua sánscrita|sánscrito]] जय «jaya» (vitorioso),<ref>{{cita web |work=Sanskrit Dictionary |title=jaya |url=http://spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=jaya&trans=Translate&direction=SE |data-acceso=25 de febreiro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731043538/http://spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=jaya&trans=Translate&direction=SE |archive-date=31 de xullo de 2017 }}</ref> e कृत ''krta'' (logrado, adquirido),<ref>{{cita web |work=Sanskrit Dictionary |title=krta |url=http://spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=krta+&trans=Translate&direction=SE |data-acceso=25 de febreiro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731044135/http://spokensanskrit.de/index.php?script=DI&beginning=0+&tinput=krta+&trans=Translate&direction=SE |archive-date=31 de xullo de 2017 }}</ref> por tanto, «Jayakarta» tradúcese como «fazaña vitoriosa», «acto completo» ou «vitoria completa». Recibiu o seu nome polas tropas musulmás de [[Fatahillah]] que derrotaron e expulsaron aos portugueses da cidade en 1527, e finalmente a rebautizaron como «Jayakarta».<ref name="jakarta-news-2011">{{cita web |url=http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp |title=History of Jakarta |work=Jakarta News |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820052725/http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp |archive-date=20 de agosto de 2011}}</ref> [[Tomei Pires]], un boticario portugués, escribiu o nome da cidade na súa [[Suma Oriental|obra magna]] como «Jacatra» ou «Jacarta» durante a súa viaxe ás [[Indias Orientais]].{{sfn|Cortesão|1990|pp=27–32}} Despois de que a Compañía Holandesa das Indias Orientais se apoderase da zona en 1619, a rebautizaron como «Batavia», en honra aos [[bátavos]], unha tribo xermánica considerada antepasada dos holandeses. A cidade tamén foi coñecida entón como {{lang|nl|Koningin van het Oosten}} (Raíña de Oriente), un nome que se lle deu pola beleza urbana dos [[Canle (enxeñaría)|gracht]] do [[Kota, Iacarta|centro de Batavia]], as mansións e o ordenado trazado da cidade.{{sfn|Kampen|1831|p=291}} Tras expandirse cara ao sur no século XIX, este alcume pasou a asociarse máis cos suburbios (por exemplo, Menteng e a zona ao redor da praza Merdeka), coas súas amplas rúas, espazos verdes e vilas.<ref>{{nl}} "{{lang|nl|Batavia zoals het weent en lacht}}", (17 de outubro de 1939), {{lang|nl|Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië}}, p. 6</ref> Durante a [[ocupación xaponesa das Indias Orientais Neerlandesas|ocupación xaponesa]], a cidade pasou a chamarse {{nihongo||ジャカルタ特別市|''Jakaruta Tokubetsu-shi''|Iakarta Cidade Especial}}. Tras a rendición xaponesa, o nome cambiouse a «Iacarta».' == Historia == {{Artigo principal|Historia de Iacarta}} === Época precolonial === A zona da costa norte de Xava occidental, incluída Iacarta, foi o lugar da prehistórica [[cultura Buni]] que floreceu entre o 400 a. C. e o 100 d. C.{{sfn|Zahorka|2007|p=?}} A área en torno a Iacarta moderna formaba parte durante o século IV do reino Sundanés de [[Tarumanagara]], un dos reinos hindús máis antigos de Indonesia.<ref>{{Cita libro|editor=Yayasan Pustaka Jaya, Jakarta|título=Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" Cirebon|ano=2005}}</ref> A zona de [[Iacarta Norte]] ao redor de [[Kampung Tugu|Tugu]] converteuse nun asentamento poboado a principios do século V. A [[inscrición de Tugu]] ([[:en:Tugu inscription|en]]) (probablemente escrita ao redor do ano 417 d. C.) descuberta na aldea de Batutumbuh, pobo de Tugu, [[Koja, Iacarta|Koja]], [[Iacarta Setentrional]], menciona que o rei [[Purnawarman]] de Tarumanagara levou a cabo proxectos hidráulicos: o proxecto de irrigación e drenaxe dos ríos Chandrabhaga e Gomati, preto da súa capital.{{sfn|Hellman|Thynell|Voorst|2018|p=182}} Tras a caída de Tarumanagara, os seus territorios, incluíndo a área de Iacarta, tornouse parte do reino hindú de [[Reinos de Sonda|Sonda]]. Iacarta empezou como un pequeno porto xunto a un monte á beira do río Ciliwung no [[século XV]]. Algúns europeos falan dun asentamento denominado Kalapa. Era o maior porto do reino hindú de [[Reinos de Sonda|Sonda]]. Desde o século VII até principios do XIII, o porto de Sonda estivo baixo o dominio do imperio marítimo [[Srivijaya]]. Segundo a fonte chinesa ''”[[Zhu Fan Zhi|Chu-fan-chi]]“'', escrita ao redor de 1225, [[Zhao Rukuo|Chou Ju-kua]] informou a principios do século XIII que Srivijaya aínda gobernaba Sumatra, a península malaia e o oeste de Xava ([[Reino de Sonda|Sonda]]).{{sfn|Bunge|Vreeland|1983|p=3}} A fonte di que o porto de Sonda era estratéxico e próspero, e menciona a [[pementa]] de Sonda como unha das mellores en calidade. A xente traballaba na agricultura e as súas casas estaban construídas sobre pilotes de madeira.{{sfn|Ayatrohaédi|2005|p=60}} A zona do porto coñeceuse como [[Sunda Kelapa]] ([[:en:Sunda Kelapa|en]]) ([[lingua sundanesa|sundanés]]: ᮞᮥᮔ᮪ᮓ ᮊᮨᮜᮕ) e, no século XIV, era un importante porto comercial do reino de Sonda. A primeira frota [[europa|europea]], que chegou tivo lugar en 1513 cando catro buques portugueses chegaron procedentes de [[Malaca]], os [[portugal|portugueses]] estaban buscando unha ruta para as [[especia]]s e, en particular, para a [[pementeira|pementa]].<ref>{{cita libro|editor=Cipta Loka Caraka|título=Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16|ano=1999}}</ref> O Reino da Sonda fixo un acordo de paz con [[Reino de Portugal|Portugal]] para permitir que en 1522 os portugueses construísen un porto co fin de defendelos contra o aumento de poder do [[Sultanato de Demak]] do centro de Xava.<ref name="autogenerated2">[http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp History of Jakarta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820052725/http://www.beritajakarta.com/english/AboutJakarta/HistoryofJakarta.asp |date=20 de agosto de 2011 }}{{en}}</ref> A cidade foi atacada por un mozo guerreiro de nome ''Fatahillah'' dirixente dun reino veciño, logo do cal o [[22 de xuño]] de [[1527]] cambiou o nome de '''Kalapa''' por '''Jayakarta'''.<ref name="autogenerated2" /> [[Ficheiro:Stadhuis Batavia, Jakarta.jpg|miniatura|Sede do Gobernador Xeral da [[Compañía Holandesa das Indias Orientais|VOC]]. O edificio agora serve como Museo Histórico de Iacarta.]] === Época colonial === Os holandeses chegaron a Jayakarta a fins do [[século XVI]] e en [[1619]] as forzas da [[Compañía Holandesa das Indias Orientais]], dirixidas por [[Jan Pieterszoon Coen]] conquistaron a cidade. Renomearon a cidade como Batavia. As oportunidades comerciais atraeron a Indonesia, sobre todo, a inmigrantes chineses. As tensións creceron cando o goberno colonial tratou de restrinxir a migración chinesa a través das deportacións. O 9 de outubro de 1740, 5.000 chineses [[Masacre de Batavia|foron masacrados]] e, ao ano seguinte, os habitantes chineses foron trasladados a Glodok fóra das murallas da cidade.<ref name="LONELYPLANETp138-139">{{cita libro |apelidos=Witton |nome=Patrick |título=Indonesia |url=https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4 |editor=Lonely Planet |data=2003 |localización=Melbourne |páxinas= [https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4/page/138 138]-139|isbn=1-74059-154-2 }}</ref> En 1818 completouse o ''Koningsplein'', agora ''Merdeka Square'', e ''Kebayoran Baru'' que foi a última zona residencial holandesa construída.<ref name="LONELYPLANETp138-139"/> O 5 de marzo de 1942, os xaponeses arrebataron [[Batavia, Indias Orientais Neerlandesas|Batavia]] ao control holandés, e a cidade pasou a chamarse Iacarta.({{Nihongo|Cidade especial de Iacarta|ジャカルタ特別市|Jakaruta tokubetsu-shi}}, baixo o status especial que se lle asignou á cidade). Despois da guerra, o nome holandés Batavia foi recoñecido internacionalmente até a plena independencia de Indonesia o 27 de decembro de 1949. A cidade, agora rebautizada como Iacarta, foi proclamada oficialmente capital nacional de Indonesia. === Independencia === [[Ficheiro:Indonesia declaration of independence 17 August 1945.jpg|miniatura|upright|[[Sukarno]] lendo a [[Proclamación de Independencia de Indonesia]] en Jalan Pegangsaan Timur Número 56, Menteng]] Tras o fin da [[segunda guerra mundial]], os nacionalistas indonesios declararon a independencia o 1 de agosto de 1945,{{sfn|Waworoentoe|2013}} e o goberno da cidade de Iacarta pasou a ser a Administración Nacional de Iacarta ao mes seguinte. Durante a [[Revolución Nacional Indonesia]], os republicanos indonesios retiráronse de Iacarta, ocupada polos [[Aliados da segunda guerra mundial|aliados]], e estableceron a súa capital en [[Yogyakarta]]. Logo da ocupación os grupos xa habitados mobilizáronse ideoloxicamente, así foi como estableceron o seu primeiro goberno republicano en [[1950]] con capital en Iacarta.<ref name="LONELYPLANETp138-139"/> Con Iacarta seleccionada como sede dos [[Xogos Asiáticos de 1962]], [[Sukarno]], que concibía Iacarta como unha gran cidade internacional, impulsou grandes proxectos financiados polo goberno cunha arquitectura abertamente nacionalista e [[modernismo|modernista]].<ref>{{harvnb|Kusno|2000|p=56}}; {{harvnb|Schoppert|Damais|1997|p=105?}}</ref> Os proxectos incluían [[:en:Semanggi Interchange|un intercambiador en forma de trevo]], unha gran avenida ([[:en:Jalan M.H. Thamrin|Jalan MH Thamrin]]-Sudirman), monumentos como o [[Monumento nacional (Indonesia)|Monumento Nacional]], o [[Hotel Indonesia]], un centro comercial e un novo edificio destinado a ser a sede da [[:en:CONEFO|Conferencia das Novas Forzas Emerxentes]] ([[CONEFO]]). En outubro de 1965, Iacarta foi escenario dun [[Movemento 30 de setembro|errado intento de golpe de estado]] no que morreron seis xenerais de alto rango, o que precipitou [[Masacres de Indonesia de 1965-1966|unha violenta purga anticomunista]] na que morreron polo menos 500 000 persoas, entre elas algunhas de etnia chinesa.<ref>"[https://news.bbc.co.uk/2/hi/world/analysis/51981.stm Why ethnic Chinese are afraid] ". [[BBC News]]. 12 de febreiro de 1998.</ref> O acontecemento marcou o [[Guerra civil de Indonesia|comezo da Nova Orde de Suharto]]. O primeiro goberno estivo dirixido por un alcalde ata finais de 1960, cando o cargo pasou a ser o de gobernador. O último alcalde de Iacarta foi [[:en:Soediro|Soediro]], ata que foi substituído por [[:en:Soemarno Sosroatmodjo|Soemarno Sosroatmodjo]] como gobernador. En 1966, Iacarta foi declarada un "distrito capital" (''Daerah khusus ibukota''), polo tanto, obtivo unha condición aproximadamente equivalente á dun estado ou provincia.<ref>{{Cita web |título=Jakarta |publicación= |editor=Encyclopedia Britannica Online |url=http://www.britannica.com/eb/article-9106450/Jakarta#13148.toc |dataacceso=17-09-2007 |lingua=inglés }}</ref> O tenente xeneral Ali Sadikin desempeñou o cargo de gobernador desde ese momento ata [[1977]]; rehabilitou estradas e pontes, alentou as artes, construíu varios hospitais, e un gran número de novas escolas. Así mesmo, autorizou aos habitantes dos barrios pobres para os novos proxectos de desenvolvemento e tratou de eliminar a prohibición dos [[rickshaw]]s (vehículo lixeiro de dúas rodas que se despraza por tracción humana) e os vendedores ambulantes. Tamén comezou a controlar a migración á cidade co fin de frear a aglomeración e a [[pobreza]].<ref>{{cita libro |apelidos=Turner |nome=Peter |título=Java (1st edition) |editor=Lonely Planet |data=1997 |localización=Melbourne |páxinas=315 |id=ISBN 0-86442-314-4 }}</ref> A redistribución da terra e o investimento estranxeiro contribuíu a un auxe inmobiliario que cambiou a cara da cidade.<ref>{{Cita publicación periódica|título=Globalization and the Urban Property Boom in Metro Cebu, Philippines|url=http://doi.wiley.com/10.1111/1467-7660.00325|revista=Development and Change|data=2003-09|ISSN=0012-155X|páxina=713–742|volume=34|número=4|doi=10.1111/1467-7660.00325|lingua=en|nome=Edsel E.|apelidos=Sajor}}</ref> O auxe terminou coa [[crise financeira asiática]] en [[1997]] e [[1998]]. O presidente [[Suharto]], comezou a perder o seu control e as tensións chegaron ao punto máis alto en maio de 1998, cando catro estudantes foron mortos a tiros na Universidade de Trisakti polas forzas de seguridade; durante catro días de disturbios que se produciron como consecuencia da perda dun total estimado de 1.200 vidas e 6.000 edificios que foron danados ou destruídos.<ref>{{cita libro |apelidos=Friend |nome=Theodore |título=Indonesian Destinies |url=https://archive.org/details/indonesiandestin00frie |editor=Harvard University Press |ano=2003 |isbn=0-674-01137-6|páxinas= [https://archive.org/details/indonesiandestin00frie/page/n341 329]}}</ref> Suharto dimitiu como presidente, pero Iacarta seguiu sendo o punto focal do cambio democrático en Indonesia.<ref>{{cita libro |apelidos=Friend |nome=T. |título=Indonesian Destinies |url=https://archive.org/details/indonesiandestin00theo |editor=Harvard University Press |ano=2003 |isbn=0-674-01137-6}}</ref> Tras tres décadas no poder, o apoio ao presidente [[Suharto]] comezou a decaer. As tensións alcanzaron o seu punto álxido cando catro estudantes foron [[:en:Trisakti shootings|asasinados a tiros]] na [[Universidade Trisakti]] polas forzas de seguridade. En 1998 producíronse [[Disturbios en Indonesia de 1998|catro días de disturbios e violencia]] que causaron a morte dunhas 1200 persoas e destruíron ou danaron 6000 edificios, o que obrigou a Suharto a dimitir.{{sfn|Friend|2003|p=329}} Gran parte dos disturbios tiveron como obxectivo os [[Inmigración china en Indonesia|chineses indonesios]].<ref>{{Cita novas |last=Shari |first=Michael |date=7 de marzo de 2016 |title=Wages of Hatred |work=[[Bloomberg Businessweek]] |publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |location=Kuta Gandeg, West Java |publication-place=New York City |url=http://www.businessweek.com/2000/00_41/b3702149.htm |data-acceso=29 de novembro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307100321/http://www.businessweek.com/2000/00_41/b3702149.htm |archive-date=7 de marzo de 2016}}</ref> Na era posterior a Suharto, Iacarta seguiu sendo o centro do cambio democrático en Indonesia.{{sfn|Friend|2003|p=?}} Os atentados con bomba relacionados con [[Jemaah Islamiyah]] entre 2000 e 2005 producíronse case anualmente na cidade.{{sfn|Witton|2003|pp=138–39}} con [[atentados de Iacarta de 2009|outro en 2009]].<ref>{{cite web |author=Minggu |data=19 de xullo de 2009 |url=http://www.poskota.co.id/berita-terkini/2009/07/19/daftar-serangan-bom-di-jakarta |title=Daftar Serangan Bom di Jakarta |publisher=Poskota |data-acceso=29 de novembro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090812063627/http://www.poskota.co.id/berita-terkini/2009/07/19/daftar-serangan-bom-di-jakarta |archive-date=12 de agosto de 2009}}</ref> En agosto de 2007, Iacarta celebrou [[:en:2007 Jakarta gubernatorial election|as súas primeiras eleccións para elixir gobernador]] como parte dun programa de descentralización a nivel nacional que permite a celebración de eleccións locais directas en varias zonas. Anteriormente, os gobernadores eran elixidos polo órgano lexislativo da cidade.<ref>{{cite news |title=Jakarta holds historic election |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6936276.stm |data=8 de agosto de 2007 |publisher=BBC News |data-acceso=29 de novembro do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101050015/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6936276.stm |archive-date=1 de xaneiro de 2016}}</ref> Máis recentemente, o Goberno de Indonesia anunciou os seus plans de trasladar a capital do país a [[Nusantara]],<ref>{{cita novas|last1=Ammar|first1=M.A.|display-authors=etal|title=Building a sustainable future for Indonesia's new capital, the Nusantara capital city (IKN)|journal=Sustainable Futures|data=xuño de 2026|volume=11|doi=10.1016/j.sftr.2026.101718 |bibcode=2026SusFu..1101718A }}</ref> aínda que Iacarta segue sendo o principal centro económico do país.<ref>{{cita web|last1=Suroyo|first1=Gayatri|nome2=Maikel|apelido2=Jefriando|data=29 de agosto de 2019|title=Indonesia pledges $40 billion to modernise Jakarta ahead of new capital – minister|url=https://www.reuters.com/article/world/indonesia-pledges-40-billion-to-modernise-jakarta-ahead-of-new-capital-minister-idUSKCN1VJ0FT/|publisher=Reuters|data-acceso=7 de abril do 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260401143641/https://www.reuters.com/article/world/indonesia-pledges-40-billion-to-modernise-jakarta-ahead-of-new-capital-minister-idUSKCN1VJ0FT/|archive-date=1 de abril de 2026}}</ref><ref>{{cita web|url=https://setkab.go.id/en/president-jokowi-signs-law-on-special-regional-province-of-jakarta/|title=President Jokowi Signs Law on Special Regional Province of Jakarta|data=30 de abril de 2024|publisher=Office of Assistant to Deputy Cabinet Secretary for State Documents & Translation|data-acceso=7 de abril do 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20240614065402/https://setkab.go.id/en/president-jokowi-signs-law-on-special-regional-province-of-jakarta/|archive-date=14 de xuño de 2024}}</ref> <!-- Baseado na Lei nº 151 de 2024 relativa á Provincia Rexional Especial de Iacarta, o Artigo II estipula que a Lei entrará en vigor a partir da data da súa promulgación, que é o 30 de novembro de 2024. --> == Xeografía == A cidade aséntase sobre a costa noroeste da [[illa]] de [[Xava]] , xunto ao río Ciliwung a baía de Iacarta , que é unha entrada do [[mar de Xava]] . A parte norte de Iacarta está constituída sobre unha terra plana, aproximadamente a oito metros por encima do nivel do mar, o que contribúe a que se formen as habituais [[inundación]]s. A zona sur da cidade é máis montañosa. Hai aproximadamente trece ríos que conflúen en Iacarta, sobre todo desde as partes montañosas do sur da cidade cara ao norte e en dirección ao mar de Xava. O río máis importante é o Ciliwung, que divide a cidade en dúas zonas, leste e oeste. Iacarta limita xeograficamente coa provincia de Xava Barat ao leste e con Banta ao oeste. As [[Miles de Illas]] (''Kepulauan Seribu'', en [[lingua indonesia|indonesio]], e ''Thousand Islands'', en [[lingua inglesa|inglés]]), que son unha parte da rexión administrativa de Iacarta, están situadas na baía de Iacarta. As 105 illas que as forman esténdense ao longo de 45 quilómetros ao norte da cidade, aínda que a illa máis próxima atópase a só uns quilómetros de terra firme. === Clima === Iacarta posúe un [[clima ecuatorial]] (Af, de acordo co sistema de [[clasificación climática de Köppen]]). Localizada na parte occidental de Indonesia, a súa época máis chuviosa é [[xaneiro]] cunhas precipitacións medias mensuais de 350&nbsp;mm, mentres que a súa época máis seca é [[agosto]], cunha media de 60&nbsp;mm.<ref>{{cita libro |apelidos=Turner |nome=Peter |título=Java (1st edition) |editor=Lonely Planet |data=1997 |localización=Melbourne |páxinas=37|id=ISBN 0-86442-314-4 }}</ref> A cidade ten altos niveis de humidade e a temperatura diaria oscila entre os 25&nbsp;°C ata os 38&nbsp;°C.<ref name = "crick">{{Cita web|url=http://www.lonelyplanet.com/worldguide/indonesia/jakarta/when-to-go|autor= Lonely Planet|título=Weather|data=last modified 2008|dataacceso=06-10-2008}}</ref> == Administración == [[Ficheiro:Gedung Mahkamah Agung RI.JPG|miniatura|Corte Suprema de Indonesia en Iacarta.]] Oficialmente, Iacarta non é unha cidade senón unha provincia co status especial de capital de [[Indonesia]]. A súa administración é como a de calquera outra cidade indonesia. Por exemplo: Iacarta ten un gobernador (no canto dun alcalde), e divídese en varias rexións cos seus propios sistemas administrativos. Iacarta como provincia está dividida en cinco cidades (''[[kota]]''), antes municipios, cada un dirixido por un [[alcalde]], e unha rexencia (''[[kabupaten]]'') dirixida por un rexente. En agosto de 2007, Iacarta celebrou as súas primeiras [[eleccións]] para escoller un gobernador, que foron gañadas por Fauzi Bowo. Os gobernadores da cidade son elixidos previamente polos parlamentos locais. Isto forma parte do impulso do goberno indonesio da descentralización da política, celebrando eleccións locais directas nalgúns lugares do país asiático. Lista de cidades de Iacarta: * [[Iacarta Oriental]] (''Jakarta Timur'') * [[Iacarta Occidental]] (''Jakarta Barat'') * [[Iacarta Setentrional]] (''Jakarta Utara'') * [[Iacarta Meridional]] (''Jakarta Selatan'') * [[Iacarta Central]] (''Jakarta Pusat'') A única rexencia de Iacarta son as [[Miles de Illas]] (''Kepulauan Seribu''). Son consideradas formalmente como un subdistrito de Iacarta Setentrional. == Cultura == Como capital política e económica de [[Indonesia]], Iacarta atrae a moitos turistas estranxeiros e tamén domésticos. Por iso, Iacarta é unha cidade cosmopolita e cunha cultura diversa. Moitos dos inmigrantes da cidade proveñen de distintas partes da illa de Xava, traendo consigo unha mestura de dialectos das linguas [[lingua xavanesa|xavanesas]] e [[lingua sundanesa|sundanesas]], así como as súas propias comidas e produtos típicos. Iacarta é ás veces denominada polos residentes estranxeiros como "O Gran Durián".<ref>O [[durián]] é unha froita tropical cun cheiro moi distintivo e un sabor moi peculiar</ref>. É unha animada metrópole urbana, pois Iacarta é coñecida pola súa aglomeración, saturación de tráfico e disparidade de ingresos. Os betawi (''Orang Betawi'', ou xente de Batavia) é un termo usado para describir os descendentes da poboación que vive ao redor de Batavia e recoñecida como tribo desde o [[século XVIII]]-[[século XIX|XIX]]. Os betawi son a maioría descendentes de grupos étnicos [[sueste asiático|surasiáticos]] atraídos a Batavia por necesidades laborais e inclúe xente de varias partes de Indonesia.<ref>Os betawi - debido ás súas orixes diversas - xogan un papel principal que concierne a identidade étnica e nacional na Iacarta contemporánea; ver Knörr, Jacqueline: ''Kreolität und postkoloniale Gesellschaft. Integration und Differenzierung in Jakarta'', Campus Verlag: Frankfurt a.M. & New York, 2007, ISBN 978-3-593-38344-6</ref> A linguaxe e cultura destes inmigrantes son distintos dos sondaneses ou xavaneses. A lingua está máis baseada nun dialecto dos [[Pobo malaio|malaios]] do leste e enriquecido por préstamos de palabras do xavanés, [[Mandarín|chinés mandarín]] e [[Lingua árabe|árabe]]. Hoxe en día, os dialectos de Iacarta usados pola poboación na cidade está vagamente baseado na [[lingua betawi]]. Hai tamén unha notable comunidade [[República Popular da China|chinesa]] en Iacarta que leva varios séculos. Oficialmente representan o 6% da poboación de Iacarta, aínda que é posible que esa estimación sexa algo baixa.<ref name='BBC'>{{Cita web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/4312805.stm |título="Chinese diaspora: Indonesia" |editor=BBC |lingua=inglés |dataacceso=20/03/2015}}</ref> Iacarta ten varios centros de actuacións como o Senaian. A música tradicional adoita atoparse en hoteis de luxo, incluíndo o [[gamelan]] e o [[wayang]] (palabra [[lingua indonesia|indonesia]] e [[lingua malaia|malaia]] para o [[teatro]]). Como a cidade máis habitada e capital do país, Iacarta recibe continuamente talentos en busca de atopar unha maior audiencia e posibilidades de éxito. Ironicamente, as artes betawi son raras veces atopadas na cidade debido ao seu baixo perfil e a maioría delas trasladáronse ás fronteiras de Iacarta. É máis fácil atopar cerimonias nupciales xavanesas ou minang que betawi, do mesmo xeito que predomina o gamelan xavanés que o gamelan kromong (mestura entre betawi e música chinesa), tranxidor (mestura entre betawi e música portuguesa) ou marawis (mestura entre betawi e música iamaní). Con todo, algúns festivais como o Jalan Jaksa Festival ou o Kemang Festival tratan de preservar a arte betawi ivitando aos artistas máis representativos da cultura betawi.<ref>see Knörr, Jacqueline: ''Kreolität und postkoloniale Gesellschaft. Integration und Differenzierung in Jakarta'', Campus Verlag: Frankfurt a.M. & New York, 2007, ISBN 978-3-593-38344-6</ref> A concentración de riqueza e influencia política na cidade é moito máis evidente na súa paisaxe e cultura, un efecto ilustrado pola presenza na cidade de moitas das principais cadeas de comida rápida internacionais, por exemplo. === Museos === [[Ficheiro:Museum Nasional Indonesia.jpg|miniatura|Museo Nacional de Indonesia.]] Os museos en Iacarta atópanse basicamente concentrados no área da Praza Merdeka de Iacarta Central, na Cidade Antiga de Iacarta, e a Taman Mini Indonesia Indah. Na cidade antiga de Iacarta están os museos que eran antigos edificios institucionais da Batavia colonial. Algúns destes museos son: o Museo de Historia de Iacarta (antigo Concello de Batavia), o Museo Wayang (antiga igrexa de Batavia), o Museo de Belas Artes e Cerámica (antigos xulgados de Batavia), o Museo Marítimo (antigo almacén de Sunda Kelapa), o Museo do Banco de Indonesia (antigo Banco de Xava) e o Museo do Banco Mandiri (antigo ''Nederlandsche Handels Maatschappij''). Entre os museos situados en Iacarta central ao redor da praza Merdeka están: o Museo Nacional de Indonesia (tamén coñecido como ''Gedung Gajah'' ("o edificio elefante"), Monas (Monumento Nacional), o Museo islámico Istiqlal na [[mesquita]] de Istiqlal, e o museo da Catedral de Iacarta na segunda planta da catedral. Tamén na área central de Iacarta está o Museo Taman Prasasti (antigo cemiterio de Batavia), e o Museo téxtil na área de Tanah Abang. Na área de xogos de Taman Mini Indonesia Indah, ao leste de Iacarta, hai catorce museos, como o Museo Indonesia, o Museo Purna Bhakti Pertiwi, o Museo Asmat Museum, o Museo Islámico Bayt al-Qur'an, o Museo Pusaka, e outros museos científicos como o Centro de Información, Tecnoloxía e Investigación, o Museo da Fauna Indonesia de Komodo, o Museo dos Insectos, o Museo do Petróleo e o Gas, así como o Museo do Transporte. Outros museos a destacar son o Museo Militar Satria Mandala, o Museo Sumpah Pemuda, e o Lubang buay. === Relixión === O 86% dos habitantes de Iacarta son musulmáns, pertencendo practicamente todos á vertente [[sunnismo|sunní]]; con todo tamén hai uns poucos centos de [[xiísmo|xiítas]]. Algúns residentes musulmáns practican unha forma particular de islam que denominan [[Abangan]]. O 10% da poboación son cristiáns, sendo o 6,5% de [[Protestantismo|protestantes]] e o 3,5% restante de [[Igrexa católica|católicos]]. O cristianismo chegou a Indonesia no [[século XVII]] a través de misioneiros [[Países Baixos|holandeses]] e [[Portugal|portugueses]]. Os [[hinduísmo|hindús]] e os [[budismo|budistas]] compoñen o 4% da poboación, na súa maioría pertencentes á minoría chinesa. === Deportes === Iacarta foi a cidade sede dos [[Xogos Asiáticos de 1962]].<ref name=ref_duplicada_asiaticos1958>{{cita web |url=http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?SYCXGjC0df+J2ChZBk5tvA== |título=Asian Games |dataacceso=16 de novembro |data=2010 |editor=Consello Olímpico de Asia |lingua=inglés |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20160101050016/http://www.ocasia.org/Game/GameParticular.aspx?SYCXGjC0df%20J2ChZBk5tvA=%3D |dataarquivo=01 de xaneiro de 2016 |urlmorta=yes }}</ref> == Problemas == [[Ficheiro:Jakarta slumlife9.JPG|miniatura|As dúas caras de Iacarta: os [[rañaceos]] e as chabolas. Un terzo da poboación de Iacarta vive na pobreza.]] === Sobrepoboación === Como en moitas das [[Cidade|grandes urbes]] en países aínda en vía de desenvolvemento, Iacarta sofre importantes problemas de [[urbanización]]. A poboación elevouse bruscamente de 1,2 millóns en [[1960]] a 8,8 millóns en [[2004]], contando só os seus residentes legais. A poboación da gran Iacarta é estimada en 23 millóns, facendo dela a cuarta área urbana máis poboada no mundo. O vertixinoso aumento de poboación sorprendeu ao propio goberno, a quen lle excedeu a situación e non puido proporcionar as necesidades básicas aos seus residentes. A cidade atrae a numerosos visitantes, pero, curiosamente, cando máis poboada está Iacarta é nos días laborables da semana, máis que nos fins de semana debido á afluencia de habitantes que residen noutras áreas de Jabotabek. Pola incapacidade do goberno de proporcionar un transporte adecuado á magnitude da urbe, Iacarta sofre graves problemas de saturación de tráfico cada día. A [[contaminación atmosférica]] e a [[xestión de residuos]] son, xa que logo, outros dos problemas derivados do exceso de habitantes que sofre Iacarta, unha cidade que en [[2025]] contará cunha poboación de 24,9 millóns sen contar cos millóns de habitantes das áreas periféricas.<ref>''Far Eastern Economic Review,'' Asia 1998 Yearbook, p. 63.</ref> Na actualidade, un terzo dos case nove millóns de habitantes de Iacarta vive na máis absoluta pobreza.<ref name=lim>{{cita publicación periódica|url=http://www.elmundo.es/elmundo/2007/09/11/internacional/1189493655.html|editor=[[El Mundo|elmundo.es]]|título=Prohibido dar limosna en Yakarta|data=[[11 de setembro]] de [[2007]]|lingua=castelán}}</ref> === Sanidade === [[Ficheiro:Flood 2007 - Taxi drowned.jpg|miniatura|As terribles inundacións de febreiro de 2007 en Iacarta.]] Un estudou revelou que "menos dun cuarto da poboación recibe fontes melloradas de auga. O resto confía nunha variedade de fontes, incluíndo ríos, lagos e vendedores privados de auga. Pouco máis de 7,2 millóns de persoas viven sen auga limpa".<ref>United Nations Human Development Report 2006, p. 39 [http://hdr.undp.org/hdr2006/pdfs/report/HDR06-complete.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202212856/http://hdr.undp.org/hdr2006/pdfs/report/HDR06-complete.pdf|date=02 de febreiro de 2007}}{{en}}</ref> Ademais, por mor das inundacións que adoitan azoutar a cidade, as posibilidades de que enfermidades como a diarrea e disentería broten en Iacarta son altas tralas choivas torrenciais. Ocorre o mesmo con moitas outras enfermidades provocadas por ratas.<ref name=enf>{{Cita publicación periódica |nome= |apelidos= |ano= |url=http://news.bbc.co.uk/hi/spanish/international/newsid_6330000/6330949.stm |editor=[[British Broadcasting Corporation|BBC]] |título=Yakarta amenazada por enfermedades |revista=BBC |data=[[11 de setembro]] de [[2007]]|dataacceso= 20-09-2013|lingua=castelán]}}</ref> === Inundacións === Durante a [[Estación chuviosa|época de choivas]], Iacarta sofre [[inundación]]s debido a: tubos obstruidos de [[augas residuais]], [[deforestación]] dos rapidamente urbanizados [[Bogor]] e [[Depok]] e o feito de que o 40% se atope baixo o nivel do mar. En [[1996]] a cidade experimentou unhas terribles inundacións cando 5.000 hectáreas quedaron alagadas.<ref>{{Cita web |url=http://www.asiaviews.org/?content=153499ym32dddw4&headline=20070215014241 |título=Asiaviews - Asian News<!--Bot-generated title--> |data-acceso=04 de novembro de 2013 |urlarquivo=https://www.webcitation.org/6E76SaRAE?url=http://www.asiaviews.org/?content=153499ym32dddw4 |dataarquivo=01 de febreiro de 2013 |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{Cita web |url=http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6YPCN6?OpenDocument |título=Situation Reports: Indonesia: Floods - Feb 2007, Indonesia: Floods in DKI Jakarta Province, updated 19 Feb 2007 Emergency Situation Report No. 6<!--Bot-generated title--> |data-acceso=04 de novembro de 2013 |data-arquivo=10 de maio de 2007 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20070510175209/http://www.reliefweb.int/rw/RWB.NSF/db900SID/VBOL-6YPCN6?OpenDocument |url-morta=yes }}</ref><ref>{{cita web |url = http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/1996sum.htm |título = 1996 Flood Archive |dataacceso = [[19 de outubro]] de [[2008]] |lingua = inglés |data-arquivo = 05 de maio de 2016 |url-arquivo = https://web.archive.org/web/20160505135422/http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/1996sum.htm |url-morta = yes }}</ref> Con todo, as peores inundacións que se recordan na cidade ocorreron en febreiro de [[2007]]. As perdas en canto a infraestruturas e os ingresos do estado foron de polo menos 5,2 trillóns de rupias (uns 572 millóns de dólares), polo menos 80 persoas pereceron e ao redor de 350.000 habitantes víronse obrigados a deixar os seus fogares.<ref name=t5>{{cita publicación periódica|url=http://www.informativos.telecinco.es/inundaciones_yakarta/muertos_indonesia/dn_41410.htm|editor=[[Telecinco]]|título=Ascienden a 80 los muertos por las inundaciones en Yakarta|data=[[11 de setembro]] de [[2007]]|lingua=castelán}}</ref> Máis do 60% da área total de Iacarta quedou completamente alagada e o nivel da auga chegou a alcanzar catro metros de altura nalgunhas zonas da cidade.<ref name="enf"/><ref>{{Cita web|título=Ascienden a 44 los muertos provocados por las inundaciones en Yakarta|url=https://www.hoy.es/20070206/internacional/ascienden-muertos-provocados-inundaciones_200702061607.html|páxina-web=Hoy|data=2007-02-06|data-acceso=2019-12-16|lingua=es-ES|data-arquivo=04 de abril de 2007|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20070404123107/http://www.hoy.es/20070206/internacional/ascienden-muertos-provocados-inundaciones_200702061607.html|url-morta=yes}}</ref><ref>{{cita web |url = http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm |título = 2007 Global Register of Major Flood Events |dataacceso = [[19 de outubro]] de [[2008]] |lingua = inglés |data-arquivo = 22 de setembro de 2019 |url-arquivo = https://web.archive.org/web/20190922171905/http://www.dartmouth.edu/~floods/Archives/2007sum.htm |url-morta = yes }}</ref> == Transporte == Iacarta é unha das cidades máis poboadas do mundo e sofre de estresantes problemas de transporte.<ref name="autogenerated1">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6725843.stm Jakarta begins river boat service.]</ref> En [[Indonesia]] a maioría do transporte é proporcionado por ''bemos'', que son minibuses de xestión privada. [[Ficheiro:Central Jakarta.JPG|miniatura|Centro de Iacarta.]] [[Ficheiro:Jakarta bajaj.jpg|miniatura|Bajaj en Iacarta.]] [[Ficheiro:Jakarta verkeersopstopping.JPG|miniatura|Imaxe do caótico tráfico de Iacarta en hora punta.]] === Estrada === A pesar de que existen amplas estradas, Iacarta sofre da conxestión debido ao tráfico pesado, especialmente no distrito central de negocios. Para reducir os atascos de tráfico, algunhas das principais estradas en Iacarta teñen a chamada regula de "tres nun", a cal entra en funcionamento durante horas punta; introduciuse por primeira vez en [[1992]] e prohibe que haxa menos de tres pasaxeiros por coche en determinadas estradas.<ref name=terra-yak>{{cita publicación periódica|url=http://www.terra.com.mx/articulo.aspx?articuloid=606142|editor=[[Terra Networks|terra.es]]|título=Yakarta quiere autopistas elevadas para combatir el caos del tráfico|data=[[18 de marzo]] de [[2008]]|data-acceso=06 de novembro de 2013|data-arquivo=10 de marzo de 2016|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160310152240/http://www.terra.com.mx/articulo.aspx?articuloid=606142|url-morta=yes}}</ref> As estradas de Iacarta son coñecidas polos seus indisciplinados condutores nos seus comportamentos ao volante e unhas leis de transporte que rompen coa impunidade e a corrupción policial de xeito moi habitual. As liñas pintadas na estrada son considerados como simples suxestións, e é frecuente atoparse catro ou cinco vehículos de fronte en estradas de dous carriis por sentido. Ademais, nos últimos anos o número de [[motocicleta]]s nas rúas creceu case exponencialmente. O vasto mar das pequenas, motocicletas de entre 100 e 200 [[centímetro cúbico|cc]], crean moito tráfico, ruído e contaminación do aire o que afecta a Iacarta de xeito directo. Os [[autorickshaw]], chamados ''bajaj'' en [[Lingua indonesia|indonesio]], proporcionan o transporte local nalgunhas partes da cidade. Desde comezos dos anos de 1940 até [[1991]] foron unha forma común de transporte local na cidade. En [[1966]], estimouse que 160.000 rickshaws operaban na cidade e o quince por cento da man de obra total de Iacarta dedicábase á condución de rickshaws. En [[1971]], foron prohibidas as rickshaws das principais estradas, e pouco despois o goberno intentou unha prohibición total, o que reduciu substancialmente o seu número, pero non a súa completa eliminación.<ref name="terra-yak" /> Unha campaña especialmente agresiva para eliminalas triunfou finalmente entre [[1990]] e [[1991]], pero durante a crise económica de 1998 algúns regresaron aproveitando a pouca efectividade dese goberno por controlar estes medios de transporte.<ref name="azuma2003">Azuma, Yoshifumi (2003). ''Urban peasants: beca drivers in Jakarta''. Jakarta: Pustaka Sinar Harapan.</ref> Unha das últimas apostas por reducir o caos no tráfico da cidade foi a de expor autoestradas elevadas e de peaxe ao estilo de [[Bangkok]] e [[Shanghai]], dúas [[Cidade|megalópoles]] asiáticas cos mesmos problemas de tráfico. A partir de [[2009]] construiranse máis de 70 quilómetros de estradas elevadas e para iso investirase 40 billóns de [[rupia]]s, uns 4.200 millóns de [[Dólar estadounidense|dólares]]..<ref name="terra-yak" /> O servizo de [[TransJakarta]] opera mediante unha liña de autobús especial chamada busway. A rede de busway é ideal para rutas moi congestionadas da cidade e é, relativamente, unha alternativa eficaz para as viaxes en Iacarta. A construción do segundo e terceiro percorrido do busway completouse en [[2006]], unindo os [[kecamatan]]s (''Distritos de Indonesia'') de Pulo Gadung e Kalideres. A ruta entre o centro comercial Blok M e a estación Jakarta Kota leva operativa desde [[xaneiro]] de [[2004]]. Por outra banda, estase construíndo unha [[estrada de circunvalación]] e estará operativa, en parte, nos subdistritos de Cilincing-Cakung-Pasar Rebo-Pondok Pinang-Daan Mogot-Cengkareng. Unha [[peaxe|estrada de peaxe]] conecta Iacarta co aeroporto internacional Soekarno-Hatta no norte da cidade. Tamén conectado vía estrada de peaxe será o porto de Merak e Tangerang co oeste, e Bekasi, Cibitung, Karawang, Purwakarta e Bandung co leste. === Ferrocarril === Aínda existindo [[ferrocarril]], o servizo que proporciona non é o necesitado pola poboación. En horas punta os trens van sobrecargados. As liñas conectan a cidade central coa súa área metropolitana: [[Depok]] e [[Bogor]] ao sur, [[Tangerang]] e [[Serpong]] ao oeste e [[Bekasi]], [[Karawang]] e [[Cikampek]] ao leste. As maiores estacións de ferrocarril están en [[Gambir]], [[Jatinegara]], [[Manggarai]] e [[Jakarta Kota]]. === Aeroportos === O único [[aeroporto]] comercial de Iacarta é o [[Aeroporto Internacional Soekarno-Hatta]]; conxuntamente co aeroporto de Ngurah Rai de Balí, son os dous maiores aeroportos de Indonesia. == Educación == [[Ficheiro:Universidad Indonesia Edificio Administrativo.JPG|miniatura|Edificio administrativo da ''Universitas Indonesia''.]] Como capital e maior cidade do país, Iacarta atrae a unha gran cantidade de estudantes de toda Indonesia. De forma similar a outras grandes cidades de países asiáticos en desenvolvemento, hai moitas escolas profesionais. Para a educación básica, hai unha gran variedade de escolas primarias e secundarias, divididas en públicas, privadas e escolas internacionais. Tres das principais escolas internacionais situadas en Iacarta son Escola internacional de Iacarta, Escola de Bina Bangsa e Escola Internacional Conmemorativa de Gandhi. A cidade é sede de numerosas universidades, das que a máis antiga dirixida polo goberno é a Universidade de Indonesia (UI); das moitas universidades privadas a máis antiga é Universitas Nasional (UNAS). As seguintes universidades teñen sede na cidade: * [[Universidade de Indonesia|Universitas Indonesia]] * [[Universitas Trisakti]] * [[Universitas Bina Nusantara]] * [[Universitas Kristen Indonesia]] * [[Universitas Muhammadiyah Jakarta]] * [[Universitas Katolik Indonesia Atma Jaya]] * [[Universitas Jayabaya]] * [[Universitas Gunadarma]] * [[Universitas Pembangunan Nasional]] == Lugares == * Monumen Nasional (Monas) * Taman Ismail Marzuki * Ancol * Taman Mini Indonesia Indah * Zoolóxico Ragunan * Kepulauan Seribu == Cidades irmás == Estas son as [[irmandamento|cidades irmandadas]] con Iacarta:{{cómpre referencia}} {{Div col}} *{{SAUb}} [[Jeddah]] *{{CHNb}} [[Pequín]] *{{DEUb}} [[Berlín]] *{{TURb}} [[Istanbul]] *{{USAb}} [[Os Ánxeles]] *{{FRAb}} [[París]] *{{NLDb}} [[Rotterdam]] *{{GBRb}} [[Manchester]] *{{PERb}} [[Lima]] *{{KORb}} [[Seúl]] *{{JAPb}} [[Tokyo]] *{{AUSb}} [[Nova Gales do Sur]] *{{INDb}} [[Bombai]] *{{PRKb}} [[Pyongyang]] *{{THAb}} [[Bangkok]] {{Fin div col}} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{commonscat}} {{Portal|Indonesia}} ===Bibliografía=== {{refbegin|26em}} * {{cita libro |last1=Adya |first1=Afandri |title=Minangkabau In A Nutshell |data=2022 |publisher=Bukunesia Publisher |edition=Cet. 1 |url=https://books.google.com/books?id=8ol6EAAAQBAJ&q=minangkabau+in+a+nutshell |isbn=978-623-88007-3-5 |trans-title=Minangkabau In A Nutshell |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=5 de novembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105120151/https://www.google.co.id/books/edition/Minangkabau_In_A_Nutshell/8ol6EAAAQBAJ?hl=id&gbpv=1&dq=pasar+senen+minangkabau+in+a+nutshell&pg=PA125&printsec=frontcover }} * {{cita libro |url=https://books.google.com/books?id=ggxvAAAAMAAJ |title=Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" Cirebon |last=Ayatrohaédi |data=2005 |publisher=Pustaka Jaya |trans-title=Sundakala: A snippet of Sundanese history based on the manuscripts of "Panitia Wangsakerta" Cirebon |isbn=978-979-419-330-3 |language=id |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233058/https://books.google.com/books?id=ggxvAAAAMAAJ }} * {{cita xornal |last1=Bakker |first1=K. |last2=Kooy |first2=M. |last3=Shofiani |first3=N.E. |last4=Martijn |first4=E. J. |journal=World Development |doi=10.1016/j.worlddev.2007.09.015 |title=Governance Failure: Rethinking the Institutional Dimensions of Urban Water Supply to Poor Households |url=https://archive.org/details/sim_world-development_2008-10_36_10/page/1890 |year=2008 |volume=36 |issue=10 |pages=1891–1915}} * {{cita libro |last1=Baskoro |first1=Bra |title=Wisata kota Jalan Jaksa : sebuah kajian sosiologi pariwisata |data=2010 |publisher=Penerbit Koekoesan |edition=Cet. 1 |url=https://books.google.com/books?id=hg34cQAACAAJ |isbn=978-979-1442-31-2 |trans-title=Street tourism, city tourism: A study of the sociology of tourism |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=29 de agosto de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220829213724/https://www.google.com/books/edition/Wisata_kota_Jalan_Jaksa/hg34cQAACAAJ}} * {{cita libro |last1=Bishop |first1=Ryan |last2=Phillips |first2=John |last3=Yeo |first3=Wei Wei |url=https://books.google.com/books?id=S4nUNKK9_lwC |title=Postcolonial Urbanism: Southeast Asian Cities and Global Processes |data=2003 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-93250-9 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116222359/https://books.google.com/books?id=S4nUNKK9_lwC }} * {{cita libro |last1=Britnell |first1=Mark |title=In Search of the Perfect Health System |data=2015 |publisher=Palgrave |location=Londres |url=https://books.google.com/books?id=ZhEnswEACAAJ |isbn=978-1-137-49661-4 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=29 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220829213724/https://www.google.com/books/edition/In_Search_of_the_Perfect_Health_System/ZhEnswEACAAJ }} * {{cita libro |last1=Bunge |first1=Frederica M. |url=https://books.google.com/books?id=1VTgXgmkRi0C |title=Indonesia: A Country Study |last2=Vreeland |first2=Nena |data=1983 |publisher=U.S. Government Printing Office |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233059/https://books.google.com/books?id=1VTgXgmkRi0C }} * {{cita libro |last=Corfield |first=Justin |title=Historical Dictionary of Pyongyang |chapter-url=https://books.google.com/books?id=a46gFDWr3aMC&pg=PA196 |year=2013 |publisher=Anthem Press |location=Londres |isbn=978-0-85728-234-7 |page=196 |chapter=Sister Cities |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=30 de marzo de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330090156/https://books.google.com/books?id=a46gFDWr3aMC&pg=PA196}} * {{cita xornal |doi=10.1177/095624789200400203 |last=Douglass |first=M. |year=1992 |title=The Political Economy of Urban Poverty and Environmental Management in Asia: Access, Empowerment, and Community-based Alternatives |journal=Environment and Urbanization |volume=4 |issue=2 |pages=9–32 |bibcode=1992EnUrb...4....9D }} * {{cita libro |last=Cortesão |first=Armando |url=https://books.google.com/books?id=h82D-Y0E3TwC |title=The Suma Oriental of Tome Pires, books 1–5 |data=1990 |publisher=Asian Educational Services |isbn=81-206-0535-7 |location=New Delhi |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=24 de xuño de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624041704/https://books.google.com/books?id=h82D-Y0E3TwC}} * {{cita xornal |last1=Cybriwsky |first1=Roman |last2=Ford |first2=Larry R. |data=2001 |title=City profile: Jakarta |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S026427510100004X |journal=Cities |volume=18 |issue=3 |doi=10.1016/S0264-2751(01)00004-X |issn=0264-2751 }} * {{cita xornal |last=Douglass |first=M. |year=1989 |title=The Environmental Sustainability of Development. Coordination, Incentives and Political Will in Land Use Planning for the Jakarta Metropolis |journal=Third World Planning Review |volume=11 |issue=2 |page=211 |doi=10.3828/twpr.11.2.44113540kqt27180}} * {{cita libro |last=Friend |first=Theodore |title=Indonesian Destinies |publisher=Harvard University Press |year=2003 |url=https://books.google.com/books?id=_w6Mn4xRLt8C |isbn=978-0-674-01137-3 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=29 de xuño de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160629160413/https://books.google.com/books?id=_w6Mn4xRLt8C}} * {{cita libro |last1=Ginsburg |first1=Norton Sydney |url=https://books.google.com/books?id=OGWoa3bW-cYC |title=The Extended Metropolis: Settlement Transition in Asia |last2=Koppel |first2=Bruce |last3=McGee |first3=T. G. |data=1991 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=0-585-30143-3 |editor-last=Cheema |editor-first=G. Shabbir |location=Honolulu |chapter=The Extended Metropolis: Implications for Urban Management |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116222839/https://books.google.com/books?id=OGWoa3bW-cYC }} * {{cita xornal |last=Hanna |first=Willard A. |author-link=Willard A. Hanna |data=1962 |title=The Politics of Sport. Indonesia as the Host to the "Fourth Asian Games" |url=https://books.google.com/books?id=1U9QAQAAMAAJ |department=[[American University]] |journal=Southeast Asia Series |volume=10 |issue=19 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116222840/https://books.google.com/books?id=1U9QAQAAMAAJ }} * {{cita libro |last1=Harpham |first1=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=xg5HYXyEO2QC |title=Urban health in developing countries : progress and prospects |last2=Tanner |first2=Marcel |data=1995 |publisher=Earthscan |isbn=1-85383-285-5 |location=Londres |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116222400/https://books.google.com/books?id=xg5HYXyEO2QC}} * {{cita libro |last1=Hartmann |first1=Wolf D. |url=https://books.google.com/books?id=LZLYswEACAAJ |title=Chinas neue Seidenstraße Kooperation statt Isolation |last2=Maennig |first2=Wolfgang |last3=Wang |first3=Run |data=2017 |isbn=978-3-95601-224-2 |edition=1 |location=Frankfurt am Main |language=de |trans-title=China's New Silk Road Cooperation instead of isolation |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233104/https://books.google.com/books?id=LZLYswEACAAJ }} * {{cita libro |last1=Hellman |first1=Jorgen |last2=Thynell |first2=Marie |last3=Voorst |first3=Roanne van |title=Jakarta: Claiming spaces and rights in the city |url=https://books.google.com/books?id=wtJMDwAAQBAJ |publisher=[[Routledge]] |year=2018 |isbn=978-1-351-62044-4 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=29 de agosto de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220829213725/https://www.google.com/books/edition/Jakarta/wtJMDwAAQBAJ}} * {{cita libro |last=Hermanto |first=Zarida |url=https://books.google.com/books?id=C-_sAAAAMAAJ |title=Perubahan pemanfaatan tanah di Jabotabek : studi perbandingan dengan Gerbangkertosusila |data=1998 |publisher=[[Indonesian Institute of Sciences]] |isbn=979-9165-04-0 |location=Jakarta |trans-title=Land use change in Jabotabek: A comparative study with Gerbangkertosusila |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233100/https://books.google.com/books?id=C-_sAAAAMAAJ }} * {{cita libro |last=Henderson |first=John William |data=1970 |title=Area Handbook for Indonesia |url=https://books.google.com/books?id=rDW9gEpgJJ4C |publisher=U.S. Government Printing Office |publication-place=Washington, D.C. |volume=550 |issue=39 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233103/https://books.google.com/books?id=rDW9gEpgJJ4C }} * {{cita libro |last=Hernig |first=Marcus |url=https://books.google.com/books?id=coZaDwAAQBAJ |title=Die Renaissance der Seidenstraße: Der Weg des chinesischen Drachens ins Herz Europas |data=2018 |publisher=FinanzBuch Verlag |isbn=978-3-96092-253-7 |language=de |trans-title=The Renaissance of the Silk Road: The Chinese Dragon's Way to the Heart of Europe |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233101/https://books.google.com/books?id=coZaDwAAQBAJ }} * {{cita libro |last=Heuken |first=Adolf |title=Sumber-sumber asli sejarah Jakarta, Jilid I: Dokumen-dokumen sejarah Jakarta sampai dengan akhir abad ke-16 |data=1999 |volume=1 |publisher=Cipta Loka Caraka |trans-title=Original sources of Jakarta's history, Volume I: Historical documents of Jakarta up to the end of the 16th century}} * {{cita libro |last=Iyer |first=Alessandra |url=https://books.google.com/books?id=4XocAQAAIAAJ |title=Indonesian Performing Arts: Tradition and Transition |data=2001 |publisher=Harwood Academic Pub. |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233108/https://books.google.com/books?id=4XocAQAAIAAJ}} * {{cita libro |last=Kampen |first=Nicolaas Godfried |url=https://books.google.com/books?id=fU1SAAAAcAAJ |title=Geschiedenis der Nederlanders buiten Europa |data=1831 |publisher=De Erven François Bohn |volume=1 |location=Haarlem |language=nl |trans-title=History of the Dutch outside Europe |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233111/https://books.google.com/books?id=fU1SAAAAcAAJ }} * {{cita libro |last=Knörr |first=Jacqueline |title=Kreolität und postkoloniale Gesellschaft: Integration und Differenzierung in Jakarta |url=https://books.google.com/books?id=y_IAxzcSX7YC |data=2007 |publisher=Campus Verlag |trans-title=Creole and Post-Colonial Society: Integration and Differentiation in Jakarta |isbn=978-3-593-38344-6 |language=de |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233101/https://books.google.com/books?id=y_IAxzcSX7YC }} * {{cita libro |last=Knörr |first=Jacqueline |url=https://books.google.com/books?id=Bo0dDAAAQBAJ |title=Creole Identity in Postcolonial Indonesia |data=2014 |publisher=Berghahn Books |isbn=978-1-78238-268-3 |jstor=j.ctt9qcwb1 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=25 de marzo de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220325104504/https://books.google.com/books?id=Bo0dDAAAQBAJ}} * {{cita libro |last=Kusno |first=Abidin |year=2000 |title=Behind the Postcolonial: Architecture, Urban Space and Political Cultures |location=New York City |publisher=Routledge |url=https://books.google.com/books?id=1SSWwAtgkB8C |isbn=978-0-415-23615-7 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233104/https://books.google.com/books?id=1SSWwAtgkB8C }} * {{cita libro |last=Merrillees |first=Scott |title=Jakarta: Portraits of a Capital 1950–1980 |url=https://books.google.com/books?id=akLWjgEACAAJ&q=JAKARTA:+Portraits+of+a+Capital+1950-1980 |location=Jakarta |publisher=Equinox Publishing |data=2015 |isbn=9786028397308 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=30 de marzo de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210330012722/https://books.google.com/books?id=akLWjgEACAAJ&q=JAKARTA%3A+Portraits+of+a+Capital+1950-1980 }} * {{cita xornal |last1=Murray |first1=N.J. |last2=Clemens |first2=R.S. |last3=Phinn |first3=S.R. |last4=Possingham |first4=H.P. |last5=Fuller |first5=R.A. |title=Tracking the rapid loss of tidal wetlands in the Yellow Sea |xornal=Frontiers in Ecology and the Environment |data=2014 |volume=12 |issue=5 |pages=267–272 |doi=10.1890/130260 |bibcode=2014FrEE...12..267M |url=https://researchonline.jcu.edu.au/60169/1/130260.pdf |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=7 de decembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207073933/https://researchonline.jcu.edu.au/60169/1/130260.pdf }} * {{cita libro |last1=Nas |first1=Peter J.M. |url=https://books.google.com/books?id=cBJr9viseXEC |title=Jakarta-Batavia: Socio-cultural Essays |last2=Grijns |first2=Kees |data=2000 |publisher=KITLV Press |isbn=90-6718-139-0 |location=Leiden |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=2 de febreiro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202111722/https://books.google.com/books?id=cBJr9viseXEC }} * {{cita libro |last=Naim |first=Mochtar |title=Merantau |chapter-url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1355/9789814380164-002/html |chapter=Merantau: Causes and Effects of Minangkabau Voluntary Migration |data=1971 |pages=1–15 |publisher=ISEAS Publishing |isbn=978-981-4380-16-4 |doi=10.1355/9789814380164-002 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233059/https://www.degruyter.com/document/doi/10.1355/9789814380164-002/html }} * {{cita libro |last=Porter |first=Donald James |url=https://books.google.com/books?id=QcUOmAEACAAJ |title=Managing politics and Islam in Indonesia |data=2002 |isbn=0-7007-1736-6 |location=Londres |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116223034/https://books.google.com/books?id=QcUOmAEACAAJ}} * {{cita libro |last=Reid |first=Anthony |url=https://books.google.com/books?id=nV48FbJx1gQC |title=Imperial Alchemy: Nationalism and Political Identity in Southeast Asia |data=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-87237-9 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=16 de novembro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211116222837/https://books.google.com/books?id=nV48FbJx1gQC}} * {{cita libro |last=Ricklefs |first=M. C. |url=https://books.google.com/books?id=oj9dDwAAQBAJ |title=A History of Modern Indonesia |data=1981 |publisher=Macmillan Education UK |isbn=978-0-333-24380-0 |author-link=M. C. Ricklefs |location=Londres |doi=10.1007/978-1-349-16645-9 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233105/https://books.google.com/books?id=oj9dDwAAQBAJ }} * {{cita xornal |last=Sajor |first=Edsel E. |year=2003 |title=Globalization and the Urban Property Boom in Metro Cebu, Philippines |xornal=Development and Change |volume=34 |issue=4 |pages=713–742 |doi=10.1111/1467-7660.00325}} * {{cita libro |last1=Sáenz |first1=Rogelio |title=The International Handbook of the Demography of Race and Ethnicity |last2=Embrick |first2=David G. |last3=Rodriguez |first3=Nestor P. |data=2015 |isbn=978-90-481-8891-8 |location=Dordrecht}} * {{cita libro |last1=Schoppert |first1=P. |last2=Damais |first2=S. |title=Java Style |data=1997 |publisher=Didier Millet |location=Paris |url=https://books.google.com/books?id=AHHRaLFrMxMC |isbn=978-962-593-232-3 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233100/https://books.google.com/books?id=AHHRaLFrMxMC}} * {{cita libro |last=Silver |first=Christopher |title=Planning the Megacity: Jakarta in the Twentieth Century |series=Planning, History and Environment |url=https://books.google.com/books?id=UEaUAgAAQBAJ&q=Sukarno+build+Jakarta&pg=PA101 |publisher=Routledge |year=2007 |isbn=978-1-135-99122-7 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=17 de abril de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417190202/https://books.google.com/books?id=UEaUAgAAQBAJ&q=Sukarno+build+Jakarta&pg=PA101}} * {{cita libro |last=Soekmono |first=R. |title=''Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2'', 2nd ed. |edition=2 |publisher=Penerbit Kanisius |year=1973 |trans-title=Introduction to Indonesian Cultural History 2 |location=Yogyakarta}} * {{cita libro |last1=Suryadinata |first1=Leo |last2=Arifin |first2=Evi Nurvidya |last3=Ananta |first3=Aris |url=https://books.google.com/books?id=nFckUneBbRIC |title=Indonesia's Population: Ethnicity and Religion in a Changing Political Landscape |ano=2003 |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |isbn=978-981-230-212-0 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=25 de agosto de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825195405/https://books.google.com/books?id=nFckUneBbRIC }} * {{cita web |last=Teeuwen |first=Dirk |title=From horsepower to electrification: Tramways in Batavia-Jakarta 1869–1962 |url=http://www.indonesia-dutchcolonialheritage.nl/Special%20Subjects/Railroads.html/tram-batavia[1].pdf |website=Rendez-vous Batavia |publisher=Indonesia-Dutch Colonial Heritage |data=2010 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160705011509/http://indonesia-dutchcolonialheritage.nl/Special%20Subjects/Railroads.html/tram-batavia%5B1%5D.pdf |archive-date=5 de xullo de 2016 }} * {{cita libro |last1=Torchia |first1=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=BnhzBgAAQBAJ |title=Indonesian Idioms and Expressions: Colloquial Indonesian at Work |last2=Djuhari |first2=Lely |data=2007 |publisher=Tuttle Publishing |isbn=978-1-4629-1650-4 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233107/https://books.google.com/books?id=BnhzBgAAQBAJ }} * {{cita libro |last=Turner |first=Peter |title=Java |publisher=Lonely Planet |year=1997 |location=Melbourne |url=https://books.google.com/books?id=SfQJAQAAMAAJ |isbn=978-0-86442-314-6 |edition=1st |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233058/https://books.google.com/books?id=SfQJAQAAMAAJ}} * {{cita enciclopedia |title=Jakarta |data=2013 |enciclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Jakarta |last=Waworoentoe |first=Willem Johan |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=14 de novembro de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114011818/https://www.britannica.com/place/Jakarta }} * {{cita libro |last=Witton |first=Patrick |title=Indonesia |publisher=Lonely Planet Publications |year=2003 |location=Melbourne |url=https://books.google.com/books?id=dmDYLxcPDPoC |isbn=978-1-74059-154-6 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=27 de abril de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427151558/https://books.google.com/books?id=dmDYLxcPDPoC }} * {{cita libro |last=Zahorka |first=Herwig |title=The Sunda Kingdoms of West Java |url=https://books.google.com/books?id=xSRwAAAAMAAJ |publisher=Yayasan Cipta Loka Caraka |data=2007 |data-acceso=7 de agosto do 2025 |archive-date=28 de outubro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028233110/https://books.google.com/books?id=xSRwAAAAMAAJ }} {{Refend}} === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20060221105952/http://www.jakarta.go.id/v21/home/default.asp?lg=1 Web oficial de Iacarta (en bahasa indonesio)] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Iacarta| ]] [[Categoría:Cidades de Indonesia]] [[Categoría:Capitais de Asia]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Historia e xeografía)]] [[Categoría:Xava]] mxqn1atif7z8dgtkfp4isy3fkjjkwrp 0 15743 7351249 6668881 2026-04-08T09:30:02Z Estevoaei 1131 7351249 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Concello da Pobra do Brollón.jpg|miniatura|dereita|[[Casa do concello]] da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]].]] [[Galicia]] → [[Parroquias de Galicia]] → [[Lugares de Galicia]] → '''Lugares da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]]''' ==Lugares== ===[[Abrence, A Pobra do Brollón|Abrence]]=== {{Lp Abrence}} ===[[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor]]=== {{Lp Barxa de Lor}} ===[[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo]]=== {{Lp Canedo}} ===[[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]]=== {{Lp Castroncelos}} ===[[Castrosante, A Pobra do Brollón|Castrosante]]=== {{Lp Castrosante}} ===[[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa]]=== {{Lp Cereixa}} ===[[Eixón, A Pobra do Brollón|Eixón]]=== {{Lp Eixón}} ===[[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]]=== {{Lp Ferreiros, A Pobra do Brollón}} ===[[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa]]=== {{Lp A Ferreirúa}} ===[[Fornelas, A Pobra do Brollón|Fornelas]]=== {{Lp Fornelas}} ===[[Lamaigrexa, A Pobra do Brollón|Lamaigrexa]]=== {{Lp Lamaigrexa}} ===[[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]]=== {{Lp Liñares}} ===[[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara]]=== {{Lp Óutara}} ===[[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]]=== {{Lp Parada dos Montes}} ===[[Pinel, A Pobra do Brollón|Pinel]]=== {{Lp Pinel}} ===[[Pino, A Pobra do Brollón|Pino]]=== {{Lp Piño}} ===[[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|A Pobra do Brollón]]=== {{Lp A Pobra do Brollón}} ===[[Saa, A Pobra do Brollón|Saa]]=== {{Lp Saa}} ===[[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]]=== {{Lp Salcedo}} ===[[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]]=== {{Lp Santalla de Rei}} ===[[Veiga, A Pobra do Brollón|Veiga]]=== {{Lp Veiga}} ===[[Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]]=== {{Lp Vilachá}} ==Parroquias da Pobra do Brollón== {{A Pobra do Brollón}} ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== *[[Eleccións municipais na Pobra do Brollón]] *[[Galería de imaxes da Pobra do Brollón]] *[[Galería de imaxes da comarca de Terra de Lemos]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Listas de lugares de Galicia|Pobra do Brollón, Lugares da]] [[Categoría:Lugares da Pobra do Brollón| ]] a0jqz8pb8a6p9f4x18e99cyzeks79ah 10 15764 7351068 686569 2026-04-07T19:32:21Z Imxavitooh 10599 7351068 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" | [[Galicia]] | [[Provincia de Lugo]] | Parroquias da [[A Pobra do Brollón| Pobra do Brollón]] || |- |align=center| [[Abrence, A Pobra do Brollón|Abrence (San Xoán)]] | [[Barxa de Lor, A Pobra do Brollón|Barxa de Lor (Santa Mariña)]] | [[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo (San Miguel)]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos (Santiago)]] | [[Castrosante, A Pobra do Brollón|Castrosante (Santa Mariña)]] | [[Cereixa, A Pobra do Brollón|Cereixa (San Pedro)]] | [[Eixón, A Pobra do Brollón|Eixón (San Xurxo)]] | [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros (San Salvador)]] | [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|A Ferreirúa (San Martiño)]] | [[Fornelas, A Pobra do Brollón|Fornelas (Santa Comba)]] | [[Lamaigrexa, A Pobra do Brollón|Lamaigrexa (San Pedro)]] | [[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares (San Cosme)]] | [[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara (Santa María)]] | [[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes (Santa Einés)]] | [[Pinel, A Pobra do Brollón|Pinel (Santa María)]] | [[Pino, A Pobra do Brollón|Pino (Santa María)]] | [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|A Pobra do Brollón (San Pedro)]] | [[Saa, A Pobra do Brollón|Saa (Santa María)]] | [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo (San Xoán)]] | [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei (Santalla)]] | [[Veiga, A Pobra do Brollón|Veiga (San Xián)]] | [[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón|Vilachá de Salvadur (San Mamede)]] |}<noinclude> [[Categoría:Caixas de navegación de parroquias de Galicia]]</noinclude> tojkcx11o1is0tjxl7i2ara37v9t3xh 0 18247 7351253 7350889 2026-04-08T10:17:14Z Alfonso Márquez 1987 /* A esquerda radical en Europa */ texto traducido desde a wiki .[[fr:Socialisme#Les gauches radicales en Europe]] 7351253 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{1000 artigos icona título|materia=Xeografía e historia}}{{Concepto}} O '''socialismo''' é unha corrente [[Filosofía política|filosófica política]], [[Filosofía social|social]] e [[Filosofía da economía|económica]], e unha [[ideoloxía]], que abarca unha gama de [[Sistema económico|sistemas socioeconómicos]] caracterizados pola [[Socialización dos medios de produción|propiedade social dos medios de produción]],<ref>"{{Cita libro|título=Upton Sinclair's: A Monthly Magazine: for Social Justice, by Peaceful Means If Possible|url=https://books.google.es/books?redir_esc=y&hl=es&id=i0w9AQAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=ocialism,+you+see,+is+a+bird+with+two+wings.+The+definition+is+'social+ownership+and+democratic+control+of+the+instruments+and+means+of+production.|data=1918|data-acceso=21 de maio do 2023|idioma=en |cita=''O socialismo é un paxaro con dúas ás. A definición é "propiedade social e control democrático dos instrumentos e medios de produción".''}}</ref><ref>{{Cita libro|título=Comparing economic systems : a political-economic approach|url=http://archive.org/details/comparingeconomi0000zimb_q8i6|editorial=San Diego : Harcourt Brace Jovanovich|data=1989|data-acceso=21 de maio do 2023|apelidos=Zimbalist|nome=Andrew S.|enlaceautor=|ano=|isbn=|editor=|lugar=|páxina=7|idioma=|capítulo=}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://filosofia.org/enc/ros/soc.htm|título=''Socialismo'' en el Diccionario filosófico abreviado (1959: 467-469)|data-acceso=21 de maio do 2023|páxina-web=filosofia.org}}</ref> e a [[Autoxestión obreira|autoxestión de empresas por parte dos traballadores]]. Inclúe teorías políticas e os movementos asociados con tales sistemas. A propiedade social pode ser [[Ben público|pública]], [[Ben comunal|colectiva]] ou cooperativa.<ref>{{cita libro |url=https://books.google.com.ar/books?id=yphsBgAAQBAJ&pg=PA71&lpg=PA71&dq=in+order+of+increasing+decentralisation+(at+least)+three+forms+of+socialised+ownership+can+be+distinguished:+state-owned+firms,+employee-owned+(or+socially)+owned+firms,+and+citizen+ownership+of+equity&source=bl&ots=bRBpzNA18u&sig=ACfU3U2HE_XCm2mHnHDil9XuW66IWnU9TQ&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwjby_DnxK_1AhXprZUCHZBpDUkQ6AF6BAgCEAM#v=onepage&q=in%20order%20of%20increasing%20decentralisation%20(at%20least)%20three%20forms%20of%20socialised%20ownership%20can%20be%20distinguished%3A%20state-owned%20firms%2C%20employee-owned%20(or%20socially)%20owned%20firms%2C%20and%20citizen%20ownership%20of%20equity&f=false |autor= O'Hara, Phillip |ano=2003 |título=Encyclopedia of Political Economy, Volume 2 |editorial= Routledge |páxina= 71 |isbn=978-0-415-24187-8 |idioma=en |cita=''En orde de descentralización crecente (como mínimo), poden distinguirse tres formas de propiedade socializada: as empresas de propiedade estatal, as empresas de propiedade dos traballadores (ou de propiedade social) e a propiedade cidadá do capital social.''}}</ref><ref>{{Cita libro|título=Encyclopedia of Political Economy : 2-volume set|url=https://www.taylorfrancis.com/books/9780429231933|editorial=Routledge|data=4 de febreiro de 1999|data-acceso=21 de maio do 2023|isbn=978-0-429-23193-3|idioma=en|nome=Phillip|apelidos=O'Hara|enlaceautor=|ano=|editor=|lugar=|páxina=71|capítulo=}}</ref> A [[Real Academia Galega|RAG]] define o termo socialismo como: «Doutrina económica, política e social, que procura a mellora das clases menos favorecidas, tendendo a unha maior igualdade entre ricos e pobres, mediante a modificación ou supresión do sistema capitalista.».<ref>{{DRAG|socialismo}}</ref> O sistema socialista implica, polo tanto, unha [[planificación económica|planificación]] e unha organización [[colectivismo|colectiva]] consciente da vida social e económica orientada á satisfacción de necesidades.<ref>[[Oskar Lange]], "Planificación de la economía social: realización de la racionalidad político-económica" en "Racionalidad económica en el capitalismo y el socialismo", ''La economía en las sociedades modernas'', Editorial Grijalbo, 1966 (1964), parte 1: 'Socialismo', cap. 4, § 3, pp. 78-80</ref><ref name=":9">{{Cita web|url=https://iep.utm.edu/socialis/|título=Socialism|data-acceso=21 de maio do 2023|páxina-web=[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]|idioma=en-US}}</ref> Con todo, hai moitos tipos de socialismo e non existe unha definición única que as englobe a todas, sendo a propiedade social o elemento común compartido polas súas diversas formas<ref>{{Cita libro|título=The Oxford companion to Christian thought|url=http://archive.org/details/oxfordcompaniont00hast|editorial=Oxford ; New York : Oxford University Press|data=2000|data-acceso=21 de maio do 2023|apelidos=Hastings|nome=Adrian|nome2=Alistair|apelidos2=Mason|nome3=Hugh S.|apelidos3=Pyper|enlaceautor=|ano=|isbn=|editor=|lugar=|páxina=677|idioma=|capítulo=}}</ref> cuxo obxectivo é sortear as ineficiencias e [[Crise económica|crise]] tradicionalmente asociadas coa [[Acumulación da capital|acumulación de capital]] e o sistema de ganancias sobre a base da [[explotación laboral]].<ref>{{cita web|url=http://people.umass.edu/dmkotz/Soc_and_Cap_Diff_Syst_06_12.pdf|title=Socialism and Capitalism: Are They Qualitatively Different Socioeconomic Systems?|data-acceso=21 de maio do 2023|last=Kotz|first=David M.|website=University of Massachusetts}} "Esta concepción do socialismo non só a tiñan os socialistas marxistas revolucionarios, senón tamén os socialistas evolucionistas, os socialistas cristiáns e mesmo os anarquistas. Naquela época, tamén había un amplo acordo sobre as institucións básicas do futuro sistema socialista: propiedade pública en lugar de propiedade privada dos medios de produción, planificación económica en lugar de forzas de mercado, produción para o uso en lugar de para o beneficio...."</ref><ref>{{Cita libro|apelido1=Prychito|nome1=David L.|title=Markets, Planning, and Democracy: Essays After the Collapse of Communism|url=https://archive.org/details/marketsplanningd0000pryc|publisher=Edward Elgar Publishing|data=2002|isbn=978-1-84064-519-4|page=[https://archive.org/details/marketsplanningd0000pryc/page/12 12]|cita=O socialismo é un sistema baseado na propiedade pública ou social de facto dos medios de produción, a abolición dunha división xerárquica do traballo na empresa, unha división social do traballo conscientemente organizada. No socialismo destruiríase o diñeiro, a fixación de prezos competitivos e a contabilidade de perdas e ganancias.}}</ref> A ''[[ideoloxía]]'' socialista critica os males e as [[inxustiza]]s do [[capitalismo]] (como a distribución desigual da riqueza, a feroz competitividade no mercado, ou a incapacidade de autorrealización e desenvolvemento humano etc.) transcendéndoo por un sistema socioeconómico autodenominado [[moral]]mente superior.<ref name=":9" /> Subsisten con todo criterios atopados respecto a a necesidade da [[Centralismo|centralización]] da administración económica mediante o [[Estado]] como única instancia colectiva no marco dunha sociedade complexa,<ref>Ernesto Guevara, [http://www.marxists.org/espanol/guevara/escritos/op/libros/presente/23.htm "En la Conferencia Afroasiática en Argelia"] (24 de febreiro de 1965), ''Una antología mínima''</ref><ref>Duan Zhong Qiao, [https://web.archive.org/web/20140329184412/http://prensa.po.org.ar/edm/critica-a-la-teoria-de-la-superioridad-y-la-neutralidad-del-mercado/ "Crítica a la teoría de la superioridad y la neutralidad del mercado"], Conferencia Internacional sobre el Manifiesto Comunista, Atenas, 1998</ref> fronte á posibilidade de formas diferentes de xestión descentralizada da colectividade socialista, tanto por vías [[socialismo autoxestionario|autoxestionarias]] como de [[socialismo de mercado|mercado]], así como mediante o emprego de pequenas unidades económicas socialistas illadas e autosuficientes.<ref>Amir Helman, [http://www.jstor.org/discover/10.2307/40751491?uid=3737512&uid=2&uid=4&sid=21103115716543 "The Israeli Kibbutz as a Socialist Model"], ''Journal of Institutional and Theoretical Economics (JITE)'', Vol. 148, No. 1</ref><ref>Nathan Smith, [http://www.thearda.com/workingpapers/download/The%20Economics%20of%20Monasticism.pdf "The Economics of Monasticism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117151337/http://www.thearda.com/workingpapers/download/the%20economics%20of%20monasticism.pdf |date=17 de xaneiro de 2017 }}, ''The ASREC/ARDA Working Paper Series'', 2009</ref> O primeiro acto en que o Estado se manifesta efectivamente como representante de toda a sociedade: a toma de posesión dos medios de produción en nome da sociedade, é á vez o seu último acto independente como Estado.<ref>{{Cita libro|apelidos=Engels|nome=Friederich|enlaceautor=|título=Del socialismo utópico al socialismo cientifico.|url=|data-acceso=|ano=1880|editorial=Fundación Federico Engels.|isbn=|editor=|lugar=Alemaña|páxina=p.73|idioma=|capítulo=}}</ref> Os sistemas socialistas divídense en formas de non mercado e de mercado.<ref name="Kolb">{{Cita libro|last=Kolb|first=Robert|title=Encyclopedia of Business Ethics and Society, First Edition|publisher=SAGE Publications, Inc|date=19 de octubre de 2007|isbn=978-1412916523|page=1345|cita=Existen moitas formas de socialismo, todas as cales eliminan a propiedade privada do capital e substitúena pola propiedade colectiva. Estas moitas formas, todas elas centradas no avance da xustiza distributiva para o benestar social a longo prazo, poden dividirse en dous grandes tipos de socialismo: non de mercado e de mercado.}}</ref> O [[Abolición do mercado|socialismo de non mercado]] implica substituír os factores de mercado e o [[diñeiro]] con planificación e enxeñería económica integrada ou criterios técnicos baseados ​​en cálculos realizados en especie, producindo así un mecanismo económico diferente que funciona de acordo con [[Lei do valor|leis e dinámicas económicas]] diferentes ás do [[capitalismo]].<ref>{{Cita libro|last=Bockman|first=Johanna|title=Markets in the name of Socialism: The Left-Wing origins of Neoliberalism|publisher=Stanford University Press|year=2011|isbn=978-0-8047-7566-3|page=20|cita=o socialismo funcionaría sen categorías económicas capitalistas -como o diñeiro, os prezos, o interese, os beneficios e a renda- e, por tanto, funcionaría segundo leis distintas das descritas pola ciencia económica actual. Aínda que algúns socialistas recoñecían a necesidade do diñeiro e os prezos polo menos durante a transición do capitalismo ao socialismo, os socialistas crían máis comunmente que a economía socialista pronto mobilizaría administrativamente a economía en unidades físicas sen o uso de prezos ou diñeiro.}}</ref><ref>{{Cita libro|last=Steele|first=David Ramsay|title=From Marx to Mises: Post Capitalist Society and the Challenge of Economic Calculation|publisher=Open Court|date=1999|isbn=978-0-87548-449-5|pages=175–177|cita=Especialmente antes da década de 1930, moitos socialistas e antisocialistas aceptaban implicitamente algunha forma do seguinte para a incompatibilidade da industria estatal e os mercados de factores. Unha transacción de mercado é un intercambio de títulos de propiedade entre dous axentes independentes. Así pois, os intercambios no mercado interior cesan cando toda a industria pasa a ser propiedade dunha única entidade, xa sexa o Estado ou outra organización... a discusión aplícase igualmente a calquera forma de propiedade social ou comunitaria, na que a entidade propietaria concíbese como unha única organización ou administración.}}</ref><ref>''Market Socialism: The Debate Among Socialists'', por Schweickart, David; Lawler, James; Ticktin, Hillel; Ollman, Bertell. 1998. From "The Difference Between Marxism and Market Socialism" (pp. 61–63): "Máis fundamentalmente, unha sociedade socialista debe ser unha sociedade na que a economía se rexa polo principio da satisfacción directa das necesidades humanas... O valor de cambio, os prezos e, por tanto, o diñeiro son obxectivos en si mesmos nunha sociedade capitalista ou en calquera mercado. Non existe unha conexión necesaria entre a acumulación de capital ou de sumas de diñeiro e o benestar humano. En condicións de atraso, o estímulo do diñeiro e a acumulación de riqueza conduciron a un crecemento masivo da industria e a tecnoloxía ... Parece un argumento estraño dicir que un capitalista só será eficiente na produción de valor de uso de boa calidade cando tente gañar máis diñeiro que o seguinte capitalista. Parecería máis fácil basearse na planificación de valores de uso de forma racional, que ao non haber duplicación, produciríanse de forma máis barata e serían de maior calidade."</ref> O [[Debate sobre o cálculo económico no socialismo|debate do cálculo socialista]], orixinado polo problema do [[cálculo económico]], refírese á viabilidade e os métodos de asignación de recursos para unha [[economía planificada]] socialista,<ref>Durlauf, Steven N.; Blume, Lawrence E., ed. (1987). ''The New Palgrave Dictionary of Economics Online''. Palgrave Macmillan. Retrieved 2 February 2013. doi:10.1057/9780230226203.1570.</ref> xa sexa de forma [[Centralismo|centralizada]] ou [[Economía participativa|participativa]] / [[Democracia económica|democrática]].<ref name=":9" /> Pola contra, o [[socialismo de mercado]]<ref name=":9" /> conserva o uso dos prezos monetarios, os factores de mercados e, nalgúns casos, o [[ánimo de lucro]], con respecto ao funcionamento das empresas de propiedade social e a asignación de bens de capital entre elas. As ganancias xeradas por estas empresas serían controladas directamente pola forza laboral de cada empresa ou se acumularían á sociedade en xeral en forma de [[dividendo]] social.<ref>{{Cita libro|last=O'Hara|first=Phillip|title=Encyclopedia of Political Economy, Volume 2|publisher=[[Routledge]]|date=2000|isbn=978-0-415-24187-8|page=71|cita=O socialismo de mercado é a denominación xeral dunha serie de modelos de sistemas económicos. Por unha banda, utilízase o mecanismo do mercado para distribuír a produción económica, organizar a produción e asignar os factores de produción. Doutra banda, o excedente económico reverte na sociedade en xeral, en lugar de en unha clase de propietarios privados (capitalistas), a través dalgunha forma de propiedade colectiva, pública ou social do capital.}}</ref><ref>{{Cita libro|last=Pierson|first=Christopher|title=Socialism After Communism: The New Market Socialism|url=https://archive.org/details/socialismafterco0000pier|publisher=Pennsylvania State Univ Press|date=1995|isbn=978-0-271-01478-4|page=[https://archive.org/details/socialismafterco0000pier/page/96 96]|cita=O núcleo do modelo socialista de mercado é a abolición da propiedade privada a gran escala do capital e a súa substitución por algunha forma de "propiedade social". Incluso as formulacións máis conservadoras do socialismo de mercado insisten en que esta abolición da propiedade privada do capital a gran escala é esencial. Este requisito é totalmente coherente coa afirmación xeral dos socialistas de mercado de que os vicios do capitalismo de mercado non residen nas institucións do mercado, senón en (as consecuencias de) a propiedade privada do capital...}}</ref> Existen tamén discrepancias sobre a forma de organización política baixo o socialismo para lograr ou asegurar o acceso [[Socialismo democrático|democrático]] á sociedade socialista a clases sociais ou poboacións,<ref>Jorge Schafik Handal (entrevista por Marta Harnecker), [http://www.marxists.org/espanol/handal/1991/001.htm "El socialismo: ¿una alternativa para América Latina?"], Biblioteca Popular, 1991</ref> fronte á posibilidade dunha situación [[autocracia|autocrática]] por parte das [[burocracia]]s administrativas.<ref>Isaac Deutscher, [http://www.marxists.org/espanol/deutscher/1960/la_burocracia.htm "Las raíces de la burocracia"], ciclo de conferencias abreviadas y editadas por Tamara Deutscher, London School of Economics, 1960</ref> A política socialista foi tanto de orientación [[Internacionalismo (política)|internacionalista]] como [[Nacionalismo|nacionalista]]; organizado a través de partidos políticos e opostos á política de partidos ás veces superpóñense cos sindicatos e outras veces son independentes e críticos deles; e presente tanto en países industrializados como en desenvolvemento.<ref>Newman, Michael (2005). ''Socialism: A Very Short Introduction''. Oxford University Press. p. 2. "In fact, socialism has been both centralist and local; organized from above and built from below; visionary and pragmatic; revolutionary and reformist; anti-state and statist; internationalist and nationalist; harnessed to political parties and shunning them; an outgrowth of trade unionism and independent of it; a feature of rich industrialized countries and poor peasant-based communities".</ref> [[Ficheiro:Bakuninfull.jpg|miniatura|esquerda|upright|[[Mikhail Bakunin]], ideólogo político, defensor da independencia individual e colectiva.]] As formas históricas da organización social de tipo socialista poden dividirse entre determinadas evolucións espontáneas de certas civilizacións de carácter relixioso e as construcións políticas establecidas por proxectos ideolóxicos deliberados. Destas destácase o [[Imperio Inca]]. <ref>Louis Baudin, ''El imperio socialista de los incas'', Zig-Zag, 1945, ''passim''. Ver también: José Carlos Mariátegui, ''7 ensayos de interpretación de la realidad peruana'', Biblioteca Amauta, 1928</ref> O movemento socialista inclúe un conxunto de filosofías políticas que se orixinaron nos movementos revolucionarios de mediados a finais do [[século XVIII]] e por preocupación polos problemas sociais asociados co capitalismo.<ref>{{Cita libro|título=Historical Dictionary of Socialism|url=https://books.google.es/books?id=JRYjU-L4F7wC&printsec=frontcover&hl=es#v=onepage&q&f=false|editorial=Scarecrow Press|data=2 de outubro de 2006|data-acceso=21 de maio do 2023|isbn=978-0-8108-6477-1|idioma=en|nome=James C.|apelidos=Docherty|nome2=Peter Lamb, Associate Professor of Politics and International Relations, Staffordshire University|apelidos2=UK}}</ref> A finais do [[século XIX]], despois do traballo de [[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]], o socialismo chegara a significar oposición ao capitalismo e a defensa dun sistema [[Poscapitalismo|poscapitalista]] baseado nalgunha forma de propiedade social dos medios de produción. O [[Socialismo (marxismo)|socialismo marxista]] foi máis tarde denominado como [[socialismo científico]], caracterizado pola [[ditadura do proletariado]] como obxectivo para sentar o [[comunismo]] (sistema socioeconómico sen clases sociais), en contraposición a autores socialistas anteriores, denominados [[socialismo utópico|socialistas utópicos]]. Ao longo do [[século XIX]], os termos "comunismo" e "socialismo" usáronse como sinónimos.<ref name=":02">{{Cita libro|título=Marx. Textos de filosofía, política y economía; Manuscritos de París; Manifiesto del partido comunista; Crítica del programa de Gotha|url=https://www.worldcat.org/oclc/1044501045|editorial=[[Biblioteca de Grandes Pensadores]], Gredos|data=2014|data-acceso=|isbn=978-84-473-7760-2|oclc=1044501045|apelidos=Jacobo|nome=Muñoz|enlaceautor=|ano=|editor=|lugar=|páxina=LXXXIV|idioma=|capítulo=Estudio introductorio - Glosario}}</ref> Doutra banda, pensadores [[Anarquismo|anarquistas]] como [[Pierre Joseph Proudhon]] e [[Mikhail Bakunin]] defenderon un [[socialismo libertario]] sen Estado<ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/bakunin/socsinestado.htm|título=M. Bakunin: Socialismo sin Estado: Anarquismo.|data-acceso=21 de maio do 2023|páxina-web=www.marxists.org}}</ref><ref>{{Cita libro|apelidos=Proudhon|nome=Pierre Joseph|enlaceautor=|título=Sistema de las contradicciones económicas o Filosofía de la miseria|url=https://www.mundolibertario.org/archivos/documentos/PierreJosephProudhon_Filosofiacuteadelamiseria.pdf|data-acceso=|ano=|editorial=|isbn=|editor=|lugar=|páxina=|idioma=|capítulo=|data-arquivo=08 de abril de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220408045808/https://www.mundolibertario.org/archivos/documentos/PierreJosephProudhon_Filosofiacuteadelamiseria.pdf|url-morta=yes}}</ref> en comparación o [[socialismo de Estado]] [[Marxismo|marxista]]. A finais do século XIX orixinouse a [[socialdemocracia]] dentro do movemento socialista,<ref>Ely, Richard T. (1883). ''French and German Socialism in Modern Times''. New York: Harper and Brothers. pp. 204—205. "Os socialdemócratas forman o á extrema dos socialistas [...] inclinados a poñer tanto énfase na igualdade de goce, independentemente do valor do traballo de cada un, que poderían, quizais, chamarse máis propiamente comunistas. [Teñen dúas características distintivas. A gran maioría deles son obreiros e, por regra xeral, esperan que o derrocamento violento das institucións existentes pola revolución preceda á introdución do Estado socialista. Eu non diría, de ningunha maneira, que todos son revolucionarios, pero a maioría deles indubidablemente sono. [...] As reivindicacións máis xerais dos socialdemócratas son as seguintes: O Estado debe existir exclusivamente para os traballadores; a terra e o capital deben converterse en propiedade colectiva, e a produción debe levar a cabo de forma unida. A competencia privada, no sentido ordinario do termo, debe cesar."</ref> apoiando as intervencións económicas e sociais para promover a [[xustiza social]].<ref>Merkel, Wolfgang; Petring, Alexander; Henkes, Christian; Egle, Christoph (2008). ''Social Democracy in Power: The Capacity to Reform''. Routledge Research in Comparative Politics. London: Routledge. {{ISBN|978-0-415-43820-9}}.</ref> Mentres conserva o socialismo como un obxectivo a longo prazo,<ref>Roemer, John E. (1994). ''A Future for Socialism''. "The long term and the short term". Harvard University Press. pp. 25–27. {{ISBN|978-0-6743-3946-0}}.</ref><ref>Lamb, Peter (2015). ''Historical Dictionary of Socialism'' (3rd ed.). Rowman & Littlefield. p. 415. {{ISBN|978-1-4422-5826-6}}.</ref><ref>Bailey, David J. (2009). ''The Political Economy of European Social Democracy: A Critical Realist Approach''. Routledge. p. 77. "[...] Giorgio Napolitano launched a medium-term programme, 'which tended to justify the governmental deflationary policies, and asked for the understanding of the workers, since any economic recovery would be linked with the ''long-term'' goal of an advance towards democratic socialism'". {{ISBN|978-0-4156-0425-3}}.</ref> desde o período de posguerra chegou a abrazar a unha [[economía mixta]] [[Keynesianismo|keynesiana]] dentro dunha economía de mercado capitalista.<ref>Badie, Bertrand; Berg-Schlosser, Dirk; Morlino, Leonardo, eds. (2011). "Social Democracy". ''International Encyclopedia of Political Science''. '''8'''. SAGE Publications. p. 2423. "Social democracy refers to a political tendency resting on three fundamental features: (1) democracy (e.g., equal rights to vote and form parties), (2) an economy partly regulated by the state (e.g., through Keynesianism), and (3) a welfare state offering social support to those in need (e.g., equal rights to education, health service, employment and pensions). {{ISBN|978-1-4129-5963-6}}.</ref> Non foi senón ata a [[Revolución de Outubro|revolución bolxevique]] con [[Lenin]] que o termo socialismo chegou a referirse a unha "primeira fase" á "fase superior" do comunismo.<ref name=":7">{{Cita libro|título=From Marx to Mises: Post Capitalist Society and the Challenge of Ecomic Calculation|url=https://books.google.es/books?id=xemMAgAAQBAJ&dq=From+Marx+to+Mises:+Post-Capitalist+Society+and+the+Challenge+of+Economic+Calculation&hl=es&source=gbs_navlinks_s|editorial=Open Court|data=15 de decembro de 2013|data-acceso=21 de maio do 2023|isbn=978-0-8126-9862-6|idioma=en|nome=David Ramsay|apelidos=Steele|enlaceautor=|ano=|editor=|lugar=|páxina=|capítulo=2. THE ABOLITION OF MARKET, iii. Post-Capitalist Sociesty, c. Usages of "Socialism" and "Communism"}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/lenin/obras/1910s/estyrev/hoja6.htm|título=El Estado y la revolución. Capitulo V - LAS BASES ECONOMICAS DE LA EXTINCION DEL ESTADO|data-acceso=21 de maio do 2023|autor=V. I. Lenin|ano=1917|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> Na década de 1920, o [[comunismo]] e a [[socialdemocracia]] convertéronse nas dúas tendencias políticas dominantes dentro do movemento socialista internacional,<ref name=":0">{{Cita libro|título=Socialism: A Very Short Introduction|url=https://books.google.es/books?id=kN8llUabGh8C&printsec=frontcover&dq=Michael+Newman.+Socialism:+A+Very+Short+Introduction.+Oxford+University+Press.+2005.+p.+5&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiD-e_B5oTpAhUBExoKHQ75AuAQ6AEIKDAA#v=onepage&q&f=false|editorial=OUP Oxford|data=28 de xullo de 2005|data-acceso=21 de maio do 2023|isbn=978-0-19-157789-5|idioma=en|nome=Michael|apelidos=Newman|enlaceautor=|ano=|editor=|lugar=|páxina=5|capítulo=}}</ref> co socialismo mesmo converténdose no movemento secular máis influente do [[século XX]].<ref name=":1">George Thomas Kurian (ed). ''The Encyclopedia of Political Science'' CQ Press. Washington, DC 2011. p. 1554</ref> Mentres que o xurdimento da [[Unión Soviética]] como o primeiro [[Estado socialista]] nominal do mundo conduciu á asociación xeneralizada do socialismo co [[Economía da Unión Soviética|modelo económico soviético]], algúns economistas e intelectuais argumentaron que na práctica o modelo funcionaba como unha forma de [[capitalismo de Estado]]<ref name=":2">[[Noam Chomsky|Chomsky, Noam]] (1986). [https://chomsky.info/1986____/ "The Soviet Union Versus Socialism"]. ''Chomsky.info''. Consultado o 29 de xaneiro de 2020.</ref><ref name=":3">Howard, M. C.; King, J. E. (2001). [http://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf "'State Capitalism' in the Soviet Union"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190728140836/https://www.hetsa.org.au/pdf/34-A-08.pdf |data=28 de xullo de 2019 }}. ''History of Economics Review''. '''34''' (1): 110–126. {{doi|10.1080/10370196.2001.11733360}}.</ref><ref name=":4">[[Richard D. Wolff|Wolff, Richard D.]] (27 June 2015). [http://www.truth-out.org/news/item/31567-socialism-means-abolishing-the-distinction-between-bosses-and-employees "Socialism Means Abolishing the Distinction Between Bosses and Employees"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311070639/http://www.truth-out.org/news/item/31567-socialism-means-abolishing-the-distinction-between-bosses-and-employees|date=11 de marzo de 2018}}. ''[[Truthout]].'' Consultado o 29 de xaneiro de 2020</ref> ou unha economía administrativa ou de mando non planificada.<ref name="The Soviet Union Has an Administered, Not a Planned, Economy, 1985">{{cita xornal|title=The Soviet Union Has an Administered, Not a Planned, Economy|url=https://archive.org/details/sim_europe-asia-studies_1985-01_37_1/page/n135|journal=[[Europe-Asia Studies|Soviet Studies]]|volume=37|issue=1|pages=118–130|doi=10.1080/09668138508411571|year=1985|last=Wilhelm|first=John Howard}}</ref><ref name=":5">{{Cita libro|last=Ellman|first=Michael|chapter=The Rise and Fall of Socialist Planning|title=Transition and Beyond: Essays in Honour of Mario Nuti|url=https://archive.org/details/transitionbeyond00libg|editor1-first=Saul|editor1-last=Estrin|editor2-first=Grzegorz W.|editor2-last=Kołodko|editor3-first=Milica|editor3-last=Uvalić|location=New York|publisher=Palgrave Macmillan|year=2007|isbn=978-0-230-54697-4|page=[https://archive.org/details/transitionbeyond00libg/page/n42 22]|cita=Na URSS de finais dos anos oitenta, o sistema denominábase normalmente economía "administrativo-mandataria". O fundamental deste sistema non era o plan, senón o papel das xerarquías administrativas en todos os niveis de decisión; a ausencia de control sobre a toma de decisións por parte da poboación [...].}}</ref> Tras a caída do [[Bloque do leste|bloque soviético]], o termo «[[socialismo do século XXI]]» de [[Heinz Dieterich|Heinz Dieterich Steffan]] como "produto da reflexión sobre o socialismo soviético-oriental do século XX"<ref name="Dieterich">Heinz Dieterich: ''Der Sozialismus des 21. Jahrhunderts – Wirtschaft, Gesellschaft und Demokratie nach dem globalen Kapitalismus'', Einleitung Socialism of the 21st Century – Economy, Society, and Democracy in the era of global Capitalism, Introduction.</ref> adquiriu difusión mundial por varios líderes latinoamericanos como [[Hugo Chávez]] de [[Venezuela]] e [[Evo Morales]] de [[Bolivia]]. Actualmente, as ideas e partidos socialistas que van desde os partidos [[Laborismo|laboristas]] ata as diversas variedades do <q>[[Esquerda política|esquerdismo]]</q> seguen sendo unha forza política con diversos graos de poder e influencia en todos os continentes, encabezando gobernos nacionais en moitos países de todo o mundo, os cales adoptaron as causas doutros movementos sociais como o [[Ecoloxismo|ambientalismo]], o [[feminismo]] e o [[progresismo]].<ref name=":6">{{Cita libro|título=Encyclopedia of Political Thought|url=https://books.google.cm/books?hl=es&id=G-20AF8gV2MC&q=socialism#v=snippet&q=socialism&f=false|editorial=Infobase Publishing|data=2001|data-acceso=21 de maio do 2023|isbn=978-1-4381-2924-2|idioma=en|nome=Garrett Ward|apelidos=Sheldon|enlaceautor=|ano=|editor=|lugar=|páxina=280|capítulo=}}</ref> Tamén se afirma que todas as economías son sistemas híbridos "non simplemente como tipos ideais de todo ou nada [...] senón tamén como variables", como di [[Erik Olin Wright]], que combinan a propiedade privada, social e estatal sendo máis socialistas ou menos capitalistas.<ref name=":9" /> A maioría dos principais partidos reúnense, a nivel internacional, dentro da [[Internacional Socialista]], e a nivel europeo, dentro do [[Partido Socialista Europeo]]. Ademais da diversidade vinculada ás súas variacións ideolóxicas, o socialismo tamén coñece moitos avatares vinculados a contextos xeográficos e culturais, como o [[socialismo árabe]] ou o [[socialismo africano]]. == Definicións == [[Ficheiro:Dezrobirea Muncitorilor (Lumea Nouă 11, 1895) MI aug73.jpg|miniatura|upright|Imaxe socialista ([[Reino de Romanía|Romanía]], 1895). Un [[Proletariado|proletario]], portador dunha [[bandeira vermella]] adornada coa lema "[[Proletarios de todos os países, xuntádevos!]]", enfróntase a unha alegoría da [[socialdemocracia]], que lle indica os principios dos dereitos políticos e do [[sufraxio universal]]. O neno sentado aos seus pés sostén un escudo co título de “''[[Das Kapital|O capital]]''” de [[Karl Marx|Marx]].]] ''Socialismo'' e ''socialista'' son termos que, polas súas connotacións, foron reivindicados e difundidos desde a súa creación en numerosos contextos, adquirindo un mosaico de significados diferentes, aínda que xorden pautas comúns. O socialismo xorde dunha filosofía occidental da historia, que se basea na idea de progreso, é dicir, na transformación do mundo nunha dirección positiva:<ref name="Winock p33">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=33}}.</ref> na súa acepción máis ampla, condena as [[Desigualdade social|desigualdades sociais]] e a [[Explotación social|explotación do home polo home]].<ref name="Quid">« O socialismo comezou condenando as desigualdades sociais e a explotación do home polo home, e esixindo que o interese xeral primase sempre sobre o interese individual. » (Le Quid, 1995, p. 904).</ref> e defende o [[progreso social]]<ref name="Petit Robert">« Unha doutrina de organización social que busca facer prevalecer o ben común sobre os intereses particulares, mediante unha organización concertada (oposta ao liberalismo); unha organización social que tende cara ao mesmo obxectivo cunha preocupación polo progreso social. » (Novo dicionario Petit Robert da lingua francesa, 2007, páxina 2382 e Petit Robert 1990, páxina 1822).</ref>. A [[enciclopédica Grand Larousse]] define o socialismo como "unha teoría destinada a reformar a organización social en aras da xustiza".<ref>Édition de 1985, volume 9, p. 9645.</ref> Os académicos [[:fr:Georges Bourgin|Georges Bourgin]] e Pierre Rimbert descríbeno como "unha forma de sociedade cuxos fundamentos son os seguintes: [[:fr:Propriété sociale|propiedade social]] dos medios de produción; xestión democrática de devanditos medios; orientación da produción cara á satisfacción das necesidades individuais e colectivas das persoas".<ref>Georges Bourgin et Pierre Rimbert, ''Le Socialisme'', Presses universitaires de France, coll. « [[Que sais-je ?]] », 1986, {{p.|13}}.</ref> No ámbito económico, a palabra "socialismo" designa orixinalmente un conxunto de doutrinas baseadas na propiedade colectiva —ou "propiedade social"— dos [[medios de produción]], ou polo menos crítica a [[propiedade privada]] dos mesmos{{refn|group="n."|« Doutrina económica e política que avoga pola desaparición da propiedade privada dos medios de produción e a súa apropiación por parte da colectividade. <ref>(Dicionario enciclopédico Hachette, 2002, p. 1506).</ref>}}{{,}}{{refn|group="n."|« Denominación de diversas doutrinas económicas, sociais e políticas que condenan a propiedade privada dos medios de produción e de intercambio. A definición do Petit Larousse de 1972 xa era practicamente idéntica:<ref name="p990,2007,1972">Petit Larousse Illustré, 2007, páxina 990. </ref>}}{{,}}{{refn|group="n."|« Unha doutrina ou sistema político que ten como obxectivo crear unha sociedade sen clases mediante a transferencia da propiedade da riqueza nacional (terras, industrias, sistemas de transporte) de mans privadas a mans públicas.» <ref name="Harraps">(Harrap’s Chambers compact dictionnary, 2000, p. 744).</ref>}} en contraposición á visión [[capitalismo|capitalista]]. [[Élie Halévy]] resume o socialismo como a posibilidade de "substituír a libre iniciativa dos individuos pola acción concertada da colectividade na produción e distribución da riqueza": así definido, o socialismo considérase un sistema de valores opostos aos do [[liberalismo]]. Con todo, desde o [[século XIX]], algunhas escolas de pensamento tentaron conciliar o liberalismo e o socialismo, conciliando os valores da solidariedade cos principios da liberdade, no marco dunha [[:fr:Critiques du libéralisme économique|relación crítica co liberalismo económico]].<ref>{{harvsp|Audier|2006|p=3-6}}.</ref>. No plano político, o socialismo afírmase en Europa no século XIX, ao mesmo tempo que o [[liberalismo]] e a aspiración [[democracia|democrática]]. Aínda que o socialismo pretende ser portador dunha democracia universal, o socialismo e a democracia non son sinónimos nos planos político, económico e social. De feito, debido ás súas limitacións particulares, o socialismo pode entrar en contradición coa democracia<ref name="harvsp|Winock|1992|p=28-31">{{harvsp|Winock|1992|p=28-31}}.</ref> A reivindicación común da filiación socialista por parte de tendencias políticas a miúdo opostas entre si acentuou a polisemia do termo, pero tamén favoreceu a confusión. Así, o feito de que os socialdemócratas e os comunistas reivindíquense do socialismo permitiu aos adversarios dos movementos socialistas practicar, no século XX, amálgamas entre o reformismo socialista e o comunismo revolucionario e autoritario.<ref name="Service107108">{{harvsp|Service|2007|p=107-108}}.</ref>. === Un concepto con múltiples significados === ==== Definicións da esencia do socialismo ==== [[Ficheiro:Karl Marx 001.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Karl Marx]], fundador do chamado "[[socialismo científico]]".]] [[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]] empregaron indistintamente as palabras "comunismo" e "socialismo" para designar a [[sociedade sen clases]] que xurdiría despois da [[revolución]] e o derrocamento do [[capitalismo]]:<ref>Gérard Duménil, [[Michael Löwy]], [[Emmanuel Renault]], ''Les 100 mots du marxisme'', Presses universitaires de France, 2009, p. 32-34.</ref> Marx non definiu con precisión o que sería unha sociedade socialista posrevolucionaria; limítase a fórmulas xerais (unha descrición demasiado precisa do socialismo é rexeitada por ambos os autores, denunciada como [[Utopía|utopismo]]), indicando que se baseará na liberdade e o desenvolvemento humano.<ref>[[Raymond Aron]], ''Introduction à la philosophie politique. Démocratie et révolution'', Éditions de Fallois, 1997, p. 171-172.</ref> O ''[[Manifesto do Partido Comunista]]'' fala así de "unha asociación na que o libre desenvolvemento de cada un é a condición para o libre desenvolvemento de todos". [[Émile Durkheim]] define o socialismo como, no plano económico, «|esencialmente unha tendencia a organizar», e cuxo obxectivo é instaurar unha forma de organización social na que a mellora da sorte dos traballadores non será máis que unha das consecuencias. O «[[Manifesto do Partido Comunista]]» fala así de «unha asociación na que o libre desenvolvemento de cada un sexa a condición do libre desenvolvemento de todos». [[Émile Durkheim]] define o socialismo como, no plano económico, «|esencialmente unha tendencia a organizar», e cuxo obxectivo é instaurar unha forma de organización social na que a mellora da sorte dos traballadores non será máis que unha das consecuencias.<ref name="Winock2231">{{harvsp|Winock|1992|p=22-31}}.</ref>. [[Ficheiro:Bertrand Russell in 1924.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Bertrand Russell]].]] En 1918, [[Bertrand Russell]] describiu "a esencia do socialismo" como "por definición, a reivindicación da propiedade común da terra e o capital. A propiedade común pode significar a propiedade por parte dun Estado democrático, pero non inclúe a propiedade por parte de ningún Estado que non sexa democrático".{{refn|group="n."|A esencia do socialismo [pode definirse] como a defensa da propiedade comunal da terra e o capital. A propiedade comunal pode significar a propiedade por parte dun Estado democrático, pero non pode considerarse que inclúa a propiedade por parte de ningún Estado que non sexa democrático.}}, en <ref>''Proposed roads to freedom. Socialism, Anarchism and Syndicalism'', Henry Holt e Company, edición de 1919, p. 10.</ref>}} Segundo [[Émile Durkheim|Durkheim]], o socialismo, que responde a unha certa sensibilidade moral, é ante todo un ideal e non o produto dun enfoque científico: para el, o socialismo caracterízase sobre todo por "a vinculación de todas as funcións económicas, ou dalgunhas delas que actualmente están dispersas, aos centros directivos e conscientes da sociedade". [[Joseph Schumpeter]] ofrece unha definición estritamente económica do socialismo, asimilada ás concepcións marxistas, describíndoo como "un sistema institucional no que unha autoridade central controla os medios de produción e a produción mesma".<ref name="ONeill283284">[[Louis O'Neill]], ''Initiation à l'éthique sociale'', Fides, 1998, p. 283-284.</ref>. O socialismo, neste sentido, oponse, polo tanto, ao [[liberalismo económico]] clásico en que non cree no [[liberalismo clásico|laissez-faire]] nin na autorregulación do sistema económico mediante a mera procura do interese persoal e a liberdade individual, cuxa procura non bastaría para lograr a harmonía de intereses. Con todo, existen numerosos graos de regulación na economía: o [[:fr:Collectivisme économique|colectivismo económico]] considerouse durante moito tempo unha condición sine qua non do socialismo, pero a denominación de socialista (ou "socialdemócrata") é reivindicada hoxe en día por correntes que aceptan a [[economía de mercado]] e avogan por un control da economía que non chegue até a colectivización.<ref name="Winock2231"/>. O historiador Albert Samuel define o socialismo, en sentido amplo, como "a procura razoada e activa dunha orde política que comparta o poder; dunha orde económica que distribúa equitativamente a produción e os bens producidos; dunha orde xurídica que protexa aos pobres, e dunha cultura que sexa froito dunha creación común".<ref name="ONeill283284"/> O teórico [[:fr:Francesco Saverio Merlino|Francesco Merlino]] ofrece unha definición principalmente [[Filosofía|filosófica]] do socialismo, distinguindo entre o "socialismo das cousas", é dicir, os intentos concretos de implementación, e o "socialismo dos socialistas", é dicir, o dos teóricos: para el, a esencia do socialismo hai que buscala na aspiración á igualdade de condicións e ao benestar para todos. Desde esta perspectiva, o socialismo defínese menos a través dunha ou outra teoría que como unha aspiración á [[dignidade]] e á [[xustiza social]]<ref>{{harvsp|Audier|2006|p=54}}.</ref> ==== Usos políticos ==== No ámbito político, o termo ''socialismo'' designa o conxunto de prácticas aplicadas polos partidos e outras agrupacións que se reivindican del. Aínda que o socialismo non se presta a unha definición única, distínguese por un sistema de valores cuxo principio central é que as relacións colectivas e a xustiza social deben prevalecer sobre as accións e os intereses individuais: neste sentido, constitúe unha reacción contra a lóxica liberal que xurdiu no século XVIII, á vez que é produto do contexto económico e político nado da [[Revolución Industrial|revolución industrial]].<ref name="DictionnaireSciencePolitique p283">[[Guy Hermet]], [[Bertrand Badie]], [[Pierre Birnbaum]], [[Philippe Braud (sociologie)|Philippe Braud]], ''Dictionnaire de la science politique et des institutions politiques'', Armand Colin, 2010, p. 283.</ref> Segundo os países e en función da súa implantación ao longo da historia, a corrente socialista pudo estar representada por partidos que utilizan denominacións como ''socialdemócrata'' —o termo [[socialdemocracia]] converteuse, nalgúns países, especialmente nos de cultura alemá ou escandinava, en sinónimo de socialismo no sentido de organización partidista— ou ''laborista''.'<ref name="Winock2231"/>. A expresión [[socialismo democrático]] utilízase en contraposición ás formas "autoritarias" do socialismo, pero o termo puido adquirir diferentes significados segundo os contextos históricos.<ref name="Lavroff581">{{harvsp|Lavroff|1999|p=581-586}}.</ref> O termo "socialista" foi utilizado ao longo das décadas por correntes tan diversas como o [[Socialismo libertario|anarquismo socialista]] ou o [[socialismo liberal]], e mesmo o [[nazismo|nacionalsocialismo]] (ou ''nazismo''). A corrente socialista é, por definición, complexa, diversa e contraditoria: a calidade de socialista é reivindicada por correntes ás veces moi opostas entre si, incluídos movementos que empregan a palabra "socialismo" desviándoa do seu significado orixinal, e que o historiador [[Gilles Candar]] ([[:fr:Gilles Candar|fr]]) cualifica de imposturas.<ref name="Candar p3">{{harvsp|Candar|1996|p=3}}.</ref> O adxectivo "socialista", aínda que hoxe en día asociase comunmente con partidos moderados, segue sendo utilizado por movementos de [[extrema esquerda]]: no [[Reino Unido]], por exemplo, tanto un partido de [[Centroesquerda política|centroesquerda]] como o [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista]] reivindican a calidade de socialistas,<ref>[http://www.labour.org.uk/how_we_work How we work], páxina web oficial do Partido Laborista.</ref> o igual que un partido [[trotskismo|trotskista]] como o [[Partido Socialista dos Traballadores (Reino Unido)|Partido Socialista dos Traballadores]]. O socialismo tamén aparece, nalgúns casos, no vocabulario de movementos de [[Ultradereita|extrema dereita]] ou de [[ditadura militar|ditaduras militares]]. No que respecta aos [[Forma de goberno|réximes políticos]], a aplicación dunha política socialista foi e segue sendo reivindicada tanto por gobernos libremente elixidos e que respectan as regras da [[Parlamentarismo|democracia parlamentaria]], como por países clasificados como [[ditadura|ditatoriais]], ou mesmo [[totalitarismo|totalitarios]]. ==== No vocabulario marxista: debates, interpretacións e usos do termo ==== Dentro da propia familia do pensamento socialista, a palabra "socialismo" ten múltiples significados. Desde unha perspectiva radical, incluso [[Revolución|revolucionaria]], o socialismo só pode ser a abolición completa do [[capitalismo]] e a súa substitución por unha sociedade socialista. O socialismo é, na teoría marxista e logo leninista, a fase inferior da sociedade comunista (ou primeira fase da sociedade comunista).<ref name=":1"/> Se Marx e Engels se negan voluntariamente a definir con demasiada precisión o socialismo, non ocorre o mesmo con Lenin. A partir dos textos de Marx e Engels, desenvolve o que debe ser a fase inferior do comunismo, en particular en ''[[O Estado e a revolución]]''. [[Ficheiro:AntonPannekoek.jpg|miniatura|upright|[[Anton Pannekoek]], pensador [[Marxismo|marxista]] do [[Comunismo consellista|comunismo de consellos]] (ou «[[consellismo]]»), oposto ás concepcións estratéxicas [[leninismo|leninistas]].]] Con todo, a interpretación dos escritos de Lenin é obxecto de debate entre os marxistas. Os [[Esquerda comunista|comunistas de esquerda]], os [[Leninismo|leninistas]] e outros [[Marxismo ortodoxo|marxistas ortodoxos]] defenden a idea de que o "socialismo", como primeira fase da sociedade comunista, xa ten as propiedades da sociedade comunista, é dicir, un [[Desaparición do Estado|Estado desaparecido]] e unha ausencia de [[Clase social|clases sociais]], de [[Mercado|produción mercantil]], de [[Moeda|diñeiro]], etc. Baseándose nos escritos de Marx, Engels<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=[[Friedrich Engels]] |título=Lettre à A. Bebel, 18 mars 1875 |url=https://www.marxists.org/francais/engels/works/1875/03/18750318.htm#:~:text=qu%27avec%20l%27instauration%20du%20r%C3%A9gime%20social%20socialiste%20l%27%C3%89tat%20se%20dissout%20de%20lui%2Dm%C3%AAme%20et%20dispara%C3%AEt |páxina-web=marxists.org |date= |data-acceso=1 de decembro do 2025}}</ref> e Lenin<ref>{{Cita libro|lingua=français|autor1=Vladimir Ilitch Lénine|título=L'État et la révolution|editorial=Editions Bibliothèque Dissidente|ano=2020|páxina=144|isbn=979-8-553-84572-8|url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/08/er5.htm#:~:text=L%27Etat%20s%27%C3%A9teint%2C%20pour,du%20communisme%20int%C3%A9gral|data-acceso=1 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=L'économie et la politique à l'époque de la dictature du prolétariat, 30 octobre 1919 |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1919/10/vil19191030.htm#:~:text=Le%20socialisme%20est%20l%27abolition,quand%20les%20classes%20dispara%C3%AEtront. |páxina-web=marxists.org |date= |data-acceso=1 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |lingua=en |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=The Discussion On Self-Determination Summed Up, July 1916 |url=https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1916/jul/x01.htm#:~:text=It%20is%20impossible%20to%20abolish%20national%20(or%20any%20other%20political)%20oppression%20under%20capitalism%2C%20since%20this%20requires%20the%20abolition%20of%20classes%2C%20i.e.%2C%20the%20introduction%20of%20socialism. |páxina-web=marxists.org |data=2005 |data-acceso=1 de decembro do 2025}}</ref> do mesmo xeito que outras fontes, esta visión marxista explica que unha das únicas diferenzas entre o socialismo e o comunismo radica na "distribución dos produtos e a distribución do traballo entre os membros da sociedade."<ref name=":1" /> Sobre esta idea, o artigo 9 dá [[constitución rusa de 1918]] di, por exemplo, sobre ou fin dás clases e do Estado baixo o socialismo: {{Cita|Durante a fase de transición actual, a tarefa fundamental da Constitución da [[República Soviética Federativa Socialista de Rusia|RSFSR]] é establecer, en forma dun forte poder soviético de toda Rusia, a ditadura do proletariado urbano e rural e do campesiñado máis pobre, co fin de esmagar totalmente á burguesía, abolir completamente a explotación do home polo home e establecer un socialismo baixo o cal non haberá divisións de clases nin poder estatal.}<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=RSFS de Russie |título=Constitution de la République socialiste fédérative soviétique de Russie promulguée le 10 juillet 1918 |url=https://mjp.univ-perp.fr/constit/ru1918.htm#:~:text=la%20dictature%20du%20prol%C3%A9tariat%20des%20villes%20et%20des%20compagnes%20ainsi%20que%20de%20la%20paysannerie%20la%20plus%20pauvre%2C%20en%20vue%20d%27%C3%A9craser%20totalement%20la%20bourgeoisie%2C%20de%20supprimer%20totalement%20l%27exploitation%20de%20l%27homme%20par%20l%27homme%20et%20d%27%C3%A9tablir%20le%20socialisme%20sous%20lequel%20il%20n%27y%20aura%20ni%20division%20de%20classes%2C%20ni%20pouvoir%20d%27%C3%89tat.%C2%A0 |páxina-web=Digithèque de matériaux juridiques et politiques |data-acceso=1 de decembro do 2025}}</ref>}} E sobre a idea máis concretamente do fin das clases sociais baixo o socialismo, Lenin dixo: {{Cita|« É imposible abolir a opresión nacional (ou calquera outra opresión política) baixo o capitalismo, porque isto require a abolición das clases, é dicir, a introdución do socialismo.}} Sen clases sociais nin un Estado, o socialismo —segundo esta visión marxista— só se diferenciaría do comunismo na distribución dos produtos e do traballo, e por outros factores económicos (que non afectan directamente ao Estado nin ás clases sociais) citados por Marx na ''[[Crítica do Programa de Gotha]]''.<ref>{{Cita web |autor=Karl Marx, Friedrich Engels |título=Gloses marginales au programme du Parti Ouvrier allemand (I) (alias La critique du programme de Gotha) |url=https://www.marxists.org/francais/marx/works/1875/05/18750500a.htm#:~:text=Dans%20une%20phase,selon%20ses%20besoins%20!%20%C2%BB |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>De aí a afirmación de Lenin, en ''O Estado e a Revolución'' (e máis concretamente na sección sobre a primeira fase da sociedade comunista), que di: {{Cita|''« O Estado desaparece na medida en que xa non hai capitalistas, xa non hai clases e, en consecuencia, ningunha clase que subxugar. Pero o Estado aínda non desapareceu por completo, xa que o "dereito burgués", que consagra a desigualdade de facto, segue a estar protexido. Para que o Estado se extinga por completo, é necesaria a chegada dun comunismo de pleno dereito. »''}} Así, o Estado só subsistiría na medida en que fose unha parte do dereito burgués que servise para a distribución dos produtos e o traballo. Dado que o socialismo xa non ten clases sociais nin Estado, as escasas referencias de Lenin a un Estado baixo o socialismo poden entenderse, segundo esta visión, como a idea da subsistencia do dereito burgués á distribución, e non dun Estado como o Estado burgués e o Estado proletario; posto que as clases sociais xa non existen baixo o socialismo, esta forza de coacción do pobo non sería un Estado, xa que, segundo a definición marxista, o Estado é unha ferramenta de opresión dunha clase por outra.<ref>{{Cita web |título=Lénine : La révolution prolétarienne et le rénégat Kautsky (Ch. IV) |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1918/11/vl19181110e.htm#:~:text=Et%20qu'est%C2%A0ce,par%20une%20autre. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |título=Le manifeste du parti communiste - K. Marx, F. Engels (II) |url=https://www.marxists.org/francais/marx/works/1847/00/kmfe18470000b.htm#:~:text=le%20pouvoir%20politique,%20a%20proprement%20parler,%20est%20le%20pouvoir%20organise%20d'une%20classe%20pour%20l'oppression%20d'une%20autre.%20. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |título=Chap I. La société de classes et l'Etat |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/08/er1.htm#c1.1:~:text=selon%20marx,%20l'etat%20est%20un%20organisme%20de%20domination%20de%20classe,%20un%20organisme%20d'oppression%20d'une%20classe%20par%20une%20autre;%20c'est%20la%20creation%20d'un%20%22ordre%22%20qui%20legalise%20et%20affermit%20cette%20oppression%20en%20moderant%20le%20conflit%20de%20classes. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>. Ademais, segundo esta interpretación, se Lenin reivindica unha soa vez a necesidade dun Estado burgués «sen burguesía»<ref>{{Cita libro|lingua=fr|autor1=Vladimir Ilitch Lénine|título=L'État et la révolution|editorial=Editions Bibliothèque Dissidente|ano=2020|páxina=149, 150|isbn=979-8-553-84572-8|url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/08/er5.htm#:~:text=Certes%2C%20le%20droit,bourgeois%20%2D%20sans%20bourgeoisie%20!|data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>, en contradición directa cos seus numerosos chamamentos (como Marx<ref>{{Cita web |título=K. Marx : Lettre à Kugelmann (12 avril 1871) |url=https://www.marxists.org/francais/marx/works/1871/04/km18710412.htm#:~:text=Dans%20le%20dernier%20chapitre%20de%20mon%2018%20Brumaire,%20je%20remarque%20comme%20tu%20le%20verras%20si%20tu%20le%20relis%20que%20la%20prochaine%20tentative%20de%20la%20r%C3%A9volution%20en%20France%20devra%20consister%20non%20plus%20%C3%A0%20faire%20passer%20la%20machine%20bureaucratique%20et%20militaire%20en%20d'autres%20mains,%20comme%20ce%20fut%20le%20cas%20jusqu'ici,%20mais%20%C3%A0%20la%20d%C3%A9truire. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref> e Engels) a romper a máquina estatal burguesa como condición necesaria para a [[ditadura do proletariado]]<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=Vladimir Illitch Lénine |título=Lettres de loin, lettre 3, Sur la milice prolétarienne, 1917 |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/03/vil19170324.htm#:~:text=Nous%20avons%20besoin,de%20ce%20pouvoir. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |título=Chap III. L'Etat et la révolution. L'expérience de la commune de Paris (1871). Analyse de Marx |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/08/er3.htm#:~:text=En%20r%C3%A9alit%C3%A9,%20c'est%20exactement%20le%20contraire.%20L'id%C3%A9e%20de%20Marx%20est%20que%20la%20classe%20ouvri%C3%A8re%20doit%20briser,%20d%C3%A9molir%20la%20%22machine%20de%20l'Etat%20toute%20pr%C3%AAte%22,%20et%20ne%20pas%20se%20borner%20%C3%A0%20en%20prendre%20possession. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>, isto débese a que, por "estado burgués", se refire á lei burguesa que persiste baixo o socialismo. Segundo esta interpretación, a ditadura do proletariado e o socialismo son dúas fases distintas e non superpostas. Esta idea, inseparable da interpretación de que as clases sociais deixan de existir baixo o socialismo, como deriva directamente de afirmacións de Marx<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=Karl Marx |título=Lettre à J. Weydemeyer, 5 mars 1852 |url=https://www.marxists.org/francais/marx/works/1852/03/km18520305.htm#:~:text=Ce%20que%20j%27ai,soci%C3%A9t%C3%A9%20sans%20classes. |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>, Engels<ref>{{Cita web |título=Engels : L'origine de la famille de la propriété privée et de l'Etat (IX) |url=https://www.marxists.org/francais/engels/works/1884/00/fe18840000o.htm#:~:text=Ces%20classes%20tomberont,hache%20de%20bronze. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref> e Lenin:<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=Troisième congrès des Soviets des députés ouvriers, soldats et paysans de Russie, 10-18 (23-31) janvier 1918, Rapport sur l'activité du Conseil des commissaires du peuple du 11 (24) janvier |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1918/01/3-co-so/vil19180101.htm#:~:text=D%27autre%20part%2C%20l%27exp%C3%A9rience%20de%20la%20guerre%20civile%20montre%20clairement%20aux%20repr%C3%A9sentants%20des%20paysans%20que%20la%20dictature%20du%20prol%C3%A9tariat%20et%20l%27%C3%A9crasement%20implacable%20de%20la%20domination%20des%20exploiteurs%20sont%20la%20seule%20voie%20qui%20m%C3%A8ne%20au%20socialisme. |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |lingua=fr |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=Troisième congrès des Soviets des députés ouvriers, soldats et paysans de Russie, 10-18 (23-31) janvier 1918, Rapport sur l'activité du Conseil des commissaires du peuple du 11 (24) janvier |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1918/01/3-co-so/vil19180101.htm#:~:text=Ayant%20observ%C3%A9%2C%20durant,dictature%20du%20prol%C3%A9tariat |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita web |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=Ceux qui sont effrayés par la faillite de l'ancien et ceux qui luttent pour le nouveau |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/12/vil19171224.htm#:~:text=qu%27%C3%A0%20la%20p%C3%A9riode%20de%20transition%20de%20la%20soci%C3%A9t%C3%A9%20bourgeoise%20%C3%A0%20la%20soci%C3%A9t%C3%A9%20socialiste%20correspond%20un%20Etat%20sp%C3%A9cial%20(c%27est%2D%C3%A0%2Ddire%20un%20syst%C3%A8me%20sp%C3%A9cial%20de%20violence%20organis%C3%A9e%20%C3%A0%20l%27%C3%A9gard%20d%27une%20classe%20donn%C3%A9e)%2C%20%C3%A0%20savoir%20%3A%20la%20dictature%20du%20prol%C3%A9tariat. |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{,}}<ref name=":2"/> {{Cita|''« Non hai un só socialista, camaradas, que non recoñeza esta verdade obvia de que o socialismo está separado do capitalismo polo período de transición da ditadura do proletariado, un período longo, máis ou menos difícil, e cuxas formas dependerán en gran medida do predominio da pequena ou gran propiedade, da pequena ou gran cultura. »''<ref name=":2" />}} En 1907, Stalin fixo declaracións similares sobre o socialismo, que el consideraba sen clases sociais, sen Estado e sen produción mercantil, en particular: {{Cita|''« A sociedade futura será unha sociedade socialista. Isto significa, ante todo, que non haberá clases: non haberá capitalistas nin proletarios e, por tanto, tampouco explotación. Só haberá traballadores unidos nun esforzo colectivo. A sociedade futura será unha sociedade socialista. Isto significa tamén que, coa explotación, desaparecerán a produción mercantil, a venda e a compra. Por tanto, non haberá lugar para os compradores e vendedores da forza de traballo, para os empleadores e os asalariados. Só haberá traballadores libres. A sociedade futura será unha sociedade socialista. Isto significa, en definitiva, que co traballo asalariado abolirase toda propiedade privada dos instrumentos e medios de produción; non haberá proletarios pobres nin capitalistas ricos, só traballadores que posúan en común toda a terra e o subsolo, todos os bosques, todas as fábricas e plantas, todos os ferrocarrís, etc. […] Onde non existen clases, onde non hai ricos nin pobres, o Estado vólvese innecesario, e tamén o é o poder político que oprime aos pobres e defende aos ricos. Por tanto, a sociedade socialista non necesitará manter o poder político. »<ref>{{Cita web |lingua=en |autor=Joseph Staline |título=Anarchism Or Socialism ?, décembre 1906 — janvier 1907 |url=https://www.marxists.org/reference/archive/stalin/works/1906/12/x01.htm#:~:text=There%20can%20be,of%20political%20power. |páxina-web=marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>''}} E en 1928: {{Cita|''« A miúdo dicimos que a nosa república é socialista. Significa iso que xa alcanzamos o socialismo, eliminado as clases e abolido o Estado (xa que o logro do socialismo implica a desaparición do Estado)? Ou significa que as clases, o Estado, etc., seguirán existindo baixo o socialismo? Evidentemente, non. Temos dereito, nese caso, a cualificar a nosa república de socialista? Por suposto que si. Desde que punto de vista? Desde o punto de vista da nosa determinación e a nosa vontade de alcanzar o socialismo, de suprimir as clases, etc. »''<ref>{{Cita web |título=Reply to Kushtysev |url=https://www.marxists.org/reference/archive/stalin/works/1928/12/28.htm#:~:text=We%20often%20say,with%20classes,%20etc. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=2 de decembro do 2025}}</ref>{{refn|group="n."|O lector que lea o artigo completo de Stalin («Resposta a Kushtysev») probablemente fixouse en que este artigo alterna constantemente entre «socialismo» e «comunismo», utilizando un para referirse ao outro e viceversa. Isto ilustra ben unha das ideas dos comunistas de esquerda: en Lenin e, por tanto, en Stalin nos seus inicios, os termos «socialismo» e «comunismo» utilízanse a maior parte do tempo como sinónimos, xa que as súas diferenzas son mínimas en comparación cos seus puntos en común.}}}} Isto non lle impediu, en 1936, contradecirse explicando que a URSS acadara o socialismo: {{Cita|''« A nosa sociedade soviética xa logrou, en esencia, alcanzar o socialismo; creou un sistema socialista, é dicir, logrou o que os marxistas denominan, noutras palabras, a primeira fase, ou fase inferior, do comunismo. Por tanto, en xeral, xa alcanzamos a primeira fase do comunismo: o socialismo. (Aplausos prolongados). O principio fundamental desta fase do comunismo é, como saben, a fórmula: «De cada un segundo as súas capacidades, a cada un segundo o seu traballo». Debe a nosa Constitución reflectir este feito, o feito de que se alcanzou o socialismo? Debe basearse neste logro? Sen dúbida, debe facelo. Debe facelo porque, para a URSS, o socialismo é algo que xa se logrou e conquistado.''<br/>''Pero a sociedade soviética aínda non alcanzou a fase superior do comunismo. »''<ref>{{Cita web |autor=Joseph Staline |título=On the Draft Constitution of the U.S.S.R |url=https://www.marxists.org/reference/archive/stalin/works/1936/11/25.htm#:~:text=Our%20Soviet%20society%20has,higher%20phase%20of%20Communism |lingua=en|páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref> }} A idea de que os principais líderes de países autoproclamados socialistas —Stalin, [[Mao Tse Tung|Mao]], [[Fidel Castro|Castro]], [[Hô Chi Minh]], [[Josip Broz Tito|Tito]], etc.— falsificarían a definición do socialismo para dar un carácter marxista e poscapitalista aos seus réximes vese apoiada por varios exemplos, como a contradición entre as declaracións de Stalin de 1907 e as de Stalin de 1936 mencionadas anteriormente, ou mesmo máis abaixo, cando Lenin di en 1919: {{Cita|''« Pero dicimos que o noso obxectivo é a igualdade, e con iso referímonos á abolición das clases. Por tanto, a distinción de clase entre obreiros e campesiños debe ser abolida. Ese é precisamente o noso obxectivo. Unha sociedade na que aínda existe a distinción de clase entre obreiros e campesiños non é nin unha sociedade comunista nin unha sociedade socialista. »''<ref>{{Cita web |título=First All-Russia Congress on Adult Education, May 6-19, 1919 |lingua=en |url=https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1919/may/06.htm#:~:text=But%20we%20say%20that%20our,the%20first%20stage%20of%20communism |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref>}} Mentres que Stalin, en 1952, afirma a existencia das dúas clases —e, por tanto, implica coa súa existencia que son distintas, separadas e non foron abolidas—: {{Cita|''« Sen dúbida, os obreiros e os campesiños koljosianos constitúen dúas clases que se distinguen entre si pola súa situación respectiva.''<br/> ''Pero esta distinción non debilita de ningún xeito a súa amizade. Ao contrario, os seus intereses sitúanse no mesmo plano, o da consolidación do réxime socialista e a vitoria do comunismo. Por tanto, non é de estrañar que xa non quede rastro algún da desconfianza de outrora e, con maior razón, do odio do campo cara á cidade. »''<ref>{{Cita web |lingua=fr-FR |autor=Joseph Staline |título=Les problèmes économiques du socialisme en URSS, 4. De la suppression de l’opposition entre la ville et la campagne, entre le travail intellectuel et le travail manuel, et de la liquidation des différences entre eux {{!}} Bibliothèque Marxiste |url=https://www.bibliomarxiste.net/auteurs/staline/les-problemes-economiques-du-socialisme-en-urss/4-de-la-suppression-de-lopposition-entre-la-ville-et-la-campagne-entre-le-travail-intellectuel-et-le-travail-manuel-et-de-la-liquidation-des-differences-entre-eux/#:~:text=Sans%20doute,%20les,pour%20la%20ville. |data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref>}} E a negación estalinista da afirmación de Lenin de que o socialismo é imposible sen o fin da distinción entre obreiros e campesiños continúa mesmo despois da súa morte, como se ve a continuación en 1957: {{Cita|''« Baixo o socialismo, non hai clases explotadoras. A sociedade socialista está composta por dúas clases traballadoras e amigas: a clase obreira e o campesiñado, así como a intelectualidade, que está profundamente arraigada nestas clases. »''<ref>{{Cita web |título=Political Economy |url=https://www.marxists.org/subject/economy/authors/pe/pe-ch26.htm#:~:text=Under%20socialism%20there%20are%20no%20exploiting%20classes.%20Socialist%20society%20consists%20of%20two%20friendly%20toiling%20classes--the%20working%20class%20and%20the%20peasantry,%20and%20also%20the%20intelligentsia%20who%20are%20completely%20rooted%20in%20these%20classes. |páxina-web=www.marxists.org |data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref>}} A outra interpretación do socialismo é a que defenden, en particular, os partidarios dos réximes denominados ''[[Estado comunista|socialismo real]]''. Consideran que o socialismo e a ditadura do proletariado superpoñense, e que o socialismo, como simple fase de transición —sen criterios precisos salvo a propiedade estatal dos medios de produción— xunto coa ditadura do proletariado, non é unha sociedade sen clases sociais nin Estado. Por tanto, a presenza de Estados e clases sociais nos [[Estado comunista|países chamados ''socialistas'']] non lles parece contraditoria co pensamento de Marx, Engels e Lenin. No plano económico, a fase inferior da sociedade comunista corresponde á instauración dun [[colectivismo económico]] ([[:fr:Collectivisme économique|fr]]), a través dun proceso denominado [[Socialización dos medios de producción|socialización dos bens]].<ref name="Piettre7991">[[André Piettre]], ''Marx et marxisme'', Presses universitaires de France, 1966, p. 79-91.</ref> O que queda do Estado, é dicir, o dereito burgués para a distribución dos produtos e a distribución do traballo entre os membros da sociedade,<ref>{{Cita web |autor=Vladimir Ilitch Lénine |título=L'État et la révolution, Chap V : Les bases économiques de l'extinction de l'Etat |url=https://www.marxists.org/francais/lenin/works/1917/08/er5.htm#:~:text=Mais%20l'Etat%20n'a%20pas%20encore%20enti%C3%A8rement%20disparu%20puisque%20l'on%20continue%20%C3%A0%20prot%C3%A9ger%20le%20%22droit%20bourgeois%22%20qui%20consacre%20l'in%C3%A9galit%C3%A9%20de%20fait.%20Pour%20que%20l'Etat%20s'%C3%A9teigne%20compl%C3%A8tement,%20il%20faut%20l'av%C3%A8nement%20du%20communisme%20int%C3%A9gral. |website=marxists.org |data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref> permanece baixo o socialismo para permitir a aplicación do adagio propio do socialismo: «de cada un segundo o seu traballo, a cada un segundo as súas necesidades». Tras esta fase, a sociedade pasa á [[Fase superior da sociedade comunista|fase, denominada ''superior'']], do [[comunismo]] integral, é dicir, unha sociedade sen clases na que o [[Desaparición do Estado|Estado extinguiu por completo]], chamado a desaparecer por completo (esta desaparición completa concíbese como un proceso natural, en oposición á concepción [[anarquismo|anarquista]] que preconiza o fin do Estado como efecto dunha decisión voluntaria). A sociedade funciona entón segundo o adaxio "[[de cada un segundo a súa capacidade, a cada un segundo as súas necesidades]]"<ref name="Piettre7991" />. Desde o punto de vista da teoría marxista, a sociedade comunista, cuxa chegada considérase inevitable, constitúe, por tanto, a última etapa da evolución dunha sociedade socialista, na que o home se converte nun ''home social'', é dicir, un home ''total'' liberado da [[alienación]]<ref>{{harvsp|Lavroff|1999|p=446-447}}.</ref>. No vocabulario comunista, a palabra ''socialismo'' utilízase ás veces para designar a realidade efectiva do Estado e a sociedade na [[Unión Soviética|URSS]], e, despois de 1945, noutros [[Estado comunista|réximes comunistas]], aínda que os comunistas de esquerda adoitan rexeitar esta denominación, xa que consideran que os réximes comunistas son [[Capitalismo de Estado|capitalismos de Estado]].<ref>{{Cita novas|apelido1=Guy|nome1=Dhoquois|título=Socialisme ou capitalisme d'État|xornal=L'Homme et la société|volume=21|número=1|páxinas=211–218|date=1971|doi=10.3406/homso.1971.1446|url=https://www.persee.fr/doc/homso_0018-4306_1971_num_21_1_1446#:~:text=Dans%20les%20ann%C3%A9es%20vingt,%20l'opposition%20de%20gauche,%20importante%20en%20Allemagne,%20en%20Italie,%20en%20Hollande,%20vit%20dans%20le%20capitalisme%20d'Etat%20la%20confiscation%20de%20la%20R%C3%A9volution%20sovi%C3%A9tique.%20Citons%20les%20noms%20de%20K.%20Korsch,%20A.%20Bordiga,%20A.%20Panne-%20koek.|data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref> Segundo o discurso oficial practicado na Unión Soviética —e posteriormente nos réximes denominados ''[[democracia popular|democracias populares]]''—, que coincide coa segunda interpretación do socialismo citada anteriormente, considérase que a etapa do socialismo alcánzase no momento en que desaparecen a economía capitalista e as capas sociais que a sustentan. A cuestión do socialismo convértese entón na da súa ''construción'', é dicir, o fortalecemento do sector [[Colectivismo económico|colectivo]] da economía.<ref name="Dictionnaire critique">[[Georges Labica]], [[Gérard Bensussan]] (dir), ''[[Dictionnaire critique du marxisme]]'', Presses universitaires de France, 1982, p. 816-821.</ref>. En consecuencia, os [[Forma de goberno|réximes políticos]] comunmente denominados [[Estado comunista|comunistas]] presentábanse como aplicadores do ''socialismo real'', ou como alcanzando a etapa do ''socialismo desenvolvido'', tomando como modelo a URSS, proclamada ''patria do socialismo''.<ref name="Courtois p514-516">[[Stéphane Courtois]], ''Dictionnaire du communisme'', Larousse, 2007, p. 514-516.</ref> Os diferentes réximes comunistas puideron así, en diversas etapas da súa historia, proclamar que se alcanzou a etapa do socialismo —ou da ''sociedade socialista desenvolvida'', obxectivo considerado máis realista que o do comunismo integral— (acompañando a miúdo este anuncio cun cambio de nome oficial ou unha modificación da constitución), co fin de lexitimar o mantemento dos partidos comunistas no poder.<ref>Antony Todorov, ''À l'Est, tentatives de réformes, échec, effondrement'', in ''[[Le Siècle des communismes]]'', Éditions de l'atelier/Éditions ouvrières, 2004, {{p.|447-449}}.</ref>. === Variacións ao longo do tempo === {{véxase tamén|Socialdemocracia|Socialismo democrático}} Os significados atribuídos á palabra socialismo variaron ao longo da historia e seguen variando segundo os contextos culturais e políticos. En 1831, a palabra ''socialista'' tendía a designar unha doutrina moral con fortes connotacións [[relixión|relixiosas]], que consideraba ao home como un ser social, para logo asociarse progresivamente con ''socialismo'': a finais da década de 1830, a palabra designaba comunmente unha doutrina que pretendía resolver a [[cuestión social]] debido o [[Pobreza|empobrecemento]] masivo da [[Clase traballadora|clase obreira]].<ref name="Courtois p514-516"/> A partir da segunda metade do século XIX e co avance da influencia do marxismo, o socialismo defínese esencialmente pola aspiración a unha sociedade igualitaria, que sería o resultado da organización da produción e a substitución da propiedade social pola propiedade individual ou capitalista: desde esta perspectiva, poderíase alcanzar unha nova sociedade, que representaría o reinado da verdadeira [[democracia]].<ref name="Winock p33"/> Outrora asociado a posicións radicais, o termo ''socialismo'' utilízase hoxe en día en Europa, na súa acepción máis habitual, para designar a unha familia política de esquerda moderada.<ref name="Lavroff581"/>. ''{{lang|la|Polo contrario}}'', nalgúns países como os Estados Unidos, a palabra conserva unha connotación máis claramente orientada cara á esquerda.<ref>{{Cita novas|url=https://www.lemonde.fr/election-presidentielle-2012/article/2012/05/09/m-hollande-reste-un-inconnu-socialiste-pour-nombre-d-americains_1698362_1471069.html |título=M. Hollande reste un inconnu "socialiste" pour nombre d'Américains |lingua=fr|xornal=Le Monde|data= 9 de maio de 2012|data-acceso=3 de decembro do 2025}}</ref> Nos textos de [[Karl Marx|Marx]] e [[Friedrich Engels|Engels]], o termo socialismo utilízase para designar o conxunto de doutrinas que critican a sociedade capitalista. Nos escritos posteriores ao ''[[Manifesto do Partido Comunista]]'', a palabra emprégase sobre todo para cualificar as correntes, ideoloxías e movementos políticos da [[Clase traballadora|clase obreira]], é dicir, o [[movemento obreiro]]. Engels utiliza a palabra socialismo para designar, de maneira máis precisa, a toma de conciencia por parte da clase obreira das oposicións entre [[Clase social|clases]] e os defectos do capitalismo. Só a partir da época da [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]] emprégase a palabra para significar a [[organización social]] baseada na apropiación colectiva dos [[medios de produción]], en forma [[Estatismo|estatal]] e/ou [[cooperativa]]. [[Lenin]] e os [[bolxevique]]s retoman esta acepción para identificala co que Marx denomina a ''fase inferior'' da sociedade comunista: desde esta perspectiva, o socialismo convértese na organización social de transición entre o capitalismo e o comunismo. Unha vez creado un ''[[:fr:État ouvrier|estado obreiro]]'', o socialismo, desde o punto de vista de Lenin, identifícase coa propia existencia dese Estado.<ref name="Dictionnaire critique"/> A tendencia [[leninismo|leninista]] do socialismo —como a moito menos estendida tendencia [[Luxemburguismo|luxemburguista]]— denomínase comunmente, tras a [[Revolución de Outubro]] e máis concretamente a partir de 1918, [[comunismo]], aínda que segue reivindicando o socialismo. A tendencia política xeralmente denominada, nas democracias occidentais, socialismo —no sentido de socialismo non comunista— evoluciona progresivamente despois da [[segunda guerra mundial]] cara a posicións de [[Centroesquerda política|centroesquerda]]: o socialismo percíbese entón como unha tendencia política [[reformismo|reformista]] que tende a corrixir as desigualdades inherentes ao [[liberalismo económico]], sen oporse radicalmente ao principio da [[economía de mercado]]. O termo [[socialdemocracia]], utilizado como denominación por parte dos movementos socialistas, pasa a designar posicións reformistas e moderadas, caracterizadas polo uso do compromiso e xa non pola lóxica revolucionaria. Desde esta perspectiva, o socialismo percíbese como unha corrección das inxustizas, en particular a través de sistemas de [[benestar social|protección social]]: a socialdemocracia do norte de Europa distínguese desde a década de 1930 polas súas reformas a favor do [[estado do benestar]]. Na segunda metade do século XX, a maioría dos partidos socialistas tenden a afastarse das concepcións marxistas e a integrarse na sociedade liberal-capitalista, non para derrocala ou substituíla, senón para reformala desde dentro.<ref>{{harvsp|Winock|1992|p=107, 164-166}}.</ref>{{,}}<ref>{{harvsp|Touchard|1958|p=799, 801}}.</ref> Diversas correntes socialistas non comunistas mantiveron un discurso máis radical: estas correntes manifestáronse especialmente entre as dúas guerras mundiais en organizacións como a [[Centro Marxista Revolucionario Internacional|Oficina Internacional para a Unidade Socialista Revolucionaria]] ou, despois da guerra, na tendencia do [[socialismo autoxestionario]]. [[Ficheiro:Puño y rosa.svg|thumb|150px|''[[Rosa (flor)#Na historia|A rosa no puño]]'', logotipo da [[Internacional Socialista]].]] O [[socialismo democrático]], herdeiro da tradición [[reformismo|reformista]], constitúe hoxe en día a tendencia maioritaria dos partidos socialistas nos países desenvolvidos, onde se converteu na forma de socialismo máis comunmente asociada ao adxectivo ''socialista'', utilizándose ás veces como sinónimo de [[socialdemocracia]].<ref name="Lavroff581" /> En 1999, [[Lionel Jospin]], entón primeiro ministro de Francia, publicou un texto no que definía o ''socialismo moderno'' —ao que se refería, reivindicándoo, co nome de ''socialdemocracia''— como algo que xa non representaba un ''sistema'', senón "unha forma de regular a sociedade e pór a economía de mercado ao servizo das persoas", é dicir, "unha inspiración, unha forma de actuar, unha referencia constante aos valores democráticos e sociais". Considera que se o socialismo acepta a [[economía de mercado]] "porque é a forma máis eficaz, sempre que estea regulada, de asignar os recursos, estimular a iniciativa e recompensar o traballo", pola contra, debe rexeitar a ''sociedade de mercado'' porque o mercado en si mesmo non produce valores nin sentido: ao considerar que a cuestión da apropiación colectiva dos [[medios de produción]] xa non define por si mesma o socialismo, avoga por un ''reformismo moderno'' que se define non polos seus modos de acción, senón polo mantemento dos valores de "xustiza, liberdade, control colectivo do noso destino, desenvolvemento do individuo sen negar as realidades colectivas, vontade de progreso". A socialdemocracia debe ser, a ollos de Jospin, "unha forma de regular a sociedade e pór a economía de mercado ao servizo dos homes".<ref>Lionel Jospin, ''[http://www.liberation.fr/tribune/0101298205-la-nouvelle-alliance-socialiste-doit-parvenir-a-reconcilier-la-defense-des-laisses-pour-compte-et-celle-des-classes-moyennes-ma-social-democratie Ma Social-démocratie]'',texto escrito para a [[Sociedade Fabiana]], reproducido no xornal ''[[Libération]]'', 19 de novembro de 1999.</ref> == Concepto == === Orixe da palabra socialismo === [[Ficheiro:Ehrerbietige_Vorstellung_und_Einladung_an_meine_lieben_Mitmenschen.pdf|esquerda|miniatura|upright|Folleto socialista utópico de [[Rudolf Sutermeister]].]]Para Andrew Vincent, "a palabra 'socialismo' atopa a súa raíz no latín ''sociare'', que significa combinar ou compartir. O termo relacionado, máis técnico no [[dereito romano]] e logo medieval foi ''societas''. Esta última palabra podería significar compañeirismo, así como a idea máis legalista dun contrato consensuado entre homes libres".<ref>{{Cita libro|título=Modern Political Ideologies|url=https://books.google.es/books?id=igrwb3rsOOUC&printsec=frontcover&dq=Andrew+Vincent.+Modern+political+ideologies.+Wiley-Blackwell+publishing.+2010&hl=es&sa=X&ved=2ahUKEwiambngo63rAhXhzIUKHQEhDV4Q6AEwAHoECAMQAg#v=onepage&q&f=false|editorial=John Wiley & Sons|data=2009|data-acceso=4 de xuño do 2023|isbn=978-1-4443-1105-1|idioma=en|nome=Andrew|apelidos=Vincent|enlaceautor=|ano=|editor=|ubicación=|páxina=83|capítulo=}}</ref> Ao parecer a palabra ''socialismo'' foi empregada por primeira vez polo monxe [[Ferdinando Facchinei]] en 1766 para referirse á doutrina dos que defendían o [[contrato social]] como o fundamento da organización das sociedades humanas. 20 anos máis tarde, outro autor italiano Appiano Buonafede volveu utilizala. O&nbsp;termo ''socialismo'' tamén se atribúe en Francia a [[Pierre Leroux]]<ref>Leroux: o socialismo é "a doutrina que non renunciaría a ningún dos principios de Liberdade, Igualdade e Fraternidade" da [[Revolución Francesa]] de 1789. "Individualism and socialism" (1834)</ref> quen afirmou utilizar por primeira vez o termo na revista parisiense ''{{lang|fr|[[Le Globe]]}}'' en 1832.<ref>{{cita web |url=https://www.etymonline.com/word/socialism |title=socialism (n.) |publisher=[[Online Etymology Dictionary]] |website=etymonline |access-date=3 May 2021}}</ref><ref name="Kołakowski2005">{{cita libro |nome=Leszek |apelido=Kołakowski |author-link=Leszek Kołakowski |title=Main Currents of Marxism: The Founders, the Golden Age, the Breakdown |url=https://books.google.com/books?id=qUCxpznbkaoC |ano=2005 |publisher=[[W.W. Norton & Company]] |isbn=978-0393060546 |páxina=151 |via=[[Google Books]]}}</ref> Mentres o termo en Gran Bretaña asóciase a [[Robert Owen]],<ref>{{Cita libro|apelidos=Russell|nome=Bertrand|enlaceautor=|título=Historia de la filosofía occidental|url=https://filoymas.files.wordpress.com/2016/08/historia-de-la-filosofia-occidental-bertrand-russell.pdf|fechaacceso=|año=|editorial=|isbn=|editor=|ubicación=|páxina=700|idioma=|capítulo=}}</ref> xa que os discípulos de Robert Owen xa empregaran en 1827 o termo ‘socialist’, para designar aos adeptos da [[Owenismo|doutrina de Owen]], no ''Co-operative Magazine.''{{Harvnp|Lichtheim|1970|p=217|pp=}} Leroux era seguidor de [[Henri de Saint Simon]], un dos fundadores do que máis tarde se denominaría [[socialismo utópico]]. O socialismo contrastaba coa doutrina liberal do [[Individualismo liberal|individualismo]], que salientaba o valor moral do individuo á vez que subliñaba que as persoas actúan ou deberían actuar coma se estivesen illadas unhas doutras. Os socialistas utópicos orixinais condenaron esta doutrina do individualismo por non abordar as preocupacións sociais durante a [[Revolución Industrial]], entre elas a pobreza, a opresión e a enorme [[Distribución da riqueza|desigualdade de riqueza]]. Consideraban que a súa sociedade prexudicaba a vida comunitaria ao basearse na competencia. Presentaban o socialismo como unha alternativa ao individualismo liberal baseada na propiedade compartida dos recursos.<ref name="Marvin Perry 1600, p. 540">{{cita libro |nome1=Marvin |apelido1=Perry |first2=Myrna |last2=Chase |first3=Margaret |last3=Jacob |first4=James R. |last4=Jacob |title=Western Civilization: Ideas, Politics, and Society – From 1600 |volume=2 |edition=Ninth |lugar=Boston |publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]] Publishing Company |date=2009 |páxina=540 |isbn=978-1305445499 |oclc=1289795802}}</ref> Saint-Simon propuxo a [[planificación económica]], a administración científica e a aplicación do coñecemento científico á organización da sociedade. Pola contra, [[Robert Owen]] propuxo organizar a produción e a propiedade a través de [[cooperativa]]s.<ref name="Marvin Perry 1600, p. 540"/><ref>{{cita libro |last1=Gregory |first1=Paul |last2=Stuart |first2=Robert |title=The Global Economy and its Economic Systems |publisher=[[South-Western College Publishing]] |data=2013 |isbn=978-1285055350 |páxina=159 |cita=Os escritores socialistas do século XIX propuxeron acordos socialistas para compartir como resposta á desigualdade e a pobreza da revolución industrial. O socialista inglés Robert Owen propuxo que a propiedade e a produción se levasen a cabo en cooperativas, onde todos os membros compartisen por igual. O socialista francés Henri Saint-Simon propuxo o contrario: o socialismo significaba resolver os problemas económicos mediante a administración e a planificación estatais, e aproveitar os novos avances da ciencia.}}</ref> O ''socialismo'' tamén se atribúe en Francia a [[Marie Roch Louis Reybaud]], mentres que en Gran Bretaña atribúese a Owen, quen se converteu nun dos pais do [[:en:History of the cooperative movement|movemento cooperativo]].<ref>{{cita enciclopedia |enciclopedia=[[Oxford English Dictionary]] |chapter=Etymology of socialism}}</ref><ref>{{cita libro |last=Russell |first=Bertrand |author-link=Bertrand Russell |ano=1972 |title=A History of Western Philosophy |publisher=Touchstone |páxinas=781}}</ref> Con todo, a palabra ''socialismo'', no sentido moderno do termo, aparece por primeira vez, case simultaneamente, cara a 1830 en Gran Bretaña e en Francia para designar as ideas dos seguidores de Robert Owen, [[Henri de Saint Simon]] e grupos da Europa occidental que xurdiran da [[Revolución Francesa]].{{Harvnp|Lichtheim|1970|p=10|pp=}} O primeiro uso preciso do [[neoloxismo]] adóitase atribuír ao [[Sansimonismo|sansimoniano]] francés [[Pierre Leroux]] quen no número de outubro-decembro de 1833 da ''Revue encyclopédique'' publicou un artigo titulado ''Do individualismo e do socialismo'', aínda que nel criticaba ambas as doutrinas por consideralas o resultado da esaxeración da idea de liberdade, a primeira, e da idea de asociación, a segunda.<ref>{{Cita web|url=http://blog.fair-use.org/2010/02/04/pierre-leroux-individualism-and-socialism-part-1/|título="Individualism and Socialism" (part 1)|data-acceso=4 de xuño do 2023|apelido=Leroux|nome=Pierre|páxina-web=Fair Use Blog|idioma=en-US}}</ref> Con todo, nunha nota engadida á reimpresión do artigo anos máis tarde escribiu:<ref name="thomas">{{cita libro |apelido=Thomas |nome=Jean-Paul |título=Diccionario Akal de Filosofía Política |ano=2001 |ano-orixinal=1991 |editorial=Akal |lugar=Madrid |isbn=84-460-1068-2|capítulo=Socialismo |páxinas=745-747 |cita=}}</ref> {{cita|Desde hai algúns anos, afixémonos a chamar socialistas a todos os pensadores que se ocupan de [[cuestión social|reformas sociais]], a todos os que critican e reproban o [[individualismo]]… e neste aspecto eu mesmo, que sempre combatín o socialismo absoluto, son designado hoxe como socialista. […] Son socialista sen dúbida, se se quere entender por socialista a doutrina que non sacrifica ningún dos termos da fórmula Liberdade, Fraternidade, Igualdade, Unidade, senón que os xunta todos.}} Entre agosto de 1836 e abril de 1838 Louis Reybaud publicaba na ''Revue des deux mondes'' tres estudos baixo o título de ''Socialistas modernos'' dedicados a Saint-Simon, a [[Charles Fourier]] e a Robert Owen, e nos que confirmaba que o termo ''socialismo'', no seu sentido moderno, xurdira cara 1830.<ref name=thomas/> A definición e o uso do termo ''socialismo'' consolidáronse na década de 1860, cando o termo ''socialista'' substituíu a ''[[asociacionismo|asociacionista]]'', ''[[cooperativa|cooperativista]]'', '' [[Mutualismo (teoría económica)|mutualista]]'' e ''[[Organización social|colectivista]]'', que se utilizaron como sinónimos, mentres que o termo ''comunismo'' caeu en desuso durante este período.<ref name="Williams 1983 288">{{cita libro |last=Williams |first=Raymond |título=Keywords: A vocabulary of culture and society, revised edition |publisher=[[Oxford University Press]] |ano=1983 |isbn=978-0195204698 |page=[https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/288 288] |chapter=Socialism |cita=O uso moderno comezou a consolidarse a partir da década de 1860 e, a pesar das variacións e distincións anteriores, foron «socialista» e «socialismo» as palabras que prevaleceron... «Comunista», a pesar da distinción que se fixo na década de 1840, utilizábase moito menos, e os partidos de tradición marxista adoptaron algunha variante de «social» e «socialista» como nome. |chapter-url=https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/288}}</ref> Unha distinción temperá entre "[[comunismo]]" e "socialismo" era que este último só pretendía socializar a produción, mentres que o primeiro pretendía socializar tanto a [[Produción (economía)|produción]] como o [[consumo]] (en forma de libre acceso aos bens finais).<ref name="Steele 1992 43"/> En 1888, os marxistas empregaban o termo "socialismo" en lugar de "comunismo", xa que este último pasara a considerarse un sinónimo anticuado de "socialismo". Non foi até despois da [[Revolución de Outubro|revolución bolxevique]] cando [[Lenin|Vladimir Lenin]] apropiou o termo "socialismo" para referirse a unha etapa entre o [[capitalismo]] e o comunismo. Utilizouno para defender o programa bolxevique das críticas marxistas que afirmaban que as [[forzas produtivas]] de Rusia non estaban o suficientemente desenvolvidas para o comunismo.<ref name="Steele 1992 44-45">{{cita libro |last=Steele |first=David |title=From Marx to Mises: Post-Capitalist Society and the Challenge of Economic Calculation |publisher=Open Court Publishing Company |ano=1992 |isbn=978-0875484495 |páxina=44–45 |cita=En 1888, o termo "socialismo" era de uso xeral entre os marxistas, que abandonaran o termo "comunismo", considerado entón anticuado e co mesmo significado que "socialismo". ... A principios de século, os marxistas autodenominabanse socialistas. ... A definición do socialismo e o comunismo como etapas sucesivas foi introducida na teoría marxista por Lenin en 1917. ... A nova distinción foi útil a Lenin para defender ao seu partido fronte á crítica marxista tradicional de que Rusia era demasiado atrasada para unha revolución socialista.}}</ref> A distinción entre "comunismo" e "socialismo" fíxose evidente en 1918, despois de que o [[Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso]] cambiase o seu nome polo de [[Partido Comunista da Unión Soviética|Partido Comunista de toda Rusia]], interpretando «comunismo» especificamente como os socialistas que apoiaban a política e as teorías do [[Bolxevique|bolxevismo]], o [[leninismo]] e, máis tarde, as do [[marxismo-leninismo]].<ref>{{harvp|Busky|2000|p=9}}: "No sentido moderno da palabra, o comunismo refírese á ideoloxía do marxismo-leninismo."</ref> aínda que os [[Partido Comunista|partidos comunistas]] continuaron describíndose a si mesmos como socialistas dedicados ao socialismo.<ref>{{cita libro |last=Williams |first=Raymond |title=Keywords: A Vocabulary of Culture and Society |edition=revised |publisher=[[Oxford University Press]] |ano=1983 |isbn=978-0195204698 |page=[https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/289 289] |chapter=Socialism |cita=A distinción decisiva entre socialista e comunista, tal e como se utilizan habitualmente estes termos na actualidade, xurdiu co cambio de nome, en 1918, do Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso (Bolxeviques) ao Partido Comunista de toda Rusia (Bolxeviques). A partir dese momento, a distinción entre socialista e comunista, a miúdo con definicións de apoio como socialdemócrata ou socialista democrático, xeneralizouse, aínda que é significativo que todos os partidos comunistas, en consonancia co uso anterior, seguisen describíndose a si mesmos como socialistas e dedicados ao socialismo. |chapter-url=https://archive.org/details/keywordsvocabula00willrich/page/289}}</ref> Segundo ''The Oxford Handbook of Karl Marx'', "Marx utilizou moitos termos para referirse a unha [[Poscapitalismo|sociedade poscapitalista]]: [[Humanismo (filosofía)|humanismo]] positivo, socialismo, comunismo, reino da individualidade libre, [[libre asociación de produtores]], etc. Utilizou estes termos de forma totalmente intercambiable. A noción de que o ''socialismo'' e o ''comunismo'' son etapas históricas distintas é allea á súa obra e só entrou no léxico do marxismo despois da súa morte».<ref name=Hudis>{{cita libro |editor1-last=Hudis |editor1-first=Peter |editor2-last=Vidal |editor2-first=Matt |editor3-last=Smith |editor3-first=Tony |editor4-last=Rotta |editor4-first=Tomás |editor5-last=Prew |editor5-first=Paul |data=setembro de 2018 – xuño de 2019 |url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001/oxfordhb-9780190695545 |título=The Oxford Handbook of Karl Marx |chapter-url=https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001/oxfordhb-9780190695545-e-50 |chapter=Marx's Concept of Socialism |editorial=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0190695545 |doi=10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001}}</ref> Na [[Cristiandade|Europa cristiá]], críase que os comunistas adoptaran o [[ateísmo]]. Na [[Comuñón anglicana|Inglaterra protestante]], o termo ''comunismo'' asociábase demasiado co [[:en:Mass_(liturgy)#Communion rite|rito da comuñón]] [[Igrexa católica|católica romana]], polo que se prefería utilizar o termo ''socialista''.<ref>{{cita libro |last=Williams |first=Raymond |author-link=Raymond Williams |title=Keywords: A Vocabulary of Culture and Society |publisher=[[Fontana Books]] |ano=1976 |isbn=978-0006334798 |title-link=Keywords: A Vocabulary of Culture and Society}}</ref> Engels escribiu que en 1848, cando se publicou o ''[[Manifesto do Partido Comunista|Manifesto Comunista]]'', o socialismo era respectable en Europa, mentres que o comunismo non o era. Os owenistas en Inglaterra e os fourieristas en Francia eran considerados socialistas respectables, mentres que os movementos da clase obreira que "proclamaban a necesidade dun cambio social total" autodenominabanse ''comunistas''.<ref>{{cita libro |last=Engels |first=Friedrich |author-link=Friedrich Engels |título=Preface to the 1888 English Edition of the Communist Manifesto |páxinas=202 |editorial=[[Penguin Books]] |data=2002}}</ref> Esta rama do socialismo deu lugar ás obras comunistas de [[Étienne Cabet]] en Francia e [[Wilhelm Weitling]] en Alemaña.<ref>{{cita libro |last=Todorova |first=Maria |year=2020 |title=The Lost World of Socialists at Europe's Margins: Imagining Utopia, 1870s–1920s |edition=hardcover |lugar=Londres |editorial=[[Bloomsbury Academic]] |isbn=978-1350150331}}</ref> O filósofo moral británico [[John Stuart Mill]] discutiu unha forma de socialismo económico dentro do libre mercado. En edicións posteriores da súa obra ''[[Principles of Political Economy]]'' (''Principios de economía política'') (1848), Mill postulou que "no que respecta á teoría económica, non hai nada en principio na teoría económica que impida unha orde económica baseado en políticas socialistas".<ref>{{cita enciclopedia |last=Wilson |first=Fred |chapter-url=http://plato.stanford.edu/entries/mill/ |chapter=John Stuart Mill |enciclopedia=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] |ano=2007 |data-acceso=19 de novembro do 2025}}</ref><ref>{{cita libro |cita=Mill, pola contra, propón unha forma de socialismo democrático liberal para ampliar a liberdade e lograr a xustiza social e distributiva. Ofrece unha poderosa descrición da inxustiza e a xustiza económicas, centrada na súa concepción da liberdade e as súas condicións. |first=Bruce |last=Baum |chapter=J. S. Mill and Liberal Socialism |editor1-first=Nadia |editor1-last=Urbanati |editor2-first=Alex |editor2-last=Zacharas |title=J.S. Mill's Political Thought: A Bicentennial Reassessment |location=Cambridge |publisher=[[Cambridge University Press]] |date=2007}}</ref> e promoveu a substitución das empresas capitalistas por [[cooperativas de traballadores]].<ref>''Principles of Political Economy with Some of Their Applications to Social Philosophy'', IV.7.21. ''John Stuart Mill: Political Economy'', IV.7.21. "Con todo, a forma de asociación que, se a humanidade segue mellorando, cabe esperar que acabe predominando, non é a que pode existir entre un capitalista como xefe e uns traballadores sen voz na xestión, senón a asociación dos propios traballadores en condicións de igualdade, que posúen colectivamente o capital co que levan a cabo as súas operacións e traballan baixo a dirección de xerentes elixidos e destituibles por eles mesmos."</ref> Mentres que os demócratas consideraban as [[Revolucións de 1848]] como unha [[revolución democrática]] ([[:en:Democratic revolution|en]]) que, a longo prazo, garantía a [[Liberté, égalité, fraternité|liberdade, a igualdade e a fraternidade]], os marxistas denunciábanas como unha traizón aos ideais da clase obreira por parte dunha [[burguesía]] indiferente ao [[proletariado]].<ref>{{cita libro |nome=Robert |apelido=Gildea |chapter=1848 in European Collective Memory |editor1-last=Evans |editor2-last=Strandmann |título=The Revolutions in Europe, 1848–1849 |páxinas=207–235}}</ref> Como destacou Jean-Paul Thomas, toda «palabra nova, responde a realidades novas. As doutrinas sociais non xorden casualmente a principios do [[século XIX]]. Teñen como orixe inmediata a [[revolución industrial]] e a miseria que a acompaña… Contrapoñen á procura egoísta do proveito a visión dunha comunidade de produtores ligados uns a outros por unha solidariedade fraternal». Segundo este autor as raíces do socialismo hai que buscalas nas propostas igualitarias dos grupos «radicais» da [[Revolución Francesa]], como a do ''[[enragés|enragé]]'' [[Jacques Roux]] que escribiu en 1793, denunciando os acaparamentos dos bens de subsistencia: «os produtos da terra, como os elementos, pertencen a todos os homes. O comercio e o [[dereito de propiedade]] non poden consistir en facer morrer de miseria e de inacción aos nosos semellantes».<ref name=thomas/> === Distinción entre socialismo e comunismo === [[Ficheiro:Pierre-Joseph Proudhon (engraving).jpg|miniatura|upright|[[Pierre Joseph Proudhon]]. Os seus pensamentos sobre o [[socialismo libertario]] ([[Mutualismo (teoría económica)|mutualismo]]) inspiraron profundamente a Karl Marx.<ref>{{Cita web|url=https://es.theanarchistlibrary.org/library/rudolf-rocker-marx-y-anarquismo|título=Marx y anarquismo|data-acceso=11 de xuño do 2023|apelido=Rocker|nome=Rudolf|páxina-web=Biblioteca anarquista|idioma=|cita=O socialismo francés ha exercido a maior influencia sobre o desenvolvemento intelectual de Marx, pero de todos os escritores socialistas de Francia é P. J. Proudhon quen máis poderosamente influíu no seu espírito. Ata é evidente que o libro de Proudhon ''Que é a propiedade?'' induciu a Marx a abrazar o socialismo. [...] Marx non soamente fora influenciado polas ideas económicas de Proudhon, senón que tamén sentiu influído polas teorías anárquicas do gran socialista francés e nun dos seus traballos daquel período combate ao Estado na mesma forma que o fixese Proudhon}}</ref>]] Segundo ''O manual de Oxford de Karl Marx'', "Marx usou moitos termos para referirse a unha sociedade [[Poscapitalismo|poscapitalista]]: humanismo positivo, socialismo, comunismo, reino da individualidade libre, asociación libre de produtores etc. Usou estes termos de maneira completamente intercambiable. A noción de que "socialismo" e "comunismo" son etapas históricas distintas é allea á súa obra, e só entrou no léxico do marxismo despois da súa morte.<ref>Hudis, Peter; Vidal, Matt, Smith, Tony; Rotta, Tomás; Prew, Paul, eds. (setembro 2018–xuño 2019). [https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001/oxfordhb-9780190695545 ''The Oxford Handbook of Karl Marx'']. [https://www.oxfordhandbooks.com/view/10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001/oxfordhb-9780190695545-e-50 "Marx's Concept of Socialism"]. Oxford University Press. {{ISBN|978-0190695545}}. {{DOI|10.1093/oxfordhb/9780190695545.001.0001}}.</ref> Uns dez anos despois da aparición dos termos «socialismo» e «socialista» xurdiron en Francia as palabras «comunismo» e «comunista» e o seu uso difundiuse rapidamente. [[Étienne Cabet]] e o [[neobabuvista]] [[Jean-Jacques Pillot]] empregáronas de inmediato e o adxectivo «comunista» foi usado para referirse a un banquete organizado por Pillot celebrado o 1 de xullo de 1840 nos arredores de París no que participaron máis de mil comensais, na súa maioría obreiros, e no que se defendeu a necesidade de aplicar reformas que non fosen soamente políticas para alcanzar unha «igualdade real».{{Sfn|Bravo|1976|p=58; 82-83}} En xuño de 1843 o poeta alemán [[Heinrich Heine]], quen desde había máis de dez anos vivía en París, advertiu do seu crecemento: «Os comunistas son en Francia o único partido que merece atención».{{Sfn|Bruhat|1984|p=530}} Desde Francia os termos «comunismo» e «comunista» difundíronse polos Estados alemáns e por Suíza, grazas ao libro de [[Lorenz von Stein]] publicado en 1842 en [[Leipzig]] co título ''O socialismo e o comunismo na Francia de hoxe'' (''Der Sozialismus und Communismus deas heutigen Frankreichs'') —[[Wilhelm Weitling]], [[August Becker]] e outros utilizaronos enseguida—, e tamén por [[Gran Bretaña]] a través doutras canles. Así o termo «comunismo» foi substituíndo progresivamente ao orixinario de «socialismo» ou polo menos confundiuse con el.{{Sfn|Bravo|1976|p=58}} [[Ficheiro:Schéma politique gauche droite.svg|miniatura|upright|Esquema político de esquerda a dereita]] Na [[década de 1830]], en xeral, a palabra "socialismo" chegou a significar case calquera tipo de reforma co propósito de mellorar a situación do proletariado e "comunismo" como máis extremo que o socialismo. Unha distinción xeneralizada era que o socialismo socializaba só a produción, mentres que o comunismo socializaba tanto a produción como o consumo.<ref name=":7" /> Segundo Jean Bruhat, na década de 1840 «comunista» e «socialista» non eran termos completamente equivalentes xa que os comunistas distinguíanse por unhas ideas que neles estaban máis claramente afirmadas que nos socialistas, como a realidade da [[loita de clases]] da que se derivaba a necesidade da [[revolución]] —a conquista do Estado— para alcanzar a nova sociedade, pois para cambiar ao home había que cambiar o réxime económico e social no que vivía, como o advertiu o [[Neobabuvismo|neobabuvista]] [[Théodore Dézamy]] cando criticaba aos que crían «que para modelar ao home ao seu gusto bastaría propoñerllo dun modo testarudo e enérxico».{{Sfn|Bruhat|1984|p=530-531}} Estas diferenzas foron as que motivaron que [[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]] adoptasen o termo «comunista» e non o de «socialista» para chamar á [[Liga dos Comunistas|Liga que fundaron en 1847]] e ao [[Manifesto do Partido Comunista|manifesto da mesma feito público ao ano seguinte]]. En ''[[Principios do Comunismo|Principios do comunismo]]'', un programa da liga dos comunistas que serviu de borrador para o manifesto, Engels escribiu que había tres tipos de socialistas: os socialistas reaccionarios, os socialistas burgueses (antagónicos ambos aos obxectivos comunistas) e os [[Socialismo democrático|socialistas democráticos]] (que ás veces poden aliñarse útilmente cos comunistas).<ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/m-e/1840s/47-princi.htm|título=Engels (1847): Principios del comunismo. XXIV. ¿Cuál es la diferencia entre los comunistas y los socialistas?|data-acceso=11 de outubro do 2023|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> Engels explicou en ''[[Contribución ao problema da vivenda]]'' que: "A característica esencial do socialismo burgués é que pretende conservar a base de todos os males da sociedade presente, querendo ao mesmo tempo poñer fin a estes males".<ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/m-e/1870s/vivienda/3.htm|título=Engels (1873): Contribución al problema de la vivienda.|data-acceso=11 de outubro do 2023|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> Esta clasificación mantívose no ''[[Manifesto do Partido Comunista|Manifesto Comunista]]''. Nas súas críticas mutuas, tanto Marx como [[Pierre Joseph Proudhon]] aceptaron que o "comunismo" e "socialismo" eran distintos.<ref name=":7" /> Na [[cristianismo|Europa cristiá]], críase que os comunistas adoptaran o [[ateísmo]]. Na Inglaterra protestante, o termo ''comunismo'' parecíase ao nome do [[Misa|rito da comuñón]] da [[Igrexa católica]], polo que ''socialista'' era o termo preferido.<ref>{{cita libro|apelido=Williams|nome=Raymond|authorlink=Raymond Williams|title=Keywords: A Vocabulary of Culture and Society|publisher=Fontana|year=1976|isbn=978-0-00-633479-8|title-link=}}</ref> O filósofo británico [[John Stuart Mill]] discutiu unha forma de socialismo económico dentro dun contexto liberal que máis tarde se coñecería como [[socialismo liberal]]. En edicións posteriores dos seus ''Principios de economía política'' (1848), Mill argumentou ademais que "no que respecta a a teoría económica, non hai nada en principio na teoría económica que exclúa unha orde económica baseada en políticas socialistas"<ref>Wilson, Fred. [http://plato.stanford.edu/entries/mill/ "John Stuart Mill"]. ''Stanford Encyclopedia of Philosophy'', 10 July 2007. Retrieved 2 August 2016.</ref><ref>"Mill, in contrast, advances a form of liberal democratic socialism for the enlargement of freedom as well as to realise social and distributive justice. He offers a powerful account of economic injustice and justice that is centered on his understanding of freedom and its conditions." Bruce Baum, "[J. S. Mill and Liberal Socialism]", Nadia Urbanati and Alex Zacharas, eds., ''J.S. Mill's Political Thought: A Bicentennial Reassessment'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2007).</ref> e promoveu a substitución das empresas capitalistas por cooperativas de traballadores.<ref>''Principles of Political Economy with Some of Their Applications to Social Philosophy'', IV.7.21. ''John Stuart Mill: Political Economy'', IV.7.21. "The form of association, however, which if mankind continue to improve, must be expected in the end to predominate, is not that which can exist between a capitalist as chief, and work-people without a voice in the management, but the association of the labourers themselves on terms of equality, collectively owning the capital with which they carry on their operations, and working under managers elected and removable by themselves."</ref> A definición e o uso do ''socialismo'' estableceuse na [[década de 1860]], substituíndo a ''asociacionista'', ''cooperativo'' e ''[[Mutualismo (teoría económica)|mutualista]]'' que se utilizaron como sinónimos mentres o ''comunismo'' caeu en desuso durante este período.<ref name="Williams 1983 288"/> Unha das primeiras distincións entre ''comunismo'' e ''socialismo'' foi que o último tiña como obxectivo socializar unicamente a produción, mentres que o primeiro tiña como obxectivo socializar tanto a [[Produción (economía)|produción]] como o [[consumo]] (en forma de libre acceso aos bens finais).<ref name="Steele 1992 43">{{cita libro|last=Steele|first=David|title=From Marx to Mises: Post-Capitalist Society and the Challenge of Economic Calculation|url=https://archive.org/details/frommarxtomisesp0000stee|publisher=Open Court Publishing Company|year=1992|isbn=978-0-87548-449-5|page=[https://archive.org/details/frommarxtomisesp0000stee/page/n64 43]|cita=Unha distinción moi estendida era que o socialismo só socializaba a produción, mentres que o comunismo socializaba a produción e o consumo..}}</ref> En 1888, os [[Marxismo|marxistas]] empregaron o ''socialismo'' en lugar do ''comunismo,'' xa que este último chegara a ser considerado un sinónimo antigo de ''socialismo''.{{Harvnp|Marx|Engels|2013|p=|pp=30-31|ps=Prefacio a edición inglesa de 1888}} Engels explicou no prólogo do ''[[Manifesto do Partido Comunista|Manifesto]]'' de 1890 que “socialismo” designaba un movemento burgués, o “comunismo” un movemento obreiro debido a que naqueles anos «a parte dos obreiros que, convencida da insuficiencia das revolucións soamente políticas, esixía unha transformación radical da sociedade, chamábase entón ''comunista''» mentres que a maioría dos que se facían chamar «socialistas» «achábanse fóra do movemento obreiro e buscaban apoio máis ben nas clases "instruídas"», «e como nós xa naquel tempo sostiñamos moi decididamente o criterio de que "a emancipación da clase obreira debe ser obra da clase obreira mesma", non puidemos vacilar un instante sobre cal das dúas denominacións procedía elixir».{{Harvnp|Bravo|1976|p=58-59}} Despois de 1848, os termos «socialismo» e «comunismo» afirmáronse e superpuxéronse, identificándose nuns períodos e diferenciándose noutros, e tamén se utilizaron para caracterizar etapas de desenvolvemento histórico distintas.{{Harvnp|Bravo|1976|p=59}} Marx e Engels cambiaron ao uso do termo "socialismo", para significar exactamente o que antes quixeran dicir con "comunismo".<ref name=":7" /> O sociólogo francés [[Émile Durkheim]] afirmou que no «comunismo», a diferenza do «socialismo», a contribución á produción común era libre e non planificada mentres que o consumo vivíase en común.<ref>Émile Durkheim, ''El socialismo'', Akal, 1987, cap. II, 2.º lección (cont.), pp. 48-50</ref> En 1888, o socialismo era de uso xeral entre os marxistas e foi utilizado para significar o que antes se entendeu polo termo menos popular e máis restrinxido.<ref name=":7" /> O [[programa de Erfurt]] de [[Karl Kautsky]] de 1891 explicou:<ref name=":8">{{Cita web|url=https://www.marxists.org/history/international/social-democracy/1891/erfurt-program.htm|título=The Erfurt Program 1891|data-acceso=4 de marzo do 2024|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> {{Cita|"Só a transformación da propiedade privada capitalista dos medios de produción (terra e solo, pozos e minas, materias primas, ferramentas, máquinas, medios de transporte) en propiedade social e a transformación da produción de bens en produción socialista levada a cabo por e para a sociedade pode facer que a gran empresa e a produtividade en constante crecemento do traballo social cambien para as clases até agora explotadas dunha fonte de miseria e opresión a unha fonte da maior asistencia social e universal."||col2=|col3=}} [[Ficheiro:Engels1868.jpg|miniatura|upright|[[Friedrich Engels]], filósofo socialista alemán, compañeiro de Karl Marx.]] Friedrich Engels en ''[[Socialisme utopique et socialisme scientifique]]'' (''Do socialismo utópico ao socialismo científico''), define o socialismo como un sistema social e [[Sistema económico|económico]] caracterizado polo control por parte da [[Sociedade#Sociedades humanas|sociedade]], organizada con todos os seus integrantes, tanto dos [[Socialización dos medios de produción|medios de produción]] como das diferentes forzas de traballo aplicadas cara aos mesmos.<ref name="Engels">{{Cita libro|apelidos=Engels.|nome=Friederich|título=[[Socialisme utopique et Socialisme scientifique]] (Do socialismo utópico ao socialismo científico)|url=|data-acceso=|ano=1880|editorial=Fundación Federico Engels|isbn=|editor=|lugar=Alemania|páxina=23|lingua=es}}</ref><ref>August Bebel, "El estado socialista", [http://www.kclibertaria.comyr.com/lpdf/l161.pdf ''Socialización de la sociedad''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131029194329/http://www.kclibertaria.comyr.com/lpdf/l161.pdf |date=29 de outubro de 2013 }}, cap. 1 y ''passim''</ref> Engels opina que unha “sociedade socialista” debe concibirse nun estado de constante cambio e a súa diferenza coa orde actual consiste na produción organizada sobre a base da propiedade común da nación de todos os medios de produción.<ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1890/letters/90_08_21.htm#A|título=Letters: Marx-Engels Correspondence 1890|data-acceso=10 de setembro do 2024|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> Segundo Engels, o obxectivo dun partido socialista é [[Comunismo|comunista]], cuxo último era vencer todo ao Estado e superar a [[Democracia liberal|"democracia burguesa"]].<ref name=":03">{{Cita libro|título=Marx. Textos de filosofía, política y economía; Manuscritos de París; Manifiesto del partido comunista; Crítica del programa de Gotha|url=https://www.worldcat.org/oclc/1044501045|editorial=[[Biblioteca de Grandes Pensadores]], Gredos|data=2014|isbn=978-84-473-7760-2|oclc=1044501045|apelidos=Jacobo|nome=Muñoz|enlaceautor=|ano=|editor=|ubicación=|páxina=XC-XCI|idioma=|capítulo=Estudio introductorio - Glosario}}</ref> Mentres tanto, os socialistas non marxistas continuaron falando dunha distinción entre socialismo e comunismo, aínda que non como etapas sucesivas.<ref name=":7" /> Na ''[[Crítica do programa de Gotha]]'', Marx diferencia entre unha etapa comunista previa onde o individuo compraría bens con vales de traballo, dunha etapa superior, na que cada persoa contribuirá [[De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades|segundo as súas capacidades e recibirá acorde ás súas necesidades]].<ref name=":023">{{Cita libro|título=Marx. Textos de filosofía, política y economía; Manuscritos de París; Manifiesto del partido comunista; Crítica del programa de Gotha|url=https://www.worldcat.org/oclc/1044501045|editorial=[[Biblioteca de Grandes Pensadores]], Gredos|data=2014|fechaacceso=|isbn=978-84-473-7760-2|oclc=1044501045|apelidos=Jacobo|nome=Muñoz|enlaceautor=|año=|editor=|ubicación=|idioma=|capítulo=Estudio introductorio - Glosario|páxinas=LXXXIV - LXXXV}}</ref><ref name=":13">{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/m-e/1870s/gotha/gotha.htm#iv|título=K. Marx (1875): Crítica al Programa de Gotha. Sección I|data-acceso=11 de setembro do 2024|páxina-web=www.marxists.org}}</ref> Pouco despois en 1917, [[Lenin]] na súa obra ''[[O Estado e a revolución]]'' utilizou a palabra «socialismo» para referirse á primeira etapa na consecución da [[sociedade sen clases]] ou «[[comunismo]]», caracterizada pola organización colectiva da produción e a distribución en tanto que o consumo seguiría sendo particular.<ref>V. I. Lenin, ''El Estado y la revolución'', Siglo Veintidós, 2000, cap. V, § 3 y 4, pp. 79-88</ref> Segundo o [[marxismo]], nun sistema socialista, ao establecerse a propiedade social (colectiva) dos medios de produción, desaparece calquera forma de propiedade privada dos bens de capital e con esta o [[capitalismo]] como forma de apropiación do traballo [[salario|asalariado]], unha forma de explotación por vía económica. Por tanto o socialismo constitúe o primeiro paso para a extinción das [[clase social|clases sociais]] (ou comunismo) dando así por superada a [[loita de clases]] como motor do progreso histórico.<ref>Karl Marx, "Segunda nota marginal crítica" a "Proudhon" en [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1845/holy-family/ch04.htm "Crítica crítica..."], ''La sagrada familia'', Claridad, 2008, capítulo IV, parte IV, § 3, pp. 50-51</ref> [[Lenin|Vladimir Lenin]] expresou no seu escrito "Seis tese acerca das tarefas inmediatas do poder soviético" que o Estado socialista organizado pola [[ditadura do proletariado]] tiña como obxectivo sentar as bases do comunismo e encargaríase da dirección da economía baixo o modo de produción "[[Socialismo democrático|socialista]]" centralizado. O socialismo moderno é, en primeiro termo, polo seu contido, froito do reflexo na intelixencia, por unha banda, dos antagonismos de clase que imperan na moderna sociedade entre posuidores e desposuídos, [[Capitalismo|capitalistas]] e obreiros asalariados, e, doutra banda, da [[anarquía]] que raíña na produción.<ref name="Engels" /> === Socialismo como movemento político === [[Ficheiro:Lenin_1920.jpg|miniatura|upright|[[Lenin|Vladimir Lenin]] definiu o socialismo como un etapa previa ao [[comunismo]].]] Non foi senón até 1917 despois da [[Revolución de Outubro|revolución bolxevique]] que [[Lenin|Vladimir Lenin]] apropiouse do termo para significar unha etapa entre [[capitalismo]] e [[comunismo]] baixo a [[ditadura do proletariado]] do que Marx xa falaba na ''[[Crítica do programa de Gotha]]'' (''Kritik des Gothaer Programms'').<ref name=":7"/><ref>Karl Marx, ''[[Crítica do programa de Gotha]]''. Texto de: Marx y Engels, ''Obras Completas'' (en alemán), volume XIX, páx. 28, citado en: Gérard Bekerman, ''Vocabulario básico del marxismo'', Editorial Crítica, Barcelona, 1983, pp. 178-179.</ref> Segundo Engels, a "forma específica" desta etapa é a [[Republicanismo|república democrática]].<ref>A Critique of the Draft Social-Democratic Program of 1891. Marx & Engels Collected Works Volume 27, p. 217. "Se hai algo seguro é que o noso partido e a clase obreira só poden chegar ao poder baixo a forma dunha república democrática. Esta é mesmo a forma específica da ditadura do proletariado."</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.marxists.org/espanol/m-e/1890s/1891criti.htm|título=Engels (1891): Contribución a la crítica del proyecto de programa socialdemocrata de 1891.|data-acceso=9 de setembro do 2025|páxina-web=www.marxists.org|cita=Está absolutamente fóra de dúbida que o noso partido e a clase obrera só poden chegar á dominación baixo a forma da república democrática. Esta última é mesmo a forma específica da ditadura do proletariado, como o mostrou xa a Gran Revolución francesa.}}</ref> Non foi senón até a revolución bolxevique que o termo socialismo chegou a referirse a esta etapa previa.<ref name=":8" /> == Orixe do socialismo == O socialismo naceu como reacción ao [[capitalismo]] na primeira metade do século [[XIX]] xurdido do [[liberalismo]] económico e político, baseado na propiedade privada dos medios de produción, na explotación do [[proletariado]] e que determinaba que o Estado non debía intervir en cuestións sociais e económicas, o que se traducía na práctica no dominio do débil polo forte. A medida que aumentaba o seu número e a súa miseria aumentou a súa [[conciencia de clase]] e comezou a pensarse en facer o mesmo que fixera a burguesía para conseguir o poder, unha revolución que lle dese o poder para conseguir a igualdade social. Foi en [[Gran Bretaña]], o país máis industrializado de [[Europa]], onde máis forza tivo o pensamento socialista ao principio. [[Robert Owen]] foi un dos primeiros teóricos do socialismo. En [[Francia]] [[Louis Blanc]] foi outros dos teóricos socialistas da primeira época. Pero o máis importante dos pensadores socialistas do XIX apareceu en [[Alemaña]], foi [[Karl Marx]], as súas obras constituíron a base do soporte teórico da ideoloxía socialista e a el débeselle a teorización de que a riqueza debe quedar nas mans do obreiro que a produce e que unha revolución obreira levaría a unha sociedade xusta e libre, na cal cada cidadán daría en función das posibilidades e recibiría en función das súas necesidades. == Historia == [[Ficheiro:Red flag waving.svg|miniatura|upright|A [[bandeira vermella]] foi o símbolo clásico do socialismo e o [[comunismo]] desde o seu comezo.]] [[Ficheiro:Red star.svg|miniatura|upright|A [[estrela vermella]] simboliza o socialismo.]] [[Ficheiro:Claude Henri de Rouvroy.jpg|miniatura|upright|[[Henri de Saint Simon]], considerado pai da idea de socialismo como proxecto social e fundador do chamado «[[socialismo utópico]]».]] [[Ficheiro:Ferdinand Lassalle (71687896).jpg|miniatura|upright|[[Ferdinand Lassalle]], fundador da [[centroesquerda política]] e da corrente socialista denominada [[socialdemocracia]].]] A historia do socialismo ten as súas orixes na [[Ilustración]] e na [[Revolución Francesa]] de 1789, xunto cos cambios que estas trouxeron consigo, aínda que ten precedentes en movementos e ideas anteriores. === Orixes === [[Ficheiro:Utopia.jpg|miniatura|150px|Ilustración de ''[[Utopía]]'', de [[Thomas More]], por [[Ambrosius Holbein|Holbein]].]] A idea dunha organización armoniosa da sociedade remóntase á antigüidade, moito antes da aparición do termo ''socialismo''. Os antepasados afastados e indirectos do socialismo -aínda que o uso da palabra sexa moi anacrónico-, como do [[comunismo]], -no seu sentido orixinal de sociedade sen propiedade privada- atópanse en varios continentes: na [[Grecia antiga|Grecia]] de [[Platón]], quen imaxina en ''[[A República]]'' e ''[[Leyes (diálogo)|As Leis]]'' modos ideais de organización da cidade (Platón non avoga pola [[igualdade social]] —a súa cidade ideal de “'A República”' é, pola contra, estritamente xerárquica—, senón pola harmonía. No seo da elite social concibida por Platón reinaba unha comunidade absoluta de bens materiais);<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=67-71}}.</ref> en [[Asia]] en certas correntes de pensamento do [[confucianismo]] e do [[islam]] que conciben unha sociedade baseada nun modo de organización fraternal; por último, na doutrina [[cristianismo|cristiá]], que avoga pola repartición dos bens materiais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=25-35}}</ref> Nas [[herexía]]s cristiás, como no movemento milenarista, atópanse reivindicacións fortemente igualitarias.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=81-87}}.</ref> A corrente de pensamento [[utopía|utópica]], que se desenvolve a partir do [[Renacemento]], tamén tende cara á idea dunha sociedade armoniosa, que superaría as desigualdades sociais mediante a supresión, en particular, da [[propiedade privada]]. [[Thomas More]], no seu libro “”[[Utopía]]“” (1516), crea o modelo do xénero: un narrador visita un país marabilloso onde reinan a fraternidade e a igualdade e descóbrello ao lector.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=13-14}}.</ref> A literatura utópica, na que a sátira e a crítica social preséntanse a través da ficción, ten unha longa posteridade, da que ''A cidade do sol'', do monxe Tommaso Campanella, é un dos exemplos máis coñecidos.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=90-96}}.</ref> As utopías poden variar no seu contido, pero todas se caracterizan pola harmonía, o equilibrio e os mecanismos de regulación. En case todas elas, a tendencia dominante é a [[igualdade social]], lograda mediante a desaparición da [[propiedade privada]], considerada como a causa da infelicidade dos homes.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=14}}.</ref> Como mostra desta filiación filosófica, numerosas asociacións socialistas ou socializantes do século XIX denomínanse ''Utopia''.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Steger|1996|p=28}}.</ref>. A crítica social segue desenvolvéndose no pensamento occidental, sendo a consecuencia lóxica da utopía a protesta moral e social contra o mundo tal e como é e contra o seu principio desigualitario<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=14-15}}</ref>. Esta escola de pensamento alcanza o seu apoxeo no século XVIII, na época da [[Ilustración]]: [[Jean-Jacques Rousseau]], no seu ''[[Discurso sobre a orixe e os fundamentos da desigualdade entre os homes]]'', [[Étienne-Gabriel Morelly]] en ''Código da natureza'', ou ''O verdadeiro espírito das súas leis, sempre descoidado ou descoñecido'', tratan as cuestións da propiedade e a igualdade<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=107-108}}. </ref>. Morelly, máis radical que Rousseau, avoga por unha organización da sociedade á vez igualitaria e autoritaria, na que o [[matrimonio]] e o [[Traballo (socioloxía)|traballo]] serían obrigatorios. Entre outros autores franceses da Ilustración, o sacerdote [[Jean Meslier]] denuncia con vehemencia a inxustiza da súa época, cuxa causa ve na institución da propiedade privada; o monxe [[Léger Marie Deschamps|Dom Deschamps]] tamén condena a propiedade privada e avoga por un universo igualitario e uniforme. Se Morelly tivo influencia en vida, Dom Deschamps e o cura Meslier deixaron escritos esencialmente póstumos: estes autores son considerados precursores dun socialismo "filantrópico e racional, máis que revolucionario e científico"<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=16-18}}.</ref>. Na segunda metade do século XVIII, os clérigos católicos acuñaron o termo ''socialistae'' a partir do latín ''socialis'' para denunciar a doutrina da escola alemá do dereito natural que, seguindo a [[Hugo Grotius]] e [[Samuel von Pufendorf|Pufendorf]], pretendía basear a orde social non na Revelación divina, senón nun instinto humano de "sociabilidade". A finais de século, no ámbito xermanoparlante, o termo perdeu a súa connotación pexorativa para designar simplemente, nos manuais de estudos xurídicos, a Pufendorf e os seus discípulos.{{Sfn|Honneth|5=2017|p=23}} A palabra "socialismo" apareceu na lingua francesa arredor dá mesma época, sen entrar de inmediato non uso común. Etimoloxicamente, ou termo deriva dá palabra latina "socius", un substantivo común que significa "compañeiro, camarada, asociado, aliado, confederado" e un adxectivo que significa "unido, asociado, aliado, posto en común, compartido".<ref>Eugène Benoist et Henri Goelzer, Nouveau dictionnaire latin-français, Librairie Garnier, 10ª edición, sans date.</ref>. A palabra ''socius'' deriva do verbo ''sequi'': "seguir". O seu primeiro uso remóntase ao [[Emmanuel Joseph Sieyès|abade Sieyès]], quen na década de 1780 menciona un "tratado sobre o socialismo" que debe tratar "do obxectivo que se propón o home en sociedade e dos medios que ten para alcanzalo". Neste uso efémero, a palabra significa entón "ciencia da sociedade".<ref>{{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Sonia|nome1=Branca-Rosoff (Université de Paris III)|apelido2=Jacques|nome2=Guilhaumou (CNRS)|título=De « société à socialisme, l'invention néologique et son contexte discursif »|editorial=in Revista da Abralin,|volume=1|número=2|data=decembro de 2002|páxinas=11-52|url=http://www.cavi.univ-paris3.fr/Ilpga/ed/dr/drsb/sb-pdf/societe-Branca-Guilhaumou.pdf|data-acceso=04 de decembro de 2025|data-arquivo=21 de febreiro de 2007|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20070221104944/http://www.cavi.univ-paris3.fr/Ilpga/ed/dr/drsb/sb-pdf/societe-Branca-Guilhaumou.pdf|url-morta=yes}}.</ref>. En 1795, [[Gracchus Babeuf]] utilizou a palabra ''sociétaire'' para designar a unha persoa membro da comunidade social; [[Charles Fourier]] retomou este termo no sentido de asociado da ''nación industriosa''.<ref name="Courtois p514-516"/> En 1803, atopamos a palabra ''socialisme'' nos escritos dun autor italiano, Giacomo Giuliani, a quen ás veces se lle atribuíu a súa paternidade,<ref name="Candar p3"/> no sentido que lle dá Giuliani, o termo designa a defensa da [[propiedade privada]], factor de orde na sociedade humana, mentres que o ''[[Crítica do socialismo|antisocialismo]]'' é o individualismo revolucionario que disolve as relacións sociais.<ref>Revue d'histoire des doctrines économiques et sociales, Volume 2, recueil de 1983, p. 307</ref> Non foi até despois de 1820 cando a palabra socialismo ''apareceu'' realmente en varios idiomas, entrando progresivamente na linguaxe corrente e adquirindo o seu significado contemporáneo:<ref name="Winock p11">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=11}}.</ref> en 1822,<ref>''Les Décodeurs'', émission du 18/10/2015</ref> A expresión ''socialista'' aparece nunha carta que Edward Cooper, partidario de [[Robert Owen]], envía a este último. Os owenistas e os fourieristas, en contacto frecuente desde a década de 1830, adoptaron a denominación,{{sfn|Honneth|2017|p=24}} talvez por mor dunha visita de Owen a Fourier en 1837.{{sfn|Honneth|2017|p=25-26}} A palabra ''socialismo'', no sentido de doutrina destinada a resolver a [[cuestión social]], entrou definitivamente na linguaxe corrente a finais da década.<ref name="Courtois p514-516"/>. O socialismo, como compromiso [[Militancia|militante]], ten parte das súas raíces na [[Revolución Francesa]], que introduciu na orde dos feitos a ruptura histórica e posibilitou o paso da [[utopía]] á acción, para construír un mundo novo, supostamente armonioso e fraternal. A Revolución Francesa convértese nun paradigma no que se inspiran as revolucións posteriores. [[Karl Marx]] escribe máis tarde que o socialismo alemán ten ao seu favor a forza da teoría, e o socialismo francés, a tradición revolucionaria. O [[Historiografía|historiador]] [[Michel Winock]] considera que é grazas á revolución que o socialismo "faise pensable". Michel Winock distingue tamén tres achegas decisivas da Revolución Francesa ao pensamento socialista, tanto no plano das ideas como no da práctica: no que respecta ao exercicio do poder, co goberno revolucionario baixo a [[Convención montagnarda]] e as medidas excepcionais do [[Comité de Salvación Pública]], que son o [[Terror (Revolución Francesa)|Terror]] e o establecemento dunha ditadura ''provisional'' debido ás circunstancias; en canto ao uso do contrapoder, coa presión "popular" exercida polos [[sans-culotte]]s e o seu apego á [[democracia directa]], aínda que a súa ideoloxía se resumise nunha forma de "igualitarismo de pequenos propietarios". Por último, [[Gracchus Babeuf]] introduciu unha técnica de toma do poder, aínda que fóra a nivel teórico, durante a ''[[conspiración dos Iguais]]'' en 1796: Babeuf confía a dirección da insurrección a un estado maior segredo, é dicir, a unha minoría revolucionaria, e a súa concepción anuncia as de [[Louis Auguste Blanqui|Blanqui]] e [[Lenin]]. As concepcións [[Igualitarismo|igualitarias]] de Babeuf tamén anuncian, de maneira directa, a ideoloxía [[comunismo|comunista]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=20-26}}.</ref> === Antes de 1848 === {{Véxase tamén|Sansimonismo|Cartismo|Socialismo utópico}} Durante as primeiras décadas do século XIX, a revolución industrial transformou Europa occidental, modificando as paisaxes, os modos de vida e as culturas. A progresiva transformación das economías e as sociedades provocou o desenvolvemento no medio urbano dunha clase obreira, que vivía en condicións a miúdo difíciles. A escola de pensamento socialista desenvolveuse como resposta a esta situación, en primeiro lugar mediante a procura de novos modos de organización social destinados a resolver os problemas da época.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=8}}.</ref> O movemento socialista xorde durante a primeira metade do século. Nas décadas de 1820 e 1830, a palabra ''socialismo'' introdúcese progresivamente no vocabulario político habitual, en diversos idiomas. Con todo, nas súas orixes, o movemento socialista era distinto do [[movemento obreiro]]: aínda que unha doutrina socialista, ou máis ben un conxunto de doutrinas, xorde a través dunha multitude de escritos de autores que se recoñecen como socialistas, o movemento obreiro en si mesmo só pode cualificarse de socialista na medida en que asume os obxectivos, ou algúns dos obxectivos, das doutrinas socialistas. Por outra banda, existen movementos obreiros sen fins socialistas, do mesmo xeito que movementos socialistas sen obreiros. Só na segunda metade do século, a corrente de pensamento socialista constituíuse progresivamente en [[partido político|partidos políticos]] e movementos internacionais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=11-12}}.</ref>. Esta primeira época do socialismo corresponde ao que posteriormente os [[marxismo|marxistas]] denominaron [[socialismo utópico]], en oposición ao [[socialismo científico]] que eles mesmos consideraban representar. Algúns socialistas prefiren ademais denominarse "[[comunismo|comunistas]]" termo que designa a oposición á [[propiedade privada]]. Na maioría dos casos, os socialistas acompañan aos movementos democráticos que reclaman a instauración do [[sufraxio universal]], como o [[cartismo]] no Reino Unido ou os [[:fr:Républicanisme en France au XIXe siècle|republicanos]] en Francia durante a [[Restauración Francesa|Restauración]] e a [[monarquía de Xullo]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=8-11}}.</ref>. Tres países europeos desempeñan un papel fundamental no surgimiento do movemento socialista: Francia contribúe ao xurdimento do socialismo a través da súa tradición revolucionaria; o Reino Unido, grazas ao poder do seu movemento industrial, con profundas consecuencias sociais, contribúe ao nacemento do movemento obreiro como forza organizada; Alemaña, que naquela época aínda non era un Estado unificado, achega ao movemento un marco filosófico, grazas ás obras de numerosos pensadores de lingua xermánica.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=255}}.</ref>. ==== Socialismo no Reino Unido ==== Inglaterra foi un dos berces do [[socialismo utópico]]. Existiron dúas causas importantes que dan ao socialismo utópico inglés o seu carácter peculiar: a [[Revolución Industrial|revolución industrial]], coas súas miserias para o desenvolvemento do [[proletariado]] británico, e o desenvolvemento dunha nova póla da [[ciencia]], a [[economía política]], concepto asociado á procura de dominio titular das [[Ciencia política|ciencias políticas]]. [[Ficheiro:Robert Owen by William Henry Brooke.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Robert Owen]].]] As ideas socialistas desenvólvense no Reino Unido cando o país, adiantándose ao resto de Europa, experimenta unha forte industrialización e o desenvolvemento dun capitalismo moi dinámico: a ideoloxía acompaña as transformacións da economía británica en lugar de precedelas. [[Robert Owen]], empresario con ideas humanistas e teórico político, é un dos autores que reflexiona sobre os cambios nas relacións de produción e laborais. O socialismo aspira a propor, fronte aos aspectos "inhumanos" do capitalismo, un ideal de liberdade e comunidade armoniosa: os teóricos socialistas que se dan a coñecer naquela época no Reino Unido non son intelectuais, senón, na súa maioría, membros da clase dirixente que desexan mellorar a sorte do pobo e a miúdo inspíranse en exemplos do pasado nacional, como os [[niveladores]]. As obras de autores británicos de finais do século XVIII, como [[William Godwin]], [[:en:William Ogilvie of Pittensear|William Ogilvie]] ou [[Thomas Paine]], así como as ideas do [[xacobinismo]], contribúen a alimentar a corrente<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=257-260}}.</ref>. En 1812, [[Thomas Spence]] fundou con algúns dos seus seguidores unha sociedade filantrópica que se converteu na primeira e modesta organización "socialista" británica. Os discípulos de Spence, que morreu en 1814, situábanse na liña do xacobinismo, a medio camiño entre a acción legal e os soños de levantamento.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=257-272}}.</ref> [[Ficheiro:Chartist meeting, Kennington Common.jpg|miniatura|upright|Reunión do movemento [[cartismo|cartista]] en 1848.]] Con [[Robert Owen]], o socialismo británico gaña notoriedade e influencia: son precisamente os discípulos de Owen quen, en 1822, introducen a palabra ''socialism'' na lingua inglesa.<ref name="Winock p11"/> Autor moi prolífico, que gozou durante a súa vida dunha fama sen parangón con respecto á doutros teóricos socialistas da época, Owen avogaba, para resolver os problemas derivados do individualismo capitalista, por unha nova organización da sociedade mediante a constitución de comunidades —"aldeas de [[:fr:Coopération (économie sociale)|cooperación]]" de entre 500 e 2000 persoas, formadas por grupos igualitarios de obreiros e agricultores que organizaban a súa autosuficiencia segundo o modelo [[cooperativa|cooperativo]]. Na década de 1820, Owen, cuxo enfoque e linguaxe eran claramente mesiánicos, fundou varias comunidades deste tipo, a máis famosa das cales foi a de [[New Harmony, Indiana|New Harmony]], nos Estados Unidos. O fracaso destes proxectos non impediu que o seu inspirador gozase de gran renome: entre os anos 1820 e 1840, o [[owenismo]] contou con numerosos discípulos, tanto entre os intelectuais como entre os obreiros<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=272-286}}. </ref>. Varios filósofos e economistas británicos, como [[John N. Gray]], [[William Thompson]] ou [[Thomas Hodgskin]], dedicáronse na mesma época a criticar a economía capitalista.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=286-302}}.</ref> O Reino Unido tamén se distingue, no contexto da súa avanzada industrialización, polo desenvolvemento dun [[movemento obreiro]], que desde finais do [[século XVIII]] constitúe un esbozo do [[sindicalismo]]. A partir de 1829, o sindicalismo desenvólvese rapidamente en Gran Bretaña, grazas ao auxe da prosperidade. Na mesma época, o movemento obreiro británico atópase co socialismo coa adopción da ideoloxía owenista, que se traduce, en particular, na constitución de empresas cooperativas segundo os principios de Owen. O propio Robert Owen desempeña un papel importante no xurdimento dun sindicalismo de masas no Reino Unido. O [[cartismo]], entre 1836 e 1848, tivo un gran eco entre os traballadores británicos, mesturando ao longo da súa historia o reformismo e as tentacións radicais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=309-328}}.</ref> Tamén no Reino Unido desenvólvese unha corrente de pensamento liberal que aspira a conciliar o [[liberalismo]] coas ideas socialistas: [[John Stuart Mill]], interesado na década de 1830 polo [[sansimonismo ]], afástase do [[liberalismo económico]] clásico para defender unha sociedade na que o progreso económico non sexa un fin en si mesmo e que aspire á xustiza social mediante unha distribución equitativa da riqueza e o traballo, así como unha organización [[Autoxestión|autoxestionaria]] dos traballadores, que tomarían as rendas do seu propio destino en [[cooperativa]]s. As ideas de Mill atoparon posteriormente continuidade na corrente denominada [[socioliberalismo]], que retomou o concepto de [[socialismo liberal]] e constituíu a primeira escola de pensamento liberal aberta ás ideas socialistas.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=7-13}}.</ref> ==== Socialismo en Francia ==== [[Ficheiro:Henri de Saint-simon portrait.jpg|miniatura|upright|esquerda| [[Henri de Saint Simon|Saint-Simon]].]] [[Ficheiro:Hw-fourier.jpg|miniatura|upright|[[Charles Fourier]].]] En Francia, a [[industrialización]] fixose máis lentamente e tivo un carácter máis filosófico que no Reino Unido. O número de traballadores aumentou, pero a [[clase traballadora]] francesa estaba lonxe de ser homoxénea. Ao carecer dun verdadeiro [[movemento obreiro]] organizado, Francia foi sobre todo, baixo a [[Restauración Francesa|Restauración]], un lugar de "incubación ideolóxica": moitos intelectuais participaron nunha crítica do [[liberalismo económico]] a través dunha ampla variedade de ideas "utópicas".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=331-336}}.</ref> O seu primeiro representante foi o conde [[Henri de Saint Simon]], considerado por [[Friedrich Engels|Engels]] o creador da idea en estado embrionario que foi empregada por todos os socialistas posteriores.<ref>Friedrich Engels, [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1880/soc-utop/ch01.htm "The Development of Utopian Socialism"]</ref> O conde [[Henri de Saint Simon|Claude Henri de Saint-Simon]] desenvolveu na década de 1820 unha doutrina [[materialismo|materialista]] que avogaba por alcanzar a [[idade de ouro]] mediante o progreso económico, que estaría garantido por un goberno da burguesía cuxo obxectivo sería mellorar a sorte da clase máis pobre.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=36-37}}.</ref> O socialismo defendido por Saint-Simon é un socialismo [[elitismo|elitista]], no que o coñecemento está en mans dunha elite social á que os demais membros da sociedade non poden aspirar, aínda que a ignorancia destes últimos estea destinada a diminuír co tempo.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=13}}.</ref> Propuxo a [[Federalismo europeo|Federación de Estados Europeos]] como instrumento político para controlar o comezo e o desenvolvemento de [[guerra]]s. Tras a morte de Saint-Simon en 1825, a súa doutrina, bautizada como [[sansimonismo ]], foi perpetuada polos seus discípulos, algúns dos cales evolucionaron cara a unha lóxica [[seita|sectaria]]. Entre as personalidades máis destacadas do sansimonismo, cabe destacar a [[Saint-Amand Bazard]], [[Barthélemy Prosper Enfantin]] e [[Olinde Rodrigues]]: os sansimonistas reflexionaban, en particular, sobre o problema das crises económicas, causadas, segundo eles, pola apropiación privada do capital, que xera non só a explotación do home polo home, senón tamén a anarquía económica.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=341-349}}.</ref> Tamén foi un sansimonista, [[Pierre Leroux]], quen reintroducio en 1831 a palabra ''socialism'' na lingua francesa, esta vez no seu sentido moderno;<ref>''Cando a palabra socialismo reaparece primeiro de forma esporádica en «[[:fr:Le Semeur (chant)|Le Semeur]]» do 23 de novembro de 1831, e logo de maneira máis sistemática coa acepción moderna de doutrina oposta ao individualismo.'', Branca-Rosoff et Guilhaumou, ''idem'', páxina 45.</ref> Leroux atribúese a autoría desta idea.<ref>Pierre Leroux, ''La Grève de Samarez'', 1857 cité en note (71) par Branca-Rosoff et Guilhaumou, p. 45.</ref> En marzo de 1834, empregou o neoloxismo nun texto titulado ''De l'individualisme et du socialisme'' (''Do individualismo e do socialismo''), publicado na ''[[:fr:Revue encyclopédique|Revue encyclopédique]]''. Pierre Leroux, cuxo pensamento era ante todo de inspiración relixiosa, definiu a palabra como un neoloxismo necesario, forxado en oposición ao concepto de [[individualismo]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=333}}</ref> Para el, o socialismo, directamente vinculado á Revolución Francesa, é a doutrina que non sacrificará ningún dos termos da fórmula ''[[Liberté, égalité, fraternité|liberdade, igualdade, fraternidade]]''.<ref>Nouveau Petit Robert de la langue française, 2007, p. 2382.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Touchard|1958|p=574-575}}.</ref> [[Ficheiro:Françoise Foliot - Jean Gigoux - Portrait de Charles Fourrier (cropped) (1).jpg|miniatura|upright|[[Charles Fourier]]]] Pola súa banda, [[Charles Fourier]] entrégase a unha crítica virulenta da "civilización", á que cualifica de "anarquía industrial": na súa opinión, a fragmentación da propiedade e o "parasitismo comercial" conducen á desorde e a unha sociedade que só pode manterse pola forza. Fourier defendía unha transición cara a unha "verdadeira e atractiva industria cooperativa" mediante a asociación de produtores e a reorganización da sociedade segundo un principio comunal. No proxecto de Fourier, a xente formaría comunidades dentro dos [[falansterio]]s, comunidades sen distinción de raza nin sexo, nas que o traballo se repartirá segundo unha lóxica de harmonía e pracer. A obra de Fourier, moi persoal e mesmo singular, difire en varios puntos doutras escolas de pensamento socialista. De feito, Fourier non avoga pola igualdade total dentro dos falansterios, onde subsistiría unha forma de xerarquía, e non formula unha idea moi clara sobre o concepto de propiedade; aínda que lamenta a miseria dos obreiros, non razoa en termos de antagonismo entre as clases sociais, senón que, pola contra, avoga pola solidariedade entre elas. Entre as súas contribucións á escola de pensamento socialista, cabe destacar as súas reflexións sobre a igualdade de xénero, a necesidade de superar o antagonismo entre as cidades e o campo, e o que existe entre o traballo manual e o intelectual.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=349-358}}</ref> Hostil á [[Revolución Francesa]], Fourier condena toda forma de violencia e concibe a política como algo desconectado da realidade social. Tamén se distingue polas súas concepcións en materia de [[erotismo]], e neste sentido avoga nos falansterios pola satisfacción de todos os desexos, incluídos os máis orixinais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=18}}</ref> Aínda que o pensamento de Fourier tivo menos influencia que o de Saint-Simon, entre 1832 e 1848 deu lugar a diversos intentos de vida comunitaria, moitos deles liderados polo seu discípulo [[Victor Considerant]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=10}}.</ref> [[Ficheiro:Pierre Joseph Proudhon.jpg|miniatura|upright|O teórico [[anarquismo|anarquista]] [[Pierre Joseph Proudhon]] (detalle do retrato de [[Gustave Courbet]]), un dos pais do [[socialismo libertario]].]] Entre 1830 e 1848, a toma de conciencia das duras condicións de vida dos obreiros provocou unha proliferación de doutrinas socialistas. Estas estaban impregnadas tanto de tradicións republicanas e democráticas como de ideais de [[caridade]], relixiosos ou non. O socialismo francés acompaña á corrente republicana, pero non se confunde con ela e, pola contra, inscríbese nunha tendencia máis global de aspiración ás reformas sociais, ao dereito ao traballo e ao sufraxio universal.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=366, 398-403}}.</ref> [[Étienne Cabet]], ensaísta cristián, aparece como o líder da principal escola de pensamento [[comunismo|comunista]] en Francia, xa que, na súa opinión, a comunidade de [[Ben económico|bens materiais]] é a única aplicación posible dos ensinos de [[Cristo|Xesucristo]]: no seu libro ''[[:fr:Voyage en Icarie|Voyage en Icarie]]'' (''Viaxe a Icaria''), describe, seguindo a liña de [[Thomas More|More]] e [[Tommaso Campanella|Campanella]], unha sociedade ideal, baseada na igualdade e a ausencia de propiedade privada. A finais da década de 1840, Cabet e os seus discípulos pasaron da teoría á práctica ao embarcarse, nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], na aventura de diversas comunidades "[[icarianos|icarianas]]".<ref>{{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Emmanuel|nome1=Pécontal|apelido2=Paula|nome2=Selzer|título=Adolphe Gouhenant: Engagements et ruptures d’un socialiste utopique (1804-1871)|editorial=Presses universitaires de Franche-Comté|data=2022|isbn=978-2-84867-903-7|doi=10.4000/books.pufc.47522|url=http://books.openedition.org/pufc/47332|data-acceso=26 de decembro do 2025}}</ref> Outros teóricos como [[Richard Lahautière]], [[Théodore Dézamy]], [[Jean-Jacques Pillot]] ou [[Albert Laponneraye]], que se distinguen do [[comunismo cristián]] de Cabet por unha filiación máis marcada cara ás tradicións [[Revolución Francesa|revolucionarias]] e o pensamento de [[Gracchus Babeuf|Babeuf]], tamén avogan pola comunidade de bens materiais. En 1840, Lahautière organizou en [[Barrio de Belleville|Belleville]] un banquete comunista que contribuíu a popularizar o termo en Francia.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=390-395}}</ref> O legado intelectual de Saint-Simon e Fourier influíu na maioría dos teóricos socialistas franceses, entre eles [[Victor Considerant]], que se dedicou a sintetizar a doutrina de Fourier, [[Pierre Leroux]], quen, influenciado tanto por Saint-Simon como por Fourier, desenvolve unha crítica social mesturada con utopismo e [[misticismo]], ou o economista [[Constantin Pecqueur]],<ref>{{Cita libro|autor1=Clément Coste|autor2=Ludovic Frobert|autor3=Marie Lauricella|título=De la République de Constantin Pecqueur (1801-1887)|lugar=Besançon|editorial=Presses universitaires de Franche-Comté|ano=2017|páxinas=466|isbn=978-2-84867-582-4|doi=10.4000/books.pufc.21049|url=https://books.openedition.org/pufc/21049}}</ref> Disidente do sansimonismo, cuxo pensamento impregnase posteriormente do proudhonismo e o cristianismo. [[Félicité Robert de Lamennais|Lamennais]] asocia as ideas socialistas cun paternalismo evanxélico e a visión mesiánica dunha sociedade rexenerada. [[Philippe Buchez]], outro representante da corrente do socialismo cristián, proponse resolver o problema da miseria dos traballadores mediante a asociación obreira: fundador, xunto con [[Saint-Amand Bazard|Bazard]], da [[carbonarios|industria do carbón]] francesa, pretende facer unha síntese entre o socialismo, o cristianismo e a Revolución Francesa, que considera como unha consecuencia directa dos principios cristiáns. [[Louis Blanc]], xornalista e escritor moi activo, inspírase nas ideas socialistas que o precederon para expor solucións á miseria obreira. No seu libro ''[[:fr:Organisation du travail (livre)|Organisation du travail]]'' (''Organización do traballo'') (1839), avoga por unha reorganización do mundo laboral no seo de [[:fr:Ateliers sociaux|obradoiros sociais]] que anuncian os principios da [[autoxestión]], así como a evolución progresiva da sociedade cara ao [[igualitarismo]]: na súa concepción, as aspiracións sociais só poden satisfacerse mediante unha intervención racional do Estado, que é a única garantía da transición cara a unha sociedade máis fraternal.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=370-385}}.</ref><ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Touchard|1958|p=573-574}}.</ref> O socialismo de Buchez ou Blanc inscríbese en parte na liña de Saint-Simon, no sentido de que estes autores admiten a revolución industrial, pero coa condición de que se leve a cabo baixo o control do Estado e ao servizo do pobo.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=40}}.</ref> [[Sansimonismo|Sansimonista]] na súa mocidade, [[Auguste Blanqui]] aparece pola súa banda como un "herdeiro espiritual" de Babeuf, non só pola súa visión da sociedade, senón tamén pola súa concepción do [[golpe de estado]] revolucionario. O seu programa é explícito e prevé a aplicación dunha [[ditadura do proletariado]], na que o pobo estaría armado dentro dunha milicia nacional.<ref name="Winock p43-44">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=43-44}}.</ref> Blanqui -que dá nome á corrente política do blanquismo- concibe unha sociedade na que reina unha estrita igualdade de condicións, mediante a abolición da herdanza, e na que os bens distribuesen en función das necesidades de cada un.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=397-398}}.</ref> Unha vez realizada a revolución, trataríase entón de construír progresivamente unha sociedade [[comunismo|comunista]] loitando contra a ignorancia e contra as [[relixión]]s. O socialismo insurreccional de Blanqui é ante todo unha cuestión de vangarda revolucionaria e sociedades secretas. Participante en diversos movementos, Blanqui fundou en 1837, xunto con [[Armand Barbès]] e [[Martin Bernard]], a [[Sociedade das familias]], que tentou unha insurrección en París en maio de 1839. O levantamento fracasou e os seus líderes foron detidos: Blanqui pagou a súa militancia con múltiples encarceramentos e longos anos de prisión, o que lle valeu o alcume de "o encarcerado".<ref name="Winock p43-44"/> [[Ficheiro:Portrait Pierre-Joseph Proudhon (cropped).jpg|miniatura|upright|[[Pierre Joseph Proudhon]]]] [[Pierre Joseph Proudhon]], ensaísta prolífico, imponse progresivamente como unha das personalidades máis destacadas do socialismo francés da época.<ref name="Droz p386-389">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=386-389}}.</ref> [[Anarquismo|Anarquista]], partidario da realización dun socialismo desde abaixo,<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=46-47}}</ref> Proudhon aparece como un dos principais defensores do [[socialismo libertario]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=400-406}}.</ref> Na súa obra ''[[Qu'est-ce que la propriété?]]'' (''«Que é a propiedade?)'', contribúe a popularizar o [[adaxio]] "a propiedade é un roubo": para el, do mesmo xeito que para outros, a propiedade é a base da inxustiza social. Con todo, Proudhon non acepta a propiedade estatal e oponse a calquera forma de [[colectivismo]] centralizado. Aínda que constrúe un discurso crítico de forma deductiva, Proudhon non propón solucións positivas antes de 1848. ''[[Qu'est-ce que la propriété?]]'', contribúe a popularizar o adaxio "a propiedade é un roubo": para el, do mesmo xeito que para outros, a propiedade é a base da inxustiza social. Con todo, Proudhon non acepta a propiedade estatal e oponse a calquera forma de colectivismo económico centralizado. Aínda que constrúe un discurso crítico de forma deductiva, Proudhon non propón solucións positivas antes de 1848.<ref name="Droz p386-389"/> Hostil cara á maioría das demais escolas socialistas, oponse en particular ao socialismo gobernamental de [[Louis Blanc]] e distínguese dos fourieristas e os sansimonistas polo seu virulento rexeitamento ao adoutrinamento e a autoridade.<ref name="Winock46">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=46-50}}.</ref> A difusión destas teorías vai moito máis alá dos círculos restrinxidos de ideólogos e utopistas. Os circuítos alternativos permiten chegar a certos sectores das clases populares. Étienne Cabet consegue así publicar en segredo os seus folletos coa axuda dos tipógrafos de [[Lión]]. Estes, por outra banda, non desempeñan un papel pasivo: en setembro de 1842 néganse a publicar un dos seus textos, considerado demasiado crítico con [[Théodore Dézamy]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Fourn|2003|p=17}}.</ref> Ao mesmo tempo, créanse espontaneamente "bibliotecas" oficiosas en varias cidades industriais, a pesar da represión gobernamental. Son á vez lugares de lectura e de reunión onde os ideólogos expoñen os seus puntos de vista ante un público procedente da clase media e da clase obreira.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Fourn|2003|p=19}}.</ref> Algúns obreiros levan e len folletos no seu lugar de traballo. Esta lectura dista moito de ser reverente; dá lugar a unha apreciación crítica que contribúe ao enriquecemento dos intercambios teóricos.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Fourn|2003|p=21}}.</ref> ==== Socialismo en Alemaña ==== A principios do século XIX, nos estados de fala alemá membros da [[Confederación Xermánica]], durante o período coñecido como [[Vormärz]], a [[clase traballadora|clase obreira]] traballaba principalmente na [[artesanía]] e non na [[industria]]. Aínda que o pensamento [[utopía|utópico]] difundiuse en Alemaña como no resto de Europa, o movemento socialista desenvolveuse posteriormente sobre todo nos círculos [[intelectual|intelectuais]], a través dos contactos co estranxeiro. Os temas da [[loita de clases]] e a mellora da sorte dos obreiros atópanse nas obras dos escritores exiliados [[Ludwig Börne]] e [[Heinrich Heine]] —este último influenciado polo [[sansimonismo]]—, que contribuíron indirectamente a difundir en Alemaña as ideas asociadas ao socialismo. As teorías de [[Charles Fourier|Fourier]] e [[François-Noël Babeuf|Babeuf]] atopan discípulos alemáns. [[Georg Büchner]], a través dos seus contactos en Francia coa [[Sociedade dos Dereitos do Home]] (en francés: Société des droits de l'homme, '''SDH'''), iníciase na ideoloxía babuvista. [[Franz Xaver von Baader]], filósofo místico, contribúe a sensibilizar á opinión católica sobre a sorte dos proletarios. [[Lorenz von Stein]] publica en 1842 a obra “'O socialismo e o comunismo na Francia contemporánea”', que permite aos lectores de lingua alemá familiarizarse en profundidade coas ideas francesas.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=407-419}}.</ref> Os primeiros embrións de grupos socialistas alemáns constitúense no seo das asociacións de [[:fr:Compagnonnage|compañeiros]] que viven no estranxeiro, algúns dos cales foron influenciados polo movemento [[Alemaña Nova]] (''Junges Deutschland''), de inspiración [[:it:Mazzinianesimo|mazziniana]]. Os exiliados políticos, en estreito contacto coas escolas de pensamento francesas, fundaron en 1834 unha sociedade secreta inspirada na [[sociedade secreta]] do [[carbonarios|carbonarismo]], a [[Liga dos proscritos]] (en alemán: ''Bund der Geächteten''). En 1836, este grupo deu paso a unha nova organización clandestina, a [[Liga dos xustos]] (''Bund der Gerechten''), cuxo principal ideólogo era [[Wilhelm Weitling]]. Aínda que só contaba cuns centos de membros, a liga tiña ramificacións en varios países.<ref name="Droz420">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=420-427}}.</ref> O socialismo da liga está impregnado de numerosos elementos cristiáns que revelan o seu carácter transitorio: en 1841, Weitling interpreta a comuñón como o acto comunista por excelencia, concibindo a repartición da comida como metáfora da repartición de bens.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Blaser|1999|p=83}}.</ref> Este socialismo cristianizador pronto queda superado por ideoloxías máis radicais. Xa en 1842, Engels destaca o carácter paradoxal deste ''comunismo'' que, para lexitimarse, créese obrigado a referirse á [[Biblia]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Desroche|1962|p=90}}.</ref> Un dos membros da liga, [[Karl Schapper]], reorganiza a sección [[Londres|londiniense]] do movemento e dirixe a ''Sociedade Comunista de Formación Obreira'' (''Kommunisticher Arbeiterbildungsverein''), que constitúe un activo foco de militancia socialista. Finalmente condenou o liderado de Weitling: "Somos como soldados amontoados en [[barracón]]s. No sistema de Weitling non hai liberdade".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=19}}.</ref> Ao longo da década de 1840, a liga secularizase e incorpora novas categorías e conceptos elaborados por círculos intelectuais ateos: a mediados da década, a tendencia weitlingista tende a declinar, mentres que o debate dominante entre os emigrantes políticos alemáns convértese principalmente no que enfronta a crentes e ateos.<ref name="Droz420"/> [[Ficheiro:1831 Schlesinger Philosoph Georg Friedrich Wilhelm Hegel anagoria.JPG|miniatura|upright|[[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]]]] O pensamento socialista alemán ten a particularidade de derivarse en parte dun debate filosófico. A finais da década de 1830, xorde un profundo desacordo entre os discípulos de [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]]. Inicialmente, a cuestión era teolóxica: levando até as súas últimas consecuencias os postulados da ''[[Phänomenologie des Geistes]]'' (en {{Lang-gl|A fenomenoloxía do espírito}}). A diferenza desta visión positiva pechada á evolución, ao futuro e á utopía, a ''Esquerda hegeliana'' (''Linkshegelianer'') ou ''[[mozos hegelianos]]'' ({{Lang-de|Junghegelianer}}) negaban a compatibilidade de Hegel co [[cristianismo]], opinaban que moitos outros cambios dialécticos debían suceder posto que contiña bolsas de [[pobreza]] e [[censura]] gobernamental, así como [[discriminación relixiosa|discriminación por factores relixiosos]] dos non [[luteranismo|luteranos]], non cristiáns ou simplemente [[ateísmo|ateos]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Breckman|2001|p=6}}.</ref> Para [[David Strauss]] e [[Ludwig Feuerbach]], o «eu» non existe realmente como tal: é simplemente unha construción social. Esta postura filosófica posuía inmediatamente unha connotación política.<ref name="Brerckman15">{{Cita Harvard sen parénteses|Breckman|2001|p=15}}.</ref> Como factor determinante, a [[sociedade]] non pode permanecer inmutable. Do mesmo xeito que a conciencia humana, está chamada a evolucionar, a reformarse até alcanzar un grao de organización cada vez máis xusto, democrático e racional. Contrariamente ao que pensan os ''hegelianos de dereitas'', a sociedade prusiana non representa o ''fin da historia''. Non é máis que unha etapa dun proceso de liberalización aínda en curso.<ref name="Priestland25">{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=25}}.</ref>. A partir da década de 1840, esta esquerda hegeliana radicalízase: a promoción dunha liberalización gradual non logra imporse fronte a un Estado prusiano remiso a calquera cambio.<ref name="Priestland25"/> [[Moses Hess]], futuro teórico do [[sionismo]], preocupado por transformar a filosofía de Hegel nunha filosofía da acción, desenvolve un pensamento socialista que avoga pola instauración dunha sociedade sen propiedade privada, que sería unha ''nova Xerusalén''. A tendencia de Hess —que [[Karl Marx|Marx]] posteriormente denominou, de forma irónica, ''socialismo verdadeiro''— estendeuse por Alemaña cara a 1844, especialmente nas provincias occidentais, demostrando o interese dos círculos intelectuais polas cuestións sociais. Con todo, a literatura derivada desta corrente era demasiado abstracta e pouco actual como para ter unha influencia política directa.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=434-438}}.</ref>. En 1843, [[Karl Marx]] decide establecer un vínculo entre o hegelianismo de esquerda e o seu propio compromiso socialista.<ref name="Brerckman15"/> [[Ficheiro:Iishmarx.jpg|miniatura|upright|esquerda|O manuscrito orixinal do ''[[Manifesto do Partido Comunista]]''.]] En febreiro de 1847, [[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]] únense á liga dos xustos. De feito, asistimos á unión das dúas principais fontes do pensamento socialista alemán: a intelectual, dos hegelianos de esquerda, e a institucional, das asociacións gremiais<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Sagnes|1982|p=200}}.</ref>. En consecuencia, a liga dos xustos cambia de nome e pasa a chamarse [[Liga dos Comunistas]]. A primeiro lema da liga, "Todos os homes son irmáns", foi substituído por «[[Proletarios de todos os países, xuntádevos!]]». Marx e Engels logran impor as súas concepcións revolucionarias fronte ás doutrinas utópicas: encárgaselles redactar a profesión de fe da organización, o ''[[Manifesto do Partido Comunista]]'', despois de que se rexeitase un primeiro borrador de [[Moses Hess|Hess]]. Tras refutar o ''socialismo reaccionario'', o socialismo ''burgués'' de Proudhon e o ''socialismo verdadeiro'' de Hess, Marx e Engels expoñen a súa concepción da [[loita de clases|loita]] das [[clase social|clases]], os comunistas deben constituír a "vangarda" dos partidos obreiros e apoiar ao [[proletariado]] na súa loita contra a clase dominante, xa sexa, segundo o país, a [[burguesía]] ou a [[nobreza]]. Con todo, a [[Clase traballadora|clase obreira]] á que se dirixe Marx aínda está en xestación en Alemaña e a liga dos Comunistas, aínda que ten seccións en varios países, ten poucos membros (uns 500). O ''Manifesto do Partido Comunista'', aínda que destinado a unha longa posteridade, non tivo influencia inmediata no momento da súa publicación. ([[1848]])<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=446-452}}.</ref> O ''[[Manifesto do Partido Comunista|Manifesto comunista]]'' foi escrito por [[Karl Marx]] e [[Friedrich Engels]] en 1847-1848, xusto antes de que as [[Revolucións de 1848]] se estendesen por Europa, expresando o que eles denominaron [[socialismo científico]]. === O socialismo e as revolucións de 1848 === {{Artigo principal|Revolucións de 1848}} [[Ficheiro:Louis Blanc 1848.JPG|miniatura|upright|esquerda|[[Louis Blanc]].]] [[Ficheiro:Louis auguste blanqui.jpg|miniatura|upright|[[Auguste Blanqui]].]] O conxunto de situacións revolucionarias que viviu o continente europeo en 1848-1849 brindou aos movementos socialistas a oportunidade de participar nunha convulsión política e darse a coñecer ao gran público. En Francia e Alemaña, en particular, o socialismo apareceu entón como un ''recentemente chegado'' á escena política.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=12}}.</ref> Deixa de representar a "á esquerda" do movemento liberal e democrático para imporse como unha ideoloxía autónoma, cos seus propios valores políticos.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Wallerstein|2011|p=158}}.</ref> Nesa época, o termo "socialdemócrata" aparece para designar a aqueles que engaden á reivindicación da democracia política —é dicir, a instauración do [[sufraxio universal]]— a reivindicación "social", é dicir, a mellora das condicións dos traballadores.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=158}}.</ref>. [[Ficheiro:Neue Rheinische Zeitung N.jpg|miniatura|upright|A ''[[:fr:Neue Rheinische Zeitung|Nova Gaceta Renana]]'' de [[Karl Marx]].]] No momento da [[Revolución Francesa de 1848|revolución de febreiro de 1848]] en Francia, as autoridades da recentemente proclamada [[Segunda República Francesa|República Francesa]] responderon a unha petición dos traballadores que esixían o [[dereito ao traballo]] creando a ''Comisión do Goberno para os Traballadores'' (en [[Lingua francesa|francés]]: ''Commission du gouvernement pour les Travailleurs''), coñecida como [[Comisión de Luxemburgo]], encargada de tomar medidas para mellorar as condicións laborais: [[Louis Blanc]] era o seu presidente e o obreiro [[Alexandre Martin]], coñecido como "Albert", o seu vicepresidente. A Comisión incluía representantes tanto dos traballadores como dos empresarios e intentou, con distintos graos de éxito, arbitrar conflitos entre empresarios e traballadores. O 27 de febreiro púxose en marcha o proxecto dos [[talleres nacionais]] (''ateliers nationaux'' en francés), inspirados no proxecto dos [[:fr:Ateliers sociaux|talleres sociais]] de Louis Blanc, co fin de proporcionar traballo aos obreiros. Redactouse un proxecto de lei que incorporaba as ideas expresadas por Blanc en ''[[Organisation du travail (libro)|Organisation du travail]]'' (Organización do traballo), co fin de regular a economía do país en función das aspiracións socialistas do momento. As doutrinas socialistas estendéronse por toda Francia a través dos [[:fr:Clubs créés en 1848|clubs políticos]], onde teóricos como [[Auguste Blanqui|Blanqui]], [[Théodore Dézamy|Dézamy]], [[Alphonse Toussenel|Toussenel]], [[Armand Barbès|Barbès]], [[François-Vincent Raspail|Raspail]] ou [[Étienne Cabet|Cabet]] expresaban as súas opinións —e nos xornais— Raspail, [[Félicité Robert de Lamennais|Lamennais]] e [[Pierre Joseph Proudhon|Proudhon]] editaban cada un a súa propia publicación. As [[Eleccións lexislativas francesas de 1848|eleccións]] á [[Asemblea Nacional Constituínte (Segunda República)|Asemblea Constituínte]], en abril, supuxeron un primeiro retroceso para os socialistas: [[Philippe Buchez]] asumiu a presidencia e [[Louis Blanc]] foi elixido deputado, pero a ''lista de Luxemburgo'' foi esmagada en París e os socialistas obtiveron moitos menos deputados que os republicanos moderados e os orleanistas, e tantos como os legitimistas. Louis Blanc e Albert abandonan a Comisión de Luxemburgo e a [[:fr:Commission exécutive (1848)|Comisión Executiva]] rexeita o proxecto de Blanc de crear un Ministerio de Progreso e Traballo. Nas eleccións parciais de xuño, [[Pierre Leroux]] e [[Pierre Joseph Proudhon]] foron elixidos para a Asemblea Nacional. O socialismo francés, que aínda non se distingue claramente do democratismo [[Radicalismo|radical]], sufriu un novo revés tras o desastre dos talleres nacionais: concibidos torpemente baseándose nunha interpretación crúa das ideas de Louis Blanc, os talleres foron un fracaso, cun aumento do desemprego que levou a unha afluencia de moitos traballadores ociosos.<ref name="Droz1972p501-512">{{harvsp|Droz|1972|p=501-512}}</ref> O peche dos talleres provoca unha insurrección violenta, coñecida como as [[xornadas de xuño]] (en francés: ''Journées de Juin''): á vez que desacredita as teorías de Louis Blanc,<ref>{{harvsp|Lavroff|1999|p=399}}.</ref> rompen os lazos que se estableceron entre a idea republicana e o socialismo. En xullo, o proxecto de reforma financeira e social de Proudhon só obtén dous votos na asemblea. Nas [[Eleccións presidenciais francesas de 1848|eleccións presidenciais de decembro de 1848]], o «demócrata socialista» [[Alexandre Ledru-Rollin|Ledru-Rollin]] e o socialista [[François-Vincent Raspail|Raspail]] quedaron moi por detrás de [[Napoleón III de Francia|Bonaparte]] e [[Eugène Cavaignac (político)|Cavaignac]], Raspail, pola súa banda, só obtivo o 0,51 % dos votos. O socialismo francés, cuxa ideoloxía se volve cada vez máis confusa, queda en clara minoría fronte ao [[Partido da Orde (1848)|Partido da Orde]] (en francés [[:fr:Parti de l'Ordre|Parti de l'Ordre]]) nas [[Eleccións lexislativas francesas de 1849|eleccións lexislativas de 1849]]. O [[Golpe de estado do 2 de decembro de 1851|golpe de estado de 1851]] levado a cabo por [[Napoleón III de Francia|Luís Napoleón Bonaparte]] silenciou á maior parte da xeración de socialistas franceses de 1848. A maioría, como [[Félicité Robert de Lamennais|Lamennais]], [[Pierre Leroux|Leroux]], [[Louis Blanc|Blanc]], [[Philippe Buchez|Buchez]], [[Étienne Cabet|Cabet]], [[Victor Considerant|Considerant]] ou [[Constantin Pecqueur|Pecqueur]], cesan toda actividade política; algúns optan polo exilio. [[Louis Auguste Blanqui|Blanqui]] —a pesar do seu encarceramento e posterior exilio baixo o [[Segundo Imperio Francés|Segundo Imperio]]— e [[Pierre Joseph Proudhon|Proudhon]] continuaron, pola contra, escribindo e lograron manter, e mesmo consolidar, a súa influencia.<ref name="Droz1972p501-512"/> En Alemaña, a [[revolución de marzo|revolución de marzo de 1848]] foi acompañada de violentas folgas, que marcan o inicio dun movemento obreiro organizado. O escritor [[Stephan Born]], militante da [[Liga dos Comunistas]], contribúe á coordinación das asociacións obreiras e consegue evitar que caian na anarquía. Conduce ao nacemento dun "Comité Central de Traballadores" berlinés e, en setembro, da ''Arbeiterverbrüderung'' («Fraternidade Obreira»), que rapidamente se converte na organización obreira máis importante da Europa continental. [[Karl Marx|Marx]], que se atopa entón en Francia, prevé a longo prazo o compromiso do mundo obreiro na loita revolucionaria contra a burguesía e pretende preparar ao [[proletariado]] para iso. Tras desprazarse a [[:fr:Histoire de Mayence#Les soulèvements de 1848|Maguncia]], publicou as ''Dezasete reivindicacións do Partido Comunista'', un intento de adaptar os principios do ''[[Manifesto do Partido Comunista|Manifesto]]'' á realidade do momento. Ao considerar que o movemento obreiro carecía de consistencia política, decidiu suspender temporalmente a liga dos Comunistas: establecido en [[Colonia, Alemaña|Colonia]], optou por privilexiar a acción a través da prensa para reunir ás forzas progresistas e, con este fin, creou a ''[[Nova Gaceta Renana]]'' (''Neue Rheinische Zeitung''). Neste xornal, Marx desenvolve un programa de revolución europea e pon as súas esperanzas nunha guerra con [[Imperio Ruso|Rusia]] para liberar ás nacións sometidas. Tamén tenta converter a asociación obreira de Colonia na punta de lanza do movemento revolucionario; o seu pensamento difúndese fóra da provincia renana e varias asociacións de traballadores adoptan a ideoloxía do ''Manifesto''. Os xornalistas difunden, con maior ou menor precisión, a ideoloxía da liga. Marx é finalmente obxecto dunha orde de expulsión o 19 de maio de 1849 e o seu xornal debe deixar de publicarse. A derrota dos movementos revolucionarios en Alemaña na primavera de 1849 provocou o exilio dos demócratas, entre eles os socialistas alemáns: [[Friedrich Engels|Engels]], tras participar no levantamento en [[Estado de Baden|Baden]] e no [[Palatinado renano|Palatinado]], logrou fuxir a [[Suíza]]. Marx, refuxiado en [[Londres]], cre primeiro nun novo estalido revolucionario provocado por unha crise económica, pero en 1850, baseándose nos seus propios estudos, decide non esperar a curto prazo unha crise importante nin a vitoria do socialismo. A [[Liga dos Comunistas]] reconstituese con dificultade en Alemaña e segue influíndo nos círculos intelectuais mediante a difusión de [[panfleto]]s clandestinos, pero disólvese a finais de 1852 tras a detención de varios dos seus membros. Marx, aínda no exilio, pon fin ás súas actividades revolucionarias para dedicarse aos seus traballos de economía política. En Alemaña, as ideas de 1848 seguen difundíndose entre as asociacións de traballadores: en 1854, o Bundestag da [[Confederación Xermánica]] acaba intimando aos gobernos de todos os Estados alemáns a disolver as organizacións obreiras. As ideas socialistas, aínda que reducidas á clandestinidade, seguen difundíndose entre os círculos obreiros alemáns.<ref>{{harvsp|Droz|1972|p=458-477}}.</ref> No último terzo do século XIX xurdiron en Europa partidos dedicados ao [[socialismo democrático]], inspirados principalmente no [[marxismo]]. Durante unha semana en decembro de 1899, o [[Partido Laborista Australiano]] formou o primeiro goberno socialista do mundo cando foi elixido na [[Colonia de Queensland]] co primeiro ministro [[Anderson Dawson]] como líder..<ref>{{cita libro |apelido=Blainey |nome=Geoffrey |author-link=Geoffrey Blainey |title=A shorter history of Australia |publisher=[[Vintage Books]] |ano=2000 |location=Milsons Point, N.S.W. P |isbn=978-1740510332 |páxina=[https://archive.org/details/shorterhistoryof0000blai/page/263 263] |url=https://archive.org/details/shorterhistoryof0000blai/page/263}}</ref> [[Ficheiro:New Harmony, Indiana, por F. Bates.jpg|miniatura|upright|Nova Harmonía, un intento utópico proposto por [[Robert Owen]]]] Na primeira metade do século XX, a [[Unión Soviética]] e os [[Partido Comunista|partidos comunistas]] da [[Terceira Internacional]] en todo o mundo, chegaron a representar o socialismo en termos do [[Economía da Unión Soviética|modelo soviético de desenvolvemento económico]] e a creación de [[Economía planificada|economías planificadas centralmente]] dirixidas por un Estado que posúe todos os [[medios de produción]], aínda que outras tendencias condenaron o que consideraban unha falta de democracia. O establecemento da [[República Popular da China]] en 1949 supuxo a introdución do socialismo. China estableceu unha economía autosuficiente e autónoma, dirixida polo Estado e centrada na rápida industrialización.<ref>{{cita novas |last1=Selden|first1=Mark|author-link1=Mark Selden|data=1988 |title=Mao Zedong and the Political Economy of Chinese Development|url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/000944558802400202|journal=[[China Report]]|volume=24 |issue= 2|páxinas= 125–139|doi=10.1177/000944558802400202|data-acceso=20 de novembro do 2025}}</ref> Outras políticas incluíron a redistribución da terra e o [[movemento antidereitista]], seguido do desastroso [[Gran Salto Adiante]]. No Reino Unido, [[Herbert Morrison]] afirmou que "socialismo é o que fai o goberno [[Partido Laborista (Reino Unido)|laborista]]", mentres que [[Aneurin Bevan]] sostiña que o socialismo require que "as principais correntes da actividade económica sométanse á dirección pública", cun plan económico e a democracia obreira.<ref>Bevan, Aneurin, ''In Place of Fear'', p. 50, p. 126–128. MacGibbon and Kee, (1961).</ref> Algúns argumentaron que o capitalismo fora abolido.<ref>[[Anthony Crosland]] declarou: "[Á] pregunta "Segue sendo isto capitalismo?", eu respondería "Non"." En ''The Future of Socialism'' p. 46. Constable (2006).</ref> Os gobernos socialistas estableceron a [[economía mixta]] con [[Estatalización|nacionalizacións]] parciais e benestar social. En 1968, a prolongada [[guerra de Vietnam]] deu lugar ao xurdimento da [[Nova Esquerda]], socialistas que tendían a ser críticos coa Unión Soviética e a [[socialdemocracia]]. Os [[Anarcosindicalismo|anarcosindicalistas]] e algúns elementos da Nova Esquerda e outros favorecían a [[Economía planificada|descentralización]] a [[propiedade colectiva]] ([[:en:Collective ownership|en]]) en forma de [[cooperativa]]s ou [[consello obreiro|consellos obreiros]]. En 1989, a Unión Soviética viu o fin do [[comunismo]], marcado polas [[Revolucións de 1989]] en toda [[Europa Oriental|Europa do Leste]], que culminaron coa disolución da Unión Soviética en 1991. Os socialistas adoptaron as causas doutros movementos sociais como o [[Ecosocialismo|ecoloxismo]], o [[Feminismo socialista|feminismo]] e o [[progresismo]].<ref>{{cita libro |nome=Garrett Ward |apelido=Sheldon |título=Encyclopedia of Political Thought |editorial=[[Facts on File]]. Inc. |data=2001 |páxina=280}}</ref> === Difusión de ideas e nacemento dos partidos políticos === ==== Reestruturación da corrente socialista despois de 1848 ==== O declive e posterior fracaso dos movementos revolucionarios de 1848 deron lugar a un achegamento entre a oposición democrática moderada e as institucións monárquicas e autocráticas. Algúns demócratas asustáronse ante a radicalización das asociacións obreiras; pola contra, as autoridades conservadoras constataron que o exercicio dunha represión continua non impedira o rexurdimento do espectro revolucionario máis de medio século despois da Revolución Francesa. Este achegamento contribuíu a excluír aos socialistas do xogo político durante máis dunha década: "as asociacións sindicais e socialistas chegaron a sufrir entre dez e quince anos difíciles".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Wallerstein|2011|p=160}}.</ref> Esta exclusión ten importantes consecuencias a longo prazo. Definitivamente apartados da esquerda republicana, os socialismos europeos reorganízanse sobre bases autónomas. [[Ernest Labrousse]] destaca así que, tras un período entre 1815 e 1851 dedicado a especulacións ideolóxicas, o período entre 1851 e 1870 caracterízase pola constitución de elaboradas estruturas políticas e sociais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Wallerstein|2011|p=162}}.</ref>. [[Ficheiro:Le peuple Proudhon.jpg|miniatura|upright|O xornal ''Le Peuple'', publicado por [[Pierre Joseph Proudhon]] en 1848 e 1849.]] Entre os socialistas franceses restantes daquela en activo, [[Louis Auguste Blanqui|Blanqui]] profundou no seu socialismo a nivel doutrinal, pero seguiu concibíndoo como o resultado dunha revolución que sería liderada por unha minoría decidida. Opoñente a esta concepción dun socialismo estatal, [[Pierre Joseph Proudhon|Proudhon]] desenvolveu un pensamento complexo, que máis tarde lle valeu ser presentado por [[Piotr Kropotkin]] como un dos pais do [[anarquismo]]. Para Proudhon, despois de 1848, a solución para rexeitar tanto os gobernos burgueses como o comunismo de estado residía no que el denominou "anarquía positiva" ou [[mutualismo]], é dicir, non unha xustiza redistributiva exercida desde arriba, senón unha xustiza "conmutativa", baseada nas relacións contractuais entre cada un e todos. O mutualismo aparece entón como un desquite da [[Sociedade civil|sociedade]] sobre o [[Estado]]. Proudhon considérase revolucionario, pero hostil ao [[xacobinismo]] e ao [[terrorismo]]: El concibe a revolución como algo que non debe ser levada a cabo por unha vangarda revolucionaria, senón desde abaixo, é dicir, mediante a constitución dunha asociación voluntaria entre produtores e consumidores, segundo o principio do intercambio recíproco de produtos. Proudhon avogaba pola creación de empresas obreiras, [[Autoxestión|autoxestionadas]] e asociadas en federacións nacionais, que liberarán aos cidadáns da explotación; o [[federalismo]] político permitiria concretar o mutualismo económico reducindo ao mínimo o papel do [[Estado]] e permitindo ao [[proletariado]], constituído como un movemento á parte, escapar ao control da [[burguesía]]. Aínda que Proudhon considera que a propiedade é inxusta, non avoga pola expropiación xeral —opóndose neste punto aos comunistas da época— e respecta a posesión individual, aínda que a propiedade debe estar subordinada ao novo sistema económico: con todo, a obra de Proudhon non explica como se pode conciliar a herdanza coa igualdade.<ref name="Winock46"/>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=515-519}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=27}}.</ref> A influencia de Proudhon é enorme: as súas ideas alimentaron máis tarde as teorías anarquistas e socialistas de [[Mikhail Bakunin|Bakunin]] ou [[Aleksandr Herzen|Herzen]], o [[sindicalismo revolucionario]] de [[Fernand Pelloutier]], a acción das [[:fr:Bourse du travail|bolsas de traballo]], e mesmo foron posteriormente recuperadas por unha banda da [[Ultradereita|extrema dereita]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=34}}.</ref> Pola súa banda, o filósofo francés [[François Huet (filósofo)|François Huet]] tenta promover unha forma francesa de [[socialismo liberal]] que concilie o socialismo, o liberalismo e o cristianismo. O socialismo cristián de Huet, exposto en particular na súa obra “'Le Règne social du christianisme”' (1852), oponse tanto ao socialismo anarquista individualista como ao comunismo que nega a individualidade e avoga por unha sociedade baseada tanto nas liberdades económicas como nunha solidariedade garantida polo Estado, que garantiría a igualdade de oportunidades mediante a abolición das desigualdades de clase a través da repartición da riqueza. Profesor da [[Universidade de Gante]], Huet desempeña un papel importante na difusión do socialismo en [[Bélxica]]: algúns dos seus alumnos fundan unha sociedade dedicada ao seu pensamento, entre cuxos membros se atopa [[Émile de Laveleye]], futuro teórico importante do socialismo belga.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=25-30}}.</ref> [[Ficheiro:Gercen A I.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Alexandre Herzen]], un dos pais fundadores do socialismo ruso.]] No Reino Unido, o movemento socialista cristián, impulsado por personalidades como [[Frederick Denison Maurice]], [[John Malcolm Ludlow]] ou [[Charles Kingsley]], oponse tanto ao [[cartismo]], que considera demagóxico, como ao sistema [[capitalismo|capitalista]]. O socialismo cristián, que avoga por unha reforma espiritual e social da sociedade e a economía, estivo activo principalmente entre 1848 e 1854, antes de evolucionar principalmente cara á actividade de diversas fundacións educativas e [[cooperativa]]s.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=547-552}}.</ref> Os antigos militantes [[cartismo|cartistas]] británicos endurécense ideológicamente e achéganse máis claramente ao socialismo. [[George Julian Harney]] difunde nos seus artigos e na súa acción militante un socialismo inspirado directamente en [[Karl Marx|Marx]], con quen con todo acaba póndose a mal, reprochándolle o seu dogmatismo e a súa intolerancia. [[Ernest Charles Jones]] ([[:en:Ernest Charles Jones|en]]), outro militante procedente do cartismo, conservou durante máis tempo o favor de Marx e dedicouse, sen moito éxito, a difundir o [[Internacionalismo (política)|internacionalismo]] revolucionario entre a clase obreira británica. [[James Bronterre O'Brien]] ([[:en:James Bronterre O'Brien|en]]) pola súa banda, predica un socialismo moderado e reformista, purgado dos seus excesos revolucionarios e que anuncia o socialismo constitucional de tipo laborista. Os temas do socialismo democrático adquiren audiencia entre a clase obreira británica grazas, en particular, á súa difusión no Reynolds Weekly Newspaper, un xornal de gran tirada publicado por [[George William McArthur Reynolds]]. Entre 1850 e 1875, desenvólvese ademais no Reino Unido un importante movemento sindical, cun marcado interese polo internacionalismo. Con todo, o sindicalismo británico, que se [[Federalismo|federou]] a partir de [[1868]] no [[Trades Union Congress]], mostrouse pouco inclinado ás loitas ideolóxicas e revolucionarias, evolucionando pola contra cara a un [[reformismo]] partidario da paz social.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=558-572}}.</ref> En Italia, o socialismo difúndese progresivamente e non cobra realmente forma como forza política organizada até 1872. Pero moito antes desa data, as escolas de pensamento socialista adquiren influencia na Italia do [[risorgimento]], moi influenciada pola vida intelectual francesa: [[Giuseppe Mazzini]] aínda que non era socialista, gran parte do seu pensamento social inspirábase en [[Henri de Saint Simon|Saint-Simon]] e [[Charles Fourier|Fourier]], a súa acción tivo unha gran influencia no socialismo italiano, que xurdiu entre os disidentes do [[mazzinismo]] ([[:fr:Mazzinisme|fr]]). O revolucionario [[Carlo Pisacane]] ou o filósofo [[Giuseppe Ferrari]], influído por Proudhon, figuran, por motivos moi diversos, entre as primeiras figuras do socialismo italiano.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=237-245}}.</ref> Na [[Imperio Ruso|Rusia imperial]], que se distinguía doutras monarquías europeas por un [[absolutismo]] particularmente pouco receptivo aos cambios democráticos e cuxa clase obreira non se beneficiou, na segunda metade do século, de ningún dos avances sociais que experimentaron os proletariados doutros países, o socialismo apareceu esencialmente nos círculos intelectuais. Na década de 1830, [[Aleksandr Herzen]] e [[Nikolái Ogarev]] introduciron en Rusia as ideas socialistas, que tiñan dificultades para expresarse baixo un réxime [[autocracia|autocrático]]. Até 1905, o movemento socialista ruso foi case sempre clandestino e estivo animado en gran parte por exiliados políticos. Herzen, refuxiado en Londres na década de 1850, difunde clandestinamente en Rusia as revistas ''A estrela polar'' e, posteriormente, xunto con Ogarev, ''A campá''. Nas súas publicacións, ataca o absolutismo zarista e defende un socialismo campesiño, coa perspectiva dun comunismo esencialmente liberal.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=401-408}}.</ref> En Alemaña, o movemento socialista reaparece a principios da década de 1860, tras ser condenado polas autoridades conservadoras a unha década de clandestinidade.<ref name="Steger35">{{Cita Harvard sen parénteses|Steger|1996|p=35}}.</ref> Benefíciase indirectamente das loitas políticas pola unidade da nación alemá e, sobre todo, da debilidade do movemento liberal e democrático. Representantes moderados do [[movemento obreiro]] alemán, como [[Johann Jacoby]] ou [[Friedrich-Albert Lange|Friedrich Lange]], non logran unirse ao grupo parlamentario nacional-liberal; este último vaise aliñando progresivamente coas institucións da [[Reino de Prusia|monarquía prusiana]]. O espazo político, que permanece libre, é rapidamente ocupado por varios ''socialismos'' rivais.<ref name="Steger35"/>. ==== Partidos políticos e internacionais socialistas ==== ===== O nacemento da socialdemocracia e da Primeira Internacional ===== {{Véxase tamén|Primeira Internacional|Marxismo|Comuna de París|Socialdemocracia}} ====== Lasalleanismo ====== [[Ficheiro:Ferdinand Lassalle Portrait.jpg|miniatura|upright|[[Ferdinand Lassalle]], fondateur de la social-démocratie allemande.]] En 1863, [[Ferdinand Lassalle]] fundou o primeiro partido socialista alemán, a [[Asociación Xeral de Traballadores Alemáns]] (Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein, abreviado ADAV).<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=477-479}}.</ref> Lassalle, un brillante avogado, deuse a coñecer ao publicar varios panfletos políticos que causaron gran balbordo na época. O seu socialismo era ecléctico e combinaba, en particular, a [[loita de clases]] e a loita pola unidade nacional. A instauración dun Estado alemán único parecíalle un requisito indispensable para a construción dunha sociedade emancipada. O Estado sería entón garante dunha economía socializada, xestionada por múltiples cooperativas descentralizadas nas que o traballador percibiría a totalidade do valor da súa produción. Lassalle defende un [[socialismo de Estado]], xa que para el o Estado non é un instrumento de dominación de clase, senón unha ferramenta de xustiza social.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=108}}.</ref> Estas concepcións teóricas teñen importantes consecuencias prácticas. Para a ADAV, o derrocamento da sociedade burguesa non depende dunha revolución violenta, senón dunha sucesión de reformas graduais. Lonxe de illarse do xogo político institucional, o partido tenta utilizalo. Lassalle avoga así por un achegamento a [[Otto von Bismarck|Bismarck]]. O chanceler acolle con bastante favor estas iniciativas: segundo el, Lassalle é "unha personalidade política notable [dotada] de conviccións monárquicas e nacionalistas innegables".<ref name="Steger36">{{Cita Harvard sen parénteses|Steger|1996|p=36}}.</ref> As ideas de Lassalle, que prevé pasar ao socialismo favorecendo as cooperativas de produción obreira grazas á axuda do Estado, son ademais moi criticadas por [[Karl Marx|Marx]] e [[Friedrich Engels|Engels]], quen consideran que a [[Socialización dos medios de produción|socialización]] dos [[medios de produción]] só pode ser obra dun Estado proletario, é dicir, do propio proletariado.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Touchard|1958|p=625-626}}.</ref> [[Ficheiro:August Bebel, head-and-shoulders portrait, facing left, in oval LCCN91786289 (cropped).tif |miniatura|upright|[[August Bebel]].]] En 1864, Lassalle morre prematuramente, tras un [[duelo]] relacionado cun asunto sentimental. Aínda que segue sendo unha forza política importante, o ADAV non logra recuperarse da desaparición do seu líder.<ref name="Steger36"/> Outros socialistas alemáns, como [[Wilhelm Liebknecht]], discípulo de Marx que rompeu rapidamente con Lassalle, ou [[August Bebel]], reprochan ademais o ADAV que divida as forzas democráticas en Alemaña ao apoiarse exclusivamente nos obreiros: en setembro de 1865 créase o Partido Popular Alemán (Deutsche Volkspartei), que avoga polo sufraxio universal, pero cóidase de non alienar ao electorado burgués e limita o seu programa de reformas económicas ás cooperativas de produción.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=484-485}}.</ref>. ====== Os debates entre os socialistas clásicos ====== Pouco despois apareceu a teoría comunista [[marxismo|marxista]] que dende unha teoría crítica do [[comunismo]], desenvolveu unha proposta política, o [[socialismo científico]]. [[Karl Marx]] postula nunha das súas obras a diferenciación entre «valor de mercado» e «valor de cambio» dunha mercadoría e a definición de [[plusvalía]], sendo estas as súas maiores contribucións á [[economía política]]; non obstante, os economistas modernos non empregan estes conceptos do mesmo modo que o fan os seguidores da escola marxista do pensamento económico, argumentando que a teoría exposta por Marx non contempla a interacción total da ciencia económica e que se ve parcializada polo [[comunismo]]. Entre os socialistas houbo axiña unha divisón entre marxistas e [[anarquismo|anarquistas]], que eran a esencia máis próxima á ideoloxía marxista. O marxismo como teoría recibiu moitas críticas, e algunhas delas constituíron durante moitas décadas a base ideolóxica da maioría de partidos socialistas. Máis tarde, a raíz da [[Revolución rusa de 1917|Revolución rusa]] e da interpretación que lle deu [[Lenin]], o [[leninismo]] converteuse en foco de admiración dos partidos comunistas, agrupados baixo á IIIª Internacional. A teoría marxista constrúese conxuntamente co anarquismo. O anarquismo pódese inscribir dentro dos conceptos temperáns do socialismo, que como ideal busca que as persoas decidan sobre as súas vidas libre e independentemente, a abolición do Estado e de toda autoridade, exaltando o [[individuo]]. A meta do socialismo é construír unha sociedade baseada na [[Desigualdade social|igualdade]], a [[equidade]] económica, a iniciativa persoal, a [[cooperación]] moral dun individuo, eliminando as compensacións estratificadas por esforzo, promovendo estruturas políticas e económicas de distribución como por exemplo o [[seguro social]]. ====== A Primeira Internacional: entre Marx, Proudhon e Bakunin ====== [[Ficheiro:Marx3.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Karl Marx]] en 1861.]] [[Ficheiro:Engels 1856.jpg|miniatura|upright|[[Friedrich Engels]] en 1856.]] [[Ficheiro:Bakunin.png|miniatura|esquerda|upright|O anarquista ruso [[Mikhail Bakunin]], un opoñente de Marx dentro da Internacional.]] Nesa mesma época nace a [[Asociación Internacional dos Traballadores]] (AIT, alcumada a posteriori "Primeira Internacional"), creada en [[Londres]] o 28 de setembro de 1864, durante unha reunión que congregou a delegados de asociacións obreiras francesas e representantes de sindicatos británicos. [[Karl Marx]], convidado no último momento, está presente na tribuna, pero sen tomar a palabra. A AIT aparece inicialmente como o simple resultado dunha converxencia de intereses dos sindicalistas franceses e británicos que desexan unirse para responder á conxuntura social e política: o seu comité central provisional reúne a británicos e franceses, pero tamén a emigrantes alemáns, italianos e suízos. No plano ideolóxico, os partidarios de Marx conviven con liberais, proudhonianos, antigos cartistas, sindicalistas e socialistas de todas as tendencias. Con todo, Marx desempeña un papel decisivo no subcomité encargado de elaborar os estatutos provisionais e a declaración de principios: o seu futuro adversario, o suízo [[James Guillaume]], reprocharalle que adquira unha importancia desmesurada e que desvíe a AIT en beneficio dos seus intereses ideolóxicos. A Internacional pronto implántase noutros países europeos, como [[Bélxica]] ou [[España]]. A finais da década de 1860, estalan folgas en Francia: o Goberno imperial atribúe indebidamente a súa autoría á AIT e reprime os movementos co exército, mentres que os militantes socialistas son detidos. A pesar da represión, estes movementos contribúen á afluencia de membros obreiros. A Internacional alcanza o seu apoxeo a principios da década de 1870;<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=603-615}}.</ref> con todo, está infestada de conflitos que enfrontan a Marx cos discípulos de [[Pierre Joseph Proudhon|Proudhon]] (este último falecido en xaneiro de 1865) e, posteriormente, co [[Anarquismo|anarquista]] ruso [[Mikhail Bakunin]], que se une á AIT en 1868. Marx avogaba pola organización política do proletariado de cada país en forma dunha «partido-clase», que favorecería coas súas loitas a toma do poder por parte dos traballadores; estes últimos aplicarían entón unha [[ditadura do proletariado]] provisional antes de chegar á [[sociedade sen clases]]. Os proudhonianos, pola contra, seguen unha liña decididamente antiestatal e rexeitan a loita política, vendo o futuro no [[mutualismo (teoría económica)|mutualismo]] e as [[cooperativa]]s. Os discípulos de Proudhon quedaron en clara minoría a partir de 1867 e a influencia do proudhonismo tendeu a declinar entre a nova xeración de militantes.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=53-54}}.</ref>. O pensamento marxista gana influencia no movemento socialista: Karl Marx constrúe unha obra filosófica baseada nunha análise científica das realidades históricas, sociais e económicas e nunha visión da historia impulsada pola loita de clases. En 1867, publica o primeiro libro de ''[[Das Kapital|O Capital]]'', que non ten unha repercusión inmediata, aínda que a AIT recomenda a súa lectura, pero que inflúe profundamente a medio prazo no pensamento socialista ao proporcionar unha análise crítica do [[capitalismo]]. Os libros segundo e terceiro foron completados e publicados por [[Friedrich Engels|Engels]] tras a morte de Marx, e [[Karl Kautsky]] encargouse posteriormente de dar forma a outros borradores deste último.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=575-601}}.</ref> En contraposición á corrente de pensamento coñecida como [[socialismo utópico]] (ou socialismo crítico-utópico) de Saint-Simon, Fourier ou Proudhon, o socialismo de Marx é denominado polos seus discípulos, entre eles o propio Engels, como [[socialismo científico]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=430-449}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Touchard|1958|p=611-660}}.</ref> Desde a perspectiva do socialismo científico, que se basea no [[materialismo histórico]], a historia declárase obxecto dunha ciencia exacta, suxeita a leis de transformación derivadas da necesidade dos seres humanos de producir vida mediante o [[Traballo (socioloxía)|traballo]] e o intercambio.<ref name="Courtois p514-516"/> No Reino Unido, que foi o seu primeiro alicerce, a AIT fracasou xa en 1867-1868: os sindicalistas non aceptaban as ideas de Marx sobre a substitución da loita económica por unha loita política no marco dun partido. O sindicalismo británico adoptou unha orientación claramente reformista e afastouse da AIT.<ref name="Droz618">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=618-626}}.</ref> Nesa mesma época, noutros países europeos, a Internacional desenvólvese, especialmente a raíz do entusiasmo revolucionario nado do episodio da [[Comuna de París]]. Aínda que a Comuna —obra de tendencias políticas dispares— non constitúe propiamente unha revolución socialista, entre os seus membros atópanse membros da AIT como [[Louis-Eugène Varlin|Eugène Varlin]], [[Charles Longuet]] (futuro xenro de [[Karl Marx|Marx]]) ou [[Benoît Malon]]. Entre os socialistas da Comuna atopábanse blanquistas, proudhonianos e marxistas, estes últimos claramente minoritarios e sen desempeñar un papel esencial. A revolución parisiense de 1871 e o seu esmagamento durante a [[semana sanguenta]] constitúen feitos determinantes para o socialismo francés: o [[movemento obreiro]] francés e o socialismo unifícanse grazas á experiencia da loita; varias personalidades destacadas do socialismo francés, como [[Édouard Vaillant]], [[Jean Allemane]] ou [[Jules Guesde]], participaron na Comuna, experiencia que contribuíu a forxar o seu posterior compromiso político. Con todo, a recuperación da memoria da Comuna deu lugar, nas décadas seguintes, a interpretacións ás veces conflitivas do acontecemento.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=527-533}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=179-198}}.</ref> O episodio da Comuna de París tivo ademais unha gran repercusión en toda Europa: ao dar a sensación de que a revolución social era posible, influíu nos contextos políticos de varios países. En [[Bélxica]], as organizacións obreiras floreceron. En [[Reino de Italia (1861-1946)|Italia]], a culminación do [[Risorgimento|proceso de unificación do país]] e o declive do [[mazzinismo]] ([[:fr:Mazzinisme|fr]]) -especialmente despois de que Mazzini condenase a Comuna de París- o apoio de [[Giuseppe Garibaldi]] para quen o socialismo é "o sol do futuro", contribúen ao nacemento de numerosas seccións italianas da AIT. En [[España]], a cuestión da sucesión ao trono, a continuación do conflito [[carlismo|carlista]] e a proclamación da [[Primeira República Española|República]] en 1873 favorecen o compromiso revolucionario. En [[Reino de Hungría|Hungría]] e en [[Imperio Ruso|Rusia]], os movementos de inspiración socialista, até entón limitados principalmente ao ámbito dos emigrantes políticos, desenvólvense tras a Comuna: as ideas da AIT contribúen directamente á formación dos [[Narodniki]] (populistas) rusos, influenciados polas ideas de [[Alexander Herzen|Herzen]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=618-620}}.</ref> [[Ficheiro:Guillaume_james.jpg|miniatura|upright|James Guillaume]] A pesar destes avances do ideal socialista, a Internacional segue profundamente dividida entre, por unha banda, [[Mikhail Bakunin|Bakunin]] e os seus discípulos, libertarios e defensores dun socialismo "antiautoritario", e, por outro, os "centralizadores" liderados por Marx. Bakunin, por outra banda, consegue un reforzo de luxo ao sumar á súa causa a [[James Guillaume]]. No congreso de [[Basilea]] de 1869, os partidarios de Marx quedan en minoría. Aínda que ambas as faccións parecían reconciliarse temporalmente nos seus xuízos sobre a [[Comuna de París (1871)|Comuna de París]], o conflito reavivouse na conferencia internacional de Londres en setembro de 1871: Marx fixo votar unha resolución que estipulaba que a conquista do poder político debía ser o primeiro deber da clase obreira. Ao ano seguinte, durante o congreso da [[A Haia|Haia]], Bakunin e Guillaume foron expulsados pola maioría dos participantes. A sede do Consello Xeral trasládase fóra de Europa, a [[Nova York]], o que equivale a unha liquidación encuberta da Asociación Internacional de Traballadores. A Internacional debilítase en Estados Unidos e, en xullo de 1876, a conferencia de [[Filadelfia]] decreta a disolución do Consello Xeral. Pola súa banda, Bakunin e Guillaume reorganizan a partir de 1872 aos "antiautoritarios", pero a Internacional disidente, que funciona sobre a base da autonomía federal e defende a [[folga xeral]] como medio de emancipación do proletariado, só reúne a pequenas minorías e deixa rapidamente de existir. O propio Bakunin afástase dela a partir de 1874 e morre dous anos máis tarde. Varios comuneiros no exilio, como [[Benoît Malon]] e [[Jules Guesde]], abandónana á súa vez. A Internacional Antiautoritaria celebrou o seu último congreso en 1877, e a súa [[federación do Xura]] celebrou o seu propio en 1880.<ref name="Droz618"/>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=52-57}}.</ref> ====== Desde o fin da Internacional até o auxe da socialdemocracia alemá ====== [[Ficheiro:Bebel1863.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[August Bebel]] en 1863.]] As divisións e posterior desaparición da Internacional non frearon o avance das ideas socialistas: a finais da década de 1860, [[August Bebel]] e [[Wilhelm Liebknecht]] tentaron crear un "gran partido obreiro revolucionario" cuxo núcleo sería a Federación de Asociacións Obreiras Alemás; dedicáronse a constituír cooperativas sindicais internacionalistas, independentes do Partido Popular pero orientadas segundo o espírito da Internacional. En agosto de 1869, durante o congreso da Federación en [[Eisenach]], fundouse o Partido Socialdemócrata dos Traballadores (“'Sozialdemokratische Arbeiterpartei”', SDAP, tamén traducido como "Partido Laborista Socialdemócrata").<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=488-489}}.</ref> Durante a [[Guerra franco-prusiana|guerra de 1870]], Bebel e Liebknecht, seguidos polos deputados lassalianos, opuxéronse á votación dos créditos militares, o que lles valeu ser detidos polo goberno de [[Otto von Bismarck|Bismarck]] e acusados de alta traizón. A Comuna de París espertou o entusiasmo dos socialistas alemáns, tanto dos "lassalianos" como dos "eisenachianos". O contexto da unidade alemá fixo máis urxentes os chamamentos á unificación das familias socialistas alemás, reclamada en particular polos sindicalistas internacionalistas no seu congreso de 1872.<ref name="Droz490">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1972|p=490-498}}.</ref>{{,}}<ref name="Winock107">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=107-112}}.</ref> Aínda que aínda non alcanzou a unidade política, o socialismo difúndese nos círculos intelectuais: o termo "socialismo de la cátedra" designa así os traballos de diferentes académicos alemáns, como [[Gustav von Schmoller]] ou [[Adolph Wagner]], que se esforzan por vincular a economía e a moral para facer da [[economía política]] un instrumento de reorganización social.<ref>Jean-Claude Filloux, ''Durkheim et le Socialisme'', Droz, 1977, p. 24.</ref> En 1874, o [[Imperio Alemán|Imperio alemán]] atópase nunha situación económica difícil, tras anos de prosperidade, o que provoca manifestacións obreiras e un avance electoral dos socialistas; en xuño de 1874, a xustiza alemá obtén a prohibición provisional da ADAV e da sección berlinesa do SDAP. Neste contexto, en febreiro de 1875 inícianse en [[Gotha]] as negociacións para a fusión dos movementos, que culminan nun texto de compromiso de inspiración marxista, pero que dá un amplo espazo ás ideas lassalianas. O congreso de Gotha culminou, o 27 de maio de 1875, coa adopción dun novo programa para o SDAP, mentres que a ADAV desapareceu definitivamente. Marx e Engels mostráronse descontentos con este programa, que lles parecía oportunista e anticientífico, pero non romperon por iso co partido socialdemócrata. Marx redactou para a ocasión o texto ''[[Crítica ao programa de Gotha]]'', coñecido naquela época só por uns poucos iniciados, no que denunciaba as ideas lassalianas e afinaba o concepto de [[ditadura do proletariado|ditadura revolucionaria do proletariado]]. En 1878, tras dous intentos de atentado anarquista contra o emperador que atribúe aos socialdemócratas, Bismarck fai aprobar unha [[Lei antisocialista|lei de excepción contra os socialistas]], cuxas organizacións quedan prohibidas. No entanto, algunhas personalidades socialistas poden seguir sendo elixidas deputados ao [[Reichstag (Imperio alemán)|Reichstag]], de forma individual.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=24}}.</ref> A saída de Bismarck, en 1890, foi seguida rapidamente pola derrogación da lexislación antisocialista: os [[sindicato]]s desenvolvéronse e o partido alemán, que en 1890 adoptou o seu nome definitivo de [[Partido Socialdemócrata de Alemaña]] (Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD), gana numerosos escanos. O SPD pronto se converte no modelo a seguir para outros partidos europeos, grazas á estreita alianza entre o partido e os sindicatos: os líderes sindicais adoitan ser tamén representantes electos do partido. En torno ao dobre núcleo partido-sindicatos constitúese unha rede de organizacións paralelas —cooperativas de consumo, sociedades educativas... — que pronto constitúen unha contrasociedade obreira no [[Imperio Alemán|Imperio alemán]]. Os avances electorais do SPD son a partir de entón constantes: en 1912 ten máis dun millón de afiliados e convértese no primeiro partido do [[Reichstag (Imperio alemán)|Reichstag]], cun 35 % dos votos e 110 deputados.<ref name="Droz490"/>{{,}}<ref name="Winock107"/> ===== Desenvolvemento dos partidos socialistas europeos e nacemento da Segunda Internacional ===== ====== Nacemento dos partidos obreiros en toda Europa ====== [[Ficheiro:Pablo_Iglesias_Posse,_fundador_del_PSOE.jpg|miniatura|upright|Pablo Iglesias Posse, fundador do PSOE]] No resto de Europa, o último cuarto do século XIX estivo acompañado dun auxe decisivo das organizacións obreiras: o movemento socialista organizouse principalmente en forma de partidos políticos;<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=58}}.</ref> Entre os anos 1870 e 1890, xurdiron numerosos partidos socialistas en todos os países europeos.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=18}}.</ref> O [[Partido Socialista Obrero Español|Partido Socialista Obreiro Español]] (PSOE), fundado en 1879, non era nun principio máis que un modesto grupo madrileño, pero estruturouse realmente a partir de 1888; Ese mesmo ano, [[Pablo Iglesias Posse]], fundador do PSOE, creou tamén a [[Unión General de Trabajadores|Unión Xeral de Traballadores]], sindicato aliado do partido e que constituía, de feito, a forza máis importante. O movemento socialista español desenvólvese nun contexto político tenso, marcado por unha forte presenza [[anarcosindicalismo|anarcosindicalista]] e revolucionaria.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=312-318}}.</ref> Nos [[Países Baixos]], a [[Liga Socialdemócrata (Países Baixos)|Liga Socialdemócrata]] nace en 1881<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=127}}. </ref>; sufriu unha escisión cando unha minoría, que desexaba crear un partido socialdemócrata seguindo o modelo alemán, opúxose á maioría antiestatista liderada por [[Ferdinand Domela Nieuwenhuis]] e fundou o [[Partido Socialdemócrata dos Traballadores (Países Baixos) |Partido Socialdemócrata dos Traballadores]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=61}}.</ref>. O [[Partido Socialista Belga|Partido Obreiro Belga]], fundado en 1885, conta entre os seus fundadores con [[Louis Bertrand (político)|Louis Bertrand]] ([[:fr:Louis Bertrand (homme politique)|fr]]) e [[César De Paepe]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=323-325}}.</ref>. No [[Imperio Austrohúngaro|imperio austrohúngaro]], celébrase en decembro de 1888 o congreso de unificación do [[Partido Socialdemócrata de Austria|Partido Socialdemócrata Obreiro]] austríaco (Sozialdemokratische Arbeiterpartei, SDAP). O partido estivo dominado até 1918 pola personalidade do seu fundador, [[Victor Adler]]. Nas primeiras eleccións con sufraxio universal de 1907, o partido logrou un avance inmediato. A influencia marxista na socialdemocracia austriaca tradúcese no nacemento dunha corrente de pensamento pragmática e de gran vitalidade intelectual, bautizada co nome de [[austromarxismo]], na que os traballos de [[Otto Bauer]] caracterízanse por unha rehabilitación da idea de [[nación]].<ref name="Winock1992p115-117">{{harvsp|Winock|1992|p=115-117}}.</ref> Tamén no imperio austrohúngaro fundase en 1890 o [[Partido Socialdemócrata de Hungría]] (MSZDP) co apoio do partido austríaco, pero pronto tivo que enfrontarse a varios outros partidos socialistas rivais.<ref>{{harvsp|Droz|1974|p=101-102}}.</ref> En [[Suíza]], a presenza durante o século XIX de numerosos exiliados políticos alemáns, especialmente tras as revolucións de 1848, favoreceu a difusión das ideas socialistas e do sindicalismo, o que deu lugar a finais de século ao [[Partido Socialista Suízo]] (en francés, ''Parti socialiste suisse'', en alemán : ''Sozialdemokratische Partei der Schweiz'', en italiano, ''Partito Socialista Svizzero'').<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=333-340}}.</ref> En 1889, tras o acordo de 69 asociacións obreiras, fundouse o Partido Socialdemócrata Sueco dos Traballadores, que rapidamente puxo a énfase na primacía da acción parlamentaria e a conquista do sufraxio universal, que só podía obterse mediante unha alianza cos partidos burgueses de esquerda. Desde o primeiro congreso do partido sueco, descartouse a perspectiva dunha revolución violenta e, aínda que inicialmente non se descartou a referencia marxista, esta quedou en papel mollado.<ref name="Winock1992p117-119">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=117-119}}.</ref>{{,}}<ref name="Droz1974p116-119">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=116-119}}.</ref> O [[Partido dos Traballadores Noruegueses]] fundouse en 1887.<ref name="Winock119">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=119}}.</ref> O [[Socialdemócratas (Dinamarca)|Partido Socialdemócrata de Dinamarca]] fundouse en 1871 como sección da [[Asociación Internacional dos Traballadores|Internacional]], pero non logrou avances electorais até 1883: en 1898, os socialistas daneses recibiron o apoio de diversas organizacións sindicais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=120}}.</ref>. [[Filippo Turati]] foi un dos fundadores, en 1892, do ''Partido dos Traballadores Italianos'', que ao ano seguinte pasou a chamarse ''Partido Socialista dos Traballadores Italianos'', antes de reformarse en 1895 co nome de [[Partido Socialista Italiano]]: nos seus primeiros anos, o partido italiano atraeu ás súas filas ao ''[[Fasci Siciliani]]'', que sumiron a [[Sicilia]] nun estado case insurreccional.<ref name="Droz263">{{harvsp|Droz|1974|p=263-275}}.</ref> O [[Partido Socialista Polaco]] (PPS), que milita pola [[independencia]] de Polonia respecto ao [[Imperio Ruso|imperio ruso]], aparece en 1892; ao ano seguinte tivo que enfrontarse á competencia doutro partido socialista, a [[Socialdemocracia do Reino de Polonia e Lituania|Socialdemocracia do Reino de Polonia]] (SDKP), fundado por [[Rosa Luxemburg]] e [[Leo Jogiches]]. A diferenza do PPS, o SDKP opúñase á independencia de Polonia, xa que consideraba que a clase obreira non debía dividirse polo [[nacionalismo]].<ref>Elzbieta Ettinger, ''Rosa Luxemburg : une vie'', Belfond, 1990, p. 68-71.</ref> ====== As divisións dentro do socialismo francés ====== [[Ficheiro:JauresACarmaux.jpg|miniatura|upright|Estatua de [[Jean Jaurès]] en [[Carmaux]].]] En [[Francia]], durante as primeiras décadas da [[Terceira República Francesa|Terceira República]], o movemento socialista permaneceu moi dividido e seguiuno estando durante máis tempo que en Alemaña. No extremo esquerdo da tendencia republicana, o socialismo exercía un atractivo tal que levou a bautizar a esta corrente como "radical-socialista". O termo "socialismo radical" aparece en 1881, cando o utiliza o comité de apoio a [[Georges Clemenceau]]. Xurdiron movementos como a [[Alliance socialiste républicaine]] (ASR) ([[:fr:Alliance socialiste républicaine|fr]]) dirixida por [[Stephen Pichon]], un achegado de Clemenceau, que aspiraba así a achegarse aos militantes socialistas parisienses, á vez que se situaba nunha liña claramente antimarxista e máis ben na tradición [[blanquismo|blanquista]]. Con todo, o transplante non calla e, nas décadas seguintes, a pesar de utilizar o adxectivo "socialista", os radicais socialistas seguen sendo, no plano partidista, unha familia política distinta dos socialistas propiamente ditos.<ref name="Huard">Raymond Huard, Gérard Baal, Gilles Le Béguec, Gisèle Bernstein, ''Un siècle de radicalisme'', Presses Universitaires du Septentrion, 2004, p. 36-50.</ref> En 1901, as correntes radicais deron lugar ao [[Partido Republicano Radical e Radical Socialista]]<ref name="Huard"/>. Os radicais diferenciábanse dos socialistas, entre outras cousas, polo seu apego á [[propiedade privada]]: o Partido Radical, aínda que no seu programa oficial, adoptado en 1907, avoga pola [[Abolición do traballo asalariado|desaparición do salario]] e a loita contra o "feudalismo capitalista", fai da defensa da propiedade individual un dos alicerces da súa ideoloxía. O radicalismo enxalza sobre todo aos [[Traballador independente|traballadores autónomos]], atraendo a un electorado procedente do campesinado propietario ou das clases medias<ref>[[Michel Winock]], [[Jean-Pierre Azéma]], “'A Troisième République”', Calmann-Lévy, 1970, p. 318-319.</ref>. No panorama político francés, o radical-socialismo identifícase sobre todo coa [[:fr:Républicanisme en France au XIXe siècle|defensa da República]], do [[Laicismo en Francia|laicismo ]] e dos "pequenos" fronte aos "grandes". O Partido Radical, cuxo electorado é principalmente provincial, incluso [[rural]], é ante todo o partido da "xente humilde", entendida como o conxunto da pequena burguesía e os proletarios: non avoga pola loita, senón pola colaboración entre clases<ref>[[Jean Touchard]] (dir.), “'A Gauche en France 1900-1981”', Seuil, 1977, p. 105-134.</ref>. Posteriormente, algúns radicais seguen reivindicando explicitamente o socialismo, como [[Alfred Naquet]] quen, na súa obra ''Socialisme collectiviste et socialisme libéral'' (1890), teoriza un "[[socialismo liberal]]" alternativo ao preconizado polo [[marxismo]], que considera liberticida<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=30-34}}. </ref>{{,}}<ref name="Droz1974p116-119"/>. Por outra banda, os radicais franceses asócianse rapidamente coa discrepancia entre o seu discurso moi orientado á esquerda e a súa xestión moderada dos asuntos públicos, que só se traduce en modestos avances sociais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=64}}.</ref>. Nos anos 1880-1890, os socialistas franceses, cuxo peso político era inicialmente bastante débil, dividíronse en diferentes grupos, sindicatos e círculos detrás de personalidades como [[Jules Guesde]] e o xenro de Marx, [[Paul Lafargue]] (dirixentes do [[Partido Obreiro Francés]], cuxo programa, redactado por Guesde, obtivo o "[[Imprimatur]]" (aprobación ) do propio Marx),<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=20}}.</ref> [[Édouard Vaillant]] ([[Partido Socialista Revolucionario (Francia)|Partido Socialista Revolucionario]]), [[Paul Brousse]] ([[Federación de Traballadores Socialistas de Francia]]) ou [[Jean Allemane]] ([[:fr:Jean Allemane|fr]]) ([[Partido Obreiro Socialista Revolucionario]]). As diferentes tendencias socialistas francesas rivalizan entre si, ás veces violentamente, entre outras cousas pola cuestión dos [[sindicato]]s. Os [[:fr:Guesdisme|guesdistas]], de tendencia [[marxismo|marxista]], quererían subordinar o sindicato ao partido, mentres que os allemanistas, partidarios dun goberno desde a base e do principio do [[mandato imperativo]], defenden o contrario.<ref name="Winock7481">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=74-81}}.</ref> O [[anticapitalismo]] dos socialistas franceses tamén establece pontes con certas correntes [[antisemitismo|antisemitas]]: [[Édouard Drumont]] preséntase gustosamente naquela época como socialista e multiplica os contactos cos guesdistas ou os socialistas independentes, contribuíndo tamén a popularizar a idea do «banco xudeu» entre os discípulos de Blanqui ou Proudhon.<ref>[http://www.histoire.presse.fr/recherche/qu-est-ce-qui-fait-courir-drumont-01-12-2007-5659 Qu'est-ce qui fait courir Drumont ?], ''[[L'Histoire (revue)|L'Histoire]]'', nº 326, decembro de 2007.</ref>. En 1892 créase o sindicato [[:fr:Fédération des Bourses du travail|Fédération des Bourses du travail]] (Federación de Bolsas de Traballo), dirixida por [[Fernand Pelloutier]], oposto ao socialismo dos "políticos", avoga pola [[folga xeral]] como instrumento político e senta as bases do [[sindicalismo revolucionario]]. En 1893, os socialistas franceses logran o seu primeiro avance electoral e obteñen algo menos de cincuenta deputados: este éxito provoca un enfraquecemento da liña revolucionaria en beneficio do socialismo de partido. A falta de unidade do movemento obreiro en Francia e o baixo nivel teórico dos marxistas franceses —o socialismo seguía estando moi ligado ás tradicións republicanas en Francia— fixo que o socialismo francés, xunto cos radicais, só representase un dos elementos da esquerda, a diferenza dos socialdemócratas do centro e o norte de Europa.<ref name="Winock7481"/> Os guesdistas tiveron que abandonar a Federación de Sindicatos en 1894 e, en 1895, víronse obrigados a aceptar a aparición dunha [[Confederación Xeral do Traballo]] (CXT) que nunca puideron controlar. En 1896, os diferentes grupos socialistas parecen aceptar un programa mínimo común, grazas sobre todo aos esforzos de [[Alexandre Millerand]] por sentar as bases dunha unión, pero as vicisitudes e os conflitos relacionados co [[caso Dreyfus]] atrasan aínda máis a unificación dos socialistas franceses. A entrada de Millerand en 1899 no [[:fr:Gouvernement Waldeck-Rousseau|goberno]] de [[Pierre Waldeck-Rousseau]], onde ocupa un posto xunto ao "masacrador da Comuna", o xeneral [[Gaston de Galliffet|Galliffet]], provoca a indignación dos guesdistas. A unidade posponse de novo, aínda que Millerand puido aproveitar a súa presenza no Goberno para conseguir a redución progresiva da xornada laboral a dez horas. A familia socialista francesa segue dividida polas oposicións entre dirixentes como [[Jules Guesde]] e [[Jean Jaurès]]: ao contrario que Guesde, Jaurès apoia ao goberno de Waldeck-Rousseau e logo ao do seu sucesor, o radical [[Émile Combes]], que chegou ao poder no momento da vitoria do [[bloque de esquerdas]] ("bloc des gauches").<ref name="Candar1996p20-21">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=20-21}}.</ref> Con todo, a alianza entre socialistas e radicais dentro do bloque de esquerdas vese afectada pola indiferenza mostrada por Combes cara á [[cuestión social]]: os socialistas tiveron que retirarlle rapidamente o seu apoio.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=65}}.</ref> O [[Partido Socialista Francés (1902)|Partido Socialista Francés]] fundouse en 1902 mediante a fusión dos [[:fr:Socialistes indépendants|socialistas independentes]], a [[Federación de Traballadores Socialistas de Francia]] e o [[Partido Obreiro Socialista Revolucionario]], pero non foi até abril de 1905, durante o [[:fr:Congrès du Globe|Congreso do Globo]], cando se logrou a unión da maioría dos socialistas franceses, reclamada pola Internacional, no seo da [[Sección Francesa da Internacional Obreira]] (SFIO). Jaurès saudou nesa ocasión o "fermoso sol da unidade". Con todo, unha pequena minoría de socialistas independentes seguiu manténdose á marxe da SFIO. En decembro de 1905, Jaurès e [[Aristide Briand]] conseguiron a aprobación da [[Lei francesa de separación da Igrexa e do Estado de 1905|lei de separación da Igrexa e o Estado]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=61, 78-79}}.</ref>{{,}}<ref name="Candar1996p20-21"/>. ====== O nacemento do laborismo británico ====== [[Ficheiro:Socialism Throttling the Country.jpg|miniatura|upright|esquerda|"O socialismo estrangula ao país": cartel antisocialista do [[Partido Conservador (Reino Unido)|Partido Conservador británico]] (1909).]] No [[Reino Unido]] existían diversas escolas de pensamento socialista, que polo momento non daban lugar a un movemento político de envergadura. En 1884 fundouse a [[Sociedade Fabiana]] (en inglés Fabian Society), un círculo de reflexión sen unha unidade ideolóxica real, pero que avoga por un [[socialismo de estado]] que consistiría na garantía por parte do Estado da igualdade e a seguridade: o socialismo fabiano, na súa primeira versión, non lle debía nada ao marxismo e constitúe un tipo de "socialismo utilitarista".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Touchard|1958|p=754-756}}. </ref> A partir dos primeiros anos do século XX, aparece no Reino Unido unha forma de partido socialdemócrata, comparable ao modelo alemán pola alianza entre o partido e os sindicatos, coa diferenza de que os sindicatos son anteriores ao partido e danlle orixe: ademais, o termo utilizado non é "socialdemocracia", senón "''labour movement''" », é dicir, [[movemento obreiro]], cuxa contracción "labourism" tradúcese ao galego como «laborismo». O desexo dos sindicatos británicos de ter representación no Parlamento está na orixe do movemento laborista: en 1893 fundouse o [[Partido Laborista Independente]], dirixido por [[James Keir Hardie]], cun programa [[:fr:Collectivisme économique|colectivista]] e democrático. Pero a opinión pública británica mostrouse pouco receptiva ao socialismo e o partido sufriu un desalentador revés electoral en 1895. Non foi até 1899 cando os sindicalistas decidiron, no seu congreso anual, a necesidade de ter un representante político: en 1900 creouse, nun congreso especial, o Comité para a Representación do Traballo, que en 1906 converteuse no [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista]] (''Labour Party''), dirixido primeiro por Hardie e logo por [[Ramsay MacDonald]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=120-121}}.</ref>.O Partido Laborista británico, no momento da súa creación, só tiña como obxectivo harmonizar o papel dos sindicatos para lograr unha transformación da sociedade, e non ter unha identidade política propia.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=580}}.</ref> ====== As orixes do social-liberalismo ====== [[Ficheiro:Leonard Trelawny Hobhouse , c1910.jpg|miniatura|upright|[[Leonard Trelawny Hobhouse]], un dos creadores do social-liberalismo, especialmente a través do seu libro ''Liberalism'', publicado en 1911.]] O [[social-liberalismo]], inspirado nas ideas de [[John Stuart Mill]], desenvólvese a principios do século XX nos círculos intelectuais británicos: [[Leonard Trelawny Hobhouse]], en particular, convértese no seu libro ''Liberalism'' (publicado en 1911) no teórico dun "novo liberalismo" que concibe a liberdade como a de todos os membros da comunidade e que, por tanto, daría máis espazo á intervención estatal. Atopa unha forma de [[socialismo liberal]], no que o Estado non debe coartar a iniciativa, senón que, pola contra, debe corrixir as inxustizas e garantir as condicións para a iniciativa individual. O socialismo liberal, tal e como o conciben autores como Hobhouse e [[John Atkinson Hobson]], sitúase nas antípodas tanto do socialismo hostil á iniciativa e a propiedade privada como do liberalismo dogmático: o seu principio é respectar as iniciativas que xorden desde as bases e o desenvolvemento persoal de cada individuo.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=16-22}}.</ref> ====== A Segunda Internacional ====== {{Véxase tamén|Segunda Internacional}} A evolución do socialismo europeo e parte dos seus debates teñen lugar no marco dunha nova organización internacional, denominada [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]] (tamén coñecida como [[Segunda Internacional]] e "Internacional Socialista"), fundada en París en 1889: no ano do centenario da [[Revolución Francesa]], os representantes de varios países europeos decidiron reunir un gran congreso obreiro internacional, cuxa preparación foi confiada á [[Federación de Traballadores Socialistas de Francia]] de [[Paul Brousse]]: pero a rivalidade entre os [[Posibilismo (política)|posibilistas]] de Brousse e os [[marxismo|marxistas]] de [[Jules Guesde]] deu lugar á celebración de dous congresos separados. O congreso "marxista" decide, entre outras cousas, facer do 1 de maio —futura [[Día Internacional da Traballadores|Festa dos Traballadores]]— na data dunha manifestación mundial para a redución legal da xornada laboral. En 1891 celébrase en [[Bruxelas]] un único congreso, xa que os socialistas belgas lograron fusionar as dúas correntes xurdidas dos congresos de París. En 1896, o Congreso de Londres derivou nun enfrontamento frontal entre, por unha banda, os defensores da conquista do poder político a través dunha lóxica de partido e, por outro, os partidarios da autonomía obreira, é dicir, os antiparlamentarios, os [[sindicalismo revolucionario|sindicalistas revolucionarios]] e os libertarios. Os [[Socialismo libertario|anarquistas]] foron entón excluídos da Internacional, o que beneficiou aos defensores do socialismo de partido, mentres que a [[:fr:Démocratie parlementaire|democracia parlamentaria]] tendía a afianzarse en Europa. Até 1900, a Internacional Obreira existiu esencialmente a través dos seus congresos; a partir desa data, estableceuse unha [[Buró Socialista Internacional|Oficina Socialista Internacional]] (OSI), cunha secretaría permanente con sede en Bruxelas que garante a continuidade. A partir de 1905, o belga [[Camille Huysmans]] convértese en secretario da OSI, que agora conta coas súas propias publicacións.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=58-62, 128-129}}.</ref>. A Internacional Obreira conserva unha gran diversidade ideolóxica, aínda que o teórico marxista alemán [[Karl Kautsky]] é ás veces presentado como "o pai do socialismo".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=19}}.</ref> ====== O caso de Rusia ====== [[Ficheiro:Georgiy Valentinovich Plekhanov.jpg|miniatura|130px|O teórico marxista ruso [[Georgii Plekhanov]].]] En Europa, [[Imperio Ruso|Rusia]] vive unha situación especial debido á clandestinidade imposta ás ideas socialistas: a finais da década de 1860, e máis aínda tras a [[Comuna de París]] (1871), as correntes socialistas rusas refórzanse a través da sección rusa da [[Asociación Internacional dos Traballadores]]. As tendencias bakuninistas e populistas dominaban entón o socialismo ruso: en 1873-1874, os [[narodnik]]s "[[Populismo|populistas]]" tentaron unha "cruzada cara ao pobo" que consistía en achegarse á poboación rural para levarlles novas ideas. Mal recibidos polos campesiños e pronto perseguidos polas autoridades, os narodniki sufriron un fracaso rotundo: algúns sobreviventes da "cruzada" fundaron unha nova organización, mellor organizada, [[Terra e liberdade (Rusia)|Terra e Liberdade]] (Земля и воля: “'Zemlia i Volia”'). Algúns militantes recorreron aos [[atentado]]s, como [[Vera Zasulich]], que disparou contra o gobernador de [[San Petersburgo]]; outros, como [[Georgii Plekhanov]], repudiaron a acción violenta. No último terzo do século XIX, Rusia sofre unha serie de atentados por parte de organizacións revolucionarias, como [[Narodnaia volia]] (en [[alfabeto cirílico ruso]], Наро́дная во́ля, [[Romanización do ruso|transliterada]] academicamente como Naródnaja volja, 'Vontade do Pobo'), que en 1881 asasina ao [[tsar]] [[Alexandre II de Rusia|Alexandre II]]. Mentres tanto, o [[marxismo]] comeza a difundirse nos círculos intelectuais e militantes: en 1872 aparece a tradución ao ruso de “”[[Das Kapital|O capital]]“”, obra que a censura zarista considerara pouco accesible para o gran público e, por tanto, inofensiva. As ideas de Marx difúndense rapidamente entre os revolucionarios rusos que, decepcionados polas súas relacións co [[Labrego, labrega|campesiñado]], agora pon as súas esperanzas na [[Clase traballadora|clase obreira]]. O propio [[Karl Marx|Marx]], que antes vía en Rusia un país demasiado pouco industrializado para que xurdise unha vangarda revolucionaria, segue agora con interese a progresión das súas teses en Rusia. [[Georgii Plekhanov]], exiliado en [[Suíza]], convértese no principal difusor das ideas de Marx en Rusia: en 1883, funda en [[Xenebra, Suíza|Xenebra]], xunto con [[Pavel Axelrod]] e [[Vera Zasulich]], o "[[Grupo para a Emancipación do Traballo]]" (ruso: Освобождение труда ruso, Gruppa osvobozhdenie trudá), que se dedica a difundir obras marxistas en solo ruso. En 1899, fórmase en [[Minsk]] o [[Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso]] (POSDR) durante unha reunión clandestina. O POSDR atraeu a militantes revolucionarios, pero, debido ás condicións de clandestinidade, funcionaba principalmente grazas á rede de exiliados: o xornal ''[[Iskra]]'', publicado no estranxeiro, desempeñaba de feito o papel de "comité central" do partido.<ref name="Droz401">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=401-415}}.</ref>{{,}}<ref>[[Orlando Figes]], ''A People's tragedy : the Russian revolution 1891-1924'', Penguin Books, 1998, p. 129-149.</ref> ==== Expansión do socialismo fóra de Europa ==== [[Ficheiro:1904socialist.jpg|miniatura|175px|esquerda|Cartel de campaña de [[Eugene Victor Debs]], candidato do [[Partido Socialista de América]] ás [[Eleccións presidenciais de Estados Unidos de 1904|eleccións presidenciais de 1904]].]] As ideas socialistas difúndense tamén fóra de Europa: nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], as doutrinas socialistas francesas, británicas e, sobre todo, alemás, gañan adeptos na primeira metade do século século XIX. En 1876, poucos días despois da disolución da [[Asociación Internacional dos Traballadores]] en solo estadounidense, nace o "Workingmen's Party of the United States" (Partido Obreiro dos Estados Unidos). Creado pola fusión da AIT con dous grupos lassalianos, o partido conta cuns 2500 membros e ao ano seguinte adopta o nome de [[Partido Socialista Laborista de América]]. Os socialistas estadounidenses participan a continuación na [[Federación Estadounidense do Traballo]], pero as súas esperanzas de gañar aos sindicatos estadounidenses para a causa socialista vense frustradas. O socialismo, nos Estados Unidos, afectou tanto aos círculos obreiros como aos intelectuais, en particular a través das obras de escritores como [[Edward Bellamy]]: a difusión das ideas socialistas varía moito en canto ao seu grao e natureza, dependendo dos contextos xeográficos e culturais estadounidenses. No país desenvólvese unha corrente de socialismo cristián, de inspiración [[Cristianismo evanxélico|evanxélica]]. O [[Partido Socialdemócrata de América]] ([[:en:Social Democratic Party of America|en]]) fundase en 1898 e, tres anos máis tarde, dá lugar ao [[Partido Socialista de América]], ao fusionarse cun grupo de antigos militantes do Partido Obreiro. O socialismo estadounidense non logra obter unha representación parlamentaria significativa e segue sendo, en xeral, marxinal; distínguese polo seu arraigamento na tradición [[Populismo|populista]] e o [[cristianismo evanxélico]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=459-503}}.</ref>. No [[Imperio Británico]], as ideas laboristas implántanse de forma progresiva e desigual coa aparición dos sindicatos, no [[Canadá]] ou en [[Suráfrica]]. Aínda que no Canadá o socialismo apenas progresou, o proceso de implantación da actividade sindical que deu orixe ao Partido Laborista británico tivo os mesmos resultados noutros dominios británicos: o [[Partido Laborista Australiano]] apareceu en 1891, mesmo antes que o seu homólogo do Reino Unido; o [[Partido Laborista de Nova Zelandia]] e o [[Partido Laborista (Suráfrica)|Partido Laborista Surafricano]] nacen en 1910.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=505-510}}.</ref> En [[Asia]] e no [[mundo árabe]], os contactos con Occidente favorecen a penetración das ideas socialistas nos círculos intelectuais. O [[Imperio do Xapón|Xapón]] é o único país asiático cuxas organizacións manteñen vínculos efectivos coa Segunda Internacional: numerosas organizacións socialistas xaponesas, a miúdo efémeras, sucédense entre finais do século XIX e as primeiras décadas do século XX.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=501-552}}.</ref> Na [[República Popular da China#República da China|China]], as ideas socialistas difúndense, especialmente a principios do século XX, entre os militantes políticos e intelectuais, moitos dos cales se atopan entón exiliados en Occidente ou en Xapón. As influencias socialistas atópanse así nalgúns reformistas partidarios de [[Kang Youwei]] ou nos [[nacionalismo chinés|nacionalistas]] republicanos membros da contorna de [[Sun Yat-sen]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=534-538}}.</ref>. En [[Imperio Aqueménida|Persia]], as ideas socialistas desenvolvéronse grazas á [[revolución constitucional persa|revolución constitucional]] entre 1906 e 1911<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=545}}.</ref>. A corrente socialista tamén exerceu influencia no movemento [[sionismo|sionista]],<ref>Ofira Seliktar, ''New Zionism and the foreign policy system of Israel'', Southern Illinois University Press, 1986, p. 94</ref> particularmente na organización do primeiro [[kibbutz]].<ref>Mark Iris, Avraham Shama, ''Immigration Without Integration: Third World Jews in Israel'', Transaction books, 1977, p. 30.</ref> En [[América Latina]], as ideas socialistas non se estenderon até a segunda metade do século XIX e afectaron principalmente a algunhas elites, como os [[sansimonismo |sainsimonianos]] [[Arxentina|arxentinos]]. A inmigración procedente de Europa favoreceu posteriormente a penetración do socialismo en [[América do Sur]], onde as teses socialistas difundíronse nos círculos sindicais. En [[México]], conviviron co [[anarquismo]] e o [[Socialismo cristiano|cristianismo social]].<ref>Teresa A. Meade, ''A History of Modern Latin America: 1800 to the Present'', Wiley-Blackwell, 2009, p. 177-178.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Vayssière|2001|p=74-75}}.</ref> As asociacións de traballadores aparecen a partir de finais da década de 1850. Despois de 1871, a repercusión mundial da [[Comuna de París]] contribúe a atraer aos traballadores suramericanos cara á [[Asociación Internacional dos Traballadores|AIT]]. Entre a desaparición da Primeira Internacional e a aparición da Segunda, o socialismo libertario desenvólvese en América Latina a través da [[diáspora italiana|inmigración italiana]] en diferentes países ([[Arxentina]], [[Brasil]], [[Uruguai]]). [[Errico Malatesta]], instalado en Arxentina, contribúe a difundir o [[Comunismo libertario|anarcocomunismo]] creando en 1885 o xornal bilingüe “'A Question sociale”'. En 1896 créase o [[Partido Socialista (Arxentina)|Partido Socialista]] arxentino, cuxa organización e programa inspiran aos socialistas de diversos países. En [[Brasil]], as ideas socialistas difúndense sobre todo nos círculos [[anarcosindicalismo|anarcosindicalistas]]: os primeiros partidos socialistas brasileiros aparecen a principios do século XX, pero a súa audiencia segue sendo escasa. En [[Uruguai]], [[Colombia]], [[Perú]] e [[Chile]], as ideas socialistas tamén se difunden a través dos círculos sindicais.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=165-184}}.</ref>. A pesar dos seus avances en todos os continentes, o socialismo permaneceu afastado dos asuntos de Estado até principios do século XX. Naquela época, en case todos os países do mundo, os socialistas aínda non se enfrontaron á proba do poder nin á confrontación dos seus ideais coas esixencias da política nacional. Só [[Australia]] coñeceu antes da [[primeira guerra mundial]] un efémero goberno de inspiración socialista, cando o [[Partido Laborista Australiano]] [[:fr:Gouvernement Watson|ocupou o poder durante uns meses en 1904]].<ref name="Candar32">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=32-35}}.</ref> === Entre a revolución e o reformismo === ==== A socialdemocracia alemá e a controversia reformista ==== [[Ficheiro:Bernstein Eduard 1895.jpg|miniatura|upright|[[Eduard Bernstein]] avoga polo paso ao reformismo da socialdemocracia alemá.]] [[Ficheiro:Zetkin luxemburg1910.jpg|miniatura|upright|esquerda|[[Clara Zetkin]] e [[Rosa Luxemburg]], representantes da á revolucionaria.]] O socialismo europeo caracterízase, desde finais do século XIX, pola oposición entre os defensores dunha liña revolucionaria e os partidarios dun revisionismo ideolóxico que se traduciría nunha evolución cara ao reformismo. A [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|socialdemocracia alemá]], inicialmente impregnada das ideas de Lassalle do mesmo xeito que das de Marx, adoptou progresivamente o marxismo como doutrina oficial. Tras a morte de Marx en 1883, Engels desempeñou até o seu propio falecemento en 1895 un papel de figura tutelar do SPD. Con todo, o partido funciona sobre a ambigüidade entre un discurso revolucionario e unha práctica política reformista. [[Eduard Bernstein]], testamenteiro de Engels, tenta conciliar a teoría e a práctica da socialdemocracia; ao constatar o erro das predicións catastrofistas de Marx sobre a evolución do [[capitalismo]], publicou entre 1896 e 1898 na revista ''[[Die Neue Zeit]]'' unha serie de artigos nos que defendía a tese de que a transformación socialista da sociedade era posible mediante a culminación e a ampliación das institucións políticas e económicas xa existentes.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Schumacher|1998|p=125}}.</ref>. Ao provocar a "disputa reformista" (''[[:fr:Reformismusstreit|reformismusstreit]]''), Bernstein dedícase nada menos que a cuestionar o marxismo, cuxo dogma materialista rexeita, e oponse ás teses da crecente proletarización da sociedade e da inevitabilidade do colapso do capitalismo. Bernstein avoga por un socialismo ético, no que o Estado, democratizado pola instauración do sufraxio universal, se converta no instrumento do interese xeral sen ser por iso o dispensador de todas as cousas.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|van den Berg|2003|p=98}}.</ref> Para el, a socialdemocracia debe deixar de considerarse o partido do proletariado para converterse nun amplo partido popular e democrático que englobe ás clases medias e se limite a propor reformas destinadas a lograr unha maior xustiza social.<ref name="ReferenceA">{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=34}}</ref> Estas teses suscitaron unha forte oposición por parte de marxistas ortodoxos como [[August Bebel]] e [[Karl Kautsky]] e quedaron en minoría en 1899 durante o congreso do SPD en [[Hannover]].<ref name="Winock1992p111-114">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=111-114}}.</ref> Kautsky oponse a Bernstein en que segue defendendo a "revolución", é dicir, a transformación total da sociedade: no entanto, el tamén é hostil á violencia, que non lle parece en absoluto indispensable para a revolución, a cal, na súa opinión, pódese levar a cabo pola vía maioritaria.<ref name="ReferenceA"/> [[Ficheiro:Dadabhai Navroji attending the Socialist International Meeting at Amsterdam, 1904.jpg|miniatura|upright|Parte dos delegados presentes no congreso da [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]] en 1904. Na foto aparecen, entre outros: [[Victor Adler]], [[Rosa Luxemburg]] e [[Karl Kautsky]].]] A pesar da condena da súa liña, Bernstein non foi expulsado do partido e seguiu desempeñando un papel importante nel. A pesar desta aparente derrota do reformismo, o SPD evolucionou cara ao abandono da liña revolucionaria. En vésperas da [[primeira guerra mundial]], o Partido Socialdemócrata, presidido desde 1913 por [[Friedrich Ebert]], mantén unha liña pragmática, en consonancia co movemento sindical: deféndense os logros sociais da socialdemocracia sen pensar xa na revoluc[[ión. Sempre oficialmente marxista, o SPD contentábase agora con aumentar a súa audiencia electoral nunha Alemaña cuxa lexislación social era xa avanzada. Ante esta evolución reformista, a corrente de [[extrema esquerda]] do SPD, encarnada en particular polos ''jungen'' (''mozos'') ([[Rosa Luxemburg]], [[Karl Liebknecht]] —fillo de Wilhelm—, [[Clara Zetkin]]...), desexa acabar coa separación entre o discurso revolucionario e a práctica revolucionaria, e avoga pola {"folga xeral" como medio de acción política.<ref name="Winock1992p111-114"/> Esta corrente aproveitou a disputa reformista para reforzar as súas posicións ideolóxicas. En ''Dans Réforme ou révolution'' (''En reforma ou revolución''), Rosa Luxemburg distínguese así dos marxistas ortodoxos ao establecer que o marxismo non é científico, senón "partidista": precisamente porque toma partido, logra emanciparse das categorías científicas infundadas da sociedade burguesa.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Steger|1996|p=97}}.</ref> Para ela, o proletariado debe tomar as rendas do seu propio destino e os [[partido político|partidos políticos]] non deben aspirar a desempeñar un papel dirixente, senón que, pola contra, deben contentarse cun papel de orientadores e ceder o poder á clase obreira unha vez realizada a revolución.<ref>Elzbieta Ettinger, ''Rosa Luxemburg : une vie'', Belfond, 1990, p. 208-214.</ref> ==== Avances noutros partidos socialistas ==== ===== Francia ===== [[Ficheiro:Jules Guesde 02.jpg|miniatura|170px|[[Jules Guesde]], representante da tendencia marxista do socialismo francés.]] A pesar dos traballos de autores como [[Georges Sorel]], a teoría marxista só penetra moderadamente en Francia, onde o socialismo ten pouca influencia: o [[guesdismo]], principal corrente francesa inspirada nas ideas de Marx e Engels, desexa seguir o exemplo da socialdemocracia alemá, pero só propón un marxismo dogmático, sen apenas innovacións teóricas. A maioría dos guesdistas, empezando polo propio Guesde, non dominaban o alemán, nin sequera o inglés, e só tiñan un coñecemento indirecto ou parcial das obras de Marx, cuxa tradución ao francés era entón moi incompleta. Asimilando con dificultade o [[materialismo histórico]] e o [[materialismo dialéctico]], moitos partidarios franceses do "[[socialismo científico]]" limítanse a utilizar fórmulas marxistas sen ofrecer unha análise en profundidade do capitalismo francés.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=49-56}}.</ref> Ademais, a SFIO ten algunhas dificultades para establecerse como un partido obreiro, sendo os seus líderes na súa maioría parlamentarios: a tendencia obreirista, revolucionaria e antiparlamentaria exprésase principalmente fóra do partido —ou mesmo ás veces en contra del— e dentro da CXT.<ref name="Winock1992p80-81"/>. [[Jean Jaurès]], cuxa personalidade tende progresivamente a dominar a [[Sección Francesa da Internacional Obreira]] (SFIO), integra a análise marxista do capitalismo, pero segue apegado ao humanismo republicano: partidario dun "evolucionismo revolucionario", desenvolve a idea dunha progresión cara ao socialismo como culminación dos principios republicanos e rexeita a concepción marxista do Estado como expresión dunha clase social.<ref name="Winock1992p80-81">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=80-81}}.</ref> Aínda que Jaurès reivindícase como parte da corrente "colectivista" e "comunista" no sentido de partidario da propiedade colectiva dos [[medios de produción]], o seu pensamento tamén concede un gran protagonismo ao [[individualismo]]: para Jaurès, se a nación debe ser propietaria dos medios de produción, debe delegalos en cooperativas e sindicatos, onde a iniciativa individual sería esencial.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=38-39}}.</ref> Jaurès logrou sintetizar en Francia a democracia e o socialismo, a reforma e a revolución, o [[patriotismo]] e o [[Internacionalismo (política)|internacionalismo]], pero era máis un home de compromiso que un creador de doutrinas, xa que a súa concepción do socialismo manifestábase sobre todo como un [[Humanismo (filosofía)|humanismo]] progresista e idealista, vivido á maneira dun compromiso relixioso.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=88-89}}.</ref> ===== Europa do Norte ===== A socialdemocracia sueca afástase desde o principio do camiño revolucionario.<ref name="Winock1992p117-119"/> En Noruega, pola contra, a evolución cara ao reformismo do [[Partido dos Traballadores Noruegueses|Partido Laborista]] é combatida por unha minoría de esquerda moi activa.<ref name="Winock119" /> No [[Gran Ducado de Finlandia]], estado autónomo do [[Imperio Ruso|imperio ruso]], o [[Partido Socialdemócrata de Finlandia|Partido Socialdemócrata]] aproveita o contexto da [[Revolución Rusa de 1905|Revolución rusa de 1905]] para conseguir unha reforma do sistema electoral: a Dieta finlandesa aproba unha nova constitución e a adopción do [[sufraxio universal]]. Pero axiña que como se instaura o novo parlamento, reaparecen os antagonismos sociais: os socialdemócratas finlandeses manteñen posicións radicais e rexeitan calquera colaboración coa burguesía, incluso a independentista e antirrusa. Nas eleccións de 1907, tras unha campaña particularmente violenta, os socialdemócratas obteñen 80 escanos dos 200 da cámara.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=124-127}}.</ref> Nos [[Países Baixos]], o [[Partido Socialdemócrata dos Traballadores (Países Baixos)|Partido Socialdemócrata dos Traballadores]] (SDAP) tamén está dividido entre moderados e revolucionarios: unha parte da nova xeración de militantes reprocha as súas concesións ao líder do partido, [[Pieter Jelles Troelstra]] ([[:en:Pieter Jelles Troelstra|en]]) [[Henriette Roland Holst]], [[Anton Pannekoek]] e [[Herman Gorter]] atópanse entre as figuras máis destacadas da á revolucionaria, que se expresa principalmente no xornal ''De Tribune''. En 1909, os "tribunistas" escíndense e crean o Sociaal-Democratische Partij (SDP).<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=129-131}}.</ref>. ===== Italia ===== Pola súa banda, o [[Partido Socialista Italiano]] (PSI) ve como a loita interna entre reformistas e revolucionarios decántase claramente a favor destes últimos a principios do século XX.<ref name="Droz263"/> O pensamento marxista domina claramente o movemento socialista en Italia e un intelectual como [[Francesco Saverio Merlino|Francesco Merlino]], que avoga por superar o pensamento de Marx e pasar a un "socialismo de mercado anticapitalista", segue sendo marxinal fronte a marxistas como [[Arturo Labriola]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=53-57}}.</ref> Nos anos previos á primeira guerra mundial, [[Benito Mussolini]], entón próximo ao [[sindicalismo revolucionario]] e representante da [[extrema esquerda]] do PSI, convértese nun dos principais líderes do partido.<ref name="Milza848">[[Pierre Milza]], ''Histoire de l'Italie'', Fayard, 2005, p. 848-853.</ref>. ==== O partido ruso e a revolución de 1905 ==== {{Véxase tamén|Revolución Rusa de 1905}} [[Ficheiro:Demonstration on October 17, 1905 by Ilya Repin (adumbration 1906).jpg|thumb|''Manifestación do 17 de outubro de 1905'', pintura de [[Ilia Repin]].]] Os socialdemócratas rusos, reprimidos polas autoridades tsaristas, manteñen unha perspectiva revolucionaria. A principios do século XX xorde outro partido socialista en Rusia, o Partido Socialista Revolucionario (ou S-R), dirixido principalmente por Viktor Chernov e que se reivindica directamente dos populistas.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=424-425}}.</ref> A diferenza dos socialdemócratas rusos, os SR son un partido centrado principalmente na defensa do campesiñado, ao que consideran que ten un papel histórico privilexiado en Rusia. Con todo, o partido SR divídese entre os defensores da defensa categórica do campesiñado e os partidarios da acción individual e terrorista.<ref>[[Hélène Carrère d'Encausse]], ''Lénine : la révolution et le pouvoir'', Flammarion, 1979, p. 33.</ref> En 1902, Vladimir Uliánov, coñecido como "[[Lenin]]", militante do [[Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso]], publica o tratado político ''[[Que facer?]]'', no que avogaba pola toma do poder por parte dunha organización estritamente centralizada de "revolucionarios profesionais". Desde o segundo congreso do POSDR, celebrado en xullo de 1903 en [[Bruxelas]], o partido dividiuse entre os partidarios de Lenin e os de [[Julius Martov]]. A moción de Lenin é inicialmente rexeitada pola de Martov, pero a saída do congreso dos delegados das correntes da [[Unión Xeral de Traballadores Xudeus de Lituania, Polonia e Rusia|Bund]] e dos "economistas" permite a Lenin obter a maioría e afianzar o control da súa tendencia sobre o comité central e o xornal do partido. Este episodio dá lugar a que os partidarios de Lenin pasen a ser coñecidos como [[bolxevique]]s ("maioritarios") e os de Martov como [[menxevique]]s («minoritarios»). A contorna socialista rusa segue dividida e infestada de conflitos incesantes. Con motivo da [[Revolución Rusa de 1905|revolución de 1905]], bolxeviques e menxeviques regresan a Rusia para participar no levantamento popular, que supuxo a aparición en Rusia dos [[Consello obreiro|consellos obreiros]] (en ruso: "[[Soviet]]s"). En outubro, [[Lev Trotski]] convértese en vicepresidente do soviet de San Petersburgo; Lenin, que chega en novembro, avoga pola instauración dun goberno dos traballadores. Pero tras a publicación por parte do tsar [[Nicolao II de Rusia|Nicolao II]] do [[manifesto de outubro]], a oposición divídese e o movemento perde forza. A instauración en Rusia dun esbozo de réxime parlamentario permite a legalización das organizacións socialistas: menxeviques e bolxeviques obteñen escanos na [[Duma Imperial de Rusia|Duma Estatal]], o que provoca acalorados debates entre os bolxeviques. Exiliados, os líderes socialistas rusos como Lenin e Martov non renuncian ás súas ambicións revolucionarias, aínda que estas parecen agora pouco factibles. No seo da [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]], a división permanente do partido ruso suscita inquietude: [[Rosa Luxemburg]] e [[Karl Kautsky]], en particular, opoñense á política seguida por Lenin e a Oficina Socialista Internacional adopta unha resolución condenando aos bolxeviques.<ref name="Droz401"/>{{,}}<ref>[[Orlando Figes]], ''A People's tragedy : the Russian revolution 1891-1924'', Penguin Books, 1998, p. 129-153</ref>{{,}}<ref>[[Hélène Carrère d'Encausse]], ''Lénine'', Fayard, 1998, p. 200-206.</ref>{{,}}<ref>[[Robert Service]], ''Lenin : a biography'', Pan Books, 2000, p. 189-190, 214-215.</ref> === Primeira guerra mundial e ruptura de 1917 === ==== O socialismo durante a guerra de 1914-1918 ==== {{Véxase tamén|Primeira guerra mundial}} [[Ficheiro:Karl Kautsky 01.jpg|miniatura|130px|O teórico marxista alemán [[Karl Kautsky]] segue aferrado á noción de revolución, pero oponse a unha toma violenta do poder.]] A finais do século XIX e principios do XX, os dirixentes da Internacional Obreira mencionan con frecuencia o risco de guerra e as medidas que habería que tomar en tal caso. [[Jean Jaurès]], pacifista convencido, avoga por impedir a guerra mediante unha [[folga xeral]] a nivel internacional. Pero non se dixo nada sobre a actitude dos socialistas se finalmente estalase un conflito.<ref name="Candar24">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=24-25}}.</ref> O estalido en 1914 da [[primeira guerra mundial]] supuxo para a [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]], que se atopaba entón na cima da súa popularidade e poder, un desastre tanto político como moral:<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=585}}.</ref> A Internacional non puxo en marcha ningunha estratexia para impedir a guerra, senón que, pola contra, os principais partidos socialistas sumáronse ás políticas de defensa nacional ao achegarse o conflito. Jaurès, un dos principais opositores socialistas franceses á guerra, foi [[Asasinato de Jean Jaurès|asasinado]] o 31 de xullo de 1914, tres días antes do inicio do conflito.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=135}}.</ref> En [[Francia]], tres líderes socialistas, [[Jules Guesde]], [[Marcel Sembat]] e [[Albert Thomas (político)|Albert Thomas]], convértense en membros dos gobernos da [[Unión Sacra (movemento)|Unión Sacra]]; en [[Bélxica]], [[Émile Vandervelde]] participa no goberno mentres o país é invadido; en [[Imperio Alemán|Alemaña]] e en [[Imperio Austrohúngaro|Austria-Hungría]], os socialdemócratas permanecen á marxe dos asuntos políticos, pero apoian a política dos seus respectivos gobernos, en nome do «[[Burgfriedenspolitik|Burgfrieden]]» (equivalente alemán da expresión "unión sacra").<ref name="Candar24"/> En decembro de 1914, a sede da Oficina Socialista Internacional trasládase á [[A Haia|Haia]], en territorio neutral, pero [[Camille Huysmans]] deixa a organización en suspenso.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=136}}.</ref>. Durante a guerra mundial, afírmanse progresivamente tres tendencias dentro do movemento socialista. Unha tendencia «social-patriótica» avoga polo apoio ao esforzo bélico: esta tendencia é maioritaria na maioría dos países belixerantes até 1918. Predomina especialmente entre os socialistas franceses e alemáns, mentres que os italianos se distinguen por adoptar a actitude contraria: [[Benito Mussolini|Mussolini]] é expulsado do partido polo seu apoio á entrada de Italia na guerra.<ref name="Milza848"/> Unha tendencia «pacifista» avoga por unha paz de compromiso sen anexións: está representada, en particular, en Francia por [[Jean Longuet]] (fillo de [[Charles Longuet|Charles]] e neto de [[Karl Marx]]) e en Alemaña por [[Karl Kautsky]] e [[Eduard Bernstein]]. Por último, unha tendencia "revolucionaria" heteroxénea —que ten personalidades como [[Lenin]], [[Karl Liebknecht]] ou [[Rosa Luxemburg]]— considera que, contra a guerra, debe porse en marcha a "revolución socialista". Lenin avogaba, máis concretamente, polo "derrotismo revolucionario": os traballadores debían loitar contra o seu propio Goberno, sen temer a posibilidade de precipitar a súa derrota militar, que, pola contra, favorecería a revolución. Os socialistas minoritarios organízanse durante o conflito, unha vez superado o impacto da entrada en guerra: en 1915, por iniciativa do [[Partido Socialista Italiano]], a [[Conferencia de Zimmerwald]] reúne en [[Suíza]] a 38 participantes que representan a 11 países. Nela están representados tanto os pacifistas como os "revolucionarios". Lenin, que asistiu á conferencia, propuxo romper cos socialpatriotas e lanzar unha Terceira Internacional, pero só o seguiron cinco delegados. [[Lev Trotski]] redactou o ''Manifesto de Zimmerwald'', aprobado polo congreso, que condenaba a guerra e a Unión Sacra sen chamar á violencia nin á revolución. Durante o conflito, a relación entre as tres tendencias modifícase, a medida que a oposición á [[Unión Sacra (movemento)|Unión Sacra]] refórzase ante un conflito prolongado e especialmente sanguento; as teses de Lenin gañan terreo a medida que se reforza a "esquerda zimmerwaldiana". En Francia, en 1918, a maioría da SFIO (Sección Francesa da Internacional Obreira) aliñouse coas teses de Jean Longuet: o partido tivera que abandonar o goberno en 1917.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=137-138}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=67-69}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=68}}.</ref> En Alemaña, o SPD escíndese, os centristas e espartaquistas son expulsados e fundan en abril de 1917 o [[Partido Independente Socialdemócrata de Alemaña]] (USPD), que desexa volver á tradición da non colaboración revolucionaria: o USPD é un conxunto de correntes dispares, que reúne a reformistas e radicais; a [[Liga Espartaquista]] constitúe no seu seo unha tendencia de extrema esquerda autónoma.<ref>{{harvsp|Droz|1977|p=621-622}}.</ref> ==== A revolución rusa e a escisión do socialismo ==== {{Véxase tamén|Revolución Rusa de 1917|Revolución de Outubro|Comunismo|Terceira Internacional|Revolución de Novembro}} [[Ficheiro:Bundesarchiv Bild 102-00014A, Friedrich Ebert.jpg|miniatura|150px|[[Friedrich Ebert]], O líder do [[Partido Socialdemócrata de Alemaña]], négase a que o seu país caia na revolución: o seu goberno reprime o levantamento dos [[Liga Espartaquista|espartaquistas]].]] O conflito mundial trastorna o destino do movemento socialista mundial ao provocar a caída do [[Imperio Ruso|imperio ruso]]: o réxime [[tsar]]ista, desacreditado pola súa [[autocracia]] e polas derrotas na [[Fronte Oriental (primeira guerra mundial)|fronte oriental]], é derrocado pola [[Revolución de Febreiro|revolución de febreiro de 1917]]. Establécese un [[Goberno provisional ruso|goberno provisional]], no que participa o [[Partido Social-Revolucionario|Partido Socialista Revolucionario]] na persoa de [[Aleksandr Kerenskii]] (xefe do goberno a partir de xullo). Pero os líderes [[bolxevique]]s e [[menxevique]]s, de volta en solo ruso, non tardan en alimentar a axitación revolucionaria. Durante a [[Revolución de Outubro]], os bolxeviques toman o poder e, aliados nun primeiro momento cos [[Partido Socialrrevolucionario de Esquerdas|socialistas revolucionarios de esquerdas]] (escisión dos S-R), instauran o réxime da [[República Soviética Federativa Socialista de Rusia|Rusia soviética]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=21-24}}.</ref>. No seu folleto ''[[A revolución proletaria e o renegado Kautsky]]'' (en [[Lingua rusa|ruso]]: ''Пролетарская революция и ренегат Каутский''), publicado en 1918, Lenin defende as súas ideas sobre a revolución e a [[ditadura do proletariado]]: ataca violentamente a Karl Kautsky , cuxo oportunismo político denunciara durante a guerra, e, en termos máis xerais, contra o reformismo e a idea dunha revolución socialista non violenta. Ese mesmo ano, os bolxeviques rebautizaronse co nome de [[Partido Comunista da Unión Soviética|Partido Comunista]], destinado, segundo Lenin, a subliñar a súa identidade revolucionaria.<ref>Vladimir Ilitch Lénine, in ''Le Prolétariat et sa dictature'' (recueil de textes), Éditions sociales, 1958, 10/18, p. 389-390.</ref>. En Alemaña, o [[Imperio Alemán|Imperio]] cae durante a [[Revolución de Novembro|revolución de novembro de 1918]]. [[Friedrich Ebert]], líder do [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]], convértese en xefe do Goberno e logo no primeiro presidente da [[República de Weimar|República]]. Mentres que a [[Liga Espartaquista]] reclama un goberno dirixido polos [[consello obreiro|consellos de obreiros e soldados]] que xurdiron pouco antes do derrocamento do Imperio, o SPD desexa evitar ao país os estragos da revolución rusa e, co apoio da asemblea de delegados dos consellos de obreiros e soldados, encamiña a Alemaña pola vía reformista. A liga Espartaquista constitúese no [[Partido Comunista de Alemaña]] (KPD). A situación non tarda en dexenerar nun enfrontamento entre moderados e revolucionarios: en xaneiro de 1919, o [[levantamento espartaquista de Berlín|tento de insurrección dos espartaquistas]] é esmagado polas autoridades, e o ministro do SPD [[Gustav Noske]] recorre aos ''[[freikorps]]'' (''corpos libres'') para organizar a represión. Dous dos principais líderes espartaquistas, [[Karl Liebknecht]] e [[Rosa Luxemburg]], son asasinados por militares.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=199-205}}.</ref> Na recentemente independizada [[Finlandia]], unha parte do aparello do [[Partido Socialdemócrata de Finlandia]] libra, durante o ano 1918, unha [[guerra civil finlandesa|guerra civil]] contra as forzas políticas do Senado conservador. Proclámase un goberno revolucionario, dirixido por [[Kullervo Manner]], pero os socialdemócratas «vermellos» son finalmente derrotados polos conservadores «brancos». O partido finlandés escíndese entón: os revolucionarios, refuxiados en territorio soviético, rebautizan a súa tendencia como [[Partido Comunista de Finlandia]], mentres que os que non participaron na guerra civil conservan o nome de Partido Socialdemócrata e intégranse na vida política do seu país.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=172}}.</ref> En marzo de 1919, os bolxeviques organizaron unha conferencia internacional na que se constituíu a [[Terceira Internacional|Internacional Comunista]] (“'Komintern”'), é dicir, a Terceira Internacional que Lenin desexaba para substituír á Segunda Internacional, desacreditada pola súa actitude durante a guerra. Apareceron partidos comunistas na maioría dos países, a miúdo como escisión dos partidos socialistas, xa que unha parte dos cadros socialistas sentíanse atraídos polas teses [[leninismo|leninistas]] e o prestixio dunha revolución exitosa.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=149-155}}.</ref> En [[Reino de Italia (1861-1946)|Italia]], a corrente «[[Maximalismo (marxismo)|maximalista]]» (esta palabra era orixinalmente unha tradución errónea de «[[bolxevique|bolchevik]]»<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1974|p=634}}</ref>) en setembro de 1918 toma o control do [[Partido Socialista Italiano]] e en marzo de 1919 adhírese á Internacional Comunista<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=178}}.</ref> e durante dous anos leva a cabo unha política de axitación (o ''[[biennio rosso]]'', é dicir, os «dous anos vermellos») que fracasa por falta de dirección política. En 1921, o PSI divídese sobre a cuestión de permanecer ou non na Komintern: os partidarios da integración na Terceira Internacional sepáranse para dar orixe ao [[Partido Comunista Italiano|Partido Comunista de Italia]]. Ao ano seguinte, a á reformista do PSI abandona o partido para formar o [[Partido Socialista Unitario (1922)|Partido Socialista Unitario]]. A escisión da esquerda italiana prodúcese no peor momento, co [[fascismo]] en pleno auxe:<ref name="BerMilz">[[Serge Berstein]], [[Pierre Milza]], ''Le Fascisme italien, Seuil'', 1980, p. 152-153.</ref> fundada por [[Benito Mussolini]], quen tras a súa expulsión do PSI converteuse nun feroz antisocialista, esta nova corrente política combina na súa ideoloxía elementos do socialismo revolucionario e do [[nacionalismo]] radical.<ref name="Pomian">[[Krzysztof Pomian]] in ''Nazisme et communisme : deux régimes dans le siècle'' (ouvrage dirigé par [[Marc Ferro]]), Hachette, Pluriel, 1999, p. 147.</ref> En 1926, catro anos despois da súa chegada ao poder, Mussolini promulgou unha serie de «[[:it:Leggi fascistissime|leis fascistas]]» que instauraron un réxime ditatorial. Prohibíronse os partidos socialista e comunista; numerosos dirixentes e militantes socialistas italianos, entre eles o seu líder histórico [[Filippo Turati]], víronse obrigados ao exilio.<ref name="BerMilz"/> [[Ficheiro:Léon Blum Meurisse b 1927.jpg|miniatura|150px|[[Léon Blum]]]] En [[Francia]], [[Ludovic-Óscar Frossard|L-O Frossard]] e [[Marcel Cachin]], enviados pola [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]] á Rusia soviética, regresan conquistados polas ideas do novo réxime: en decembro de 1920 celébrase o [[:fr:Congrès de Tours|congreso de Tours]] da SFIO, durante o cal a maioría dos delegados da SFIO decide adherirse á Internacional Comunista, fundando a "Sección Francesa da Internacional Comunista", que posteriormente pasa a denominarse [[Partido Comunista Francés]]. Pola súa banda, [[Léon Blum]] oponse rotundamente ás teses leninistas, que lle parecen unha nova encarnación do [[blanquismo]], é dicir, a toma do poder non polas masas, senón por unha minoría organizada que as arrastra. Unha minoría de delegados, liderada por Blum e [[Jean Longuet]], refundó inmediatamente a SFIO.<ref name="Droz1977p337-364">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=337-364}}.</ref>{{,}}<ref name="Winock8486">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=82-86}}.</ref> Blum, durante a súa intervención no congreso de Tours, condena severamente as prácticas dos [[bolxevique]]s, que el considera non como a [[ditadura do proletariado]], senón como a dun pequeno grupo. Para Blum, as teses de Marx, cuxa metafísica considera "mediocre" e cuxa doutrina económica considera obsoleta, non poden constituír a base do socialismo: rexeitando o [[materialismo histórico]] e o determinismo sociolóxico, Blum concibe o socialismo como algo que debe garantir "o benestar igualitario e a felicidade común dos homes, instaurando a razón e a xustiza alí onde hoxe reinan os privilexios e o azar".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=578}}</ref> Para el, aínda que unha fase transitoria de [[ditadura do proletariado]] é inevitable tras unha toma do poder vitoriosa e nun contexto sen carga legal, a revolución debe entenderse como a transformación da sociedade, e non como a toma do poder en si mesma: ademais, unha revolución non ten por que ser cruel e sanguenta, xa que Blum non a concibe como unha insurrección ou unha guerra civil.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=97}}.</ref> Devenu convertido no "líder moral" da SFIO, considera que é o seu deber "conservar a vella casa» na que espera ver reunificada á familia socialista francesa. Pero durante a década de 1920, os dous "irmáns inimigos" do socialismo francés seguen separados por unha hostilidade cada vez maior. A SFIO recupera rapidamente a vantaxe sobre o PCF, que se encerra en posicións sectarias. Co refluxo da onda revolucionaria en Europa, os comunistas franceses perden moitos militantes: aínda que gañan algúns bastións electorais, quedan claramente por detrás dos socialistas nas eleccións de 1924. Feito único até entón, un partido formado por excluídos e disidentes consegue reconstituirse sobre bases sólidas e dominar amplamente ao adversario.<ref name="Droz1977p337-364"/>{{,}}<ref name="Winock8486"/> En [[Noruega]], o [[Partido dos Traballadores Noruegueses|Partido Laborista]] adheriuse en 1919 á Internacional Comunista, pero rompeu con ela catro anos máis tarde, provocando a escisión do [[Partido Comunista de Noruega]]<ref name="Winock119"/>. Na [[República de Weimar|Alemaña de Weimar]], o [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]] perdeu un terzo dos seus escanos nas [[Eleccións lexislativas alemás de 1920|eleccións de 1920]] e tivo que abandonar a [[chancelaría]]; con todo, segue sendo o partido máis importante en número de militantes e volve ao poder en 1928. Aínda que segue utilizando un vocabulario radical e referencias marxistas, o SPD abandonou toda perspectiva revolucionaria; debe enfrontarse á súa esquerda ao KPD, convertido nun partido de masas e que lle é irremediablemente hostil desde os acontecementos de 1919.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=210-220}}</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=33}}.</ref> ===Período de entreguerras e segunda guerra mundial=== {{Véxase tamén|Socialismo democrático|Fronte Popular (España)|Fronte Popular (Francia)|Stalinismo|Trotskismo}} ====Comunistas contra socialistas==== Durante o [[período de entreguerras]], a Revolución de Outubro e a creación da Internacional Comunista tiveron profundas consecuencias no movemento socialista e no [[movemento obreiro]] en xeral, que se viron profundamente divididos.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=154-159}}.</ref> A [[Unión Soviética|URSS]], a través da Komintern, a partir de 1924, controla os partidos comunistas europeos que se propón "bolxevizar" —é dicir, reorganizar á súa conveniencia. As disidencias comunistas, como a [[esquerda comunista]], hostil desde principios da década de 1920 ao autoritarismo leninista (creación da [[Internacional Comunista Obreira]] en 1921), a [[:fr:Opposition communiste internationale|Oposición Comunista Internacional]] creada en 1930, ou o [[trotskismo]] que se federa a partir de 1938 no seo da [[Cuarta Internacional]], non logran competir coa hexemonía da URSS, da que [[Iosif Stalin|Stalin]] convértese no principal dirixente tras a morte de Lenin. O movemento comunista mundial [[stalinismo|estalinista]], cuxa ideoloxía oficial adoptou na década de 1930 o nome de [[marxismo-leninismo]], preséntase como un sistema centralizado no que o [[Partido Comunista da Unión Soviética|Partido Comunista Soviético]] desempeña un papel dominante.<ref>[[François Furet]], ''Le Passé d'une illusion'', Robert Laffont, 1995, page 140.</ref> Fronte á Internacional Comunista, os socialistas deben definir mellor a súa propia identidade, co fin de conxugar [[democracia]] e emancipación social:<ref name="Candar30">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=30-31}}.</ref> o [[socialismo democrático]] afirma así progresivamente a súa singularidade fronte ao comunismo,<ref name="Lavroff581"/> a pesar das importantes divisións internas. Ao termo da primeira guerra mundial, a [[Segunda Internacional|Internacional Obreira]] atopábase moi debilitada: en 1921, varios partidos, entre eles a [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]] e o [[Partido Socialdemócrata de Austria]], abandonárona para constituír unha nova Internacional, a [[Unión de Partidos Socialistas para a Acción Internacional]], coñecida como «Internacional dous e medio». En 1922, fracasou unha conferencia que debía reunir ao tres Internacionais, o que confirmou a brecha entre as familias socialistas. No congreso de [[Hamburgo]] de 1923, a Internacional Obreira e a Unión de Partidos Socialistas para a Acción Internacional fusionáronse para dar lugar á [[Internacional Obreira e Socialista]], que agrupaba á maioría dos partidos socialistas europeos. Gran parte dos dirixentes da nova Internacional, entre eles o propio [[Léon Blum]], seguían afirmándose como revolucionarios e partidarios dunha [[ditadura do proletariado]] organizada de forma democrática. Con todo, Blum insiste na necesidade de transformar a sociedade por medios legais e só concibe a chegada ao poder a través do proceso electoral: aínda que seguen afirmando os seus credos marxistas, os partidos socialistas continúan evolucionando, no seu conxunto, cara ao [[reformismo]], o que se traduce nunha vitoria diferida das teses de [[Eduard Bernstein]]<ref name="Candar30"/>{{,}}<ref name="Lavroff581"/>. Un teórico marxista como [[Karl Kautsky]] recoñece cada vez máis, nos anos 1920-1930, a necesidade da democracia política:<ref name="Candar30"/>{{,}}<ref name="Lavroff581"/> Kautsky dedica numerosos escritos á análise da revolución rusa, que lle parece o arquetipo da revolución violenta e do goberno pola violencia. Aínda que os socialdemócratas sempre contemplan a violencia defensiva para garantir os logros da revolución, non por iso condenan menos a revolución violenta e o «modelo» ruso. Otto Bauer, líder e teórico do partido austríaco, condena firmemente a experiencia rusa, considerando que «quen utiliza a violencia convértese en prisioneiro da violencia» e que a ditadura «non só prexudica ao bando contrario, senón ao propio proletariado». Desde este punto de vista, o partido debe esperar a conquistar a maioría para pór en práctica o seu programa de transformación radical e, mentres tanto, adaptar os seus obxectivos ao equilibrio do poder político.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=33-35}}.</ref> ==== Múltiples identidades do socialismo ==== ===== Socialistas postos a proba polo poder en Europa ===== [[Ficheiro:Ramsay MacDonald ggbain.29588.jpg|thumb|150px|[[Ramsay MacDonald]] foi o o primeiro primeiro ministro [[Partido Laborista (Reino Unido)|laborista]] do [[Reino Unido]], tivo que romper co seu partido por mor da súa política económica ortodoxa.]] Os partidos socialistas deben facer fronte, ademais da competencia dos partidos comunistas, á [[Gran Depresión]] provocada polo [[Crac do 29|crac bolsista de 1929]], así como o auxe do [[fascismo]] e as ideoloxías afíns, entre as que destaca o ''[[nazismo|nacionalsocialismo]]'' (''Nazionalsozialismus'') en Alemaña.<ref name="Candar32"/> En [[Francia]], a [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]] participa na coalición do [[Cartel des Gauches]] (cartel das esquerdas), que gaña as [[Elección lexislativa de Francia de 1924|eleccións de 1924]]: con todo, abstense de contribuír aos sucesivos gobernos até o fracaso do cartel en 1926. Os partidos socialistas, socialdemócratas e laboristas acceden ao poder en varios países europeos, en contextos políticos moi diferentes entre si, pero todos eles orientados cara ao reformismo. Ademais da [[República de Weimar|Alemaña]], onde [[Friedrich Ebert]] foi [[Presidente de Alemaña (1919-1945)|presidente do Reich]] até a súa morte en 1925 e onde o [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]] volve ocupar a [[chancelaría do Reich|chancelaría]] de 1928 a 1930, o [[Reino Unido]] coñece o seu primeiro goberno [[Partido Laborista (Reino Unido)|laborista]] con [[Ramsay MacDonald]], [[Primeiro ministro do Reino Unido|primeiro ministro]] de xaneiro a novembro de 1924. Tras volver ao poder en 1929, MacDonald tivo que xestionar os efectos da [[Gran Depresión|crise económica mundial]] e, en 1931, adoptou unha política económica ortodoxa, o que o levou a romper co seu partido.<ref name="Candar30"/> ===== A socialdemocracia escandinava ===== [[Ficheiro:Konselj 1938.jpg|thumb|esquerda|upright|Unha reunión do goberno socialdemócrata sueco de [[Per Albin Hansson]], baixo a presidencia do rei [[Gustavo V de Suecia|Gustavo V]] (1938).]] En [[Escandinavia]] ([[Suecia]], [[Noruega]], [[Dinamarca]]), os partidos [[Socialdemocracia|socialdemócratas]] accederon ao poder nos anos 1920-1930 e contribuíron á implantación dun sistema de [[estado do benestar]], máis tarde denominado "modelo escandinavo". En 1924, [[Thorvald Stauning]], líder do [[Socialdemócratas (Dinamarca)|Partido Socialdemócrata]], convértese en primeiro ministro de [[Dinamarca]] e senta as bases dun estado do benestar, pero non dispón de maioría absoluta: os socialdemócratas daneses tiveron que participar en gobernos de coalición e enfrontarse á oposición sindical. En 1920, [[Hjalmar Branting]] asumiu a dirección do primeiro goberno [[Partido Socialdemócrata Sueco|socialdemócrata]] en [[Suecia]], pero é a partir de 1932, cando [[Per Albin Hansson]] se converte en xefe do Goberno, cando os socialdemócratas suecos inician un larguísimo período no poder, practicamente ininterrompido até 1976. Tras tomar distancia hai tempo do marxismo e o socialismo revolucionario, a socialdemocracia sueca benefíciase dunha osmose entre o partido e os [[sindicato]]s e instaura un Estado do benestar sen parangón, modelando a sociedade sen dúbida máis igualitaria de todos os países industrializados.<ref name="Winock1992p117-120">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=117-120}}.</ref>. A experiencia sueca distínguese desde o principio por disociar o socialismo da socialización dos medios de produción e por facer compatibles a política social e a eficiencia económica.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=64}}.</ref> En 1935, o [[Partido dos Traballadores Noruegueses]], tras romper co bolxevismo, accede ao poder cando [[Johan Nygaardsvold]] se converte en xefe do Goberno: a evolución do partido cara ao reformismo acelerouse grazas á súa xestión dos asuntos públicos e os laboristas noruegueses beneficiáronse da mesma osmose cos sindicatos que os socialdemócratas suecos para construír o seu propio ''Welfare State'' (Estado do benestar).<ref name="Winock1992p117-120"/>. ===== Outras formas de socialismo ===== [[Ficheiro:Carlo_Rosselli_3.jpg|miniatura|150px|[[Carlo Rosselli]]]] O socialismo italiano, reducido á clandestinidade ou ao exilio, segue desenvolvéndose con todo no marco do [[antifascismo]]. En 1930, [[Carlo Rosselli]] publicou en París a obra ''Socialismo liberal'', que constitúe un texto teórico do movemento antifascista [[Giustizia e Libertà]] e no que avoga por superar o [[marxismo]] e pola converxencia entre un [[liberalismo]] sensibilizado coa cuestión social e un socialismo á vez non autoritario e non utópico.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=61-65}}.</ref> No [[mundo árabe]], aínda colonizado na súa maior parte, as ideas socialistas penetran de varias maneiras diferentes: nos círculos de expatriados occidentais e colonos, entre as minorías musulmás cuxas reivindicacións combinanse facilmente co [[comunismo]] e, por último, nos movementos xuvenís nos que o socialismo mesturase co [[nacionalismo]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=548-550}}.</ref> Os intelectuais marxistas árabes e os partidos comunistas locais interésanse polas contradicións sociais do Oriente árabe e os problemas do subdesenvolvemento e o [[imperialismo]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Carré|1993|p=24-25}}.</ref> Na [[Raj Británico|India británica]], o [[Congreso Nacional Indio|Partido do Congreso]] independentista adopta temas socialistas, e o seu líder [[Jawaharlal Nehru|Nehru]] define o socialismo como o control estatal dos recursos e os medios de produción. Nehru, influenciado polo socialismo [[Sociedade Fabiana|fabiano]] e oposto á idea dunha revolución violenta, sitúase na liña do [[socialismo democrático]]: o socialismo indio, reivindicado por partidos opostos, experimenta con todo, entre as dúas guerras mundiais e despois, importantes variacións en canto á súa identidade.<ref name="Krishan4555">Krishna K Tummala, ''Public administration in India'', Allied, 1996, p. 45-55.</ref> En [[México]], o "socialismo" apareceu nos anos vinte no vocabulario do réxime político, cun discurso laico e socializador, vixente desde a [[Revolución Mexicana|revolución de 1910]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Vayssière|2001|p=90-91}}.</ref>. ==== O nazismo e o socialismo ==== Independentemente da [[socialdemocracia]], os partidos [[socialismo democrático|socialistas democráticos]], o "socialismo real" é reivindicado polos [[comunismo|comunistas]], seguen utilizándo o termo "socialista" nos movementos e contextos máis diversos. En Alemaña, o [[Partido Obreiro Alemán]] (DAP), fundado en 1919, reivindícase nun "socialismo xermánico" mal definido, cuxo obxectivo é levar aos obreiros alemáns cara ao [[nacionalismo]], afastándoos do [[Internacionalismo (política)|internacionalismo]] [[marxismo|marxista]].<ref name="Bendersky">Joseph W. Bendersky, ''A history of Nazi Germany: 1919-1945'', Rowman & Littlefield, 2000, páxina 19, [https://books.google.fr/books?id=bsGhz4qfgKAC&pg=PA40 extracto en liña].</ref> O socialismo e o [[anticapitalismo]] seguen formando parte do discurso do [[Partido Nacionalsocialista Alemán dos Traballadores|Partido Nacionalsocialista Obreiro Alemán]] (NSDAP), sucesor do DAP: estes temas atópanse principalmente na á esquerda deste novo partido.<ref name="TSBrown">Timothy Scott Brown, ''Weimar radicals: Nazis and communists between authenticity and performance'', éd. Bergham books, 2009, p.52-81, [https://books.google.be/books?id=nnZyz6JOKlQC&pg=PA52 extrait en ligne].</ref> A ideoloxía do NSDAP, concibida por [[Adolf Hitler]], recibe o nome oficial de «[[nazismo|nacionalsocialismo]]» (comunmente abreviado como «nazismo»): con todo, o nacionalsocialismo non garda ningunha relación cos movementos socialistas e comunistas, aos que se opón cunha hostilidade radical e que foron prohibidos tras a chegada ao poder de Hitler. A ideoloxía hitleriana ten en común co [[fascismo]] mussoliniano o feito de tomar prestados elementos tanto do nacionalismo radical como do socialismo revolucionario. Con todo, o nazismo distínguese do fascismo por un [[racismo]] e un [[Euxénese|euxenismo]] fundamental<ref name="Pomian"/> e baséase principalmente nunha doutrina [[nacionalismo|nacionalista]], [[panxermanismo|panxermanista]], [[militarismo|militarista]] e [[antisemitismo|antisemita]]. Pola súa banda, Hitler definiu en 1922 o «socialismo» nazi como unha dedicación incondicional á [[nación]].{{refn|group="n."|O que está disposto a facer súa a causa nacional, até tal punto que non coñece ideal máis elevado que a prosperidade da nación; o que comprendeu que o noso gran himno «Deutschland über alles» significa que nada, nada no vasto mundo supera aos seus ollos a esta Alemaña, a súa terra e o seu pobo, o seu pobo e a súa terra, ese é un socialista, Hitler, 28 de xuño de 1922, citado por Jacques Georgel, ''Les eurodictatures'', éd. Apogée, 1999, p.32.}} Para el, o verdadeiro «socialismo», cuxo nome, segundo el, foi indebidamente «roubado» pola «doutrina xudía» do [[marxismo]], é en realidade unha «ciencia da prosperidade colectiva», que confire ao Estado a misión de «satisfacer as necesidades lexítimas das clases traballadoras baseándose na solidariedade racial e ten como obxectivo fomentar «un espírito comunitario e social, que se desenvolve no seo dunha economía nacional baseada na responsabilidade individual e supervisada polo Estado».<ref>Marlis Steinert, ''Hitler'', Fayard, 1991, p. 173-175.</ref> O [[nazismo]] oponse ao «socialismo internacional», é dicir, aos movementos socialistas internacionalistas, de inspiración [[marxismo|marxista]] ou non, cuxa vocación «antipatriótica» é contraria ao nacionalismo panxermanista hitleriano; con todo, coincide con eles na oposición a certas formas de [[capitalismo]] e na defensa do interese xeral<ref name="R.J. Overy 2004. p. 403">{{en}} Overy, R.J., ''The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia'', W. W. Norton & Company, Inc., 2004, {{p.|403}}.</ref> mediante unha [[economía planificada|economía intervencionista]] subordinada aos intereses do pobo.<ref name="R.J. Overy 2004. p. 399">{{en}} Overy, R.J., ''The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia'', W. W. Norton & Company, Inc., 2004. {{p.|399}}.</ref> No proxecto nazi, a [[loita de clases]] evitaríase mediante a unión das [[clase social|clases sociais]] nunha «comunidade do pobo» (Volksgemeinschaft) unida pola solidariedade nacional e [[racismo|racial]].<ref name="Bendersky"/> [[Joseph Goebbels]] presenta así o nacionalsocialismo como «o verdadeiro socialismo!», xa que permitiría ás clases convivir en lugar de enfrontalas entre si.<ref>{{harvsp|Touchard|1958|p=804}}.</ref> O nacionalsocialismo tamén se distingue pola adopción do [[Führerprinzip]] (principio de autoridade), que consagra oficialmente a primacía absoluta da autoridade persoal do líder (neste caso, o propio Adolf Hitler) en materia de goberno. A partir do verán de 1930, a á esquerda do NSDAP, liderada en particular por [[Otto Strasser]], é expulsada da dirección do partido. Isto contribúe a eliminar os aspectos «socialistas» (no sentido tradicional do termo) do nazismo;<ref>[[Richard J. Evans]], ''The Coming of the Third Reich'', Penguin Books, 2004, p. 244.</ref> con todo, a palabra «socialismo» segue formando parte do vocabulario nazi.<ref name="Bendersky"/> O historiador [[Ian Kershaw]] clasifica o nazismo entre os «movementos extremistas antisocialistas» e considera que a «fusión do nacionalismo e o socialismo» proposta por Hitler non se basea en ningún concepto socialista moderno, senón, pola contra, nunha forma primitiva de [[darwinismo social]] e ideas [[Imperialismo|imperialistas]] herdadas do século XIX.<ref>Ian Kershaw, ''Hitler'', Penguin Books, 2009, p. 181-182.</ref>. ==== Das divisións da esquerda europea ás frontes populares ==== Ante o auxe do nazismo e outros fascismos, os partidos socialistas europeos móstranse desorientados e incapaces de actuar de forma conxunta. A [[Internacional Obreira e Socialista]] asimila nun primeiro momento todos os fenómenos fascistas a un fenómeno de reacción derivado da guerra mundial.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=116-117}}.</ref> O SPD espera manter a súa lexalidade durante un tempo antes de ser disolta en 1933, a SFIO quere impedir que Alemaña se rearmame e os escandinavos desexan preservar a súa neutralidade. O [[pacifismo]] dos socialistas, marcados polos estragos da primeira guerra mundial, prevaleceu sobre outras consideracións: dentro da familia socialista, os partidarios da firmeza fronte a Alemaña eran os socialdemócratas austríacos, os laboristas británicos e unha minoría da SFIO (entre eles [[Léon Blum]], [[Jean Longuet]] e [[Jean Zyromski]] ([[:en:Jean Zyromski|en]])).<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=34}}.</ref> Pola súa banda, os partidos comunistas seguen unha liña de "clase contra clase" ditada pola [[Terceira Internacional|Komintern]] e que consiste en rexeitar tanto aos fascistas como aos "[[:fr:Social-traître|traidores sociais]]" socialistas. Esta política ten resultados desastrosos en Alemaña, xa que deixa o campo libre para que Hitler chegue ao poder: os socialdemócratas e os comunistas son prohibidos, do mesmo xeito que todos os demais partidos.<ref name="Priestland185">{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=185-195}}</ref> En [[Austria]], o Partido Socialdemócrata está prohibido: a situación política desemboca na [[Guerra civil austríaca|breve guerra civil de febreiro de 1934]], ao termo da cal o [[Fronte Patriótica (Austria)|Fronte Patriótica]] "[[austrofascismo|austrofascista]]" convértese en partido único, mentres que os socialistas austríacos son reprimidos. A falta dunha estratexia coherente da Internacional Obreira Socialista conduce en varios países europeos a un rexurdimento do socialismo revolucionario. Prodúcese unha onda de escisións nos partidos socialistas europeos: xorden novos partidos como o [[Partido dos Traballadores Socialistas de Alemaña]] ou o [[Partido Socialista Independente (Países Baixos)|Partido Socialista Independente]] neerlandés, o que pon de manifesto a crise do socialismo europeo debido á súa impotencia ante o perigo. Movementos como o [[Partido Laborista Independente]] británico (que se separa do [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista]]), o Partido dos Traballadores Socialistas de Alemaña ou o [[Partido Obrero de Unificación Marxista|Partido Obreiro de Unificación Marxista]] (escisión do [[Partido Comunista de España]]) federanse a partir de 1932 nunha nova internacional, a Oficina Internacional para a Unidade Socialista Revolucionaria (coñecida como "Oficina de Londres").<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=118-121}}.</ref> [[Ficheiro:HendrikDeMan1935.jpg|miniatura|150px|Henri De Man]] Paralelamente, en [[Francia]] e [[Bélxica]] estaba a desenvolverse unha nova liña "revisionista" coñecida como [[neosocialismo]], que se fai eco dunha antiga controversia doutrinal, aínda máis aguda nun momento no que o socialismo loita por afirmarse ante a ameaza nazi. Os socialistas estaban a cuestionar unha vez máis a identidade política do socialismo, o lugar do marxismo, a súa dimensión revolucionaria e a consideración da evolución social. [[Henri De Man]], membro do [[Partido Socialista Belga|Partido Obreiro Belga]], publica en 1926 o libro ''Au-delà du marxisme'' (''Máis aló do marxismo''), no que analizaba a brecha entre a retórica revolucionaria e a práctica política e daba unha importancia primordial ao factor subxectivo en comparación co económico, argumentando que o socialismo debería axudar ao pobo a "superar un complexo de inferioridade social". [[Émile Vandervelde]], líder do Partido Obreiro Belga (POB), criticou duramente as teorías de Henri De Man, argumentando que a explotación capitalista non desaparecera, pero non ten en conta as súas observacións sobre a evolución social do proletariado e as clases medias. As ideas de De Man influíron en Marcel Déat , unha estrela emerxente da Sección Francesa da Internacional Obreira (SFIO), quen adoptou unha postura decididamente reformista de unidade anticapitalista coas [[Clase media|clases medias]]. Combatidas por [[Léon Blum]] e os seus partidarios, as teses de Déat contan, pola contra, co apoio doutros socialistas como [[Adrien Marquet]], que defendía o lema "orde, autoridade, nación". Os neosocialistas franceses acabaron abandonando a SFIO para fundar o [[:fr:Parti socialiste de France-Union Jean Jaurès|Partido Socialista de Francia-Unión Jean Jaurès]], que posteriormente deu lugar á [[Union Socialiste Républicaine]]. De Man e Déat evolucionaron entón, ao achegarse o conflito mundial, cara un [[pacifismo]] cada vez máis afirmado. Déat acabou afastándose do movemento socialista, e a súa traxectoria levouno posteriormente a defender o [[fascismo]] e á [[Colaboracionismo en Francia|colaboración con estes]] durante a ocupación alemá.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=130-139}}.</ref> [[Ficheiro:Léon Blum reading.jpg|miniatura|esquerda|150px|[[Léon Blum]], dirixente da [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]], leva a cabo en [[Francia]] unha serie de reformas sociais, baixo o goberno da [[Fronte Popular (Francia)|Fronte Popular]].]] [[Ficheiro:Front populaire-chambre des députés.svg|miniatura|upright|Vitoria da [[Fronte Popular (Francia)|Fronte Popular francésa]] nas [[eleccións lexislativas francesas de 1936|eleccións lexislativas de 1936]].]] O evidente fracaso da liña "clase contra clase" levou á [[Terceira Internacional|Internacional Comunista]] a adoptar, a partir de 1935, unha política de "frontes populares", é dicir, de alianza de todas as forzas [[antifascismo|antifascistas]]<ref name="Priestland185"/>. Os socialistas aceptaron estas alianzas, que puxeron fin aos ataques dos comunistas contra eles. En [[Segunda República Española|España]], a [[Fronte Popular (España)|Fronte Popular]], formado polo [[Partido Socialista Obrero Español|Partido Socialista Obreiro Español]], o [[Partido Comunista de España|Partido Comunista]] e outros movementos diversos, entre eles os nacionalistas galegos e cataláns, gañou as [[Eleccións xerais de España de 1936|eleccións xerais de febreiro de 1936]]. O clima político era especialmente tenso en España, xa que os socialistas españois estaban divididos entre moderados e radicais: [[Francisco Largo Caballero]], líder do PSOE e da [[Unión General de Trabajadores|Unión Xeral de Traballadores]], que desde 1934 pasara do reformismo gobernamental á afirmación revolucionaria, multiplicaba as provocacións, o que lle valeu o alcume do "Lenin español".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=444-463}}.</ref>{{,}}<ref>[[Antony Beevor]], La Guerre d'Espagne, Calmann-Lévy, 2006, páxinas 84-86.</ref> En [[Francia]], a [[Fronte Popular (Francia)|Fronte Popular]], alianza defensiva formada pola [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]], o [[Partido Comunista Francés|PCF]] e o [[Partido Republicano Radical e Radical Socialista]], gañou as [[Eleccións lexislativas francesas de 1936|eleccións lexislativas de 1936]]. [[Léon Blum]] convértese en presidente do Consello de Ministros e pon en marcha unha serie de reformas que modifican profundamente a sociedade francesa: os [[Acordos de Matignon (1936)|acordos de Matignon]] relativos ao mundo laboral, a [[:fr:Loi du 21 juin 1936 instituant la semaine de 40 heures dans les établissements industriels et commerciaux et fixant la durée du travail dans les mines souterraines|semana de 40 horas]] e as [[Vacacións anuais|vacacións pagas]].<ref name="Candar34">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=34-35}}.</ref> Blum consegue ademais impor a súa liña moderada; consegue que a extrema esquerda da SFIO —en particular a [[Esquerda revolucionaria (1935-1938)|esquerda revolucionaria]] de [[Marceau Pivert]]— acepte que un cambio de réxime, en ausencia das condicións necesarias e dun mandato dos electores neste sentido, non está á orde do día. Deste xeito, logrou manter o mito da conquista do poder á vez que facía admitir a realidade do seu exercicio, mentres se mantiña fiel, na continuidade do pensamento de Jaurès, a unha teoría do Estado democrático.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=98}}.</ref> Unha terceira fronte popular chega ao poder durante este período, esta vez fóra de Europa: en [[Chile]], a [[Fronte Popular (Chile)|Fronte Popular]], formado principalmente polo [[Partido Socialista de Chile|Partido Socialista]], o [[Partido Comunista de Chile|Partido Comunista]] e o [[Partido Radical de Chile|Partido Radical]], goberna a partir de 1938, baixo a presidencia de [[Pedro Aguirre Cerda]]. O Partido Socialista de Chile está dividido en diversas tendencias, que van desde o socialismo moderado até o anarcosindicalismo, pasando por diversos marxismos revolucionarios: con todo, afírmase no seu conxunto como "marxista" e partidario dunha ditadura do proletariado temporal. Con todo, os ministros socialistas abandonan o Goberno en 1940 e o acordo entre os socialistas chilenos e os comunistas rompe con motivo da polémica sobre as causas da guerra mundial e a política seguida pola URSS en 1939-40.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=219-220}}.</ref> En España, a situación desemboca nunha [[guerra civil española|guerra civil]] tras o [[Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936|levantamento nacionalista de xullo de 1936]]. O Goberno de Léon Blum, ante os crimes cometidos durante o [[Terror Vermello (España)|terror vermello]], silencia inicialmente as súas simpatías polos republicanos e adopta unha política de [[Non intervención (guerra de España)|non intervención]] ([[:en:Non-intervention in the Spanish Civil War|en]]). Esta decisión ilustra a dificultade dos socialistas para tentar combinar o antifascismo e o pacifismo. Blum defendeu entón unha política de firmeza fronte ao perigo fascista en Europa, pero foi apartado do poder en 1937. O conflito español, preludio da [[segunda guerra mundial]], terminou coa vitoria dos do "[[bando nacional]]": os partidos socialista e comunista españois foron prohibidos.<ref name="Candar34"/>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=195-201}}.</ref>. ==== Durante a segunda guerra mundial ==== [[Ficheiro:קמיל הויסמנס.-JNF045258.jpeg|miniatura|150px|Camille Huysmans]] Durante a [[segunda guerra mundial]], a [[Internacional Obreira e Socialista]] (SFIO) desintegrase: [[Camille Huysmans]], refuxiado en Londres.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=476}}.</ref> tenta en balde mantela á flote. Os socialistas europeos, ante a proximidade do conflito e durante o mesmo, están moi divididos: algúns, como [[Henri De Man]] e o secretario xeral da SFIO [[Paul Faure]], defenden con forza o pacifismo. Unha parte deles, durante a ocupación alemá do seu país, mantiveron as mesmas prioridades pacifistas que os levaron a aprobar os [[Pacto de Múnic|acordos de Múnic]] e, en ocasións, chegaron mesmo a caer na [[:en:Collaboration with Nazi Germany and Fascist Italy|colaboración]]. Durante a ocupación, a SFIO reconstituiose clandestinamente e foi reorganizada progresivamente polos socialistas partidarios da [[Resistencia francesa|resistencia]]; estes últimos mantiveron o contacto con [[Léon Blum]], que se atopaba encarcerado. O apoio dos socialistas ao [[Charles de Gaulle|xeneral De Gaulle]] contribuíu a fundamentar a lexitimidade da [[Francia libre]].<ref name="Candar1996p36-37">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=36-37}}.</ref>. En todos os países europeos, os socialistas participan nos movementos de resistencia tanto desde dentro como desde fóra. O [[Partido Socialista Italiano]], exiliado desde facía máis de vinte anos, únese á resistencia contra os alemáns e os fascistas, integrándose no [[Comité de Liberación Nacional]] creado en setembro de 1943. No ámbito [[antifascismo|antifascista]] italiano desenvólvese unha corrente distinta á de [[Giustizia e Libertà]], denominada liberalsocialista, cuxo principal teórico é [[Guido Calogero]] ([[:it:Guido Calogero|it]]). O liberalsocialismo, cuxas tese se recollen en dous manifestos publicados en 1940 e 1941, aspira a crear unha síntese da parte de verdade do liberalismo e do marxismo, promovendo un proxecto de sociedade baseado na [[democracia]] e na [[economía mixta]], na que o Estado desempeñaría un papel regulador, deixando gran parte do control en mans da [[sociedade civil]]. As dúas correntes socialistas liberais converxen no [[Partido de Acción]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=68-72}}.</ref> En Francia, a SFIO participa no [[Consello Nacional da Resistencia]]. Con todo, os socialistas deben contar coa presenza dos comunistas: estes, profundamente desestabilizados en 1939 polo [[Pacto Ribbentrop-Molotov|pacto xermano-soviético]], uníronse masivamente á resistencia tras a invasión da URSS por Alemaña en xuño de 1941, até alcanzar, nalgúns países, unha posición claramente maioritaria dentro dos movementos de liberación nacional.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1977|p=474-518}}.</ref>. === Durante a guerra fría === {{Artigo principal|Guerra Fría}} [[Ficheiro:Alsing Andersen Haifa 1960.jpg|miniatura|upright|[[Alsing Andersen]], presidente da [[Internacional Socialista]], pronunciando un discurso no congreso de [[Haifa]] ([[Israel]]) en 1960.]] O socialismo acadou o seu apoxeo político a finais do [[século XX]] no [[Pacto de Varsovia|bloque comunista de Europa]], a [[Unión Soviética]] e os estados comunistas de [[Asia]] e do [[Caribe (rexión)|Caribe]]. Trala [[segunda guerra mundial]], a tensión militar-ideolóxica entre o bloque comunista, encabezado pola Unión Soviética, e o capitalista, encabezado polos Estados Unidos, desembocou nun enfrontamento político que se coñeceu como [[Guerra Fría|guerra fría]]. fundamental para a evolución do socialismo europeo. A toma de control por parte da [[Unión Soviética|URSS]] dos países da [[Europa Oriental|Europa do leste]] acelerouse en 1947-1948, o que provocou a aparición dunha serie de [[Estado comunista|réximes comunistas]] que se reivindicaban do «socialismo real» marxista-leninista. Os demais partidos políticos, incluídos os socialistas, foron disoltos, absorbidos ou sometidos polos partidos comunistas no poder, ás veces coa complicidade de parte dos seus propios membros. En [[Asia]], tamén xurdiron réximes comunistas coa proclamación da [[República Popular da China]] presidida por [[Mao Tse Tung]] e o nacemento de [[Corea do Norte]] dirixida por [[Kim Il-sung]]; os partidos chinés e norcoreano dan lugar, respectivamente, ao [[maoísmo]] e ao [[juche]], variacións da doutrina comunista. Estalan conflitos armados no contexto dos primeiros anos da guerra fría, como a [[guerra civil grega]] en Europa, ou a [[guerra de Corea]] e a [[guerra de Indochina]] en Asia. En Europa, Asia, África e América, un conxunto de réximes comunistas de [[Unipartidismo|partido único]] —o [[Socialismo autoxestionario|titismo]] constituíu en [[República Federal Socialista de Iugoslavia|Iugoslavia]], a partir de 1948, unha disidencia do [[stalinismo]]— reivindícanse do socialismo e o marxismo, o que obriga aos partidos pertencentes ao [[socialismo democrático]] a redefinir a súa identidade. A pesar da [[desestalinización]] e as diferentes fases da [[détente|distensión]], os réximes comunistas seguen sendo sistemas autoritarios, baseados no dominio do Partido: o dominio do modelo soviético reafírmase coa represión en 1956 da [[Revolución Húngara de 1956|insurrección de Budapest]] e, en 1968, da [[Primavera de Praga]], que esperaba levar a chegada, no leste, dun "[[socialismo con rostro humano]]".<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=211-272, 334-335, 425-428}}.</ref> Os partidos socialistas da Europa occidental, enfrontados o auxe do comunismo, proseguen a ritmos diversos a súa evolución cara o reformismo. A [[Internacional Socialista]] fundouse en 1951 co obxectivo de oporse firmemente ao tipo de socialismo defendido polo [[bloque do leste]]: con todo, a postura dos socialistas europeos fronte aos comunistas pasou da oposición frontal á procura da [[coexistencia pacífica]] e a cooperación. Entre os anos 1950 e 1990, os partidos socialistas europeos experimentaron unha evolución posterior ao converterse, a ritmos e graos diversos, a un enfoque reformista da [[economía de mercado]]. Na maioría dos países europeos, os socialistas e os socialdemócratas constitúen a forza dominante na [[esquerda política|esquerda]] e no [[Centroesquerda política|centroesquerda]]. Os temas marxistas abandónanse en favor dun discurso centrado na liberdade e a [[democracia]].<ref name="Candar1996p44-45">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=44-45}}.</ref> Aínda que nalgúns países, especialmente en [[Francia]] e [[Italia]], as referencias [[marxismo|marxistas]] seguen estando moi presentes,<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=585}}.</ref> a maioría dos partidos europeos substitúen nos seus discursos as teses de [[John Maynard Keynes|Keynes]] e [[Joseph Schumpeter|Schumpeter]] polas de [[Karl Marx|Marx]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=555}}.</ref> Con todo, esta transformación política prodúcese á conta dunha certa perda de substancia ideolóxica.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=163-186}}.</ref> Recoñecidos como partidos de goberno, os movementos socialistas participan, tras as divisións iniciais, na construción da [[Unión Europea]]. Paralelamente, a partir dos anos 50, a Internacional Socialista abandona a súa perspectiva eurocéntrica para orientarse cara a outros continentes.<ref name="Dreyfus1991p211-245">{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=211-245}}</ref> Por outra banda, en [[Asia]], [[África]] e [[América Latina]] están a desenvolverse formas de socialismo distintas do enfoque europeo e moi diferentes entre si.<ref name="Candar1996p46-47">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=46-47}}.</ref> A referencia ao socialismo tamén segue presente na [[extrema esquerda]]. Intelectuais como [[Cornelius Castoriadis]] e [[Claude Lefort]] —editores da revista ''[[Socialisme ou barbarie]]'' e do [[Socialismo ou barbarie|grupo do mesmo nome]]— ou [[Guy Debord]] afirman ser socialistas e o [[comunismo de consellos|comunistas de consellos]], á vez que denuncian tanto o [[stalinismo]] como o [[reformismo|socialismo reformista]]. Ademais, a referencia ao socialismo segue sendo utilizada por algúns movementos de [[Ultradereita|extrema dereita]] afíns ao [[neofascismo]]: a corrente [[:fr:Mouvance nationaliste-révolutionnaire|nacionalista revolucionaria]] defínese como «economicamente socialista» e partidaria dun "nacionalsocialismo".<ref>Nicolas Lebourg, [https://tempspresents.com/2013/06/07/nicolas-lebourg-definir-le-nationalisme-revolutionnaire-2/ « Qu’est ce que le nationalisme-révolutionnaire » ?] (1/2), Fragments sur les Temps Présents, 9 de marzo de 2009.</ref> ==== Desenvolvemento e división dentro do socialismo europeo ==== ===== Do período posterior a 1945 á integración europea ===== ====== A situación dos partidos socialistas despois da guerra ====== [[Ficheiro:Aldo Moro and Pietro Nenni.JPG|miniatura|upright|esquerda|[[Pietro Nenni]], líder do [[Partido Socialista Italiano]] (esquerda) xunto ao líder demócrata cristián [[Aldo Moro]].]] Ao termo da segunda guerra mundial, a situación dos socialistas europeos era moi diversa. No [[Reino Unido]], mentres o conflito aínda continuaba en Asia, o Partido Laborista gañou, para sorpresa xeral, as [[Eleccións xerais do Reino Unido de 1945|eleccións de xullo de 1945]], e [[Clement Attlee]] converteuse en primeiro ministro. O gabinete laborista consegue a nacionalización da [[siderurxia]], pero debe facer fronte a dificultades crecentes e aplicar medidas de aforro no [[Sanidade|sistema sanitario]]. Os problemas internos e a tensión internacional derivada, en particular, da [[guerra de Corea]] contribúen á derrota dos laboristas nas eleccións de 1951.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=564-566}}.</ref> Na Europa continental, a posición dos socialistas varía en función da súa implantación nacional, a súa participación no esforzo bélico ou na resistencia e a posición dos partidos comunistas nacionais. En [[Austria]], mentres o país iniciaba a súa reconstrución, o [[Partido Socialdemócrata de Austria|Partido Socialista]] formou cos conservadores do [[Partido Popular Austriaco|Partido Popular]] unha coalición que durou até 1966; nos [[Países Baixos]], o Partido Socialdemócrata dos Traballadores fusiónase con outros partidos para dar lugar ao [[Partido Laborista (Países Baixos)|Partido Laborista]]; en [[Bélxica]], o [[Partido Socialista Belga|Partido Obreiro Belga]] dá paso ao [[Partido Socialista Belga]]. En países como Bélxica ou os Países Baixos, os socialistas seguen sendo maioría na esquerda, mentres que en [[Francia]], [[Italia]] ou [[Terceira República Checoslovaca|Checoslovaquia]], os comunistas benefícianse da súa participación na resistencia para adquirir unha posición destacada no ámbito electoral.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=189}}.</ref> [[Ficheiro:Heinz Traimer SPÖ SPOE WIEN Wahl Werbung Politik.JPG|miniatura|upright|Cartel electoral do [[Partido Socialdemócrata de Austria|Partido Socialista de Austria]] (anos 50).]] En [[Italia]], o [[Partido Socialista Italiano|Partido Socialista]]- renomeado temporalmente como ''Partido Socialista Italiano da Unidade Proletaria'' - dos cales [[Rodolfo Morandi]] ([[:it:Rodolfo Morandi|it]]) e [[Pietro Nenni]] son os principais dirixentes, aliase co [[Partido Comunista Italiano|Partido Comunista]] contra a [[Democracia Cristiá (Italia)|Democracia Cristiá]]. Con todo, o [[Fronte Democrática Popular (Italia)|Fronte Democrática Popular]], coalición formada polo PCI e o PSI, é claramente derrotado pola DC nas [[Eleccións xerais italianas de 1948|eleccións de 1948]]. A alianza PSI-PCI provoca a escisión do [[Partido Socialista Democrático Italiano|Partido Socialista dos Traballadores Italianos]] (rebautizado posteriormente como ''Partido Socialista Democrático Italiano''), que agrupa, ao redor de [[Giuseppe Saragat]], aos socialistas hostís á coalición cos comunistas e favorables á alianza de Italia cos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]]. A política do PSI varía moito ao longo dos anos e, a partir de 1955, os socialistas italianos, sen romper definitivamente cos comunistas, achéganse á Democracia Cristiá e os seus ''irmáns inimigos'' do PSDI. A [[desestalinización]] e a [[Revolución Húngara de 1956|insurrección de Budapest]] aceleraron a ruptura dos socialistas italianos cos seus aliados comunistas; en 1959, Nenni condenou publicamente o [[centralismo democrático]]. Aínda que a Democracia Cristiá tivo, até a década de 1980, o monopolio da presidencia do consello, os socialistas italianos conservaron as súas posicións electorais. Con todo, o PSI segue moi dividido entre a á esquerda, que desexa reactivar a alianza cos comunistas, e os defensores dunha [[socialdemocracia]] ao estilo italiano, que pola contra desexan restablecer os vínculos co PSDI.<ref name="Droz1978p604-612">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=604-612}}.</ref>. Por outra banda, a pesar da forte influencia do marxismo na esquerda italiana e a desaparición do [[Partido de Acción]] en 1947 tras o seu fracaso electoral, segue existindo en Italia unha corrente de pensamento afín ao [[socialismo liberal]]; o filósofo [[Norberto Bobbio]], procedente da corrente «socialista liberal», reflexiona sobre as relacións entre socialismo, liberalismo e democracia, avogando pola alianza destes tres sistemas de valores e subliñando a necesidade absoluta do encontro entre socialismo e democracia.{{refn|group="n."|Aínda que defende a converxencia entre os principios de igualdade e liberdade, Bobbio sitúase na esquerda e considera que o ideal do socialismo é superior ao do liberalismo en virtude do principio democrático, xa que «mentres que non se pode definir a igualdade a partir da liberdade, hai polo menos un caso no que se pode definir a liberdade a partir da igualdade», é dicir, «esa condición na que todos os membros dunha sociedade considéranse libres porque teñen o mesmo poder». Aínda que Bobbio cree no concepto de igualdade, non é por iso «igualitario», no sentido de partidario da nivelación. Aínda que condena firmemente o totalitarismo comunista, non por iso deixa de establecer un diálogo crítico co [[Partido Comunista Italiano]], ao que cree posible converter á [[democracia representativa]], así como coa extrema esquerda italiana dos anos 70, á que obxecta que ningún proxecto socialista pode prescindir das regras do Estado de dereito e a democracia representativa e pluralista. {{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=90-97}}}}{{,}}<ref>[http://www.universalis.fr/encyclopedie/norberto-bobbio/3-un-philosophe-militant/ Norberto Bobbio], ''Encyclopedia Universalis''.</ref>. En [[Francia]], a [[Sección Francesa da Internacional Obreira|SFIO]] foi superada polo [[Partido Comunista Francés|PCF]] nas [[Eleccións lexislativas francesas de 1945|eleccións de 1945]]: o partido socialista tenta entón volver ás súas raíces doutrinais e [[Daniel Mayer]], socialista moderado próximo a [[Léon Blum]], é substituído na secretaría xeral por [[Guy Mollet]]. O partido afástase entón da redefinición "humanista" tentada por Blum e volve ás referencias marxistas ortodoxas. Situada politicamente entre o PCF e o [[Movemento Republicano Popular|MRP]], a SFIO atópase nunha posición electoral incómoda durante a [[Cuarta República Francesa|Cuarta República]]. No entanto, un socialista, [[Vincent Auriol]], ocupou o cargo honorífico de [[Presidente de Francia|presidente da República Francesa]] entre 1947 e 1954.<ref name="Candar1996p36-37"/>{{,}}<ref name="Castagnez102">{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=102}}.</ref> A pesar de intentos como o de [[André Philip]] para promover un socialismo de inspiración polo menos parcialmente liberal, a corrente do [[socialismo liberal]] tende a estancarse en Francia na segunda metade do século XX, a falta dunha verdadeira renovación teórica que vaia máis aló da mera posición antimarxista.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Audier|2006|p=50-51}}.</ref> ====== Progreso do socialismo democrático e decadencia do marxismo ====== [[Ficheiro:Guy Mollet.jpg|miniatura|150px|O líder socialista francés [[Guy Mollet]], en 1959.]] Ante a toma do poder por parte dos comunistas na [[Europa Oriental|Europa do leste]] e unha situación internacional cada vez máis tensa, os partidos socialistas europeos organízanse. A iniciativa provén en gran parte dos británicos, xa que algúns membros laboristas do Goberno de [[Winston Churchill|Churchill]] expuxeran durante a guerra a reconstitución dunha nova internacional. En maio de 1946 celébrase unha primeira conferencia internacional en [[Clacton-on-Sea]] por iniciativa do Partido Laborista británico para abordar diferentes cuestións, entre elas a reintegración do [[Partido Socialdemócrata de Alemaña]] (SPD) na corrente socialista. En xuño de 1947 celebrouse unha nova conferencia en [[Zürich]], onde [[Kurt Schumacher]], líder do SPD, chamou aos socialistas a unirse para axudar á existencia dun "socialismo antitotalitario". En novembro do mesmo ano, o SPD foi readmitido entre os partidos socialistas europeos. Créase en [[Londres]] un [[Comité Internacional da Conferencia Socialista]] (''Committee of the International Socialist Conference'', COMISCO) para garantir a coordinación entre os partidos. Os traballos do COMISCO (que existe até 1956) dan lugar en 1951 ao nacemento dunha nova organización, a [[Internacional Socialista]], durante un congreso celebrado en [[Frankfurt]], en [[República Federal Alemá (1949–1990)|Alemaña Occidental]]. A nova Internacional condena explicitamente o [[comunismo]] e, no contexto da guerra fría, únese ao bando occidental e á alianza cos Estados Unidos; os partidos socialistas europeos evolucionan cara á adopción definitiva dunha liña [[socialismo democrático|socialista democrática]]. O contexto da guerra fría, a loita contra o comunismo e a alianza estadounidense empuxan aos socialistas ao compromiso: as esperanzas de transformación social nadas da liberación de Europa quedan relegadas a un segundo plano.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=190-209}}</ref>{{,}}<ref name="Candar1996p38-39">{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=38-39}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=552}}.</ref>. En 1959, durante o seu congreso extraordinario en [[Bad Godesberg]], o SPD aprobou o abandono de toda referencia ao [[marxismo]] e á [[loita de clases]],<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=140}}. </ref> e o programa do partido menciona entre as súas referencias a ética cristiá, o humanismo e a filosofía clásica. Todos os partidos socialistas convértense aos principios económicos do [[keynesianismo]] e a [[economía mixta]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=66-69}}. </ref> En todos os países, o electorado dos partidos socialistas evoluciona e afástase cada vez máis da [[Clase traballadora|clase obreira]] e atrae cada vez máis os votos e as adhesións das [[Clase media|clases medias]]. O partido socialista xa non se dirixe unicamente ao proletariado: o seu espectro amplíase aos intelectuais, os asalariados, os empregados do comercio e a industria, así como a unha parte dos agricultores e os obreiros; en varios países, o [[socialismo democrático]] achégase agora, no plano ideolóxico, aos círculos de inspiración [[cristianismo|cristiá]], como en Francia a revista ''[[Esprit (revista)|Esprit]]''.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=582-583}}. </ref> Abandonando a noción de apropiación colectiva dos medios de produción, mesmo como obxectivo afastado, os partidos socialistas seguen defendendo, con todo, unha concepción global da orde social e dos valores que deben sustentalo.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=39-40}}.</ref> [[Ficheiro:Hugh_Todd_Naylor_Gaitskell.jpg|miniatura|150px|Hugh Gaitskell]] No [[Reino Unido]], os [[Partido Laborista (Reino Unido)|laboristas]] aproveitan a súa etapa na oposición para redefinir as súas posicións: o líder do Partido Laborista, [[Hugh Gaitskell]], desexa romper cun programa que acerca as reformas sociais e as nacionalizacións sen trazar límites precisos. Os revisionistas laboristas definen o ideal socialista como unha sociedade na que a propiedade é mixta, pero consideran que, dado que este ideal está lonxe, a sociedade necesita ante todo unha fiscalidade que limite os beneficios e os dividendos: a tarefa esencial do socialismo é, por tanto, a consecución dunha sociedade máis igualitaria en canto a ingresos e educación. Con todo, a revisión política do Partido Laborista segue sendo parcial, xa que choca coa cláusula IV do programa laborista, que prevé a propiedade común dos medios de produción e que a esquerda do partido esixe manter. Aínda que en minoría dentro do partido, Hugh Gaitskell consegue que en 1960 se aprobe unha declaración que establece que unha maior extensión da propiedade pública só poderá decidirse caso por caso, segundo as circunstancias.<ref name="ReferenceB">{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=67-68}}.</ref> En [[Italia]], a [[Democracia Cristiá (Italia)|Democracia Cristiá]] (DC) ábrese á esquerda en febreiro de 1962, cando o [[Partido Socialdemócrata Italiano]] entra no Goberno de [[Amintore Fanfani]]. O [[Partido Socialista Italiano|PSI]] de [[Pietro Nenni|Nenni]] decide entón dar o paso de aliarse coa DC e, en novembro de 1963, os socialistas entran no goberno de [[Aldo Moro]]. Toda a esquerda italiana non comunista alíase entón coa Democracia Cristiá.<ref>[[Georges-Henri Soutou]], ''La Guerre froide'', Librairie Arthème Fayard/Pluriel, 2010, pages 608-609</ref> Os socialistas italianos hostís á alianza coa DC abandonan entón o PSI e fundan un partido que retoma o antigo nome de [[Partido Socialista Italiano de Unidade Proletaria]]. En 1964, [[Giuseppe Saragat]], fundador do PSDI, accede ao cargo, esencialmente honorífico, de presidente da República Italiana. En 1966, o PSI e o PSDI reunificanse baixo o nome de [[Partido Socialista Unificado (Italia)|Partido Socialista Unificado]] (PSU). Con todo, a alianza dos socialistas coa Democracia Cristiá failles perder credibilidade ante o electorado de esquerda, que agora se inclina máis cara ao Partido Comunista. Pero o PSU, que sofre a competencia do PSIUP pola súa esquerda, fracasa nas [[Eleccións xerais italianas de 1968|eleccións de 1968]] e, ao ano seguinte, o PSDI sepárase de novo do PSI.<ref name="Droz1978p604-612"/>. Á defensiva fronte aos réximes comunistas, a Internacional Socialista móstrase ademais dividida nun primeiro momento sobre a cuestión da [[Historia da Unión Europea|integración europea]], que apoia a SFIO pero non, inicialmente, o [[Partido Laborista (Reino Unido) |Partido Laborista]] británico nin o [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]] [[República Federal Alemá (1949–1990)|alemán occidental]].<ref name="Dreyfus1991p211-245"/> Con todo, líderes socialistas como o belga [[Paul-Henri Spaak]], o italiano [[Giuseppe Saragat]] e o francés [[Guy Mollet]] —que, xunto con [[Christian Pineau]], negociou o [[Tratados de Roma|Tratado de Roma]] en 1957 — figuran entre os principais artífices da construción europea<ref name="Candar1996p44-45"/> (os laboristas británicos mostráronse moito máis reticentes).<ref name="Dreyfus1991p272-289">{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=272-289}}.</ref> Os socialistas de Europa continental, xunto cos [[Democracia cristiá|demócratas cristiáns|demócratas cristiáns]], atópanse entre os principais actores da construción da [[Comunidade Económica Europea]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Lavroff|1999|p=583-584}}.</ref> ===== Aceleración da transformación reformista ===== ====== Experiencias gobernamentais en Escandinavia, Reino Unido e Austria ====== [[Ficheiro:Olof Palme and Älvsborg Bridge 1966.jpg|miniatura|150px|esquerda|[[Olof Palme]] en 1966.]] Durante a maior parte das décadas de 1950 e 1960, os partidos socialistas da metade da Europa Occidental estiveron fóra do poder:<ref name="Dreyfus1991p211-245"/> pola contra, nos países onde os partidos socialistas non sofren a competencia dos partidos comunistas, o [[socialismo democrático]] rexistra, avances notables, como no [[Reino Unido]], onde [[Harold Wilson]] goberna entre 1964 e 1970, ou en Escandinavia, onde os socialdemócratas gobernan a maior parte do tempo. En [[Suecia]], [[Tage Erlander]] foi xefe do Goberno de 1946 a 1969, seguido por [[Olof Palme]] de 1969 a 1976. En [[Noruega]], os laboristas gobernaron ininterrompidamente de 1945 a 1963 e logo alternaron o poder con outros partidos. En [[Dinamarca]], os socialdemócratas gobernaron de 1953 a 1968.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=559-573}}.</ref> No Reino Unido, Harold Wilson aproveita os logros revisionistas e, á vez que renacionaliza a [[siderurxia]], aplica un programa que ten como obxectivo principal a modernización da sociedade británica:<ref name="ReferenceB"/> Os laboristas británicos aboliron a [[pena de morte]], legalizaron o aborto e despenalizaron a [[homosexualidade]], derrubando así parte das normas sociais herdadas da [[época vitoriana]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=43}}.</ref> En [[Austria]], o [[Partido Socialdemócrata de Austria|Partido Socialista de Austria]] (SPÖ, antigo SDAP) segue marcado pola súa tradición do [[austromarxismo]] e mantén estreitos vínculos cos sindicatos. Tras unha longa participación no goberno de coalición da posguerra, os socialistas austríacos obtiveron por primeira vez a maioría absoluta en 1970: [[Bruno Kreisky]] converteuse en chanceler e conservou este cargo até 1983, gobernando segundo unha práctica de compromiso nos planos económico e social para aplicar políticas directamente inspiradas no modelo sueco.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=100-119}}.</ref>{{,}}<ref name="Winock1992p115-117"/> ====== Da decadencia á renovación do socialismo francés ====== En Francia, a política levada a cabo por [[Guy Mollet]] á fronte da SFIO e, posteriormente, do Goberno en 1956-1957, contribuíu a debilitar a longo prazo ao partido, debido á dicotomía entre un discurso marxista ortodoxo moi marcado cara á esquerda e unha práctica política moderada e reformista (ou mesmo, segundo os seus detractores, oportunista). O socialismo francés parece estar prexudicado, de forma duradeira, polo desfasamento entre a elaboración de plans estratéxicos para acceder ao poder e a ausencia de plans realistas para exercelo, todo iso agravado por unha falta de substancia ideolóxica. O fracaso da SFIO no contexto da [[descolonización]] adquire un cariz tráxico: o [[:fr:Gouvernement Mollet|goberno de Mollet]] obtén éxitos coa votación da [[lei marco Defferre]] e a xestión das situacións en Marrocos e Tunes, pero estes vense eclipsados polos desastres da participación na [[Guerra de Suez|crise de Suez]] e a política levada a cabo no marco da [[guerra de Alxeria]], que crea un malestar duradeiro nas filas socialistas francesas. En 1958, a SFIO escíndese coa creación do [[Partido Socialista Autónomo (Francia)|Partido Socialista Autónomo]] (PSA), dirixido por [[Édouard Depreux]]; dous anos máis tarde, o PSA fusionouse con outros grupos disidentes para formar o [[Partido Socialista Unificado (Francia)|Partido Socialista Unificado]] (PSU), que aspiraba a situarse politicamente entre socialistas e comunistas e a encarnar un socialismo [[autoxestión|autoxestionado]].<ref name="Dreyfus1991p211-245"/>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=75-79}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=40-41}}.</ref> [[Pierre Mendès France]], tras romper cos radicais, únese ao PSA e logo ao PSU.<ref>[[Jean Bothorel]], ''Entretiens avec Pierre-Mendès France'', Stock, 1974, pages 112-114</ref> Mentres que a SFIO non se mostra moi aberta ao debate de ideas, o PSU, xunto coa CFDT, eríxese en defensor da [[:fr:Deuxième gauche|segunda esquerda]], decididamente antitotalitaria: esta corrente contribúe, en particular, tras [[Maio do 68]], a popularizar o proxecto autoxestionado.<ref name="Castagnez102"/>. [[Ficheiro:President_Mitterand_bij_slotzitting_Europa_Congres_Mitterand,_kop,_Bestanddeelnr_934-2444_(portrait_crop).jpg|miniatura|150px|[[François Mitterrand]]]] A SFIO experimentou un longo declive durante a década de 1960, agrupándose entre 1965 e 1968 na [[Federación da Esquerda Democrática e Socialista]], unha coalición de partidos de centroesquerda liderada por [[François Mitterrand]]. O declive da SFIO desembocou no amargo fracaso da candidatura de [[Gaston Defferre]] nas [[Eleccións presidenciais francesas de 1969|eleccións presidenciais de 1969]], nas que o candidato socialista só obtivo o 5,01 % dos votos. Un mes máis tarde, a SFIO deixou de existir para dar paso ao [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista]], dirixido inicialmente por [[Alain Savary]]. En xuño de 1971, durante o [[:fr:Congrès d'Épinay|congreso de Épinay]], Mitterrand toma o control do Partido Socialista, que se propón reorganizar. O PS reúne progresivamente a gran parte da esquerda non comunista: en 1978, a metade dos afiliados ao partido uníronse a el tras o congreso de Épinay. O PSU conserva a súa independencia, pero perde ao seu principal líder, [[Michel Rocard]], que se une ao PS en 1974. Michel Rocard seguiu situándose como defensor da [[:fr:Deuxième gauche|segunda esquerda]] non marxista e avogou por un neotraballismo á francesa que vería ao PS apoiarse na [[Confederación Francesa Democrática do Traballo]] (CFDT) e no movemento asociativo.<ref name="Droz598">{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=598-605}}</ref> Tamén segue defendendo a [[autoxestión]], desde unha perspectiva tanto antiautoritaria como non violenta.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=106}}</ref> Outra tendencia do PS, o [[:fr:Centre d'études, de recherches et d'éducation socialiste|Centro de Estudos, Investigacións e Educación Socialista]] (CERES polas súas siglas en francés), dirixido por [[Jean-Pierre Chevènement]], avoga pola contra por un xiro do PS cara a unha perspectiva neoleninista co fin de ocupar o terreo do PCF<ref name="Droz598"/> e evitar unha deriva socialdemócrata. Ao termo "revolución" prefíreselle agora a expresión "ruptura co capitalismo", cuxo significado, por outra banda, pode variar.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Castagnez-Ruggiu|1997|p=102-106}}.</ref> ====== Do progreso do reformismo ao final da guerra fría ====== Co paso do tempo, a actitude do socialismo europeo fronte á guerra fría evoluciona, no contexto do período de relativa distensión ([[détente]]) que segue á morte de [[Iosif Stalin|Stalin]] en 1953. A represión da [[Revolución Húngara de 1956|insurrección húngara]] en 1956 provocou unha onda de indignación entre as filas socialistas, pero esta non durou moito; posteriormente, os partidos preferiron recorrer á vía diplomática no marco da procura da seguridade colectiva en Europa. Sen cooperar politicamente cos comunistas, os socialistas buscaron a cooperación diplomática co [[bloque do leste]] para favorecer a [[coexistencia pacífica]]. [[Willy Brandt]], líder do [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]] e alcalde de [[Berlín Occidental]] no momento da construción do [[muro de Berlín]], é unha das figuras máis destacadas desta nova estratexia dos partidos socialistas europeos: convertido en [[Chanceler de Alemaña#República Federal de Alemaña (Bundeskanzler)|chanceler federal]] de [[República Federal Alemá (1949–1990)|Alemaña Occidental]] en 1969, Brandt seguiu unha política de apertura cara ao leste (denominada «[[ostpolitik]]») que conduciu en 1972 á firma do [[Tratado Básico]] (en alemán: ''Grundlagenvertrag'') polo que Alemaña Occidental e [[República Democrática Alemá|Alemaña Oriental]] estableceron relacións sen recoñecerse mutuamente.<ref name="Dreyfus1991p211-245"/>{{,}}<ref name="Candar1996p38-39"/> A distensión das relacións cos países do leste afectou a outros partidos da Internacional, como o PS [[Partido Socialista Belga|belga]] e o [[Partido Socialista (Francia)|francés]], cuxas delegacións realizan visitas á URSS en 1975.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=139}}.</ref> En 1976, Brandt foi elixido presidente da Internacional Socialista, que se esforzou por reorganizarse para que funcionase de maneira máis democrática.<ref name="Candar1996p38-39"/> A Internacional Socialista proponse "deseuropeizarse" para centrar máis a súa atención nos partidos do [[Terceiro Mundo|terceiro mundo]]. A medida que aumentan os partidos socialistas que acceden ao poder, os congresos da Internacional Socialista parécense cada vez máis a reunións de xefes de Estado ou de Goberno.<ref name="Dreyfus1991p272-289"/> [[Ficheiro:Bundesarchiv B 145 Bild-F033246-0009, Bonn, Bundestag, Rede Bundeskanzler Brandt.jpg|miniatura|150px|[[Willy Brandt]] en 1971.]] Os anos 70 tamén ven o inicio dun proceso de cambio ideolóxico xeneralizado nos partidos europeos. A crise económica provocada polas [[crises do petróleo|crise do petróleo]], ante a cal o [[keynesianismo]] e o [[Estado do benestar]] móstranse impotentes, provoca unha crise de identidade da socialdemocracia tradicional; os partidos víronse progresivamente abocados a converterse ao [[liberalismo económico]], unha evolución que non faría máis que acentuarse durante a década seguinte.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=8-9}}.</ref> A estratexia de cooperación cos países do leste iniciada por [[Willy Brandt]] dá os seus froitos, xa que o mundo comunista sofre naquela época unha serie de fragmentacións e a perspectiva da construción europea reequilibra as relacións de forza no plano político: os partidos comunistas achéganse aos partidos socialistas, como o [[Partido Comunista Francés]], que en 1972 firma co [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista]] un [[:fr:Programme commun de la gauche|programa común]], ao que se suman os [[Partido Radical de Esquerda|radicais de esquerda]]. O programa común, que seguía prevendo a ruptura co capitalismo, rozou a vitoria nas [[Eleccións presidenciais francesas de 1974|eleccións presidenciais de 1974]]. A alianza entre socialistas e comunistas franceses rompeu despois de 1978, pero en 1981, [[François Mitterrand]] gañou as [[Eleccións presidenciais francesas de 1981|eleccións presidenciais]], converténdose no primeiro presidente socialista da historia da [[Quinta República Francesa|Quinta República]]; o seu primeiro mandato caracterízase, entre outras cousas, por unha reforma do dereito laboral a través das [[:fr:Lois Auroux|leis Auroux]]. Os comunistas intégranse no Goberno francés no marco da [[:fr:Union de la gauche|Unión da Esquerda]]. Pero en 1983, a adopción do [[:fr:Tournant de la rigueur|xiro cara á austeridade]] marca un cambio na política socialista en Francia, nun contexto de evolución cada vez máis marcada cara ao reformismo e a aceptación da [[economía de mercado]]. O PCF, que experimenta un descenso electoral, abandona o Goberno en 1984, pero esta ruptura da Unión da Esquerda non frea o seu declive. O [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista]] convértese na forza dominante da esquerda francesa en detrimento do PCF; pero se o PS se impón como partido de goberno, faio á conta dunha conversión ao [[liberalismo económico]] que provoca certa confusión na súa [[identidade política]]. O PS aparece entón como un partido do sistema, beneficiario mecánico da alternancia política, pero moi afastado das perspectivas de reformas profundas da sociedade. Os investigadores Alain Bergounioux e Gérard Grunberg consideran que o exercicio do poder por parte do Partido Socialista francés provocou unha desestruturación da súa identidade e non unha verdadeira reestruturación que lle permitiu vivir de maneira máis positiva o seu papel de partido no poder. Os temas da [[autoxestión]], a [[Economía planificada|planificación]] e as [[Estatalización|nacionalizacións]] caen progresivamente en desuso. Derrotados nas [[Eleccións lexislativas francesas de 1986|eleccións lexislativas de 1986]], os socialistas franceses volven ao Goberno en 1988, pero logo son vítimas de rivalidades internas que saen á luz pública, en particular, durante o [[Congreso de Rennes]] ([[:fr:Congrès de Rennes|fr]]) de 1990; Sufriron unha derrota definitiva nas eleccións de 1993, que sancionaron menos a idea do socialismo que a política levada a cabo polo PS.<ref name="Dreyfus1991p274-278">{{Cita Harvard sen parénteses|Dreyfus|1991|p=274-278}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=33-60, 143-145}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Candar|1996|p=54-56}}.</ref> Con todo, a pesar das súas divisións, o socialismo francés goza de certa estabilidade, debido ao amplo dominio do PS sobre a esquerda francesa: o partido só sufriu unha escisión en 1993, cando [[Jean-Pierre Chevènement]] fundou o [[:fr:Mouvement des citoyens (France)|Mouvement des citoyens]] (Movemento dos Cidadáns), en reacción contra o compromiso proeuropeo do PS.<ref name="Candar1996p44-45"/> En [[Italia]], os resultados do [[Partido Comunista Italiano]] comezaron a descender a partir das eleccións de 1979<ref name="Dreyfus1991p274-278"/>, mentres que o [[Partido Socialista Italiano]] (PSI) recuperou progresivamente o terreo electoral perdido, rompendo os seus últimos vínculos co marxismo. [[Bettino Craxi]] convértese en primeiro secretario do PSI en 1976 e oriéntao decididamente cara a unha forma de [[socialismo liberal]]: os socialistas italianos contribúen a empuxar aos comunistas en crises cara os seus atrincheramentos ideolóxicos. Craxi, [[presidente do Consello de Ministros de Italia|presidente do Consello de Ministros]] de 1983 a 1987, aspira a converter ao PSI na forza dominante do centroesquerda italiano, inspirándose abertamente no modelo francés, pero sen mostrar unha coherencia doutrinal particular: os socialistas italianos convertéronse en defensores do liberalismo no norte de Italia e do intervencionismo no sur do país. En [[España]], o [[Partido Socialista Obrero Español|Partido Socialista Obreiro Español]] volve ser autorizado tras o fin do [[franquismo]] e acompaña a [[Transición española|transición democrática]]. O seu líder, [[Felipe González]], rompe co marxismo en 1979 e convértese en xefe do Goberno en 1982. En [[Portugal]], tras a [[Revolución dos Caraveis]] e o retorno á democracia, a Constitución de 1976 inclúe no seu preámbulo unha referencia ao socialismo, proclamando a vontade de abrir o camiño cara a unha sociedade socialista, respectando a vontade do pobo portugués, co fin de construír un país máis libre, máis xusto e máis fraternal.<ref>[http://mjp.univ-perp.fr/constit/pt1976.htm Constitution portugaise de 1976], site de l'Université de Perpignan.</ref> O [[Partido Socialista (Portugal)|Partido Socialista Portugués]] accede ao poder en 1983 e abandona toda referencia ao marxismo, animado neste sentido polos [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|socialdemócratas alemáns]]: os socialistas portugueses aplicaron unha política de [[austeridade económica|austeridade]] co fin de incorporarse á comunidade europea.<ref name="DupinIII">{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=152-154, 164-174}}.</ref> [[Ficheiro:Andreas Papandreou (1968) 2 crop.jpg|miniatura|150px|[[Andreas Papandreu]]]] Até a década de 1970, [[Grecia]] viviu unha situación particular debido á ausencia dun partido socialdemócrata forte: a esquerda grega estaba dominada por un [[Partido Comunista de Grecia|Partido Comunista]] de orientación estritamente prosoviética. Non foi até 1974, tras a caída da [[ditadura dos coroneis]], cando se creou o [[Movemento Socialista Panhelénico]] (PASOK): con todo, o PS grego esforzouse por competir cos comunistas retomando parte dos seus temas e discursos [[Populismo|populistas]], o que lle permitiu converterse rapidamente no primeiro partido da oposición. En 1981, [[Andreas Papandreu]], líder do PASOK, converteuse en primeiro ministro; e continuou situándose nunha corrente de esquerda con acentos nacionalistas e populistas, moi vinculada ao [[sector público]]. Progresivamente, ao longo da década de 1980, os socialistas gregos adoptaron un discurso máis moderado, a medida que Grecia se vía obrigada a seguir políticas de austeridade.<ref name="DupinIII"/>{{,}}<ref>Nikos Marantzidis, in ''Communist and post-communist parties in Europe'', Vandenhoeck & Ruprecht, 2008, {{p.|246-253}}.</ref> [[Ficheiro:Tony Blair 1997.jpg|miniatura|150px|[[Tony Blair]]]] No [[Reino Unido]], o [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista]], derrotado nas eleccións de 1979, adopta unha táctica de oposición frontal fronte á primeira ministra conservadora [[Margaret Thatcher]]: dirixido por [[Michael Foot]] e [[Tony Benn]] (este último sometido á presión da tendencia [[trotskismo|trotskista]] do partido), o Partido Laborista adopta posicións radicalmente orientadas á esquerda que lle valen unha derrota estrepitosa nas [[Eleccións xerais británicas de 1983|eleccións de 1983]]. [[Neil Kinnock]], novo líder laborista, volve entón a un discurso de esquerda máis tradicional:<ref name="DupinIII"/> traballou especialmente para reducir a influencia da [[tendencia militante]], a minoría [[Trotskismo|trotskista]] dentro do Partido Laborista.<ref>[https://www.theguardian.com/politics/2014/jul/16/militant-derek-hatton-labour-party-1991 Labour picks fight with Militant Tendency], ''The Guardian'', 16 de xullo de 2014.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Service|2007|p=400}}.</ref> Pero Kinnock volveu fracasar nas [[Eleccións xerais británicas de 1987|eleccións de 1987]] e, posteriormente, nas [[Eleccións xerais británicas de 1992|eleccións de 1992]]: baixo o liderado de [[John Smith (político)|John Smith]] e logo de [[Tony Blair]], o Partido Laborista británico comprometeuse aínda máis co revisionismo político.<ref name="DupinIII"/>. A guerra fría culminou coa disolución política da URSS, tras unha crise agravada pola súa situación económica e política e fortes presións externas, acompañada dunha pronunciada crise nos demais Estados socialistas, principalmente os europeos. Ernest Mandel respondía nun escrito<ref>{{Cita web|url=http://www.ernestmandel.org/new/ecrits/article/qu-est-ce-que-le-communisme|título=Ernest Mandel (1987)|data-acceso=11 de marzo de 2022|data-arquivo=01 de abril de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220401053835/http://www.ernestmandel.org/new/ecrits/article/qu-est-ce-que-le-communisme|url-morta=yes}}</ref> do ano 1987 á pregunta de que é o comunismo, diferenciándoo do socialismo, e clarexando que ningún dos dous (socialismo ou comunismo) existían naquel intre en ningún lugar do mundo. Para este autor marxista, por socialismo debera entenderse un sistema social non que xa non hai mercadorías, nin clases sociais e no que o acceso aos medios de consumo aínda depende da aportación de traballo de cada quen á sociedade. O horizonte do comunismo está moito máis aló, pois o criterio para a satisfacción das necesidades de cada quen xa nada ten que ver coa súa achega de traballo e, engade Mandel, xa non existe propiedade privada nin estatal dos medios de produción. ====Fóra de Europa==== O socialismo avanza tras a segunda guerra mundial fóra do continente europeo, pero baixo formas moi variadas e ás veces moi afastadas das que se adoptaron en Europa. No [[Terceiro Mundo]], as invocacións ao socialismo adoptan ás veces formas vagas, confusas ou contraditorias, en frecuente ruptura coa liña defendida pola [[Internacional Socialista]]. Esta, en busca de socios nos países do terceiro mundo, debe lidar con tendencias moi diversas, que van desde os partidos tradicionais de notables locais até os antigos movementos de [[Loita de guerrillas|guerrilla]] convertidos á democracia. Aínda que a Internacional Socialista logra expandirse fóra de Europa, este éxito non vai acompañado dunha posición internacional coherente. Dentro e fóra da Internacional Socialista, a identidade socialista foi reivindicada ao longo das décadas en contextos moi diversos e por líderes políticos moi diferentes entre si, como [[Léopold Sédar Senghor]] en [[Senegal]], [[Ahmed Sékou Touré]] en [[Guinea]], [[Jawaharlal Nehru]] e a súa filla [[Indira Gāndhi]] na [[India]], [[Habib Bourguiba]] e logo [[Zine el-Abidine Ben Ali]] en [[Tunes]],<ref>Olfa Lamloum et Bernard Ravenel (dir), ''La Tunisie de Ben Ali'', L'Harmattan, 2002, p. 52.</ref> [[Fidel Castro]] en [[Cuba]], [[Gamal Abdel Nasser]] en [[Exipto]], [[Saddam Husayn]] en [[Irak baazista|Irak]]<ref>Joseph Sassoon, ''Saddam Hussein's Ba'th Party: Inside an Authoritarian Regime'', Cambridge University Press, 2011, page 236</ref>, [[Muamar al-Qadafi]] en [[Gran Yamahiriya Árabe Libia Popular Socialista|Libia]], [[Hafez al-Assad]] e despois [[Bashar al-Assad]] en [[Siria]]<ref>''The Middle East and North Africa 2003'', Europa Publications Ltd, 2002, p. 1041.</ref>, [[Norodom Sihanouk]] au [[Reino de Camboxa (1953-1970)|Camboxa]], [[Ne Win]] en [[Myanmar]], [[Salvador Allende]] en [[Chile]], [[Daniel Ortega]] en [[Nicaragua]]<ref>Phil Ryan, ''The Fall and Rise of the Market in Sandinista Nicaragua'', McGill-Queen's University Press, 1995, p. 228</ref>, [[Michael Manley]] en [[Xamaica]]<ref>Anna Kasafi Perkins, ''Justice As Equality: Michael Manley's Caribbean Vision of Justice'', Peter Lang Pub Inc, 2010, p. 26.</ref>, [[Thomas Sankara]] en [[Burkina Faso]], ou [[Walter Lini]] en [[Vanuatu]]<ref name="Candar1996p46-47"/>. ===== Oriente Próximo, Oriente Medio e Mundo Árabe ===== No [[Oriente Próximo]], [[David Ben-Gurion]], líder do partido socialista e [[sionismo|sionista]] [[Mapaí (partido político)|Mapaí]], creado en 1930 en [[Mandato británico de Palestina|Palestina baixo mandato británico]], foi un dos fundadores do Estado de [[Israel]] en 1948. Moi presente nos [[kibbutz]], o socialismo era entón especialmente influente en Israel, tanto no ámbito político como no socioeconómico: o [[Sionismo socialista|sionismo laborista]], corrente dominante da esquerda israelí, permaneceu no poder sen interrupción até 1977. O Mapai foi substituído en 1968 polo [[Partido Laborista de Israel]].<ref>Anita Shapira, ''Israel : a History'', Brandeis University Press, p. 108.</ref> [[Ficheiro:Baath Party founder Michel Aflaq in the late 1930s.jpg|miniatura|upright|left|[[Michel Aflak]], cofundador do [[Partido Árabe Socialista Baaz|Partido Baas]] e teórico do [[socialismo árabe]].]] [[Ficheiro:Nasser 2.jpg|miniatura|upright|[[Gamal Abdel Nasser]] en 1960.]] No [[mundo árabe]], onde o [[comunismo]] ten dificultades para imporse (só un réxime marxista-leninista, o [[Iemen do Sur]], ve a luz en 1967),<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Priestland|2009|p=377, 472}}.</ref> diversos activistas e intelectuais desenvolven visións non marxistas do socialismo, que pretenden adaptar á realidade árabe. O sirio Michel Aflak participa en 1947 na fundación do Partido Baas Árabe Socialista, un movemento con obxectivos panárabes que se converte nunha das principais encarnacións do nacionalismo árabe. Aflak teorizó un [[socialismo árabe]], que concibiu como o medio técnico para organizar a sociedade árabe de maneira que cada individuo puidese desenvolverse plenamente segundo as riquezas da vida. O socialismo árabe, que co tempo adoptou múltiples formas, converteuse nun dos elementos constitutivos das diferentes tendencias do nacionalismo árabe; con todo, non busca a igualdade entre os individuos mediante a distribución da riqueza, senón que, pola contra, defende a [[propiedade privada]]. Do mesmo xeito que o Partido Baas de Aflak, o socialismo ten como obxectivo a participación do pobo na construción nacional e o funcionamento do Estado, a través de asembleas nacionais e locais, así como da liberdade de prensa. Sen aspirar ao igualitarismo, o socialismo concibido polo Baas ten como obxectivo eliminar a desigualdade de clases e a discriminación. O arabismo do Partido Baas preséntase explicitamente como un socialismo en si mesmo. Segundo o discurso oficial do Baas, a unidade árabe porá fin á desintegración, a liberdade acabará coa opresión e o socialismo remediará o atraso no desenvolvemento.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=285}}.</ref> Con todo, aos poucos van xurdindo divisións dentro do Baas, xa que a tendencia siria está máis influenciada polo marxismo, mentres que a iraquí mostrase máis fiel á visión orixinal de Aflak.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Carré|1993|p=52-69}}.</ref> [[Ficheiro:Mustafa al-Siba'i, Syrian islamic politician and member (and for some time leader) of the Muslim Brotherhood in Syria.jpg|miniatura|150px|Mustafa al-Siba'i]] En [[Exipto]], [[Gamal Abdel Nasser]] reivindica a aplicación do socialismo árabe, que consagra en 1962 mediante unha Carta de Unión Nacional Panárabe: a [[Unión Árabe Socialista (Egipto)|Unión Árabe Socialista]] convértese no [[Unipartidismo|partido único]] exipcio. O programa de nacionalizacións de Nasser e as súas relacións conflitivas con Occidente e Israel levano a achegarse durante un tempo á URSS. Pero, tras a súa derrota en 1967 na [[guerra dos Seis Días]], o réxime nasserista debe frear as súas ambicións panárabes e replegarse sobre Exipto e a súa cultura islámica.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Carré|1993|p=96}}</ref> Por outra banda, está a desenvolverse unha corrente de ideas que se reivindica do socialismo nos círculos [[Islamismo|islamitas]], e máis concretamente no seo dos [[Irmandade Musulmá|Irmáns Musulmáns]]:<ref name="Carré1993p136-140">{{Cita Harvard sen parénteses|Carré|1993|p=136-140}}.</ref> O exipcio [[Sayyid Qutb]] teoriza sobre o papel fundamental do [[islam]] como forza oposta ao [[materialismo]] e a inxustiza social; o sirio [[Mustafa al-Siba'i]] traduce á súa vez o socialismo árabe defendido por Nasser en termos de socialismo islámico. Baseándose na tendencia do islam a loitar contra a inxustiza social e a acumulación de capital por parte duns poucos privilexiados, o [[socialismo islámico]] é considerado polos seus partidarios como algo que se remonta ás fontes dos ensinos dos profetas: segundo esta visión, o socialismo debe conducir á solidariedade entre as diferentes clases sociais, e non á guerra entre clases que propugna o comunismo.<ref>Louis Victor Marcé, Olivier Carré, Gérard Michaud, ''Les frères musulmans (1928-1982)'', L'Harmattan, 1983, pages 86-87.</ref>. Desde o punto de vista dos Irmáns Musulmáns, o Estado islámico moderno, árbitro e administrador, vela pola [[redistribución da riqueza]] e obriga aos recalcitrantes a pagar o imposto de [[esmola]]. A expresión «socialismo árabe», tal e como a define o propio Nasser, pretende orixinalmente diferenciarse tanto do socialismo islámico dos Irmáns Musulmáns como do socialismo marxista: pero posteriormente, o «nasserismo» divídese en dúas orientacións, unha que se reivindica máis dun socialismo árabe impregnado dun marxismo «terceiromundista», e outra influenciada polo socialismo islámico, a medida que as referencias relixiosas volven ser privilexiadas polo poder establecido.<ref name="Carré1993p136-140"/> O libio [[Muamar al-Qadafi]], que chegou ao poder en 1969, proclamouse posteriormente único e auténtico herdeiro do nasserismo, e reivindicouse tanto do socialismo árabe como do socialismo islámico, que presentaba como unha mesma doutrina. Se Nasser velaba pola asociación dos valores da fraternidade árabe e islámica, Qadafi sistematizó as referencias relixiosas.<ref name="Carré1993p136-140"/> Na década de 1970, Qadafi desenvolveu a súa propia doutrina política, bautizada como [[terceira teoría universal]] e concibida como unha terceira vía entre o capitalismo e o comunismo. O líder libio avogaba, no plano político, pola práctica da [[democracia directa]] e, no plano económico, por un socialismo definido como unha distribución máis ou menos equitativa dos produtos da natureza. A aplicación da doutrina qadafista, promovida como ideoloxía oficial da [[Jamahiriya Árabe Libia|Gran Jamahiriya Árabe Libia Popular e Socialista]] e ás veces comparada con certas formas de [[socialismo utópico]], levou á prohibición en Libia das profesións liberais e do pequeno comercio, e á toma de control das empresas por parte de comités elixidos segundo os principios oficiais de [[autoxestión]] e [[abolición do traballo asalariado|abolición do salario]]. A práctica da democracia directa por parte do réxime de Qadafi desembocou, na práctica, nun réxime [[ditadura|ditatorial]] e [[Autocracia|autocrático]]: a partir de 1979, o líder libio gobernou á marxe de calquera marco legal ou constitucional.<ref>[[Alexandre Najjar]], Anatomie d'un tyran : Mouammar Kadhafi, Actes Sud, 2011, p. 62-63.</ref>{{,}}<ref>Ronald Bruce St John, ''Libya : from colony to revolution'', Oneworld, 2011, p. 164-170.</ref> Outras tendencias do socialismo árabe, menos heterodoxas que a de Qadafi, chegan ao poder en varios países de Oriente Medio e o norte de África, pero todas elas conducen ao establecemento de réximes autoritarios. O investigador [[Olivier Carré (sociólogo)|Olivier Carré]] ([[:en:Olivier Carré (sociologue)|en]]) destaca que os réximes políticos [[Partido Árabe Socialista Baaz|baasistas]], en [[República de Iraq (1968-2003)|Iraq]] baixo as presidencias de [[Ahmad Hasan al-Bakr]] e, sobre todo, de [[Saddam Husayn]], en [[Siria]] baixo a presidencia de [[Hafez al-Assad]], evolucionaron rapidamente cara a [[ditadura|sistemas ditatoriais]] que, aínda que seguían reivindicando o socialismo, parecían carecer de base nin obxectivo algún máis aló do propio grupo dirixente e os seus intereses familiares e comunitarios.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Carré|1993|p=48-49}}.</ref> En Iraq, o socialismo defínese por unha economía estatizada, defendida por un nacionalismo celoso; en Siria, o réxime amplía o sector público, pero apoiase tanto no capitalismo nacional, fortemente apoiado polo Estado, como nas cooperativas.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=303-307}}.</ref> No [[Magreb]] descolonizado, instáuranse réximes que se proclaman socialistas en [[Tunes]] e [[Alxeria]]: en Tunes, o [[Neo-Destour]], partido do presidente [[Habib Bourguiba]], convértese en 1964 no [[:fr:Parti socialiste destourien (1964-1988)|Partido Socialista Destouriano]]; en Alxeria, a [[Fronte de Liberación Nacional (Alxeria)|Fronte de Liberación Nacional]] reivindícase como un socialismo indisociable dunha ideoloxía [[nacionalismo|nacionalista]] e [[terceiromundismo|terceiromundista]] na que se defende a estrutura do Estado como corpo social.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=300-303}}.</ref> En [[Turquía]], a corrente denominada «socialismo turco» xorde na década de 1960, no contexto de liberalización política que segue ao [[Golpe de estado de 1960 en Turquía|golpe de estado de 1960]], tras o cal o exército devolve o poder aos civís. [[Mehmet Ali Aybar]] ([[:fr:Mehmet Ali Aybar|fr]]), líder do Partido dos Traballadores de Turquía, teorizou un socialismo propio de Turquía, que se caracterizaría polo seu carácter democrático (o poder alcanzaríase exclusivamente por vías legais e parlamentarias), populista (é dicir, baseado nunha alianza de todas as clases traballadoras e os intelectuais honestos) e independente (é dicir, comprometido coa defensa da soberanía de Turquía e libre de calquera influencia estranxeira). A pesar da presenza de referencias marxistas no discurso de Aybar, o socialismo turco procurou ser decididamente distinto do [[marxismo-leninismo]] e oposto ao [[totalitarismo]]. O concepto de socialismo turco pronto foi adoptado por grupos rivais de Aybar: intelectuais turcos de esquerda, reunidos en torno ao xornal ''Yön'', fundaron a Sociedade para a Cultura Socialista, que se reivindicaba dun socialismo turco claramente identificado coa herdanza do [[kemalismo]], menos [[Anticapitalismo|anticapitalista]] que a tendencia de Aybar e que se apoiaría máis nas clases medias que nas clases traballadoras. O [[Golpe de estado do 12 de setembro de 1980 en Turquía|golpe de estado de 1980]] puxo fin ás actividades de todos os grupos de esquerda.<ref>I.P. Lipovsky, ''The Socialist Movement in Turkey 1960-1980'', Brill, 1992, p. 62-64, 82, 106-108.</ref> ===== África negra ===== [[Ficheiro:Leopold Sedar Senghor (1987) by Erling Mandelmann.jpg|miniatura|150px|[[Léopold Sédar Senghor]] en 1987.]] Na [[África subsahariana|África negra]], tras a [[descolonización]], partidos que se reivindicaban de diversas formas como socialistas chegaron ao poder, ademais de réximes comunistas como os de [[República Popular de Angola|Angola]], [[República Popular de Mozambique|Mozambique]], a [[República Democrática de Somalia|Somalia]], a [[Goberno Militar Provisional de Etiopía Socialista|Etiopía]], a [[República Popular de Benín|Benín]] ou a [[República Popular do Congo|Congo-Brazzaville]]. No África francófona, diversas tendencias xurdidas do [[Reagrupamento Democrático Africano]] (''Rassemblement démocratique africain'') identifícanse como socialistas, en [[Senegal]], [[Malí]] e [[Guinea]]. O presidente senegalés, [[Léopold Sédar Senghor]], teorizou en 1961 unha vía africana cara ao socialismo, na que as influencias marxistas combínanse coas de [[Pierre Teilhard de Chardin]]. Para Senghor, a vitoria da [[negritude]] confúndese coa do socialismo, concibido como un socialismo existencial non comunista no que se exclúe a [[loita de clases]] por ser contraria á tradición africana de unanimidade e conciliación. En [[Guinea]], [[Ahmed Sékou Touré]] instaura un réxime autoritario baseado nunha planificación ultracentralizada, próxima ás concepcións estalinistas. Na África anglófona, as influencias socialistas, máis marcadas polo [[socialismo cristián]] e por un [[panafricanismo]] radical, son reivindicadas por réximes como os de [[Kwame Nkrumah]] en [[Ghana]] e [[Julius Nyerere]] en [[Tanzania]]. Nyerere teorizou un [[socialismo africano]] específico para o continente que, no marco de comunidades rurais autoxestionadas e igualitarias —as aldeas [[Ujamaa]]—, respectaría as tradicións africanas e loitaría contra as desigualdades, á vez que volvería ás fontes do espírito comunitario, sacudido polo individualismo da época colonial. Con todo, a existencia dun socialismo especificamente africano non é obxecto de consenso entre os socialistas do continente. Por outra banda, nas antigas colonias portuguesas e francesas instauráronse na década de 1970 réximes autoritarios influenciados polo marxismo soviético.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=311-346}}.</ref> ===== Asia Oriental e Meridional ===== En Asia, líderes como [[Sukarno]] en [[Indonesia]], [[Jawaharlal Nehru|Nehru]] na [[India]] ou [[Norodom Sihanouk]] en [[Reino de Camboxa (1953-1970)|Camboxa]] reivindícanse, en maior ou menor medida, como socialistas.<ref name="Candar1996p46-47"/> Sihanouk, que até o seu derrocamento en 1970 exerceu un poder próximo á autocracia sobre o Reino de Camboxa, achegouse na década de 1960 aos países comunistas no marco dos seus esforzos por evitar a tutela estadounidense e puxo en marcha un programa de nacionalizacións e reformas sociais, ao que bautizou co nome de socialismo real.<ref>Soizick Crochet, ''Le Cambodge'', Karthala, 1997, p. 82.</ref> En [[Myanmar|Birmania]], o xeneral [[Ne Win]] impón como ideoloxía oficial, a partir de 1962, unha mestura de ideas marxistas e principios budistas, presentada como o "[[camiño birmano cara ao socialismo]]"; o [[Partido do Programa Socialista Birmano]] é proclamado [[Unipartidismo|partido único]].<ref>Michael Leifer, ''Dictionary of the Modern Politics of South-East Asia'', Routledge, 1995, páxina 6.</ref> O período do "camiño birmano cara ao socialismo" desemboca nun desastre económico para o país e finaliza cos [[Manifestacións antigobernamentais en Birmania en 1988|acontecementos de 1988]].<ref>Khin Maung Kyi, Ronald Findlay, R. M. Sundrum, ''Economic Development of Burma: A Vision and a Strategy'', University of Hawaii Press, 2000, p. 2.</ref>. No [[Xapón]], o [[Partido Socialista do Xapón]] atópase nunha posición de oposición perpetua fronte ao [[Partido Liberal Democrático (Xapón)|Partido Liberal Democrático]], que ocupa unha posición hexemónica desde 1955: afastado de calquera perspectiva de acceso ao poder, o PSX, moi vinculado aos sindicatos máis esquerdistas, mantense en posicións radicais e mesmo sectarias. En 1964, adopta un programa que rexeita calquera tentación reformista e avoga por unha revolución socialista pacífica, pero inspirada nos principios [[marxismo-leninismo|marxistas-leninistas]]. O Partido Socialista Xaponés beneficiouse dunha situación privilexiada como partido de oposición permanente e obtivo o 32,9 % dos votos en 1958, pero os seus resultados electorais foron decaendo até alcanzar o 19,3 % en 1979. Tras converterse en 1996 no [[Partido Socialdemócrata (Xapón)|Partido Socialdemócrata]] e reorientarse politicamente, o antigo PSX non logrou aproveitar as dificultades do Partido Liberal Democrático, e o liderado do centroesquerda pasou a mans do [[Partido Democrático do Xapón]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=157-159}}.</ref> [[Ficheiro:Indira_Gandhi_1966.jpg|miniatura|150px|[[Indira Gāndhi ]], [[Primeiro Ministro da India|Primeira Ministra da India]] durante o estado de emerxencia.]] En 1972, a Constitución de [[Sri Lanka]] establece o principio dunha democracia socialista, entendida como unha sociedade baseada no pleno emprego, a igualdade dos cidadáns e o desenvolvemento do país.<ref>[http://tamilnation.co/srilankalaws/72constitution.htm Sri Lanka Constitution 1972], tamilnation.org.</ref> Na súa constitución de 1978, o país adoptou como nome oficial «República Socialista Democrática de Sri Lanka»: o socialismo de Sri Lanka, tal e como o practican a administración e os actores políticos do país, enténdese como unha forma de [[estado do benestar]] que garante un nivel de servizo público relativamente alto para un [[País en desenvolvemento|país en vías de desenvolvemento]].<ref>Walter Nubin, ''Sri Lanka: Current Issues and Historical Background '', Nova Biomedical, 2003, page 133.</ref> Na [[India]], durante o período do [[estado de emerxencia (India)|estado de emerxencia]], [[Indira Gāndhi]] aprobou un programa de vinte puntos que incluía un conxunto de reformas sociais e afirmaba unha liña política [[socialismo democrático|socialista democrática]]; En 1976, modificouse a Constitución para incluír no seu preámbulo referencias ao socialismo, entendido como a procura do benestar común. Desde entón, a India preséntase oficialmente como unha república soberana, socialista, laica e democrática.<ref name="Krishan4555"/>{{,}}<ref>[https://web.archive.org/web/20080410183244/http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend42.htm 41ª emenda á Constitución da India], 1976.</ref> ===== América ===== No continente americano, o socialismo coñece diversas vicisitudes. Nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], a Guerra Fría, e en particular o período do [[macartismo]] a principios dos anos 50, contribúen a marxinar a corrente socialista: xa moi minoritaria, agora confundida co [[comunismo]] nunha parte da opinión pública.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Service|2007|p=273-274}}.</ref> A influencia das ideas socialistas nos Estados Unidos é historicamente débil, especialmente en comparación cos países europeos, até o punto de que os sociólogos e historiadores considerárona parte integrante da "excepción americana". Para o politicólogo conservador [[Seymour Martin Lipset]], esta particularidade debíase a varios factores importantes: "a natureza do sistema político estadounidense (a hexemonía de dous partidos, unha soa volta para as eleccións presidenciais, un colexio electoral que privilexia o voto dos estados e o sufraxio universal indirecto, etc.); unha clase obreira heteroxénea (froito de sucesivas ondas de inmigración); a ausencia histórica de calquera alianza sólida e duradeira entre os partidos políticos e os sindicatos; e, por último, un apego «cultural» a valores individualistas contrarios ás ideas socialistas". O sociólogo [[Werner Sombart]] sostén que os traballadores estadounidenses, debido á súa aspiración de emanciparse da súa clase, non concibían a idea de que esta puidese acompañalos no seu ascenso social: razoaban en termos de mellora individual, e non de acción colectiva.<ref name="1juin2019_www.monde-diplomatique.fr">{{Cita web | data=2019-06-01 | nome1=Castleton | apelido1=Edward | título=Le socialisme aux États-Unis, pourquoi seulement aujourd'hui ? | url=https://www.monde-diplomatique.fr/2019/06/CASTLETON/59978 | páxina-web=www.monde-diplomatique.fr ([[Le Monde diplomatique]]) | lingua=fr |data-acceso=12 de marzo do 2026}}.</ref> [[Ficheiro:Eugene Debs portrait.jpeg|miniatura|150px|Eugene Victor Debs]] Con todo, a principios do século XX, o [[Partido Socialista de América]] tivo certa influencia, e o seu candidato ás eleccións presidenciais de 1912, [[Eugene Victor Debs]], obtivo case un millón de votos (o 6 % do total). Pero os poucos éxitos do partido non tiveron continuidade. Tras a entrada dos Estados Unidos na [[primeira guerra mundial]] (1917), Debs e a maioría dos líderes socialistas, opostos á guerra, foron encarcerados. A [[Revolución Rusa de 1917|revolución rusa]] provocou importantes diverxencias nun partido xa debilitado pola represión, xa que un gran número de socialistas estadounidenses inspirábanse moito máis no [[Socialismo cristiano|cristianismo social]] que no [[marxismo]].<ref name="1juin2019_www.monde-diplomatique.fr" /> [[Ficheiro:TommyDouglas-c1971-crop.jpg|miniatura|150px|esquerda|[[Tommy Douglas]], líder do [[Novo Partido Democrático (Canadá)|Novo Partido Democrático do Canadá]], en 1971.]] No resto do continente, xa sexa en [[América do Sur|Suramérica]] ou en [[América do Norte|Norteamérica]], o socialismo segue presente como forza política, aínda que adoptando formas moi diferentes. No [[Canadá]], a [[Partido Socialdemócrata do Canadá]] («Co-operative Commonwealth Federation», CCF), fundado en 1932, é a principal forza política socialista. O partido gañou xa en 1944 as [[:en:1944 Saskatchewan general election|eleccións xerais]] de [[Saskatchewan]]: [[Tommy Douglas]] convértese en xefe do Goberno da provincia, formando o primeiro Goberno socialista de [[América do Norte]]. A CCF —que, en 1955, cambia o seu nome francés "Fédération du Commonwealth coopératif" polo de "Partido Socialdemócrata de Canadá"— gaña importancia grazas á súa alianza coa principal confederación sindical do país, o [[:en:Canadian Labour Congress|Canadian Labour Congress]]: en 1961, o partido convértese no [[Novo Partido Democrático (Canadá)|Novo Partido Democrático]] (NPD), que adquire un peso importante a escala federal. O NDP, dirixido por Tommy Douglas até 1971, seguiu obtendo maiorías nalgunhas [[Provincias e territorios do Canadá|provincias]], exercendo presión sobre algúns [[goberno minoritario|gobernos minoritarios]] sen chegar, con todo, a conquistar el mesmo o [[Goberno do Canadá|poder federal]]<ref>Bernard Andre, ''Vie Politique au Canada'', Presses de l'Université du Québec, 2005, p. 457.</ref> [[Ficheiro:Allende moneda.jpg|miniatura|esquerda|150px|Estatua de [[Salvador Allende]].]] En [[América Latina]], os partidos socialistas enfrontáronse na década de 1950 a diversas dificultades de carácter social e político: a industrialización do continente trouxo consigo a urbanización e o crecemento dun proletariado a miúdo pouco cualificado, ao que os partidos socialistas tiñan dificultades para chegar. Ademais, os partidos [[populismo|populistas]] do continente tenden a monopolizar o espazo político. As directivas [[:en:Pro-américain|proestadounidenses]] da [[Internacional Socialista]] crearon dificultades adicionais aos partidos socialistas, a quen lles resultaba difícil conciliar esta liña coa da plena liberación do subcontinente. Os partidos socialistas tiñan, cuantitativamente, a miúdo menos influencia que certos grupúsculos de extrema esquerda. A [[Revolución Cubana|chegada ao poder]] de [[Fidel Castro]] en [[Cuba]] permite, ademais, que un comunismo populista e [[Terceiromundismo|terceiromundista]] adquira un gran prestixio nos círculos de esquerda latinoamericanos. En [[Chile]], o [[Partido Socialista de Chile|Partido Socialista]] logra superar a audiencia tradicional dos partidos moderados ao renovar a súa alianza co [[Partido Comunista de Chile|Partido Comunista]] e presentar, xa en 1956, a [[Salvador Allende]] ás eleccións presidenciais. Allende gañou as [[Eleccións presidenciais de Chile de 1970|eleccións de 1970]] baixo a bandeira da coalición da [[Unidade Popular]], pero a súa política viuse pronto obstaculizada tanto pola inxerencia de Cuba e a radicalización da extrema esquerda chilena, que avogaba polo establecemento dun poder popular, como pola oposición da dereita e a extrema dereita; o [[Golpe de Estado do 11 de setembro de 1973|golpe de estado do 11 de setembro de 1973]], liderado polo exército chileno, puxo fin brutalmente ao goberno socialista de Allende<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Droz|1978|p=193-194, 220-240}}.</ref> e ao proxecto [[:fr:Socialisme cybernétique|cibersocialista]] [[Proxecto Cybersyn|Cybersyn]]. En [[Nicaragua]], instaurouse un réxime de inspiración socialista en 1979, cando o [[Fronte Sandinista de Liberación Nacional]] logrou [[Revolución Sandinista|derrocar]] ao ditador [[Anastasio Somoza Debayle|Anastasio Somoza]]. O líder dos sandinistas, [[Daniel Ortega]], conta co apoio de [[Cuba]] e outros réximes comunistas, pero o seu goberno, aínda que deriva cara ao autoritarismo, non chega a prohibir a oposición nin a colectivizar totalmente a economía. Os sandinistas, que permanecen no poder até a súa derrota electoral de 1990, dan mostras dunha inspiración política ecléctica que mestura o castrismo, o [[maoísmo]], o comunismo soviético, a [[socialdemocracia]] europea, a [[teoloxía da liberación]] e un toque de [[anarcosindicalismo]]<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Vayssière|2001|p=245-260}}.</ref>{{,}}<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Service|2007|p=469}}.</ref>. Os países anglófonos do [[Caribe (rexión)|Caribe]] tamén contan con gobernos de inspiración socialista: [[Michael Manley]], líder do [[Partido Nacional do Pobo (Xamaica)|Partido Nacional do Pobo]], convértese en primeiro ministro tras gañar as [[Eleccións lexislativas de Xamaica de 1972|eleccións de 1972]] cun programa de reformas sociais. Aínda que o PNP declárase fiel aos valores do [[socialismo democrático]], a súa á esquerda e os seus aliados de extrema esquerda tenden a empuxalo cara a posicións máis radicais. O fracaso da política económica do goberno de Manley cústalle a derrota nas [[Eleccións lexislativas jamaicanas de 1980|eleccións de 1980]]. Con todo, o Partido Nacional do Pobo volveu ao poder nas [[Eleccións lexislativas de Xamaica de 1989|eleccións de 1989]]<ref>Obika Gray, ''Radicalism and Social Change in Jamaica, 1960-1972'', University of Tennessee Press, 216-230.</ref> En [[Granada, Caribe|Granada]], o [[Movemento New Jewel]], un partido de inspiración socialista que evolucionou rapidamente cara ao [[comunismo]], deu un golpe de estado en 1979 e instaurou un [[Goberno Revolucionario Popular de Selecta|Goberno Revolucionario Popular]], dirixido por [[Maurice Bishop]]: o novo poder emprende unha transición cara ao socialismo e achégase rapidamente a [[Cuba]], e logo a outros países comunistas. En 1983, un golpe interno no partido mergulla ao país no caos, provocando a [[Invasión de Granada|invasión da illa por parte de Estados Unidos]] e o fin do réxime<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Vayssière|2001|p=165-166}}.</ref>. ===== Oceanía ===== En [[Oceanía]], os partidos de centroesquerda herdeiros das tradicións occidentais, como o [[Partido Laborista Australiano]] e o [[Partido Laborista de Nova Zelandia]], teñen unha longa traxectoria; os partidos australiano e neozelandés ocupan no panorama político dos seus respectivos países un lugar comparable ao do seu homólogo da antiga metrópole británica. Por outra banda, na década de 1980 xorde unha ideoloxía específica da rexión co [[socialismo melanesio]] teorizado por [[Walter Lini]], primeiro ministro de [[Vanuatu]]: coa ambición de que o seu país desempeñase un papel de liderado na rexión, Lini concibe o socialismo de [[Melanesia]] como unha ideoloxía poscolonial na que o costume se convertería no motor dunha evolución progresista da sociedade vanuatense. O socialismo melanesio preséntase entón como un medio para permitir a cooperación entre os Estados melanesios e a definición dunha política exterior común: nesta perspectiva, Walter Lini apoia as reivindicacións independentistas do [[Fronte de Liberación Nacional Canaco e Socialista]] en [[Nova Caledonia]]<ref>Paul De Deckker, Jean-Yves Faberon (dir), ''La Nouvelle-Calédonie pour l'intégration mélanésienne'', L'Harmattan, 2009, páxina 182.</ref> === Desde finais do século XX === ==== O socialismo occidental e a súa evolución cara ao centro ==== {{Artigo principal|Socialismo liberal}} ===== Décadas de 1980-2000 ===== [[Ficheiro:Tony Blair in Saint Petersburg.jpg|miniatura|150px|[[Tony Blair]] en 2003.]] Co fin da [[Guerra Fría|guerra fría]] e a [[Revolucións de 1989|caída do bloque comunista]], os partidos socialistas europeos adquiren de forma duradeira unha posición dominante na esquerda. A [[socialdemocracia]], no sentido de [[socialismo democrático]], perfílase tras a caída da [[Unión Soviética|URSS]] e dos seus aliados europeos como o horizonte insuperable á esquerda do espectro político.<ref name="Winock123125">{{Cita Harvard sen parénteses|Winock|1992|p=123-125}}.</ref> Co fin dos réximes comunistas, unha parte dos antigos partidos comunistas que estaban no poder e que se autodisolveron deron lugar a novos partidos de identidade socialista e reformista: o [[Partido Comunista de Bulgaria]] convértese así no [[Partido Socialista Búlgaro]], o [[Partido Socialista Obreiro Húngaro]] no [[Partido Socialista Húngaro]], e o [[Partido Obreiro Unificado Polaco]] na [[Socialdemocracia da República de Polonia|Socialdemocracia da República de Polonia]]; o antigo [[Partido Socialista Unificado de Alemaña]], no poder na [[República Democrática Alemá]], dá lugar ao [[Partido do Socialismo Democrático (Alemaña)|Partido do Socialismo Democrático]], que posteriormente se converte no [[Die Linke]]. Por outra banda, os [[Estado comunista|réximes comunistas]] restantes seguen reivindicando o socialismo:<ref>Constitutions de la [http://mjp.univ-perp.fr/constit/cn1982.htm République populaire de Chine], du [http://mjp.univ-perp.fr/constit/la2003.htm Laos], du [http://mjp.univ-perp.fr/constit/vn2001.htm Viêt Nam], de la [http://mjp.univ-perp.fr/constit/kp2009.htm Corée du Nord] et de [http://mjp.univ-perp.fr/constit/cu2003.htm Cuba], site de l'Université de Perpignan.</ref> A [[República Popular da China]], amplamente convencida das vantaxes da globalización económica, leva aplicando desde a década de 1990 unha [[economía de mercado socialista]]. O feito de liberarse da presión da súa esquerda permite a algúns partidos da Europa occidental mostrar de forma máis aberta a súa identidade reformista. [[Pierre Mauroy]], entón primeiro secretario do [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista francés]], declarou así en 1991: "O Partido Socialista pode ser plenamente el mesmo, é dicir, socialdemócrata. (…) Sempre o fomos, pero baixo a presión dun forte Partido Comunista, non podiamos selo por completo".<ref name="Winock123125"/>. [[Ficheiro:Wim Kok 1994.jpg|miniatura|150px|dereita|Wim Kok en 1994]] Os partidos socialistas europeos proseguiron nos anos 1980-1990 a transformación reformista iniciada desde o comezo da posguerra. A crise de identidade dos partidos socialistas democráticos, que xa se iniciou antes da caída do comunismo, continuou a medida que se acentuaban as conversións ao [[liberalismo económico]]. En 1989, a [[Internacional Socialista]] adoptou unha nova declaración de principios que xa non mencionaba a abolición do [[capitalismo]] como obxectivo supremo do socialismo. Todos os partidos, en maior ou menor medida segundo o caso, convertéronse abertamente á [[economía de mercado]]. [[Wim Kok]] comeza xa en 1986 o proceso de recentramento do [[Partido Laborista (Países Baixos)|Partido Laborista neerlandés]]. [[Paavo Lipponen]], líder do [[Partido Socialdemócrata de Finlandia]], multiplica as declaracións de fe liberal. O [[Partido Socialdemócrata de Austria|Partido Socialista de Austria]], inicialmente remiso ás ideas liberais, vese empuxado a adoptalas polo reto da construción europea:<ref name="Dupin163174">{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=163-174}}.</ref> esta conversión levou ao antigo chanceler [[Bruno Kreisky]], presidente honorario vitalicio do partido, a dimitir do seu cargo.<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Bergounioux|Manin|1989|p=119}}.</ref> O partido austríaco pasou a chamarse entón ''Partido Socialdemócrata de Austria''. O [[Partido Socialdemócrata dos Traballadores de Suecia]] tamén adoptou un certo grao de liberalismo, aínda que se mantivo á esquerda da socialdemocracia europea. O [[Partido Socialista Obrero Español]] adoptou, pouco despois da súa chegada ao poder en 1982, unha orientación neoliberal. O [[Partido Laborista (Noruega)|Partido Laborista noruegués]], na oposición entre 1981 e 1986, abandona namentres toda referencia a unha sociedade socialista en favor de valores básicos como a liberdade, a igualdade e a democracia. Dentro do [[Partido Socialista (Bélxica)|Partido Socialista belga]], a tendencia reformista está liderada pola corrente denominada dos novos realistas. O [[Partido Socialdemócrata de Alemaña]] leva a cabo a súa transformación [[Centro político|centrista]] baixo os liderados de [[Rudolf Scharping]] e, posteriormente, de [[Gerhard Schröder]], quen avoga por unha orientación cara a un novo centro. En [[Grecia]], o [[Movemento Socialista Panhelénico|PASOK]] adopta posicións máis moderadas que antes ao volver ao poder en 1993: o recentrado do partido continúao [[Konstantínos Simítis|Kóstas Simítis]], sucesor de [[Andreas Papandreu]]. A situación de [[Italia]] é particular: a principios da década de 1990, a [[Operación Mans Limpas]] provoca a caída de [[Bettino Craxi]] e o fin do PSI; o espazo na [[Centroesquerda política|centroesquerda]] ocúpao entón o antigo [[Partido Comunista Italiano]], que se autodisolveo e se refundó co nome de [[Demócratas de Esquerda]] (partido afiliado á [[Internacional Socialista]] e que, en 2006, fusionouse co [[Partido Demócrata (Italia)|Partido Demócrata]]). Os fieis a Craxi reuníronse no [[Novo PSI]], aliado do líder da dereita [[Silvio Berlusconi]], e logo reformaron en 2007 un [[Partido Socialista Italiano (2007)|Partido Socialista Italiano]]<ref name="Dupin163174"/>. [[Ficheiro:Gerhard Schroeder MUC-20050910-01.jpg|miniatura|150px|esquerda|[[Gerhard Schröder]] en 2005.]] No [[Reino Unido]], a evolución do [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista]] (''Labour Party'') é especialmente notable. O Partido Laborista, na oposición entre 1979 e 1997, afástase da súa antiga identidade estritamente obreira para orientarse, baseándose nun estudo da situación concreta da sociedade británica, cara a unha [[terceira vía]], teorizada, en particular, polo sociólogo [[Anthony Giddens]], e que se situaría entre a socialdemocracia clásica, estatista e [[Redistribución da riqueza|redistributiva]], e o [[neoliberalismo]] [[Desregulación|desregulador]]. [[Tony Blair]], líder do Partido Laborista desde 1994, pretende unificar as dúas grandes correntes de pensamento de [[Centroesquerda política|centroesquerda]], o [[socialismo democrático]] e o [[liberalismo]], cuxa separación, na súa opinión, debilitou o pensamento progresista en Occidente durante o século XX. A súa reflexión, que se apoia nun conxunto de intelectuais e [[laboratorio de ideas]] (''think tanks''), inspírase tamén no exemplo dos [[Novos Demócratas]] [[Estados Unidos de América|estadounidenses]] vinculados a [[Bill Clinton]]: conduce a unha profunda metamorfose do laborismo británico, tanto no discurso como nos fundamentos ideolóxicos.<ref name="Dupin227240">{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=227-240}}.</ref> Revísase a cláusula IV do programa laborista, suprimindo o concepto de propiedade colectiva dos [[medios de produción]].<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/6129844.stm How Blair recreated Labour], BBC, 10 de maio de 2007.</ref> O período coñecido como «[[New Labour]]» tivo repercusións que traspasaron con fartura o ámbito político británico: a corrente de pensamento de Tony Blair, denominada [[blairismo]] e que reivindica a súa afinidade co [[social-liberalismo]], consolidouse pronto como un dos principais eixos da centroesquerda europea. Tras gañar as [[Eleccións xerais británicas de 1997|eleccións de 1997]], Tony Blair convértese en primeiro ministro e ocupa este cargo até 2007, converténdose no primeiro líder laborista británico en exercer varios mandatos consecutivos como xefe de Goberno.<ref name="Dupin227240"/> [[Ficheiro:Jospin 31 10 2000.jpg|miniatura|150px|[[Lionel Jospin]] en 2000.]] O [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista francés]], no que a [[:fr:Deuxième gauche|segunda esquerda]] de [[Michel Rocard]] non logrou imporse de forma duradeira, segue a mesma liña de recentramento que os seus homólogos europeos, pero esta conversión non vai acompañada dun debate público de fondo, nin sequera dun intercambio significativo de ideas. Tras volver ao poder tras as [[Eleccións lexislativas francesas de 1997|eleccións lexislativas de 1997]], que levaron a [[Lionel Jospin]] á cabeza do Goberno, o Partido Socialista continúa por esta vía, pero non adopta abertamente teses comparables ás de Tony Blair. Varios dos seus dirixentes, como [[Laurent Fabius]] ou [[Dominique Strauss-Kahn]] —este último defensor do paso dun socialismo da redistribución a un socialismo da produción que constituiría unha terceira vía entre o socialismo redistributivo tradicional e o [[socialismo liberal]]—, perfílanse, con todo, como defensores do liberalismo económico dentro do PS. O goberno de [[Lionel Jospin]], aínda que resucita baixo o nome de [[Maioría Plural|esquerda plural]] a antiga unión da esquerda co [[Partido Comunista Francés|PCF]], ao incluír a [[Os Verdes (Francia)|Os Verdes]] e leva a cabo varias medidas, como a lei das [[Semana de 35 horas|35 horas]], caracterízase por un desaxuste entre un discurso de principios antiliberal e a práctica efectiva do poder. Aínda que Lionel Jospin asinou en abril de 1997 unha declaración de principios co PCF na que se comprometía a deter as [[:fr:Privatisations en France|privatizacións]], estas son, na práctica, máis numerosas que baixo todas as maiorías anteriores. A falta dunha reflexión de fondo sobre as orientacións do partido, o período 1997-2002 leva unha nova forma de perda de sentido en canto á identidade socialista en Francia.<ref name="Dupin52-186">{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=52-60, 182-186}}.</ref> Lionel Jospin, candidato ás [[Eleccións presidenciais francesas de 2002|eleccións presidenciais de 2002]], declarou: "Son socialista na miña forma de pensar, pero o proxecto que propoño ao país non é un proxecto socialista", unha frase destinada a atraer aos votantes de centro, pero que [[François Hollande]] analizou posteriormente como algo que causara un gran dano na opinión pública.<ref>Philippe J. Maarek (dir), ''La communication politique française après le tournant de 2002'', L'Harmattan, 2004, page 131.</ref>{{,}}<ref>[http://www.liberation.fr/politiques/0101427687-hollande-jospin-c-est-fini Hollande: Jospin, c'est fini], ''Libération'', 14 de outubro de 2002.</ref> Entre finais da década de 1990 e principios da de 2000, o continente europeo contou cunha elevada proporción de gobernos socialistas e de centroesquerda. Ademais dos gobernos de [[Lionel Jospin]] en [[Francia]] e de [[Tony Blair]] no [[Reino Unido]], [[Romano Prodi]] gañou en 1996 as [[Eleccións xerais italianas de 1996|eleccións xerais]] en [[Italia]] en nome da coalición de [[A Oliveira (coalición)|L'Ulivo]], que incluía aos [[Demócratas de Esquerda]] (Prodi tivo que ceder o seu posto en 1998 a [[Massimo D'Alema]], quen á súa vez foi substituído en 2000 por [[Giuliano Amato]] tras a derrota da esquerda italiana nas eleccións rexionais). [[Gerhard Schröder]] convértese en chanceler federal en [[Alemaña]] tras a vitoria da centroesquerda nas [[Eleccións federais alemás de 1998|eleccións federais de 1998]] e leva a cabo unha política claramente liberal, o que o sitúa nunha posición incómoda fronte a [[Oskar Lafontaine]], presidente federal do SPD. Este período, coñecido como a «Europa rosa», caracterízase por unha certa oposición ideolóxica entre Tony Blair e Gerhard Schröder, por unha banda, e Lionel Jospin, por outro. Blair e Schröder publican en 1999 un manifesto conxunto fortemente impregnado de ideas [[liberalismo económico|liberais]] e que avoga por unha Europa flexible e competitiva. Lionel Jospin, pola súa banda, sitúase en contra desta terceira vía demasiado abertamente liberal.<ref>[[Thomas Piketty]], [http://piketty.pse.ens.fr/files/presse/Liberation140699.htm Economiques. Blair et Schröder en font trop.], ''Libération'', 14 juin 1999.</ref>{{,}}<ref>[https://www.liberation.fr/france/1999/11/08/jospin-blair-schroder-la-bataille-pour-le-leadership-des-idees_290044/ Jospin, Blair, Schröder. La bataille pour le leadership des idées], ''Libération'', 8 novembre 1999.</ref> A «Europa rosa» desapareceu ao longo da década de 2000, coa derrota da centroesquerda italiana nas [[Eleccións xerais italianas de 2001|eleccións xerais de 2001]], a de [[Lionel Jospin]] nas [[Eleccións presidenciais francesas de 2002|eleccións presidenciais de 2002]] e a de [[Gerhard Schröder]] nas [[Eleccións federais alemás de 2005|eleccións federais de 2005]].<ref>{{Cita Harvard sen parénteses|Dupin|2002|p=13-29, 171-181, 230}}.</ref> ===== Desde o ano 2000 ===== [[Ficheiro:2012 Francois Hollande CGPME 4.JPG|miniatura|150px|[[François Hollande]] en 2012.]] No entanto, os partidos socialistas democráticos seguen sendo, en gran parte do continente europeo, as principais forzas de centroesquerda no panorama político dos seus respectivos países e os beneficiarios habituais dos cambios políticos. Así, entre outros exemplos europeos, [[José Luis Rodríguez Zapatero]], líder do [[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]], foi presidente do Goberno de [[España]] de 2004 a 2011, [[José Sócrates]], líder do [[Partido Socialista (Portugal)|Partido Socialista Portugués]], foi primeiro ministro de [[Portugal]] de 2005 a 2011, [[Georgios Papandreu]], líder do [[Movemento Socialista Panhelénico|PASOK]], dirixiu o Goberno de [[Grecia]] de 2009 a 2011, [[Helle Thorning-Schmidt]], presidenta dos [[Socialdemócratas (Dinamarca)|Socialdemokraterne]], foi primeira ministra de [[Dinamarca]] de 2011 a 2015, [[Elio Di Rupo]], presidente do [[Partido Socialista (Bélxica)|Partido Socialista belga]], é elixido primeiro ministro de [[Bélxica]] en 2011 para pór fin á [[Crise política belga de 2010-2011|crise política]] e [[François Hollande]], candidato do [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista francés]], gañou as [[Eleccións presidenciais francesas de 2012|eleccións presidenciais de 2012]].<ref>[http://www.la-croix.com/Actualite/S-informer/France/Francois-Hollande-elu-president-avec-51-62-des-voix-_NG_-2012-05-06-803117 François Hollande élu président avec 51,62 % des voix], ''La Croix'', 7 de maio de 2012.</ref> Con todo, os grandes partidos de centroesquerda tampouco se libran do desgaste do poder ante as crises sociais e económicas, nin da crecente desconfianza dunha parte do electorado cara ás forzas políticas tradicionais. O [[Partido Socialista Obrero Español|Partido Socialista Obreiro Español]] perde as eleccións de 2011 e, nas seguintes, vese pisándolle os talóns a [[Podemos]]. En Grecia, o [[Movemento Socialista Panhelénico|PASOK]], enfrontado a [[Crise da débeda pública grega|unha crise económica moi grave]], é derrotado nas eleccións de 2012 e superado, e posteriormente marxinado nas seguintes votacións, pola coalición de esquerda radical [[Coalición da Esquerda Radical|SYRIZA]]. En Francia, o [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista]] sale profundamente debilitado do quinquenio de François Hollande, quen renuncia a presentarse de novo ás [[Eleccións presidenciais francesas de 2017|presidenciais de 2017]]; o mal resultado do seu candidato [[Benoît Hamon]], superado amplamente polo centrista [[Emmanuel Macron]] (ao que se uniron numerosos dirixentes socialistas) e polo candidato da esquerda radical [[Jean-Luc Mélenchon]], pon de manifesto a magnitude da crise do PS.<ref>[http://www.lefigaro.fr/elections/presidentielles/2017/05/02/35003-20170502ARTFIG00073-cambadelis-valls-et-le-foll-actent-la-mort-du-parti-socialiste.php?cmtpage=0 Cambadélis, Valls et Le Foll actent la mort du Parti socialiste], ''Le Figaro'', 2 de maio de 2017 {{fr}}</ref> Nas [[Eleccións lexislativas francesas de 2017|eleccións lexislativas de 2017]], o Partido Socialista francés obtivo o peor resultado da súa historia, en beneficio, sobre todo, de [[Renacemento (partido)|A République en marche !]] e tamén, á súa esquerda, de [[Francia insoumisa]] (en francés: La France insoumise).<ref>[https://www.franceinter.fr/politique/le-parti-socialiste-premiere-victime-des-legislatives Le Parti socialiste, première victime des législatives], ''France Inter'', 18 de xuño de 2017 {{fr}}</ref> ==== As outras caras do socialismo ==== ===== O ecosocialismo ===== A idea do socialismo segue experimentando variacións en [[Occidente]] e combinándose con diferentes correntes, como a [[política verde|ecoloxía política]]: así, o concepto de [[ecosocialismo]], resumido en 1975 por [[Joël de Rosnay]] como unha converxencia das grandes políticas económicas e sociais cara á protección do medio ambiente,<ref>Joël de Rosnay, ''Le macroscope : vers une vision globale'', Seuil, 1975, p. 277.</ref>{{,}}<ref>Joël de Rosnay, ''2020 Les scénarios du futur'', Fayard, 2008, pages 97-99</ref> defínese a continuación como unha forma de socialismo que tería en conta os imperativos [[ecoloxía|ecolóxicos]] do século XXI.<ref>[http://www.temoignagechretien.fr/ARTICLES/Politique/Michael-Lowy-le-pari-ecosocialiste-/Default-35-4112.xhtml Michaël Löwy, le pari écosocialiste], ''Témoignage chrétien'', 19 de setembro de 2012.</ref> O ecosocialismo forma parte do vocabulario utilizado por diferentes correntes de esquerda<ref>[http://ecosocialisme.com/ Les Assises de l'écosocialisme, 2012], Sitio web da Conferencia de Ecosocialismo do [[Partido de Esquerdas (Francia)|Partido de Esquerdas]].</ref>{{,}}<ref>[http://www.jeunes-socialistes.fr/2012/09/les-jeunes-socialistes-lancent-les-universites-populaires-de-lecosocialisme-pour-penser-le-socialisme-ecologiste-du-xxie-siecle/ Les Jeunes Socialistes lancent les Universités Populaires de l’Écosocialisme pour penser le socialisme écologiste du s XXI], site du [[Mouvement des jeunes socialistes (France)|Mouvement des jeunes socialistes]], 18 de setembro de 2012.</ref> e de extrema esquerda<ref>[http://www.npa2009.org/content/principes-fondateurs-du-nouveau-parti-anticapitaliste-adopt%C3%A9s-par-le-congr%C3%A8s Principes fondateurs] du [[Nouveau Parti anticapitaliste]], 13 février 2009</ref>, así como por autores [[Altermundismo|activistas antiglobalización]]<ref>[[Aurélien Bernier]], [http://journal.alternatives.ca/spip.php?article6915 Ecosocialisme et démondialisation], Le Journal des alternatives, 3 de setembro de 2012.</ref>. ===== A esquerda radical en Europa ===== A orientación de centroesquerda dos partidos socialistas europeos segue xerando diverxencias no seu seo, que en ocasións chegan mesmo á escisión para dar voz ás [[Extrema esquerda|tendencias máis radicais]] da esquerda: [[Oskar Lafontaine]], antigo presidente do [[Partido Socialdemócrata de Alemaña|SPD]], en desacordo coa política levada a cabo por [[Gerhard Schröder]], abandona en 2005 o partido socialdemócrata e, xunto con outros socialistas disidentes, funda un novo partido, a [[Traballo e xustiza social - A alternativa electoral]]. O partido dos decepcionados do SPD aliouse posteriormente co [[Partido do Socialismo Democrático]], herdeiro do antigo [[Partido Socialista Unificado de Alemaña|partido comunista da Alemaña Oriental]], para formar o novo partido [[Die Linke]]. En Francia, [[Jean-Luc Mélenchon]], antigo ministro do Goberno de Jospin, abandona o [[Partido Socialista (Francia)|PS]] para fundar en 2009 o [[Partido de Esquerda (Francia)|Partido de Esquerda]], que se alía co [[Partido Comunista Francés]] e outro sete pequenos partidos da [[:fr:Gauche antilibérale|esquerda antiliberal]] para formar a coalición do [[Fronte de Esquerda]]; [[Jacques Généreux]], entón secretario de Economía do Partido de Esquerda, teoriza en 2009 sobre un socialismo neomoderno baseado no desenvolvemento humano, a xustiza social, a [[ecoloxía]], a [[laicismo|laicidade]], a [[democracia económica]] e o [[Internacionalismo proletario|internacionalismo]].<ref>Jacques Généreux, ''Le Socialisme néomoderne ou l'avenir de la liberté'', Seuil, 2009, pages 287-380</ref> Jean-Luc Mélenchon enfrontouse a [[François Hollande]] nas [[Eleccións presidenciais francesas de 2012|eleccións presidenciais de 2012]].<ref>[https://www.lesechos.fr/journal20120418/lec1_special_presidentielle/0202012730528-jean-luc-melenchon-revelateur-d-une-nouvelle-envie-de-radicalite-a-gauche-313594.php Jean-Luc Mélenchon, révélateur d'une nouvelle envie de radicalité à gauche], ''Les échos'', 18 avril 2012.</ref>{{,}}<ref>[https://www.nouvelobs.com/politique/l-observateur-de-la-gauche-radicale/20120402.OBS5245/le-front-de-gauche-veut-il-plumer-la-volaille-socialiste.html Le Front de gauche veut-il "plumer la volaille socialiste" ?], ''Le Nouvel observateur'', 2 avril 2012.</ref> Nas eleccións de 2017, Mélenchon, que nesta ocasión presentouse baixo a bandeira de [[Francia insubmisa]], quedou en cuarto lugar na primeira volta, superando amplamente ao candidato socialista [[Benoît Hamon]].<ref>[http://www.lexpress.fr/actualite/politique/elections/presidentielle-l-amere-defaite-de-melenchon-ses-partisans-ciblent-hamon_1901557.html Présidentielle: l'amère défaite de Mélenchon, ses partisans ciblent Hamon ], ''L'Express'', 23 avril 2017.</ref> Francia insubmisa supera ao PS na Asemblea Nacional.<ref>[https://www.challenges.fr/politique/melenchon-ruffin-corbiere-et-autain-les-nouvelles-stars-de-l-assemblee-nationale_482089 Mélenchon et la France insoumise, vedettes de l'Assemblée: attention danger!], ''Challenges'', 22 de xuño de 2017.</ref> En [[Grecia]], na década de 2010, a coalición da [[Extrema esquerda|esquerda radical]] [[Coalición da Esquerda Radical|SYRIZA]] superou amplamente ao [[Movemento Socialista Panhelénico|PASOK]].<ref>[https://www.lemonde.fr/international/article/2012/05/07/syriza-coalition-de-la-gauche-radicale-devance-le-pasok_1697256_3210.html Syriza, coalition de la gauche radicale, devance le Pasok], ''Le Monde'', 7 de maio de 2012.</ref>{{,}}<ref>[https://www.lemonde.fr/europeennes-2014/article/2014/05/26/la-gauche-radicale-du-syriza-arrive-en-tete-en-grece_4425880_4350146.html La gauche radicale du Syriza arrive en tête, en Grèce], ''Le Monde'', 26 de maio de 2014.</ref> En [[España]], [[Podemos]], unha formación altermundialista que se reivindica do socialismo democrático, compite co [[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]]. En setembro de 2015, o [[Partido Laborista (Reino Unido)|Partido Laborista británico]] elixiu como líder a [[Jeremy Corbyn]], un representante da esquerda radical, adversario do [[blairismo]] e partidario do retorno a concepcións socialistas máis tradicionais.<ref>[http://www.lefigaro.fr/international/2015/09/11/01003-20150911ARTFIG00095-jeremy-corbyn-le-socialiste-a-la-conquete-du-royaume-uni.php Jeremy Corbyn, le socialiste à la conquête du Royaume-Uni], ''Le Figaro'', 11 de setembro de 2015.</ref>{{,}}<ref>[https://www.lemonde.fr/europe/article/2015/09/12/jeremy-corbyn-elu-au-premier-tour-a-la-tete-du-parti-travailliste-britannique_4754376_3214.html Jeremy Corbyn élu au premier tour à la tête du Parti travailliste britannique], ''Le Monde'', 12 de setembro de 2015.</ref>. === O socialismo do século XXI === O socialismo do século XXI é un concepto que aparece na escena mundial en 1996, a través de [[Heinz Dieterich|Heinz Dieterich Steffan]].<ref>[http://www.kaosenlared.net/noticia.php?id_noticia=28818 Entrevista a Heinz Dieterich]</ref> A expresión adquiriu difusión mundial despois de que fose mencionada polo presidente de Venezuela, [[Hugo Chávez]], o [[30 de xaneiro]] de [[2005]], dende o [[Foro Social Mundial|V Foro Social Mundial]]. No marco da [[Revolución Bolivariana]], Chávez sinalou que para chegar a este socialismo haberá unha etapa de transición que denomina ''Democracia Revolucionaria''. Hugo Chávez afirmou nun discurso a mediados de 2006: {{cita|Asumimos o compromiso de dirixir a Revolución Bolivariana cara ao socialismo e contribuír á senda do socialismo, un socialismo do século XXI que se basea na solidariedade, na fraternidade, no amor, na liberdade e na igualdade<ref>No orixinal: Hemos asumido el compromiso de dirigir la Revolución Bolivariana hacia el socialismo y contribuir a la senda del socialismo, un socialismo del siglo XXI que se basa en la solidaridad, en la fraternidad, en el amor, en la libertad y en la igualdad.</ref>}} Ademais, este socialismo non está predefinido, senón que dixo Chávez: {{cita|Debemos transformar o modo do capital e avanzar cara a un novo socialismo que se debe construír cada día.<ref>[http://www.latino-news.com/index.php?id=225&tx_ttnews%5Btt_news%5D=1184&tx_ttnews%5BbackPid%5D=224&cHash=cf0c64eea5 “Socialismo Siglo XXI”] Latino News</ref><ref>[http://www.aporrea.org/ideologia/a30750.html Los errores del estalinismo burocrático frente al Socialismo del Siglo XXI] Aporrea.org</ref>}} == Socialismo e socialdemocracia == O socialismo é, ás veces, confundido coa [[socialdemocracia]] xa que, hoxe en día, a maioría dos partidos políticos europeos que eran na súa orixe socialistas defínense agora coma socialdemócratas. Sucede así, por exemplo, en [[España]], co [[Partido Socialista Obrero Español]], ou en [[Francia]] co [[Partido Socialista (Francia)|Partido Socialista]]. Existen diversos tipos de socialismo, entre os que podemos destacar os seguintes: * [[Socialismo utópico]] (relacionado co [[anarquismo]]). * [[Socialismo democrático]] (relacionado coa [[socialdemocracia]]). * [[Socialismo científico]] (relacionado co [[marxismo]] e a [[socialdemocracia]]). * [[Socialismo cristián]] (e tamén comunismo cristián, véxase por exemplo a [[Unión Demócrata Cristiá (RDA)|CDU da RDA]]) * [[Socialismo liberal]] == Notas == ;Referencias {{listaref|group=n. }} {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Bibliografía === ====Obras de precursores do socialismo ==== * [[Étienne-Gabriel Morelly]], ''Code de la Nature'' (1755) * [[Robert Owen]], ''Observations sur les effets du système manufacturier'' (1815) * [[Jean de Sismondi]], ''Études sur l'Économie politique'' (1821) * [[Claude Henri de Rouvroy, comte de Saint Simon|Henri de Saint-Simon]], ''L'Organiseur'' (1820), ''Du Système industriel'' (1821), ''Le Nouveau christianisme'' (1825) * [[Charles Fourier]], ''Le Nouveau monde industriel et sociétaire'' (1822), ''Pièges et charlatanisme des deux sectes de Saint-Simon et d'Owen qui promettent l'association et le progrès'' (1831) * [[Félicité Robert de Lamennais|Lamennais]], ''De la Religion dans ses rapports avec l'ordre politique et civil'' (1825), ''L'Esclavage moderne'' (1839) * [[Étienne Cabet]], ''Voyage en Icarie'' (1840), ''Mon credo communiste'' (1842) * [[Pierre Leroux]], ''De l'individualisme et du socialisme'', La Revue encyclopédique, (1834) * [[Victor Considerant]], ''Manifeste de l'école sociétaire'' (1841), ''Principes du socialisme'' (1847) * [[Auguste Blanqui]], ''La Critique sociale'', recueil posthume * [[Louis Blanc]], ''[[Organisation du travail (livre)|Organisation du travail]]'' (1838), ''Le Socialisme. Droit au travail.'' (1842) * [[Pierre-Joseph Proudhon]], ''[[Qu'est-ce que la propriété ?]]'' (1840) * [[Moses Hess]], ''Socialisme et communisme'' (1843) * [[Karl Marx]] et [[Friedrich Engels]], ''[[Manifeste du Parti communiste]]'', [[Londres]], 1848. ''La Social-démocratie allemande'', [[Paris]], UGE, 1975. ==== Obras de teóricos ou líderes socialistas ==== * [[Vincent Auriol]], ''Journal du septennat'', éd. Tallandier, 2004. * [[Mikhaïl Bakounine]], ''Le Socialisme libertaire'', Denoël, 1973. * [[Léon Blum]], ''Textes socialistes 1919-1920'', éd. Bruno Leprince, 2003. * Léon Blum, ''À l'échelle humaine'', éd. Gallimard, 1945 ; rééd., 1971. * [[Willy Brandt]], [[Bruno Kreisky]], [[Olof Palme]], ''La Social-démocratie et l'avenir'', [[Éditions Gallimard]]. * [[Cornelius Castoriadis]], ''Le Contenu du Socialisme'', 10/18, 1979. * [[Jacques Généreux]], ''Le socialisme néomoderne ou l'avenir de la liberté'', [[Éditions du Seuil]], 2009. * Keir Hardie, ''De la servitude au socialisme'' (traduit et préfacé par Hervé Picton), Editions Edilivre, 2025. * [[Jean Jaurès]], ''De primis socialismi germanici lineamentis apud Lutherum, Kant, Fichte et Hegel'', 1891 consultable sur le site de la ''Bibliotheca Augustana'' [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/Chronologia/Lspost19/Jaures/jau_soci.html] * [[Pierre Kropotkine]], ''L'anarchie'' (1896, réédité en 2006), ''[[L'Entraide, un facteur de l'évolution]]'' (1902). * [[Rosa Luxemburg]], ''Réforme ou révolution ?'', 1899. * Rosa Luxemburg, ''La Crise de la social-démocratie'', 1916. * [[François Mitterrand]], ''Ma part de vérité. De la rupture à l'unité'', éd. Fayard, 1969. * [[William Morris]] (1834-1896), [http://www.geocities.com/~johngray/comm03.htm#mor1 ''News from Nowhere'' (extrait)] (1889) et [http://www.geocities.com/~johngray/comm06.htm#mor2 autre extrait] * William Morris, ''Les espoirs de la civilisation et autres écrits socialistes'' (traduit et préfacé par Hervé Picton), La fabrique, 2024. * [[Olof Palme]], ''Socialisme à la Scandinave'', Plon, 1971. * [[Anton Pannekoek]], ''La Propriété publique et la propriété commune'', 1947. * [[Michel Rocard]], ''Le P.S.U. et l'avenir socialiste de la France'', [[Éditions du Seuil|Seuil]], 1969. * [[Bertrand Russell]], ''Socialism, Anarchism and Syndicalism'', Cornwall Press, Inc, Cornwall NY, 1918. * [[Léopold Sédar Senghor]], ''Liberté 2 : Nation et Voie africaine du Socialisme, discours, conférences'', [[Éditions du Seuil]], 1971. * [[Léopold Sédar Senghor]], ''Liberté 4 : Socialisme et Planification, discours, conférences'', [[Éditions du Seuil]], 1983. * [[Gerald Cohen|Gerald A. Cohen]], ''Pourquoi pas le socialisme ?'', [[L'Herne]], 2010. ==== Traballos e estudos históricos ==== * {{Cita libro|apelidos1=Serge|nome1=Audier|ligazón-autor1=Serge Audier|título=Le Socialisme libéral|editorial=[[La Découverte]]|ano=2006|páxinas=121|isbn=978-2-7071-4711-0}} * {{Cita libro|autor1=[[Alain Bergounioux]]|autor2=[[Bernard Manin]]|título=Le Régime social-démocrate|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1989|páxinas=189|isbn=978-2-13-042884-8}} * [[Georges Bourgin]] et [[Pierre Rimbert (historien)|Pierre Rimbert]], ''Le Socialisme'', PUF, coll. « [[Que sais-je ?]] », 1986. * {{Cita libro|apelido1=Gilles|nome1=Candar|ligazón-autor1=Gilles Candar|título=Le Socialisme|editorial=Milan|colección=Les essentiels|ano=1996|isbn=978-2-84113-462-5}} * {{Cita libro|apelido1=Olivier|nome1=Carré|ligazón-autor1=Olivier Carré (sociologue)|título=Le nationalisme arabe|editorial=[[Librairie Arthème Fayard|Fayard]]|ano=1993|isbn=978-2-213-03043-2}} * {{Cita libro|apelido1=Noëlline|nome1=Castagnez-Ruggiu|ligazón-autor1=Noëlline Castagnez|título=Histoire des idées socialistes en France|url=https://archive.org/details/histoiredesidees0000cast|editorial=[[La Découverte]]|colección=Repères|ano=1997|isbn=978-2-7071-2737-2}} * Edward Castleton, ''Quand les socialistes inventaient l’avenir, 1825-1860'', La Découverte, 2015. * {{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Vincent|nome1=Chambarlhac|ligazón-autor1=Vincent Chambarlhac|apelido2=Romain|nome2=Ducoulombier|ligazón-autor2=Romain Ducoulombier|título=Les socialistes français et la Grande Guerre : Ministres, militants, combattants de la majorité (1914-1918)|lugar=Dijon|editorial=Editions Universitaires de Dijon|ano=2008|páxinas=200|isbn=978-2-915611-01-4}} * [[Philippe Chanial]], "La délicate essence du socialisme. L'association, l'individu et la République", Le Bord de l'eau éditions, 2009. * [[Maurice Chrétien]] (dir.), ''Le Socialisme à la britannique, Pensadores do século XX'', París, [[Economica]], 2002. * Collectif, ''Histoire de la Internationale'', vingt-trois vol., Genève, Minkoff Reprint, 1976-1985. * {{Cita libro|autor1=[[Henri Desroche]]|título=Marxisme et religions|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1962}} * {{Cita libro|apelido1=Michel|nome1=Dreyfus|ligazón-autor1=Michel Dreyfus|título=L'Europe des socialistes|editorial=Complexe|ano=1991|páxinas=349|isbn=978-2-87027-405-7|url=https://books.google.com/books?id=peVzmNDzdP4C&printsec=frontcover}} * {{Cita libro|apelido1=Jacques|nome1=Droz|ligazón-autor1=Jacques Droz|título=Histoire générale du socialisme, tome 1|url=https://archive.org/details/histoiregenerale0000unse_k2e9|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1972|páxinas=[https://archive.org/details/histoiregenerale0000unse_k2e9/page/658 658]|isbn=978-2-13-036150-3}} * {{Cita libro|apelido1=Jacques|nome1=Droz|ligazón-autor1=Jacques Droz|título=Histoire générale du socialisme, tome 2|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1974|isbn=978-2-13-036369-9}} * {{Cita libro|apelido1=Jacques|nome1=Droz|ligazón-autor1=Jacques Droz|título=Histoire générale du socialisme, tome 3|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1977|isbn=978-2-13-034875-7}} * {{Cita libro|apelido1=Jacques|nome1=Droz|ligazón-autor1=Jacques Droz|título=Histoire générale du socialisme, tome 4|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1978|páxinas=705|isbn=978-2-13-035368-3}} * [[Jean-Numa Ducange]], [[Razmig Keucheyan]] et [[Stéphanie Roza]] (dir.), ''Histoire globale des socialismes, s.XIX-XXI'', París, PUF, 2021. * {{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Romain|nome1=Ducoulombier|ligazón-autor1=Romain Ducoulombier|título=Les socialistes dans l'Europe en guerre : Réseaux, parcours, expérience, 1914-1918|lugar=París|editorial=L'Harmattan et Fondation Jean Jaurès|ano=2010|páxinas=232|isbn=978-2-296-12051-8|url=https://books.google.com/books?id=ckg_xx89iN4C&printsec=frontcover}} * {{Cita libro|apelido1=Éric|nome1=Dupin|ligazón-autor1=Éric Dupin|título=Sortir la gauche du coma|editorial=[[Groupe Flammarion|Flammarion]]|ano=2002|páxinas=275|isbn=978-2-08-067382-4}} * [[Émile Durkheim]], ''Le Socialisme, sa définition, ses origines, la doctrine Saint-Simonienne'', 1928, París. * {{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Léo|nome1=Figuères|ligazón-autor1=Léo Figuères|título=Capitalisme, socialisme(s), communisme|lugar=Pantin|editorial=Le Temps des Cerises|ano=2010|páxinas=145|isbn=978-2-84109-829-3}} * {{Cita libro|lingua=fr|apelido1=Juliette|nome1=Grange|ligazón-autor1=Juliette Grange|apelido2=Pierre|nome2=Musso|ligazón-autor2=Pierre Musso|título=Les socialismes|lugar=Lormont|editorial=[[Le Bord de l'eau]]|ano=2012|páxinas=387|isbn=978-2-35687-158-9}} * {{Cita libro|apelido1=Élie|nome1=Halévy|ligazón-autor1=Élie Halévy|título=Histoire du socialisme européen|lugar=París|editorial=[[Éditions Gallimard]]|ano=1974}} * {{Cita libro| lingua=de| autor1=[[Axel Honneth]]| título=L’Idée du socialisme| lugar=París| editorial=[[Éditions Gallimard|Gallimard]]| colección=NRF Essais| ano=2017| páxinas=170| isbn=978-2-07-017883-4}}<br>traducido de {{Cita libro| lingua=de| título=Die Idee des Sozialismus| editorial=Suhrkamp| ano=2015| isbn=}} * [[Ulla Jeanneney]], ''Le Socialisme suédois, une expérience'', éd. Hatier, 1976. * [[Leszek Kołakowski]], ''Histoire du marxisme'', deux vol., éd. Fayard, 1987. * [[Annie Kriegel]], ''Le Pain et les Roses. Jalons pour une histoire des socialismes'', PUF, 1968 ; rééd. Union générale d'éditions, coll. « 10/18 », 1973. * {{Cita libro|apelido1=Dmitri Georges|nome1=Lavroff|ligazón-autor1=Dmitri Georges Lavroff|título=Les Grandes étapes de la pensée politique|editorial=[[Dalloz]]|colección=Droit public, science politique|ano=1999|isbn=978-2-247-02466-7}} * {{Cita libro|autor1=[[Mathieu Léonard]]|título=L’Emancipation des travailleurs]|editorial=[[La Fabrique (editorial)|La Fabrique]]|ano=2011|isbn=}} * [[Daniel Ligou]], ''Histoire du socialisme en France. 1871-1961'', PUF, 1962. * Gaspard-Hubert Lonsi Koko et [[Jacques Laudet]], ''Socialisme : un combat permanent - Vol. 1 : Naissance et réalités du socialisme'', Les Éditions de l'Égrégore, {{date|mai 2008}}. * [[Jean Maitron]] (dir.), ''[[Dictionnaire biographique du mouvement ouvrier français]]'', [[Éditions de l'Atelier]], cédérom, 1997. * Jean Maitron ''et alii''. (dir.), ''[[Dictionnaire biographique du mouvement ouvrier international]]'', Éditions de - l'Atelier : ''L'Autriche'', 1971 ; ''Le Japon'', deux vol., 1978 ; ''La Grande-Bretagne'', deux vol., 1979-1986 ; ''La Chine'', 1985 ; ''L'Allemagne'', 1990 ; ''Le Maroc'', 1998. * [[Louis Mexandeau]], ''Histoire du Parti socialiste (1905-2005)'', éd. Tallandier, 2005. * {{Cita libro|autor1=[[André Nataf]]|autor2=[[Gérard Adam]]|título=Dictionnaire du mouvement ouvrier|lugar=París|editorial=[[Éditions Universitaires]]|colección=Dictionnaires de culture|ano=1970|páxinas=541|isbn=}} * {{Cita libro|autor1=[[Albert Samuel]]|título=Le socialismes|editorial=[[Synthèse (maison d'édition)|Synthèse]]|ano=1994|isbn=}} * {{Cita libro|autor1=[[Alois Schumacher]]|título=La social-démocratie allemande et la IIIe République|lugar=París|editorial=[[CNRS Éditions|CNRS Editions]]|ano=1998|páxinas=223|isbn=978-2-271-05624-5}} * [[Joseph Schumpeter]], ''[[Capitalisme, Socialisme et Démocratie]]'', Payot, 1990 (réed) * {{Cita libro|apelido1=Jean|nome1=Touchard|ligazón-autor1=Jean Touchard|título=Histoire des idées politiques, tome 2|editorial=[[Presses universitaires de France]]|ano=1958|isbn=978-2-13-055053-2}} (réédition de 2005) * {{Cita libro|autor1=[[Pierre Vayssière]]|título=Les révolutions d'Amérique latine|editorial=[[Éditions du Seuil]]|ano=2001|páxinas=367|isbn=978-2-02-052886-3}} * {{Cita libro|apelido1=Michel|nome1=Winock|ligazón-autor1=Michel Winock|título=Le Socialisme en France et en Europe}|editorial=[[Éditions du Seuil]]|ano=1992|páxinas=426|isbn=978-2-02-014658-6}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=[[Warren Breckman]]|título=Marx, the Young Hegelians, and the Origins of Radical Social Theory|editorial=[[Cambridge University Press]]|ano=2001|isbn=}} * {{Cita libro|lingua=en|apelido1=David|nome1=Priestland|ligazón-autor1=David Priestland|título=The Red Flag|lugar=Nova York|editorial=Allen Lane/Penguin Books|ano=2009|páxinas=675|isbn=978-0-8021-4512-3}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=Donald Sassoon|título=One Hundred Years of Socialism|editorial=[[I.B. Tauris]]|ano=2014|isbn=}} * {{Cita libro|lingua=en|apelido1=Robert|nome1=Service|ligazón-autor1=Robert Service|título=Comrades. Communism|editorial=Pan Books|ano=2007|páxinas=571|isbn=978-0-330-43968-8}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=Manfred Steger|título=The Quest for Revolutionary Socialism|lugar=Cambridge|editorial=[[Cambridge University Press]]|ano=1996}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=[[Axel van den Berg]]|título=The Immanent Utopia|lugar=New Brunswick|editorial=Transaction Publishers|ano=2003}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=[[Immanuel Wallerstein]]|título=The Modern World-System IV|editorial=[[University of California Press]]|ano=2011}} * {{Cita libro|lingua=en|autor1=[[Alan Whitehorn]]|título=Canadian Socialism|editorial=[[Oxford University Press]]|ano=1992|isbn=}} ==== Artigos de investigación ==== * {{Cita novas|autor1=Klauspeter Blaser ([[:de:Klauspeter Blaser|de]])|título= Le christianisme social avant le socialisme chrétien |xornal=[[Autres Temps. Cahiers d'éthique sociale et politique]]|número=61|ano=1999 |pages=78-89|url= http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/chris_0753-2776_1999_num_61_1_2590 |data-acceso=2 de decembro do 2025}} * {{Cita novas|autor1=[[François Fourn]]|título= Les brochures socialistes et communistes en France entre 1840 et 1844|xornal=[[Cahiers d'histoire. Revue d'histoire critique]]|número=90-91|ano=2003 |pages=69-83|url= http://chrhc.revues.org/1455 |data-acceso=2 de decembro do 2025 2012}} * {{Cita novas|autor1=[[Jean Sagnes]]|título= « Parti communiste » et « parti socialiste » : genèse d'une terminologie|xornal=[[Revue française de science politique]]|número=4-5|ano=1982 |pages=795-809}} === Outros artigos === * [[Partido político]] * [[Movemento obreiro en España]] * [[Partido Socialista Obrero Español|Partido Socialista Obreiro Español]] * [[Partido Revolucionario Democrático]] * [[De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades]] ===Ligazóns externas === {{Commonscat}} * [http://www.socialistinternational.org/ Internacional Socialista] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060423060341/http://www.socialistinternational.org/ |date=2006-04-23 }} {{en}} * [http://www.marxists.org/archive/marx/works/1880/soc-utop/index.htm "Socialism: Utopian and Scientific"] por [[Friedrich Engels]] {{en}} * [http://www.monthlyreview.org/598einst.htm "Why Socialism?"] por [[Albert Einstein]] {{en}} * [http://libcom.org/library/soul-of-man-under-socialism-oscar-wilde "The Soul of Man under Socialism"] por [[Oscar Wilde]] {{en}} {{Política}} {{Ilustración}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Socialismo| ]] [[Categoría:Economía]] [[Categoría:Antifascismo]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencias sociais)]] djjqxgvpauzrhygovvb44g3o382yrc4 0 19386 7351224 6844106 2026-04-08T08:24:58Z Xas 1888 DEP 7351224 wikitext text/x-wiki {{sen referencias}} {{Biografía}} '''Josep Piera''', nado en [[Beniopa]] ([[Safor]], [[provincia de Valencia]]) o [[30 de maio]] de [[1947]] e finado en [[Gandia, Valencia|Gandiía]] o [[5 de abril]] de [[2026]], foi un escritor [[Comunidade Valenciana|valenciano]], membro da ''Generació dels 70''. == Traxectoria == Comezou a súa obra con poemarios en castelán, inseridos nunha poesía que procura de camiños novos, como ''Ave Fénix'' (1971), ''Qasida'' (1972) e ''Natanael'' (1973). En 1974 publicou os seus primeiros poemas en catalán na antoloxía ''Carn fresca'' que deu orixe á nova poesía valenciana. En 1976 apareceu o seu primeiro poemario catalán, ''Renou: la pluja ascla els estels''. En 1978 publicou a súa primeira novela ''Rondalla del retorn''. == Obra == === Poesía === * ''Presoners d'un parèntesi'', 1978. * ''Crits baden la tarda melodiosa'', 1979. * ''El somriure de l'herba'', 1980. * ''Esborranys de la música'', 1980. * ''Mel-o-drama. Barcelona'', 1981. * ''Brutícia'', 1981. * ''Poemes de l'orient d'Al-Andalu''s, 1983. * ''Maremar'', 1985. * ''Dictats d'amors (poesia 1971-1991)'', 1991, * ''En blau'', 1993. * ''En el nom de la mar'', 1999. * ''Cants i Encants'', 2004. === Narrativa === * ''Rondalla del retorn'', 1978. * ''El cingle verd'', 1982. * ''Estiu grec'', 1985. * ''Un bellíssim cadàver barroc'', 1987. * ''Ací s'acaba tot'', 1993. * ''Seduccions de Marràqueix'', 1996. * ''El jardí llunyà'', 2000. * ''Jo sóc aquest que em dic Ausiàs March'', 2001. * ''El temps feliç'', 2001. * ''Arran del precipici'', 2003. * ''A Jerusalem'', 2005. * ''Els fantàstics setanta 1969-1974''. 2020. == Véxase tamén == {{commonscat}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Piera, Josep}} [[Categoría:Escritores en lingua catalá]] [[Categoría:Premio Creu de Sant Jordi]] [[Categoría:Contistas]] [[Categoría:Nados en 1947]] [[Categoría:Nados na provincia de Valencia]] [[Categoría:Finados en 2026]] jaevvo2x0thso4jptp1lwmk6vnbe1k0 0 20140 7350939 7257356 2026-04-07T13:02:22Z ~2026-21361-27 168706 /* Traxectoria */ 7350939 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Ánxel Casal Gosenxe''', naceu na [[A Coruña|Coruña]] o [[17 de decembro]] de [[1895]] e morreu asasinado<ref>{{Nomes Voces|noa=n|11182}}</ref> en [[Cacheiras, Teo|Cacheiras]] ([[Teo]]) o [[19 de agosto]] de [[1936]], foi un editor e político [[Galicia|galego]]. Para [[Alonso Montero]]<ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/opinion/2000/12/19/anxel-casal-na-universidade/0003_342147.htm|páxina-web=La Voz de Galicia|título=Ánxel Casal na Universidade|data-acceso=17/09/2021|apelidos-editor=Alonso Montero|data-publicación=19/12/2000}}</ref>: ''sen Ánxel Casal, mesmo sen os seus criterios empresariais, non se entende o discurso político e literario galeguista como discurso público'', e segundo [[Ramón Villares]]<ref name=":1">{{Cita libro|título=Ánxel Casal, un editor para un país|apelidos=Mato|nome=Alfonso|editorial=Galicia - Século XXI|ano=2007|ISBN=978-84-96530-47-8|páxina=10}}</ref>, ''Casal foi no campo da industria cultural o que Risco no da teoría nacionalista, Otero na prosa romancística ou Castelao no deseño e, desde logo, no liderado político.'' == Traxectoria == Proviña dunha familia moi humilde, fillo de Manuel Casal Basteiro, de [[Vilantime, Arzúa|Vilantime]] ([[Arzúa]]), e de Filomena Gosende Arias, de [[Visantoña, Santiso|Visantoña]] ([[Santiso]]), a súa nai era analfabeta e o seu pai autodidacta<ref name=":0">{{Cita web|url=http://consellodacultura.gal/persoa.php?id=722|páxina-web=[[Consello da Cultura Galega]]|título=Biografía de Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://dbe.rah.es/biografias/34202/anxel-casal-gosenje|páxina-web=Real Academia de la Historia|título=Anxel Casal Gosenje|data-acceso=17/09/2021}}</ref>. Dende moi novo axudou a súa familia na fonda que tiñan na praza de María Pita<ref>{{Cita web|url=https://www.nuevatribuna.es/articulo/historia/anxel-casado-gosenge/20160819185756131089.amp.html|páxina-web=Nueva Tribuna|título=Anxel Casal Gosenge|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Montagut|nome=Eduardo}}</ref>. En [[1909]] emigrou a [[Buenos Aires|Bos Aires]]; alí estivo empregado en diversos oficios dous anos. Volveu á Coruña e atopou traballo no [[consulado]] de [[Francia]]. Debido á precariedade económica emigrou outra volta, desta vez a [[Bordeos]], pero regresou aos poucos meses. De [[1914]] a [[1917]] cumpriu o [[servizo militar]], do que sempre gardaría malas lembranzas. Uniuse á [[Irmandades da Fala|Irmandade da Fala]] da Coruña, colaborou no [[Conservatorio da Arte Galega]] e foi o promotor e primeiro mestre da [[Escolas de Insiño Galego|Escola de ensino galego]] ([[Galeguismo (política)|galeguista]] e [[Laicismo|laica]]) 1926-1931 das Irmandades, a primeira que utilizou o [[lingua galega|galego]]. [[Ficheiro:Ánxel Casal, paseando coa súa irmá Maruxa polas rúas de Compostela en maio de 1935.jpg|miniatura|Casal en maio de 1935.]] En [[1920]] casou con [[María Miramontes]] e para sobreviviren abriron unha tenda de tecidos. En novembro de [[1924]], en colaboración con [[Leandro Carré Alvarellos]], fundou a [[Editorial Lar]]. Desvencellouse desa iniciativa para fundar en [[1927]] a [[Editorial Nós]]. Da súa imprenta saíron ''[[A Nosa Terra (1916)|A Nosa Terra]]'' e a revista ''[[Nós (revista)|Nós]]''. En [[1930]] fundou o xornal republicano ''[[El Momento (A Coruña)|El Momento]]'' que, por falla de apoio, só durará 14 números e arrastra a ''Nós'' case a quebra. O 18 de maio de 1930 fundou con [[Fernando Osorio do Campo]] e [[Carlos Monasterio Valeiro]] o semanario republicano ''[[Adelante (A Coruña)|Adelante]]'', que se mantivo até mediados de 1931. En agosto de [[1931]] trasladouse para tratar de remontar a empresa a [[Santiago de Compostela]]. O [[matrimonio]] viviu entre 1933 e 1936 no hoxe número 16 –por aquel entón o número 18 do Inferniño de Arriba –agora, chamada Avenida de Raxoi. Tense dito que do taller de costura de María Miramontes saíron algúns cartos para axudar ó seu home coa editorial Nós<ref name=":1" />. [[Ficheiro:Entrega a Cortes, Estatuto de Galicia de 1936.jpg|miniatura|Entrega a Cortes do [[Estatuto de Galicia de 1936]]. Comité Central de la Autonomía de Galicia. Presidente Ánxel Casal Gosenge, Alcalde de Santiago de Compostela.]] A súa actividade como libreiro e impresor é fundamental para explicar o desenvolvemento do [[Galeguismo (política)|galeguismo]] entre os mozos composteláns. Coa súa imprenta traballando para os sindicatos e a esquerda republicana, gañouse o respecto dos diversos grupos que en [[1935]] construíron a [[Fronte Popular (España)|Fronte Popular]]. Aló continuou a imprimir e colaborar en diversas iniciativas republicanas, galeguistas e sindicalistas. Foi o editor e impresor das revistas [[Vangarda|vangardistas]] ''[[Claridad]]'' ([[1934]]) e ''[[Ser (revista)|Ser]]'' ([[1935]])<ref>{{Cita libro|título=A fouce, o hórreo e o prelo: Ánxel Casal ou o libro galego moderno|apelidos=Vázquez Souza|nome=Ernesto|editorial=Ed. do Castro|ano=2003|ISBN=84-8485-100-1}}</ref> Militante desde a súa creación do [[Partido Galeguista (histórico)|Partido Galeguista]] e pertencente á [[masonería]]<ref>{{Cita publicación periódica|apelidos=Mera Costas|nome=Pilar|data=2014|título=Perseguidos en el limbo. La primera represión de la masonería |revista=Revista Actual Online |ISSN=1696-2060 |páxinas=93-105 |número=33 |editor=[[Universidade Complutense de Madrid]]}}</ref>, foi alcalde de Santiago de Compostela elixido por maioría entre os membros da Comisión xestora desde febreiro de [[1936]] até o [[9 de xullo]] en que con todos os concelleiros galeguistas dimitirá dos seu cargos. Vicepresidente da [[deputación Coruñesa]] e do Comité executivo para o [[Estatuto de Autonomía de Galicia de 1936|Estatuto de Autonomía]], desenvolveu unha frenética actividade para conseguir a súa aprobación. Como alcalde impulsou tamén a iniciativa de [[Álvaro de las Casas]] para constituír a [[Asociación de Escritores de Galicia]]<ref>{{Cita web|url=http://www.cervantesvirtual.com/obra/anxel-casal-gosenge-a-coruna-1885-teo-a-coruna-1936-semblanza-941548/|páxina-web=Cervantes Virtual|título=Editorial Nós|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Viveiro Mogo|nome=Prudencio|ano=2019}}</ref>. O [[16 de xullo]] entregou nas cortes o texto estatutario aprobado o [[28 de xuño]]. === Tras o golpe de Estado === Ao coñecer as novas golpistas, regresou a Compostela para tratar de impedir o éxito do [[golpe de Estado|golpe]]. Reincorporado o 19, fíxose cargo da Alcaldía, tratando de organizar a resistencia. Tras o triunfo da [[Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936|sublevación militar do 18 de xullo]] escapou para a parroquia de [[Vilantime, Arzúa|Vilantime]] en [[Arzúa]]. Foi detido o [[4 de agosto]] e levado á prisión da Falcona en Santiago de Compostela onde coincidiu con [[Camilo Díaz Baliño]], quen o retratou a lapis ao igual que a outros presos republicanos<ref>{{Cita novas|data=19/08/2018|título=Oitenta e dous anos do asasinato de Ánxel Casal|url=https://www.nosdiario.gal/articulo/memoria/82-anos-do-asasinato-anxel-casal/20180819121731071495.html|data-acceso=17/08/2021|xornal=Nos Diario}}</ref>. Declarou como testemuña o 8 de agosto no proceso contra os membros do comité de defensa, e na noite do 18 ao 19 de agosto foi asasinado en Cacheiras, preto do cemiterio<ref name=":0" />, o seu corpo apareceu xunto ao de [[José Devesa Areosa]], marcado hoxe cun pequeno monumento. === Recoñecemento póstumo === En 1940 as Mocedades Galeguistas da Arxentina crearon o selo Ediciós Ánxel Casal, que empregou en 1952 [[Luís Seoane]] para publicar o poemario ''[[Fardel de eisiliado]]''. En 1950 o empresario Manuel Puente retomou a Editorial Nós, de Ánxel Casal, a quen [[Otero Pedrayo]] dedicou un capítulo no seu ''Libro dos Amigos''<ref name=":0" />. [[Castelao]] terá dito que: ''“Casal fixo por Galicia máis que todos nós”''<ref>{{Cita novas|data=29/06/2016|título=Ánxel Casal, 1936|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/santiago/santiago/2016/06/26/anxel-casal-1936/0003_201606S26C11991.htm|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Alvarellos|nome=Quique|xornal=La Voz de Galicia}}</ref>. Ánxel Casal está presente na novela de [[Manuel Rivas]] ''[[O lapis do carpinteiro]]'' como personaxe secundario sendo un máis dos prisioneiros do cárcere compostelán. O Concello de Santiago, atendendo á proposta expresada polo IES Arcebispo Xelmírez I con motivo da celebración do 150º Aniversario da súa fundación, creou no ano 1996 o [[Premio Literario Ánxel Casal]], nas modalidades de [[poesía]], [[teatro]] e [[conto]].<ref>{{Cita web|url=http://santiagodecompostela.gal/tramite.php?txt=ser_educacion&id_t=366&c=&lg=cas|páxina-web=Concello de Santiago|título=Premio Literario Anxel Casal|data-acceso=17/09/2021|data-arquivo=17/09/2021|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210917215135/http://santiagodecompostela.gal/tramite.php?txt=ser_educacion&id_t=366&c=&lg=cas|url-morta=yes}}</ref> Ademais a capital galega declarou o ano 2005 Ano Ánxel Casal, co obxectivo de recuperar o importante legado cultural, artístico e político do intelectual galego.<ref>{{Cita web|url=http://www.santiagodecompostela.org/hoxe/nova.php?id_nova=225&lg=gal|páxina-web=Páxina oficial de Santiago de Compostela|título=Varios actos conmemorarán o 2005 Ano Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref> Foi proposto para o ano 2006 como candidato ó [[Día das Letras Galegas]], coincidindo co [[Ano da Memoria Histórica]], aínda que finalmente foi escollido [[Manuel Lugrís Freire]]. E de novo para o ano [[2022]], nunha candidatura conxunta canda [[Federico García Lorca]], resultando finalmente escollido [[Florencio Delgado|Florencio Delgado Gurriarán]]. En marzo de 2008 foi bautizada co seu nome a [[Biblioteca Ánxel Casal|Biblioteca Pública de Santiago de Compostela]], acabada de construír.<ref>[http://rbgalicia.xunta.es/santiago/ Portal da Biblioteca Pública de Santiago Ánxel Casal]</ref> O 19 de agosto do 2021 ás 20:00 horas celebrouse un acto institucional de lembranza a Ánxel Casal. Este acto tivo lugar na Estivada da Ribeira, en Cacheiras, preto do [[monólito]] que lembra o seu corpo. Nesta homenaxe pública participaron os Concellos de Santiago, Coruña e Arzúa e sirve tamén de recoñecemento a todas as persoas represaliadas no ano 1936<ref>{{Cita web|url=https://www.teo.gal/es/node/2724|páxina-web=Concello de Teo|título=Homenaxe a Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref>. == Galería de imaxes == {{Galería |align=center |Ficheiro:Coruña, Editorial Nós 01-01r.jpg|Placa no edificio da [[rúa Real (A Coruña)|rúa Real]] da Coruña no que se fundou a Editorial Nós. |Ficheiro:Editorial Nós-Ánxel Casal-Santiago de Compostela.jpg|''Ánxel Casal fixo por Galicia máis que todos nós.'' [[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao|Castelao]]. |Ficheiro:Anxel Casal por Camilo Díaz Baliño.jpg|Retrato feito por [[Camilo Díaz Baliño]] cando estiveron no cárcere de Santiago. |Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Ánxel Casal.jpg|Tumba de Ánxel Casal no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]].<ref name=memo>{{cita libro|título=O cemiterio de Santo Amaro. Memoria de dous séculos|editorial=Concello da Coruña, Fundación Emalcsa|ano=2012|isbn=978-84-616-1077-8}}</ref> }} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Diccionario enciclopédico galego universal]] |ano=2003-2004 |volume=13 |páxina=122-123 |editorial=''[[La Voz de Galicia]]'' |isbn= 84-7680-429-6 }} * {{Cita libro |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |título=[[Dicionario biográfico de Galicia]] |ano=2010-2011 |volume=1 |páxina=199 |editorial=[[Ir Indo|Ir Indo Edicións]] |isbn=978-84-7680-665-4}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Diciopedia do século 21]] |volume=1 |páxina=450 |ano=2006 |editorial= [[Edicións do Cumio|Do Cumio]], [[Editorial Galaxia|Galaxia]] e [[Ediciós do Castro|do Castro]]}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Enciclopedia Galega Universal]] |ano=1999-2002 |volume= |páxina= |editorial=[[Ir Indo]] |isbn=84-7680-288-9}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]] |tipo=[[DVD]] |editorial=[[Grupo El Progreso|El Progreso]] |ano=2005 |isbn=84-87804-88-8 }} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Alonso Montero}} |nome=Xesús |ligazón-autor=Xesús Alonso Montero |ano=2006 |título=Os escritores galegos ante a guerra civil española |editorial=Galaxia |isbn=978-84-8288-979-5 |ref=harv}} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Carballo}} |nome=R. |ligazón-autor=Ricardo Carballo Calero |ano=1975 |anoorixinal=1963 |título=[[Historia da literatura galega contemporánea]] |editorial=Galaxia |artigo=Casal Gosenje, Ángel |páxinas=571, 621, 635 |isbn=84-7154-227-7 |ref=harv}} * {{cita libro|autor={{Versaleta|Fernández del Riego}}|nome = Francisco |ligazón-autor=Francisco Fernández del Riego|ano=1983|título=Ánxel Casal e o libro galego|lugar=Sada|editorial=[[Ediciós do Castro]]|ISBN=978-84-7492-179-3}} * {{Versaleta|[[Xosé María Dobarro|Dobarro Paz]]}} e {{Versaleta|[[Ernesto Vázquez Souza|Vázquez Souza]]}} (2003). ''Ánxel Casal (1895-1936). Textos e documentos''. [[Ediciós do Castro]]. ISBN 978-84-8485-110-3. * {{Cita libro |título=Historia xeral da literatura galega |nome1=A. |apelidos1={{Versaleta|Gómez}} |ligazónautor1=Anxo Gómez Sánchez |nome2=M. |apelidos2={{Versaleta|Queixas}} |ligazónautor2=Mercedes Queixas |ano=2001 |editorial=[[Edicións A Nosa Terra|A Nosa Terra]] |páxinas=208, 237 |isbn=84-95350-79-3 }} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Mato}} |nome=Alfonso (coord.) |ligazónautor=Alfonso Mato |ano=2007 |url=http://www.consellodacultura.org/mediateca/documento.php?id=159 |título=Ánxel Casal, un editor para un país |editorial=[[Consello da Cultura Galega]] |isbn=978-84-96530-47-8 |ref=harv }} * {{Cita libro|título = [[Historia da literatura galega (Xerais)|Historia da Literatura Galega III. De 1916 a 1936]] |páxinas={{cómpre páxina}} |apelidos={{Versaleta|Pena}}|ligazónautor=Xosé Ramón Pena|nome =Xosé Ramón|editorial = [[Edicións Xerais de Galicia|Xerais]]|ano = 2016|ISBN =978-84-9121-107-5|ref =harv}} * {{Cita tese |apelidos={{Versaleta|Vázquez Souza}} |ano=2000 |título=Anxel Casal: biografía no seu contexto cultural, político e empresarial |url=https://ruc.udc.es/dspace/handle/2183/7206|capítulo= |institución=[[Universidade da Coruña|UdC]] |isbn=978-84-692-8957-0 |ref=harv}} {{Reftermina}} === Outros artigos === * [[Editorial Nós]] * [[A Nosa Terra (1916)|''A Nosa Terra'' (1916)]] * [[Estatuto de autonomía de Galicia de 1936|Estatuto de Galicia de 1936]] === Ligazóns externas === * [[Xabier Iglesias|Iglesias, Xabier]]: [http://oslibrosdeanxelcasal.blogspot.com.es/ Os libros de Ánxel Casal] * [[David Lombao|Lombao, David]] (23/2/2016): [http://praza.gal/politica/11246/anxel-casal-80-anos-do-dia-en-que-o-editor-do-galeguismo-foi-alcalde/ "Ánxel Casal: 80 anos do día en que o editor do galeguismo foi alcalde"], ''[[Praza.gal]]''. * Lombao, David (sen data) [http://praza.gal/ducia/193/medidas-do-alcalde-anxel-casal "Unha ducia de medidas do alcalde Ánxel Casal"], ''Praza.gal''. * [https://www.editorasgalegas.gal/oitenta-aniversario-asasinato-de-anxel-casal/ ''Ánxel Casal, o primeiro editor moderno de Galicia, no 80 aniversario do seu asasinato.''], [[Asociación Galega de Editoras|AGE]], 18/8/2016. {{Start box}} {{Succession box|título=[[Ficheiro:Escudo de Santiago de Compostela.svg|25px]]<br/>[[Santiago de Compostela|Alcalde de Santiago]] |período= [[1936]] |predecesor= [[Francisco Vázquez Enríquez]] |sucesor= [[Manuel García Diéguez]] }} {{End box}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Casal, Anxel}} [[Categoría:Alcaldes de Santiago de Compostela]] [[Categoría:Alcaldes de Galicia durante a II República]] [[Categoría:Alcaldes de Galicia do Partido Galeguista]] [[Categoría:Asasinados polo bando nacional en Galicia]] [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Nados en 1895]] [[Categoría:Finados en 1936]] [[Categoría:Libreiros]] [[Categoría:Irmandades da Fala]] [[Categoría:Editores de Galicia]] [[Categoría:Políticos do Partido Galeguista]] 8ymym2vxfyh65htl7gbvsh7jpov7xa3 7351001 7350939 2026-04-07T16:16:03Z Estevoaei 1131 7351001 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Ánxel Casal Gosenxe''', nado na [[A Coruña|Coruña]] o [[17 de decembro]] de [[1895]] e asasinado<ref>{{Nomes Voces|noa=n|11182}}</ref> en [[Cacheiras, Teo|Cacheiras]] ([[Teo]]) o [[19 de agosto]] de [[1936]], foi un editor e político [[Galicia|galego]]. Para [[Alonso Montero]]<ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/opinion/2000/12/19/anxel-casal-na-universidade/0003_342147.htm|páxina-web=La Voz de Galicia|título=Ánxel Casal na Universidade|data-acceso=17/09/2021|apelidos-editor=Alonso Montero|data-publicación=19/12/2000}}</ref>: ''sen Ánxel Casal, mesmo sen os seus criterios empresariais, non se entende o discurso político e literario galeguista como discurso público'', e segundo [[Ramón Villares]]<ref name=":1">{{Cita libro|título=Ánxel Casal, un editor para un país|apelidos=Mato|nome=Alfonso|editorial=Galicia - Século XXI|ano=2007|ISBN=978-84-96530-47-8|páxina=10}}</ref>, ''Casal foi no campo da industria cultural o que Risco no da teoría nacionalista, Otero na prosa romancística ou Castelao no deseño e, desde logo, no liderado político.'' == Traxectoria == Proviña dunha familia moi humilde, fillo de Manuel Casal Basteiro, de [[Vilantime, Arzúa|Vilantime]] ([[Arzúa]]), e de Filomena Gosende Arias, de [[Visantoña, Santiso|Visantoña]] ([[Santiso]]), a súa nai era analfabeta e o seu pai autodidacta<ref name=":0">{{Cita web|url=http://consellodacultura.gal/persoa.php?id=722|páxina-web=[[Consello da Cultura Galega]]|título=Biografía de Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://dbe.rah.es/biografias/34202/anxel-casal-gosenje|páxina-web=Real Academia de la Historia|título=Anxel Casal Gosenje|data-acceso=17/09/2021}}</ref>. Dende moi novo axudou a súa familia na fonda que tiñan na praza de María Pita<ref>{{Cita web|url=https://www.nuevatribuna.es/articulo/historia/anxel-casado-gosenge/20160819185756131089.amp.html|páxina-web=Nueva Tribuna|título=Anxel Casal Gosenge|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Montagut|nome=Eduardo}}</ref>. En [[1909]] emigrou a [[Buenos Aires|Bos Aires]]; alí estivo empregado en diversos oficios dous anos. Volveu á Coruña e atopou traballo no [[consulado]] de [[Francia]]. Debido á precariedade económica emigrou outra volta, desta vez a [[Bordeos]], pero regresou aos poucos meses. De [[1914]] a [[1917]] cumpriu o [[servizo militar]], do que sempre gardaría malas lembranzas. Uniuse á [[Irmandades da Fala|Irmandade da Fala]] da Coruña, colaborou no [[Conservatorio da Arte Galega]] e foi o promotor e primeiro mestre da [[Escolas de Insiño Galego|Escola de ensino galego]] ([[Galeguismo (política)|galeguista]] e [[Laicismo|laica]]) 1926-1931 das Irmandades, a primeira que utilizou o [[lingua galega|galego]]. [[Ficheiro:Ánxel Casal, paseando coa súa irmá Maruxa polas rúas de Compostela en maio de 1935.jpg|miniatura|Casal en maio de 1935.]] En [[1920]] casou con [[María Miramontes]] e para sobreviviren abriron unha tenda de tecidos. En novembro de [[1924]], en colaboración con [[Leandro Carré Alvarellos]], fundou a [[Editorial Lar]]. Desvencellouse desa iniciativa para fundar en [[1927]] a [[Editorial Nós]]. Da súa imprenta saíron ''[[A Nosa Terra (1916)|A Nosa Terra]]'' e a revista ''[[Nós (revista)|Nós]]''. En [[1930]] fundou o xornal republicano ''[[El Momento (A Coruña)|El Momento]]'' que, por falla de apoio, só durará 14 números e arrastra a ''Nós'' case a quebra. O 18 de maio de 1930 fundou con [[Fernando Osorio do Campo]] e [[Carlos Monasterio Valeiro]] o semanario republicano ''[[Adelante (A Coruña)|Adelante]]'', que se mantivo até mediados de 1931. En agosto de [[1931]] trasladouse para tratar de remontar a empresa a [[Santiago de Compostela]]. O [[matrimonio]] viviu entre 1933 e 1936 no hoxe número 16 –por aquel entón o número 18 do Inferniño de Arriba –agora, chamada Avenida de Raxoi. Tense dito que do taller de costura de María Miramontes saíron algúns cartos para axudar ó seu home coa editorial Nós<ref name=":1" />. [[Ficheiro:Entrega a Cortes, Estatuto de Galicia de 1936.jpg|miniatura|Entrega a Cortes do [[Estatuto de Galicia de 1936]]. Comité Central de la Autonomía de Galicia. Presidente Ánxel Casal Gosenge, Alcalde de Santiago de Compostela.]] A súa actividade como libreiro e impresor é fundamental para explicar o desenvolvemento do [[Galeguismo (política)|galeguismo]] entre os mozos composteláns. Coa súa imprenta traballando para os sindicatos e a esquerda republicana, gañouse o respecto dos diversos grupos que en [[1935]] construíron a [[Fronte Popular (España)|Fronte Popular]]. Aló continuou a imprimir e colaborar en diversas iniciativas republicanas, galeguistas e sindicalistas. Foi o editor e impresor das revistas [[Vangarda|vangardistas]] ''[[Claridad]]'' ([[1934]]) e ''[[Ser (revista)|Ser]]'' ([[1935]])<ref>{{Cita libro|título=A fouce, o hórreo e o prelo: Ánxel Casal ou o libro galego moderno|apelidos=Vázquez Souza|nome=Ernesto|editorial=Ed. do Castro|ano=2003|ISBN=84-8485-100-1}}</ref> Militante desde a súa creación do [[Partido Galeguista (histórico)|Partido Galeguista]] e pertencente á [[masonería]]<ref>{{Cita publicación periódica|apelidos=Mera Costas|nome=Pilar|data=2014|título=Perseguidos en el limbo. La primera represión de la masonería |revista=Revista Actual Online |ISSN=1696-2060 |páxinas=93-105 |número=33 |editor=[[Universidade Complutense de Madrid]]}}</ref>, foi alcalde de Santiago de Compostela elixido por maioría entre os membros da Comisión xestora desde febreiro de [[1936]] até o [[9 de xullo]] en que con todos os concelleiros galeguistas dimitirá dos seu cargos. Vicepresidente da [[deputación Coruñesa]] e do Comité executivo para o [[Estatuto de Autonomía de Galicia de 1936|Estatuto de Autonomía]], desenvolveu unha frenética actividade para conseguir a súa aprobación. Como alcalde impulsou tamén a iniciativa de [[Álvaro de las Casas]] para constituír a [[Asociación de Escritores de Galicia]]<ref>{{Cita web|url=http://www.cervantesvirtual.com/obra/anxel-casal-gosenge-a-coruna-1885-teo-a-coruna-1936-semblanza-941548/|páxina-web=Cervantes Virtual|título=Editorial Nós|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Viveiro Mogo|nome=Prudencio|ano=2019}}</ref>. O [[16 de xullo]] entregou nas cortes o texto estatutario aprobado o [[28 de xuño]]. === Tras o golpe de Estado === Ao coñecer as novas golpistas, regresou a Compostela para tratar de impedir o éxito do [[golpe de Estado|golpe]]. Reincorporado o 19, fíxose cargo da Alcaldía, tratando de organizar a resistencia. Tras o triunfo da [[Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936|sublevación militar do 18 de xullo]] escapou para a parroquia de [[Vilantime, Arzúa|Vilantime]] en [[Arzúa]]. Foi detido o [[4 de agosto]] e levado á prisión da Falcona en Santiago de Compostela onde coincidiu con [[Camilo Díaz Baliño]], quen o retratou a lapis ao igual que a outros presos republicanos<ref>{{Cita novas|data=19/08/2018|título=Oitenta e dous anos do asasinato de Ánxel Casal|url=https://www.nosdiario.gal/articulo/memoria/82-anos-do-asasinato-anxel-casal/20180819121731071495.html|data-acceso=17/08/2021|xornal=Nos Diario}}</ref>. Declarou como testemuña o 8 de agosto no proceso contra os membros do comité de defensa, e na noite do 18 ao 19 de agosto foi asasinado en Cacheiras, preto do cemiterio<ref name=":0" />, o seu corpo apareceu xunto ao de [[José Devesa Areosa]], marcado hoxe cun pequeno monumento. === Recoñecemento póstumo === En 1940 as Mocedades Galeguistas da Arxentina crearon o selo Ediciós Ánxel Casal, que empregou en 1952 [[Luís Seoane]] para publicar o poemario ''[[Fardel de eisiliado]]''. En 1950 o empresario Manuel Puente retomou a Editorial Nós, de Ánxel Casal, a quen [[Otero Pedrayo]] dedicou un capítulo no seu ''Libro dos Amigos''<ref name=":0" />. [[Castelao]] terá dito que: ''“Casal fixo por Galicia máis que todos nós”''<ref>{{Cita novas|data=29/06/2016|título=Ánxel Casal, 1936|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/santiago/santiago/2016/06/26/anxel-casal-1936/0003_201606S26C11991.htm|data-acceso=17/09/2021|apelidos=Alvarellos|nome=Quique|xornal=La Voz de Galicia}}</ref>. Ánxel Casal está presente na novela de [[Manuel Rivas]] ''[[O lapis do carpinteiro]]'' como personaxe secundario sendo un máis dos prisioneiros do cárcere compostelán. O Concello de Santiago, atendendo á proposta expresada polo IES Arcebispo Xelmírez I con motivo da celebración do 150º Aniversario da súa fundación, creou no ano 1996 o [[Premio Literario Ánxel Casal]], nas modalidades de [[poesía]], [[teatro]] e [[conto]].<ref>{{Cita web|url=http://santiagodecompostela.gal/tramite.php?txt=ser_educacion&id_t=366&c=&lg=cas|páxina-web=Concello de Santiago|título=Premio Literario Anxel Casal|data-acceso=17/09/2021|data-arquivo=17/09/2021|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210917215135/http://santiagodecompostela.gal/tramite.php?txt=ser_educacion&id_t=366&c=&lg=cas|url-morta=yes}}</ref> Ademais a capital galega declarou o ano 2005 Ano Ánxel Casal, co obxectivo de recuperar o importante legado cultural, artístico e político do intelectual galego.<ref>{{Cita web|url=http://www.santiagodecompostela.org/hoxe/nova.php?id_nova=225&lg=gal|páxina-web=Páxina oficial de Santiago de Compostela|título=Varios actos conmemorarán o 2005 Ano Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref> Foi proposto para o ano 2006 como candidato ó [[Día das Letras Galegas]], coincidindo co [[Ano da Memoria Histórica]], aínda que finalmente foi escollido [[Manuel Lugrís Freire]]. E de novo para o ano [[2022]], nunha candidatura conxunta canda [[Federico García Lorca]], resultando finalmente escollido [[Florencio Delgado|Florencio Delgado Gurriarán]]. En marzo de 2008 foi bautizada co seu nome a [[Biblioteca Ánxel Casal|Biblioteca Pública de Santiago de Compostela]], acabada de construír.<ref>[http://rbgalicia.xunta.es/santiago/ Portal da Biblioteca Pública de Santiago Ánxel Casal]</ref> O 19 de agosto do 2021 ás 20:00 horas celebrouse un acto institucional de lembranza a Ánxel Casal. Este acto tivo lugar na Estivada da Ribeira, en Cacheiras, preto do [[monólito]] que lembra o seu corpo. Nesta homenaxe pública participaron os Concellos de Santiago, Coruña e Arzúa e sirve tamén de recoñecemento a todas as persoas represaliadas no ano 1936<ref>{{Cita web|url=https://www.teo.gal/es/node/2724|páxina-web=Concello de Teo|título=Homenaxe a Ánxel Casal|data-acceso=17/09/2021}}</ref>. == Galería de imaxes == {{Galería |align=center |Ficheiro:Coruña, Editorial Nós 01-01r.jpg|Placa no edificio da [[rúa Real (A Coruña)|rúa Real]] da Coruña no que se fundou a Editorial Nós. |Ficheiro:Editorial Nós-Ánxel Casal-Santiago de Compostela.jpg|''Ánxel Casal fixo por Galicia máis que todos nós.'' [[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao|Castelao]]. |Ficheiro:Anxel Casal por Camilo Díaz Baliño.jpg|Retrato feito por [[Camilo Díaz Baliño]] cando estiveron no cárcere de Santiago. |Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Ánxel Casal.jpg|Tumba de Ánxel Casal no [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]].<ref name=memo>{{cita libro|título=O cemiterio de Santo Amaro. Memoria de dous séculos|editorial=Concello da Coruña, Fundación Emalcsa|ano=2012|isbn=978-84-616-1077-8}}</ref> }} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Diccionario enciclopédico galego universal]] |ano=2003-2004 |volume=13 |páxina=122-123 |editorial=''[[La Voz de Galicia]]'' |isbn= 84-7680-429-6 }} * {{Cita libro |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |título=[[Dicionario biográfico de Galicia]] |ano=2010-2011 |volume=1 |páxina=199 |editorial=[[Ir Indo|Ir Indo Edicións]] |isbn=978-84-7680-665-4}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Diciopedia do século 21]] |volume=1 |páxina=450 |ano=2006 |editorial= [[Edicións do Cumio|Do Cumio]], [[Editorial Galaxia|Galaxia]] e [[Ediciós do Castro|do Castro]]}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Enciclopedia Galega Universal]] |ano=1999-2002 |volume= |páxina= |editorial=[[Ir Indo]] |isbn=84-7680-288-9}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Casal Gosenxe, Ánxel |enciclopedia=[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]] |tipo=[[DVD]] |editorial=[[Grupo El Progreso|El Progreso]] |ano=2005 |isbn=84-87804-88-8 }} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Alonso Montero}} |nome=Xesús |ligazón-autor=Xesús Alonso Montero |ano=2006 |título=Os escritores galegos ante a guerra civil española |editorial=Galaxia |isbn=978-84-8288-979-5 |ref=harv}} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Carballo}} |nome=R. |ligazón-autor=Ricardo Carballo Calero |ano=1975 |anoorixinal=1963 |título=[[Historia da literatura galega contemporánea]] |editorial=Galaxia |artigo=Casal Gosenje, Ángel |páxinas=571, 621, 635 |isbn=84-7154-227-7 |ref=harv}} * {{cita libro|autor={{Versaleta|Fernández del Riego}}|nome = Francisco |ligazón-autor=Francisco Fernández del Riego|ano=1983|título=Ánxel Casal e o libro galego|lugar=Sada|editorial=[[Ediciós do Castro]]|ISBN=978-84-7492-179-3}} * {{Versaleta|[[Xosé María Dobarro|Dobarro Paz]]}} e {{Versaleta|[[Ernesto Vázquez Souza|Vázquez Souza]]}} (2003). ''Ánxel Casal (1895-1936). Textos e documentos''. [[Ediciós do Castro]]. ISBN 978-84-8485-110-3. * {{Cita libro |título=Historia xeral da literatura galega |nome1=A. |apelidos1={{Versaleta|Gómez}} |ligazónautor1=Anxo Gómez Sánchez |nome2=M. |apelidos2={{Versaleta|Queixas}} |ligazónautor2=Mercedes Queixas |ano=2001 |editorial=[[Edicións A Nosa Terra|A Nosa Terra]] |páxinas=208, 237 |isbn=84-95350-79-3 }} * {{Cita libro |apelidos={{Versaleta|Mato}} |nome=Alfonso (coord.) |ligazónautor=Alfonso Mato |ano=2007 |url=http://www.consellodacultura.org/mediateca/documento.php?id=159 |título=Ánxel Casal, un editor para un país |editorial=[[Consello da Cultura Galega]] |isbn=978-84-96530-47-8 |ref=harv }} * {{Cita libro|título = [[Historia da literatura galega (Xerais)|Historia da Literatura Galega III. De 1916 a 1936]] |páxinas={{cómpre páxina}} |apelidos={{Versaleta|Pena}}|ligazónautor=Xosé Ramón Pena|nome =Xosé Ramón|editorial = [[Edicións Xerais de Galicia|Xerais]]|ano = 2016|ISBN =978-84-9121-107-5|ref =harv}} * {{Cita tese |apelidos={{Versaleta|Vázquez Souza}} |ano=2000 |título=Anxel Casal: biografía no seu contexto cultural, político e empresarial |url=https://ruc.udc.es/dspace/handle/2183/7206|capítulo= |institución=[[Universidade da Coruña|UdC]] |isbn=978-84-692-8957-0 |ref=harv}} {{Reftermina}} === Outros artigos === * [[Editorial Nós]] * [[A Nosa Terra (1916)|''A Nosa Terra'' (1916)]] * [[Estatuto de autonomía de Galicia de 1936|Estatuto de Galicia de 1936]] === Ligazóns externas === * [[Xabier Iglesias|Iglesias, Xabier]]: [http://oslibrosdeanxelcasal.blogspot.com.es/ Os libros de Ánxel Casal] * [[David Lombao|Lombao, David]] (23/2/2016): [http://praza.gal/politica/11246/anxel-casal-80-anos-do-dia-en-que-o-editor-do-galeguismo-foi-alcalde/ "Ánxel Casal: 80 anos do día en que o editor do galeguismo foi alcalde"], ''[[Praza.gal]]''. * Lombao, David (sen data) [http://praza.gal/ducia/193/medidas-do-alcalde-anxel-casal "Unha ducia de medidas do alcalde Ánxel Casal"], ''Praza.gal''. * [https://www.editorasgalegas.gal/oitenta-aniversario-asasinato-de-anxel-casal/ ''Ánxel Casal, o primeiro editor moderno de Galicia, no 80 aniversario do seu asasinato.''], [[Asociación Galega de Editoras|AGE]], 18/8/2016. {{Start box}} {{Succession box|título=[[Ficheiro:Escudo de Santiago de Compostela.svg|25px]]<br/>[[Santiago de Compostela|Alcalde de Santiago]] |período= [[1936]] |predecesor= [[Francisco Vázquez Enríquez]] |sucesor= [[Manuel García Diéguez]] }} {{End box}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Casal, Anxel}} [[Categoría:Alcaldes de Santiago de Compostela]] [[Categoría:Alcaldes de Galicia durante a II República]] [[Categoría:Alcaldes de Galicia do Partido Galeguista]] [[Categoría:Asasinados polo bando nacional en Galicia]] [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Nados en 1895]] [[Categoría:Finados en 1936]] [[Categoría:Libreiros]] [[Categoría:Irmandades da Fala]] [[Categoría:Editores de Galicia]] [[Categoría:Políticos do Partido Galeguista]] e5stgkzp48maeuck7ilmy79731jf9ai 0 21452 7351198 7210013 2026-04-08T07:04:21Z Ziv 151336 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Cinchona.calisaya02.jpg]] → [[File:Starr 020518-0005 Cinchona calisaya.jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Starr 020518-0005 Cinchona calisaya.jpg]] 7351198 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Doenza | nome = Malaria | imaxe = Malaria.jpg | pé = ''Plasmodium'' na saliva dun mosquito femia. | field = [[Infectious disease (medical specialty)|Infectious disease]] | ICD10 = {{ICD10|B|50||b|50}}-{{ICD10|B|54||b|54}} | ICD9 = {{ICD9|084}} | DiseasesDB = 7728 | MedlinePlus = 000621 | OMIM = 248310 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1385 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|305}} {{eMedicine2|ped|1357}} | MeshName = Malaria | MeshNumber = C03.752.250.552 |Orphanet=673 }} A '''malaria''' (do [[Lingua italiana|italiano]] [[Idade Media|medieval]] "mal aire") ou '''paludismo''' (de ''paludis'', xenitivo do termo latino ''palus'': pantano, e -''ismo'', neste caso acción ou proceso patolóxico) é unha [[doenza]] parasitaria [[doenza aguda|aguda]] ou [[doenza crónica|crónica]] causada por [[protozoos]] [[parasito]]s do xénero ''[[Plasmodium]]'', transmitidos pola picada da femia do [[mosquito]] ''[[Anopheles]]''<ref name=WHO>{{cita web |título=Paludismo. Datos y cifras |editor=[[Organización Mundial da Saúde]] (WHO) |url=http://www.who.int/es/news-room/fact-sheets/detail/malaria |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140903002027/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/ |dataacceso=5 de novembro de 2018 |dataarquivo=3 de setembro de 2014 |lingua=es}}</ref>. Algúns estudos científicos suxiren que puido terse transmitido ao ser humano a través do ''[[Gorilla gorilla]]''<ref>{{cita web |url=https://elpais.com/sociedad/2010/09/22/actualidad/1285106409_850215.html |título=La malaria viene de los gorilas |data=22 de setembro de 2010 |dataacceso=5 de novembro de 2018 |editor=[[El País]] |lingua=es}}</ref>. Entre 700&nbsp;000 e 2&nbsp;700&nbsp;000 persoas morren cada ano por mor da malaria, dos cales máis do 75% son nenos que viven en zonas [[Endemismo|endémicas]] de [[África]]<ref name=Breman>{{cita publicación periódica |apelidos=Breman |nome=Joel G. |título=The ears of the hippopotamus: manifestations, determinants, and estimates of the malaria burden |url=http://www.ajtmh.org/cgi/reprint/64/1_suppl/1-c |revista=The American Journal of Tropical Medicine and Hygiene |editor=American Society of Tropical Medicine and Hygiene |volume=64 |número=1-2 Suppl. |páxinas=1-11 |ano=2001 |pmid=11425172 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20071122004107/http://www.ajtmh.org/cgi/reprint/64/1_suppl/1-c |dataarquivo=22 de novembro de 2007 |dataacceso=5 de novembro de 2018 |lingua=en |data= |urlmorta=yes }}</ref><ref>{{cita libro |apelidos=Aregawi |nome=Maru |título=World Malaria Report 2008 |editor=[[Organización Mundial da Saúde]] (WHO) |ano=2008 |isbn=978-92-4-156369-7 |páxina=vii |url=https://books.google.com.ar/books?id=KNW8BPoyurEC&pg=PR16&dq=malaria+end%C3%A9mica&hl=es&sa=X&ei=RcnrVN3-HKXIsQTLsoDYCQ&ved=0CB8Q6AEwAQ#v=onepage&q=malaria%20end%C3%A9mica&f=false |lingua=en}}</ref>. Así mesmo, causa aproximadamente entre 400&nbsp;e 900 millóns de casos de febre aguda ao ano na poboación infantil (menores de cinco anos) en ditas zonas<ref name=Breman/>. Segundo datos de [[2005]], estímase que hai entre 350 e 500 millóns de episodios de paludismo clínico cada ano<ref>{{cita web |título=Informe mundial sobre el paludismo 2005 |url=http://www1.paho.org/Spanish/AD/DPC/CD/mal-world-rpt-2005.htm |editor=Pan American Health Organization |ano=2005 |lingua=es}}</ref>. O primeiro intento dunha vacina sintética contra a malaria foi realizado en [[1997]] polo equipo de [[Manuel Elkin Patarroyo]]. Os resultados foron desiguais, alcanzando en [[América do Sur|Suramérica]] unha eficacia máxima do 28%<ref>{{cita publicación periódica |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20110720142040/http://www.thecochranelibrary.com/userfiles/ccoch/file/CD005966.pdf |url=http://www.thecochranelibrary.com/userfiles/ccoch/file/CD005966.pdf |dataarquivo=20 de xullo de 2011 |apelidos1=Graves |nome1=P. M. |apelidos2=Gelband |nome2=H. |título=Vaccines for preventing malaria (SPf66) (Review) |revista=The Cochrane Library |ano=2009 |número=2 |páxinas=1-38 |editorial=John Wiley & Sons Ltd. |lingua=en |data= |data-acceso=05 de novembro de 2018 |urlmorta=yes }}</ref>. A día de hoxe, a Organización Mundial da Saúde ten catalogada a esta vacina como «inactiva»<ref>{{cita web |título=Tables of Malaria Vaccine Projects Globally |url=http://www.who.int/immunization/research/development/Rainbow_tables/en/ |editor=Organización Mundial da Saúde |data=17 de xullo de 2017 |dataacceso=5 de novembro de 2018 |lingua=en}}</ref>. Prometedores resultados anunciáronse en agosto de [[2013]], cando os xornais fixéronse eco de que unha vacina na fase I de estudo, alcanzaba unha eficacia dun 100%<ref>{{cita web |nome=María |apelidos=Valerio |url=http://www.elmundo.es/elmundosalud/2013/08/08/biociencia/1375986959.html |título=Una nueva y prometedora vacuna contra la malaria |data=8 de agosto de 2013 |dataacceso=5 de novembro de 2018 |editor=[[El Mundo]] |lingua=es}}</ref>. En maio de [[2007]], a [[Organización Mundial da Saúde]] decidiu conmemorar o ''Día Mundial do Paludismo'' (ou ''Día Mundial da Malaria'') o [[25 de abril]] de cada ano<ref>{{cita web |url=http://www.who.int/campaigns/malaria-day/2018/es/ |título=Día Mundial del Paludismo 25 de abril de 2018 |editor=[[Organización Mundial da Saúde]] |lingua=es}}</ref>. == Plasmodium == {{Artigo principal|Plasmodium|Plasmodium falciparum}} O ''Plasmodium'' é un [[protozoo]], ou sexa un ser unicelular, [[célula eucariótica|eucariota]] como as [[célula (bioloxía)|células humanas]]. Existen catro especies que poden producir a infección: # ''[[Plasmodium falciparum]]'': causa a forma de malaria máis grave, a malaria maligna (terzá). Ten o ciclo de vida máis rápido. Ataca tanto as [[hemacia]]s novas como as maduras. É responsábel do 80% dos casos clinicamente significativos e do 90% das mortes. # ''[[Plasmodium vivax]]'': ataca só [[eritrocito]]s inmaturos, especialmente [[reticulocito]]s. Causa doenza crónica, a malaria benigna terzá. Pode ficar dormente durante moitos anos e reaparecer despois, debido á reactivación dunha das súas formas parasitas, os hipnozoítos. # ''[[Plasmodium malariae]]'': ataca só os glóbulos vermellos máis maduros. Causa malaria benigna crónica. # ''[[Plasmodium ovale]]'': é común en [[África]] e, raramente, no [[Pacífico]] Occidental e [[América do Sur]]. Ataca só os eritrocitos novos, causando doenza crónica, a malaria benigna terzá ovale. Pode ficar dormente durante moitos anos e despois reaparecer. O ciclo de vida do plasmodio é complexo. Os [[esporozoíto]]s son unhas formas que existen nas [[glándula salivar|glándulas salivares]] do [[mosquito anófele]], sendo inxectados no [[sangue]] da vítima humana. De aí, os esporozoítos invaden o [[fígado]], onde, na forma xigante multinucleada de [[esquizonte]]s, reprodúcense [[reprodución asexual|asexualmente]], xerando [[merozoíto]]s - as formas invasoras dos glóbulos vermellos (hemacias ou eritrocitos). Invaden estas células por receptores diferentes para cada especie, de onde se explica a súa preferencia por subpoboacións de eritrocitos. Dentro do eritrocito, o plasmodio non se detecta polo [[sistema inmunitario]], cesando as manifestacións clínicas. No eritrocito, o plasmodio divídese asexuadamente ata que, debido ao número excesivo de merozoítos, o eritrocito rebenta. Nese momento volve haber febre e outros síntomas, porque os merozoítos e as substancias químicas por eles producidas dentro do eritrocito son dispersadas na corrente sanguínea e identificadas polos [[leucocito]]s. Estes producen [[citocina]]s (especie de [[hormona]]s) cando identifican os invasores. Febre violenta, tremores, malestar, dores, son algúns dos efectos da estimulación no cerebro pola citocina [[IL-1]] (a temperatura alta é producida polos tremores musculares e causa malestar, mais inhibe a multiplicación de microorganismos, que prefiren 37&nbsp;°C). Eses merozoítos invaden entón novas hemacias, multiplicándose cada vez máis en cada ciclo. Algúns transfórmanse en gametontes que se zugan, xuntamente co sangue, por outros mosquitos. Os gametos masculino e feminino fúndense no corpo do mosquito, dando orixe a un [[cigoto]], que se multiplica en novos esporozoítos, que migran para as glándulas salivares do insecto hóspede. Esta fase de [[reprodución sexual]] permite unha maior [[variabilidade xenética]], o que explica que un individuo afectado non desenvolve sempre resistencia eficaz a outras estirpes. O parasito produce e secreta proteínas que se fixan na [[Membrana plasmática|membrana celular]] do eritrocito infectado e que se ligan a outras proteínas producidas polo [[endotelio]] dos vasos sanguíneos. Así o eritrocito hóspede adhírese á parede do vaso, evitando o paso polo [[bazo]], un centro importante da filtración inmunolóxica do sangue no que son destruídos moitos eritrocitos infectados. A propensión dos eritrocitos infectados a se concentraren nos vans pode levar á oclusión dos pequenos vasos, con [[hemorraxia]]s e [[infarto]]s, especialmente na malaria causada por ''P. falciparum''. Estas proteínas non son útiles para a formación de [[anticorpo]]s específicos, porque o parasito posúe xenes para máis de 50 variedades coa mesma función, cando os anticorpos contra esas proteínas comezan a ser producidos xa a maior parte dos parasitos está a usar outra variedade. == Transmisión == [[Ficheiro:AnophelesGambiaemosquito.jpg|dereita|miniatura|Femia de [[mosquito anófele]] alimentándose de sangue humano]] A malaria é transmitida pola picada das [[femia]]s de [[mosquito]]s do xénero ''[[Anopheles]]''. A transmisión xeralmente ocorre en rexións rurais e semirurais, mais pode ocorrer en áreas urbanas, principalmente nas súas periferias. En cidades situadas en lugares cuxa altitude sexa superior a 1.500 metros, no entanto, o risco de adquisición de malaria é pequeno. Os mosquitos teñen maior actividade durante o período nocturno, do solpor ao amencer. Contamínanse ao picar aos portadores da doenza, tornándose o principal [[vector epidemiolóxico|vector]] de transmisión desta para outras persoas. O risco maior de adquisición de malaria é no interior das habitacións, aínda que a transmisión tamén poida ocorrer ao ar libre. O mosquito da malaria só sobrevive a temperaturas mínimas maiores que 15&nbsp;°C, e só atinxe número suficiente de individuos para a transmisión da doenza en rexións con temperaturas mínimas de preto de 20-30&nbsp;°C e humidade alta. Soamente pican ao ser humano os mosquitos femias, que se alimentan de sangue, mentres que os machos viven dos zumes de plantas. As [[larva]]s desenvólvense en augas paradas, principalmente durante as estacións de choivas abundantes. == Progresión e síntomas == [[Ficheiro:P vivax trophozoite4.jpg|miniatura|[[Glóbulo vermello]] atacado polo ''Plasmodium vivax'']] A malaria causada por ''P.falciparum'' caracterízase no inicio por síntomas inespecíficos, como dores de cabeza, fatiga, febre e náuseas. Estes síntomas poden durar varios días (seis para ''P.falciparum'', varias semanas para as outras especies). Máis tarde aparecen accesos periódicos de calafríos e febre intensos que coinciden coa destrución masiva de [[hemacia]]s e coa descarga de substancias inmunoxénicas tóxicas na corrente sanguínea ao fin de cada ciclo reprodutivo do parasito. Estas crises paroxísticas, máis frecuentes ao caer da tarde, inícianse con subida da temperatura ata 39-40&nbsp;°C. Son seguidas de palidez da [[pel]] e tremores violentos durante preto de 15 minutos a unha hora. Despois cesan os tremores e seguen dúas a seis horas de febre con 41&nbsp;°C, terminando con pel avermellada e suores abundantes. O doente séntese perfectamente ben despois e ata a crise seguinte, dous a tres días despois. Se a infección for de ''P. falciparum'', a denominada ''malaria maligna'', pode haber síntomas adicionais máis graves como [[choque]] circulatorio, [[Síncope (saúde)|síncopes]] (desmaios), convulsións, delirios e crises vaso-oclusivas. A morte pode ocorrer en cada crise de malaria maligna. Pode tamén ocorrer a chamada ''malaria cerebral'': a oclusión de vasos sanguíneos no [[cerebro]] polos eritrocitos infectados causa déficit mentais e [[Coma (medicina)|coma]] seguidos de morte (ou déficit mental irreversíbel). Polas mesmas razóns tamén ocorren danos [[ril|renais]] e [[fígado|hepáticos]] graves. As formas causadas polas outras especies ("benignas") en xeral son soamente debilitantes, raramente ocorrendo a morte. Os intervalos entre as crises paroxísticas son diferentes segundo a especie. Para as especies de ''P. falciparum'', ''P. ovale'' e ''P. vivax'', o ciclo da invasión de hemacias por unha xeración, multiplicación interna na célula, [[lise]] (rebentamento da hemacia) e invasión pola nova xeración de máis hemacias dura 48 horas. Normalmente hai accesos de febre violenta e tremores no día 1, e pasados 48 horas xa no día 3 etc, clasificándose como ''malaria ternaria''. A infección polo ''P. malariae'' ten ciclos de 72 horas, dándose no día 1, despois no día 4 etc., constituíndo a ''malaria cuaternaria''. A detección precoz de malaria cuaternaria é importante porque este tipo non pode ser debido a ''P. falciparum'', sendo polo tanto menos perigoso. Os síntomas crónicos inclúen a [[anemia]], cansazo, debilitación con redución da capacidade de traballo e da intelixencia funcional, hemorraxias e [[infarto]]s de incidencia moi aumentada, como [[infarto do miocardio]] e [[AVC]]s (especialmente con ''P. falciparum''). Se non se diagnostica e trata, a malaria maligna causada polo ''P. falciparum'' pode evolucionar axiña, resultando en morte. A malaria "benigna" das outras especies resulta en debilitación crónica e máis raramente en morte. == [[Epidemioloxía]] == É unha das doenzas máis importantes para a humanidade, debido ao seu impacto e custos, e constitúe un fardo extremadamente pesado para as poboacións dos países afectados, principalmente en [[África]], incomparábel aos custos sociais de calquera doenza occidental. A malaria existe potencialmente en todas as rexións onde existen homes e mosquitos anófele en cantidade suficiente, o que inclúe todas as rexións tropicais de todos os continentes e moitas rexións subtropicais. Hoxe en día, África é particularmente afectada, quedando indemnes só o Norte e mais [[Suráfrica]]. Na [[América]] existe en toda a rexión central ([[México]] e os países do istmo), no [[Caribe (rexión)|Caribe]] e mais no norte da América do Sur. Na [[Asia]] está presente en todo o subcontinente [[india|indio]], [[Medio Oriente]], [[Irán]], [[Asia central]], [[Sueste asiático]], [[Indonesia]], [[Filipinas]] e sur da [[China]]. A malaria erradicouse no [[século XX]] da rexión [[Mar Mediterráneo|mediterránea]], incluíndo o sur de [[Europa]]: [[Portugal]], [[España]], [[Italia]], sur da [[Francia]] e [[Grecia]]; e no Sur e Oeste dos [[Estados Unidos de América|EUA]]. Así e todo, hai case 3 mil millóns de persoas (ou sexa, metade da humanidade) en rexións endémicas, en máis de 100 países. Hai, todos os anos, 300 a 500 millóns de casos da malaria, dos cales máis do 90% en África, a maioría con resolución satisfactoria, mais resultando en enfraquecemento e perda de días de traballo significativos. Causa a morte, con todo, de preto de 2 millóns de persoas ao ano, cerca dun millón das cales son nenos con menos de 5 anos {{Cómpre referencia}}. En Europa, os casos son moito menos graves, habendo apenas algúns millares. A gran maioría dos casos impórtanse de persoas que visitan países tropicais. == Prevención == [[Ficheiro:Mosquito net.jpg|dereita|miniatura|Durmir cuberto por rede anti-mosquito protexe significativamente contra a malaria]] A mellor medida é a erradicación do mosquito anófele. Ultimamente, o uso de [[insecticida]]s potentes mais tóxicos, prohibidos no occidente, aumentou porque os riscos da malaria son moi superiores aos do insecticida. O uso de redes contra mosquitos é eficaz na protección durante o sono, cando ocorre a gran maioría das infestacións. As cremas [[repelente de insectos|repelentes de insectos]] tamén son eficaces, pero máis caros que as redes. A roupa debe cubrir a pel núa o máis completamente posíbel de día. O mosquito non ten tanta tendencia para picar a cara ou as mans, onde os vasos sanguíneos son menos accesíbeis, canto as pernas, os brazos ou o pescozo. A drenaxe de pantanos e outras augas paradas é unha medida de saúde pública eficaz. == Diagnóstico == [[Ficheiro:5901 lores.jpg|miniatura|O frotis de sangue é o test [[gold standard]] para o diagnóstico da malaria.]] [[Ficheiro:Plasmodium.jpg|miniatura|Formas aneladas e [[gametócito]]s de ''Plasmodium falciparum'' no sangue humano.]] Debido á natureza non específica da manifestación dos síntomas, o diagnóstico da malaria en áreas non endémicas require un alto grao de sospeita, que podería estar provocada por algún dos seguintes feitos: historial recente de viaxes, [[Esplenomegalia|bazo agrandado]], febre, [[Trombocitopenia|baixo número de plaquetas]] no sangue, e niveis de [[bilirrubina]] no sangue máis altos dos normais combinados cun nivel normal de [[leucocito]]s<ref name="Nadjm 2012">{{Cita publicación periódica |apelidos1=Nadjm |nome1=B. |apelidos2=Behrens |nome2=R.H. |título=Malaria: An update for physicians |url=https://archive.org/details/sim_infectious-disease-clinics-of-north-america_2012-06_26_2/page/243 |revista=Infectious Disease Clinics of North America |ano=2012 |volume=26 |número=2 |páxinas=243–259 |pmid=22632637 |doi=10.1016/j.idc.2012.03.010 |lingua=en}}</ref>. Informes de [[2016]] e [[2017]] suxiren altos niveis de [[sobrediagnóstico]] debido a insuficientes ou inadecuados tests de laboratorio<ref>{{Cita publicación periódica |apelidos=Manguin |nome=Sylvie |apelidos2=Foumane |nome2=Vincent |apelidos3=Besnard |nome3=Patrick |apelidos4=Fortes |nome4=Filomeno |apelidos5=Carnevale |nome5=Pierre |data=xullo de 2017 |título=Malaria overdiagnosis and subsequent overconsumption of antimalarial drugs in Angola: Consequences and effects on human health |revista=Acta Tropica |volume=171 |páxinas=58–63 |doi=10.1016/j.actatropica.2017.03.022 |pmid=28356231 |lingua=en}}</ref><ref>{{Cita publicación periódica |apelidos=Orish |nome=Verner N. |apelidos2=Ansong |nome2=Joseph Y. |apelidos3=Onyeabor |nome3=Onyekachi S. |apelidos4=Sanyaolu |nome4=Adekunle O. |apelidos5=Oyibo |nome5=Wellington A. |apelidos6=Iriemenam |nome6=Nnaemeka C. |data=outubro de 2016 |título=Overdiagnosis and overtreatment of malaria in children in a secondary healthcare centre in Sekondi-Takoradi, Ghana |revista=Tropical Doctor |volume=46 |número=4 |páxinas=191–198 |doi=10.1177/0049475515622861 |pmid=26738767 |lingua=en}}</ref><ref>{{Cita publicación periódica |apelidos=Yegorov |nome=Sergey |apelidos2=Galiwango |nome2=Ronald M. |apelidos3=Ssemaganda |nome3=Aloysious |apelidos4=Muwanga |nome4=Moses |apelidos5=Wesonga |nome5=Irene |apelidos6=Miiro |nome6=George |apelidos7=Drajole |nome7=David A. |apelidos8=Kain |nome8=Kevin C. |apelidos9=Kiwanuka |nome9=Noah |data=14 de novembro de 2016 |título=Low prevalence of laboratory-confirmed malaria in clinically diagnosed adult women from the Wakiso district of Uganda |revista=Malaria Journal |volume=15 |número=1 |páxina=555 |doi=10.1186/s12936-016-1604-z |pmc=5109652 |pmid=27842555}}</ref>. A malaria confírmase normalmente co exame microscópico dun [[frotis de sangue]] ou por tests de diagnóstico rápido (RDT nas súas siglas en inglés) baseados en [[antíxeno]]s<ref name="Abba 2011">{{Cita publicación periódica |apelidos1=Abba |nome1=K. |apelidos2=Deeks |nome2=J.J. |apelidos3=Olliaro |nome3=P. |apelidos4=Naing |nome4=C.M. |apelidos5=Jackson |nome5=S.M. |apelidos6=Takwoingi |nome6=Y. |apelidos7=Donegan |nome7=S. |apelidos8=Garner |nome8=P. |título=Rapid diagnostic tests for diagnosing uncomplicated ''P. falciparum'' malaria in endemic countries |revista=Cochrane Database of Systematic Reviews |ano=2011 |número=7 |páxina=CD008122 |pmid=21735422 |doi=10.1002/14651858.CD008122.pub2 |apelidos-editor=Abba |nome-editor=Katharine |lingua=en}}</ref><ref name="Kattenberg 2011">{{Cita publicación periódica |apelidos1=Kattenberg |nome1=J.H. |apelidos2=Ochodo |nome2=E.A. |apelidos3=Boer |nome3=K.R. |apelidos4=Schallig |nome4=H.D. |apelidos5=Mens |nome5=P.F. |apelidos6=Leeflang |nome6=M.M. |título=Systematic review and meta-analysis: Rapid diagnostic tests versus placental histology, microscopy and PCR for malaria in pregnant women |revista=Malaria Journal |ano=2011 |volume=10 |páxina=321 |pmid=22035448 |pmc=3228868 |doi=10.1186/1475-2875-10-321 |lingua=en}}</ref>. Nalgunhas zonas, os RDT necesítanse para poder distinguir se os síntomas da malaria son causados por ''Plasmodium falciparum'' ou por outras especies de parasitos e, en consecuencia, as estratexias de tratamento poden diferir a infeccións non-''P. falciparum''<ref>{{cita publicación periódica |apelidos1=Abba |nome1=Katharine |apelidos2=Kirkham |nome2=Amanda J. |apelidos3=Olliaro |nome3=Piero L. |apelidos4=Deeks |nome4=Jonathan J. |apelidos5=Donegan |nome5=Sarah |apelidos6=Garner |nome6=Paul |apelidos7=Takwoingi |nome7=Yemisi |título=Rapid diagnostic tests for diagnosing uncomplicated non-falciparum or Plasmodium vivax malaria in endemic countries |revista=Cochrane Database of Systematic Reviews |editorial=John Wiley & Sons |data=18 de decembro de 2014 |doi=10.1002/14651858.cd011431 |pmid=25519857 |url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/14651858.CD011431/full |volume=12 |pmc=4453861 |pages=CD011431 |dataacceso=6 de novembro de 2018 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20170126091036/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/14651858.CD011431/full |dataarquivo=26 de xaneiro de 2017 |lingua=en |urlmorta=yes }}</ref>. A observación polo [[microscopio]] dos frotis de sangue é o método máis comunmente usado para detectar o parasito da malaria. En [[2010]] examináronse arredor de 165 millóns de frotis de sangue para malaria<ref name="Wilson 2012">{{Cita publicación periódica |apelidos=Wilson |nome=M.L. |título=Malaria rapid diagnostic tests |revista=Clinical Infectious Diseases |ano=2012 |volume=54 |número=11 |páxinas=1637–1641 |doi=10.1093/cid/cis228 |pmid=22550113 |lingua=en}}</ref>. A pesar de estar moi estendido, o diagnóstico por microscopio ten dous importantes inconvenientes: moitos postos sanitarios, especialmente no rural, non están equipados para realizar o test, e a precisión dos resultados depende tanto da habilidade da persoa que examina o frotis de sangue como dos niveis do parasito no sangue. A sensibilidade do frotis de sangue varía desde un 75-90% en condicións óptimas, ata un baixo 50%. Os RDT dispoñibles comercialmente son frecuentemente máis precisos que o frotis de sangue para predicir a presenza dos parasitos da malaria, pero dependendo do fabricante son moi variables no diagnóstico da [[sensibilidade e especifidade]], e son incapaces de dicir cantos parasitos hai<ref name="Wilson 2012"/>. Nas rexións onde as probas de laboratorio están facilmente dispoñibles, debería sospeitarse de ter malaria e facerlle o test a calquera persoa que non se encontre ben e que estivera nunha área onde a malaria é endémica. En áreas que non poden permitirse probas de diagnóstico de laboratorio, chegou a facerse común o uso só do historial de febre como indicador para o tratamento da malaria, de aí o dito común de "febre igual a malaria a non ser que se comprobe o contrario". Un inconveniente desta práctica é o sobrediagnóstico da malaria e a mala xestión da febre non malaria, que gasta recursos limitados, erosiona a confianza no sistema sanitario, e contribúe á resistencia aos medicamentos<ref name="Perkins 2008">{{Cita publicación periódica |apelidos1=Perkins |nome1=M.D. |apelidos2=Bell |nome2=D.R. |título=Working without a blindfold: The critical role of diagnostics in malaria control |revista=Malaria Journal |ano=2008 |volume=1 |número=Suppl 1 |páxina=S5 |pmid=19091039 |pmc=2604880 |doi=10.1186/1475-2875-7-S1-S5 |lingua=en}}</ref>. Aínda que se desenvolveron tests baseados na [[reacción en cadea da polimerase]], no ano [[2012]] non eran moi usados en zonas onde a malaria é común, debido á súa complexidade<ref name="Nadjm 2012"/>. == Tratamento == [[Ficheiro:Starr 020518-0005 Cinchona calisaya.jpg|dereita|miniatura|Cinchona contendo quinina, o primeiro antimalárico]] A malaria maligna, causada polo ''P.falciparum'' é unha urxencia médica. As outras malarias son doenzas crónicas. O tratamento farmacolóxico da malaria baséase na susceptibilidade do parasito aos radicais libres e substancias oxidantes, morrendo en concentracións destes axentes inferiores ás mortais para as células humanas. Os fármacos usados aumentan esas concentracións. A [[quinina]] (ou o seu isómero [[quinidina]]), un medicamento antigamente extraído da casca da [[Cinchona]], aínda se usa no seu tratamento. Porén, a maioría dos parasitos xa é resistente ós seus efectos. Foi suplantada por drogas sintéticas máis eficientes, como [[quinacrina]], [[cloroquina]], e [[primaquina]]. É frecuente o uso de ''cocktails'' (mesturas) de varios destes fármacos, pois hai parasitos resistentes a calquera deles por si só. A resistencia torna a cura difícil e cara. Ultimamente a [[artemisinina]], extraída dunha planta chinesa, ten dado resultados prometedores. Produce [[radical libre|radicais libres]] en contacto con [[ferro]], que existe especialmente na [[hemoglobina]] no interior das [[hemacia]]s, onde se reproduce o parasito. É extremadamente eficaz en destruílo, causando efectos adversos mínimos. Porén, as cantidades producidas hoxe son insuficientes. No futuro, o cultivo da planta [[artemisina]] en África poderá reducir substancialmente os custos. É o único fármaco antimalárico para o cal aínda non existen casos descritos de resistencia. Algunhas [[vacina]]s están en desenvolvemento. == Efectos xenéticos nas poboacións afectadas == A [[anemia falciforme]] é unha doenza xenética recesiva (os dous [[alelo]]s do [[xene]] en causa teñen de estar mutados) que ocorre nas mesma rexións de alta incidencia de malaria. Así e todo, os portadores da deficiencia (con só un alelo mutado e o outro normal), teñen altas taxas de supervivencia á malaria, sendo en parte resistentes a ela. Outros portadores de doenzas xenéticas, como algunhas [[talasemia]]s, ou deficiencias no xene da [[encima]] glicosa-6-fosfato dehidroxenasa, existentes no [[Mediterráneo]] tamén poderán ser o produto de selección natural positiva dos portadores debido á maior resistencia ao parasito. Algunhas desas mutacións aumentan os radicais libres nas hemacias, aos cales é susceptíbel o parasito. == Historia == Os seres humanos teñen sufrido malaria desde hai 50.000 anos {{Cómpre referencia}}. O baixo número anterior de casos en humanos, en comparación cos elevados índices noutros animais, implicaba que os mosquitos que se alimentan dos outros animais fosen moito máis frecuentes que o anófele, que ten predilección polos humanos. Só o inicio da agricultura, hai 10.000 anos (nalgunhas rexións, noutras só hai 5.000 anos) e co crecemento da poboación e destrución dos ambientes naturais deses outros animais e os seus mosquitos, permitiu que as poboacións de anófele se expandisen en número, iniciándose a verdadeira epidemia de malaria que existe hoxe. A malaria foi unha das doenzas que máis atinxiron o [[Imperio romano]] e a súa base de poboación e económica, contribuíndo á súa caída {{Cómpre referencia}}. Admítese que a malaria foi unha das principais razóns da lenta penetración dos europeos no interior da África cando a época colonial. Na América do Sur, os nativos (indios) dos [[Cordilleira dos Andes|Andes]] e outros tiñan usado desde tempos inmemoriais a casca da árbore da [[Cinchona]] para tratar a malaria, así como os chineses xa usaban a planta [[Artemisa]] (unha "nova" droga antimalárica revolucionaria "descuberta" só recentemente). En [[1640]] o español [[Juan del Vego]] usou a tintura da casca da cinchona para tratar con éxito a malaria. En [[1820]] os franceses [[Pierre Pelletier]] e [[Joseph Caventou]] extraeron con éxito a [[quinina]], o principio activo antimalárico, da tintura. O italiano [[Giovanni María Lancisi]] foi quen, en [[1717]], notando que eran os habitantes dos pantanos os que máis sufriron da doenza, renomeou o ''paludismo'' como malaria, significando "malos ares". Co desenvolvemento da [[quinina]] (hoxe a resistencia do parasito é case universal debido ao mal uso), o primeiro [[fármaco]] antimalárico, os europeos puideron sobrevivir en gran número no interior africano, dando finalmente orixe, no fin do [[século XIX]], á carreira polas colonias africanas e partición do continente entre [[Portugal]], [[Reino Unido]], [[Francia]], [[Alemaña]], [[Bélxica]], [[Italia]] e [[España]]. O causante da malaria, o ''[[Plasmodium]]'', foi descuberto polo médico do Exército francés, [[Charles Louis Alphonse Laveran]], traballando na [[Alxeria]], que recibiu o [[Nobel de Medicina|Premio Nobel]] da Fisioloxía e Medicina polo seu traballo, en [[1907]]. A existencia de malaria e outras doenzas debilitantes como a [[Enfermidade do sono]] é, segundo moitos especialistas, a razón da falta de desenvolvemento de moitas civilizacións (houbo aínda así algunhas) preeminentes na África ao sur do [[deserto do Sáhara|Sáhara]]. África, como berce da humanidade, é tamén o berce de moitos parasitos e doenzas infecciosas humanas, moitas das cales non existen en ningún outro lado. O custo económico e social da malaria e outras doenzas africanas é inimaxinábel para un occidental ou mesmo un americano ou asiático da rexión tropical. Espérase que co desenvolvemento futuro de medicamentos e terapias eficaces contra a malaria así como outras doenzas, incluíndo a [[SIDA]], o progreso económico e social dos africanos se acelere. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Plasmodium]] * [[Hemozoína]] * [[Gránulos de Schüffner]] === Ligazóns externas === * [http://www.elmundo.es/elmundosalud/2011/04/25/biociencia/1303721901.html "La malaria en diez datos"] (''El Mundo.es'', 25.04.2011) {{es}} * [http://www.elmundo.es/elmundosalud/documentos/2005/11/malaria.html ¿Qué es la malaria"] (Infografía ''El Mundo.es'', 16.11.2005) {{es}} * [https://web.archive.org/web/20051123135432/http://www.hemonline.com.br/malaria.htm ''MALÁRIA - Aspectos clínicos e epidemiolóxicos''] {{pt}} * [https://web.archive.org/web/20060221055315/http://dtr2001.saude.gov.br/svs/epi/malaria/malaria0.htm ''Programa Nacional de Prevención e Control da Malaria (PNCM)''. Ministerio da Saúde – Brasil] {{pt}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Doenzas parasitarias]] [[Categoría:Zoonoses]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencia)]] nulo3l61dgw3uxsuu9k07kx7n6sme4z 0 22397 7351108 7323933 2026-04-07T20:06:43Z HombreDHojalata 5863 7351108 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=febreiro de 2026}} {{Sen referencias}} {{Concepto}} Os '''moais''' son xigantescas estatuas de pedra, que atinxen até 12 metros de altura, espalladas polas costas da [[illa de Pascua]].[[Ficheiro:Moai Rano raraku.jpg|miniatura|Moais.|centro]] == Véxase tamén == {{commonscat}} === Outros artigos === * [[Hoa Hakananai'a]] {{Arte en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Historia da Illa de Pascua]] [[Categoría:Etnografía]] [[Categoría:Estatuas]] 5wfg0p8asj7am1olhobuqxygr1965j8 0 27733 7351230 7349272 2026-04-08T08:43:15Z Beninho 865 /* Rainier Fog */ 7351230 wikitext text/x-wiki {{Grupo artístico}} '''Alice in Chains''' (ás veces abreviado como '''AiC''') é unha banda estadounidense de [[Música rock|rock]] formada na cidade de [[Seattle]] en [[1987]]. Desde o ano 2006, a formación da banda está composta polos vocalistas e guitarristas [[Jerry Cantrell]] e [[William DuVall]], o baixista [[Mike Inez]] e o batería [[Sean Kinney]]. O vocalista [[Layne Staley]] e o baixista [[Mike Starr]] son antigos membros da banda. A miúdo asociado coa música [[grunge]], o son e o estilo de Alice in Chains teñen as súas raíces no [[heavy metal]]. A banda é coñecida polo seu estilo vocal distintivo,<ref>{{Cita web|título=How Alice in Chains Found the Most Memorable Voice in Grunge|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2012/04/how-alice-in-chains-found-the-most-memorable-voice-in-grunge/255469/|páxina-web=The Atlantic|data=2012-04-05|data-acceso=2026-02-27|lingua=en|nome=David de|apelidos=Sola}}</ref> que a miúdo incluía as voces harmonizadas entre Staley e Cantrell<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell Recalls How Alice in Chains Developed Their Twin-Vocal Sound|url=https://diffuser.fm/alice-in-chains-jerry-cantrell-vocals/|páxina-web=Diffuser.fm|data=2017-04-25|data-acceso=2026-02-27|lingua=en|nome=Dave LiftonDave|apelidos=Lifton}}</ref> (e máis tarde Cantrell e DuVall).<ref>{{Cita novas|título=Rock solid: Alice in Chains continues to pack a punch|url=https://www.mcall.com/entertainment/music/mc-musikfest-alice-in-chains-steel-stage-20150815-story.html|xornal=themorningcall.com|data-acceso=2026-02-27|lingua=en-US|nome=Ed|apelidos=Condran}}</ref> Son unha das bandas de rock máis populares da década de 1990. A formación orixinal de Alice in Chains estaba formada por Cantrell, Kinney, Staley e Starr. Tomaron o nome da banda anterior de Staley, Alice N' Chains. O grupo acadou a fama internacional como parte do movemento grunge de principios dos anos 90, xunto con outros conxuntos de Seattle como [[Nirvana (grupo musical)|Nirvana]], [[Pearl Jam]] e [[Soundgarden]]. Destacaron na [[MTV]] e na radio de rock convencional co sinxelo "[[Man in the Box]]" (do seu álbum debut de 1990, ''[[Facelift]]''). Despois de lanzar o EP ''[[Sap]]'' a principios de 1992, a banda acadou un gran éxito comercial co seu seguinte álbum, ''[[Dirt]]'', ese mesmo ano. ''Dirt'' contiña os populares sinxelos "[[Rooster]]" e "[[Would?]]", entre outros. Starr foi substituído no baixo por Inez a principios de 1993. Os dous discos seguintes, ''[[Jar of Flies]]'' de 1994 (que incluía os populares sinxelos "[[I Stay Away]]" e "[[No Excuses]]") e ''[[Alice in Chains (álbum)|Alice in Chains]]'' de 1995 (que tamén contiña éxitos da radio como "[[Heaven Beside You]]" e "[[Grind]]") alcanzaron o primeiro posto da lista ''[[Billboard 200]]'' dos Estados Unidos e conseguíronlle á banda varias candidaturas aos premios Grammy. Alice in Chains sufriu unha longa etapa de inactividade a partir de 1996, debida en gran medida aos problemas de adicción de Staley, que levaron á súa morte en 2002 e provocaron que a banda entrase en hiato. Alice in Chains reuniuse de novo en 2005, con DuVall incorporándose en 2006 como guitarrista rítmico e compartindo as tarefas de voz principal; dende entón, a banda publicou tres álbums máis: ''[[Black Gives Way to Blue]]'' (2009), ''[[The Devil Put Dinosaurs Here]]'' (2013) e ''[[Rainier Fog]]'' (2018). Nos Estados Unidos, Alice in Chains vendeu máis de 30 millóns de discos certificados pola RIAA. Tiveron 18 cancións entre as 10 mellores da lista ''Mainstream Rock Tracks'' da ''Billboard'' e cinco éxitos número 1, e recibiron 11 nomeamentos aos premios Grammy.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains|url=https://www.billboard.com/artist/alice-in-chains/|páxina-web=Billboard|data-acceso=2026-02-27|lingua=en-US}}</ref><ref>{{Cita web|título=Alice In Chains|url=https://grammy.com/artists/alice-chains/8111|páxina-web=grammy.com|data-acceso=2026-02-27}}</ref> A banda foi incluída en numerosas listas dos mellores de todos os tempos, incluíndo o posto número 34 no especial "os 100 mellores artistas do hard rock" de VH1 e o número 15 na lista "as mellores bandas en directo" de ''Hit Parader''. == Historia == === Formación === Alice in Chains sobresaíu como unha das principais bandas da primeira metade da década dos 90 en [[Seattle]]. A banda foi formada en [[1987]], cando [[Layne Staley]] (vocalista) coñeceu [[Jerry Cantrell]] (guitarrista) no Music Bank, en [[Seattle]]. Antes diso, Staley xa tocaba con algúns amigos nunha banda chamada Alice N’ Chains, pero a partir do seu encontro con Cantrell a banda pasou a chamarse Alice in Chains e empezou a traballar en serio. Jerry trouxo para grupo ao baixista [[Mike Starr]] e ao batería [[Sean Kinney]], e a banda comezou a tocar nos clubs e bares de [[Seattle]]. En [[1989]], a banda asinou un contrato coa [[Columbia Records]]. En xuño do ano seguinte, lanzaron o EP ''[[We Die Young]]'' (que hoxe é moi difícil de atopar). O son da banda logo se caracterizou como un "hard-metal" de primeira, con sons que lembraban a [[Black Sabbath]] e a [[Metallica]]. Layne amosábase un letrista melancólico e sentimental. Xa en [[1990]], no verán, a banda lanzou o álbum ''[[Facelift]]'' e comezou a facer xiras ao lado de nomes como [[Megadeth]], [[Iggy Pop]] e [[Van Halen]]. O disco comezou a ter éxito (gañaría o disco de ouro máis tarde) e a banda comezou a gañar prestixio. En maio de [[1991]], Alice in Chains participou do Clash of Titans, con [[Slayer]], [[Megadeth]] e [[Anthrax]]. En novembro de [[1991]], Alice in Chains gravou un EP chamado ''[[Sap]]'', que é case todo acústico e posúe as participacións de [[Chris Cornell]] ([[Soundgarden]]) e [[Mark Arm]] ([[Mudhoney]]). Reza a lenda que o título do disco ven dun soño do batería Sean Kinney. Nese período, o [[grunge]] comeza a facerse notar, con bandas coma [[Soundgarden]], [[Nirvana (grupo musical)|Nirvana]] e [[Pearl Jam]] soando nas radios de todo o mundo. === ''Dirt'' === [[Ficheiro:Alice in Chains liveBBK.jpg|miniatura|200px|[[Jerry Cantrell]]]] En abril de [[1992]], a banda comezou a gravar o seu novo disco, con Dave Jerden na produción, e o [[29 de setembro]] dese ano ''[[Dirt]]'' foi lanzado. A banda saíu de xira con [[Ozzy Osbourne]] durante tres meses e despois diso [[Mike Starr]] decidiu deixar a banda xa que non aguantaba facer máis xiras e que quería pasar máis tempo coa súa familia, sendo substituído por [[Mike Inez]], que era baixista de Ozzy. Xa en [[1993]], a banda toca con Screaming Trees en [[Europa]] e participa no [[Lollapalooza]], que tiña a [[Primus]] como atracción principal. No disco ''[[Dirt]]'', as letras de Staley son bastante depresivas, con temas como morte e drogas. Ese disco gañaría tres discos de platino. En setembro de [[1993]], a banda grava un mini-disco, chamado ''[[Jar of Flies]]'', producido por Toby Wright e lanzado a comezos de [[1994]]. É o primeiro EP da historia en chegar á cima da lista da revista Billboard. Despois dalgún tempo fóra da escena, Staley aparece nun proxecto paralelo con [[Mike McCready]] ([[Pearl Jam]]), Barret Martin ([[Screaming Trees]]) e Baker Saunders (Lamont Cranston). Baixo o nome de [[Mad Season]] gravan un disco chamado ''Above'', lanzado en marzo de [[1995]]. En abril de [[1995]], Alice in Chains entra no estudio Bad Animals, en [[Seattle]], para a gravación dun novo disco, novamente coa produción de Toby Wright. O resultado é lanzado en novembro de [[1995]], e o álbum posúe como título o nome da banda (a pesar de que algúns o chamaron ''[[Alice in Chains (álbum)|Tripod]]''). Eles deciden non facer xira para divulgar o disco o que fai aparecer rumores de que a banda estaríase separando. Pero en maio de [[1996]] Alice in Chains reúnese novamente para a gravación dun acústico especial para a MTV (que sería lanzado en vídeo e álbum no verán dese mesmo ano, novamente baixo a produción de Toby Wright), e despois volverían aos escenarios para ser os abreconcertos do inicio da xira do regreso de Kiss, a Kiss Alive 96/97 World Tour. Despois diso os membros de Alice in Chains mergullaríanse noutros proxectos, principalmente [[Jerry Cantrell]]. O [[29 de xuño]] de [[1999]] é lanzado un recompilatorio da banda, chamado ''Nothing Safe: The Best of the Box'', cos principais éxitos da carreira de Alice in Chains e unha canción inédita. Ese lanzamento serviu de aperitivo para o que viría a continuación: a caixa ''Music Bank'', lanzada en [[1999]], contendo rarezas, gravacións en vivo e demos que a banda gardou ao longo dos seus máis de dez anos de carreira. [[2000]] foi un ano con poucas novidades na carreira de Alice in Chains. A seu remate foi lanzado un novo recompilatorio, desta vez composto por gravacións en directo de tres das xiras da banda, chamado sinxelamente ''[[Live (álbum de Alice in Chains)|Live]]''. No ano seguinte un novo recompilatorio, desta vez chamado ''Best Of Alice In Chains''. Ese novo disco é unha especie de reedición de ''Nothing Safe'', lanzado dous anos antes, e non traía nada novo. O futuro seguía incerto e a banda permanece co status de "inactiva", a pesar de que oficialmente aínda existía. Os problemas de [[Layne Staley]] coas drogas continuaban, e moitos temían o peor. Tras unha década loitando contra a súa adición, Layne Staley foi atopado morto no seu condominio en Seattle o 19 de abril de 2002. A autopsia e o informe de toxicoloxía do corpo de Staley revelaron que morrera por unha mestura de heroína e cocaína, coñecida como "speedball". A autopsia concluíu que Staley morrera o 5 de abril, dúas semanas antes de atoparse o seu corpo.<ref>{{Cita web|título=Layne Staley Died From Mix Of Heroin, Cocaine, Report Says|url=https://www.mtv.com/news/cboh1r/layne-staley-died-from-mix-of-heroin-cocaine-report-says|páxina-web=MTV|data-acceso=2023-10-13|lingua=en|data-arquivo=23 de agosto de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20220823074812/https://www.mtv.com/news/cboh1r/layne-staley-died-from-mix-of-heroin-cocaine-report-says|url-morta=yes}}</ref> Cantrell dedicou o seu álbum en solitario de 2002, ''[[Degradation Trip]]'', publicado dous meses despois da morte de Staley, á súa memoria. Mike Starr despois afirmou en ''Celebrity Rehab'' que foi a última persoa en ver a Staley vivo, e admitiu sentirse culpable por non chamar ao 911 despois de que Staley o advertise contra iso. "Gustaríame non ter estado colocado de benzodiacepinas [esa noite], non tería saído sinxelamente pola porta", dixo Starr.<ref>{{Cita web|título=Alice In Chains Bassist Mike Starr Dies At 44|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/alice-in-chains-bassist-mike-starr-dies-at-44-249582/|páxina-web=Rolling Stone|data=2011-03-09|data-acceso=2023-10-13|lingua=en-US|nome=Andy|apelidos=Greene}}</ref><ref>{{Cita novas|título=Former Alice in Chains rocker Mike Starr dies|url=https://www.reuters.com/article/us-aliceinchains-idUSTRE72802X20110309|xornal=Reuters|data=2011-03-09|data-acceso=2023-10-13|lingua=en}}</ref> Tras a morte de Staley, Mike Inez uniuse a [[Heart (grupo musical)|Heart]] e xirou e gravou coa banda dende 2002 ata 2006.<ref>{{Cita web|título=Ann and Nancy Wilson of Heart at Walk of Fame Star Ceremony|url=http://www.heart-music.com/news?n_id=775|páxina-web=heart-music.com|data=2015-09-20|data-acceso=2023-10-13|data-arquivo=20 de setembro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150920003847/http://www.heart-music.com/news?n_id=775|url-morta=unfit}}</ref> Jerry Cantrell colaborou con varios artistas como Heart, [[Ozzy Osbourne]],<ref>{{Cita web|título=Former ALICE IN CHAINS Guitarist Laying Down Tracks For New OZZY OSBOURNE Album|url=https://www.blabbermouth.net/news/former-alice-in-chains-guitarist-laying-down-tracks-for-new-ozzy-osbourne-album/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2004-08-16|data-acceso=2023-10-13|lingua=en|apelidos=Blabbermouth}}</ref> e [[Damageplan]].<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell To Jam With Alice In Chains Bandmates|url=https://www.mtv.com/news/ynz5ok/jerry-cantrell-to-jam-with-alice-in-chains-bandmates|páxina-web=MTV|data-acceso=2023-10-13|lingua=en|data-arquivo=09 de xullo de 2023|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20230709202934/https://www.mtv.com/news/ynz5ok/jerry-cantrell-to-jam-with-alice-in-chains-bandmates|url-morta=yes}}</ref> En 2004 Cantrell formou a banda Cardboard Vampyres xunto co guitarrista de [[The Cult]] Billy Duffy, o vocalista de [[Mötley Crüe]] e [[Ratt]] John Corabi, o baixista de The Cult Chris Wyse e o batería Josh Howser.<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell Forms New Band - Cardboard Vampyres|url=https://glidemagazine.com/6063/jerry-cantrell-forms-new-band-cardboard-vampyres/|páxina-web=Glide Magazine|data=2004-06-23|data-acceso=2023-10-13|lingua=en-US}}</ref> O 22 de outubro de 2004, [[Sony BMG]] rematou o seu contrato con Alice in Chains, 15 anos despois de que a banda fichase polo selo.<ref>de Sola, David (August 4, 2015). ''Alice in Chains: The Untold Story''. Thomas Dunne Books. pp. 323-324. ISBN 978-1250048073</ref> === Reforma === [[Ficheiro:William Duvall.jpg|miniatura|dereita|165px|[[William DuVall]], actual vocalista actuando coa banda. DuVall substituíu a Layne Staley despois da súa morte.]] No ano 2005, a Sean Kinney ocorreuselle a idea de facer un concerto benéfico para as vítimas do [[Terremoto do Océano Índico de 2004|tsunami que golpeou o sur de Asia de 2004]]. Kinney chamou aos seus antigos compañeiros de banda, así como a amigos do mundo da música como a antiga representante de Alice in Chains Susan Silver. Kinney viuse sorprendido pola resposta entusiasta á súa idea.<ref>{{Cita web|título=Kinney drums up enthusiastic response for tsunami benefit|url=https://www.seattlepi.com/entertainment/music/article/Kinney-drums-up-enthusiastic-response-for-tsunami-1166652.php|páxina-web=Seattle Post-Intelligencer|data=2005-02-18|data-acceso=2023-10-13|lingua=en|nome=By GENE|apelidos=STOUT}}</ref> O [[18 de febreiro]] do ano [[2005]], os membros de Alice in Chains reuníronse de novo nun escenario. Kinney, Inez e Cantrell uníronse a vocalistas coma [[Maynard James Keenan]] ([[Tool]]), [[Patrick Lachman]] ([[Damageplan]]), [[Wes Scantli]] ([[Puddle of Mudd]]) e [[Ann Wilson]] ([[Heart (grupo musical)|Heart]]), para realizar o que se chamou ''K-Rock Tsunami Continued Care Relief Concert'' en [[Seattle]]. Este concerto deixou a porta aberta a unha posible reunión futura da banda. Dita reunión concretouse o [[20 de marzo]] de [[2006]] no programa "Decades Rock Live!" da [[VH1]], dedicado á banda [[Heart (grupo musical)|Heart]]. Nese programa tocaron os temas ''Would?'' con [[Phil Anselmo]] (cantante de [[Pantera]] e [[Down]]) e ''Rooster'' con [[William DuVall]], cantante e guitarrista de [[Comes with the Fall]], e [[Ann Wilson]], vocalista de Heart. Despois disto, a banda fixo unha pequena xira por Europa e polos Estados Unidos, e un breve tour polo Xapón. Concidindo coa xira, Sony publicou o recompilatorio ''[[The Essential Alice in Chains]]'', un dobre disco con 28 temas. Para dita xira reclutouse ao vocalista [[William DuVall]] e ao baixista de [[Velvet Revolver]], [[Duff McKagan]], quen tocou a guitarra rítmica nalgunhas cancións. A banda comezou a compoñer e gravar demos de temas novos para un álbum con DuVall en abril de [[2007]].<ref>{{Cita web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=71296|title=Alice In Chains Begins Writing New Material|publisher=Blabbermouth|accessdate=17 de setembro de 2018|data-arquivo=30 de setembro de 2007|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20070930201617/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=71296|url-morta=unfit}}</ref> Pero o grupo non amosou grandes avances ata outubro de [[2008]], cando anunciaron que comezaran a gravar no estudio co produtor [[Nick Raskulinecz]].<ref name="Rush/Foo Fighters Producer">{{Cita web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=107501|title=Alice in Chains Working with Rush/Foo Fighters Producer|publisher=Blabbermouth|accessdate=17 de setembro de 2018|data-arquivo=25 de maio de 2009|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20090525035102/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=107501|url-morta=unfit}}</ref> === ''Black Gives Way to Blue'' e morte de Mike Starr === Blabbermouth.net informou o 5 de setembro de 2008 que Alice in Chains entraría no estudio ese mes de outubro para comezar a gravar o seu novo álbum, que agardaban editalo o seguinte verán. O 14 de setembro a banda actuou no descanso do partido entre os [[Seattle Seahawks]] e os [[San Francisco 49ers]] no CenturyLink Field en Seattle. A actuación de 12 minutos para unha audiencia de 67 000 contou coa interpretación dunha versión do tema de [[Led Zeppelin]] "Kashmir" co amcompañamento da Northwest Symphony Orchestra.<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Performs LED ZEPPELIN's 'Kashmir' At Seattle's Qwest Field; Video Available|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-performs-led-zeppelin-s-kashmir-at-seattle-s-qwest-field-video-available/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2008-09-19|data-acceso=2023-10-14|lingua=en|apelidos=Blabbermouth}}</ref> En outubro de 2008, Alice in Chains comezou a gravar o seu cuarto álbum no Studio 606 dos [[Foo Fighters]] con Nick Raskulinecz.<ref name="Rush/Foo Fighters Producer" /> Nese momento a banda non tiña discográfica e o disco foi financiado por Jerry Cantrell e Sean Kinney.<ref>{{Cita web|url=https://exclaim.ca/music/article/alice_in_chains|páxina-web=exclaim!|título=Alice in Chains|data-acceso=14 de outubro de 2023}}</ref> Nos Revolver Golden God Awards, Cantrell dixo que o grupo rematara de gravar o 18 de marzo de 2009, e que estaban mesturándoo para editalo en setembro. O proceso de gravación rematouse o día do 43 aniversario de Cantrell e o mesmo día do nacemento do fillo de William DuVall. En abril de 2009 informouse de que o novo álbum de Alice in Chains sería editado por [[Virgin Records|Virgin]]/[[EMI]], sendo o primeiro cambio de selo nos seus máis de 20 anos de carreira. Susan Silver, que comezou a traballar como representante da banda en 1988, pasou a co-representar Alice in Chains con David Benveniste e a súa firma Velvet Hammer.<ref>{{Cita web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=118840|páxina-web=Blabbermout|título=Alice In Chains Signs With Virgin/EMI|data-acceso=14 de outubro de 2023|data-arquivo=27 de abril de 2009|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20090427112318/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=118840|url-morta=unfit}}</ref> O [[11 de xuño]] de [[2009]] revelouse que o próximo álbum da banda levaría o nome de ''[[Black Gives Way to Blue]]'', e poríase á venda o [[29 de setembro]] do [[2009]]. O día [[30 de xuño]], un dos temas do novo disco, "[[A Looking in View]]", foi editada como primeiro sinxelo. O seu vídeo musical estreouse na páxina oficial da banda o [[7 de xullo]]. O segundo sinxelo, "[[Check My Brain]]", puido escoitarse nas emisoras de radio o [[14 de agosto]], e estivo dispoñible nas tendas o día 17. Para coincidir coa súa xira europea, Alice in Chains lanzou o seu seguinte sinxelo, "[[Your Decision]]", o [[16 de novembro]] no [[Reino Unido]] e o [[1 de decembro]] nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]].<ref>{{Cita web|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=128577|title=Alice In Chains To Release 'Your Decision' Single|publisher=Blabbermouth|accessdate=17 de setembro de 2018|data-arquivo=15 de outubro de 2009|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20091015044748/http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=128577|url-morta=unfit}}</ref> O [[26 de maio]] do [[2010]] ''[[Black Gives Way to Blue]]'' foi certificado ouro pola RIAA ao vender 500.000 copias. O cuarto sinxelo do álbum foi "[[Lesson Learned]]", que chegou ás emisoras a mediados de xuño. ''Black Gives Way to Blue'' estreouse no número 5 da lista ''[[Billboard 200]]''.<ref>{{Cita web|url=https://www.billboard.com/articles/news/267159/barbra-streisand-surprises-with-ninth-no-1-on-billboard-200|title=Barbra Streisand Surprises With Ninth No. 1 On Billboard 200|publisher=Billboard|accessdate=17 de setembro de 2018}}</ref> O [[18 de maio]] de [[2010]] o álbum foi certificado ouro pola [[RIAA]]<ref name="American album certifications">{{Cita web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=alice+in+chains#search_section|title=American album certifications - Alice in Chains".|publisher=RIAA|accessdate=17 de setembro de 2018}}</ref> por vender máis de 500 000 copias nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]].<ref>{{Cita web|url=http://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-strikes-gold-with-black-gives-way-to-blue/|title=Alice In Chains Strikes Gold With 'Black Gives Way To Blue'|publisher=Blabbermouth|accessdate=17 de setembro de 2018}}</ref> Os sinxelos singles "[[Check My Brain]]" e "[[Your Decision]]" acadaron o número 1 da lista ''Mainstream Rock Tracks'' da [[Billboard]], mentres que "[[Lesson Learned]]" chegou ao número 4.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Chart History|url=https://www.billboard.com/music/alice-in-chains|páxina-web=Billboard|data-acceso=2019-05-09}}</ref> Xunto con [[Mastodon]] e [[Deftones]], Alice in Chains xirou polos Estados Unidos e o Canadá a finais de 2010 na xira ''Blackdiamondskye'', unha mestura dos últimos títulos de álbums das tres bandas (''Black Gives Way to Blue'', ''[[Diamond Eyes]]'' e ''[[Crack the Skye]]'').<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Guitarist Talks 'BlackDiamondSkye' Tour|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-guitarist-talks-blackdiamondskye-tour/|páxina-web=Blabbermouth|data=2010-08-01|data-acceso=2025-10-12|lingua=en}}</ref> O 8 de marzo de 2011 o ex baixista de Alice in Chains, [[Mike Starr]], foi atopado morto na súa casa en [[Salt Lake City, Utah|Salt Lake City]]. A policía dixo a Reuters que foron chamados á casa de Starr ás 13:42 e atoparon o seu corpo; Starr tiña 44 anos. Posteriormente xurdiron informes de que o compañeiro de piso de Starr o vira mesturando metadona e medicamentos para a ansiedade horas antes de que fose atopado morto. Informes posteriores indicaron que a morte de Starr podería estar relacionada con dous tipos diferentes de antidepresivos que lle recetara o seu médico.<ref>{{Cita novas|título=Mike Starr, legendary Alice in Chains bass player, found dead|url=https://www.theguardian.com/music/2011/mar/09/mike-starr-alice-in-chains-dies|xornal=The Guardian|data=2011-03-09|data-acceso=2025-10-12|issn=0261-3077|lingua=en-GB|nome=Ben|apelidos=Quinn}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.reuters.com/article/us-aliceinchains-idUSTRE72802X20110309|páxina-web=Reuters|título=Former Alice in Chains rocker Mike Starr dies|data-acceso=12 de outubro de 2025}}</ref><ref>{{Cita web|título=Former 'Alice in Chains,' 'Celebrity Rehab' star dies in Salt Lake City|url=http://www.abc4.com/content/news/top_stories/story/Former-Alice-in-Chains-Celebrity-Rehab-star-dies/QK3JrtdsEk6Vj1v_O0qhaA.cspx|páxina-web=www.abc4.com|data-acceso=2025-10-12|data-arquivo=11 de marzo de 2011|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20110311134516/http://www.abc4.com/content/news/top_stories/story/Former-Alice-in-Chains-Celebrity-Rehab-star-dies/QK3JrtdsEk6Vj1v_O0qhaA.cspx|url-morta=yes}}</ref> O 20 de marzo de 2011 celebrouse un homenaxe público por Starr na Fonte Internacional do Seattle Center.<ref>{{Cita web|título=Memorial held for Alice in Chains bassist Mike Starr|url=https://www.seattletimes.com/business/memorial-held-for-alice-in-chains-bassist-mike-starr/|páxina-web=The Seattle Times|data=2011-03-20|data-acceso=2025-10-12|lingua=en-US|nome=Melissa|apelidos=Allison}}</ref> === ''The Devil Put Dinosaurs Here'' === O 21 de marzo de 2011 Alice in Chains anunciou que estaban a traballar nun quinto álbum de estudio,<ref>{{Cita web|título=Metal Hammer|url=https://www.loudersound.com/metal-hammer|páxina-web=Louder|data=2025-12-27|data-acceso=2025-12-27|lingua=en}}</ref><ref>{{Cita web|título=BLABBERMOUTH.NET - ALICE IN CHAINS Is Working On New Music, Says HEART's ANN WILSON|url=http://www.roadrunnerrecords.com/blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=160902|páxina-web=www.roadrunnerrecords.com|data-acceso=2025-12-27}}</ref> e tanto Cantrell como Inez declararon posteriormente que xa comezaran o proceso de gravación. Esperábase que o álbum estivese rematado no verán de 2012 e publicado a finais dese ano ou principios de 2013. Mentres Alice in Chains estaba compoñendo para o álbum en 2011, Cantrell someteuse a unha cirurxía no ombreiro dereito, o que atrasou a gravación do novo material. Nunha entrevista publicada en maio de 2012, Cantrell explicou: "O que me deixou paralizado é que tiña algúns esporóns óseos [e] problemas de cartilaxe nos ombreiros. Tiven o mesmo problema no outro ombreiro hai uns seis anos, así que xa me operaron os dous. É unha lesión por movementos repetitivos por tocar".<ref>{{Cita web|título=Lessons Learned With Jerry Cantrell|url=https://grammy.com/news/lessons-learned-with-jerry-cantrell|páxina-web=grammy.com|data-acceso=2025-12-27}}</ref> Cantrell non puido tocar a guitarra durante oito meses mentres se recuperaba da cirurxía.<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell takes over the KLOS airwaves with Melissa Maxx PT1|url=https://www.youtube.com/watch?v=xsQp6_PWqOk|data=2014-11-12|data-acceso=2025-12-27}}</ref> Mentres se recuperaba na casa cunha estribeira, Cantrell escoitou un riff na súa cabeza e cantouno no seu teléfono.<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell humming Stone's melody|url=https://www.youtube.com/watch?v=FROXRkhLcM8|data=2015-06-06|data-acceso=2025-12-27|apelidos=Tisha Clark}}</ref> O riff converteuse máis tarde na canción "Stone".<ref>{{Cita web|título=Through the good and the bad, Alice in Chains unbroken|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-xpm-2013-may-29-la-et-ms-alice-in-chains-20130529-story.html|páxina-web=Los Angeles Times|data=2013-05-29|data-acceso=2025-12-27|lingua=en-US}}</ref> Alice in Chains tocou o seu primeiro concerto en case 10 meses e o seu primeiro concerto despois da operación de ombreiro de Cantrell no Winstar Casino en Thackerville, Oklahoma, o 13 de agosto de 2011.<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Ends 10-Month Break From Stage|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-ends-10-month-break-from-stage/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2011-08-22|data-acceso=2025-12-27|lingua=en}}</ref> O único concerto da banda en 2012 foi un set acústico de cinco cancións o 31 de maio no oitavo concerto benéfico anual do fondo MusiCares MAP en homenaxe a Jerry Cantrell.<ref>{{Cita novas|título=Alice in Chains' Jerry Cantrell Honored with Stevie Ray Vaughan Award|url=https://www.rollingstone.com/music/news/alice-in-chains-jerry-cantrell-honored-with-stevie-ray-vaughan-award-20120601|xornal=Rolling Stone|data-acceso=2025-12-27}}</ref> O 4 de decembro de 2012 Cantrell confirmou que o novo álbum estaba rematado.<ref>{{Cita web|título=BLABBERMOUTH.NET - Guitarist Confirms Completion Of New ALICE IN CHAINS Album|url=http://blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=183202|páxina-web=blabbermouth.net|data-acceso=2025-12-27|data-arquivo=08 de decembro de 2012|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20121208012229/http://blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=183202|url-morta=yes}}</ref> O primeiro sinxelo, "Hollow", estreouse en liña o 18 de decembro e estivo dispoñible para descarga dixital en xaneiro de 2013, xunto cun vídeo musical oficial.<ref>{{Cita web|url=http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=183271|páxina-web=Blabbermouth|título=Alice in Chains has issued the following update|data-acceso=27 de decembro de 2025|data-arquivo=21 de febreiro de 2013|url-arquivo=https://archive.today/20130221095508/http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=183271|url-morta=unfit}}</ref><ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Unleash New Single 'Hollow'|url=https://loudwire.com/alice-in-chains-new-single-hollow/|páxina-web=Loudwire|data=2012-12-18|data-acceso=2025-12-27|lingua=en}}</ref><ref>{{Cita web|título=Alice In Chains Working On "Hollow" Music Video|url=https://www.theprp.com/2012/12/21/news/alice-in-chains-working-on-hollow-music-video/|páxina-web=Theprp.com|data=2012-12-21|data-acceso=2025-12-27|lingua=en-US}}</ref> O 13 de febreiro de 2013 Alice in Chains publicou en Facebook que o título do seu novo álbum sería un anagrama das letras H V L E N T P S U S D A H I E E O E D T I U R R.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains on Facebook|url=https://ghostarchive.org/iarchive/facebook/15295887490/160201530798925|páxina-web=ghostarchive.org|data-acceso=2025-12-27}}</ref> ​​Ao día seguinte anunciaron que o álbum se chamaría ''[[The Devil Put Dinosaurs Here]]'',<ref>{{Cita web|título=BLABBERMOUTH.NET - ALICE IN CHAINS: New Album Title Revealed|url=http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=186281|páxina-web=www.blabbermouth.net|data-acceso=2025-12-27}}</ref> publicándose o 28 de maio de 2013,<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Release New Album, The Devil Put Dinosaurs Here, and Video Teaser|url=http://www.revolvermag.com/news/alice-in-chains-release-new-album-the-devil-put-dinosaurs-here-and-video.html|páxina-web=www.revolvermag.com|data-acceso=2025-12-27}}</ref> e estreándose no número 2 da lista ''[[Billboard 200]]''.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains|url=https://www.billboard.com/artist/alice-in-chains/|páxina-web=Billboard|data-acceso=2025-12-27|lingua=en-US}}</ref> Para promover o álbum, Alice in Chains uniuse a Funny or Die para un falso documental de 11 minutos titulado ''AIC 23'', no que o profesor de estudos cinematográficos Alan Poole McLard (interpretado por W. Earl Brown) intenta facer un documental sobre Alice in Chains sen axuda da banda, entrevistando a outros músicos. Entre eles están o cantante de country Donnie 'Skeeter' Dollarhide Jr. (interpretado por Jerry Cantrell), o cantante de reggae Nesta Cleveland (interpretado por William DuVall), o músico de [[black metal]] Unta Gleeben Glabben Globben Globin (interpretado por Mike Inez) e o hipster Stanley Eisen (interpretado por Sean Kinney).<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Team With Funny or Die for Hilarious 'AIC 23′ Mockumentary|url=https://loudwire.com/alice-in-chains-team-with-funny-or-die-for-hilarious-aic-23-mockumentary/|páxina-web=Loudwire|data=2013-04-03|data-acceso=2025-12-27|lingua=en}}</ref> O vídeo foi lanzado o 3 de abril de 2013 e tamén inclúe cameos de Ann e Nancy Wilson de [[Heart]], [[Mike McCready]] de [[Pearl Jam]], [[Kim Thayil]] de [[Soundgarden]], [[Duff McKagan]] de [[Guns N' Roses]], Brent Hinds e Bill Kelliher de [[Mastodon]], e [[Lars Ulrich]] e [[Robert Trujillo]] de [[Metallica]].<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Twenty-Three|url=http://www.funnyordie.com/videos/f56c3e82fc/alice-in-chains-twenty-three|data-acceso=2025-12-27|lingua=en}}</ref> En xuño de 2013 a banda lanzou unha app dun xogo de pinball para iOS como parte da recompilación ''Pinball Rocks HD'', que incluía o sinxelo "Hollow", o logotipo da banda e a carátula do álbum, así como referencias aos álbums anteriores do grupo, como ''[[Jar of Flies]]'' e o disco homónimo.<ref>{{Cita web|título=Ball in the Box: Alice in Chains Brand Their Own Mobile Pinball Game|url=https://www.spin.com/2013/06/alice-in-chains-mobile-pinball-app/|páxina-web=SPIN|data=2013-06-13|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US|nome=Kyle|apelidos=McGovern}}</ref> A banda lanzou vídeos para as cancións "Hollow", "Stone", "Voices", "The Devil Put Dinosaurs Here" e "Phantom Limb".<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Taps Director ROBOSHOBO For 'Phantom Limb' Video|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-taps-director-roboshobo-for-phantom-limb-video/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2014-05-19|data-acceso=2026-01-02|lingua=en|apelidos=Blabbermouth}}</ref> "Hollow"<ref>{{Cita web|título=Mainstream Rock Airplay|url=https://www.billboard.com/charts/hot-mainstream-rock-tracks/|páxina-web=Billboard|data=2013-11-28|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> e "Stone" alcanzaron o número 1 na lista de ''Mainstream Rock Tracks'' de ''Billboard'',<ref>{{Cita novas|título=Chart Moves: Cassadee Pope Debuts On Hot 100, Hot Country Songs; Alicia Keys Reaches Adult R&B Milestone; The Lone Bellow Adds Airplay|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/1566936/chart-moves-cassadee-pope-debuts-on-hot-100-hot-country-songs-alicia-keys|xornal=Billboard|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> mentres que "Voices" chegou ao número 3,<ref>{{Cita web|título=Mainstream Rock Airplay|url=https://www.billboard.com/charts/hot-mainstream-rock-tracks/|páxina-web=Billboard|data=2013-11-28|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> e cada unha das tres cancións permaneceu na lista durante 20 semanas.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains|url=https://www.billboard.com/artist/alice-in-chains/|páxina-web=Billboard|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> ''The Devil Put Dinosaurs Here'' foi nomeado a un premio [[Grammy]] á mellor produción de álbum non clásico en 2014.<ref>{{Cita web|título=Grammys 2014: The complete list of nominees and winners|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-et-ms-grammy-nominations-winners-list-story.html|páxina-web=Los Angeles Times|data=2013-12-07|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> Alice in Chains realizou unha extensa xira polos Estados Unidos, Canadá e Europa en 2013 e 2014.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains announce 2013 tour dates|url=https://consequence.net/2013/01/alice-in-chains-announce-2013-tour-dates/|páxina-web=Consequence|data=2013-01-14|data-acceso=2026-01-02|lingua=en|nome=Alex|apelidos=Young}}</ref><ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Announces 21-Date Spring Tour|url=https://www.billboard.com/music/music-news/alice-in-chains-announces-21-date-spring-tour-5885569/|páxina-web=Billboard|data=2014-01-29|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US|nome=Kevin|apelidos=Rutherford}}</ref><ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Add August Dates to 2014 North American Tour|url=https://loudwire.com/alice-in-chains-expand-2014-north-american-tour-august-dates/|páxina-web=Loudwire|data=2014-04-21|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> En maio de 2013 a banda foi cabeza de cartel do festival anual MMRBQ xunto con [[Soundgarden]] en Camden, Nova Jersey.<ref>{{Cita web|título=Soundgarden and Alice in Chains to headline 2013 WMMRBQ in Camden|url=https://www.lehighvalleylive.com/music/2013/01/soundgarden_and_alice_in_chain.html|páxina-web=lehighvalleylive|data=2013-01-18|data-acceso=2026-01-02|lingua=en|nome=Dustin|apelidos=Schoof}}</ref> Cando lle preguntaron en setembro de 2013 se Alice in Chains faría outro álbum, Cantrell respondeu: "Aínda vai levar un tempo. Pasaron catro anos dende que lanzamos o último, pero polo menos non é o parón que houbo antes do anterior, así que está ben, uns tres ou catro anos".<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains: 'It Will Be a While Before the New Album'|url=https://www.ultimate-guitar.com/news/general_music_news/alice_in_chains_it_will_be_a_while_before_the_new_album.html|páxina-web=www.ultimate-guitar.com|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> O 18 de xaneiro de 2015 Alice in Chains actuou no espectáculo do descanso do partido polo campionato da [[NFC]] entre os [[Seattle Seahawks]] e os [[Green Bay Packers]] no CenturyLink Field de [[Seattle]].<ref>{{Cita novas|título=Alice in Chains to perform at halftime of NFC Championship game Sunday|url=http://blogs.seattletimes.com/seahawks/2015/01/16/alice-in-chains-to-perform-at-halftime-of-nfc-championship-game-sunday/|xornal=The Seattle Times|data-acceso=2026-01-02}}</ref> Cantrell é fan dos Seahawks de toda a vida e asiste a miúdo aos seus partidos.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains to rock CenturyLink Field at halftime on Sunday|url=https://www.seahawks.com/news/alice-in-chains-to-rock-centurylink-field-at-halftime-on-sunday-115611|páxina-web=www.seahawks.com|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> En agosto de 2015 o baixista Mike Inez dixo que a banda estivera "botando a rodar riffs para un novo disco" e "tomándoo con calma".<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Are Working on New Album|url=https://www.ultimate-guitar.com/news/upcoming_releases/alice_in_chains_are_working_on_new_album.html|páxina-web=www.ultimate-guitar.com|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> A banda estivo de xira no verán de 2015<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Announces U.S. Tour|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-announces-u-s-tour-2/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2015-03-09|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> e no verán de 2016, incluíndo concertos selectos como abreconcertos de [[Guns N' Roses]] como parte da xira ''Not in This Lifetime... Tour''.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Reveal Second Leg of 2016 U.S. Tour|url=https://loudwire.com/alice-in-chains-second-leg-2016-u-s-tour-dates/|páxina-web=Loudwire|data=2016-06-06|data-acceso=2026-01-02|lingua=en}}</ref> A banda rematou a súa xira de 2016 cun concerto no Grand Sierra Resort and Casino de Reno, Nevada, o 8 de outubro de 2016.<ref name=":1">{{Cita web|título=PHOTO GALLERY: Alice In Chains Plays Final Show of 2016 Tour in Reno|url=https://thisisreno.com/2016/10/alice-chains-plays-final-show-2016-tour-reno/|páxina-web=This Is Reno|data=2016-10-17|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US|nome=John|apelidos=Tuckness}}</ref> En novembro de 2016 Alice in Chains lanzou unha versión da canción "Tears" de [[Rush]],<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Just Dropped a Cover of Rush’s ‘Tears’|url=https://bloody-disgusting.com/music/3414980/alice-chains-just-dropped-cover-rushs-tears/|páxina-web=Bloody Disgusting!|data=2016-11-18|data-acceso=2026-01-09|lingua=en-US|apelidos=Barkan|nome=Jonathan}}</ref> que se incluíu no lanzamento do 40 aniversario do álbum ''[[2112 (álbum)|2112]]''.<ref>{{Cita web|título=2112 40th|url=https://www.rush.com/2112-40th/|páxina-web=Rush.com|data-acceso=2026-01-09|lingua=en-CA}}</ref> O vídeo caseiro ''[[Live Facelift]]'' lanzouse en vinilo por primeira vez o 25 de novembro de 2016, como parte do evento Black Friday do [[Record Store Day]].<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains, Prophets of Rage, The Raconteurs & More Releasing Exclusive Vinyl for Record Store Day Black Friday - Music News - ABC News Radio|url=http://abcnewsradioonline.com/music-news/2016/11/25/alice-in-chains-prophets-of-rage-the-raconteurs-more-releasi.html|páxina-web=ABC News Radio|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> O álbum inclúe seis cancións e só se publicaron 5 000 copias.<ref>{{Cita web|título=RSDBF '16 Special Release: Alice In Chains - Live---Facelift|url=https://recordstoreday.com/SpecialRelease/8812|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> Para celebrar o décimo aniversario do Record Store Day, o 22 de abril de 2017, Legacy Recordings lanzou "Get Born Again"/"What the Hell Have I", un sinxelo especial dobre de 7" a 45 RPM con catro temas remasterizados e dispoñibles en vinilo por primeira vez: "What the Hell Have I", "A Little Bitter", "Get Born Again" e "Died".<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS: Double 7" Single To Be Made Available For 'Record Store Day'|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-double-7-single-to-be-made-available-for-record-store-day/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2017-03-22|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> === ''Rainier Fog'' === En xaneiro de 2017 Mike Inez declarou nunha entrevista que a banda comezara a traballar nun novo álbum.<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Is Working On Follow-Up To 'The Devil Put Dinosaurs Here'|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-is-working-on-follow-up-to-the-devil-put-dinosaurs-here/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2017-01-24|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> No mes de xuño dese ano informouse de que a banda volvería a Studio X (anteriormente Bad Animals Studios) en [[Seattle]] para gravar un novo álbum a finais dese mes, para un lanzamento provisional a principios de 2018. As sesións foron dirixidas por [[Nick Raskulinecz]], quen producira os dous últimos discos da banda.<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS To Re-Team With Producer NICK RASKULINECZ For New Album|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-to-re-team-with-producer-nick-raskulinecz-for-new-album/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2017-06-06|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> Studio X foi o estudio onde Alice in Chains gravara o seu álbum homónimo de 1995.<ref name=":0">{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS To Re-Team With Producer NICK RASKULINECZ For New Album|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-to-re-team-with-producer-nick-raskulinecz-for-new-album/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2017-06-06|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> Segundo Inez, a banda non asinou con ningún selo, xa que completara o seu contrato anterior de dous discos con [[Universal Music Group]]. "Este [próximo álbum], non estamos seguros de onde vai aterrar... quero dicir, financiamos ['Black Gives Way To Blue'] pola nosa conta tamén, así que non estamos demasiado preocupados por iso. Só temos que sacárllelo a... un selo importante [con distribución mundial]".<ref name=":0" /> A banda comezou a gravar o seu sexto álbum de estudio o 12 de xuño de 2017.<ref>{{Cita web|título=William DuVall (@williamduvallofficial) on Instagram|url=https://ghostarchive.org/iarchive/instagram/williamduvallofficial/1535845439420284062|páxina-web=ghostarchive.org|data-acceso=2026-01-09}}</ref> O 11 de xaneiro de 2018 o produtor Nick Raskulinecz anunciou a través de Instagram que o álbum estaba case rematado e que só quedaba un día de gravación.<ref>{{Cita web|título=Big News From Alice in Chains: New Album Almost Wrapped Up!|url=https://www.ultimate-guitar.com/news/upcoming_releases/big_news_from_alice_in_chains_new_album_almost_wrapped_up.html|páxina-web=www.ultimate-guitar.com|data-acceso=2026-01-09|lingua=en}}</ref> Durante unha entrevista con ''Guitar World'' publicada o 11 de abril de 2018, Jerry Cantrell dixo que o álbum fora gravado en catro estudios. Despois de gravar no Studio X en Seattle, a banda foi a Nashville para gravar as voces e as guitarras principais no estudio da casa de Nick Raskulinecz. Pero Cantrell tivo que tomarse un descanso inesperado do traballo durante un par de semanas despois de enfermar nunha viaxe a Cabo para o aniversario de Sammy Hagar. Cantrell fixo que o enxeñeiro da banda, Paul Figueroa, fose á súa casa e gravase alí moitas das súas voces e solos. A banda rematou a gravación do álbum nos Henson Recording Studios dos Ánxeles. Cantrell tamén dixo que esperaba que o disco se lanzase "probablemente nalgún momento deste verán".<ref>{{Cita web|título=Jerry Cantrell Offers More Details on Alice in Chains' New Album|url=https://www.guitarworld.com/artists/jerry-cantrell-offers-more-details-on-alice-in-chains-new-album|páxina-web=Guitar World|data=2018-04-11|data-acceso=2026-01-09|lingua=en|nome=Richard|apelidos=Bienstock}}</ref> Na sala de prensa da cerimonia de ingreso no [[Salón da Fama do Rock and Roll]] o 14 de abril de 2018, Cantrell revelou que Alice in Chains acababa de asinar con [[BMG Rights Management|BMG]] e que remataran as mesturas para o seu novo álbum.<ref>{{Cita web|título=Alice In Chains' Jerry Cantrell remembers Chris Cornell|url=https://www.youtube.com/watch?v=r7NNXB8WYjw|data=2018-04-14|data-acceso=2026-02-26}}</ref> Alice in Chains non actuou en directo en 2017.<ref>{{Cita novas|título=Alice In Chains announces first live date since October 2016|url=https://www.kshe95.com/news/real-rock-news/alice-chains-announces-first-live-date-october-2016|xornal=KSHE 95|data-acceso=2026-02-26|lingua=en|data-arquivo=27 de novembro de 2017|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20171127172933/https://www.kshe95.com/news/real-rock-news/alice-chains-announces-first-live-date-october-2016|url-morta=yes}}</ref> A banda deu o seu primeiro concerto dende outubro de 2016<ref name=":1" /> no House of Blues de Boston o 28 de abril de 2018.<ref>{{Cita web|título=Wayback Machine|url=https://www.livenation.com/events/726842-apr-28-2018-alice-in-chains|páxina-web=www.livenation.com|data-acceso=2026-02-26|data-arquivo=30 de abril de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180430050113/https://www.livenation.com/events/726842-apr-28-2018-alice-in-chains|url-morta=yes}}</ref> En maio de 2018 Alice in Chains foi cabeza de cartel nos festivais Carolina Rebellion,<ref>{{Cita web|título=Carolina Rebellion 2018|url=https://wknc.org/2018/05/16/carolina-rebellion-2018/|páxina-web=WKNC 88.1 FM - North Carolina State University Student Radio|data=2018-05-17|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US}}</ref> Lunatic Luau,<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS Announce Summer Headline Tour; Band Wrapping Up Work On New Album|url=https://bravewords.com/news/alice-in-chains-announce-summer-headline-tour-band-wrapping-up-work-on-new-album/|páxina-web=BraveWords - Where Music Lives|data=2018-03-12|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US}}</ref> Pointfest,<ref>{{Cita web|título=Alice In Chains And Shinedown Headline Pointfest May 12|url=https://www.midwestrewind.com/2018/02/16/alice-chains-shinedown-headline-pointfest-may-12/|páxina-web=Midwest Rewind|data=2018-02-17|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US|nome=Sean|apelidos=Derrick}}</ref> Northern Invasion,<ref>{{Cita novas|título=Tool, Avenged Sevenfold, and Alice In Chains Headline The Northern Invasion Festival This Summer|url=http://www.altrevolt.com/tool-avenged-sevenfold-and-alice-in-chains-headline-the-northern-invasion-festival-this-summer/|xornal=Alternative Revolt|data=2017-12-11|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US}}</ref> o festival WMMR BBQ de Filadelfia<ref>{{Cita novas|título=MMR*B*Q 2018|url=http://wmmr.com/event/mmrbq-2018/|xornal=93.3 WMMR|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US|data-arquivo=22 de maio de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180522193329/http://wmmr.com/event/mmrbq-2018/|url-morta=yes}}</ref> e o festival Rock on the Range de Columbus, Ohio, o 18 de maio de 2018, nos que renderon homenaxe a [[Chris Cornell]] no primeiro aniversario da súa morte, interpretando dúas cancións de Soundgarden para pechar o seu concerto, "Hunted Down" e "Boot Camp", respectivamente. Ao final do concerto, as luces do escenario mosatraron as letras "CC" (Chris Cornell) e "SG" ([[Soundgarden]]) mentres soaba a retroalimentación.<ref>{{Cita web|título=Watch Alice in Chains Cover Soundgarden at Rock on the Range|url=https://loudwire.com/watch-alice-in-chains-cover-soundgarden-at-rock-on-the-range-2/|páxina-web=Loudwire|data=2018-05-19|data-acceso=2026-02-26|lingua=en|nome=Brian IvesBrian|apelidos=Ives}}</ref><ref>{{Cita novas|título=Columbus, OH - May 18th|url=https://aliceinchainsofficial.tumblr.com/post/174043211170/columbus-oh-may-18th|xornal=Tumblr|data-acceso=2026-02-26}}</ref> A banda comezou a súa xira europea en xuño de 2018,<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains Announce Summer Tour Dates|url=https://www.spin.com/2018/03/alice-in-chains-announce-summer-tour-dates/|páxina-web=SPIN|data=2018-03-12|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US|nome=Monique|apelidos=Melendez}}</ref> e foi cabeza de cartel no Tons of Rock Festival en Noruega xunto con [[Ozzy Osbourne]] e [[Helloween]].<ref>{{Cita web|título=Tons Of Rock Festival Announces 2018 Lineup Featuring Ozzy Osbourne, Alice In Chains and At The Gates -|url=https://music.mxdwn.com/2017/11/12/news/tons-of-rock-festival-announces-2018-lineup-featuring-ozzy-osbourne-alice-in-chains-and-at-the-gates/|páxina-web=mxdwn Music|data=2017-11-12|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US|nome=Sudipti|apelidos=Khatry}}</ref> Alice in Chains tamén foi cabeza de cartel do festival Pain in the Grass en agosto de 2018.<ref>{{Cita novas|título=KISW announces massive Pain In The Grass Lineup featuring Alice In Chains, The Cult, Slayer and many more|url=http://www.northwestmusicscene.net/kisw-announces-massive-pain-in-the-grass-lineup-featuring-alice-in-chains-the-cult-slayer-and-many-more/|xornal=NorthWest Music Scene|data=2018-04-03|data-acceso=2026-02-26|lingua=en-US}}</ref> A banda lanzou un novo sinxelo, "The One You Know", a través de [[Spotify]], [[Amazon]] e [[iTunes]] o 3 de maio de 2018.<ref name=":2">{{Cita web|título=Alice In Chains Premiere "The One You Know" Music Video (Updated)|url=https://www.theprp.com/2018/05/03/news/alice-in-chains-streaming-new-single-the-one-you-know/|páxina-web=Theprp.com|data=2018-05-04|data-acceso=2026-03-21|lingua=en-US}}</ref> Un vídeo musical dirixido por Adam Mason foi lanzado en [[YouTube]] o mesmo día.<ref name=":2" /><ref>{{Cita web|título=Alice In Chains "The One You Know" Video|url=https://www.spinmagazine.com/2018/05/alice-in-chains-the-one-you-know-stream-video/|páxina-web=SPIN|data=2018-05-04|data-acceso=2026-03-21|lingua=en-US|nome=Israel|apelidos=Daramola}}</ref> "The One You Know" alcanzou o posto número 9 na lista ''Mainstream Rock'' de ''Billboard''.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains|url=https://www.billboard.com/artist/alice-in-chains/|páxina-web=Billboard|data-acceso=2026-03-21|lingua=en-US}}</ref> Durante unha entrevista con Eddie Trunk en ''Trunk Nation'' o 7 de maio de 2018, Jerry Cantrell dixo que o novo álbum sairía á venda a finais de agosto de 2018.<ref name=":3">{{Cita web|título=Alice In Chains Full Interview With Eddie Trunk on New Song, Music Videos and New Album Rainier Fog|url=https://www.youtube.com/watch?v=Ey_SgPztaF8|data=2018-05-30|data-acceso=2026-03-21}}</ref> A banda tamén revelou que falaran co director Adam Mason, que estaba a facer unha película de ciencia ficción escura, sobre realizar dúas obras de arte separadas e quizais moldealas xuntas, e que o vídeo musical de "The One You Know" é o primeiro capítulo da unión da película de Mason e dos vídeos musicais da banda.<ref name=":3" /> O segundo sinxelo, “[[So Far Under]]”, foi publicado no canal de YouTube de Alice in Chains e nas plataformas de ''streaming'' o 27 de xuño de 2018.<ref name=":4">{{Cita web|título=Alice In Chains Announce New Album, Debut New Track|url=https://www.kerrang.com/alice-in-chains-announce-new-album-debut-new-track|páxina-web=Kerrang!|data=2018-06-27|data-acceso=2026-03-26|lingua=en}}</ref> Tamén se anunciou que o álbum se titularía ''[[Rainier Fog]]'', cunha data de lanzamento prevista para o 24 de agosto de 2018.<ref name=":4" /> A portada do álbum e a lista de cancións tamén foron reveladas ese mesmo día.<ref>{{Cita web|título=ALICE IN CHAINS To Release 'Rainier Fog' Album In August; Listen To New Song 'So Far Under'|url=https://www.blabbermouth.net/news/alice-in-chains-to-release-rainier-fog-album-in-august-listen-to-new-song-so-far-under/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2018-06-27|data-acceso=2026-03-26|lingua=en}}</ref> Jerry Cantrell contou a ''Rolling Stone'' que o título ''Rainier Fog'' estaba inspirado no monte Rainier, en Seattle, e que a canción que dá nome ao disco é unha homenaxe á escena musical da cidade. “Esta canción é unha pequena homenaxe a todo iso: de onde vimos, quen somos, todas as vitorias, todas as traxedias, vidas vividas”.<ref>{{Cita novas|título=Alice in Chains Talk Honoring Seattle Comrades on Upcoming Album|url=https://www.rollingstone.com/music/features/alice-in-chains-talk-new-album-rainier-fog-w522077|xornal=Rolling Stone|data-acceso=2026-03-26}}</ref> O terceiro sinxelo do álbum, “[[Never Fade]]”, foi publicado o 10 de agosto de 2018 a través de servizos dixitais e de ''streaming''.<ref>{{Cita web|título=Listen To New ALICE IN CHAINS Song 'Never Fade'|url=https://www.blabbermouth.net/news/listen-to-new-alice-in-chains-song-never-fade/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2018-08-10|data-acceso=2026-03-26|lingua=en}}</ref> A canción é unha homenaxe dedicada á avoa do vocalista William DuVall, a Chris Cornell e ao cantante orixinal de Alice in Chains, Layne Staley.<ref>{{Cita web|título=New ALICE IN CHAINS Song 'Never Fade' Was Inspired By LAYNE STALEY And CHRIS CORNELL|url=https://www.blabbermouth.net/news/new-alice-in-chains-song-never-fade-was-inspired-by-layne-staley-and-chris-cornell/|páxina-web=BLABBERMOUTH.NET|data=2018-08-24|data-acceso=2026-03-26|lingua=en}}</ref> “Never Fade” alcanzou o número 10 na lista ''Mainstream Rock'' da ''[[Billboard]]''.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains|url=https://www.billboard.com/artist/alice-in-chains/|páxina-web=Billboard|data-acceso=2026-03-26|lingua=en-US}}</ref> Un videoclip dirixido por Adam Mason foi publicado o 1 de novembro de 2018 e continuaba a historia iniciada no vídeo de “The One You Know”.<ref>{{Cita web|título=Watch Alice in Chains' Sinister, Sci-Fi 'Never Fade' Video|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/watch-alice-in-chains-sinister-sci-fi-never-fade-video-750504/|páxina-web=Rolling Stone|data=2018-11-01|data-acceso=2026-03-26|lingua=en-US|nome=Ryan|apelidos=Reed}}</ref> En xuño de 2018 William DuVall dixo nunha entrevista co sitio web sueco ''Rocksverige'' que o vídeo musical de "The One You Know" era o primeiro capítulo do que a banda esperaba que fosen imaxes para as dez cancións do álbum ''Rainier Fog'' e, ademais diso, sería unha peza complementaria á película que o director Adam Mason estaba a rodar.<ref>{{Cita web|título=INTERVJU: William Duvall och Mike Inez från Alice In Chains – Rocksverige|url=https://rocksverige.se/intervju-william-duvall-och-mike-inez-fran-alice-in-chains/|páxina-web=rocksverige.se|data-acceso=2026-03-29|lingua=en-US|data-arquivo=10 de setembro de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180910041334/https://rocksverige.se/intervju-william-duvall-och-mike-inez-fran-alice-in-chains/|url-morta=yes}}</ref> O 20 de agosto de 2018 o equipo de béisbol [[Seattle Mariners]] organizou unha "Noite Alice in Chains" especial no [[Safeco Field]] de Seattle para promover ''Rainier Fog'', e o equipo ofreceu aos seareiros un paquete que incluía unha entrada para a terraza do club do Safeco Field, acceso a unha festa de escoita do álbum antes do partido, unha camiseta de Alice in Chains e un CD de ''Rainier Fog''.<ref>{{Cita web|título=Seattle Mariners to Host 'Alice in Chains Night' on August 20|url=https://loudwire.com/seattle-mariners-host-alice-in-chains-night-august-20/|páxina-web=Loudwire|data=2018-08-02|data-acceso=2026-03-29|lingua=en}}</ref> Jerry Cantrell tamén realizou o primeiro lanzamento cerimonial e realizou un strike antes do partido entre os Seattle Mariners e os [[Houston Astros]].<ref>{{Cita web|título=See Alice in Chains' Jerry Cantrell Throw First Pitch at Seattle Mariners Game|url=https://www.revolvermag.com/culture/see-alice-chains-jerry-cantrell-throw-first-pitch-seattle-mariners-game/|páxina-web=Revolver|data-acceso=2026-03-29|lingua=en-US|nome=Kelsey|apelidos=Chapstick}}</ref> Para conmemorar o lanzamento do álbum, o 21 de agosto de 2018 Alice in Chains realizou unha actuación acústica na parte superior do [[Space Needle]] de Seattle e estreou a canción "Fly".<ref name=":5">{{Cita web|título=Watch Alice in Chains Perform New Song "Fly" Atop Seattle's Iconic Space Needle|url=https://www.guitarworld.com/news/watch-alice-in-chains-perform-atop-seattles-iconic-space-needle|páxina-web=Guitar World|data=2018-08-22|data-acceso=2026-03-29|lingua=en|nome=Richard|apelidos=Bienstock}}</ref> Alice in Chains foi a primeira banda en actuar no novo chan de cristal "Loupe" do Space Needle, o primeiro e único chan de cristal xiratorio do mundo a 150 metros de altura.<ref>{{Cita web|título=VIDEO: Alice in Chains performs atop the Space Needle|url=https://www.fox13seattle.com/news/video-alice-in-chains-performs-atop-the-space-needle|páxina-web=FOX 13 Seattle|data=2018-08-21|data-acceso=2026-03-29|lingua=en-US|nome=Rob|apelidos=Mackay}}</ref> O concerto foi exclusivo para un público de subscritores de SiriusXM.<ref name=":5" /> SiriusXM emitíuno na súa canle Lithium o 31 de agosto de 2018.<ref>{{Cita web|título=Hear Alice in Chains' historic performance atop Seattle's Space Needle|url=https://www.siriusxm.com/blog/hear-alice-in-chains-historic-performance-atop-seattles-space-needle|páxina-web=SiriusXM|data-acceso=2026-03-29|lingua=en|nome=Caitlin|apelidos=Carter}}</ref> O 22 de agosto de 2018 Alice in Chains enviou aos fans a unha busca do tesouro para acceder a un concerto segredo que a banda realizaría en Seattle o 24 de agosto. Dez copias en CD asinadas de ''Rainier Fog'' foron agochadas pola cidade como entrada para o concerto, e a banda pediu aos fans que estivesen atentos á súa historia de Instagram para obter detalles sobre os 10 lugares ocultos. Unha vez atopados os 10 álbums, a banda revelou que o concerto sería no club de rock The Crocodile, con entradas limitadas dispoñibles coa compra do seu álbum nun evento emerxente no mesmo lugar ao día seguinte.<ref name=":6">{{Cita novas|título=Alice In Chains Sent Fans on a Scavenger Hunt to Access Secret Gig|url=https://alt929boston.com/2018/08/23/alice-chains-sent-fans-scavenger-hunt-access-secret-gig-2/|xornal=ALT 92.9 Boston|data=2018-08-23|data-acceso=2026-03-29|lingua=en-US}}</ref> Publicáronse vídeos de adianto de cada unha das cancións do álbum no Instagram da banda.<ref name=":6" /> Rainier Fog debutou no posto número 12 da lista ''[[Billboard 200]]'', vendendo 31 000 copias (29 000 en vendas de álbums tradicionais) na súa primeira semana de lanzamento. O álbum tamén debutou no número 1 das listas de mellores álbums de rock, álbums alternativos e álbums de hard rock de ''[[Billboard]]'',<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains’ ‘Rainier Fog’ Blows in at No. 1 on Rock, Alternative & Hard Rock Album Charts|url=https://www.billboard.com/pro/alice-in-chains-rainier-fog-rock-charts/|páxina-web=Billboard|data=2018-09-06|data-acceso=2026-04-08|lingua=en-US|nome=Kevin|apelidos=Rutherford}}</ref> e no número 3 da lista de álbums de vinilo.<ref>{{Cita novas|título=US: Alice In Chains debut atop US charts with new album Rainier Fog|url=https://www.bmg.com/us/news/Alice-In-Chains-debut-atop-US-charts-with-new-album-Rainier-Fog.html|xornal=BMG|data=2018-09-04|data-acceso=2026-04-08|lingua=en}}</ref> ''Rainier Fog'' converteuse no primeiro ''top 10'' de Alice in Chains no Reino Unido, alcanzando o posto número 9,<ref>{{Cita web|título=Alice In Chains Have Best Chart Debut With New Album|url=https://www.antimusic.com/news/18/September/05Alice_In_Chains_Have_Best_Chart_Debut_With_New_Album.shtml|páxina-web=www.antimusic.com|data-acceso=2026-04-08|lingua=en-US}}</ref> e encabezando a lista de álbums de rock e metal do Reino Unido.<ref>{{Cita web|título=Official Rock & Metal Albums Chart on 31/8/2018|url=https://www.officialcharts.com/charts/rock-and-metal-albums-chart/20180831/112/|páxina-web=Official Charts|data-acceso=2026-04-08|lingua=en}}</ref> O álbum foi nomeado a un premio Grammy ao mellor álbum de rock.<ref>{{Cita web|título=Alice in Chains, Greta Van Fleet, Ghost Among Grammy Nominees|url=https://www.guitarworld.com/news/alice-in-chains-greta-van-fleet-ghost-among-grammy-nominees|páxina-web=Guitar World|data=2018-12-07|data-acceso=2026-04-08|lingua=en|nome=Richard|apelidos=Bienstock}}</ref> == Discografía == === Álbums === {| class="wikitable" |- ! Álbum !! Ano !! Selo |- | ''[[Facelift]]'' || [[1990]] || [[Columbia Records]] |- | ''[[Dirt]]'' || [[1992]] || Columbia Records |- | ''[[Alice in Chains (álbum)|Alice in Chains]]'' || [[1995]] || Columbia Records |- | ''[[Black Gives Way to Blue]]'' || [[2009]] || [[Virgin Records|Virgin]]/[[EMI]] |- | ''[[The Devil Put Dinosaurs Here]]'' || [[2013]] || Virgin/EMI |- | ''[[Rainier Fog]]'' || [[2018]] || [[BMG Rights Management|BMG]] |} === EP === {| class="wikitable" |- ! Álbum !! Ano !! Selo |- | ''[[We Die Young]]'' || [[1990]] || Columbia Records |- | ''[[Sap]]'' || [[1992]] || Columbia Records |- | ''[[Jar of Flies]]'' || [[1993]] || Columbia Records |} == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === {{Commonscat}} *[https://web.archive.org/web/20060721091656/http://www.aliceinchains.net/ Páxina oficial] (en inglés) {{Alice in Chains}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Alice in Chains| ]] oh7edyma5vu9r006pu03lywyisonvxq 0 31240 7351104 7350853 2026-04-07T20:05:00Z HombreDHojalata 5863 7351104 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=abril de 2026}} {{Concepto}} A '''mecánica celeste''' é a parte da [[astronomía]] que estuda o movemento dos [[corpo celeste|corpos celestes]] e as leis que o rexen. Aplícanse os principios da física coñecidos como mecánica clásica ([[lei da gravitación universal]] de [[Isaac Newton]]). Estuda o movemento dos corpos, coñecido como problema de Kepler, o movemento dos [[planeta]]s ao redor do [[Sol]], dos seus [[satélite]]s e o cálculo das [[órbita]]s de [[cometa]]s e [[asteroide]]s. {{Control de autoridades}} {{Astronomía en progreso}} [[Categoría:Mecánica celeste]] p87h8tap8gqqmeqcgvtd7xu7umzhhyv 0 31720 7350938 7084264 2026-04-07T12:59:03Z Scip. 42924 + 7350938 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=febreiro de 2017}} {{Biografía}} '''Marco Aurelio Antonino Augusto'''<ref>Dende o seu ascenso ó trono ''Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus''.</ref> (alcumado o '''Sabio ou Filósofo'''<ref name = Padilla>Francisco de Padilla. ''Historia Ecclesiastica de España'', 1605, T1, folio 78.</ref>) (en {{lang-la|Marcus Aurelius Antoninus Augustus}}), nado en [[Roma]] o [[26 de abril]] de [[121]]<ref name = Augustan>''[[Historia Augusta]]'', "Marco Aurelio".</ref> e finado o [[17 de marzo]] de [[180]], foi co-emperador do [[Imperio Romano]] dende o ano [[161]] até o ano da súa morte en 180. Foi o derradeiro dos chamados [[Cinco bos emperadores]], terceiro dos emperadores de orixe hispano<ref>{{cita publicación periódica |apelidos=Pisa Sánchez |nome=Jorge |ano=2010 |título=Breve Historia de Hispania |páxinas=165 |editorial=Nowtilus |isbn=8497637690 |url=http://books.google.es/books?id=Rj5Vx3gIPhwC&dq=inauthor:%22Jorge+Pisa+S%C3%A1nchez%22&hl=es&source=gbs_navlinks_s |dataacceso=9 de novembro de 2012}}</ref> e está considerado como unha das figuras máis representativas da [[filosofía]] [[Estoicismo|estoica]]. Marco Aurelio e [[Lucio Vero]] foron fillos adoptivos de [[Antonino Pío]] por mandato de [[Hadriano (emperador)|Hadriano]] e os dous primeiros que imperaron conxuntamente na [[historia de Roma]].<ref name = Padilla/> == Comezo do seu mandato == Antonino Pio asociara o seu goberno ao nome de '''Marco Aurelio'''. Nacido en [[Roma]] de familia hispana, este emperador que chegou ao poder aos 40 anos, pasou á historia como un eminente filósofo [[estoico]], foi alén disto un grande xurista, home de vasta cultura e un emperador cunhas altas cualidades de estadista, aínda que o período que lle tocou vivir non tivera a brillantez dos inmediatamente anteriores. Con el péchase o período que ten definido como ''felicior aetas''(a época máis feliz) Cando foi elevado ao imperio, Marco Aurelio posuía unha ampla experiencia de goberno, case 15 anos como [[César (título)|césar]] xunto ao seu predecesor. Compartira ese cargo con [[Lucio Vero]], quen recibira o título de [[Augusto (título)|augusto]]. Esta organización do cumio do poder (un emperador,un césar e un augusto) era garantía de continuidade. No [[169]], morreu Lucio Vero e Marco Aurelio asociou como augusto o seu fillo [[Cómodo]], froito do seu matrimonio con Faustina, filla de Antonino Pio. Foi unha pésima elección como amosaron os acontecementos que seguiron. A historia tende a considerar este período como un punto de inflexión, tras o cal comeza unha longa e lenta decadencia de Roma. A burocracia converteuse nunha cuncha que asfixiaba o Estado e frustraba os logros e eficacia anteriores, e que a propia complicación administrativa e a política fiscal promoveron unhas diferenzas cada vez mais acusadas entre a cidade e o medio rural, aspecto que para moitos historiadores é causa a longo prazo da ruína do Imperio. A realidade é que por unha serie de causas, o sistema de equilibrios que até entón facían posible a ''Pax Romana'' entrou en crise. As ameazas nas fronteiras multiplicábanse e a maquinaria do Estado perdía eficacia. O mantemento dun exército en continua loita nos dilatados límites do Imperio resultaba moi gravoso para a facenda pública e a produción comeza a exceder a capacidade de consumo. == A política exterior de Marco Aurelio == [[Ficheiro:Replica of the Equestrian statue of Marcus Aurelius in Rome (2).jpg|miniatura|dereita|250px|Estatua ecuestre do emperador romano '''Marco Aurelio''', situada na Praza do Campidoglio, na actual cidade de [[Roma]].]] Marco Aurelio pasou boa parte do seu mandato envorcado nos problemas exteriores e ausente de Roma. O rei parto [[Vologeso]], que mantivera unha respectuosa distancia cos romanos no período anterior, reivindicou os seus dereitos sobre Armenia, invadíndoa no ano 161 e vencendo un exército romano. Non satisfeito con isto, invadiu Siria. O augusto Lucio Vero logrou mudar a situación, e ademais de recuperar Armenia, saqueou a capital parta Ctesifonte. A campaña parouse a causa dunha epidemia de peste que decimou as forzas dos dous bandos. Roma nunca máis volveu a impoñer a súa soberanía máis aló do [[Éufrates]], pero por un tratado de paz, asegurouse que naquel intre a política daqueles non entrara en conflito cos intereses romanos ([[166]]). == O problema xermano == Nas fronteiras do [[Danubio]], a situación era moi preocupante, a causa da axitación dos pobos xermánicos ([[cuados]], [[marcomanos]], [[hermunduros]]). Sen que se saiba moi ben cal foi o desencadeamento, varios destes pobos racharon as defensas romanas, atravesaron os Alpes e chegaron á cidade de [[Aquilea]], unha fundación romana na cabeceira do Mar Adriático, non lonxe da actual Venecia. Marco Aurelio e Lucio Vero venceron os cuados. Pouco despois, outros pobos, entre eles os marcomanos e os derrotados cuados, volveron á ofensiva. Marco Aurelio trasladouse á rexión danubiana e permaneceu nela ao longo de seis anos, deica o [[175]]. Foi entón cando escribiu, en grego, os seus '''''Pensamentos''''', un clásico da filosofía estoica. Venceu os cuados e marcomanos no [[172]] e 175 respectivamente. Logo, volveu a Roma e substituíunos á fronte das tropas o seu fillo Cómodo, quen apenas contaba con 20 anos. == Morte == Marco Aurelio morre o [[17 de marzo]] do 180 nunha expedición contra os marcomanos en [[Vindobona]], a que é a actual [[Viena]]. A morte de Marco Aurelio marca, para moitos historiadores, o final da [[Pax Romana]]. {{Gobernante| ESPAZO_POLITICO=[[Imperio Romano]]| DINASTIA=[[Dinastía dos Antoninos]]| ANTES=[[Antonino Pío]]| DESPOIS=[[Cómodo]]| DATA_ENTRADA=[[161]]| DATA_SAIDA=[[180]]| }} == Aparicións na literatura e no cine == * ''Memorias de Adriano'', de [[Marguerite Yourcenar]] ([[1951]]). Unha biografía ficticia aínda que ben documentada dun dos seus predecesores, [[Hadriano (emperador)|Hadriano]]. * ''[[The Fall of the Roman Empire]]'' ([[1964]]), na que [[Alec Guinness|Sir Alec Guinness]] interpreta o papel de Marco Aurelio. * ''Household Gods'', de Judith Tarr ([[1999]]). Viaxe no tempo á época de Marco Aurelio. ISBN 0-613-35147-9 * ''[[Gladiator (filme de 2000)|Gladiator]]'' ([[2000]]), película de [[Ridley Scott]], onde o papel de Marco Aurelio está interpretado polo actor [[Richard Harris]]. * ''[[The Silence of the Lambs]]'' ([[1991]]), película de [[Jonathan Demme]], [[Anthony Hopkins|Sir Anthony Hopkins]], quen interpreta o papel do asasino [[Hannibal Lecter]]. Cita as ''Meditacións'' de Marco Aurelio. * ''Black Sails'' ([[2014]]), serie de [[Jonathan E. Steinberg]] e [[Robert Levineen]], na que se cita un fragmento das ''Meditacións''. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commons|Marcus Aurelius}} {{wikiquote}} === Outros artigos === * [[Cinco bos emperadores]] {{Árbore xenealóxica Nerva–Antonina}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Emperadores romanos]] [[Categoría:Escritores en lingua grega]] [[Categoría:Nados en 121]] [[Categoría:Finados en 180]] 63usnz3mmdl18yokx4ft9m9cf814zlh 7350942 7350938 2026-04-07T13:48:07Z MAGHOI 15490 7350942 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=febreiro de 2017}} {{Biografía}} '''Marco Aurelio Antonino Augusto'''<ref>Dende o seu ascenso ó trono ''Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus''.</ref> (alcumado o '''Sabio ou Filósofo'''<ref name = Padilla>Francisco de Padilla. ''Historia Ecclesiastica de España'', 1605, T1, folio 78.</ref>) (en {{lang-la|Marcus Aurelius Antoninus Augustus}}), nado en [[Roma]] o [[26 de abril]] de [[121]]<ref name = Augustan>''[[Historia Augusta]]'', "Marco Aurelio".</ref> e finado o [[17 de marzo]] de [[180]], foi co-emperador do [[Imperio Romano]] dende o ano [[161]] até o ano da súa morte en 180. Foi o derradeiro dos chamados [[Cinco bos emperadores]], terceiro dos emperadores de orixe hispano<ref>{{cita publicación periódica |apelidos=Pisa Sánchez |nome=Jorge |ano=2010 |título=Breve Historia de Hispania |páxinas=165 |editorial=Nowtilus |isbn=8497637690 |url=http://books.google.es/books?id=Rj5Vx3gIPhwC&dq=inauthor:%22Jorge+Pisa+S%C3%A1nchez%22&hl=es&source=gbs_navlinks_s |dataacceso=9 de novembro de 2012}}</ref> e está considerado como unha das figuras máis representativas da [[filosofía]] [[Estoicismo|estoica]]. Marco Aurelio e [[Lucio Vero]] foron fillos adoptivos de [[Antonino Pío]] por mandato de [[Hadriano (emperador)|Hadriano]] e os dous primeiros que imperaron conxuntamente na [[historia de Roma]].<ref name = Padilla/> == Traxectoria == === Comezo do seu mandato === Antonino Pio asociara o seu goberno ao nome de Marco Aurelio. Nacido en [[Roma]] de familia hispana, este emperador que chegou ao poder aos 40 anos, pasou á historia como un eminente filósofo [[Estoicismo|estoico]], foi alén disto un grande xurista, home de vasta cultura e un emperador cunhas altas cualidades de estadista, aínda que o período que lle tocou vivir non tivera a brillantez dos inmediatamente anteriores. Con el péchase o período que ten definido como ''felicior aetas'' (a época máis feliz) Cando foi elevado ao imperio, Marco Aurelio posuía unha ampla experiencia de goberno, case 15 anos como [[César (título)|césar]] xunto ao seu predecesor. Compartira ese cargo con [[Lucio Vero]], quen recibira o título de [[Augusto (título)|augusto]]. Esta organización do cumio do poder (un emperador, un césar e un augusto) era garantía de continuidade. No [[169]], morreu Lucio Vero e Marco Aurelio asociou como augusto o seu fillo [[Cómodo]], froito do seu matrimonio con [[Faustina]], filla de Antonino Pio. Foi unha pésima elección como amosaron os acontecementos que seguiron. A historia tende a considerar este período como un punto de inflexión, tras o cal comeza unha longa e lenta decadencia de Roma. A burocracia converteuse nunha cuncha que asfixiaba o Estado e frustraba os logros e eficacia anteriores, e que a propia complicación administrativa e a política fiscal promoveron unhas diferenzas cada vez mais acusadas entre a cidade e o medio rural, aspecto que para moitos historiadores é causa a longo prazo da ruína do Imperio. A realidade é que por unha serie de causas, o sistema de equilibrios que até entón facían posible a ''[[Pax Romana]]'' entrou en crise. As ameazas nas fronteiras multiplicábanse e a maquinaria do Estado perdía eficacia. O mantemento dun exército en continua loita nos dilatados límites do Imperio resultaba moi gravoso para a facenda pública e a produción comeza a exceder a capacidade de consumo. === A política exterior de Marco Aurelio === [[Ficheiro:Replica of the Equestrian statue of Marcus Aurelius in Rome (2).jpg|miniatura|dereita|250px|Estatua ecuestre do emperador romano '''Marco Aurelio''', situada na Praza do Campidoglio, na actual cidade de [[Roma]].]] Marco Aurelio pasou boa parte do seu mandato envorcado nos problemas exteriores e ausente de Roma. O rei [[Partos|parto]] [[Vologeso]], que mantivera unha respectuosa distancia cos romanos no período anterior, reivindicou os seus dereitos sobre [[Armenia (provincia romana)|Armenia]], invadíndoa no ano 161 e vencendo un exército romano. Non satisfeito con isto, invadiu [[Siria (provincia romana)|Siria]]. O augusto Lucio Vero logrou mudar a situación, e ademais de recuperar Armenia, saqueou a capital parta [[Ctesifonte]]. A campaña parouse a causa dunha epidemia de [[peste]] que decimou as forzas dos dous bandos. Roma nunca máis volveu a impoñer a súa soberanía máis aló do [[Río Éufrates|Éufrates]], pero por un tratado de paz, asegurouse que naquel intre a política daqueles non entrara en conflito cos intereses romanos ([[166]]). === O problema xermano === Nas fronteiras do [[Río Danubio|Danubio]], a situación era moi preocupante, a causa da axitación dos pobos xermánicos ([[Quadi|cuados]], [[marcomanos]], [[hermunduros]]). Sen que se saiba moi ben cal foi o desencadeamento, varios destes pobos racharon as defensas romanas, atravesaron os [[Alpes]] e chegaron á cidade de [[Aquilea]], unha fundación romana na cabeceira do [[Mar Adriático]], non lonxe da actual [[Venecia]]. Marco Aurelio e Lucio Vero venceron os cuados. Pouco despois, outros pobos, entre eles os marcomanos e os derrotados cuados, volveron á ofensiva. Marco Aurelio trasladouse á rexión danubiana e permaneceu nela ao longo de seis anos, deica o [[175]]. Foi entón cando escribiu, en grego, os seus '''''Pensamentos''''', un clásico da filosofía estoica. Venceu os cuados e marcomanos no [[172]] e 175 respectivamente. Logo, volveu a Roma e substituíunos á fronte das tropas o seu fillo Cómodo, quen apenas contaba con 20 anos. === Morte === Marco Aurelio morre o [[17 de marzo]] do 180 nunha expedición contra os marcomanos en [[Vindobona]], a que é a actual [[Viena]]. A morte de Marco Aurelio marca, para moitos historiadores, o final da [[Pax Romana]]. == Aparicións na literatura e no cine == * ''Memorias de Adriano'', de [[Marguerite Yourcenar]] ([[1951]]). Unha biografía ficticia aínda que ben documentada dun dos seus predecesores, [[Hadriano (emperador)|Hadriano]]. * ''[[A caída do Imperio Romano]]'' ([[1964]]), na que [[Alec Guinness|Sir Alec Guinness]] interpreta o papel de Marco Aurelio. * ''Household Gods'', de [[Judith Tarr]] ([[1999]]). Viaxe no tempo á época de Marco Aurelio. ISBN 0-613-35147-9 * ''[[Gladiator (filme de 2000)|Gladiator]]'' ([[2000]]), película de [[Ridley Scott]], onde o papel de Marco Aurelio está interpretado polo actor [[Richard Harris]]. * ''[[O silencio dos cordeiros]]'' ([[1991]]), película de [[Jonathan Demme]], [[Anthony Hopkins|Sir Anthony Hopkins]], quen interpreta o papel do asasino [[Hannibal Lecter]]. Cita as ''Meditacións'' de Marco Aurelio. * ''[[Black Sails]]'' ([[2014]]), serie de [[Jonathan E. Steinberg]] e [[Robert Levineen]], na que se cita un fragmento das ''Meditacións''. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commons|Marcus Aurelius}} {{wikiquote}} === Outros artigos === * [[Cinco bos emperadores]] {{Árbore xenealóxica Nerva–Antonina}} {{Gobernante| ESPAZO_POLITICO=[[Imperio Romano]]| DINASTIA=[[Dinastía dos Antoninos]]| ANTES=[[Antonino Pío]]| DESPOIS=[[Cómodo]]| DATA_ENTRADA=[[161]]| DATA_SAIDA=[[180]]| }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Emperadores romanos]] [[Categoría:Escritores en lingua grega]] [[Categoría:Nados en 121]] [[Categoría:Finados en 180]] 97mvu7vc586slel69vj9ff4sc7v4a1d 7350943 7350942 2026-04-07T13:48:57Z MAGHOI 15490 /* Aparicións na literatura e no cine */ 7350943 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=febreiro de 2017}} {{Biografía}} '''Marco Aurelio Antonino Augusto'''<ref>Dende o seu ascenso ó trono ''Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus''.</ref> (alcumado o '''Sabio ou Filósofo'''<ref name = Padilla>Francisco de Padilla. ''Historia Ecclesiastica de España'', 1605, T1, folio 78.</ref>) (en {{lang-la|Marcus Aurelius Antoninus Augustus}}), nado en [[Roma]] o [[26 de abril]] de [[121]]<ref name = Augustan>''[[Historia Augusta]]'', "Marco Aurelio".</ref> e finado o [[17 de marzo]] de [[180]], foi co-emperador do [[Imperio Romano]] dende o ano [[161]] até o ano da súa morte en 180. Foi o derradeiro dos chamados [[Cinco bos emperadores]], terceiro dos emperadores de orixe hispano<ref>{{cita publicación periódica |apelidos=Pisa Sánchez |nome=Jorge |ano=2010 |título=Breve Historia de Hispania |páxinas=165 |editorial=Nowtilus |isbn=8497637690 |url=http://books.google.es/books?id=Rj5Vx3gIPhwC&dq=inauthor:%22Jorge+Pisa+S%C3%A1nchez%22&hl=es&source=gbs_navlinks_s |dataacceso=9 de novembro de 2012}}</ref> e está considerado como unha das figuras máis representativas da [[filosofía]] [[Estoicismo|estoica]]. Marco Aurelio e [[Lucio Vero]] foron fillos adoptivos de [[Antonino Pío]] por mandato de [[Hadriano (emperador)|Hadriano]] e os dous primeiros que imperaron conxuntamente na [[historia de Roma]].<ref name = Padilla/> == Traxectoria == === Comezo do seu mandato === Antonino Pio asociara o seu goberno ao nome de Marco Aurelio. Nacido en [[Roma]] de familia hispana, este emperador que chegou ao poder aos 40 anos, pasou á historia como un eminente filósofo [[Estoicismo|estoico]], foi alén disto un grande xurista, home de vasta cultura e un emperador cunhas altas cualidades de estadista, aínda que o período que lle tocou vivir non tivera a brillantez dos inmediatamente anteriores. Con el péchase o período que ten definido como ''felicior aetas'' (a época máis feliz) Cando foi elevado ao imperio, Marco Aurelio posuía unha ampla experiencia de goberno, case 15 anos como [[César (título)|césar]] xunto ao seu predecesor. Compartira ese cargo con [[Lucio Vero]], quen recibira o título de [[Augusto (título)|augusto]]. Esta organización do cumio do poder (un emperador, un césar e un augusto) era garantía de continuidade. No [[169]], morreu Lucio Vero e Marco Aurelio asociou como augusto o seu fillo [[Cómodo]], froito do seu matrimonio con [[Faustina]], filla de Antonino Pio. Foi unha pésima elección como amosaron os acontecementos que seguiron. A historia tende a considerar este período como un punto de inflexión, tras o cal comeza unha longa e lenta decadencia de Roma. A burocracia converteuse nunha cuncha que asfixiaba o Estado e frustraba os logros e eficacia anteriores, e que a propia complicación administrativa e a política fiscal promoveron unhas diferenzas cada vez mais acusadas entre a cidade e o medio rural, aspecto que para moitos historiadores é causa a longo prazo da ruína do Imperio. A realidade é que por unha serie de causas, o sistema de equilibrios que até entón facían posible a ''[[Pax Romana]]'' entrou en crise. As ameazas nas fronteiras multiplicábanse e a maquinaria do Estado perdía eficacia. O mantemento dun exército en continua loita nos dilatados límites do Imperio resultaba moi gravoso para a facenda pública e a produción comeza a exceder a capacidade de consumo. === A política exterior de Marco Aurelio === [[Ficheiro:Replica of the Equestrian statue of Marcus Aurelius in Rome (2).jpg|miniatura|dereita|250px|Estatua ecuestre do emperador romano '''Marco Aurelio''', situada na Praza do Campidoglio, na actual cidade de [[Roma]].]] Marco Aurelio pasou boa parte do seu mandato envorcado nos problemas exteriores e ausente de Roma. O rei [[Partos|parto]] [[Vologeso]], que mantivera unha respectuosa distancia cos romanos no período anterior, reivindicou os seus dereitos sobre [[Armenia (provincia romana)|Armenia]], invadíndoa no ano 161 e vencendo un exército romano. Non satisfeito con isto, invadiu [[Siria (provincia romana)|Siria]]. O augusto Lucio Vero logrou mudar a situación, e ademais de recuperar Armenia, saqueou a capital parta [[Ctesifonte]]. A campaña parouse a causa dunha epidemia de [[peste]] que decimou as forzas dos dous bandos. Roma nunca máis volveu a impoñer a súa soberanía máis aló do [[Río Éufrates|Éufrates]], pero por un tratado de paz, asegurouse que naquel intre a política daqueles non entrara en conflito cos intereses romanos ([[166]]). === O problema xermano === Nas fronteiras do [[Río Danubio|Danubio]], a situación era moi preocupante, a causa da axitación dos pobos xermánicos ([[Quadi|cuados]], [[marcomanos]], [[hermunduros]]). Sen que se saiba moi ben cal foi o desencadeamento, varios destes pobos racharon as defensas romanas, atravesaron os [[Alpes]] e chegaron á cidade de [[Aquilea]], unha fundación romana na cabeceira do [[Mar Adriático]], non lonxe da actual [[Venecia]]. Marco Aurelio e Lucio Vero venceron os cuados. Pouco despois, outros pobos, entre eles os marcomanos e os derrotados cuados, volveron á ofensiva. Marco Aurelio trasladouse á rexión danubiana e permaneceu nela ao longo de seis anos, deica o [[175]]. Foi entón cando escribiu, en grego, os seus '''''Pensamentos''''', un clásico da filosofía estoica. Venceu os cuados e marcomanos no [[172]] e 175 respectivamente. Logo, volveu a Roma e substituíunos á fronte das tropas o seu fillo Cómodo, quen apenas contaba con 20 anos. === Morte === Marco Aurelio morre o [[17 de marzo]] do 180 nunha expedición contra os marcomanos en [[Vindobona]], a que é a actual [[Viena]]. A morte de Marco Aurelio marca, para moitos historiadores, o final da [[Pax Romana]]. == Aparicións na literatura e no cine == * ''[[Memorias de Adriano]]'', de [[Marguerite Yourcenar]] ([[1951]]). Unha biografía ficticia aínda que ben documentada dun dos seus predecesores, [[Hadriano (emperador)|Hadriano]]. * ''[[A caída do Imperio Romano]]'' ([[1964]]), na que [[Alec Guinness|Sir Alec Guinness]] interpreta o papel de Marco Aurelio. * ''Household Gods'', de [[Judith Tarr]] ([[1999]]). Viaxe no tempo á época de Marco Aurelio. ISBN 0-613-35147-9 * ''[[Gladiator (filme de 2000)|Gladiator]]'' ([[2000]]), película de [[Ridley Scott]], onde o papel de Marco Aurelio está interpretado polo actor [[Richard Harris]]. * ''[[O silencio dos cordeiros]]'' ([[1991]]), película de [[Jonathan Demme]], [[Anthony Hopkins|Sir Anthony Hopkins]], quen interpreta o papel do asasino [[Hannibal Lecter]]. Cita as ''Meditacións'' de Marco Aurelio. * ''[[Black Sails]]'' ([[2014]]), serie de [[Jonathan E. Steinberg]] e [[Robert Levineen]], na que se cita un fragmento das ''Meditacións''. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commons|Marcus Aurelius}} {{wikiquote}} === Outros artigos === * [[Cinco bos emperadores]] {{Árbore xenealóxica Nerva–Antonina}} {{Gobernante| ESPAZO_POLITICO=[[Imperio Romano]]| DINASTIA=[[Dinastía dos Antoninos]]| ANTES=[[Antonino Pío]]| DESPOIS=[[Cómodo]]| DATA_ENTRADA=[[161]]| DATA_SAIDA=[[180]]| }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Emperadores romanos]] [[Categoría:Escritores en lingua grega]] [[Categoría:Nados en 121]] [[Categoría:Finados en 180]] jbporg1m82yfilqeor26sa1kzmi6vdb 7350944 7350943 2026-04-07T13:49:26Z MAGHOI 15490 engado a [[Categoría:Nados en Roma]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350944 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=febreiro de 2017}} {{Biografía}} '''Marco Aurelio Antonino Augusto'''<ref>Dende o seu ascenso ó trono ''Imperator Caesar Marcus Aurelius Antoninus Augustus''.</ref> (alcumado o '''Sabio ou Filósofo'''<ref name = Padilla>Francisco de Padilla. ''Historia Ecclesiastica de España'', 1605, T1, folio 78.</ref>) (en {{lang-la|Marcus Aurelius Antoninus Augustus}}), nado en [[Roma]] o [[26 de abril]] de [[121]]<ref name = Augustan>''[[Historia Augusta]]'', "Marco Aurelio".</ref> e finado o [[17 de marzo]] de [[180]], foi co-emperador do [[Imperio Romano]] dende o ano [[161]] até o ano da súa morte en 180. Foi o derradeiro dos chamados [[Cinco bos emperadores]], terceiro dos emperadores de orixe hispano<ref>{{cita publicación periódica |apelidos=Pisa Sánchez |nome=Jorge |ano=2010 |título=Breve Historia de Hispania |páxinas=165 |editorial=Nowtilus |isbn=8497637690 |url=http://books.google.es/books?id=Rj5Vx3gIPhwC&dq=inauthor:%22Jorge+Pisa+S%C3%A1nchez%22&hl=es&source=gbs_navlinks_s |dataacceso=9 de novembro de 2012}}</ref> e está considerado como unha das figuras máis representativas da [[filosofía]] [[Estoicismo|estoica]]. Marco Aurelio e [[Lucio Vero]] foron fillos adoptivos de [[Antonino Pío]] por mandato de [[Hadriano (emperador)|Hadriano]] e os dous primeiros que imperaron conxuntamente na [[historia de Roma]].<ref name = Padilla/> == Traxectoria == === Comezo do seu mandato === Antonino Pio asociara o seu goberno ao nome de Marco Aurelio. Nacido en [[Roma]] de familia hispana, este emperador que chegou ao poder aos 40 anos, pasou á historia como un eminente filósofo [[Estoicismo|estoico]], foi alén disto un grande xurista, home de vasta cultura e un emperador cunhas altas cualidades de estadista, aínda que o período que lle tocou vivir non tivera a brillantez dos inmediatamente anteriores. Con el péchase o período que ten definido como ''felicior aetas'' (a época máis feliz) Cando foi elevado ao imperio, Marco Aurelio posuía unha ampla experiencia de goberno, case 15 anos como [[César (título)|césar]] xunto ao seu predecesor. Compartira ese cargo con [[Lucio Vero]], quen recibira o título de [[Augusto (título)|augusto]]. Esta organización do cumio do poder (un emperador, un césar e un augusto) era garantía de continuidade. No [[169]], morreu Lucio Vero e Marco Aurelio asociou como augusto o seu fillo [[Cómodo]], froito do seu matrimonio con [[Faustina]], filla de Antonino Pio. Foi unha pésima elección como amosaron os acontecementos que seguiron. A historia tende a considerar este período como un punto de inflexión, tras o cal comeza unha longa e lenta decadencia de Roma. A burocracia converteuse nunha cuncha que asfixiaba o Estado e frustraba os logros e eficacia anteriores, e que a propia complicación administrativa e a política fiscal promoveron unhas diferenzas cada vez mais acusadas entre a cidade e o medio rural, aspecto que para moitos historiadores é causa a longo prazo da ruína do Imperio. A realidade é que por unha serie de causas, o sistema de equilibrios que até entón facían posible a ''[[Pax Romana]]'' entrou en crise. As ameazas nas fronteiras multiplicábanse e a maquinaria do Estado perdía eficacia. O mantemento dun exército en continua loita nos dilatados límites do Imperio resultaba moi gravoso para a facenda pública e a produción comeza a exceder a capacidade de consumo. === A política exterior de Marco Aurelio === [[Ficheiro:Replica of the Equestrian statue of Marcus Aurelius in Rome (2).jpg|miniatura|dereita|250px|Estatua ecuestre do emperador romano '''Marco Aurelio''', situada na Praza do Campidoglio, na actual cidade de [[Roma]].]] Marco Aurelio pasou boa parte do seu mandato envorcado nos problemas exteriores e ausente de Roma. O rei [[Partos|parto]] [[Vologeso]], que mantivera unha respectuosa distancia cos romanos no período anterior, reivindicou os seus dereitos sobre [[Armenia (provincia romana)|Armenia]], invadíndoa no ano 161 e vencendo un exército romano. Non satisfeito con isto, invadiu [[Siria (provincia romana)|Siria]]. O augusto Lucio Vero logrou mudar a situación, e ademais de recuperar Armenia, saqueou a capital parta [[Ctesifonte]]. A campaña parouse a causa dunha epidemia de [[peste]] que decimou as forzas dos dous bandos. Roma nunca máis volveu a impoñer a súa soberanía máis aló do [[Río Éufrates|Éufrates]], pero por un tratado de paz, asegurouse que naquel intre a política daqueles non entrara en conflito cos intereses romanos ([[166]]). === O problema xermano === Nas fronteiras do [[Río Danubio|Danubio]], a situación era moi preocupante, a causa da axitación dos pobos xermánicos ([[Quadi|cuados]], [[marcomanos]], [[hermunduros]]). Sen que se saiba moi ben cal foi o desencadeamento, varios destes pobos racharon as defensas romanas, atravesaron os [[Alpes]] e chegaron á cidade de [[Aquilea]], unha fundación romana na cabeceira do [[Mar Adriático]], non lonxe da actual [[Venecia]]. Marco Aurelio e Lucio Vero venceron os cuados. Pouco despois, outros pobos, entre eles os marcomanos e os derrotados cuados, volveron á ofensiva. Marco Aurelio trasladouse á rexión danubiana e permaneceu nela ao longo de seis anos, deica o [[175]]. Foi entón cando escribiu, en grego, os seus '''''Pensamentos''''', un clásico da filosofía estoica. Venceu os cuados e marcomanos no [[172]] e 175 respectivamente. Logo, volveu a Roma e substituíunos á fronte das tropas o seu fillo Cómodo, quen apenas contaba con 20 anos. === Morte === Marco Aurelio morre o [[17 de marzo]] do 180 nunha expedición contra os marcomanos en [[Vindobona]], a que é a actual [[Viena]]. A morte de Marco Aurelio marca, para moitos historiadores, o final da [[Pax Romana]]. == Aparicións na literatura e no cine == * ''[[Memorias de Adriano]]'', de [[Marguerite Yourcenar]] ([[1951]]). Unha biografía ficticia aínda que ben documentada dun dos seus predecesores, [[Hadriano (emperador)|Hadriano]]. * ''[[A caída do Imperio Romano]]'' ([[1964]]), na que [[Alec Guinness|Sir Alec Guinness]] interpreta o papel de Marco Aurelio. * ''Household Gods'', de [[Judith Tarr]] ([[1999]]). Viaxe no tempo á época de Marco Aurelio. ISBN 0-613-35147-9 * ''[[Gladiator (filme de 2000)|Gladiator]]'' ([[2000]]), película de [[Ridley Scott]], onde o papel de Marco Aurelio está interpretado polo actor [[Richard Harris]]. * ''[[O silencio dos cordeiros]]'' ([[1991]]), película de [[Jonathan Demme]], [[Anthony Hopkins|Sir Anthony Hopkins]], quen interpreta o papel do asasino [[Hannibal Lecter]]. Cita as ''Meditacións'' de Marco Aurelio. * ''[[Black Sails]]'' ([[2014]]), serie de [[Jonathan E. Steinberg]] e [[Robert Levineen]], na que se cita un fragmento das ''Meditacións''. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commons|Marcus Aurelius}} {{wikiquote}} === Outros artigos === * [[Cinco bos emperadores]] {{Árbore xenealóxica Nerva–Antonina}} {{Gobernante| ESPAZO_POLITICO=[[Imperio Romano]]| DINASTIA=[[Dinastía dos Antoninos]]| ANTES=[[Antonino Pío]]| DESPOIS=[[Cómodo]]| DATA_ENTRADA=[[161]]| DATA_SAIDA=[[180]]| }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Emperadores romanos]] [[Categoría:Escritores en lingua grega]] [[Categoría:Nados en 121]] [[Categoría:Finados en 180]] [[Categoría:Nados en Roma]] n4zi7xqxhehbal0edyavh6g5036jrqg 0 32721 7351227 7269259 2026-04-08T08:27:10Z Beninho 865 /* Historia */ 7351227 wikitext text/x-wiki {{Minúscula}} {{Grupo artístico}} '''dEUS''' é unha banda belga de rock formada en [[1989]] en [[Anveres]]. Dende a súa fundación os seus únicos membros permanentes son [[Tom Barman]] (voz, guitarra) e Klaas Janszoons (teclado, violín). O resto do grupo está formado no presente polo batería Stéphane Misseghers, o baixista Alan Gevaert e o guitarrista/corista Simen Folstad Nilsen.<ref>{{Cita web|título=dEUS|url=https://myspace.com/deusbe|páxina-web=Myspace|data-acceso=2025-12-26}}</ref> dEUS é considerada unha das bandas de rock belgas máis exitosas e influentes. == Historia == === Formación === A banda, que canta principalmente en inglés, fundouse en [[Anveres]] en [[1989]] como unha banda de versións, e non tivo forma definitiva ata despois do Humo's Rock Rally (un concurso belga de bandas de rock) de [[1992]]. Na xira que seguiu a través de [[España]] dEUS definiu o seu son e despois da edición do EP ''[[Zea]]'' o selo Island Records ofreceulle un contrato á banda,<ref>Strong, Martin C. (2000). ''The Great Rock Discography'' (5th ed.). Edimburgo: Mojo Books. p. 263. ISBN 1-84195-017-3</ref> sendo o primeiro grupo indie belga en asinar un contrato cun grande selo internacional.<ref>{{Cita web|título=dEUS|url=https://www.allmusic.com/artist/deus-mn0000250416|páxina-web=AllMusic|data-acceso=2025-12-26|lingua=en}}</ref> === Primeira época === O seu álbum de estrea, ''[[Worst Case Scenario]]'', ten influencias de [[Frank Zappa]], [[Tom Waits]] e [[Captain Beefheart]] e foi editado o [[16 de setembro]] de [[1994]], cunha boa acollida por parte da crítica.<ref>{{Cita web|título=Worst Case Scenario - dEUS|url=https://www.allmusic.com/album/worst-case-scenario-mw0000120074|data-acceso=2025-12-26|lingua=en|páxina-web=AllMusic}}</ref> Pouco despois seguiu o lanzamento dun álbum altamente experimental vendido só por correo titulado ''[[My Sister = My Clock]]'', que constaba de trece cancións contidas nunha soa pista física. O seu segundo traballo, ''[[In a Bar, Under the Sea]]'', apareceu dous anos despois e tamén foi eloxiado pola crítica pola súa diversidade e agradable caos. ''[[The Ideal Crash]]'', lanzado en [[1999]], tratábase dun disco máis accesible.<ref>{{Cita web|título=dEUS: Pocket Revolution|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/2300-pocket-revolution/|páxina-web=Pitchfork|data-acceso=2025-12-27|lingua=en-US|nome=Joe|apelidos=Tangari}}</ref> Entre os tres álbums (sen contar ''My Sister = My Clock'') a banda vendeu uns 750 000 discos en todo o mundo coseguindo seguidores de culto.<ref>"1.000.000". ''De Standaard''. 19 de abril de 2008</ref> Mentres tanto, dEUS sufriu varios cambios na formación. Despois de xirar con ''Worst Case Scenario'', o guitarrista Rudy Trouvé desilusionouse coa banda e cos compromisos de xira e marchou para centrarse nos seus propios proxectos,<ref>{{Cita web|título=Biography|url=https://www.hotellounge.be/biography/|páxina-web=Hotellounge.be|data-acceso=2026-04-08|lingua=en-US}}</ref> incluíndo Kiss My Jazz, Dead Man Ray e The Love Substitutes. Cando saíu ''In a Bar, Under the Sea'' o baixista Stef Kamil Carlens tamén deixara a banda para centrarse no seu propio proxecto paralelo, A Beatband (que se converteu en Moondog Jr e despois en Zita Swoon). Foron substituídos por Craig Ward e Danny Mommens, respectivamente. Finalmente, a formación de xira completouse co guitarrista de xira Tim Vanhamel (Evil Superstars, [[Millionaire]], [[Eagles of Death Metal]]).<ref>{{Cita web|título=Millionaire : interview op KindaMuzik|url=https://www.kindamuzik.net/interview/millionaire/millionaire-i-find-comfort-in-songwriting/2023/|páxina-web=www.kindamuzik.net|data-acceso=2026-04-08|lingua=en}}</ref> === Hiato === Despois da xira de promoción de ''[[The Ideal Crash]]'' a banda tomouse un extenso descanso que lle permitiu aos seus membros adicarse a outros proxectos. Barman dirixiu unha película chamada ''Any Way the Wind Blows'' no ano [[2003]] e formou Magnus co produtor de tecno CJ Bolland no [[2004]].<ref>{{Cita web|título=Tom Barman|url=http://degrootstebelg.canvas.be/dgb_master/100belgen/dgb_barman_tom/index.shtml|páxina-web=degrootstebelg.canvas.be|data-acceso=2026-04-08}}</ref> === Segunda época === A mediados do [[2004]] comezaron a gravar novo material e a realizar concertos por [[Europa]]. En agosto lanzaron o sinxelo "If You Don't Get What You Want", só dispoñible a través de descarga dixital. O [[12 de setembro]] do [[2005]] setembro editaron o seu novo traballo, ''[[Pocket Revolution]]''. Na súa promoción realizaron unha extensa xira cuns 130 concertos. Despois de rematar a xira dEUS comezou a ensaiar para preparar o seu seguinte traballo. No [[2007]] a banda construíu o seu propio estudio para continuar traballando no seu novo álbum. Gravado coa mesma formación de ''[[Pocket Revolution]]'', ''[[Vantage Point]]'' foi editado o [[21 de abril]] do [[2008]]. [[Ficheiro:DEUS no Vigo Transforma.jpg|miniatura|250px|dEUS no [[Vigo Tr4nsforma]] 2011.]] ''[[Vantage Point]]'' conseguiu o platino en [[Bélxica]] un mes despois do seu lanzamento, pero non tivo tanto éxito en [[Europa]]. Despois da aparición do álbum o grupo comezou unha xira de promoción do mesmo, que rematou con dous concertos no Forest National de [[Bruxelas]]. A banda está traballando na actualidade nun novo disco que sairá á luz durante o ano [[2010]] segundo declaracións de [[Tom Barman]]. dEUS amosa unha gran variedade de influencias, incluíndo a [[Captain Beefheart]], [[Frank Zappa]], [[Big Star]], [[Sonic Youth]], [[Leonard Cohen]] e [[The Velvet Underground]]. Co tempo dEUS foi incorporando unha ampla variedade de estilos como [[pop]], [[folk]], [[free jazz]], [[neo-prog]], [[punk]] e [[heavy metal]] aos seus traballos. Eles convertéronse nunha das máis importantes e influentes bandas belgas de rock. == Membros == * [[Tom Barman]]: [[guitarra]] e voz. * [[Mauro Pawlowski]]: [[guitarra]]. * Stephane Misseghers: [[batería (instrumento musical)|batería]]. * Alan Gevaert: [[baixo]]. * Klaas Janzoons: teclado e [[violín]]. == Discografía == {| class="wikitable" |- ! Álbum !! Ano !! Selo |- | ''[[Worst Case Scenario]]'' || [[1994]] || Bang! |- | ''[[In a Bar, Under the Sea]]'' || [[1996]] || Bang! |- | ''[[The Ideal Crash]]'' || [[1999]] || [[Island Records]] |- | ''[[Pocket Revolution]]'' || [[2005]] || Universal, V2 |- | ''[[Vantage Point]]'' || [[2008]] || V2/Cooperative Music |- | ''[[Keep You Close]]'' || [[2011]] || Universal Music Belgium |- | ''[[Following Sea]]'' || [[2012]] || Play It Again Sam |- | ''[[How To Replace It]]'' || [[2023]] || Play It Again Sam |} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.deusmusic.be/ Páxina oficial da banda]. {{deus}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Grupos musicais de rock alternativo|Deus]] [[Categoría:Grupos musicais de indie rock|Deus]] [[Categoría:Grupos musicais de rock experimental|Deus]] [[Categoría:Grupos musicais de Bélxica|Deus]] [[Categoría:Grupos musicais formados en 1989|Deus]] [[Categoría:Artistas de V2 Records|Deus]] gfs5ualqk93lolb9z0krquok8j2grri 0 33507 7350985 7133705 2026-04-07T15:04:10Z O Breixo 127505 7350985 wikitext text/x-wiki {{biografía}} '''Xenofonte''' ou en grego '''Ξενοφῶν''', nado no [[-430|430 a. C.]] e finado no [[-354|354 a. C.]], foi un [[historiador]], [[militar]] e [[filósofo]] [[Grecia|grego]], coñecido polos seus escritos sobre a [[Cultura de Grecia|cultura]] e [[historia de Grecia]]. == Traxectoria == Nace en [[Atenas]] no [[demo]] de ''Erquia'', na segunda metade do [[século -V|século V a. C.]], no seo dunha familia acomodada. A súa infancia e mocidade transcorreron durante a [[Guerra do Peloponeso]] ([[-431|431]] - [[-404|404 a. C.]]) na que participou formando parte das forzas ecuestres. Foi discípulo de [[Sócrates]], e escribiu diálogos inspirados na súa persoa. Durante o goberno dos [[Trinta Tiranos]], Xenofonte uniuse a unha expedición de mercenarios gregos a [[Persia]] coñecida como a ''[[Expedición dos dez mil|Expedición dos Dez Mil]]'', contratados polo príncipe persa [[Ciro o Xove]] (con quen trabou amizade), que se enfrontaba co seu irmán máis vello [[Artaxerxes II]], o rei de [[Persia]]. Á morte de Ciro na [[batalla de Cunaxa]], a expedición quedou abandonada á súa sorte, polo que se tivo que abrir paso a través de 1.500 quilómetros de territorio hostil ata chegar ao mar en Trapezonte, onde se puido escoitar o famoso berro «θάλαττα! θάλαττα! / ''thalatta! thalatta!''» (« ''O mar! O mar!''») lanzado polos gregos ao enxergaren o [[Ponto Euxino]] á saída das montañas. O relato de Xenofonte sobre esta expedición leva por nome ''[[Anábasis]]'', e é a súa obra máis coñecida. Tras regresar a Grecia, Xenofonte entra ao servizo do [[Reis de Esparta|rei espartano]] [[Axesilao II]], que comandaba un corpo expedicionario grego para protexer as cidades gregas de [[Asia Menor]] dos persas ([[-396|396 a. C.]]). Con todo, a alianza grega pronto se rompeu e no [[-394|394 a. C.]] tivo lugar a [[batalla de Coronea]], na que [[Esparta]] se enfrontou a unha coalición de cidades gregas da que formaba parte Atenas. Xenofonte tomou parte na batalla, ao servizo de Axesilao, polo que foi desterrado da súa patria. En calquera caso, os espartanos distinguírono primeiro coa ''[[proxenía]]'' (honores concedidos a un hóspede estranxeiro) e máis tarde cunha leira en territorio [[Élide|eleo]], en [[Escilunte]], preto de [[Olimpia]], na que comezou a escribir parte da súa prolífica obra. Aquí uníuselle a súa esposa, Filesia, e os seus fillos, os cales foran educados en Esparta. No [[-371|371 a. C.]] tivo lugar a [[batalla de Leuctra]], trala cal os eleos recuperaron os territorios que lles foron arrebatados previamente por Esparta, e Xenofonte tivo que trasladarse a [[Corinto antiga|Corinto]]. Ao tempo, o poder emerxente de [[Tebas, Grecia|Tebas]] orixinou unha nova alianza espartano-ateniense contra Tebas, polo que lle foi levantada a prohibición de volver á súa patria. Con todo, non hai evidencia de que Xenofonte retornase a Atenas. Nas súas obras maniféstase hostil cara á democracia ateniense e oriéntase cara a formas máis autoritarias, como as que coñeceu en Esparta e en [[Persia]]. == Obra == * ''[[Anábasis]]'' (Ἀνάϐασις / ''Anabasis''), relato da expedición de [[Ciro o Novo]] e da retirada dos [[Dez Mil]]; * ''[[Helénicas]]'' (Ἑλληνικῶν / ''Hellênikôn''), continuación da ''Historia'' de [[Tucídides]]; * ''[[Apoloxía de Sócrates (Xenofonte)|Apoloxía de Sócrates]]'' (Ἀπολογία Σωκράτους/ ''Apologia Sôkratus''), sobre a morte de [[Sócrates]]; * ''[[Memorábeis]]'' (Ἀπομνημονευμάτων/ ''Apomnêmoneumatôn''), relatos sobre a vida de [[Sócrates]] onde Xenofonte se erixe en voceiro do seu antigo mestre; * A ''[[Ciropedia]]'' (Κύρου Παιδείας / ''Kurou Paideias''), vida novelada de [[Ciro II]] que pretende ser unha refutación da ''República'' de [[Platón]]; * ''[[Constitución dos Lacedemonios]]'' (Λακεδαιμονίων Πολιτεία / ''Lakedaimoniôn Politeia''), apoloxía de [[Esparta]];<ref>[https://rinoceronte.gal/editora/pf/constitucion-dos-lacedemonios-constitucion-dos-atenienses/ Versión en galego] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210416072100/https://rinoceronte.gal/editora/pf/constitucion-dos-lacedemonios-constitucion-dos-atenienses/ |date=16 de abril de 2021 }} na páxina web de [[Rinoceronte Editora]].</ref> * ''[[Económico]]'' (Οἰκονομικός/ ''Oikonomikos''), sobre a administración dunha propiedade agrícola; * ''[[Tratado de equitación]]'', sobre os principios a seguir na escolla e educación dun [[cabalo]] de guerra e sobre a [[equitación]] * ''[[Hiparco (Xenofonte)|Hiparco]]'', tratado destinado a un xove comandante da cabalaría; * ''[[Hierón]]'', pequeno libro sobre a tiranía; * ''[[Os ingresos]]'', libro de reformas económicas preconizadas para a cidade de Atenas; * ''[[Axesilao (Xenofonte)|Axesilao]]'', biografía apoloxética do rei de Esparta. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * J.K. Anderson, ''Xenophon'', London Classical Press, Londres, 2001 ; * H.R. Breitenbach, q.v., ''Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft'', 9A2, 1967, col. 1569–2052 ; * E. Delebecque, ''Essai sur la vie de Xénophon'', Belles Lettres, París, 1957 ; * J. Luccioni, ''Les idées politiques et sociales de Xénophon'', publications de la Sorbonne, París, 1957. ;E-books en liña coas obras de Xenofonte ([[Proxecto Gutenberg]] {{en}} * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1169 Agesilaus] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1170 Anabasis] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1171 The Apology] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1172 The Cavalry General] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=2085 Cyropaedia] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1173 The Economist] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1174 Hellenica] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1175 Hiero] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1177 The Memorabilia] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1176 On Horsemanship] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1179 On Revenues] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1178 The Polity of the Athenians and the Lacedaemonians] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1180 The Sportsman] * [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=1181 The Symposium] === Outros artigos === * [[Dez Mil]]; * outros historiadores da época clásica: [[Heródoto]], [[Tucídides]], [[Teopompo]], [[Éforo de Cime]]. * [[Sócrates]] | [[Platón]] | [[Alcibíades]] | [[Isócrates]] | [[Arriano de Nicomedia]] | {{Control de autoridades}} [[Categoría:Personalidades da filosofía]] [[Categoría:Historiadores da Grecia antiga]] [[Categoría:Literatura da Grecia antiga]] [[Categoría:Escritores en lingua grega]] [[Categoría:Personalidades de Atenas na Antigüidade]] jeyg745dpo9fu4xl8dlz5ou27jt0emi 0 34472 7351172 5509739 2026-04-07T22:47:11Z MAGHOI 15490 /* Traxectoria */ 7351172 wikitext text/x-wiki {{Nonconfundir|José Ángel Valente}} {{Biografía}} [[Ficheiro:Solidus_ValentinianIII-wedding.jpg|260px|miniatura|dereita|[[Moeda da Antiga Roma|Moeda romana]] dun [[Sólido (moeda)|sólido]] da [[ceca de Tesalónica]] coa efixie do emperador Valente]] '''Valente''', nado no ano [[328]] e finado o [[9 de agosto]] do [[378]] en Cibalae, a actual [[Vinkovci]] ([[Croacia]]), foi [[Imperio Romano|emperador]] romano de [[364]] a [[378]], despois de que o seu irmán [[Valentiniano I]] lle cedese a parte oriental do imperio. == Traxectoria == Durante o seu reinado tivo que solucionar os problemas relixiosos xurdidos durante o mandato de [[Xuliano]]. Destituíu aos bispos [[arianismo|arianos]] e reafirmou o [[Primeiro Concilio de Nicea|Credo de Nicea]]. Así mesmo tivo que facer fronte á rebelión encabezada por [[Procopio, usurpador|Procopio]], un parente de Xuliano por parte de nai que pretendía ter máis dereitos á sucesión deste. Durante meses de campañas en [[Tracia]] e [[Asia (provincia romana)|Asia Menor]], Valente conseguiu derrotar a Procopio en [[Thyatira]] ([[Lidia (provincia romana)|Lidia]]) en [[366]], executando ao rebelde o [[27 de maio]] do mesmo ano. De [[366]] a [[369]] Valente liderou unha expedición de castigo con pouco éxito contra a tribo dos [[tervingos]] que apoiaran a Procopio. Os [[godos]], que estaban sufrindo a invasión dos [[hunos]] desde [[376]], buscaron refuxio dentro das fronteiras do imperio. Valente admitiu que se asentasen en territorio romano na rexión de Tracia a cambio de tropas, xa que estaba planeando unha campaña militar contra o [[imperio Sasánida]]. Unha rebelión dos godos ao mando de [[Fritixerno]] deu lugar á batalla de [[Batalla de Adrianópole (378)|Adrianópole]], onde o exército imperial foi completamente derrotado. O mesmo emperador Valente achou a morte nesta batalla. Do seu matrimonio con [[Alba Domnica]] naceu o ulterior cónsul [[Valentiniano Galates]] e dúas fillas, [[Anastasia]] e [[Carosa]]. == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lista de emperadores romanos]] {{Gobernante| ESPAZO_POLITICO=[[Imperio Bizantino]]| DINASTIA= [[Dinastía Valentiniana-Teodosiana]]| ANTES= [[Valentiniano I]]| DESPOIS= [[Graciano]]| DATA_ENTRADA=[[364]]| DATA_SAIDA=[[378]]| }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Emperadores romanos]] [[Categoría:Dinastía Valentiniana-Teodosiana]] [[Categoría:Nados en 328]] [[Categoría:Finados en 378]] [[Categoría:Mortos en combate]] 0mxqhgn7q93g8wqeq53d92jps3c3ava 0 37622 7351089 7333461 2026-04-07T19:56:49Z HombreDHojalata 5863 7351089 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} [[Ficheiro:PSM V18 D029 The violle actinometer.jpg|miniatura|Actinómetro [[Jules Violle|Violle]] ]] A '''actinometría''' é a parte da [[física]] que estuda a intensidade e a acción [[química]] das radiacións visibles, particularmente do [[sol]]. Para medir a radiación utilízase o actinómetro. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Conceptos de física]] [[Categoría:Instrumentos de medida]] 5ozr8222uw2uk9p5cl2ih71w5ifhfof 0 43954 7351069 7313073 2026-04-07T19:33:46Z Imxavitooh 10599 7351069 wikitext text/x-wiki {{Parroquia |nome = Pino |imaxe = Igrexa de Piño.jpg |lenda = Igrexa de Santa María |mapa = |provincia = Lugo|concello = A Pobra do Brollón |superficie = 6,9 |poboación = 83 |ano = 2025 |entidades = 6 }} '''Santa María de Pino''' (ata [[2026]] ''Piño'') é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Pertence ó [[arciprestado de Santalla de Rei]]. Segundo o [[Instituto Nacional de Estadística|INE]]<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor. Población por unidad poblacional|url=https://www.ine.es/nomen2/tabla.do|páxina-web=INE|data-acceso=2026-02-09|lingua=es}}</ref>, en [[2025]] tiña 83 habitantes (38 homes e 45 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación a [[2011]], cando tiña 113 habitantes. En [[1991]] tiña 166 habitantes. Limita ao norte coas parroquias de [[Mosteiro, Bóveda|Mosteiro]] e [[Freituxe, Bóveda|Freituxe]], ao sur coa [[A Parte, Monforte de Lemos|Parte]] e [[Eixón, A Pobra do Brollón|Eixón]], ao leste coa [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Ferreirúa]], [[Veiga, A Pobra do Brollón|Veiga]] e [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]], e ao oeste con [[Ribas Pequenas, Bóveda|Ribas Pequenas]]. ==Historia== Consérvanse restos dun [[Castro|castro prehistórico]] moi preto da actual localización da aldea. Fúndase con carácter de parroquia de Santa María de Pino o [[18 de maio]] do ano [[1222]]. No ano [[1477]] o abade de [[Castro de Rei de Lemos]] [[Foro (contrato)|afóralle]] a Pedro Fernández o casal de Piño. Nalgúns documentos do século XIII esta parroquia aparece co nome de ''Ecclia Pinu, Sancta María''. ==Patrimonio artístico== *'''Igrexa parroquial de Santa María'''. Data do século XIX. Posúe unha nave rectangular, muros de [[cachotaría]] e cuberta a dúas augas. A fachada ten unha [[porta]] adoelada, a sancristía atópase acaroada ó [[presbiterio]]. Ten [[retablo]]s e esculturas no interior, algunhas da anterior edificación. *Capela de Balboa. Construíuse no ano 1634 por D. Matías López Pallares ==Festividades== As festas da [[Bárbara de Nicomedia|Santa Bárbara]] celébranse o primeiro sábado despois da Ascensión, normalmente no mes de maio. Lémbranse cabezudos percorrendo as rúas do lugar. Na actualidade hai alborada con gaiteiros, banda ou charanga, misa solemne con procesión, xogos para os pequenos no serán e a noitiña orquestra. O [[15 de agosto]] celébrase a Santa María, patroa da parroquia. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Pino=== {{Lp Piño}} ===Parroquias da Pobra do Brollón=== {{A Pobra do Brollón}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === *[[Lugares da Pobra do Brollón]] === Ligazóns externas === *[http://webpino.com Santa María de Piño] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] a0gy7yjzifmoo5npzmsbybd2nlo2bzq 7351070 7351069 2026-04-07T19:34:13Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Piño, A Pobra do Brollón]]» a «[[Pino, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351069 wikitext text/x-wiki {{Parroquia |nome = Pino |imaxe = Igrexa de Piño.jpg |lenda = Igrexa de Santa María |mapa = |provincia = Lugo|concello = A Pobra do Brollón |superficie = 6,9 |poboación = 83 |ano = 2025 |entidades = 6 }} '''Santa María de Pino''' (ata [[2026]] ''Piño'') é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Pertence ó [[arciprestado de Santalla de Rei]]. Segundo o [[Instituto Nacional de Estadística|INE]]<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor. Población por unidad poblacional|url=https://www.ine.es/nomen2/tabla.do|páxina-web=INE|data-acceso=2026-02-09|lingua=es}}</ref>, en [[2025]] tiña 83 habitantes (38 homes e 45 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación a [[2011]], cando tiña 113 habitantes. En [[1991]] tiña 166 habitantes. Limita ao norte coas parroquias de [[Mosteiro, Bóveda|Mosteiro]] e [[Freituxe, Bóveda|Freituxe]], ao sur coa [[A Parte, Monforte de Lemos|Parte]] e [[Eixón, A Pobra do Brollón|Eixón]], ao leste coa [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Ferreirúa]], [[Veiga, A Pobra do Brollón|Veiga]] e [[Santalla de Rei, A Pobra do Brollón|Santalla de Rei]], e ao oeste con [[Ribas Pequenas, Bóveda|Ribas Pequenas]]. ==Historia== Consérvanse restos dun [[Castro|castro prehistórico]] moi preto da actual localización da aldea. Fúndase con carácter de parroquia de Santa María de Pino o [[18 de maio]] do ano [[1222]]. No ano [[1477]] o abade de [[Castro de Rei de Lemos]] [[Foro (contrato)|afóralle]] a Pedro Fernández o casal de Piño. Nalgúns documentos do século XIII esta parroquia aparece co nome de ''Ecclia Pinu, Sancta María''. ==Patrimonio artístico== *'''Igrexa parroquial de Santa María'''. Data do século XIX. Posúe unha nave rectangular, muros de [[cachotaría]] e cuberta a dúas augas. A fachada ten unha [[porta]] adoelada, a sancristía atópase acaroada ó [[presbiterio]]. Ten [[retablo]]s e esculturas no interior, algunhas da anterior edificación. *Capela de Balboa. Construíuse no ano 1634 por D. Matías López Pallares ==Festividades== As festas da [[Bárbara de Nicomedia|Santa Bárbara]] celébranse o primeiro sábado despois da Ascensión, normalmente no mes de maio. Lémbranse cabezudos percorrendo as rúas do lugar. Na actualidade hai alborada con gaiteiros, banda ou charanga, misa solemne con procesión, xogos para os pequenos no serán e a noitiña orquestra. O [[15 de agosto]] celébrase a Santa María, patroa da parroquia. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Pino=== {{Lp Piño}} ===Parroquias da Pobra do Brollón=== {{A Pobra do Brollón}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === *[[Lugares da Pobra do Brollón]] === Ligazóns externas === *[http://webpino.com Santa María de Piño] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa María]] a0gy7yjzifmoo5npzmsbybd2nlo2bzq 0 43963 7351234 7014559 2026-04-08T09:00:20Z Estevoaei 1131 /* Festas parroquiais */ 7351234 wikitext text/x-wiki {{FormatoWiki}} {{Sen referencias|data=febreiro de 2014}} {{Outros homónimos|A Ferreirúa}} {{Parroquia |nome = A Ferreirúa |imaxe = |lenda = |mapa = |provincia = Lugo |concello = A Pobra do Brollón |superficie = 12,52 |poboación = 125 |ano = 2017 |entidades = 7 }} '''San Martiño da Ferreirúa''' é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Pertence ó [[arciprestado de Santalla de Rei]]. En 2008 tiña 184 habitantes (93 homes e 91 mulleres) agrupados en 7 entidades de poboación, cunha densidade de 14,7 hab./km². En 1991 tiña 322 habitantes. Limita coas parroquias de [[Canedo, A Pobra do Brollón|Canedo]] ao noroeste, [[Óutara, A Pobra do Brollón|Óutara]] ao norte, [[San Pedro do Incio]] ao nordés, [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]] ao leste e sur, e [[Freituxe, Bóveda|Freituxe]], [[Piño, A Pobra do Brollón|Piño]] e [[Veiga, A Pobra do Brollón|Veiga]] ao oeste. Nela está o pico da [[Mioteira]], de 871 m de altitude. ==Historia== A [[Parroquia eclesiástica galega|parroquia]] da Ferreirúa parece configurarse ao redor dun primitivo [[castro]]. É coñecido o de Leboreiro (lugar de lebres). Existe tamén Castrobón (lugar bo). Asentamentos dunha primitiva comunidade indíxena, convivindo, posteriormente, coa invasión celta da cal hai testemuños; un lugar chamado A Mámoa, situado no centro da parroquia. Sobre os séculos III ou IV establécese unha [[capela]], do mesmo xeito que entre outros moitos lugares, por un gran propietario laico, probablemente como fundación de santuario propio. Conservando certos dereitos transformouse en [[Igrexa (arquitectura)|igrexa]], con persoas encargadas dela. ===Pertenza ó Mosteiro de Samos=== En agosto de 1074, a raíña Urraca, en cumprimento da vontade da súa irmá, Ximena, doa, "post mortem", ao [[mosteiro de Samos]] a metade da vila de Ferreirúa, sendo abade Fromarigo. Xunto ao "aula" San Martín, "subtus mons acuto". ===Construción da casa Grande=== Aparece fundada en 1466 a Casa Grande de Marcón por Juan Díaz e o seu fillo Pedro Díaz de Zuloaga. O primeiro edificou tamén as "ferrerías" de Loureiro e Valdomir situadas en [[Samos]] e [[Folgoso do Courel]] respectivamente. Sen dúbida ningunha, o ferro e o seu minería, extracción e fundición, sendo un metal indispensable, era obxecto de cobiza. ===''Respostas xerais da freguesía''=== O Catastro de Ensenada datado o 31 de decembro de 1752 contén as ''Respostas Xerais da freguesía de San Martín de Ferreirúa''. Cítanse como fregueses: Alberto Pérez, como home bo, Caetano Carballo, como experto do común, José Matilla e Torrexón, párroco. Figura como xurisdición da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]]. No antigo Réxime figuraba a Ferreirúa na xurisdición de Brollón e no Señorío do [[Condado de Lemos|Conde de Lemos]]. ===Incluída no concello=== Pola división municipal do R.D. de 23 de xullo de 1835 queda inscrita no concello da [[Pobra do Brollón]] ata a actualidade, aínda que a través de sucesivas demarcacións municipais. En [[1905]] conéctase por estrada coa capital do municipio, [[A Pobra do Brollón]]. En [[1933]] constrúese a estrada dirección [[Ferreiros, A Pobra do Brollón|Ferreiros]] ata o cemiterio, desde a anterior. Enlázase con Marcón e Monteagudo en [[1967]]. ==Patrimonio artístico, cultural e natural== *'''Igrexa de San Martiño da Ferreirúa''', trátase dun edificio rectangular con muros de cachotaría. Foi reconstruída no século XIX. No interior posúe retablo do século XVII, e esculturas da mesma época de San Roque, San Bieito, San Ramón, San Sebastián, San Xoaquín, Santa Ana, San Antón de Padua, Santa Bárbara e Inmaculada. Retablo dereito cas imaxes da '''Virxe dos Remedios''' (s. XVII) e San Xudas. Retablo esquerdo coa Virxe do Rosario, '''Santo Antón''' e ó Sagrado Corazón de Xesús. As súas campás son do 1878, a pequena, e do 1905, a grande. Ten escaleiras exteriores en forma de caracol para subir ao campanario. *'''Igrexa de Santa Eufemia de Pacios de Veiga''', do ano 1710, situada no lugar de [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]]. Posúe unha escultura de pedra de Santa Eufemia, de 80 quilos de peso. *'''[[Casa Grande de Marcón]]''', fundada en 1466 por Juan Díaz e o seu fillo Pedro Díaz de Zuloaga. Portada de 1818 con dous cubos cilíndricos e frontón recto, escaleiras, capela, pisos e os enlucidos do tramo norte, así como os pisos da parte do centro e da torre. Actualmente está dividido entre as relixiosas '''"Obreras de Jesús"''' e os señores de Parada. Procede da casa da familia Gil Robles. No portalón do patio, imaxe de San Martín, do século XVII. *'''Colexio Cristo Rei''', ocupa parte da Casa Grande do Marcón. É unha institución das irmás '''Obreras de Jesús.''' *'''Casa da Torre''', tres plantas de forma cuadrangular. Ponte de muro arqueado con tres ollos sobre olas, unha ave picoteando sobre unha rama e nunha punta, dous cuadrúpedes afrontados. *'''Área Recreativa As Veigas''', ó pé do monte da [[Mioteira]] (878 m) na pista forestal que va a Monteagudo. *'''Muíño da Corredoira''' ==Festividades== ===Festas parroquiais=== * Festas de Santo Antón. A fin de semana seguinte á Pascua. Son as principais festas da parroquia. * Festas da Virxe dos Remedios. Celébranse o 8 de setembro. * Festas de San Froilán. Celébranse o primeiro domingo de outubro, en [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]]. * Festa das Tortillas: na area recreativa da Ferreirúa o segundo sábado de agosto. ===Maratón da Ferreirúa=== Celébrase o primeiro domingo de maio. ==Lugares e parroquias== ===Lugares da Ferreirúa=== {{Lp A Ferreirúa}} ===Parroquias da Pobra do Brollón=== {{A Pobra do Brollón}} ==Notas== {{Listaref}} ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== *[[Lugares da Pobra do Brollón]] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Ferreirúa}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Martiño]] of8v0k1ugc9k7s2bpoaizizjc1guzya 0 43973 7351062 7313082 2026-04-07T19:30:11Z Imxavitooh 10599 7351062 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Vilachá}} {{Parroquia |nome = Vilachá de Salvadur |imaxe = Miradoiro da Capela, Vilachá, A Pobra do Brollón.jpg |lenda = [[Miradoiro da Capela]] |mapa = |provincia = Lugo|concello = A Pobra do Brollón |superficie = 11,8 |poboación = 53 |ano = 2025 |entidades = 4 }} '''San Mamede de Vilachá de Salvadur'''<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/book/461|páxina-web=Real Academia Galega|data=2026-03-30|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl-ES}}</ref> é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Segundo o [[Instituto Nacional de Estadística|INE]]<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor. Población por unidad poblacional|url=https://www.ine.es/nomen2/tabla.do|páxina-web=INE|data-acceso=2026-02-09|lingua=es}}</ref>, en [[2025]] tiña 53 habitantes (24 homes e 29 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación a [[2011]], cando tiña 64 habitantes. En [[1991]] tiña 139 habitantes. Linda coas parroquias de [[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]] polo norte, [[Quintá de Lor, Quiroga|Quintá de Lor]] e [[Augas Mestas, Quiroga|Augas Mestas]] polo leste, [[Torbeo, Ribas de Sil|Torbeo]] polo sur, e [[Rozavales, Monforte de Lemos|Rozavales]] e [[Vilamarín, Monforte de Lemos|Vilamarín]] polo oeste. O [[topónimo]] procede do [[lingua latina|latín]] VILLAM PLANAM, "vila situada nun lugar chan". == Patrimonio == * '''Igrexa de San Mamede''', que foi construída no [[Século XVIII|s. XVIII]]. A fachada ten unhas escaleiras exteriores para acceder ó campanario. A [[sancristía]] acaroada ó [[presbiterio]]. Ten retablos e esculturas no interior. * '''[[Miradoiro da Capela]]''', no [[Canón do Sil]]. * '''Adegas de Vilachá de Salvadur''', que son das máis antigas da Península Ibérica. Nelas celébrase, o primeiro domingo de maio de cada ano, a Cata do Viño de Vilachá. == Festividades == * '''Cata do Viño''', o primeiro domingo de maio. * '''Festas de San Mamede''': os días 7, 8 e 9 de agosto. == Lugares e parroquias == === Lugares de Vilachá de Salvadur === {{Lp Vilachá}} === Parroquias da Pobra do Brollón === {{A Pobra do Brollón}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares da Pobra do Brollón]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Mamede]] 0yqof84glkyqbs11qhvr0une5rsvqv8 7351063 7351062 2026-04-07T19:30:40Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Vilachá, A Pobra do Brollón]]» a «[[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351062 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Vilachá}} {{Parroquia |nome = Vilachá de Salvadur |imaxe = Miradoiro da Capela, Vilachá, A Pobra do Brollón.jpg |lenda = [[Miradoiro da Capela]] |mapa = |provincia = Lugo|concello = A Pobra do Brollón |superficie = 11,8 |poboación = 53 |ano = 2025 |entidades = 4 }} '''San Mamede de Vilachá de Salvadur'''<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/book/461|páxina-web=Real Academia Galega|data=2026-03-30|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl-ES}}</ref> é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Segundo o [[Instituto Nacional de Estadística|INE]]<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor. Población por unidad poblacional|url=https://www.ine.es/nomen2/tabla.do|páxina-web=INE|data-acceso=2026-02-09|lingua=es}}</ref>, en [[2025]] tiña 53 habitantes (24 homes e 29 mulleres), distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación a [[2011]], cando tiña 64 habitantes. En [[1991]] tiña 139 habitantes. Linda coas parroquias de [[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]] polo norte, [[Quintá de Lor, Quiroga|Quintá de Lor]] e [[Augas Mestas, Quiroga|Augas Mestas]] polo leste, [[Torbeo, Ribas de Sil|Torbeo]] polo sur, e [[Rozavales, Monforte de Lemos|Rozavales]] e [[Vilamarín, Monforte de Lemos|Vilamarín]] polo oeste. O [[topónimo]] procede do [[lingua latina|latín]] VILLAM PLANAM, "vila situada nun lugar chan". == Patrimonio == * '''Igrexa de San Mamede''', que foi construída no [[Século XVIII|s. XVIII]]. A fachada ten unhas escaleiras exteriores para acceder ó campanario. A [[sancristía]] acaroada ó [[presbiterio]]. Ten retablos e esculturas no interior. * '''[[Miradoiro da Capela]]''', no [[Canón do Sil]]. * '''Adegas de Vilachá de Salvadur''', que son das máis antigas da Península Ibérica. Nelas celébrase, o primeiro domingo de maio de cada ano, a Cata do Viño de Vilachá. == Festividades == * '''Cata do Viño''', o primeiro domingo de maio. * '''Festas de San Mamede''': os días 7, 8 e 9 de agosto. == Lugares e parroquias == === Lugares de Vilachá de Salvadur === {{Lp Vilachá}} === Parroquias da Pobra do Brollón === {{A Pobra do Brollón}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares da Pobra do Brollón]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Mamede]] 0yqof84glkyqbs11qhvr0une5rsvqv8 0 43981 7351238 7014562 2026-04-08T09:20:53Z Estevoaei 1131 /* Festividades */ 7351238 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Lamaigrexa}} {{Parroquia |nome = Lamaigrexa |imaxe = |lenda = |mapa = |provincia = Lugo |concello = A Pobra do Brollón |superficie = 11,22 |poboación = 97 |ano = 2017 |entidades = 7 }} '''San Pedro de Lamaigrexa''' é unha parroquia da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] na [[provincia de Lugo]]. Pertence ó [[arciprestado de Santalla de Rei]]. En 2008 tiña 120 habitantes (57 homes e 63 mulleres) repartidos en 7 entidades de poboación, cunha densidade de 10,7 hab./km². En 1991 tiña 193 habitantes. Limita ó norte coa parroquia de [[Saa, A Pobra do Brollón|Saa]], ó sur con [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] e [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]], ó leste con [[Parada dos Montes, A Pobra do Brollón|Parada dos Montes]] e [[Salcedo, A Pobra do Brollón|Salcedo]], e ó oeste coa [[A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]]. ==Historia== Quedan restos do antigo [[castro]] de Lamaigrexa. Un documento do s. XIII fai referencia á existencia desta freguesía. ==Patrimonio artístico== O templo parroquial é do s.XVIII, ten unha nave de planta rectangular, muros de cachotaría e tellado de lousa. Sancristía acaroada ao [[presbiterio]]. [[Torre (construción)|Torre]] de tres corpos. No interior atopamos retablos neoclásicos con esculturas. ==Festividades== Festas de Santo Antón en xuño. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Lamaigrexa=== {{Lp Lamaigrexa}} ===Parroquias da Pobra do Brollón=== {{A Pobra do Brollón}} ==Notas== {{Listaref}} ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== *[[Lugares da Pobra do Brollón]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias da Pobra do Brollón]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Pedro]] 33eebc4crjamiv8jkbf0rfp46qxwujl 0 45431 7351099 7331531 2026-04-07T20:03:10Z HombreDHojalata 5863 7351099 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Organización}} A '''Dinastía Xustiniana''' é a familia que gobernou o [[Imperio Bizantino]] dende o ano [[518]] ata o [[602]]. Orixinouse con [[Xustino I]] e rematou con [[Mauricio, emperador|Mauricio]], e tomou o seu nome do seu membro máis representativo, [[Xustiniano I]].[[Ficheiro:Tremissis-Justin I-sb0058.jpg|miniatura|300px|Flavius Iustinus Augustus|centro]] {{Historia en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Dinastía Xustiniana]] 029sipcvnoreq3uskv3o3i8i94stckg 0 45459 7351229 7339098 2026-04-08T08:38:44Z Beninho 865 /* Regreso */ 7351229 wikitext text/x-wiki {{Grupo artístico}} '''The Lemonheads''' é unha banda de [[rock alternativo]] [[Estados Unidos de América|estadounidense]] formada na cidade de [[Boston]] en [[1986]]. O seu líder e único membro permanente é o guitarrista e vocalista [[Evan Dando]]. En [[1997]] a banda deixou de tocar e no ano [[2005]] Evan decidiu retomar o proxecto e editou ''[[The Lemonheads (álbum)|The Lemonheads]]'' en [[2006]]. == Historia == === Primeiros anos === [[Evan Dando]], [[Ben Deily]] e [[Jesse Peretz]] formaron The Lemonheads na súa adolescencia cando asistían á Commonwealth School en [[Boston]]. Orixinalmente a banda chamábase The Whelps, ata que a inspiración chegoulles dun tipo de larpeirada, que segundo Dando era "doce no interior e amargo no exterior".<ref>{{Cita web|título=20 Years On: The Lemonheads' Its A Shame About Ray Revisited|url=https://thequietus.com/opinion-and-essays/anniversary/the-lemonheads-its-a-shame-about-ray/|páxina-web=The Quietus|data=2011-11-30|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-GB}}</ref> O grupo gravou e autoeditou un EP de 7" chamado ''Laughing All the Way to the Cleaners'',<ref>{{Cita web|título=Lemonheads singles|url=https://www.evandando.co.uk/lemonheadsingles|páxina-web=Evan Dando & The Lemonheads|data-acceso=2019-03-20|lingua=en-US|data-arquivo=21 de marzo de 2019|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190321101945/https://www.evandando.co.uk/lemonheadsingles|url-morta=yes}}</ref> e o seu primeiro concerto foi o día [[18 de agosto]] de [[1986]].<ref>{{Cita web|título=Evan Dando|url=https://www.youtube.com/watch?v=vnWvvERm6L4|data=2010-05-06|data-acceso=2019-03-20|apelidos=INTHEMINDOFTV}}</ref> Despois do instituto, Dando matriculouse na Skidmore College pero non puido manter as súas notas e deixou as clases para continuar coa súa carreira musical. A banda asinou co selo local Taang! Records e editou con el os álbums ''[[Hate Your Friends]]'' ([[1987]]), ''[[Creator]]'' ([[1988]]) e ''[[Lick]]'' ([[1989]]), con Deily e Dando compartindo as voces principais e as composicións.<ref name=":0">{{Cita web|título=Lemonheads albums|url=https://www.evandando.co.uk/lemonheadsalbums|páxina-web=Evan Dando & The Lemonheads|data-acceso=2019-03-20|lingua=en-US|data-arquivo=21 de marzo de 2019|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190321101932/https://www.evandando.co.uk/lemonheadsalbums|url-morta=yes}}</ref> Inicialmente tamén compartían as tarefas de guitarra principal e batería, pero cando isto se volveu inviable, contrataron baterías como Doug Trachten, John Strohm e Mark Natola para completar a formación. Como os tres álbums foron compilados a partir de varias sesións de gravación dende 1986 en diante, as formacións de cada álbum variaron considerablemente dunha canción a outra. O grupo gozou dunha boa cantidade de tempo de emisión na radios universitarias e fíxose popular no tempo da aparición da escena [[indie rock]], ata que Deily deixou a banda en [[1989]]. Dando recrutou entón a [[David Ryan]] para a batería e asinou co grande selo [[Atlantic Records]], editando o álbum ''[[Lovey]]'' en agosto de [[1990]].<ref name=":0" /> A cabalo entre o [[punk rock]], o [[Música country|country]] e o [[heavy metal]], ''[[Lovey]]'' apareceu un ano antes do éxito comercial do [[grunge]], e non conseguiu entrar nas listas nin producir ningunha canción con difusión seria. === Chegada da fama === Dando marchou a [[Australia]] para compoñer algúns temas cos seus amigos [[Nic Dalton]] e [[Tom Morgan]]. Esas canción foron a base para o álbum ''[[It's a Shame about Ray]]'', que os lanzaría cara ao gran público. Mentres tanto, Jesse Peretz deixou a música e comezou unha carreira na fotografía e o cine; permanecería como fotógrafo da banda e, finalmente, dirixiría vídeos musicais, programas de televisión e longametraxes. [[Juliana Hatfield]] substituíu a Peretz no grupo, encargándose do baixo e os coros. Hatfield deixaría The Lemonheads pouco despois de gravar o álbum para fundar a súa propia banda, Juliana Hatfield Three, e sería substituída no baixo por Nic Dalton. Unha versión de "[[Mrs. Robinson]]" (gravada para promover o lanzamento do vídeo e o 25 aniversario de ''[[O graduado|The Graduate]]'') lanzouse como sinxelo e fixo que tivesen moita cobertura nos medios. Esta versión tamén se usou no filme ''[[Wayne's World 2]]'' e no filme de [[Martin Scorsese]] de 2013 ''[[The Wolf of Wall Street (filme de 2013)|The Wolf of Wall Street]]''. Cando o álbum foi reeditado, o tema foi incluído ao final do ''tracklist''.<ref name=":1">Strong, Martin C. (2000). ''The Great Rock Discography'' (5th ed.). Edinburgh: Mojo Books. pp. 563-564. ISBN 1-84195-017-3</ref> A banda gozou dalgún éxito nas radios universitarias e de cara ao público xeral. A canción que dá título ao álbum, "It's a Shame About Ray", tamén tivo éxito comercial. Malia a popularidade do [[grunge]], Dando confundiu aos fans e á súa propia nai ao baixar os amplificadores no álbum, segundo lle dixo ao escritor de ''Guitar World'' Jim Beaugez: "Buscabamos un son de radio AM. Soaba moi diferente; destacou naquel momento. A miña nai dixo: 'Que estades facendo? O voso tipo de música volveuse moi popular. Por que o estades cambiando?' Estaba preocupada".<ref>{{Cita web|título=“My mom said, ‘What are you doing? Your kind of music has gotten popular. Why are you changing it?’ I thought it was a good idea – just like Mrs. Robinson was a bad idea”: The Lemonheads’ Evan Dando on the art of cover versions|url=https://www.guitarworld.com/artists/guitarists/evan-dando-lemonheads-love-chant|páxina-web=Guitar World|data=2025-12-02|data-acceso=2026-01-02|lingua=en|nome=Jim|apelidos=Beaugez}}</ref> Durante os anos [[1992]] e [[1993]] a faciana de Dando apareceu en bastantes portadas de revistas, e foi incluído na lista das 50 persoas máis fermosas da revista ''[[People]]''.<ref>{{Cita web|título=It's Not So Tough Being Beautiful : Yes, Evan Dando, head Lemonhead, was one of People magazine's 50 most beautiful people. That's no reason to pity him, because his band is burning up the college charts and definitely hot with the Sassy set|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-11-07-ca-54041-story.html|páxina-web=Los Angeles Times|data=1993-11-07|data-acceso=2026-01-02|lingua=en-US}}</ref> Agora composta por Dando, Dalton e Ryan, a banda renomeouse oficialmente de "Lemonheads" a "The Lemonheads" antes da publicación do seu seguinte traballo. En outubro de [[1993]] editaron o álbum ''[[Come on Feel the Lemonheads]]''.<ref name=":0" /> Aínda que xa non tocaba o baixo, Hatfield si que apareceu como corista en moitas das cancións. O álbum tamén contou coa participación do guitarrista de steel [[Sneaky Pete Kleinow]] e dos cantantes [[Belinda Carlisle]] e [[Rick James]]. Foi un álbum exitoso con cancións como "Big Gay Heart" e "It's About Time". A banda gozou dun modesto éxito no público, esta vez co sinxelo "[[Into Your Arms]]" (o seu éxito máis alto nas listas do Reino Unido ata a data).<ref name=":1" /> A escritora Robyn St. Clare fixera a primeira gravación desta canción en 1990 como parte de Love Positions con Nic Dalton.<ref>{{Cita web|título=Into Your Arms|url=https://www.youtube.com/watch?v=dEGsnyXhWHA&list=RDdEGsnyXhWHA|data=2023-07-25|data-acceso=2026-03-21}}</ref> [[Ficheiro:Evan Dando, the Lemonheads performing in New York City in 2005.jpg|miniatura|Evan Dando en 2005]] Dando fixo amizade con [[Oasis (grupo musical)|Oasis]] e apareceu nos concertos da banda. A esas alturas os problemas de Dando coas drogas comezaban a facerse evidentes. Nunha entrevista perdeu a súa voz despois de fumar [[Crack (droga)|crack]], e el admitiu ter un problema de adicción.<ref>{{Cita web|título=Q 1993|url=https://www.evandando.co.uk/q93|páxina-web=Evan Dando & The Lemonheads|data-acceso=2019-03-21|lingua=en-US|data-arquivo=21 de marzo de 2019|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190321101929/https://www.evandando.co.uk/q93|url-morta=yes}}</ref> A banda fixo unha pausa e Dando entrou en rehabilitación. En [[1996]] Dando reformou The Lemonheads cunha formación completamente nova, contando con [[John Strohm]] (antes en Blake Babies e que xa tocara a bantería nos primeiros anos do grupo), [[Murph]] (ex-[[Dinosaur Jr.]]) e o baixista [[Bill Gibson]] (antes na banda australiana Eastern Dark). Esta formación editou o álbum ''[[Car Button Cloth]]'', que amosaba o lado máis escuro de Dando.<ref name=":0" /> A banda contribuíu a ''Schoolhouse Rock! Rocks'', un álbum tributo de 1996 para o creador de ''[[Schoolhouse Rock!]]'', Thomas G. Yohe, que contiña remakes de moitas cancións populares da serie; os Lemonheads ofreceron a súa versión de "My Hero Zero". Anteriormente, a banda xa contribuíra a un álbum tributo a [[Kiss]], gravando a canción de 1977 "Plaster Caster" para ''Kiss My Ass: Classic Kiss Regrooved'' (1994). The Lemonheads xirou con bastante éxito durante o ano [[1997]] e realizou o seu último concerto no británico ''Reading Festival'' antes de entrar en inactividade. [[Evan Dando]] continuou dando concertos en solitario. === Hiato === Atlantic Records editou o recompilatorio ''[[The Best Of The Lemonheads]]'' en agosto de [[1998]]. Entre os anos [[1998]] e [[2004]] [[Evan Dando]] fixo algunhas xiras en solitario tocando cancións da banda, pero nunca se confirmou unha reunión oficial. Durante este tempo, Dando editou un álbum ao vivo, ''[[Live at the Brattle Theatre]]'', no [[2001]], e un álbum en solitario, ''[[Baby I'm Bored]]'', no [[2003]]. Tamén co-escribiu o tema "The Last High" con [[Courtney Taylor-Taylor]] de [[The Dandy Warhols]] paro o álbum ''[[Welcome To The Monkey House]]'' da banda de Courtney. === Regreso === Despois de nove anos sen gravar, no verán do [[2005]] anunciaron que a banda se reformara para gravar, incorporando a [[Bill Stevenson]] e a [[Karl Alvarez]], membros de [[The Descendents]]. Esta formación foi flutuando, e pola banda tamén pasaron nesa época [[George Berz]] ([[Dinosaur Jr.]]) á batería e [[Josh Lattanzi]] ao baixo. O [[14 de setembro]] do [[2005]], Dando, Stevenson e Lattanzi realizaron dous concertos no Shepherds Bush Empire de [[Londres]] como parte das series ''ATP Don't Look Back'', onde tocaron o álbum ''[[It's a Shame About Ray]]'' enteiro. En abril do [[2006]] a banda asinou un contrato coa discográfica [[Vagrant Records]], coa cal editaron o álbum ''[[The Lemonheads (álbum)|The Lemonheads]]'' o día [[26 de setembro]] dese ano. O disco conta coa colaboración de Garth Hudson e [[J Mascis]] nalgúns dos temas. Para promovelo, Dando xirou polo [[Reino Unido]], [[Europa]] e os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] a finais de ano cunha banda formada por [[Vess Ruhtenberg]] (baixo) e [[Devon Ashley]] (batería) do grupo The Pieces. Nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] tiveron como abreconcertos a [[Vietnam and Hymns]]. O grupo tocou coa mesma formación durante os anos [[2007]] e [[2008]]. Coa formación que gravou o disco, Alvarez e Stevenson, dando tocou nunha pequena xira estadounidense de 20 datas a finais do [[2007]]. O cofundador Ben Deily graduouse na [[Universidade de Harvard|Universidade Harvard]] mentres The Lemonheds se reformaba. No presente traballa como director creativo asociado na industria da publicidade. O seu grupo de power pop/punk, Varsity Drag, completou unha xira europea por 25 cidades entre xaneiro e febreiro de 2007 interpretando material propio e algunhas composicións de Deily dos primeiros catro traballos de The Lemonheads releases. Varsity Drag continuou tocando periodicamente, polo menos ata o ano 2018, na área de Boston.<ref>{{Cita web|título=Varsity Drag|url=https://www.facebook.com/VarsityDrag/app/2405167945|páxina-web=www.facebook.com|data-acceso=2020-09-28|lingua=gl}}</ref> En marzo de [[2008]] apareceu unha edición ''deluxe'' do seu álbum de [[1992]] ''[[It's a Shame About Ray]]'', lanzada polo selo Rhino Records.<ref>{{Cita web|título=Lemonheads full length, reissue due next year|url=https://www.punknews.org/article/26558/lemonheads-full-length-reissue-due-next-year|páxina-web=www.punknews.org|data-acceso=2020-09-28|lingua=en|apelidos=Punknews.org}}</ref> Esta ten demos, caras-b e un DVD co material que aparecera previamente no VHS ''Two Weeks In Australia'', que amosaba imaxes da súa xira por este país despois do lanzamento do álbum. Para promover a reedición, Dando, Ruhtenberg e Ashley interpretárono enteiramente en varios concertos entre marzo e maio do [[2008]]. Posteriormente a banda marchou a [[Europa]] con Vess Ruhtenberg e P. David Hazel (batería). O [[23 de xuño]] do [[2009]] The Lemonheads editou ''[[Varshons]]'', unha colección de once versións, con temas de [[Gram Parsons]], [[Wire]], [[GG Allin]] e [[Christina Aguilera]]. O álbum conta coa colaboración de [[Kate Moss]], que canta en "Dirty Robot", e da actriz [[Liv Tyler]], que fai un dueto no tema de [[Leonard Cohen]] "Hey That's No Way To Say Goodbye".<ref>{{Cita web|título=Kate Moss guests on new Lemonheads album|url=https://www.nme.com/news/music/the-lemonheads-8-1318379|páxina-web=NME|data=2009-03-27|data-acceso=2026-04-08|lingua=en-GB|nome=Laura|apelidos=Ferreiro}}</ref> Malia que varios sitios web informaran dunha data de lanzamento para o 13 de setembro de 2008, o álbum non se lanzou nesa data. Máis tarde, nunha entrada de blog na páxina de MySpace da banda, Dando insinuou un lanzamento en marzo de 2009. O 27 de marzo de 2009, anunciouse que ''Varshons'' se lanzaría o 23 de xuño a través de The End Records. En setembro de 2010 os Lemonheads anunciaron unha xira de catro datas por Australia interpretando as trece cancións do álbum de 1992 ''[[It's a Shame about Ray]]'', ademais dunha selección de cancións doutros álbums.<ref>{{Cita web|título=The Lemonheads To Tour 'It's A Shame About Ray'|url=https://www.pedestrian.tv/music/the-lemonheads-to-tour-its-a-shame-about-ray/|páxina-web=PEDESTRIAN.TV|data=2010-09-28|data-acceso=2026-04-08|lingua=en-US}}</ref> O 7 de febreiro de 2012 a banda lanzou ''Hotel Sessions'' a través do selo Hall of Records/Breath of Saltwater, unha gravación íntima que documenta unha noite de domingo que Evan Dando pasou gravando novas cancións só cunha guitarra acústica (e algúns comentarios reveladores) nunha habitación de hotel en Bondi Beach, Australia. As 14 cancións inclúen algunhas que nunca chegaron a un álbum oficial dos Lemonheads, pero Dando dio: "o 'Into Your Arms' que fixen aquí é mellor que o do álbum (gústame de todos os xeitos)".<ref>{{Cita web|título=The Lemonheads|url=http://www.thelemonheads.net/|páxina-web=www.thelemonheads.net|data-acceso=2026-04-08}}</ref> == Discografía == {| class="wikitable" |- ! Álbum !! Ano !! Selo |- | ''[[Hate Your Friends]]'' || [[1987]] || [[Taang! Records]] |- | ''[[Creator]]'' || [[1988]] || Taang! Records |- | ''[[Lick]]'' || [[1989]] || Taang! Records |- | ''[[Lovey]]'' || [[1990]] || [[Atlantic Records]] |- | ''[[It's a Shame About Ray]]'' || [[1992]] || Atlantic Records |- | ''[[Come on Feel the Lemonheads]]'' || [[1993]] || Atlantic Records |- | ''[[Car Button Cloth]]'' || [[1996]] || Atlantic Records |- | ''[[The Lemonheads (álbum)|The Lemonheads]]'' || [[2006]] || Vagrant/Polydor |- | ''[[Varshons]]'' || [[2009]] || The End |- | ''[[Varshons 2]]'' || [[2019]] || [[Fire Records]] |} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === {{Commonscat|The Lemonheads}} * [https://web.archive.org/web/20160704151404/http://www.thelemonheads.net/ Páxina oficial da banda] (en inglés) {{Lemonheads}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Lemonheads}} [[Categoría:Grupos musicais de rock alternativo]] [[Categoría:Grupos musicais de Boston, Massachusetts]] [[Categoría:Grupos musicais formados en 1986]] [[Categoría:Grupos musicais separados en 1997]] [[Categoría:Grupos musicais reunidos en 2005]] [[Categoría:Artistas de Vagrant Records]] [[Categoría:Artistas de Atlantic Records]] 97besh93wrmq9nr92v2xwubojpwzk3n 10 51251 7351067 644983 2026-04-07T19:31:31Z Imxavitooh 10599 7351067 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" |Lugares da parroquia de [[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón|Vilachá de Salvadur]] no concello da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] ([[provincia de Lugo]])|| |- |align=center| [[A Abelaira, Vilachá, A Pobra do Brollón|A Abelaira]] | [[A Eirexa, Vilachá, A Pobra do Brollón|A Eirexa]] | [[Trasmonte, Vilachá, A Pobra do Brollón|Trasmonte]] | [[Vilachá, Vilachá, A Pobra do Brollón|Vilachá]] |} <noinclude>[[Categoría:Caixas de lugares da Pobra do Brollón|Vilacha]]</noinclude> 0rqtwo8dfi7yc44puw831cshujifb2j 10 51484 7351074 1558785 2026-04-07T19:34:50Z Imxavitooh 10599 7351074 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" |Lugares da parroquia de [[Pino, A Pobra do Brollón|Pino]] no concello da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]] ([[Provincia de Lugo|Lugo]])|| |- |align=center| [[Corral da Gándara, Piño, A Pobra do Brollón|Corral da Gándara]] | [[O Lugar, Piño, A Pobra do Brollón|O Lugar]] | [[O Pacio, Piño, A Pobra do Brollón|O Pacio]] | [[Requeixo, Piño, A Pobra do Brollón|Requeixo]] | [[Suhortos, Piño, A Pobra do Brollón|Suhortos]] | [[Vales, A Pobra do Brollón|Vales]] |} <noinclude>[[Categoría:Caixas de lugares da Pobra do Brollón|Piño]]</noinclude> 6mvydc8440orhpc64dkiqdcgoczec38 0 54381 7351048 6215746 2026-04-07T18:11:18Z ~2026-21567-22 168721 /* Influencia */ 7351048 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Matthias Grünewald''' (de nome real probábel '''Mathis Gothart Nithart'''), naceu talvez en [[Wurtzbourg]], en [[Baviera]], cara [[1475]]–[[1480]] e morreu en [[Halle (Saxe-Anhalt)|Halle]], en [[Saxe-Anhalt]], en [[1528]], foi un [[Pintura|pintor]] e [[Hidráulica|enxeñeiro hidráulico]] [[Alemaña|alemán]] do [[Renacemento]], contemporáneo de [[Albrecht Dürer]]. == Biografía == === A identidade do pintor === [[Ficheiro:Mathis Gothart Grünewald 036.jpg|Retablo de Issenheim, A encarnación do fillo de Deus («Concerto dos Anxos») <br /><small>c. 1512-1515, Óleo sobre táboa<br />Museo de Unterlinden, [[Colmar]]</small>|miniatura|dereita|200px]] A identidade de Matthias Grünewald é aínda incerta. Este nome foille posto, de xeito un tanto arbitrario, por [[Joachim von Sandrart]] (1606–1688), «o [[Giorgio Vasari|Vasari]] alemán», que, logo de case un século de esquecemento pouco menos que total, redescúbreo e fala del no seu voluminoso ''Teutsche Academie der Edlen Bau-, Bild- und Mahlerey-Künste'' ([[Enciclopedia]] dos arquitectos, escultores e pintores alemáns) de [[1675]]. Por outra banda, coñécenselle varios tipos de sinaturas – ''MGN'' con G en M, e N lateral ; ''MGN'' con G en M, e N superposta; ''MG'' con G en M e mais ''Mathis'' — que contribúen á confusión que existe sobre o seu nome auténtico: chamábase Gothart — ''o piadoso'' — apelidado Neithart — ''o tristeiro'' — ou á inversa?. Outros documentos testemuñan os seus contratos como enxeñeiro hidráulico para o xove [[arcebispo de Mainz]], [[Albrecht de Brandenbourg]] (1490-1545) ou, tamén, para o arcebispo Uriel von Gemmingen de [[Aschaffenbourg]], nos que tanto é denominado Gothart, como Neithart. Eses mesmo contratos mostran, por outra banda, que as competencias como enxeñeiro deben ser entendidas nun sentido laxo, pois van desde o perforado para pozos, como a instalación de bombas e mesmo a construción dun fogón. == A obra == Atribúense na actualidade, con certeza, a Matthias Grünewald dez obras, das cales varias son polípticos, e 35 debuxos, que andan repartidas en varias coleccións europeas e americanas. O primeiro dos seus lenzos, de autoría incontestada, é o emotivo "Ultraxe de Cristo", datado no ano [[1503]] e conservado na ''[[Alte Pinakothek]]'' de [[Múnic]], que estilisticamente está ben achegado á pintura [[Pintura gótica|gótica]] tardía do val do [[Río Rhin|Rhin]]. Mais a súa obra máis célebre é, sen dúbida, o [[retablo de Issenheim]], que é obra emblemática das coleccións do [[Museo de Unterlinden]] en [[Colmar]]. === O seu universo pictórico === [[Ficheiro:Grünewald, Matthias - Concert of Angels (detail) - c. 1515.jpg|miniatura|1515]] A obra de Grünewald, de temática exclusivemente relixiosa, tanto no que sobrevive, como no que chegou a nós por testemuñas, pertence á época de transición entre o gótico tardío e o [[Renacemento]], e está marcada por un misticismo que bordea, ás veces, o alucinatorio. Devela un simbolismo tomado directamente das visións de santa [[Bríxida de Suecia]], entón moi lidas. A riqueza en escenas estrañas, cheas de detalles apenas comprensíbeis e transcendidos por unha técnica cegadora, tanto a nivel de acabados cromáticos como nos volumes, nos relevos e nas superficies, é acompañado dun manexo moi libre e desconcertante das perspectivas e as relacións de tamaños que contribúen a aumentar o efectivismo. Esta dicotomía entre técnica e construción do espazo, que culmina no panel central do retablo de Issenheim, cuxa parte esquerda é comunmente denominada ''O concerto dos anxos'', non se puido explicar satisfactoriamente até que foron redescubertos os escritos da devandita mística sueca, máis ou menos pola mesma época en que Fraenger redescubría «[[Malleus Maleficarum|O martelo das bruxas]]» para reinterpretar a [[Hieronymus Bosch]], artista ao que se ten comparado Grünewald, pola riqueza do imaxinario fantástico e a fascinación pola crueldade, e todo aquilo que hai en común entre o minucioso e gracioso [[Flandres|flamengo]] e o alemán, nidiamente máis físico e plástico, sobre todo na facilidade de planeamento indicado antes. Mais Grünewald é máis que nada famoso polas súas visións punzantes do sufrimento de [[Xesús de Nazaret|Cristo]], especialmente nas súas catro crucifixións: as de [[Basilea]], [[Washington DC]], [[Colmar]] e [[Karlsruhe]] , ás que o seu ''Escarnio de Cristo'' (Múnic) ou o ''Cristo con a cruz ás costas'' (Karlsruhe), non lles ceden máis que un pouco en termos de énfase e violencia crúa. === Influencia === Non se coñecen discípulos nin sucesores directos do seu taller, porén Grünewald inspirou a algúns pintores [[expresionismo|expresionistas]] do século XX e outros, así [[Max Beckmann]], [[Otto Dix]] (que estivo preso durante a [[primeira guerra mundial]] preto de Colmar), [[Picasso]] (na serie das ''Crucifixións''), [[Max Ernst]] (''Tentación de santo Antonio'') e [[Francis Bacon (artista)|Francis Bacon]] (''Tres estudos de figuras ao pé dunha crucifixión''). O grande compositor alemán [[Paul Hindemith]] dedicou ao artista unha das súas óperas máis ambiciosas, ''[[Mathis der Maler (Hindemith)|Mathis der Maler]]'' (''Mathis o pintor''), o que lle valeu ser cualificado polos [[Nazismo|nazis]] de «[[bolxevique]] musical», o que o fixo exiliarse aos [[Estados Unidos de América]]. {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Grunewald, Matthias}} [[Categoría:Pintores de Alemaña]] [[Categoría:Pintores do século XVI]] [[Categoría:Pintores do Renacemento]] [[Categoría:Finados en 1528]] 2gmhax2tkzcgs1rn1lasi6l955yhrvi 0 56172 7351111 7341995 2026-04-07T20:08:32Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351111 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {| border="1" cellspacing="0" align="right" cellpadding="2" |----- ! bgcolor="pink" | Platysternidae |----- ! bgcolor="pink" | [[Clasificación científica]] |----- | {| align="center" |----- | [[Reino (bioloxía)|Reino]]: || [[Animalia]] |----- | [[Phylum (bioloxía)|Filo]]: || [[Chordata]] |----- | [[Clase (bioloxía)|Clase]]: || [[Reptilia]] |----- | [[Orde (bioloxía)|Orde]]: || [[Testudines]] |----- | [[Orde (bioloxía)|Suborde]]: || [[Cryptodira]] |----- | [[Familia (bioloxía)|Superfamilia]]: || [[Kinosternoidea]] |----- | [[Familia (bioloxía)|Familia]]: || '''Platysternidae''' |} |----- ! bgcolor="pink" | [[Xénero (bioloxía)|Xénero]] |----- | * ''[[Platysternon]]'' |} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Criptódiros]] k1jwfesup59xgkebiauo4xgrdku1fbg 0 58495 7350999 7349664 2026-04-07T16:08:19Z Alfonso Márquez 1987 /* Definicións e análises */ texto traducido desde a wiki . [[en:Ideology#Definitions and analysis]] 7350999 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{1000 artigos icona título|materia=Plástica e audiovisual}} {{sen notas}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Bolchevisme vs fascisme (propaganda poster).jpg|miniatura|200px|Propaganda Fascista que dice: ''"As fechorías do bolxevismo en 1919; Os beneficios do fascismo en 1923..."'']] Nas [[ciencias sociais]], unha '''ideoloxía'''<ref>{{DRAG|ideoloxía}}</ref> é un conxunto [[norma social|normativo]] de emocións, ideas e crenzas colectivas que son compatibles entre si e están especialmente referidas á conduta social humana. As ideoloxías describen e postulan modos de actuar sobre a realidade colectiva, xa sexa sobre o [[sistema]] xeral da [[sociedade]] ou nun ou varios dos seus sistemas específicos, como o [[Economía|económico]], [[sociedade|social]], [[ciencia|científico-tecnolóxico]], [[político]], [[cultura]]l, [[moral]], [[relixión|relixioso]], medioambiental ou outros relacionados co ben común. O historiador español [[José Luís Rodríguez Jiménez]] definiu a ideoloxía como «un universo de [[valor (ética)|valores]] ou conxunto de ideas que reflicten unha [[Cosmovisión|concepción do mundo]], codificados nun corpo doutrinal, co obxectivo de establecer canles de influencia e de xustificación dos seus intereses [do grupo social ou político que o sostén]:).{{Harvnp|Rodríguez Jiménez|1997|p=16}} As ideoloxías adoitan constar de dous compoñentes: unha representación do sistema, e un programa de acción. A representación proporciona un punto de vista propio e particular sobre a realidade vixente, observándoa desde unha determinada perspectiva composta por emocións, percepcións, crenzas, ideas e razoamentos, a partir do cal analizase e comparase cun sistema real ou ideal alternativo, finalizando nun conxunto de xuízos críticos e de valor<ref>{{Cita libro |apelidos=Lonergan |nome=Bernard |título=Insight, estudio sobre la comprensión humana |ano=1999 |editorial=Sígueme |isbn=84-301-1295-2 |páxinas=422-424}}</ref> que expoñen un punto de vista superior á realidade vixente. O programa de acción ten como obxectivo achegar no posible o ''sistema real'' existente ao ''sistema ideal'' pretendido. Pola súa receptividade fronte ao cambio, hai ideoloxías que pretenden a conservación do sistema —[[conservadorismo|conservadoras]]—, a súa transformación radical e súbita —[[Revolución|revolucionarias]]—, o cambio gradual —[[Reformismo|reformista]]s—, ou a readopción dun sistema previamente existente —[[Reacción (política)|restaurativas]]—. Pola súa orixe, alcance e propósito, as ideoloxías poden desenvolverse gradualmente a través da observación, o diálogo, o axuste mutuo e o consenso sobre o que é considerado socialmente correcto, desviado ou daniño, ou ben ser impostas (mesmo por medio da [[violencia]]) por un grupo dominante especialmente interesado en xerar influencia, condución ou control colectivo, sen distinción se este é un [[grupo social]], unha [[institución]], ou un [[movemento político]], [[movemento social|social]], relixioso ou [[movemento cultural|cultural]] ou se o seu propósito céntrase en promover o ben común ou un interese particular. O concepto de ideoloxía diferénciase do de [[cosmovisión]] (''Weltanschauung'') en que este se proxecta a unha [[civilización]] ou sociedade enteira, nese caso está relacionado co concepto de [[ideoloxía dominante]], cando esta abarca todos os sistemas específicos da sociedade e é compartida por unha ampla maioría da poboación. Pola súa natureza colectiva, o concepto de cando en cando restrínxese ao modo de pensar dun [[individuo]] illado ou particular. == Orixe do termo == [[File:Antoine-Louis-Claude Destutt de Tracy.png|miniatura|150px|[[Antoine Destutt de Tracy]] acuñou o termo ''ideoloxía''.]] O termo '''ideoloxía''' foi formulado por [[Antoine Destutt de Tracy]] (''Mémoire sur la faculté de penser'', [[1796]]), e orixinalmente denominaba á '''ciencia que estuda as [[idea]]s''', o seu carácter, a orixe e as leis que as rexen, así como as relacións cos [[signo]]s que as expresan. Medio século máis tarde, o concepto dótase dun contido combativo por [[Carlos Marx]], para quen a ideoloxía é o conxunto de ideas (erróneas na súa maior parte) cuxa relación coa [[realidade]] é menos importante que o seu obxectivo, que é evitar que os oprimidos perciban o seu estado de [[opresión]]. Desde un punto de vista ou outro, o concepto adquire unha tinguidura pexorativa do que non se desprendeu. == Historia == O termo «ideoloxía» e o sistema de ideas asociado a el foron desenvolvidos en 1796 por [[Antoine Destutt de Tracy]] (1754-1836), quen concretou as súas ideas mentres se atopaba en prisión (de novembro de 1793 a outubro de 1794) á espera de xuízo durante o [[Terror (Francia)|Reinado do Terror]] da {{circa|1793}} xullo de 1794. Durante o seu encarceramento, leu as obras de Locke e [[Étienne Bonnot de Condillac]].<ref>{{cita libro|last1= Vincent|first1= Andrew|url= https://books.google.com/books?id=igrwb3rsOOUC&pg=PA1|title= Modern Political Ideologies|data= 2009|publisher= John Wiley & Sons|isbn= 978-1-4443-1105-1|page= 1|language= en|data-acceso=30 de marzo do 2026|archive-date= 3 de agosto de 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200803163747/https://books.google.com/books?id=igrwb3rsOOUC&pg=PA1}}</ref> Coa esperanza de sentar unhas bases sólidas para as ciencias [[moral]] e [[política]], Tracy acuñou o termo «ciencia das ideas», baseandose en dous elementos: (1) as [[Sentido (bioloxía)|sensacións]] que experimentan as persoas ao interactuar co mundo material; e (2) as ideas que se forman nas súas mentes por mor desas sensacións. Tracy concibiu a «ideoloxía» como unha [[Liberalismo#Filosofía|filosofía liberal]] que defendería a [[liberdade individual]], a [[propiedade]], o [[mercado libre]] e os límites constitucionais ao [[Poder (social e político)|poder político]] do Estado. Sostén que, entre estes aspectos, «ideoloxía» é o termo máis xenérico, xa que a «ciencia das ideas» tamén abarca o estudo da súa expresión e dedución.<ref name="kennedy" /> O [[Caída de Robespierre|golpe de estado]] que derrocou a [[Maximilien de Robespierre]] en xullo de 1794 permitiu a Tracy continuar co seu traballo.<ref name="kennedy">{{cita novas |last= Kennedy |first= Emmet |data= Jul–Sep 1979 |title= "Ideology" from Destutt De Tracy to Marx |xornal= Journal of the History of Ideas |volume= 40 |issue= 3 |pages= 353–368 |jstor= 2709242 |doi= 10.2307/2709242 }}</ref>{{cr|data=xaneiro 2025}} Tracy reaccionou ante a fase terrorista da revolución (durante o réxime napoleónico, de 1799 a 1815, no marco das [[guerras napoleónicas]]){{clarify | reason = O Reinado do Terror de 1793 a 1794 precedeu á era napoleónica (1799-1815)|data=xaneiro de 2025}} tentando elaborar un sistema [[Racionalidade|racional]] de ideas co que contrarrestar os impulsos [[Irracionalidade|irracionais]] da turba que case o destruíron. Unha fonte temperá posterior para o significado case orixinal de "ideoloxía" é a obra de Hippolyte Taine sobre o [[Antigo Réxime]], ''As orixes da Francia contemporánea'' (''Les Origines de la France Contemporaine''), volume I (1875). Describe a "ideoloxía" como algo semellante ao ensino de filosofía a través do método socrático, aínda que sen ampliar o vocabulario máis alá do que o lector xeral xa posuía e sen os exemplos de observación que a ciencia práctica requiriría. Taine identifícaa non só con Tracy, senón tamén co seu medio, e inclúe a Condillac como un dos seus precursores. [[Napoleón I de Francia|Napoleón Bonaparte]] (1769–1821) chegou a considerar a «ideoloxía» como un termo despectivo, que adoitaba lanzar contra os seus adversarios liberais no «[[Instituto de Francia]]» de Tracy.{{cr|data=xaneiro de 2025}} Segundo a reconstrución histórica de [[Karl Mannheim]] sobre os cambios no significado de «ideoloxía», o significado moderno da palabra xurdiu cando Napoleón utilizouna para describir aos seus opoñentes como «os ideólogos».<ref>{{Cita libro |last=Mannheim |first=Karl |title=Ideology and Utopia |data=1929 |pages=72}}</ref>. A obra principal de Tracy, ''Os elementos da ideoloxía'' ({{lang | fr | ''Élémens d'idéologie''}}, publicada entre 1804 e 1815), traduciuse pronto ás principais linguas europeas. No século posterior ás formulacións de Tracy, o termo «ideoloxía» oscilou entre connotacións positivas e negativas. Cando os gobernos posnapoleónicos adoptaron unha postura [[Reacción (política)|reaccionaria]], o concepto influíu nos pensadores italianos, españois e rusos que comezaran a autodenominarse «liberais» e que tentaron reavivar a actividade revolucionaria a principios da década de 1820, incluídas as sociedades dos [[carbonarios]] en Francia e Italia e os [[Revolta Decembrista|decembristas en Rusia]]. [[Karl Marx]] (1818-1883) adoptou o sentido negativo do termo que lle daba Napoleón, utilizándoo nos seus escritos, nos que nunha ocasión describiu a Tracy como un ''fischblütige Bourgeoisdoktrinär'' (un ''doutrinario burgués de sangue de peixe'').<ref>[[Antoine Destutt de Tracy|de Tracy, Antoine Destutt]]. [1801] 1817. ''Les Éléments d'idéologie'', (3rd ed.). p. 4, as cited in [[Karl Mannheim|Mannheim, Karl]]. 1929. "The problem of 'false consciousness.'" In ''Ideologie und Utopie''. 2nd footnote.</ref> Desde entón, o termo perdeu parte da súa connotación pexorativa (a rutina do [[eufemismo]]), e converteuse nun termo neutro na análise das diferentes [[Liberdade de pensamento|opinións políticas]] e puntos de vista dos [[Grupo social|grupos sociais]].<ref>[[Terry Eagleton|Eagleton, Terry]] (1991) ''Ideology: An Introduction'', Verso, p. 2</ref> Aínda que Marx situou o termo no contexto da [[loita de clases]] e a dominación,<ref>Tucker, Robert C (1978). ''The Marx-Engels Reader'', W. W. Norton & Company, p. 3.</ref><ref>Marx, ''MER'', p. 154</ref> outros consideraban que era un elemento indispensable do [[funcionalismo estrutural|funcionamento institucional]] e da [[cohesión social|integración social]].<ref>Susan Silbey, [http://www.credoreference.com/entry/cupsoc/ideology "Ideology"]. {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20210601042925/https://search.credoreference.com/content/entry/cupsoc/ideology/0 |date= 2021-06-01 }}. ''Cambridge Dictionary of Sociology''.</ref> En paralelo ás ideas rusas postsoviéticas sobre as [[:en:Mono-ideology|monoideoloxías]] de (por exemplo) o [[monoteísmo]], [[Walter Brueggemann]] (1933-2025) analizou a «extensión ideolóxica» en contextos históricos relixiosos e políticos.<ref> {{cita libro |last1 = Brueggemann |first1 = Walter |author-link1 = Walter Brueggemann |editor-last1 = Brueggemann |editor-first1 = Walter |editor-link1 = Walter Brueggemann |editor-last2 = Stroup |editor-first2 = George W. |editor-link2 = George Stroup |data = 1 de xaneiro de 1998 |chapter = 'Exodus' in the Plural (Amos 9:7) |title = Many Voices, One God: Being Faithful in a Pluralistic World : in Honor of Shirley Guthrie |url = https://books.google.com/books?id=9I0HRC46744C |lugar = Louisville, Kentucky |publisher = Westminster John Knox Press |pages = 16, 28 |isbn = 9780664257576 |data-acceso=30 de marzo do 2026 |cita =[...] a extensión ideolóxica da «unicidade» de Yahvé para incluír a «unicidade» de Israel, o que denominarei «monoideoloxía». [...] Así como o Deuteronomio é unha forza principal da monoideoloxía no xudaísmo antigo, é posible concluír que o calvinismo foi unha forza primaria da monoideoloxía na historia cristiá moderna debido á súa insistencia na soberanía de Deus, que moi a miúdo vai da man da hexemonía socioeconómica e política. }} </ref> ==Definicións e análises== Existen moitos tipos diferentes de ideoloxías, entre elas as [[política|políticas]], as [[Problema social|sociais]], as [[Epistemoloxía|epistemolóxicas]] e as [[ética|éticas]]. As análises recentes tenden a postular que a «ideoloxía» é un «sistema coherente de ideas» que se basea nuns poucos supostos básicos sobre a realidade que poden ter ou non unha base factual. A través deste sistema, as ideas convértense en patróns coherentes e repetitivos mediante as eleccións [[:en:Subjectivity and objectivity (philosophy)|subxectivas]] continuas que realizan as persoas. Estas ideas serven como semente ao redor da cal crece o [[pensamento]] posterior. A crenza nunha ideoloxía pode ir desde a aceptación pasiva até a defensa fervente. Definicións, como as de [[Manfred Steger]] ([[:en:Manfred B. Steger|en]]) e [[Paul James (académico)|Paul James]] ([[:en:Paul James (academic)|en]]), fan fincapé tanto na cuestión dos patróns como nas afirmacións [[Continxencia|continxentes]] sobre a verdade. Escribiron: "As ideoloxías son conxuntos estruturados de ideas e conceptos imbuídos de normas, que inclúen representacións particulares das relacións de poder. Estes mapas conceptuais axudan ás persoas a orientarse na complexidade do seu universo político e transmiten afirmacións sobre a verdade social".<ref>[[Paul James (academic)|James, Paul]], and [[Manfred Steger]]. 2010. [https://www.academia.edu/4510893 ''Globalization and Culture, Vol. 4: Ideologies of Globalism''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200429234210/https://www.academia.edu/4510893/Globalization_and_Culture_Vol._4_Ideologies_of_Globalism_2010_ |date=2020-04-29 }}. Londres: [[SAGE Publications|Sage]].</ref> Nas obras de George Walford e Harold Walsby leváronse a cabo estudos sobre o concepto de ideoloxía en si mesmo (máis que sobre ideoloxías concretas) baixo o nome de «[[:en:Systematic ideology|ideoloxía sistemática]]», nos que se tenta explorar as relacións entre a ideoloxía e os [[sistema social|sistemas sociais]]. David W. Minar describe seis formas diferentes nas que se utilizou a palabra «ideoloxía»:<ref>{{cita novas | last1 = Minar | first1 = David W | year = 1961 | title = Ideology and Political Behavior | url = | xornal = [[Midwest Journal of Political Science]] | volume = 5 | issue = 4| páxinas = 317–31 | doi = 10.2307/2108991 | jstor = 2108991}}</ref> # Como un conxunto de determinadas ideas con certo tipo de «contido», normalmente [[Normativa|normativo]]; # Como a «forma ou estrutura [[Consistencia (lóxica)|lóxica interna]]» que as ideas teñen dentro dun conxunto; # Polo papel que desempeñan as ideas na «[[Relación social|interacción social humana]]»; # Polo papel que desempeñan as ideas na «[[Estructura organizacional|estrutura dunha organización]]»; # Como significado, cuxo propósito é a «[[persuasión]]»; e # Como o «locus» da [[Relación social|interacción social]]. Para Willard A. Mullins, o concepto de «ideoloxía» debe distinguirse dos conceptos relacionados (pero distintos) de "[[utopía]]" e "mito histórico". Unha ideoloxía componse de catro características básicas:<ref>{{cita novas | last1 = Mullins | first1 = Willard A | ano = 1972 | title = On the Concept of Ideology in Political Science | url = | xornal = [[American Political Science Review]] | volume = 66 | issue = 2| páxinas = 498–510 | doi = 10.2307/1957794 | jstor = 1957794 }}</ref> # debe exercer influencia sobre a [[cognición]]; # debe ser capaz de orientar as [[avaliación]]s dun; # debe proporcionar orientación para a acción; e # debe ser loxicamente coherente. == Socioloxía e ideoloxía == [[Ficheiro:Photograph_of_President_Reagan_giving_a_speech_at_the_Berlin_Wall,_Brandenburg_Gate,_Federal_Republic_of_Germany_-_NARA_-_198585.jpg|miniatura|upright|Ideoloxías enfrontadas: [[Ronald Reagan]] dá un discurso flanqueado por bandeiras fronte ó [[muro de Berlín]], 1987. A [[porta de Brandeburgo]], á súa vez, lémbranos o uso da [[Arte]] para xustificar a construción do [[Estado]], coma neste caso [[Prusia]]-[[Alemaña]]]] Falamos de ideoloxía cando unha [[idea]] determinada é amplamente compartida conscientemente por un [[grupo social]] nunha sociedade. Ás veces é un trazo fortemente [[Identidade (filosofía)|identitario]], de forma similar á [[relixión]], a [[nación]], a [[clase social]], o [[identidade sexual|sexo]]... Ademais os membros do grupo ideolóxico admiten ou non que determinado individuo pertence ó grupo segundo comparta ou non certos presupostos ideolóxicos básicos. A ideoloxía interpreta e xustifica os actos persoais ou colectivos dos grupos ou [[clases sociais]], a cuxos intereses serve, e explica a realidade dunha forma asumible e tranquilizadora para que poida manterse a [[interpretación]] ou [[xustificación]] previa tal como estaba no [[imaxinario]] individual e colectivo, independentemente da circunstancia real. Do estudo da ideoloxía encárgase a [[socioloxía do coñecemento]], cuxo presuposto básico é que as maneiras de ver o mundo varían socialmente dunha sociedade a outra e dentro de sectores diferentes da mesma sociedade. == Concepto marxista de ideoloxía == [[Ficheiro:Karl Marx.jpg|miniatura|150px|[[Karl Marx]] postula que a ideoloxía dominante dunha sociedade é parte integrante da súa superestrutura.]] Tal coma o [[materialismo histórico]] define o concepto, a '''ideoloxía''' forma parte da [[superestrutura (marxismo)|superestrutura]], xunto co [[sistema político]], a [[relixión]], a [[arte]] e o [[Dereito|campo xurídico]]. Segundo a interpretación clásica, está determinada polas condicións materiais das relacións de produción ou [[estrutura]] económica e social e o reflexo que produce é denominado "falsa conciencia". O papel da ideoloxía, segundo esa concepción marxista da historia, é actuar de lubricante para manter fluídas as relacións sociais, proporcionando o mínimo [[consenso]] social necesario mediante a [[xustificación]] do predominio das [[Clase social|clase]]s dominantes e do [[poder]] político. Entre os marxistas que se dedicaron ó estudo da ideoloxía, ou fixeron comentarios significativos sobre o tema, están [[Karl Marx|Marx]] e [[Engels]], [[Lukács]], [[Althusser]], [[Gramsci]], [[Theodor Adorno]] e, máis recentemente, [[Slavoj Žižek]]. Malia que comunmente adoita falarse dunha teoría da ideoloxía homoxénea do marxismo, ligada ó esquema base-superestrutura, existen numerosas variacións teóricas que tratan este tema. Algúns analistas da teoría da ideoloxía marxista, por exemplo [[Terry Eagleton]], chegaron a afirmar que nos escritos do propio [[Karl Marx|Marx]] existen teorías diferentes sobre o punto. Durante a etapa stalinista da [[URSS]], o marxismo quedou reducido ó [[materialismo dialéctico]] (ou ''diamat'') e á chamada ''concepción materialista da historia''. Estas doutrinas, codificadas e pouco cuestionables, eran ensinadas academicamente, cunha sección mesma na [[Academia de Ciencias]]. Para os marxistas occidentais, e especialmente para os historiadores de orientación non ortodoxa, que adoita chamarse ''marxiana'', sobre todo en [[Francia]] e [[Inglaterra]] (máis ou menos ligados á renovación historiográfica de mediados do [[século XX]] que supuxo a [[Escola de Annales]]), é imposible explicar a historia dun xeito tan determinista. Desde ese punto de vista, adoitan atoparse na [[historiografía]] interpretacións da ideoloxía no sentido que a inadecuación da '''ideoloxía dominante''' a novas condicións ou a aparición de '''ideoloxías alternativas''' que entran en competencia con ela, produce unha [[crise ideolóxica]]. Así adoita admitirse que, aínda que desde un punto de vista marxista clásico adoita herético, cando unha ideoloxía dominante non cumpre eficazmente a súa función fai aumentar a tensión social ([[loita de clases]]) que contribúe á [[crise]] dun [[modo de produción]] e a súa transición ó seguinte. == O século das ideoloxías == Foi unha expresión do filósofo [[Jean Pierre Faye]] (1998).<ref>Faye 1998</ref> O termo Ideoloxía, reservado no [[século XIX]] ó debate intelectual , convértese no [[século XX]] no vehículo de grandes movementos sociais e de pensamento, sobre o soporte de grandes masas que son adoutrinadas polos novos [[Medio de comunicación de masas|medios de comunicación]], a [[propaganda]], a [[violencia]] e a [[represión]]. No período de entreguerras as ideoloxías políticas enfrontadas son [[fascismo]] e [[comunismo]] fundamentalmente, aínda que do [[século XIX]] sobreviviran o [[liberalismo]] na súa versión democrática (fronte ó que ambos se definen), o [[conservadorismo]], o [[socialismo]] democrático, o [[anarquismo]] e os [[nacionalismo]]s. [[Feminismo]], [[pacifismo]], [[ecoloxismo]] e os movementos pola [[racismo|igualdade racial]] e o recoñecemento da [[identidade sexual]] son ideoloxías non estritamente políticas, con forte vocación transformadora da sociedade. O mundo relixioso semella estar ausente da maior parte das novas visións do mundo (en alemán Weltsanschauung) ata a fin do século XX, cando [[André Malraux]] profetizou pouco antes de morrer (1976): ''o século XXI será relixioso ou non será''. É cedo para confirmalo, pero desde aquela o [[integrismo|cristianismo integrista]], tanto católico como protestante e o [[fundamentalismo|fundamentalismo islámico]] renováronse (personalizados en [[Xoán Paulo II, papa|Xoán Paulo II]], [[Ronald Reagan]] e o [[Ayatollah Khomeini]]) e encontraron acomodo na xustificación ideolóxica de todo tipo de intereses, tanto nos países desenvolvidos (onde vai máis alá do interclasismo da [[Democracia cristiá]] de posguerra) coma nos subdesenvolvidos (onde substitúe ó [[tercermundismo]] dominante no período da descolonización ou á [[teoloxía da liberación]] dos anos [[1970]]). O mesmo ocorre co nacionalismo [[hindú]]. O [[europeísmo]] ou [[movemento europeo]] entrou nunha clara crise ideolóxica da que é síntoma a incapacidade de definición dos valores e as fronteiras continentais nos debates da [[Crise europea tralos noes franceses e holandeses á Constitución Europea|Constitución]] ([[2005]]). === O pensamento feble === Por outra parte, desde as décadas de 1980 e 1990, o concepto de ideoloxía sofre unha desvalorización pola súa inadecuación a novos [[Paradigma (ciencia)|paradigma]]s intelectuais emerxentes, coma o [[deconstrutivismo]] ([[Jacques Derrida]]), ou o máis xenericamente chamado [[posmodernismo|posmodernidade]], que propoñen un [[pensamento feble]] ([[Gianni Vattimo]]), en certo modo unha ideoloxía flexible e acomodable ás situacións de cambio desconcertante que ocorren no período de final de século e milenio (especialmente a caída do muro de Berlín). Nese contexto cultural enténdese a formulación do concepto da [[terceira vía]] ([[Anthony Giddens]]), unha adaptación á [[globalización]] e o [[liberalismo]] económico triunfante desde posicións [[socialdemócrata]]s (o [[laborismo]] británico de [[Tony Blair]] ou mesmo a presidencia de [[Bill Clinton]]) que na práctica é unha aproximación a moitas concepcións do [[conservadorismo]]. == Uso pexorativo do termo == En moitas ocasións úsase o concepto '''ideoloxía''' para desprestixiar a un sistema de pensamento ou concepción do mundo (ou mesmo a un autor ou un texto, dicindo deles que están ideoloxizados). A diferenza dunha máis neutral '''toma de posición''' que exprese o punto de vista presente dunha persoa ou un grupo, ante unha situación nova, despois de ter avaliado as distintas opcións existentes. Este uso pexorativo de ideoloxía enténdea coma un discurso que * posúe un conxunto de solucións pre-establecidas para os problemas que quixera superar. * é '''dogmática''', producindo no enfrontamento partidista (posicións políticas ou relixiosas). * acompáñase do '''proselitismo''' e, en graos extremos, do '''adoutrinamento'''. Ideoloxía é, por tanto, '''o froito do pensamento sometido ó [[prexuízo]].''' === Dogmatismo das ideoloxías === As ideoloxías ven o mundo coma algo estático. Á por este feito que calquera ideoloxía se ve a si mesma coma a depositaria das ideas que poden resolver calquera problema da sociedade, xa sexa presente ou futuro. Isto converte á ideoloxía nun [[dogmatismo]], pois péchase ideas dos demais como posible fonte de solucións ós problemas que se formulan no día a día. === Ideoloxías camiño ó Totalitarismo === En casos extremos, unha ideoloxía pode levar a negar a posibilidade de disentir, dando por verdade irrefutable os seus postulados. Chegados a este punto de considerar a ideoloxía como verdade irrefutable,ábrese o camiño ó [[totalitarismo]] (que tamén podería dar paso a unha [[Teocracia]]). Calquera que disinta pasa a ser un problema para a sociedade, pois vai contra a verdade [[dogmática]] que proclama a ideoloxía. === Ideoloxía como paradoxo === Se a mellor definición é a máis simple, daquela poderiamos sentenciar: IDEOLOXÍA, dise do discurso que se refire a si mesmo dicindo "eu non son ideoloxía". Coma en todo hai graos, algúns discursos resúmense en: "todos os discursos son ideoloxía menos este". Mesmo o [[prexuízo]] pode entenderse (en termos [[Evolución|evolucionistas]]) coma unha conduta adaptativa. Pois ben, teremos que supoñer que a ideoloxía (entendida pexorativamente) é unha '''resposta adaptativa''': permite a existencia dos seres humanos en sociedades homoxeneizantes, que necesitan un máximo de comportamentos unitarios e un mínimo de discrepancia. As ideoloxías non se escriben en letras de bronce, son tan cambiantes coma calquera fenómeno histórico. Non pode facerse pensamento sen ideoloxía, sería coma a pomba de [[Kant]], que cre que voaría máis facilmente se a privaran do aire que a frea. Os mesmos conceptos clásicos e convencionais de [[liberdade]] e de [[individuo]] entendidos desde a conceptulización do liberalismo son construcións ideolóxicas da sociedade de [[mercado]] que tende a establecer o [[capitalismo]], desde que nace nas cidades medievais ata que se impón na [[Revolución Industrial]]. As mesmas ideoloxías que se fan chamar "da liberdade" (liberalismo, democracia representativa) son tan ideolóxicas e queren impoñer un concepto do ser humano e das relacións sociais e económicas tanto coma a [[Escolástica (filosofía)|escolástica]] foi a ideoloxía do [[feudalismo]] ou o pensamento grecorromano o foi di [[escravismo]]. Ningún relato, discurso ou toma de posición pode prescindir de elementos ideolóxicos. Nin sequera a [[ciencia]] se libra disto ([[Thomas Kuhn]]) aínda que represente un fenomenal avance na historia das ideas xusto porque o único que di de si mesma é que non establece verdades fixas e só pretende achegarse de forma provisional á realidade ([[Karl Popper]]). == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === * Capdevilla, Néstor. [https://web.archive.org/web/20070929042526/http://www.marcialpons.es/fichalibro.php?id=100782128 ''El concepto de ideología'']. Buenos Aires: Nueva Visión. 2006 * Eagleton, T. ''Ideología: Una introducción''. Barcelona: Paidós. 10. C. Geertz. 2000. * {{Cita libro|título=El siglo de las ideologías|apelidos=Faye|nome=Jean Pierre|editorial=Ediciones del Serbal|ano=1998|ISBN=84-7628-254-0|ref=harv|lugar=Barcelona|serie=Colección "La Estrella Polar", nº 13|lingua=es|outros=Tradución de Juan Carlos García-Borrón}} * Horkheimer, Max. ''La función de las ideologías''. Taurus. * Laclau, Ernesto. ''Política e ideología en la teoría marxista''. Siglo XXI. * Lenk, Kurt. ''El concepto de ideología''. Amorrortu. * Minogue, Kenneth. [https://web.archive.org/web/20071208161126/http://www.acceder.buenosaires.gov.ar/es/buscador/creator:Minogue,+Kenneth ''La teoría pura de la ideología'']. Grupo Editor Latinoamericano. 1988 * Quintanilla, Miguel A. ''Ideología y ciencia''. Fernando Torres. * {{Cita libro |apelidos=Rodríguez Jiménez |nome=José Luis |ligazón-autor=José Luis Rodríguez Jiménez |título=La extrema derecha española en el siglo XX |ano=1997 |editorial=Alianza Editorial |isbn=84-206-2887-5 |lugar=Madrid}} * [[Göran Therborn|Therborn, Göran]]. ''La ideología del poder y el poder de la ideología''. Siglo XXI. * Žižek, S. [http://www.lacan.com/zizek-ideologia1.htm ''Ideología: Un mapa de la cuestión'']. ===Outros artigos=== * [[Civilización]] ===Ligazóns externas === * [http://www.autodidactproject.org/guidideo.html Ideology Study Guide] {{Política}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Ideoloxías]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Ciencias sociais)]] s47cmmullvgi2dvorfcjq7op52hlrcb 0 58648 7351032 7350125 2026-04-07T17:22:01Z Alfonso Márquez 1987 /* Variedades */ texto traducido desde a wiki .[[es:Tambor#Variedades]] 7351032 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Produto}} Un '''tambor'''<ref>{{DRAG|tambor}}</ref> é un [[instrumento de percusión]] pertencente á familia dos [[membranófono]]s<ref name=grove>{{cita libro|título=The New Grove Encyclopædia of Music and Musicians|edition=2nd|first=George|last=Grove|author-link=George Grove|editor=Stanley Sadie|editor-link=Stanley Sadie|data=xaneiro de 2001|editorial=Grove's Dictionaries of Music|pages=Volume 5, pp638–649|isbn=978-1-56159-239-5|title-link=Grove Dictionary of Music and Musicians}}</ref> segundo o sistema de clasificación de [[Hornbostel-Sachs]]. Consta dunha [[caixa de resonancia]], xeralmente de forma [[cilindro|cilíndrica]], e unha, ou dúas [[:es:Membrana elástica|membranas]], chamadas [[parche]]s, que cobren as aperturas da caixa. Doutra banda, e sobre todo no [[Vulgarismo|linguaxe coloquial]], a palabra tambor aplícase tamén a outros instrumentos de percusión que non son membranófonos senón [[idiófono]]s; son exemplos o ''tambor de corte'' ou ''tambor de madeira'' que en realidade é un tronco baleiro;<ref>Gran Enciclopedia de la música</ref>ou tamén, en inglés, o ''[[steel drum]]'' (traducido: ''tambor de aceiro'') que tamén é un [[idiófono]]. De aquí poderíase deducir que é máis determinante para que se considere un tambor o feito da percusión máis que o que posúa membranas vibrantes. Xeralmente, para soar, o tambor é golpeado no parche coa [[man]] ou con algún obxecto, comunmente [[baqueta]]s; aínda que tamén se pode percuti-la caixa ou o canto superior da mesma. Os tambores poden tocarse individualmente, cun só intérprete, e algúns tambores, como o [[djembé]], case sempre se tocan desta maneira. Outros tocanse normalmente en conxuntos de dous ou máis, todos tocados por un só intérprete, como os [[bongó]]s e os [[timbal]]es. Varios tambores diferentes, xunto cos [[Címbalo|pratos]], forman a [[Batería (instrumento musical)|batería]] moderna básica. En xéneros musicais como o [[música rock|rock]] ou o [[jazz]], a maior parte dos tambores utilizados están no conxunto de instrumentos coñecido como [[batería (instrumento musical)|batería]]. Os tambores son os instrumentos musicais máis antigos e omnipresentes do mundo, e o seu deseño básico mantívose practicamente sen cambios durante miles de anos.<ref name=grove/> Ademais do seu uso estritamente musical, pode empregarse como medio de comunicación para transmitir avisos a persoas distantes. ==Usos== Os tambores tócanse normalmente golpeándoos coa man, cun mazo axustado a un pedal ou cunha ou dúas baquetas con ou sen acolchado. Utilízase unha gran variedade de baquetas, incluíndo baquetas de madeira e baquetas con mazas brandas de fieltro no extremo. No jazz, algúns baterías utilizan escobillas para obter un son máis suave e silencioso. En moitas culturas tradicionais, os tambores teñen unha función simbólica e utilízanse en cerimonias relixiosas. Os tambores utilízanse a miúdo na [[musicoterapia]], especialmente os tambores de man, debido á súa natureza táctil e ao seu fácil uso por parte dunha ampla variedade de persoas.<ref>{{Cita novas | last= Weiss | first= Rick | title= Music Therapy | newspaper= The Washington Post | issue= Jul 5, 1994 | url= https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72257976.html?dids=72257976:72257976&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=JUL+05%2C+1994&author=Rick+Weiss&pub=The+Washington+Post&desc=MUSIC+THERAPY&pqatl=google | data= 5 de xullo de 1994 | data-acceso=24 de xuño do 2025 | archive-date= 10 de febreiro de 2013 | archive-url= https://web.archive.org/web/20130210003117/http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/72257976.html?dids=72257976:72257976&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=JUL+05,+1994&author=Rick+Weiss&pub=The+Washington+Post&desc=MUSIC+THERAPY&pqatl=google }}</ref> Na década de 2000, a batería tamén se utilizou como unha forma de realizar exercicio aeróbico, o que se coñece como [[:en:cardio drumming|batería cardiovascular]].<ref name="Loncaric 2022 j598">{{cita web | last=Loncaric | first=Denis | title=What is Cardio Drumming? | website=DRUM! Magazine | data=2022-02-22 | url=https://drummagazine.com/cardio-drumming/ | data-acceso=24 de xuño do 2025}}</ref><ref name="Drumming Review 2019 u851">{{cite web | title=Cardio Drumming: Lose Weight While Playing Drums? | website=Drumming Review | date=2019-04-27 | url=https://drummingreview.com/cardio-drumming/ | data-acceso=24 de xuño do 2025 | data-arquivo=04 de decembro de 2023 | url-arquivo=https://web.archive.org/web/20231204202742/https://drummingreview.com/cardio-drumming/ | url-morta=yes }}</ref> Na [[música popular]] e o [[jazz]], "batería" adoita referirse a un [[Batería (instrumento musical)|kit de batería]] ou un conxunto de tambores (con algúns [[Címbalo|pratos]], ou no caso dos xéneros máis duros de [[música rock]], moitos pratos), e o "[[tamborileiro|batería]]" á persoa que os toca. A percusión adquiriu mesmo un status divino en lugares como [[Burundi]], onde a «[[karyenda]]» era un símbolo do poder do rei.<ref>{{Cita web|url=https://ich.unesco.org/es/RL/la-danza-ritual-del-tambor-real-00989|título=La danza ritual del tambor real|editorial= UNESCO|data-acceso=24 de xuño do 2025|data=11 de decembro de 2014|páxina-web=Fundación Sur}}</ref> == Historia == [[Ficheiro:Gu Hongzhong's Night Revels, Detail 6.jpg|miniatura|upright|Percusionistas chinos tocando o tambor (século XII).]] [[Ficheiro:MocheDrum.jpg|miniatura|upright|Vasilla da [[cultura moche]] que amosa un tambor. Colección do museo Larco, Lima.]] Os tambores empréganse dende as eras máis remotas da humanidade. Crese que os primeiros tambores foron troncos ocos de árbores tocados cos pés ou con garabullos. Porteriormente, cando o ser humano aprendeu a cazar e as peles de animais pasaron a ser utlizadas na fabricación de roupas e outros obxectos, decatáronse que ao estricar un pé sobre o tronco o son producido era máis agudo. Os [[macaco]]s golpean obxectos de xeito rítmico para demostrar dominio social e parece ser procesado de xeito similar no seu [[cerebro]] cá vocalización, suxerindo unha orixe evolucionaria dos tambores como forma de [[comunicación (linguaxe)|comunicación]] social.<ref>{{Cita publicación periódica | last1 = Remedios | first1 = R | last2 = Logothetis | first2 = NK | last3 = Kayser | first3 = C | title = Monkey drumming reveals common networks for perceiving vocal and nonvocal communication sounds | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 106 | issue = 42 | páxinas = 18010–5 | ano = 2009 | pmid = 19805199 | pmc = 2755465 | doi = 10.1073/pnas.0909756106 }}</ref> Outros [[primate]]s fan ruídos de tambores golpeando o seu peito ou aplaudindo,<ref>{{Cita publicación periódica | last1 = Clark Arcadi | first1 = A | last2 = Robert | first2 = D | last3 = Mugurusi | first3 = F | title = A comparison of buttress drumming by male chimpanzees from two populations | journal = Primates; journal of primatology | volume = 45 | issue = 2 | pages = 135–9 | year = 2004 | pmid = 14735390 | doi = 10.1007/s10329-003-0070-8 }}</ref><ref>{{Cita publicación periódica | doi = 10.1007/s10329-009-0130-9 | last1 = Kalan | first1 = AK | last2 = Rainey | first2 = HJ. | year = 2009 | title = Hand-clapping as a communicative gesture by wild female swamp gorillas | url = | journal = Primates | volume = 50 | issue = 3| pages = 273–5 | pmid = 19221858 }}</ref> e [[roedor]]es como a [[rata canguro]] tamén fan sons semellantes usando as súas garras no chan.<ref>{{Cita publicación periódica | last1 = Randall | first1 = JA. | year = 2001 | title = Evolution and Function of Drumming as Communication in Mammals | url = http://intl-icb.oxfordjournals.org/cgi/reprint/41/5/1143 | journal = American Zoologist | volume = 41 | issue = 5 | pages = 1143–1156 | doi = 10.1668/0003-1569(2001)041[1143:EAFODA]2.0.CO;2 | apelidos = | data = | revista = | data-acceso = 18 de xuño de 2017 | urlarquivo = https://archive.today/20120709162747/http://intl-icb.oxfordjournals.org/cgi/reprint/41/5/1143 | dataarquivo = 09 de xullo de 2012 | urlmorta = yes }}</ref> Nas culturas do [[neolítico]] na China, atopáronse tambores feitos de caveiras de [[aligátor]]es, do período 5500–2350 a.C. Segundo os rexistros literarios, os tambores con características xamánicas adoitaban seren empregados en cerimonias rituais.<ref>Liu, Li (2007). ''The Chinese Neolithic: Trajectories to Early States''. Cambridge: Cambridge University Press. 0-521-01064-0, páx. 123</ref> O [[:en:Dong Son drum|tambor de bronce Dong Son]] foi fabricado pola [[cultura dong son]] da [[Idade de Bronce]] do norte de [[Vietnam]]. Entre eles atópase o ornamentado [[:en:Ngoc Lu drum|tambor Ngoc Lu]]. Os tambores exercían nas civilizacións primitivas diferentes papeis. Alén da produción de música para rituais e festas, os tambores, debido á súa gran potencia sonora, tamén se empregaron como medios de [[comunicación (linguaxe)|comunicación]]. Os gregos chamaban a este instrumento ''tympanon'' ou ''typanon'', e os romanos ''[[tympanum]]''. [[Homero]] non mencionou o tambor nin na ''[[Ilíada]]'' nin na ''[[Odisea]]''. En ''[[As Bacantes]]'' de [[Eurípides]], [[Dioniso|Baco]] encargou os seus secuaces capturar os tambores que utilizaban os [[frixios]]. Afirma que estes tambores, foron ''"inventados por min e por [[Rea (deusa)|Rea]] ou a gran nai dos deuses, [[Cibeles]]"''. Noutra pasaxe di que os [[coribantes]] inventárono para el. Entre os gregos críase que os frixios eran os inventores do tambor, mentres que os romanos pensaban que foran os [[sirios]]. O máis probable parece ser que os gregos copiasen algún tambor dos asiáticos e que de aí pasaría aos romanos.<ref name="Rudolph Schevill Cervantes collection"> [http://books.google.cat/books?id=HJI9AQAAIAAJ&pg=RA2-PA3 Buenas anotaciones al Ingenioso e Hidalgo don Quijote de la Mancha, pag.3-4] Bastús y Carrera, Joaquin, </ref> Para os tambores utilizábanse peles de [[touro]] pero máis frecuentemente peles de [[burro|asno]], como [[Gaio Xulio Fedro]] menciona no cuarto libro das súas fábulas. O tambor consistía nun círculo de madeira ou de metal cuberto dunha pel que lle daba a forma dun [[baruto]]. O tambor tocábase algunhas veces con baquetas pero o máis común era coa man e da mesma maneira como se toca o [[pandeiro]], ao cal se parecía moito o tambor dos antigos. Para producir un son máis estrepitoso engadíanse uns ferros de metal e tamén [[campá]]s e [[Axóuxere (obxecto)|axóuxeres]]. O ''tympanum'' pasou a ser o símbolo da feminización, porque o usaban principalmente os homes consagrados a [[Cibeles]]. As tocadoras do tímpano foron tidas por mulleres de malos costumes. En ningún monumento antigo vese un tambor con dúas peles, aínda que existen textos sobre eles en obras do [[Baixo Imperio romano|baixo imperio]]. [[Prudencio]] xa mencionou que coa ''simfonia'' deuse o sinal de ataque na [[batalla de Accio]] (31 a. C).<ref name="Rudolph Schevill Cervantes collection"/> Nos textos [[Biblia|bíblicos]] é posible atopar varias referencias ao tambor; cómpre salientar, no antigo testamento, algúns exemplos: após a pasaxe polo [[mar Vermello]], [[Míriam]] e as mulleres de Israel danzaron ao son de tambores ([[Éxodo]] 15:20). Outras mulleres danzaron con tambores após as vitorias de [[Saúl]] e [[David]] ([[1 Samuel]] 18:6). O [[Libro dos Salmos|Salmo]] 149 (verso 3) incentiva a louvar ao [[Deus|Señor]] con [[arpa]] e [[adufe]]. Unha das cousas que [[Xusto de Canterbury|San Xusto]] desexaba desterrar dos banquetes eran os tocadores de [[Crótalo (instrumento grego)|crótalos]] e de [[pandeiro]]s. [[Isidoro de Sevilla]] escribiu que a ''simfonia'' era un instrumento que se tocaba alternativamente ou ao mesmo tempo polos dous lados e que a mestura dos dous sons graves e agudos formaba unha harmonía moi agradable.<ref name="Pedrell2009"> [http://books.google.cat/books?id=T0CjqTY39HwC&pg=PA432 Diccionario técnico de la música], Pedrell, Felipe, Editorial MAXTOR, isbn 978-84-9761-637-9, pax. 432</ref> [[Ficheiro:Raccolte Extraeuropee - PAM01242 - Perù - Cultura Vicus-Moche.jpg|miniatura|esquerda|upright|Tamborileiro [[Cultura moche|mochica]] equipado con unha [[tinya]]]] A etimoloxía do nome parece indicar que o coñecemento ou uso deste tambor é máis antigo do que xeralmente se cree, é dicir, da época das guerras dos [[sarracenos]] ou mouros. Os mouros foron os primeiros que usaron nos exércitos estes instrumentos que eles denominaban ''al-tambor''. Os [[Timbal|timbais]], instrumento propio da antiga cabalaría e conservado nalgúns lugares de España nas festas populares, son posiblemente tamén invención árabe. Algúns historiadores opinan que os chineses fixeron uso do tambor desde tempos inmemoriais. Úsanse instrumentos parecidos ao tambor tamén en moitos pobos de [[África]]. É indubidable que os pobos ibéricos adoptaron o tambor tomándoo dos árabes xa na [[Idade Media]]. Despois de ser suprimidos durante o reinado de [[Amadeu I de España|Amadeu de Savoia]], o seu uso foi restablecido en 1893 polo xeneral López Domínguez.<ref> Diccionario Enciclopédico popular ilustrado Salvat (1906-1914) </ref> No [[:es:Área cultural andina|área cultural andina]], os tambores eran usados para acompañar cerimonias e festas. Instrumentos como a [[tinya]] eran bastante comúns. Na costa sur, os [[Cultura naza|naza]] desenvolveron o seu [[Tambor Nasca|propio tambor típico]], o cal se caracterizaba polo seu nivel decorativo e escultórico. Actualmente, alén das peles de animais que continúan a seren empregadas nos tambores tradicionais, utilízanse tamén peles sintéticas ou membranas [[plástico|plásticas]], que teñen a vantaxe de sufriren menos coas variacións de temperatura e precisan de menos tensión para produciren sons con bastante calidade. Os tambores empréganse tamén na marcación rítmica de [[marcha (militar)|marchas]] ou na comunicación de comandos militares. == Tipos de tambores == [[Ficheiro:Membrane exampleA.gif|miniatura|upright|Esquema da vibración dunha membrana]] Segundo a clasificación de [[Hornbostel-Sachs|Hornbostel Sachs]], hai dúas grandes tipoloxías de tambores segundo cal sexa a acción que se realiza para que entre en vibración. No primeiro grupo están os tambores percutidos, mentres que no segundo están os de fricción. En realidade, con todo, os segundos, habitualmente, son coñecidos como [[Zambomba|zambombas]] e non son considerados verdadeiros tambores. Así pois, e a pesar do criterio e a clasificación sistemática de Hornbostel Sachs, dedícase este apartado aos tambores (membranófonos) de percusión.<ref> Erich M. Von Hornbostel y Corto Sachs. "Classification of Musical Instruments." Traducido por Anthony Vainas y Klaus P. Wachsmann. The Galpin Society Journal, volume 14, marzo 1961, pp. 3-29, e Musical Instrumentos of the World. Diagram Group. 1976, Pp. 140 - 160</ref> A tipoloxía vén determinada por elementos varios como son: * A forma do resoador * Segundo que se trate dun só tambor ou de grupos de tambores (parellas, habitualmente) * Segundo que se toque coas mans ou ben con algún tipo de baquetas * Segundo a maneira como se fixa e se tensa a membrana En razón da forma do resoador, os tipos que aparecen son: * Tambores en forma de bol, de recipiente. Son os únicos que poden dar un son determinado, os únicos que poden afinarse de maneira precisa. En culturas primitivas abundan os que están feitos de cerámica. Noutras culturas máis avanzadas é habitual atopar tambores de metal. Atópanse dentro deste grupo os [[Timbal de concerto|timbais]] [[orquestra]]les. Máis aló destes, son moi comúns en [[África]] central, en [[Costa do Marfil]] e, en xeral, en todo o continente ([[Sudán]], [[Ghana]], etc.). Unha das variantes máis simples e estendidas en África utiliza como resoador unha [[cabaza]]. Entre os [[Pobo venda|venda]] é moi utilizado o tambor ''ngoma''. En América atópanse no [[Perú]], en [[Novo México]] e na [[Pobo wixárika|cultura do peyote]]. Tamén é común na [[India]]: un dos dous tambores que integra a [[Tobá (instrumento de percusión)|taboa]] é deste tipo e está feito de metal. A parella de tambores de bol que é común no mundo árabe e que é coñecida co nome de ''naqara'' –e que ten abundante iconografía europea medieval– é o antecesor dos [[Timbal de concerto|timbais]] orquestrais que se desenvolveron en Europa a partir do [[século XV]]. <gallery> Ficheiro:Khmer drum 01.jpg|Tambor khmer, denominado Skor. [[Bengala Occidental|Bengala]], [[India]] Ficheiro:SignalDrum.jpg|Tambores para enviar sinais, do sueste do [[Senegal]] </gallery> * Tambores que algúns denominan cilíndricos e outros, tubulares. Son os máis abundantes. Poden ter unha membrana ou dúas, e poden ser abertos ou pechos polo seu extremo oposto ao da membrana única ou principal.{{refn|group="n."| Segundo os autores que estamos a seguir, tamén se clasifican dentro deste grupo algúns tipos que teñen un resoador que non é exactamente cilíndrico, mentres que outros autores<ref name="Sin-nombre-p2CP-1">Musical Instruments of the World. Diagram Group, 1976.</ref> considéranos como grupos separados.}} Esta denominación vén do feito que a maioría de tambores teñen unha membrana de forma circular; por iso tamén se consideran cilíndricos aqueles que teñen as paredes rectas, aínda que a forma da membrana non sexa exactamente circular, senón máis ben triangular (como o caso do isigubu de Suráfrica)<ref name="Sin-nombre-p2CP-1"/> ou mesmo cadrada. Entre estes hai os seguintes: * Tambores exactamente cilíndricos. É a imaxe máis habitual do que é un tambor para a maioría das persoas, no imaxinario colectivo, e correspóndese á tipoloxía da maioría dos tambores que se utilizan na música europea, tanto na [[música tradicional|tradicional]], como na [[música popular|popular]] e na [[música clásica|clásica]]. No primeiro grupo está o [[tamborí]], que se toca xunto co [[flabiol]] á [[copla]], o [[:es:Tabal (instrumento)|tabal]] que acompaña a [[dulzaina]] en [[Valencia]] e a maioría de tambores que acompañan as [[frauta|frautas de tres buracos]]. Entre os segundos, a maioría dos [[membranófono]]s que forman parte da [[Batería (instrumento musical)|batería]]: o [[goliat]], os [[High tom|tomtom]]s, a [[Caixa (instrumento musical)|caixa]] e o [[bombo]]. E no terceiro grupo, todos os membranófonos orquestrais excepto os timbales: a [[Caixa (instrumento musical)|caixa]] e o [[bombo]], principalmente. Á parte, tamén se atopan noutras moitas culturas: entre os nativos de [[América do Sur|Suramérica]] e de [[América do Norte|Norteamérica]], en todo o continente africano, con exemplos destacados en [[Nixeria]], [[Costa do Marfil]] ou Suráfrica. Tamén en [[Asia]] hai tambores deste tipo (no [[Xapón]], na [[India]], en [[Balí]] ...) e en Oceanía (en [[Illa de Nova Guinea|Nova Guinea]], por exemplo). O máis frecuente é que estes instrumentos teñan dúas membranas, a pesar de que se afai a tocar só unha, excepto no caso dos que se dispoñen co cilindro en sentido horizontal e as membranas aos lados, verticalmente. En Occidente, é o caso do bombo, cando menos cando intervén en músicas itinerantes. <gallery> Ficheiro:El Flabiolaire Olot 2008.jpg|Flabiol e [[tamborí]]. Ficheiro:Xeremiers2.jpg|[[Tamborí]] (popularmente ''tamborino''), de Mallorca. Ficheiro:Mehter davul.jpg|Tambores por unha banda de xanízaros turcos. Ficheiro:DolçainaiTabal Tales.jpg|Tabal e dulzaina de Valencia Ficheiro:Djun.jpg|Dundunba, de Gambia Ficheiro:Inca raymi.jpg|Festa dos [[Imperio Inca|Inca]]. As mulleres atópanse tocando [[tinya]]s. Ficheiro:Tambour.jpg|Tambor tradicional francés Ficheiro:Drummers Lupa Siena.jpg|Tambores segundo o modelo renacentista, nunha festa en [[Siena]], Italia. Ficheiro:Military drums in Muzeum Zagłębia.JPG|Tambores militares no museo Zagłębia, Polonia. Ficheiro:Falleres i fallers drums.jpg|Tambores nas festas das [[falla]]s de Valencia. Ficheiro:World's Largest Drum of Great Drum Museum.jpg|O tambor máis grande do mundo no museo de Takanosu. Ficheiro:BassDrumToath98-crop.png|Bombos nunha banda na rúa. Ficheiro:Korean dance-Samgomu Ogomu-02.jpg|Danza coreana titulada Samgomu, que se executa cun tambor. Ficheiro:Spazzole-brushes.jpg|A caixa, no jazz e outros estilos adoita tocarse cun cepillo de arame. Ficheiro:Indian dholi.jpg|Tambor dholi, da India. Ficheiro:Chandeboy.jpg|Tamborakshagana, de Chande, na India. Ficheiro:Kathakali drummer.jpg|Tambor que se emprega no xénero musical e de baile Kathakali, da India. Ficheiro:Korea-Haeinsa-23.jpg|Un monxe toca o tambor antes da liturxia nun templo budista Chogye, de Corea. Ficheiro:ChineseDrums.jpg|Tambor chinés para a danza do León. Ficheiro:Mounted concert bass drum.jpg|Bombo de orquestra. Ficheiro:Union Musical de Bigastro en Viernes Santo 2012.jpg|Caixa e bombo dunha banda tocando na rúa. Ficheiro:Humphriespipeandtabor.png|Tambor e frauta de tres buracos empregados para tocar a ''Morris Dance'' de Inglaterra. Ficheiro:La Hues par Congnet Gillis (gros plan).jpg|Tambor militar francés do século XVI. Ficheiro:Sangban.jpg|Tambor Sangban, do África occidental. Ficheiro:Bundesarchiv Bild 108-212-40, Kamerun, Musiker in Mora.jpg|Músicos de Moura, No [[Camerún]] nunha fotografía do 1911. Ficheiro:Maloya01.jpg|Tambor da [[Departamento de Reunión|Illa de Reunión]]. Ficheiro:Surdo22animal.JPG|[[Surdo]], un dos tambores empregados na [[batucada]]. Ficheiro:Music-Surdo.JPG|Outro [[surdo]], este con membrana de plástico. Ficheiro:Repinique.JPG|Repinique, outro dos tambores propios da batucada. Ficheiro:Cuica-profil.JPG|Cuica, tamén da batucada. </gallery> *Tambores [[cono|cónicos]], ou máis exactamente troncocónicos, coa base cun diámetro máis estreitado que a parte superior, na cal se percude. Son moi frecuentes ao continente africano. Entre eles hai o ntenga, de [[Uganda]] ou o koboro de [[Etiopía]]. Igualmente en América desenvolvéronse tambores cónicos (os tambores batá de Cuba ou os dos indios ijca, entre outros) aos cales se uniron nos últimos séculos os que foron traídos desde África polos escravos. Tamén ao Sueste asiático atópanse , por exemplo en [[Xava (illa)|Xava]] e nas Illas Nias. É habitual que estes tambores teñan unha soa membrana percutible. <gallery> Ficheiro:Mridangam transparent.png|Tambor Mridangam, da música carnática da India. Ficheiro:African rattle drum.jpg|Tambor-axóuxere ou tambor sacudido africano. Ao sacudir, un obxecto que hai no interior pica ás membranas e faias vibrar. Ficheiro:Ashiko.jpg|Tambor ashiko, orixinario de África occidental pero que se atopa en ambos os costados do Atlántico. </gallery> * Tambores en forma de bota ou de barril, máis anchos polo centro que polos bordos (as membranas), e normalmente con dúas membranas, que poden ser do mesmo diámetro, se o tambor ten un perfil simétrico, ou de diámetros diferentes, se o ten asimétrico. Son especialmente habituais no sueste asiático ([[Camboxa]], [[Xava]] ...) e na India, a pesar de que tamén hai en África, en América do Sur e no Xapón (algúns tambores ''[[daiko]]'' como o ''tsuri daiko'' ou l{{'}}''ou-daiko''. Tamén se atopan entre estes as [[Conga (instrumento musical)|congas]], propias da música [[América Latina|latinoamericana]] e os [[bongos]] que son unha versión popularizada e máis moderna. <gallery> Ficheiro:Brazil hand drum.jpg|Tambor de man, con mango, do Brasil. Ficheiro:Palaver-Trommel in Kamerun.jpg|Tambor palaver, do Camerún. Ficheiro:Khol treble.jpg|Tambor khol, de Bengala, na India. Ficheiro:Giant Taiko Drum Nagoya.jpg|Gran tambor Taiko, a Nagoya, Xapón. Ficheiro:2006-06-03 Congas1.JPG|Congas. Ficheiro:DK-Bongos.JPG|Unha nova versión, modificada, duns bongos. Ficheiro:Tenryuji drum.jpg|Tambor Tenryuji, do Xapón. Ficheiro:Taiko drum manufacturing.jpg|Fabricando un Daiko. Osaka: Museo dos dereitos:humanos.. Ficheiro:Traditional indonesian drums.jpg|Tambores tradicionais de Indonesia. Ficheiro:2008 ING Taipei Marathon the Drum Team from Wende Elementary School.jpg|Tambores nunha escola elemental de Taipeh. Ficheiro:Buk on table.jpg|Tambor buk, de Corea. Ficheiro:Korea-Buk-02.jpg|Tambor buk, de Corea. Ficheiro:Airman Buk.jpg|Tambor buk, de Corea. Ficheiro:Dendendaiko.jpg|Dedendaiko o tambor de ondas, do Xapón. Ficheiro:Brosen mrdunga.jpg|Tambor Mrdunga, da India. Ficheiro:Beduk Keraton Kasepuhan.jpg|Tambor beduk a Cirebon, Indonesia. Ficheiro:Thai taphon.jpg|Tambor taphon, de Tailandia. Ficheiro:Thavilplayer.jpg|Tambor Thavil, da música carnàtica da India. </gallery> :*Tambores en forma de reloxo de area, é dicir, máis estreitados na parte central do 'cilindro' que nos extremos, onde están as membranas. Son especialmente empregados na África occidental e no Xapón. Entre os primeiros están, por exemplo, o ''kalungu'' de [[Nixeria]] e entre os xaponeses destacan o ''kakko'', o ''tsuzumi'' e algúns tambores [[daiko]] (ou taiko) como o enorme ''da-daiko''. Tamén hai no mundo árabe (en [[Iraq]], [[Turquía]], etc.) e noutras zonas do continente asiático como [[Corea]], [[India]] ou [[Tíbet]]; este último construíase tradicionalmente con dous cranios humanos recortados e contrapostos, feito que lle daba unhas connotacións máxicas; entremedias o sihi ten ligada unha corda a [[baqueta]] que pica alternativamente unha membrana e a outra cando se fai virar rapidamente o tambor. Finalmente, tamén hai tambores deste tipo en [[Nova Guinea]]. Algúns consideran que os tambores batá de Cuba están neste grupo. Algúns destes tambores aproveitan o feito de que a parte central do instrumento sexa máis estreita para concentrar unha parte das cordas que fixan a tensión das membranas, de forma que facendo unha presión variable sobre esta sección do centro pódese modificar a tensión das membranas e con isto modifícase a altura do son que produce. Así producen e modulan os diferentes sons os [[tambor falando|tambores falantes]] de [[Nixeria]]. <gallery> Ficheiro:Kenkeni.jpg|Tambot kenkeni, de África. Ficheiro:Trong dong Dong Son Guimet.jpg|Tambor da cultura Dong Son, de Vietnam (800 a.C.) al Museo Guimet, de París. Ficheiro:Japanese Drum.jpg|Tambor xaponés. Ficheiro:Japanese small hand drum,kotsudumi,katori-city,japan.JPG|Sufrido tambor de man kotsudumi, do Xapón. Ficheiro:TalkingDrum.jpg|Tambor falando de Nixeria. Ficheiro:Tsuzumi.jpg|Tambor Tsuzumi, do Xapón. Ficheiro:M'bung M'bung's.jpg|Dous tambores Sabar do Senegal. Ficheiro:Janggu.jpg|Tambores Janggu, de Corea. Ficheiro:Korean.Music-Janggu-01.jpg|Músicos coreanos con vestidos típicos, tocando o tambor janggu. Ficheiro:Damaru.jpg|Damaru tibetano; antigamente eran construídos con dous cranios humanos recortados. Ficheiro:Musicians of Papua New Guinea.jpg|Músicos de Papúa Nova Guinea. </gallery> :*Tambores en forma de copa, ou de bol ou recipiente, pero cun pé. Os que existen actualmente en Europa como o ''tarabuka'' de [[Grecia]] e o ''[[darbuk]]'' de [[Serbia]] son claramente derivados –tanto pola forma como polo nome- do [[darbuka]] [[música árabe|árabe]], que se pode atopar desde [[Marrocos]] até o centro de Asia con formas, decoracións e materiais diversos. En África Occidental este tipo de tambor está presente en [[Nixeria]], [[Ghana]] e [[Costa do Marfil]]. Nalgúns destes países e no [[Congo (rexión)|Congo]] hai tambores [[antropomorfismo|antropomórficos]]. Igualmente existen en [[Polinesia]], [[Hawai]], e as [[illas Marquesas]]. <gallery> Ficheiro:Djembe2.jpg|[[Djembé]] de África occidental. Ficheiro:Dabakan 05.jpg|Tambor dabacan, de Filipinas Ficheiro:Gitega drums.JPG|Tambores sagrados ''gitega'', de Burundi Ficheiro:Goblet drum 01.jpg|[[Darbuka]] Ficheiro:Bata drums.jpg|Tambores batá, de Cuba. Ficheiro:Djembe, Ghana.jpg|[[Djembé]] de Ghana Ficheiro:1014365-Support for their wrestler-The Gambia.jpg|Tambores de Gambia </gallery> :* Dentro deste grupo, algúns<ref>Musical Instruments of the World. Diagram Group. 1976, Pp. 152</ref> distinguen, adicionalmente, outro subgrupo: os chamados ''tambores longos'', caracterizados polo feito que a lonxitude do cilindro é moito máis grande que o diámetro. Poden ter formas bastante diversas: cilíndricos, de barril, de reloxo de area, de copa, con pé, etc. Atópanse en África ([[Camerún]], [[Congo (rexión)|Congo]], [[Nixeria]], [[Suráfrica]], en [[América]] (entre os indios Talamanca e Chocounos), [[República Popular da China|China]], [[India]], [[Illa de Nova Guinea|Nova Guinea]], [[Polinesia]], etc. <gallery> Ficheiro:Octobans.jpg|Tambores longos nunha batería. Ficheiro:Tambor cilíndrico de dos membranas.jpg|Tambor cilíndrico de dúas membranas, proveniente de Suramérica. Ficheiro:Inde bison muria9471a.jpg|Tambor largo da india. Ficheiro:Sukur6.jpg|Tambores nggu sobre troncos de árbores, da etnia sukur, en Nixeria. Ficheiro:Siam LongDrum.jpg|Tambores longos de Nixeria. </gallery> * [[Tambor de marco|Tambores de marco]]: Consisten nunha ou dúas membranas ligadas e tensadas a un marco sinxelo que afai estar feito dunha peza de madeira delgada que configura unha pequena cavidade que engade un pouco de resonancia á vibración da membrana. Hornbostel e Sachs especifican que o límite para considerar que un tambor é de marco e non é cilíndrico é que a profundidade do corpo sexa menor que o radio da membrana. Tamén fan notar que, isto faría que a [[Caixa (instrumento musical)|caixa]] tivese que ser considerada un tambor de marco, pero, como deriva dos tambores cilíndricos, contémplase dentro daquel grupo. Normalmente son circulares pero tamén hai outras formas, por exemplo os tambores cadrados que se atopan nalgunhas zonas de España e de [[Portugal]]. Tambores destes tipos están asociados aos [[ritual|rituais]] e ao [[xamanismo]] en varias culturas, por exemplo entre os [[esquimó]]s ou os [[Pobo saami|saamis]]; nestes casos é habitual que as membranas teñan decoración de carácter simbólico. Algúns teñen un mango en liña co seu diámetro para suxeitalos, mentres que outros se collen directamente polo marco. Algúns, mesmo, no canto de ser golpeados coa man (a maioría) ou unha [[baqueta]] (son poucos), colgan unhas cordas ao final das cales hai unhas bólas dos lados do marco e contrapostas, que golpean alternativamente unha membrana e a outra cando se fai virar o mango. É o caso, por exemplo, do ''terbang'' e o ''kelontong'' de Xava, e tamén se atopan tambores deste tipo no Tíbet. Atópanse exemplares tamén entre os nativos de Norteamérica, en [[Panamá]], [[Arxentina]], [[Serbia]], na [[India]], etc. Algúns tipos de tambores de marco fan unhas incisións dentro do marco nas cales colocan uns pequenos discos metálicos, por parellas, que se golpean entre eles ao sacudir o tambor. Neste caso trátase dun instrumento mixto, membranófono e [[idiófono]]. Existen moitos exemplos, o máis común dos cales é a [[pandeireta]] propia de España. Modernamente a pandeireta en moitos contextos constrúese en metal e xa perdeu a membrana, de forma que é só un idiófono. Outros exemplares son o ''reshoto'' e o ''buben'', os dous de [[Rusia]], o ''[[tar (instrumento)|tar]]'' en [[Turquía]], e o ''[[riq]]'', o ''[[daf]]'' comúns en varios países árabes. <gallery> Ficheiro:Tambour - Himalaya.jpg|Tambor con mango, do Tíbet. Ficheiro:Tambour et mailloche.JPG|[[Tambor de marco]] e a súa baqueta. Ficheiro:Sami shamanic drum.JPG|Tambores xamánico dos saamis. Ficheiro:Kanjira.jpg|Exemplares de Kanjira, da India. Ficheiro:BayouSS07YellowtribeTwogirlsTambourine.jpg|Pandeireta en Nova Orleans Ficheiro:Dayra player.jpeg|Tambor dayra da Asia central. Fotografía feita entre 1865 e 1872. Ficheiro:Riqq.jpg|[[Riq]] árabe Ficheiro:Daff.jpg|Daff árabe Ficheiro:Bendir.jpg|Bendir árabe. Ficheiro:Bodhran01.jpg|Bodhrán, da música celta, especialmente da irlandesa. Ficheiro:Mari Boine2 Warszawa Sep2007.jpg|A cantante saami Meri Boine, tocando o tambor xamánico saami. </gallery> En canto ao número de tambores, a pesar de que a maioría se tocan sós –é dicir, un único membranófono é considerado o instrumento- tamén hai múltiples exemplos de instrumentos configurados por dous ou máis tambores. Entre os tambores que van por parellas ou por grupos máis numerosos, os dous exemplos máis comúns son o da [[Batería (instrumento musical)|batería]] e o dos [[timbala|timbales]] de orquestra; no primeiro caso trátase de varios tambores cilíndricos combinados con algúns idiófonos; no segundo o número de instrumentos que integran o conxunto foi aumentando desde as dúas iniciais que había no século [[século XVIII]], se nos referimos á [[orquestra]], ou no [[século XV]], se nos referimos aos seus antecesores non orquestrais. Pero tamén é o caso do [[Taboa (instrumento de percusión)|táboa]] da [[India]]; un dos tambores é cilíndrico e o outro cónico. Este tambor forma parte do grupo de música máis habitual daquel país, acompañando o [[sitar]] e establecendo o [[Tala (música india)|tala]] ou principio rítmico da composición. En [[Costa do Marfil]] tamén se tocan conxuntos de tambores de copa, de até cinco instrumentos encadernados entre eles. <gallery> Ficheiro:Timpani setup.jpg|Tres combinacións diferentes de timbais orquestrais. Ficheiro:Kettle drums Trooping the Color 16 June 2007.jpg|Timbais dispostos sobre un cabalo para poder ser tocadas polo xinete. Ficheiro:Tabla y duggi6.JPG|Taboa da India. Ficheiro:Tama Artstar Custom.jpg|Tambores múltiples que forman parte da [[Batería (instrumento musical)|batería]]. Ficheiro: Richmondshire Orchestra.jpg|Timbais nunha orquestra. Ficheiro:Timpani.jpg|Timbala antiga. Ficheiro:Wiki bongos.jpg|Bongos Ficheiro: 2006-06-03 Congas1.JPG|Congas </gallery> Outros instrumentos de tipo tambor son tamén os instrumentos de percusión máis comúns. Algúns son: {{lista de columnas|3| * [[Mazhar]] * [[Caixa_(instrumento musical)|Redoblante]] * [[Taiko]] * [[Tambor alegre]] * [[Tambora dominicana]] * [[Tambor chamador]] * [[Tambores de candombe]] * [[Tamboril]] * [[Timbal de concerto|Timbal]] * [[Tumbador]] * [[Tambor cadrado]] * [[Tambor chang-ku]] * [[Huehuetl]]}} {{Imaxe múltiple | posición_táboa = center | dirección = horizontal | ancho = 200 | título= Diferentes tipos de tambores | posición_título = | fondo_de_título = | texto = | posición_texto = | fondo_de_texto = | foto1 = Bongo.jpg | ancho1 = | texto1 = [[Bongó]], unha clase de tambor. | posición_texto1 = | foto2 = BANDAMUSICA.jpg | ancho2 = | texto2 = Banda musical tocando tambores, pratos e outros instrumentos. | posición_texto2 = | foto3 = Tambores-El-Power.jpg | ancho3 = | texto3 = Tambor usado durante a [[primeira guerra mundial]], no [[Museo de Salzburgo]]. | posición_texto3 = | foto4 = | ancho4 = | texto4 = | posición_texto4 = | foto5 = | ancho5 = | texto5 = | posición_texto5 = | pé = }} == Distintas características == Todos os tambores son membranófonos, mais existen moitas características que poden variar: === Formatos e materiais === [[Ficheiro:Tom-tom 12x8.jpg|upright|miniatura|O [[tam tam]] é un exemplo de tambor.]] O formato do corpo dos tambores varía debido á súa forma de construción. Os tambores poden estar feitos de troncos de árbores escavados ou ripas de madeira fixadas por aneis como un barril de formato cónico. Os tambores con corpo metálico normalmente posúen o corpo totalmente cilíndrico, como os [[timbal|timbais]], as [[caixa (instrumento musical)|caixas]] e os [[tam tam]]. Os [[tímpano (instrumento)|tímpanos]], á súa vez, posúen corpo esférico. Existem tamén moitos outros formatos posibles. Algúns, como o [[djembê]] posúen corpo en forma de copa (máis largos nunha das extremidades). Outros, como o [[tambor falante]] posúen corpo en forma de ampola (máis largos nas extremidades). === Definición do son === [[Ficheiro:Djun.jpg|upright|miniatura|[[Dundun]], '''Dunun''' ou '''Djun djun''', [[instrumento de percusión]] de dúas partes e que pode ter unha campaíña. Moitas veces, é o instrumento central dunha orquestra [[djembê]], encargado dos golpes máis graves.]] A maior parte dos tambores producen sons sen [[altura (música)|altura]] definida, mais algúns son [[afinación|afinábeis]] e permiten producir [[nota musical|nota]] definidas. Os [[tímpano (instrumento)|tímpanos]] permiten a afinación precisa e a variación da nota producida a través de [[pedal|pedais]] que alteran a tensión da pel. Os [[tam tam]] e os [[timbal|timbais]] permitem unha afinación un pouco menos precisa e cada tambor só produce unha nota. Iso significa que para obter a mesma cantidade de notas que dous ou tres tímpanos producen, sería necesaria unha cantidade moito maior de tam tam. Algúns outros instrumentos permitem que o percusionista controle a altura da nota producida alterando coas mans a tensión da pel, tal como ocorre nas táboas e nos [[tambor falante|tambores falantes]] (embora* nestes casos as notas non sexan afinadas con precisión). === Peles === Os tambores poden ter pele en só unha ou en ambas as extremidades. Os que posúen dúas peles, poden ser executados pola percusión simultánea de ambas as peles, como nunha [[zabumba]]. A segunda pel pode ter só papel estético ou contribuír no timbre do instrumento, como ocorre coa [[caixa (instrumento musical)|caixa]], que posúe esteiras na segunda pele. == Execución == Os tambores poden ser percutidos con [[baqueta]]s, cepillos de arame ou directamente coas mans, exercendo así o papel de abafadores para alterar o [[timbre (música)|timbre]], a [[altura (música)|altura]] ou a [[intensidade (música)|intensidade]] do son producido. Os tambores de gran porte como o xaponés [[taiko]], normalmente precisan de grandes baquetas, mentres que as baquetas de tambores menores, como un [[tamboril]] non pasan de pequenas varelas. Os tambores son utilizados en todos os tipos de música, como instrumentos rítmicos, contribuíndo á marcación do tempo da música. Cada cultura e xénero musical, no entanto, utiliza un conxunto diferente de tambores, que serven para definir a súa personalidade rítmica. == Variedades == Os instrumentos de tipo tambor son os instrumentos de percusión máis comúns. Algúns son: [[Ficheiro:Platin Drums PTCL2016 AF.jpg|miniatura|upright|Batería básica]] * A [[Batería (instrumento musical)|batería]] está formada por un conxunto de '''tambores''', normalmente de madeira, cubertos por dous parches, un para tocar (golpear) (á parte superior) e outro resoante (á parte inferior). Estes tambores poden variar o seu diámetro, afectando o [[Ton (acústica)|ton]], e a profundidade, variando a sensibilidade sobre o parche de resonancia. A batería pódese [[afinación|afinar]] cunha clave de afinación. Mentres máis grande é o parche, máis agudo é o son, e viceversa. * O [[bombo]] é utilizado nas [[Banda de música|bandas de música]], nas [[orquestra sinfónica|orquestras sinfónicas]] (desde o século XIX) e como parte integrante das [[batería (instrumento musical)|baterías]]; este último adoita medir entre 45,7 a 66 cm de diámetro, e tócase co pe mediante un pedal especial que leva unha maza. * O [[bongón]]. A súa orixe remóntase á zona oriental de [[Cuba]] que, conxuntamente co desenvolvemento do [[son]], chega á súa forma definitiva e maior esplendor ao chegar a [[A Habana]] a partir de 1909. É un instrumento denominado de percusión menor. É un membranófono composto por dous tambores de madeira cun parche cada un, cunha diferenza de [[Altura (música)|altura]] entre eles xeralmente dunha [[cuarta]] ou [[Quinta (música)|quinta]]. Os parches son cinguidos por unhas anelas e un sistema de tensión por claves (no seu inicio eran tensados mediante a calor do lume ou con cordas ou correas). Os tambores van unidos polo lado cunha peza de madeira, aínda que antigamente se facía cunha tira de coiro ou unha soga. Os tambores son de forma cónica e execútanse con golpes das palmas da man ou con baquetas. O tambor máis pequeno é chamado ''macho'' e colócase á esquerda; quedando á dereita o maior denominado ''femia''. Xeralmente colócase entre os xeonllos do executante sentado, aínda que tamén é moi utilizado sobre un atril. O executante adoita alternar o seu uso co cencerro cubano, utilizado xeralmente no clímax do son, denominado o ''[[Son montuno|montuno]]''. * A [[caixa (instrumento musical)|caixa]] ou redoblante, é un tambor, normalmente de pouca altura, con hebras chamadas bordóns dispostas diametralmente á membrana inferior, os cales lle dan o seu característico timbre máis estridente e metálico que o tambor común. Ao músico que toca a caixa disexe á súa vez por asociación caixa, tendo formación de [[Instrumento de percusión|percusionista]]. Este instrumento é utilizado en [[orquestra]]s, en [[banda de música|bandas de música]], e é unha parte fundamental da [[batería (instrumento musical)|batería]]. * A [[caixa vallenata]], está feita dun anaco oco dalgunha árbore fibrosa, agrégaselle un parche de pel de venado ou cabra, axústase nas pernas e leva aneis de tensión, xunto ao [[acordeón]] e a [[guacharaca]], é un dos instrumentos tradicionais do famoso [[vallenato]]. Mide de 30 a 40 cm. [[Ficheiro:2006-06-03 Congas1.JPG|miniatura|150px|Congas]] * A [[Conga (instrumento musical)|Conga]] é un tambor, normalmente de pouca altura, con hebras chamadas bordóns dispostos diametralmente á membrana inferior, os cales lle dan o seu característico timbre máis estridente e metálico que o tambor común. [[Ficheiro:Catalan Tamborí and Flabiol 20060418.JPG|miniatura|150px|[[:ca:Tamborí|Tamborí]] e flabiol.]] * O [[Darbuka]] é un tambor dun só [[Parche de tambor|parche]] con forma de [[copa]]. Orixinalmente usábase [[Greda de modelaxe|greda]] para armar a [[caixa de resonancia]] e [[coiro]] de [[cabra]] ou [[peixe]] para o parche, pero tamén se adoita utilizar [[madeira]] ou [[metal]] para a súa fabricación; na actualidade é común o uso de [[fibra de vidro]] ou [[aluminio]] para a caixa e [[plástico]] para o parche. Este último é o máis utilizado hoxe en día polos músicos profesionais, posto que non o afectan as condicións climáticas como a humidade, que fai que o parche perda a súa tensión e se desafine, téndose que quentar para poder executar o instrumento. * O [[Taiko]] é un tambor [[Xapón|xaponés]] dun [[diámetro]] de 1,3 [[metro|m]], tocado con paletas de madeira denominados ''bachi''. Fóra do [[Xapón]], o termo refírese aos diferentes tipos de tambores xaponeses. Tambor en xaponés escríbese 'wa-daiko'. Taiko tamén se refire ao relativamente recente arte de Ensemble musical de percusión Taiko (en xaponés, coñecido como "Kumi-daiko"). O Taiko é empregado en moitos acontecementos festivos tradicionais do Xapón, sendo ás veces o centro de atracción, como no ''[[Bon Odori]] '', unha [[danza]] tradicional. Debido ao seu gran peso os xaponeses adóitano deixar fixo nun lugar (pasa o mesmo co piano), para non ter que trarladarlo con gran esforzo dun a outro lugar. O seu peso oscila entre os 295 e os 310 quilogramos. Os dous extremos están cubertos por membranas, pero só se percute por unha banda, cun groso par de mazos de madeira. Os que se gañan a vida grazas a este fantástico instrumento transpórtano en carretas, e os máis atrevidos, transpórtano ás costas. ==Nas relixións== A utlización de tambores en rituais relixiosos tamén é moi importante, sobre todo nas [[relixións afro-brasileiras]], como o [[Candomblé]], [[Umbanda]], [[Batuque]], [[Xambá]] e [[Tambor-de-Mina]], onde se chaman [[atabaque]], ilú, [[Ng’oma|ngoma]] ou inhã dependendo do país. Non só se empregan para acompañamento dos cánticos e das danzas, senón que asumen tamén un papel sagrado de ligazón coas divindades. No [[Caribe (rexión)|Caribe]], os [[Arará]] con instrumentos que inclúen o ''ogan'' (unha campá de ferro que no Brasil se chama de ''gã'' ou ''[[agogô]]''), que pode ser substituído por un guataca (lámina de enxada), ''cachimbo'' (tambor menor, cun volume do son elevado), ''mula'' (tambor médio), e ''caja'' (tambor maior, cun volume do son baixo). Os tambores son de cabeza única e fechados no fondo. Outros nomes para estes tambores tamén se usan nalgunhas partes da [[República Dominicana]], como ''hungan'' para o ''caja''. O líder é tocado cunha varela e unha man, mentres que os outros se tocan con pares de varetas por tocadores sentados. == Exemplos == Os intrumentos de tipo tambor máis comúns, son: * [[Bombo]] * [[Bongó]] * [[Caixa (instrumento musical)]] * [[Conga (instrumento musical)]] * [[Tambor galego]] * [[Tamboril]] * [[Timbal]] * [[Zabumba]] == Notas == {{listaref|group=n. }} ;Referencías {{Listaref|30em}} ==Véxase tamén== {{Commons|Drum}} === Ligazóns externas === *[https://web.archive.org/web/20080624022509/http://www.filhosdaterra.etc.br/ Filhos da Terra] (cursos de confección de tambores xamánicos] *[http://www.bateristaspt.com BateristasPT.com] (Comunidade portuguesa de baterías) *[https://web.archive.org/web/20150718162659/http://www.drumtopia.com/ Drumtopia Drum News] *[https://web.archive.org/web/20050913094520/http://www.cse.ogi.edu/Drum/ CSE] *[https://web.archive.org/web/20171227071832/http://www.drummachine.com/ Drum Machine Museum] *[http://www-2.cs.cmu.edu/afs/cs.cmu.edu/user/mmbt/www/percussion/drum-tales.html Historias sobre tambores] *[http://www.usd.edu/smm/Africa/3179/UgandanDrums.html National Music Museum] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Instrumentos de percusión]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Arte e lecer)]] aj6s6k5my18xaswsxyolo8aizt2ao6a 0 60868 7351117 5646527 2026-04-07T20:13:17Z Xocolatl 27411 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Unidentified.insect.of.Galicia3.jpg]] → [[File:Armadillidium sp. of Galicia.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 7351117 wikitext text/x-wiki '''Galería de imaxes''' do concello de [[Brión]] na [[provincia da Coruña]]. == Brión == <small>{{Coordenadas|42|51|50|N|08|40|46|W|display=inline|name=Brión na provincia da Coruña}}</small> <gallery> Ficheiro:Monte queimado Brión Galicia.jpg|Monte queimado en agosto de 2006 Ficheiro:Brión-Galicia.jpg|Brión Ficheiro:Capela de Santa Minia-Brión-Galicia.jpg|Capela de Santa Minia Ficheiro:Capela de Santa Minia-Brión-Galicia 2.jpg|Capela de Santa Minia Ficheiro:Capela de Santa Minia-Brión-Galicia.jpg|Capela de Santa Minia (outra versión) Ficheiro:Brión-Galiza.jpg|Brión Ficheiro:Brión, Galiza. Veciños tranquilos.jpg </gallery> === Treboada Gordon === <gallery> Ficheiro:Treboada Gordon Bastavales Galicia 068.jpg|Resultado do paso da treboada Gordon Ficheiro:Treboada Gordon Bastavales Galicia Castiñeiro.jpg|Resultado do paso da treboada Gordon Ficheiro:Treboada Gordon Bastavales Galicia 066.jpg </gallery> == Parroquias == === [[Bastavales, Brión|Bastavales]] === <gallery> Ficheiro:Bastabales Igrexa 05eue.jpg|Igrexa de Bastavales Ficheiro:Treboada Gordon Bastavales Galicia 065.jpg|[[Treboada Gordon]] Ficheiro:Bastavales 060916 Brion Galicia.jpg|Estrada á par da aldea de Bastavaliños </gallery> ==== Fauna en [[Bastavales, Brión|Bastavales]] ==== <gallery> Ficheiro:Paxaro071eue.jpg|[[:Commons:Passer domesticus|Passer domesticus]] Ficheiro:Paxaro072eue.jpg|[[:Commons:Sylvia atricapilla|Sylvia atricapilla]] Ficheiro:Paxaro.bird.GFDL987.jpg|[[:Commons:Sylvia atricapilla|Sylvia atricapilla]] Ficheiro:GFDL34.Ra.jpg|[[:Commons:Category:Anura|Anura]] Ficheiro:Armadillidium sp. of Galicia.jpg|[[:Commons:Category:Armadillidium|Armadillidium]] Ficheiro:Abázcaro bumble bee.jpg|[[:Commons:Category:Bombus|Bombus]] Ficheiro:Abazcaro034eue.jpg|[[:Commons:Category:Bombus|Bombus]] Ficheiro:Bee565.jpg|[[:Commons:Category:Apidae|Apidae]] Ficheiro:Bee221.jpg|[[:Commons:Category:Apidae|Apidae]] Ficheiro:Becho Bastavales Galicia 075.jpg|[[:Commons:Category:Harpalinae|Harpalinae]] Ficheiro:Becho.Galicia.070621 23.jpg|[[:Commons:Category:Gryllidae|Gryllidae]] Ficheiro:Grilo Galicia.jpg|[[:Commons:Category:Gryllidae|Gryllidae]] Ficheiro:Bolboreta 03-08-2006 Bastavales Galicia.jpg|[[:Commons:Colias croceus|Colias croceus]] Ficheiro:Bolboreta 050631 090.jpg|[[:Commons:Pieris napi|Pieris napi]] Ficheiro:Bolboreta 122.jpg|[[:Commons:Maniola jurtina|Maniola jurtina]] Ficheiro:Bolboreta Galicia.JPG|[[:Commons:Pararge aegeria|Pararge aegeria]] Ficheiro:Mythimna.unipuncta.01.jpg|[[:Commons:Mythimna unipuncta|Mythimna unipuncta]] Ficheiro:Velaíña Agrotis exclamationis (Linnaeus, 1758) 012.JPG|[[:Commons:Agrotis exclamationis|Agrotis exclamationis]] Ficheiro:Bolboreta 123.jpg|[[:Commons:Coenonympha pamphilus|Coenonympha pamphilus]] Ficheiro:Bolboreta 050631 078.jpg|[[:Commons:Anthocharis cardamines|Anthocharis cardamines]] Ficheiro:Bolboreta nocturna.Galicia.05.jpg|[[:Commons:Noctua pronuba|Noctua pronuba]] Ficheiro:Abella038eue.jpg|[[:Commons:Eristalis tenax|Eristalis tenax]] Ficheiro:Becho Bastavales Galicia 002.jpg|[[:Commons:Tolmerus spec.|Tolmerus spec.]] Ficheiro:Crane fly.jpg|[[:Commons:Category:Tipulidae|Tipulidae]] Ficheiro:Mosquito 050601 050.jpg|[[:Commons:Category:Tipulidae|Tipulidae]] Ficheiro:Psychodidae.jpg|[[:Commons:Clogmia albipunctata|Clogmia albipunctata]] Ficheiro:Mosquito067eue.jpg|[[:Commons:Category:Dolichopodidae|Dolichopodidae]] Ficheiro:Vespa GDFL.jpg|[[:Commons:Category:Asilidae|Asilidae]] Ficheiro:Grashopper saltón 162eue.jpg|[[:Commons:Category:Caelifera|Caelifera]] Ficheiro:Salton 019eue.jpg|[[:Commons:Category:Caelifera|Caelifera]] Ficheiro:Salton Bastavales 060705 14.jpg|[[:Commons:Category:Caelifera|Caelifera]] Ficheiro:Saltón 078eue.jpg|[[:Commons:Category:Caelifera|Caelifera]] Ficheiro:Backswimmers GFDL21.jpg|[[:Commons:Category:Notonectidae|Notonectidae]] </gallery> == [[Torres de Altamira]] == <gallery> Ficheiro:Torres de altamira 1.JPG Ficheiro:Torres de altamira 2.JPG Ficheiro:Torres de Altamira 3.JPG|Foto mellorada Ficheiro:Torres de Altamira 4.JPG Ficheiro:Torres de Altamira 5.JPG Ficheiro:Torres de Altamira 6.JPG Ficheiro:Torres de Altamira 7.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 01.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 02.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 03.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 04.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 05.JPG Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 06.jpg Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 07.jpg Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 08.jpg Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 09.jpg Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 10.jpg Ficheiro:Torres de Altamira - Brion - 11.jpg Ficheiro:Torres de Altamira-Brión-Galicia 11.jpg Ficheiro:Torres de Altamira-Brión-Galicia 03.jpg Ficheiro:Torres_de_Altamira-Brión-Galicia_04.jpg Ficheiro:Torres_de_Altamira-Brión-Galicia_05.jpg|Vista dende as torres de Altamira Ficheiro:Torres_de_Altamira-Brión-Galicia_07.jpg|Vista a través dunha ventá das torres de Altamira Ficheiro:Torres_de_Altamira-Brión-Galicia_08.jpg|Vista a través dunha ventá das torres de Altamira Ficheiro:Torres de Altamira-Brión-Galicia 01.jpg|Corredoira Ficheiro:Torres_de_Altamira-Brión-Galicia_15.jpg|Corredoira Ficheiro:Torres de Altamira, Brión.jpg|Vista dende o interior </gallery> == Festas == {{Artigo principal|Galería de imaxes de festas de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Brion - Festa de Santa Minia 2014 - 04 - Campo da festa.jpg|Verbena no [[campo da festa]] Ficheiro:Brion - Festa de Santa Minia 2014 - 03 - Carpas de comida.jpg|Postos de comida Ficheiro:Brion - Festa de Santa Minia 2014 - 02 - Carpas de comida.jpg|Postos de comida Ficheiro:Brion - Festa de Santa Minia 2014 - 01 - Posto de rosquillas.jpg|Posto de rosquillas </gallery> == Véxase tamén == {{Commons|Brión}} === Outros artigos === *[[Galería de imaxes de Galicia]] *[[Lugares de Brión]] *[[Eleccións municipais en Brión]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Galerías de imaxes da comarca de Santiago|Brión]] [[Categoría:Brión]] [[Categoría:Galerías nas que faltan coordenadas]] [[Categoría:Galerías nas que faltan parroquias]] hjbid041kezrrg2vjrbn3o1jc01g68a 0 67055 7351276 7063305 2026-04-08T11:37:40Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351276 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} {{Galizionario|ver}} Como [[topónimo]] '''Ver''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[Ver, Bóveda|Ver]]''', parroquia do concello de [[Bóveda]]; **'''[[Ver, Ver, Bóveda|Ver]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Ver, Prevesos, Castro de Rei|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Prevesos, Castro de Rei|Prevesos]], no concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[Ver, San Martiño de Mondoñedo, Foz|Ver]]''', lugar da parroquia de [[San Martiño de Mondoñedo, Foz|San Martiño de Mondoñedo]], no concello de [[Foz]]; *'''[[Ver, Cela, Outeiro de Rei|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Cela, Outeiro de Rei|Cela]], no concello de [[Outeiro de Rei]]; *'''[[Ver, Caraño, Pol|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Caraño, Pol|Caraño]], no concello de [[Pol]]; *'''[[Ver, Boebre, Pontedeume|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Boebre, Pontedeume|Boebre]], no concello de [[Pontedeume]]; *'''[[Ver, Casardeita, Ramirás|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Casardeita, Ramirás|Casardeita]], no concello de [[Ramirás]]; *'''[[Ver, Diomondi, O Saviñao|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Diomondi, O Saviñao|Diomondi]], no concello do [[O Saviñao|Saviñao]]; *'''[[Ver, Goiriz, Vilalba|Ver]]''', lugar da parroquia de [[Goiriz, Vilalba|Goiriz]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[Ver de Cima, Armariz, Nogueira de Ramuín|Ver de Cima]]''', lugar da parroquia de [[Armariz, Nogueira de Ramuín|Armariz]], no concello de [[Nogueira de Ramuín]]; *'''[[Ver de Fondo, Armariz, Nogueira de Ramuín|Ver de Fondo]]''', lugar da parroquia de [[Armariz, Nogueira de Ramuín|Armariz]], no concello de [[Nogueira de Ramuín]]; *'''[[Ver de Miogo, Armariz, Nogueira de Ramuín|Ver de Miogo]]''', lugar da parroquia de [[Armariz, Nogueira de Ramuín|Armariz]], no concello de [[Nogueira de Ramuín]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Vera|O Veral|Verde (homónimos)|Campo Verde|Verdeal|A Verdella|Verdes|Verdía|Verducedo|Verducido|Verdugo|Verea (homónimos)|Vereda|Veredo|Verín (homónimos)|Veriño (homónimos)|Sever|Vilaver}} {{Control de autoridades}} 5hzd0rmhrqt3z3exis4b57yidubybat 0 78734 7351122 7214736 2026-04-07T20:16:38Z HombreDHojalata 5863 HombreDHojalata moveu a páxina «[[Terrores nocturnos]]» a «[[Terror nocturno]]» 7214736 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=xullo de 2021}}{{Doenza}} Os '''terrores nocturnos''' son unha [[parasomnia]] que sucede durante o [[Sono]] de Ondas Lentas. Caracterízanse por despertares bruscos que se producen xeralmente no primeiro terzo do sono e iníciase cun grito de angustia. Aparece medo durante o episodio e signos de activación vexetativa coma [[taquicardia]], [[taquipnea]] ou [[Suor|sudación]]. O individuo mostra falta relativa de resposta aos esforzos dos demais por tranquilizalo. Existe [[amnesia]] do episodio: o suxeito non pode describir o acontecido. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Sono]] [[Categoría:Psicoloxía]] rxc3sc8wc39jhx41gugo8zx3h5et1f1 0 79222 7351115 7341977 2026-04-07T20:12:00Z HombreDHojalata 5863 7351115 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Biografía}} '''Robert Diggs''', máis coñecido polo alcume de '''RZA''', nado en [[Brooklyn]] ([[Nova York]]) o [[5 de xullo]] de [[1969]], é un produtor e [[rap]]eiro [[EUA|estadounidense]], creador de [[Wu-Tang Clan]]. == Discografía == *''Enter the Wu-Tang (36 Chambers)'' *''Bobby Digital in Stereo'' *''Digital Bullet'' *''The World According to RZA'' *''Birth of a Prince'' *''8 Diagrams''[[Ficheiro:RZA 2005.jpg|miniatura|RZA.|centro]] {{commonscat}} {{Control de autoridades}} {{Música en progreso}} [[Categoría:Produtores musicais]] [[Categoría:Cantantes de Nova York]] [[Categoría:Nados en Brooklyn]] [[Categoría:Nados en 1969]] svkpp28catab6aw4kdqi4qdu3hon1sv 0 86607 7351252 6496522 2026-04-08T10:10:19Z Estevoaei 1131 7351252 wikitext text/x-wiki {{sen referencias}} {{Coordenadas de Wikidata}} A '''sobreira de Santiorxo''' é unha [[sobreira]] situada na aldea de [[Santiorxo, Liñares, A Pobra do Brollón|Santiorxo]], na parroquia [[A Pobra do Brollón|pobrense]] de [[Liñares, A Pobra do Brollón|Liñares]]. ==Características== Este tipo de [[árbore]] típica da [[Ribeira Sacra]], crece tamén na zona [[Mar Mediterráneo|mediterránea]], na zona sur de [[España]] na [[Mar Cantábrico|zona cantábrica]] e as [[ría]]s galegas. Esta árbore é varias veces centenaria e ten unhas dimensións moi grandes: case 3 metros de diámetro e 10,8 de perímetro. As abraiantes dimensións do tronco deste exemplar son consecuencia dunha enfermidade que a atinxe, facendo que o tronco se fure polo medio. Outra sobreira tamén centenaria encóntrase a 70 m ó nacente desta. ==Véxase tamén== === Outros artigos === *[[Sobreira]] *[[A Pobra do Brollón]] *[[Árbores senlleiras de Galicia]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:A Pobra do Brollón]] [[Categoría:Árbores senlleiras de Galicia]] [[Categoría:Xeografía de Galicia sen imaxes]] [[Categoría:A Pobra do Brollón sen imaxes]] 3kl1yjoxtn72749990s2z8h7gqu1vbw 0 91066 7351175 6628038 2026-04-07T23:43:14Z Estevoaei 1131 /* Galería de imaxes */ 7351175 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Cumbraos}} {{Parroquia |nome = Cumbraos |imaxe = CumbraosIgrexa.JPG |lenda = Igrexa de Cumbraos |mapa = |provincia = Lugo |concello = Monterroso |superficie = 3,06 |poboación = 40 |ano = 2020 |entidades = 3 }} '''San Martiño de Cumbraos''' é unha parroquia do concello de [[Monterroso]] na [[comarca da Ulloa]], na [[provincia de Lugo]]. No ano [[2007]] tiña 41 habitantes, deles 22 eran homes e 19 eran mulleres, o que supón un aumento de 8 habitantes en relación ao ano anterior, [[2006]]. == Toponimia == O [[topónimo]] '''Cumbraos''' ten orixe no asentamento de poboación nos séculos IX e X de grupos de xente chegados desde [[Coímbra]].<ref>[[Ramón Villares|VILLARES, R.]] (2004): ''Historia de Galicia''. Vigo, Edicións Xerais de Galicia, páx. 86.</ref> == Patrimonio == A igrexa de San Martiño de Cumbraos foi construída orixinalmente en estilo románico. Destacan o seu arco triunfal, a portada de medio punto e varios canzorros con decoracións variadas.<ref>{{Cita web|título=Mapa Turístico {{!}} Concello de Monterroso|url=http://www.monterroso.es/gl/mapa-turistico|páxina-web=www.monterroso.es|data-acceso=2019-02-20}}</ref> A igrexa forma un conxunto arquitectónico coa casa-torre de Cumbraos construída entre os séculos XV e XVI por mandato de Álvaro Gaioso e Osorio. É unha torre de planta rectangular con dous corpos e soto e cuberta a catro augas.<ref>{{Cita web|título=Casa torre de Cumbraos|url=http://patrimoniogalego.net/index.php/62554/2014/07/casa-torre-de-cumbraos/|páxina-web=Patrimonio Galego|data-acceso=2019-02-20|lingua=gl-ES}}</ref> == Lugares e parroquias == === Lugares de Cumbraos === {{Lp Cumbraos, Monterroso}} === Parroquias de Monterroso === {{Monterroso}} == Galería de imaxes == <gallery> Ficheiro:Cumbraos_CanzorrosNorte.jpg|Detalle canzorros Ficheiro:Cumbraos_Fiestra.jpg|Fiestra Ficheiro:Cumbraos_Pórtico.jpg|Detalle pórtico </gallery> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares de Monterroso]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Monterroso]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Martiño]] [[Categoría:Topónimos galegos con etimoloxía]] k8912xnmd5stj8zw6fqqw2fpdqpedpk 0 92080 7351142 6348301 2026-04-07T20:36:07Z Estevoaei 1131 /* Xentilicio */ 7351142 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Santalla}} {{Parroquia |nome = Santalla |imaxe = |lenda = |mapa = |provincia = Lugo|concello = Samos |superficie = |poboación = 52 |ano = 2017 |entidades = 6 }} '''San Xosé de Santalla''' é unha parroquia do concello de [[Samos]] na [[comarca de Sarria]], na [[provincia de Lugo]]. No ano [[2007]] tiña 68 habitantes (34 homes e 34 mulleres), 3 menos ca no ano anterior. == Xentilicio == O seu xentilicio é '''louzarino'''.<ref>{{Costas2016|25}}</ref> == Patrimonio == A Cova Grande é un espazo xeolóxico con [[estalagmita]]s e [[estalactita]]s. No ano 2007 sufriu unha agresión<ref>[http://www.elpais.com/articulo/Galicia/Ladrones/organizados/turistas/arrasan/cueva/estalactitas/15000/anos/elpepuespgal/20070830elpgal_1/Tes «Ladrones organizados y turistas arrasan una cueva con estalactitas de 15.000 años»], artigo de Silvia R. Pontevedra en ''El País'', 30 de agosto de 2007 {{es}}.</ref>. No río Lóuzara existe unha [[piscifactoría]] adicada á cría do [[salmón atlántico]]<ref>[http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2003/11/18/2173710.shtml «Salmones de Lóuzara»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524010628/http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2003/11/18/2173710.shtml |date=24 de maio de 2015 }}, artigo de X. R. Penoucos en ''La Voz de Galicia'', 18 de novembro de 2003.</ref>. O [[16 de agosto]] celébrase a [[romaría]] de [[Roque de Montpellier|San Roque]]. == Lugares e parroquias == === Lugares de Santalla === {{Lp Santalla, Samos}} === Parroquias de Samos === {{Samos}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares de Samos]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Samos]] [[Categoría:Parroquias de Galicia baixo a advocación de san Xosé]] 3nao4zl4qz4emp809r8pzyyicpgcgod 0 93288 7350988 7135496 2026-04-07T15:30:57Z SpinnerLaserzthe2nd 113870 ([[c:GR|GR]]) [[File:US Diplomatic Passport.JPG]] → [[File:United States Passport - Official - Biometric.svg]] 7350988 wikitext text/x-wiki {{Sen notas}} [[Ficheiro:Interna_Folder.jpg|miniatura|Portada dun pasaporte brasileiro.]] Un '''pasaporte''' é un [[documento de identidade]] emitido por un [[goberno]] nacional no que este recoñece formalmente o portador coma [[nacionalidade|nacional]] do [[Estado]] en particular e acredita o permiso ou autorización legal para saír ou ingresar no mesmo, polas [[fronteira]]s internacionais. Os pasaportes están ligados ao dereito de protección legal no [[exterior]] e ao retorno do [[individuo]] ao seu [[país]] de orixe. O pasaporte xeralmente contén, para identificar o seu portador, algúns elementos comúns: fotografía, sinatura, data de nacemento, nacionalidade e algunhas veces outras informacións coherentes co seu propósito. Moitos países están desenvolvendo propiedades biométricas para os seus pasaportes para confirmar con precisión que a persoa que o presenta é o seu lexítimo propietario. == Historia == Unha das primeiras referencias aos pasaportes foi feita no [[-450|450 a.C.]] por [[Neemias]], un oficial ó servizo do [[rei]] [[Artaxerxes I de Persia|Artaxerxes]] de [[Persia]], que pediu permiso para ir a [[Tribo de Xudá|Xudá]]. O rei concedeullo e deulle unha carta destinada "aos gobernantes da provincia do outro lado do río" obrigando darlle seguridade, en canto estivese en terras estranxeiras. [[Ficheiro:Passaporte do Reino de Galiza (2).jpg|miniatura|Pasaporte emitido pola [[Xunta Suprema do Reino de Galicia]] en [[1808]].]] A orixe do termo pasaporte é controvertida. Segundo algunhas fontes xurdiu en [[Francia]] durante o reinado de [[Lois XIV de Francia|Lois XIV]], onde o [[rei|soberano]] fornecía aos seus favorecidos [[misiva|cartas]] requirindo o tránsito dos portadores polos portos, tales misivas eran chamadas "Passe Port" que literalmente significa pasar por un porto no idioma [[lingua francesa|francés]], no cal, a palabra para pasaporte é ''passeport''. Outros afirman que o termo se orixinou na [[Idade Media]] cando documentos emitidos por autoridades locais pedían autorización para que os seus protexidos puidesen pasar polas [[porta]]s dos muros das [[cidade]]s. Tales documentos xeralmente contiñan unha lista de cidades entre as cales o seu portador podería circular. Independente da orixe do termo pasaporte, este mantivo o formato de carta por un longo período e na ausencia de [[fotografía]]s para a identificación, algúns contiñan descricións físicas do portador. Os primeiros pasaportes con fotografía xurdiron no inicio do [[século XX]]. Despois de cada unha das guerras mundiais, primeiramente a [[Sociedade de Nacións]] (conferencia internacional sobre pasaportes, formalidades aduaneiras e visados, 1920), e máis tarde a [[ONU]] xuntamente coa OACI, organismo internacional regulador da aviación civil, emitiron unha guía para estandarizar o formato e características inherentes aos pasaportes. Estas guías foron, en gran parte, as que orixinaron o formato actual dos pasaportes. [[Ficheiro:Passaporte português de 1927.jpg|miniatura|esquerda|Páxina interna dun pasaporte portugués de 1927.]]Recentemente está habendo un movemento para introducir nos pasaportes informacións biométricas para mellorar a seguridade de identificación. Eses novos elementos aínda son cuestionados pola dificultade de ser implantados actualmente, pois a tecnoloxía existente aínda non satisfai os requirimentos relacionados co seu uso común. Os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], por exemplo, adiaron por dúas veces a introdución da biometría nos documentos de viaxe debido a resultados insatisfactorios en probas realizadas. Un pasaporte usualmente posúe unha inscrición (frecuentemente na contrportada) solicitando axuda para o portador do documento. O texto dun pasaporte de Israel, por exemplo, declara: ''"The Minister of the Interior of the State of Israel hereby requests all those whom it may concern to allow the bearer of this passport to pass freely without let or hinderance an to afford him such assistance and protection as may be necessary."'' (''"O ministro do interior do Estado de Israel, por medio deste, solicita a todos a quen poida interesar, permitir ao portador deste pasaporte pasar libremente sen molestias ou obstáculos e proverlle a asistencia e protección se fose preciso."'') == Tipos == Para a maior parte dos cidadáns son emitidos '''pasaportes comúns''' usados nas viaxes regulares. Para o corpo [[diplomacia|diplomático]] emítese o '''pasaporte diplomático''', que identifica os seus membros coma representantes diplomáticos do seu país natal. Así eles gozan de privilexios no país onde están a realizar o seu traballo, se o goberno local recoñece o portador do pasaporte como membro dunha misión diplomática. [[Ficheiro:United States Passport - Official - Biometric.svg|180px|miniatura|Un pasaporte diplomático emitido polos Estados Unidos. O pasaporte difire dun pasaporte común en catro puntos: a inclusión da palabra ''Diplomático'' na portada, o libreto é negro e non da cor azul presente no común, a numeración do pasaporte e unha anotación na última páxina onde se le, "o portador deste pasaporte encóntrase no exterior en misión diplomática do goberno dos Estados Unidos."]] Os '''pasaportes de servizo''' son emitidos para o persoal técnico e administrativo en misión diplomática, como unha embaixada ou consulado. Ese expediente ten menos inmunidades e privilexios comparados cos diplomáticos. Os seus detalles encóntranse descritos na Convención de Viena sobre [[relacións diplomáticas]]. Algúns países emiten '''pasaportes oficiais''' a algúns dos seus servidores civís para viaxes con propósitos oficiais, algunhas veces intercambiados cos pasaportes de servizo. Dependendo dos acordos bilaterais entre as nacións envolveitas, os portadores dun pasaporte oficial deben ter un [[visado]] que o pasaporte común non precisaría, e noutros casos estes teñen garantía de entrada sen visado, onde aos detentores de pasaporte común lles é preciso. Como exemplo temos os cidadáns ucraínos portadores de pasaporte oficial (así coma os de pasaporte de servizo) que poden ir a [[Polonia]] e a [[Romanía]] sen visado. Un '''pasaporte colectivo''' pode ser emitido, por exemplo, para unha viaxe escolar. Todos os cativos estarán cubertos polo mesmo documento durante toda a viaxe. Documentos con función de pasaporte poden ser emitidos por países onde hai complexas leis de nacionalidade. No [[Reino Unido]], resultado da súa herdanza colonial e constitución única, desenvolvéronse diferentes clases de [[cidadanía]] británica. Algúns pasaportes son simplemente documentos de viaxe, sen concesión de dereito domiciliar, en tanto outros indican o portador coma posuidor de pleno dereito de residencia no país. Xunto a iso está o feito de non seren todos os cidadáns británicos membros da [[Unión Europea]], desa forma, estes teñen pasaportes sen os símbolos da UE. Nun mesmo país poden existir múltiples réximes de pasaporte. O principal exemplo diso é a [[República Popular da China|China]], onde o modelo de "un país, dous sistemas" fixo que [[Hong Kong]] e [[Macau]] tivesen réximes propios de emisión de documentos de viaxe e fosen responsábeis, tamén, de implantar e controlar as políticas de control inmigratorio. Algúns países introduciron pasaportes internos para regular o tránsito interno da súa poboación. Exemplos: o sistema da antiga [[Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas|Unión Soviética]] de pasaporte interno, actualmente vixente na [[Rusia]], o "hukou" sistema de rexistro domiciliar usado na República Popular da China ou o caso de Corea do Norte. == Padróns == === Características técnicas === [[Ficheiro:PA-Passport Inside 1.jpg|miniatura|Primeira páxina do pasaporte de [[Panamá]].]] Os pasaportes teñen un formato estándar. Comezan cunha portada que identifica o país emisor e despois cunha páxina tamén nomeando o país. Isto é xeralmente precedido de páxinas fornecendo informacións sobre o portador, ás que segue unha cantidade de páxinas numeradas en branco destinadas aos visados de entrada e saída. O país emisor dálles un número de serie. Información coma [[Antroponimia|nome]], [[apelido]], data de nacemento, nacionalidade etc, ata un pasado recente acostumaban ser mostradas no pasaporte apenas en forma de texto. Nos últimos anos os pasaportes emitidos por varios países volvéronse máis complexos. Os '''pasaportes con banda óptica''' son estandarizados mundialmente polo padrón [[Organización da Aviación Civil Internacional|OACI]]. Posúen unha zona onde algunhas informacións anteriormente textuais están agora escritas nun código alfanumérico, para ser lido por unha lectora óptica. Isto habilita os oficiais de fronteira e outros axentes da lei para procesar tales pasaportes rapidamente no computador. Os '''pasaportes biométricos''' con chips de información, inclúen informacións suplementarias sobre o portador nun formato dixital. Estes pasaportes foron introducidos na [[Australia]], [[Europa]], [[Xapón]], [[Malaisia]] e nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]]. Estes novos pasaportes foron introducidos primeiramente para previr a fraude de identidade. No futuro servirán tamén para o control da inmigración dos países. Nos pasaportes biométricos introdúcense habitualmente mapas da cara. Os seus datos (que consisten nas distancias chave do rostro) son capaces de identificar unha persoa apenas coa foto do pasaporte non habendo necesidade de ningunha outra información. [[Ficheiro:Norwegian Passport, New Design.jpg|esquerda|miniatura|213x213px|Portada dun pasaporte noruegués.]] === Linguas === En [[1920]] a conferencia internacional para pasaportes, formalidades aduaneiras e visados estabeleceu que os pasaportes deberían ser confeccionados en [[lingua francesa|francés]] e polo menos outro [[idioma]]. Hoxe, moitos países expiden pasaportes en [[lingua inglesa|inglés]] e a lingua oficial do estado emisor. * [[Bélxica]] permite aos seus nacionais optar por cal dos tres idiomas oficiais do país ([[lingua neerlandesa|neerlandés]], francés ou [[lingua alemá|alemán]]) prefiren que sexa o primeiro idioma que conste no seu pasaporte individual. * A portada do pasaporte de [[Hungría]], ''Utlével'' (en [[Lingua húngara|húngaro]] carta de estrada), está só en húngaro, pero na segunda páxina presenta o termo pasaporte nos idiomas húngaro e inglés. A páxina cos datos persoais do portador ofrece as informacións nos idiomas húngaro, inglés e francés e actualmente aínda conta cunha páxina adicional que contén explicacións complementarias en inglés, francés, chinés, ruso, español e árabe, sendo esa unha modificación recente no formato do documento. * Os pasaportes emitidos polos estados membros da [[Unión Europea]] conteñen as informacións en todos os idiomas oficiais da Unión. * Os pasaportes dos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], antes emitidos en francés e inglés, son agora producidos en inglés, francés e español. Esa modificación foi incorporada durante o segundo goberno de [[Bill Clinton]] polo feito de estar sendo aplicados tamén estes documentos a [[Porto Rico]], territorio de lingua española. * Os pasaportes soviéticos eran impresos só en [[lingua rusa|ruso]] e francés, a pesar do feito de que a Unión Soviética fose un país de singular diversidade lingüística. === Formatos comúns === Os estados membros da [[Unión Europea]] son, talvez, o exemplo máis coñecido de países que contan cun formato común a todos os seus pasaportes. Os pasaportes europeos dos cidadáns comúns son vermello borgoña, coas palabras Unión Europea escritas (na lingua ou linguas oficiais nacionais) na portada, abaixo do que está o nome oficial do país, e o escudo nacional. A palabra pasaporte nas respectivas lingua ou linguas encóntrase na parte inferior. [[Ficheiro:Antígua-e-barbuda.passaporte.jpg|miniatura|Pasaporte de [[Antiga e Barbuda]] co distintivo da [[Comunidade do Caribe|CARICOM]].]] Na [[América Central]] os membros do [[CA-4]], tratado que ten a [[Guatemala]], [[O Salvador]], [[Honduras]], e [[Nicaragua]] coma membros, adoptaron o mesmo modelo de pasaporte, tamén chamado "Pasaporte da América Central". O proxecto ten súa estrutura baseada no documento xa utilizado por Nicaragua e O Salvador desde a década dos noventa, e converteuse no padrón definitivo do bloque a partir de xaneiro do ano de 2006. Os seus principais elementos son a súa portada azul mariño coas palabras "América Central" e o mapa do continente co territorio do país emisor destacado en dourado. Iso substitúe os selos dos diferentes países cun só elemento, o [[mapa]]. Na extremidade inferior figuran o nome do país emisor e o tipo do pasaporte. Presenta as súas informacións en español, francés e inglés. O novo pasaporte inclúe oitenta e nove medidas de seguranza, entre elas código de barras bidimensional, [[holografía]]s e [[marca de auga|marcas de auga]], sendo este pasaporte un dos máis seguros do [[Terra|mundo]]. A Comunidade Caribeña ([[CARICOM]]) recentemente iniciou a emisión de pasaportes comúns, presentando o [[símbolo]] do CARICOM xuntamente aos selos e nomes oficiais dos estados membros mostrados no seu idioma oficial: inglés, neerlandés ou francés. O primeiro membro do bloque que emitiu o pasaporte do CARICOM foi [[Suriname]], que foi seguido por [[San Vicente e as Granadinas]], [[Güiana]], [[Antiga e Barbuda]] e outros países. A [[Declaración de Cuzco|declaración adoptada]] en [[Cuzco]], [[Perú]], que resultou na [[Unión de Nacións Suramericanas]], incluía un intento para o estabelecemento dun pasaporte común, mais iso parece ser algo aínda distante da súa concreción. Algúns membros dos bloques sub-rexionais coma o [[Mercosur]] e a [[Comunidade Andina de Nacións]] emiten pasaportes cos seus nomes e selo oficiais e mais o nome do grupo, por exemplo [[Paraguai]] e [[Ecuador]]. Os países da Comunidade Andina confeccionarán a partir de 2005 os seus pasaportes co nome do bloque rexional en español. == Restricións gobernamentais e casos especiais == A maioría dos países recoñece os pasaportes de case todas as nacións, pero hai un número de excepcións. Xeralmente esas excepcións acontecen cando un país non recoñece un territorio coma estado soberano. Algúns países tamén declinan pasaportes que non ofrecen ao portador o dereito de vivir no país emisor. [[Ficheiro:No procede acceder a lo solicitado 01 03 1974.JPG|miniatura|300px|Denegando autorización para a concesión de pasaporte a [[María Victoria Moreno]].]] Por non consideraren unha autoridade como país soberano non se aceptan os seus pasaportes. Iso é unha política aplicada por moitos países, mais aínda así fanse algunhas concesións no caso por exemplo das persoas envolveitas en negociacións diplomáticas e daqueles que ofrecen axuda humanitaria. Dous exemplos de non recoñecemento dun pasaporte, son os de Hong Kong e Macau, rexións de administración especial da China. En gran parte dos países os pasaportes pertencen ao estado e poden ser recollidos en calquera momento. Nalgúns países as autoridades poden declarar a retención dun pasaporte, aínda que tales casos deban ser analizados pola [[Xustiza]]. Moitos países emiten só un pasaporte por persoa. Unha vez expirado, o aplicante precisa entregar o documento expirado ou sometelo á autoridade emisora para que este sexa invalidado. Un crecente número de países, incluíndo o [[Reino Unido]] e os Estados Unidos están permitindo aos seus cidadáns posuíren máis dun pasaporte por persoa. Iso debe ser útil para un individuo que viaxe frecuentemente a moitos países: un pasaporte é usado para obter visados en tanto a persoa pode viaxar para o exterior co outro pasaporte. Algúns países impoñen requirimentos políticos e ideolóxicos ou prohibitivos para requirentes de pasaporte, emitindo visados de saída e pasaportes a quen os cumpra. === Rexións especiais da China: Macau e Hong Kong === [[Ficheiro:Macau Sar Passport Old and New Style.jpg|miniatura|Pasaportes de [[Macau]].]] Sobre os auspicios das súas leis básicas, [[Hong Kong]] e [[Macau]] posúen a autoridade de emitir pasaportes, realizar acordos, abolir requirimentos de visado para outros países e exercer o control de inmigración de nacionais e estranxeiros. Os pasaportes emitidos polas respectivas administracións especiais declaran que o portador é cidadán chinés co dereito de domicilio na provincia emisora. O congreso nacional da China tamén delegou poderes a Hong Kong e Macau para administraren as leis de [[nacionalidade]] chinesas nos seus respectivos dominios. A [[República Popular da China]] non recoñece a [[República da China]] como un estado soberano, considerando Taiwán (Formosa) unha parte de seu territorio. Pola súa parte a República da China baseada en Taiwán desde 1949 non renunciou á reivindicación da China Continental. A despeito do feito de presenza mutua de control de inmigración dos dous lados do estreito de Taiwán, ningunha das partes considera a travesía continente-illa coma unha viaxe internacional. Tanto a República Popular da China como a República da China nunca selan pasaportes emitidos do outro lado. Un residente de Taiwán que entra na China continental usa un permiso especial emitido polas autoridades de seguranza do continente e xeralmente tramitan ese permiso en Hong Kong ou Macau. No porto de entrada en Taiwán, hai unha conspicua utilidade onde os residentes do continente deben someter os seus pasaportes e outros documentos emitidos na porción continental. Por outro lado residentes de Taiwán manteñen os seus documentos de identidade emitidos en Taiwán mentres estiveren no continente. Mesmo os cidadáns de etnia chinesa en Hong Kong, que posúen pasaporte nacional británico ultramarino ou pasaporte de cidadán británico, moitos sobre os auspicios do programa instituído polo Reino Unido en 1990, son considerados pola República Popular da China coma nacionais seus e por iso non recoñecen eses pasaportes portados así como non recoñecen a dupla nacionalidade. Estas persoas usan o Permiso de Retorno para entrar na China desde a devolución. Os residentes de Hong Kong non deben utilizar os seus pasaportes, nacional británico ultramarino e/ou da Administración Especial de Hong Kong para entraren en Taiwán. Xuntamente co documento precisan dun permiso especial de viaxe emitido polo órgano taiwanés de arranxos de inmigración para portadores de pasaporte británico provenientes de Hong Kong que visitan a República da China. Aqueles que van por primeira vez precisan conseguir a autorización antes do embarque, mais a partir da segunda entrada xa é posíbel conseguir a autorización despois da chegada, condición suxeita a algunhas restricións específicas. === Chipre === [[Ficheiro:Cyprus current passport issued in 2019.jpg|miniatura|Portada do pasaporte de Chipre e folla do usuario]] A [[República Turca do Norte de Chipre]] emite pasaportes, mais soamente [[Turquía]] recoñece este estado. Os pasaportes da República Turca do Norte de Chipre non son válidos para a entrada na República do Chipre. Até o ano de 2003, a República da Turquía non aceptaba pasaportes da [[Chipre|República do Chipre]] por non recoñecer a lexitimidade de tal goberno, mais dende entón si o acepta. A República do Chipre tamén recusa a entrada de detentores de pasaportes iugoslavos, "que presente un selo de renovación co nome [[Macedonia do Norte]]". === Israel === Moitos países árabes non permiten a entrada de persoas con evidencias de estadías en Israel, ou a presenza de visados deste estado usados ou non nos seus pasaportes, posto que non recoñecen a existencia do estado de Israel. Para axudar os estranxeiros a desvencellárense destas restricións, o estado de Israel non sela os pasaportes na entrada ou sequera pide visados previos, facendo que fique difícil para os países que teñen estas restricións a identificación daqueles cidadáns que estiveran no país. Moitas destas nacións poden bloquear a entrada dun estranxeiro con pasaportes con selos de saída de cidades xordanas ou exipcias fronteirizas con Israel. Os países de maioría musulmá que non aceptan pasaportes de Israel son: * [[Afganistán]], [[Alxeria]], [[Bangladesh]], [[Comores]], [[Djibuti]], [[Indonesia]], [[Iraq]], [[Irán]], [[Kuwait]], [[Líbano]], [[Libia]], [[Malaisia]] (excepto con autorización escrita do goberno malaio), [[Maldivas]], [[Omán]], [[Paquistán]], [[Qatar]], [[Arabia Saudita]], [[Somalia]], [[Sudán]], [[Siria]], [[Tunisia]], [[Emiratos Árabes Unidos]] e o [[Iemen]]. Os países musulmáns que aceptan pasaportes de Israel son: * [[Bahrain]], [[Exipto]], [[Xordania]], [[Mauritania]], [[Marrocos]], [[Turquía]], e as antigas repúblicas soviéticas de maioría musulmá: [[Azerbaidján]], [[Kazakhstán]], [[Kirguizistán]], [[Tadjiikistán]], [[Turkmenistán]] e [[Uzbekistán]] O único país que non acepta os pasaportes israelís e non se encontra no grupo de nacións musulmás ou árabes é [[Corea do Norte]], que posúe unha alianza importante coa [[OLP]]. === Coreas === A travesía da área sobre a administración da República da Corea, comunmente coñecida coma Corea do Sur, directamente para o norte, non é considerada unha viaxe internacional, de acordo co punto de vista do sur. A constitución da República de Corea considera o Norte como parte de seu territorio con administración independente. O privilexio dun pasaporte na Corea do Norte é para poucos. Pertencer ao partido dos traballadores coreanos é un requisito esencial. === Paquistán === O [[Paquistán]] impón un requirimento aos seus cidadáns musulmáns, cando estes van requirir un pasaporte, obrigándoos a concordar cunha declaración na que se autoproclaman musulmáns, recoñecen a Hazrat Muhammad coma o último dos profetas e denuncian a Mirza Ghulam Ahmad Qadliani coma un impostor e tamén consideran os seguidores dos grupos Lahori, Qadliani e Mirzai como non musulmáns. Coa emisión dos novos pasaportes biométricos en 2005 (nos que a columna relixión sería eliminada), a declaración non sería necesaria, mais esa decisión foi recentemente{{cando}} revertida polo goberno do Paquistán. === Arabia Saudita === O goberno da [[Arabia Saudita]] como algúns outros gobernos non recoñece dupla nacionalidade para os seus cidadáns. Os cidadáns árabes que teñen a dupla cidadanía xeralmente mantéñeno oculto. Se un segundo pasaporte é descuberto, pode ser confiscado e o portador preso. === España e Xibraltar === O goberno de [[España]] ten adoptado unha política de non aceptar pasaportes británicos emitidos en [[Xibraltar]], baseado no feito de non considerar o goberno da rexión coma unha autoridade legalmente emisora de tales documentos.{{Cómpre referencia}} Consecuentemente algúns cidadáns de Xibraltar foron rexeitados na fronteira de España ao portaren estes documentos.{{Cómpre referencia}} Con todo, a palabra Xibraltar aparece baixo das palabras Reino Unido da Gran Bretaña e Irlanda do Norte, coma en pasaportes doutras colonias británicas. === Tonga === Algúns países non aceptan o pasaporte tongano de persoa protexida, aínda que acepten o pasaporte emitido para os cidadáns tonganos. == Viaxes internacionais sen pasaporte == Nalgunhas circunstancias, a viaxe entre países pode ser feita sen pasaporte. Estas inclúen: === Acordos recíprocos === Algúns países teñen acordos recíprocos onde un visado non se fai necesario dentro de certas condicións coma por exemplo cando a visita é por turismo e por un tempo relativamente pequeno. Poucos países teñen acordos de cruzamento de fronteira sen pasaportes (mais xeralmente con identificación). Exemplos inclúen: * O Reino Unido e a República da Irlanda: Cidadáns do Reino Unido e da Irlanda non necesitan de pasaporte para viaxar polos dous países. Outros nacionais da Unión Europea deben mostrar a súa [[identidade nacional]] ou pasaporte. Todos os outros estranxeiros precisan un pasaporte con o sen visado. * Nas nación do CA-4: cidadáns da Guatemala, O Salvador, Honduras e Nicaragua non necesitan dun pasaporte para viaxar entre os catro países, mais é preciso un documento de identificación. * Nos países do [[NAFTA]]: (os Estados Unidos, México e o Canadá) é preciso o pasaporte para entraren nos Estados Unidos. O goberno do [[Canadá]] respondeu a iso, declarando que en breve os cidadáns americanos van necesitar de pasaporte para entrar no Canadá. México xeralmente non pide o pasaporte para entrar no país, pero os cidadáns americanos precisan dun pasaporte para volver aos Estados Unidos. * Líbano e Siria (requiren documento de identidade). * India, Nepal e Bután (requiren documento de identidade). * Croacia e [[Bosnia e Hercegovina]] (requiren documento de identidade). * Italia, Eslovenia e Hungría admiten croatas só co documento de identidade croata. * Rusia e algúns dos países que formaban parte da antiga Unión Soviética (requiren documento de identidade). Moitos nacionais latinoamericanos poden viaxar dentro das súas respectivas áreas económicas rexionais apenas coas súas identidades oficiais. O [[MERCOSUR]]: o [[Brasil]], a [[Arxentina]], [[Paraguai]], o [[Uruguai]] e [[Venezuela]], a Comunidade Andina de Nacións: [[Bolivia]], [[Perú]], [[Ecuador]], [[Colombia]] e [[Venezuela]]. Hai aínda casos nos que acordos bilaterais tamén garanten ese privilexio; algúns exemplos son os existentes entre o Chile e o Perú e o do Brasil e Chile. Hai unha intención de que isto se estenda a toda a América do Sur a través da nova [[Comunidade Suramericana de Nacións]]. ==== Unión Europea, Área Económica Europea e tratado de Schengen ==== Os cidadáns da Área Económica Europea (Unión Europea máis [[Islandia]], [[Liechtenstein]], [[Noruega]] e [[Suíza]]), gozan do dereito de viaxar e traballar libremente en calquera país da Unión, salvo algunhas disposición transitorias que poidan restrinxir os dereitos dos cidadáns dos novos estados membros para traballar noutros países. Alén diso, algúns países asinaron o [[tratado de Schengen]] onde non se estabelecen controis fronteirizos entre os membros, a menos que se apliquen condicións excepcionais. A maioría dos países da Unión Europea e Suíza asinaron o acordo. === Refuxiados e persoas sen estado === As persoas sen estado, aquelas a quen ningún país garante un pasaporte ou cidadanía, xeralmente viaxan para o exterior con documentos de tránsito emitidos pola [[ONU]] de acordo cos termos da convención de 1951 referente ao status de refuxiados. Tales documentos son válidos no lugar do pasaporte para moitos gobernos. == Véxase tamén == {{Commons|Passports}} === Outros artigos === * [[Nacionalidade]] * [[Tratado de Schengen]] * [[DNI]] === Ligazóns externas === * [http://www.interior.gob.es/web/servicios-al-ciudadano/pasaporte Pasaporte en Ministerio del Interior de España] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507093907/http://www.interior.gob.es/web/servicios-al-ciudadano/pasaporte |date=07 de maio de 2021 }} * [http://www.dpf.gov.br Departamento de Polícia Federal do Brasil] * [http://www.mai.gov.pt/data/002/001/index.php?x=govcivis Ministério da Administração Interna - Governos Civis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070225011111/http://www.mai.gov.pt/data/002/001/index.php?x=govcivis |date=25 de febreiro de 2007 }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Documentos]] [[Categoría:Turismo]] 7mirhiy5woitcr1m54c25nn90tqg5jv 0 94738 7351133 6926177 2026-04-07T20:29:46Z Estevoaei 1131 7351133 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} '''San Xil''' pode referirse a: *'''[[Exidio o Eremita]]''', relixioso franco; *'''[[Xil de Casaio]]''', relixioso do [[reino de Galicia]]; Como [[topónimo]] '''San Xil''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[San Xil de Carballo, Samos|San Xil de Carballo]]''', parroquia do concello de [[Samos]]; **'''[[San Xil, San Xil de Carballo, Samos|San Xil]]''', lugar de dita parroquia; ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|San Xillao}} {{Control de autoridades}} 88y15t4hu1pe4d9d21yfs36qbzes745 0 95814 7351257 7076475 2026-04-08T10:36:26Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351257 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} {{Galizionario|carballal}} O [[topónimo]] '''Carballal''' indica un lugar onde hai [[Carballo (árbore)|carballos]]. Pode referirse a: ;En Galiza *'''[[O Carballal, Santiago de Compostela|O Carballal]]''', parroquia do concello de [[Santiago de Compostela]]; *'''[[O Carballal, Palas de Rei|O Carballal]]''', parroquia do concello de [[Palas de Rei]]; **'''[[O Carballal de Abaixo, O Carballal, Palas de Rei|O Carballal de Abaixo]]''', lugar de dita parroquia; **'''[[O Carballal de Arriba, O Carballal, Palas de Rei|O Carballal de Arriba]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[San Mamede do Carballal, Palas de Rei|San Mamede do Carballal]]''', parroquia do concello de [[Palas de Rei]]. **'''[[O Carballal, San Mamede do Carballal, Palas de Rei|O Carballal]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Carballal, Labrada, Abadín|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Labrada, Abadín|Labrada]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[Carballal, Cabanas, Abegondo|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cabanas, Abegondo|Cabanas]], no concello de [[Abegondo]]; *'''[[Carballal, Covas, Baralla|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Covas, Baralla|Covas]], no concello de [[Baralla]]; *'''[[Carballal, Cerdido, Cerdido|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cerdido, Cerdido|Cerdido]], no concello de [[Cerdido]]; *'''[[Carballal, Goá, Cospeito|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Goá, Cospeito|Goá]], no concello de [[Cospeito]]; *'''[[Carballal, Vilamor, Folgoso do Courel|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilamor, Folgoso do Courel|Vilamor]], no concello de [[Folgoso do Courel]]; *'''[[Carballal, Vilalvite, Friol|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilalvite, Friol|Vilalvite]], no concello de [[Friol]]; *'''[[Carballal, Crespos, Padrenda|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Crespos, Padrenda|Crespos]], no concello de [[Padrenda]]; *'''[[Carballal, Santa María de Mones, Petín|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Santa María de Mones, Petín|Santa María de Mones]], no concello de [[Petín]]; *'''[[Carballal, Ordes, Rairiz de Veiga|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Ordes, Rairiz de Veiga|Ordes]], no concello de [[Rairiz de Veiga]]; *'''[[Carballal, O Araño, Rianxo|Carballal]]''', lugar da parroquia do [[O Araño, Rianxo|Araño]], no concello de [[Rianxo]]; *'''[[Carballal, Villestro, Santiago de Compostela|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Villestro, Santiago de Compostela|Villestro]], no concello de [[Santiago de Compostela]]; *'''[[Carballal, Bordóns, Sanxenxo|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Bordóns, Sanxenxo|Bordóns]], no concello de [[Sanxenxo]]; *'''[[Carballal, Couto, Taboada|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Couto, Taboada|Couto]], no concello de [[Taboada]]; *'''[[Carballal, Calo, Teo|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Calo, Teo|Calo]], no concello de [[Teo]]; *'''[[Carballal, Sante, Trabada|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Sante, Trabada|Sante]], no concello de [[Trabada]]; *'''[[Carballal, Cumeiro, Vila de Cruces|Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]], no concello de [[Vila de Cruces]]; *'''[[Carballal, A Portela, Vilamartín de Valdeorras|Carballal]]''', lugar da parroquia da [[A Portela, Vilamartín de Valdeorras|Portela]], no concello de [[Vilamartín de Valdeorras]]; *'''[[O Carballal, Cos, Abegondo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cos, Abegondo|Cos]], no concello de [[Abegondo]]; *'''[[O Carballal, Vizoño, Abegondo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vizoño, Abegondo|Vizoño]], no concello de [[Abegondo]]; *'''[[O Carballal, Carballido, Alfoz|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Carballido, Alfoz|Carballido]], no concello de [[Alfoz]]; *'''[[O Carballal, Aranga, Aranga|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Aranga, Aranga|Aranga]], no concello de [[Aranga]]; *'''[[O Carballal, Mourentán, Arbo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Mourentán, Arbo|Mourentán]], no concello de [[Arbo]]; *'''[[O Carballal, Sorrizo, Arteixo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Sorrizo, Arteixo|Sorrizo]], no concello de [[Arteixo]]; *'''[[O Carballal, Lampón, Boiro|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Lampón, Boiro|Lampón]], no concello de [[Boiro]]; *'''[[O Carballal, Pousada, Boqueixón|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Pousada, Boqueixón|Pousada]], no concello de [[Boqueixón]]; *'''[[O Carballal, Cesullas, Cabana de Bergantiños|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cesullas, Cabana de Bergantiños|Cesullas]], no concello de [[Cabana de Bergantiños]]; *'''[[O Carballal, Saiar, Caldas de Reis|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Saiar, Caldas de Reis|Saiar]], no concello de [[Caldas de Reis]]; *'''[[O Carballal, Coiro, Cangas|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Coiro, Cangas|Coiro]], no concello de [[Cangas]]; *'''[[O Carballal, Oroso, A Cañiza|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Oroso, A Cañiza|Oroso]], no concello da [[A Cañiza|Cañiza]]; *'''[[O Carballal, Petán, A Cañiza|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Petán, A Cañiza|Petán]], no concello da [[A Cañiza|Cañiza]]; *'''[[O Carballal, Lira, Carnota|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Lira, Carnota|Lira]], no concello de [[Carnota]]; *'''[[O Carballal, As Seixadas, Cartelle|O Carballal]]''', lugar da parroquia das [[As Seixadas, Cartelle|Seixadas]], no concello de [[Cartelle]]; *'''[[O Carballal, San Xiao de Mos, Castro de Rei|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[San Xiao de Mos, Castro de Rei|San Xiao de Mos]], no concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[O Carballal, Cerceda, Cerceda|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cerceda, Cerceda|Cerceda]], no concello de [[Cerceda]]; *'''[[O Carballal, Rodís, Cerceda|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Rodís, Cerceda|Rodís]], no concello de [[Cerceda]]; *'''[[O Carballal, Corredoira, Cerdedo-Cotobade|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Corredoira, Cerdedo-Cotobade|Corredoira]], no concello de [[Cerdedo-Cotobade]]; *'''[[O Carballal, Traba, Coristanco|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Traba, Coristanco|Traba]], no concello de [[Coristanco]]; *'''[[O Carballal, Xermar, Cospeito|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Xermar, Cospeito|Xermar]], no concello de [[Cospeito]]; *'''[[O Carballal, Fofe, Covelo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Fofe, Covelo|Fofe]], no concello de [[Covelo]]; *'''[[O Carballal, Curtis, Curtis|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Curtis, Curtis|Curtis]], no concello de [[Curtis]]; *'''[[O Carballal, Arca, A Estrada|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Arca, A Estrada|Arca]], no concello da [[A Estrada|Estrada]]; *'''[[O Carballal, Arnois, A Estrada|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Arnois, A Estrada|Arnois]], no concello da [[A Estrada|Estrada]]; *'''[[O Carballal, Lamas, A Estrada|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Lamas, A Estrada|Lamas]], no concello da [[A Estrada|Estrada]]; *'''[[O Carballal, Abellá, Frades|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Abellá, Frades|Abellá]], no concello de [[Frades]]; *'''[[O Carballal, Mesos, Frades|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Mesos, Frades|Mesos]], no concello de [[Frades]]; *'''[[O Carballal, Papucín, Frades|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Papucín, Frades|Papucín]], no concello de [[Frades]]; *'''[[O Carballal, Parga, Guitiriz|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Parga, Guitiriz|Parga]], no concello de [[Guitiriz]]; *'''[[O Carballal, Irixoa, Irixoa|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Irixoa, Irixoa|Irixoa]], no concello de [[Irixoa]]; *'''[[O Carballal, Traba, Laxe|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Traba, Laxe|Traba]], no concello de [[Laxe]]; *'''[[O Carballal, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá|Santo Adrao de Lourenzá]], no concello de [[Lourenzá]]; *'''[[O Carballal, Soñar, Lugo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Soñar, Lugo|Soñar]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[O Carballal, As Grañas do Sor, Mañón|O Carballal]]''', lugar da parroquia das [[As Grañas do Sor, Mañón|Grañas do Sor]], no concello de [[Mañón]]; *'''[[O Carballal, Marín (San Xián), Marín|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Marín (San Xián), Marín|San Xián de Marín]], no concello de [[Marín]]; *'''[[O Carballal, Meira, Meira|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Meira, Meira|Meira]], no concello de [[Meira]]. *'''[[O Carballal, Santa María de Melide, Melide|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Santa María de Melide, Melide|Santa María de Melide]], no concello de [[Melide]]; *'''[[O Carballal, Olas, Mesía|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Olas, Mesía|Olas]], no concello de [[Mesía]]; *'''[[O Carballal, Riofrío, Mondariz|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Riofrío, Mondariz|Riofrío]], no concello de [[Mondariz]]; *'''[[O Carballal, Santa María de Neda, Neda|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Santa María de Neda, Neda|Santa María de Neda]], no concello de [[Neda]]; *'''[[O Carballal, Devesos, Ortigueira|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Devesos, Ortigueira|Devesos]], no concello de [[Ortigueira]]; *'''[[O Carballal, Aspai, Outeiro de Rei|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Aspai, Outeiro de Rei|Aspai]], no concello de [[Outeiro de Rei]]; *'''[[O Carballal, Trasanquelos, Oza-Cesuras|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Trasanquelos, Oza-Cesuras|Trasanquelos]], no concello de [[Oza-Cesuras]]; *'''[[O Carballal, Camos, Nigrán|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Camos, Nigrán|Camos]], no concello de [[Nigrán]]; *'''[[O Carballal, A Ramallosa, Nigrán|O Carballal]]''', lugar da parroquia da [[A Ramallosa, Nigrán|Ramallosa]], no concello de [[Nigrán]]; *'''[[O Carballal, Marzoa, Oroso|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Marzoa, Oroso|Marzoa]], no concello de [[Oroso]]; *'''[[O Carballal, Ferreira de Negral, Palas de Rei|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Ferreira de Negral, Palas de Rei|Ferreira de Negral]], no concello de [[Palas de Rei]]; *'''[[O Carballal, Moscán, O Páramo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Moscán, O Páramo|Moscán]], no concello do [[O Páramo|Páramo]]; *'''[[O Carballal, Bretoña, A Pastoriza|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Bretoña, A Pastoriza|Bretoña]], no concello da [[A Pastoriza|Pastoriza]]; *'''[[O Carballal, Úbeda, A Pastoriza|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Úbeda, A Pastoriza|Úbeda]], no concello da [[A Pastoriza|Pastoriza]]; *'''[[O Carballal, Pol, Pol|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Pol, Pol|Pol]], no concello de [[Pol]]; *'''[[O Carballal, Angoares, Ponteareas|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Angoares, Ponteareas|Angoares]], no concello de [[Ponteareas]]; *'''[[O Carballal, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez|O Carballal]]''', lugar da parroquia das [[As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]], no concello das [[As Pontes de García Rodríguez|Pontes de García Rodríguez]]; *'''[[O Carballal, Atios, O Porriño|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Atios, O Porriño|Atios]], no concello do [[O Porriño|Porriño]]; *'''[[O Carballal, Xuño, Porto do Son|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Xuño, Porto do Son|Xuño]], no concello de [[Porto do Son]]; *'''[[O Carballal, Palmeira, Ribeira|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Palmeira, Ribeira|Palmeira]], no concello de [[Ribeira]]; *'''[[O Carballal, Mosteirón, Sada|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Mosteirón, Sada|Mosteirón]], no concello de [[Sada]]; *'''[[O Carballal, Osedo, Sada|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Osedo, Sada|Osedo]], no concello de [[Sada]]; *'''[[O Carballal, A Picoña, Salceda de Caselas|O Carballal]]''', lugar da parroquia da [[A Picoña, Salceda de Caselas|Picoña]], no concello de [[Salceda de Caselas]]; *'''[[O Carballal, Bazar, Santa Comba|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Bazar, Santa Comba|Bazar]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[O Carballal, Vilamaior, Santa Comba|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilamaior, Santa Comba|Vilamaior]], no concello de [[Santa Comba]]; *'''[[O Carballal, Vilalonga, Sanxenxo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilalonga, Sanxenxo|Vilalonga]], no concello de [[Sanxenxo]]; *'''[[O Carballal, Vilar de Sarria, Sarria|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilar de Sarria, Sarria|Vilar de Sarria]], no concello de [[Sarria]]; *'''[[O Carballal, Tebra, Tomiño|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Tebra, Tomiño|Tebra]], no concello de [[Tomiño]]; *'''[[O Carballal, Castenda da Torre, Tordoia|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Castenda da Torre, Tordoia|Castenda da Torre]], no concello de [[Tordoia]]; *'''[[O Carballal, A Vila de Abade, Tordoia|O Carballal]]''', lugar da parroquia da [[A Vila de Abade, Tordoia|Vila de Abade]], no concello de [[Tordoia]]; *'''[[O Carballal, Valdoviño, Valdoviño|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Valdoviño, Valdoviño|Valdoviño]], no concello de [[Valdoviño]]; *'''[[O Carballal, Cabanas, O Vicedo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cabanas, O Vicedo|Cabanas]], no concello do [[O Vicedo|Vicedo]]; *'''[[O Carballal, Bembrive, Vigo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Bembrive, Vigo|Bembrive]], no concello de [[Vigo]]; *'''[[O Carballal, Cabral, Vigo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Cabral, Vigo|Cabral]], no concello de [[Vigo]]; *'''[[O Carballal, Coruxo, Vigo|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Coruxo, Vigo|Coruxo]], no concello de [[Vigo]]; *'''[[O Carballal, Corvelle, Vilalba|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Corvelle, Vilalba|Corvelle]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[O Carballal, Vilapedre, Vilalba|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Vilapedre, Vilalba|Vilapedre]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[O Carballal, San Salvador de Lanzós, Vilalba|O Carballal]]''', lugar da parroquia de [[San Salvador de Lanzós, Vilalba|San Salvador de Lanzós]], no concello de [[Vilalba]]; *'''[[A Cruz do Carballal, Castenda da Torre, Tordoia|A Cruz do Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Castenda da Torre, Tordoia|Castenda da Torre]], no concello de [[Tordoia]]; *'''[[San Paio do Carballal, Marrubio, Montederramo|San Paio do Carballal]]''', lugar da parroquia de [[Marrubio, Montederramo|Marrubio]], no concello de [[Montederramo]]. Amais, como [[apelido]] pode referirse a: *'''[[Juan Carballal Palmeiro]]''', veterinario galego (1892-1962); *'''[[Ricardo Carballal Lafourcade]]''', membro das [[Irmandades da Fala]] (m. 1922); *'''[[Ramón Carballal Pernas]]''', xuíz e poeta galego (1921-1982); *'''[[Mariana Carballal]]''', actriz e directora galega (n. 1962). ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Carballa|Carballeira (homónimos)}} {{Control de autoridades}} tngpzcbi9nwxrxjiu2j28wyqvdpwmm9 4 100373 7350922 7350234 2026-04-07T12:02:16Z Jembot 33958 Bot: Actualizando ranking 7350922 wikitext text/x-wiki {{/begin|250}} |- | 1 || [[User:Breogan2008|Breogan2008]] || [[Special:Contributions/Breogan2008|{{formatnum:638847}}]] |- | 2 || [[User:Miguelferig|Miguelferig]] || [[Special:Contributions/Miguelferig|{{formatnum:288595}}]] |- | 3 || [[User:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] || [[Special:Contributions/HombreDHojalata|{{formatnum:258781}}]] |- | 4 || [[User:Estevoaei|Estevoaei]] || [[Special:Contributions/Estevoaei|{{formatnum:212430}}]] |- | 5 || [[User:Chairego apc|Chairego apc]] (Admin) || [[Special:Contributions/Chairego apc|{{formatnum:175143}}]] |- | 6 || [[User:Alfonso Márquez|Alfonso Márquez]] || [[Special:Contributions/Alfonso Márquez|{{formatnum:123300}}]] |- | 7 || [[User:Xas|Xas]] || [[Special:Contributions/Xas|{{formatnum:117445}}]] |- | 8 || [[User:Banjo|<span style="color:gray">Banjo</span>]] || [[Special:Contributions/Banjo|{{formatnum:110001}}]] |- | 9 || [[User:Elisardojm|Elisardojm]] || [[Special:Contributions/Elisardojm|{{formatnum:102746}}]] |- | 10 || [[User:Beninho|Beninho]] || [[Special:Contributions/Beninho|{{formatnum:75273}}]] |- | 11 || [[User:Norrin strange|Norrin strange]] || [[Special:Contributions/Norrin strange|{{formatnum:73729}}]] |- | 12 || [[User:Prevert|<span style="color:gray">Prevert</span>]] || [[Special:Contributions/Prevert|{{formatnum:68670}}]] |- | 13 || [[User:MAGHOI|MAGHOI]] (Admin) || [[Special:Contributions/MAGHOI|{{formatnum:68626}}]] |- | 14 || [[User:Lameiro|Lameiro]] || [[Special:Contributions/Lameiro|{{formatnum:65233}}]] |- | 15 || [[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] (Admin) || [[Special:Contributions/Xabier Cid|{{formatnum:64557}}]] |- | 16 || [[User:Adorian|<span style="color:gray">Adorian</span>]] || [[Special:Contributions/Adorian|{{formatnum:61462}}]] |- | 17 || [[User:Servando2|Servando2]] || [[Special:Contributions/Servando2|{{formatnum:56927}}]] |- | 18 || [[User:Autopistero20502020|Autopistero20502020]] || [[Special:Contributions/Autopistero20502020|{{formatnum:48100}}]] |- | 19 || [[User:Imxavitooh|<span style="color:gray">Imxavitooh</span>]] || [[Special:Contributions/Imxavitooh|{{formatnum:48099}}]] |- | 20 || [[User:O Breixo|O Breixo]] || [[Special:Contributions/O Breixo|{{formatnum:47866}}]] |- | 21 || [[User:Atobar|Atobar]] (Admin) || [[Special:Contributions/Atobar|{{formatnum:45331}}]] |- | 22 || [[User:Xanetas|<span style="color:gray">Xanetas</span>]] || [[Special:Contributions/Xanetas|{{formatnum:44584}}]] |- | 23 || [[User:Xoacas|<span style="color:gray">Xoacas</span>]] || [[Special:Contributions/Xoacas|{{formatnum:43155}}]] |- | 24 || [[User:AMPERIO|<span style="color:gray">AMPERIO</span>]] (Admin) || [[Special:Contributions/AMPERIO|{{formatnum:42746}}]] |- | 25 || [[User:Jglamela|<span style="color:gray">Jglamela</span>]] || [[Special:Contributions/Jglamela|{{formatnum:42526}}]] |- | 26 || [[User:Piquito|Piquito]] || [[Special:Contributions/Piquito|{{formatnum:40321}}]] |- | 27 || [[User:Lmbuga|<span style="color:gray">Lmbuga</span>]] || [[Special:Contributions/Lmbuga|{{formatnum:40302}}]] |- | 28 || [[User:HacheDous=0|HacheDous=0]] || [[Special:Contributions/HacheDous=0|{{formatnum:37298}}]] |- | 29 || [[User:Xoio|<span style="color:gray">Xoio</span>]] || [[Special:Contributions/Xoio|{{formatnum:35623}}]] |- | 30 || [[User:Fendetestas|Fendetestas]] || [[Special:Contributions/Fendetestas|{{formatnum:34800}}]] |- | 31 || [[User:Moedagalega|Moedagalega]] || [[Special:Contributions/Moedagalega|{{formatnum:34251}}]] |- | 32 || [[User:Krisko|<span style="color:gray">Krisko</span>]] || [[Special:Contributions/Krisko|{{formatnum:33388}}]] |- | 33 || [[User:Gasparoff|Gasparoff]] || [[Special:Contributions/Gasparoff|{{formatnum:31239}}]] |- | 34 || [[User:RubenWGA|<span style="color:gray">RubenWGA</span>]] || [[Special:Contributions/RubenWGA|{{formatnum:31117}}]] |- | 35 || [[User:Toliño|<span style="color:gray">Toliño</span>]] || [[Special:Contributions/Toliño|{{formatnum:29647}}]] |- | 36 || [[User:Anton45|<span style="color:gray">Anton45</span>]] || [[Special:Contributions/Anton45|{{formatnum:29412}}]] |- | 37 || [[User:Maria zaos|<span style="color:gray">Maria zaos</span>]] || [[Special:Contributions/Maria zaos|{{formatnum:28538}}]] |- | 38 || [[User:Albert galiza|<span style="color:gray">Albert galiza</span>]] || [[Special:Contributions/Albert galiza|{{formatnum:23065}}]] |- | 39 || [[User:FleaRHCP|<span style="color:gray">FleaRHCP</span>]] || [[Special:Contributions/FleaRHCP|{{formatnum:22978}}]] |- | 40 || [[User:Angeldomcer|Angeldomcer]] || [[Special:Contributions/Angeldomcer|{{formatnum:21878}}]] |- | 41 || [[User:Nachonion|<span style="color:gray">Nachonion</span>]] || [[Special:Contributions/Nachonion|{{formatnum:21449}}]] |- | 42 || [[User:Vitoriaogando|Vitoriaogando]] || [[Special:Contributions/Vitoriaogando|{{formatnum:21288}}]] |- | 43 || [[User:Sobreira|Sobreira]] || [[Special:Contributions/Sobreira|{{formatnum:21187}}]] |- | 44 || [[User:Vivaelcelta|<span style="color:gray">Vivaelcelta</span>]] || [[Special:Contributions/Vivaelcelta|{{formatnum:18539}}]] |- | 45 || [[User:Agremon|Agremon]] || [[Special:Contributions/Agremon|{{formatnum:17199}}]] |- | 46 || [[User:Xosé|<span style="color:gray">Xosé</span>]] || [[Special:Contributions/Xosé|{{formatnum:17175}}]] |- | 47 || [[User:Hugo22|<span style="color:gray">Hugo22</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo22|{{formatnum:15286}}]] |- | 48 || [[User:Rocastelo|<span style="color:gray">Rocastelo</span>]] || [[Special:Contributions/Rocastelo|{{formatnum:15163}}]] |- | 49 || [[User:PepedoCouto|<span style="color:gray">PepedoCouto</span>]] || [[Special:Contributions/PepedoCouto|{{formatnum:15153}}]] |- | 50 || [[User:Calq|Calq]] || [[Special:Contributions/Calq|{{formatnum:14991}}]] |- | 51 || [[User:Xosé Antonio|<span style="color:gray">Xosé Antonio</span>]] || [[Special:Contributions/Xosé Antonio|{{formatnum:14656}}]] |- | 52 || [[User:Xosema|Xosema]] || [[Special:Contributions/Xosema|{{formatnum:14108}}]] |- | 53 || [[User:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] || [[Special:Contributions/Mark Gasoline|{{formatnum:13916}}]] |- | 54 || [[User:Xoán Carlos Fraga|<span style="color:gray">Xoán Carlos Fraga</span>]] || [[Special:Contributions/Xoán Carlos Fraga|{{formatnum:13785}}]] |- | 55 || [[User:JaviP96|<span style="color:gray">JaviP96</span>]] || [[Special:Contributions/JaviP96|{{formatnum:13744}}]] |- | 56 || [[User:Gallaecio|<span style="color:gray">Gallaecio</span>]] || [[Special:Contributions/Gallaecio|{{formatnum:13529}}]] |- | 57 || [[User:Manolo da Televinte|Manolo da Televinte]] || [[Special:Contributions/Manolo da Televinte|{{formatnum:13380}}]] |- | 58 || [[User:Lles|Lles]] || [[Special:Contributions/Lles|{{formatnum:12910}}]] |- | 59 || [[User:Castelao|Castelao]] || [[Special:Contributions/Castelao|{{formatnum:12047}}]] |- | 60 || [[User:JonnyJonny|JonnyJonny]] || [[Special:Contributions/JonnyJonny|{{formatnum:12046}}]] |- | 61 || [[User:Ogalego.gal|Ogalego.gal]] || [[Special:Contributions/Ogalego.gal|{{formatnum:11736}}]] |- | 62 || [[User:Lansbricae|<span style="color:gray">Lansbricae</span>]] || [[Special:Contributions/Lansbricae|{{formatnum:11584}}]] |- | 63 || [[User:Isili0n|<span style="color:gray">Isili0n</span>]] || [[Special:Contributions/Isili0n|{{formatnum:10315}}]] |- | 64 || [[User:Vanicorps|Vanicorps]] || [[Special:Contributions/Vanicorps|{{formatnum:9931}}]] |- | 65 || [[User:Fis-mulleres|Fis-mulleres]] || [[Special:Contributions/Fis-mulleres|{{formatnum:9827}}]] |- | 66 || [[User:Ramiro Torres|Ramiro Torres]] || [[Special:Contributions/Ramiro Torres|{{formatnum:9751}}]] |- | 67 || [[User:Elvire|<span style="color:gray">Elvire</span>]] || [[Special:Contributions/Elvire|{{formatnum:9583}}]] |- | 68 || [[User:Iago Pillado|<span style="color:gray">Iago Pillado</span>]] || [[Special:Contributions/Iago Pillado|{{formatnum:9282}}]] |- | 69 || [[User:Dodro|Dodro]] || [[Special:Contributions/Dodro|{{formatnum:8838}}]] |- | 70 || [[User:Xabier Cancela|<span style="color:gray">Xabier Cancela</span>]] || [[Special:Contributions/Xabier Cancela|{{formatnum:8411}}]] |- | 71 || [[User:Judcosta|<span style="color:gray">Judcosta</span>]] || [[Special:Contributions/Judcosta|{{formatnum:8391}}]] |- | 72 || [[User:Paradanta|Paradanta]] || [[Special:Contributions/Paradanta|{{formatnum:8340}}]] |- | 73 || [[User:One2|<span style="color:gray">One2</span>]] || [[Special:Contributions/One2|{{formatnum:8226}}]] |- | 74 || [[User:Andresv.63|<span style="color:gray">Andresv.63</span>]] || [[Special:Contributions/Andresv.63|{{formatnum:8076}}]] |- | 75 || [[User:Martinho12|<span style="color:gray">Martinho12</span>]] || [[Special:Contributions/Martinho12|{{formatnum:8026}}]] |- | 76 || [[User:Unhanova|<span style="color:gray">Unhanova</span>]] || [[Special:Contributions/Unhanova|{{formatnum:7964}}]] |- | 77 || [[User:Caronium|Caronium]] || [[Special:Contributions/Caronium|{{formatnum:7612}}]] |- | 78 || [[User:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] || [[Special:Contributions/Regato das Tres Regueiras|{{formatnum:6653}}]] |- | 79 || [[User:Iria.cestmoi|Iria.cestmoi]] || [[Special:Contributions/Iria.cestmoi|{{formatnum:6517}}]] |- | 80 || [[User:Alma~glwiki|<span style="color:gray">Alma~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Alma~glwiki|{{formatnum:6357}}]] |- | 81 || [[User:Xan de ningures|<span style="color:gray">Xan de ningures</span>]] || [[Special:Contributions/Xan de ningures|{{formatnum:6181}}]] |- | 82 || [[User:Joao Xavier|<span style="color:gray">Joao Xavier</span>]] || [[Special:Contributions/Joao Xavier|{{formatnum:6011}}]] |- | 83 || [[User:Tfeliz|Tfeliz]] || [[Special:Contributions/Tfeliz|{{formatnum:5605}}]] |- | 84 || [[User:RNC|<span style="color:gray">RNC</span>]] || [[Special:Contributions/RNC|{{formatnum:5354}}]] |- | 85 || [[User:Xapones|<span style="color:gray">Xapones</span>]] || [[Special:Contributions/Xapones|{{formatnum:5028}}]] |- | 86 || [[User:Nonso91|<span style="color:gray">Nonso91</span>]] || [[Special:Contributions/Nonso91|{{formatnum:5022}}]] |- | 87 || [[User:Sernostri|<span style="color:gray">Sernostri</span>]] || [[Special:Contributions/Sernostri|{{formatnum:4990}}]] |- | 88 || [[User:Xelo2004|<span style="color:gray">Xelo2004</span>]] || [[Special:Contributions/Xelo2004|{{formatnum:4946}}]] |- | 89 || [[User:ArtaiGZ|ArtaiGZ]] || [[Special:Contributions/ArtaiGZ|{{formatnum:4870}}]] |- | 90 || [[User:Cossue|<span style="color:gray">Cossue</span>]] || [[Special:Contributions/Cossue|{{formatnum:4726}}]] |- | 91 || [[User:Alyssalover|<span style="color:gray">Alyssalover</span>]] || [[Special:Contributions/Alyssalover|{{formatnum:4515}}]] |- | 92 || [[User:Cheluco|<span style="color:gray">Cheluco</span>]] || [[Special:Contributions/Cheluco|{{formatnum:4504}}]] |- | 93 || [[User:Mgl.branco|<span style="color:gray">Mgl.branco</span>]] || [[Special:Contributions/Mgl.branco|{{formatnum:4296}}]] |- | 94 || [[User:CommonsTicker|<span style="color:gray">CommonsTicker</span>]] || [[Special:Contributions/CommonsTicker|{{formatnum:4201}}]] |- | 95 || [[User:Meu rei|<span style="color:gray">Meu rei</span>]] || [[Special:Contributions/Meu rei|{{formatnum:4047}}]] |- | 96 || [[User:Xosel|<span style="color:gray">Xosel</span>]] || [[Special:Contributions/Xosel|{{formatnum:3966}}]] |- | 97 || [[User:Marrovi|<span style="color:gray">Marrovi</span>]] || [[Special:Contributions/Marrovi|{{formatnum:3904}}]] |- | 98 || [[User:Oilisab|<span style="color:gray">Oilisab</span>]] || [[Special:Contributions/Oilisab|{{formatnum:3723}}]] |- | 99 || [[User:Brathxa|<span style="color:gray">Brathxa</span>]] || [[Special:Contributions/Brathxa|{{formatnum:3717}}]] |- | 100 || [[User:Arco de Rayne|<span style="color:gray">Arco de Rayne</span>]] || [[Special:Contributions/Arco de Rayne|{{formatnum:3606}}]] |- | 101 || [[User:CristianCb|<span style="color:gray">CristianCb</span>]] || [[Special:Contributions/CristianCb|{{formatnum:3568}}]] |- | 102 || [[User:Manudosde|<span style="color:gray">Manudosde</span>]] || [[Special:Contributions/Manudosde|{{formatnum:3504}}]] |- | 103 || [[User:Iscream icecream|Iscream icecream]] || [[Special:Contributions/Iscream icecream|{{formatnum:3454}}]] |- | 104 || [[User:Xandrwijk|<span style="color:gray">Xandrwijk</span>]] || [[Special:Contributions/Xandrwijk|{{formatnum:3364}}]] |- | 105 || [[User:Carronada|<span style="color:gray">Carronada</span>]] || [[Special:Contributions/Carronada|{{formatnum:3324}}]] |- | 106 || [[User:UKBot|UKBot]] || [[Special:Contributions/UKBot|{{formatnum:3224}}]] |- | 107 || [[User:Miñato|<span style="color:gray">Miñato</span>]] || [[Special:Contributions/Miñato|{{formatnum:3198}}]] |- | 108 || [[User:Xabade|Xabade]] || [[Special:Contributions/Xabade|{{formatnum:3158}}]] |- | 109 || [[User:Jorges65|<span style="color:gray">Jorges65</span>]] || [[Special:Contributions/Jorges65|{{formatnum:3131}}]] |- | 110 || [[User:Fryant|<span style="color:gray">Fryant</span>]] || [[Special:Contributions/Fryant|{{formatnum:2951}}]] |- | 111 || [[User:Penidos|<span style="color:gray">Penidos</span>]] || [[Special:Contributions/Penidos|{{formatnum:2859}}]] |- | 112 || [[User:Ogaiago|Ogaiago]] || [[Special:Contributions/Ogaiago|{{formatnum:2842}}]] |- | 113 || [[User:MrCarlete|<span style="color:gray">MrCarlete</span>]] || [[Special:Contributions/MrCarlete|{{formatnum:2781}}]] |- | 114 || [[User:MJSB73MP|<span style="color:gray">MJSB73MP</span>]] || [[Special:Contributions/MJSB73MP|{{formatnum:2758}}]] |- | 115 || [[User:Pementa|Pementa]] || [[Special:Contributions/Pementa|{{formatnum:2754}}]] |- | 116 || [[User:Pontevedra78|<span style="color:gray">Pontevedra78</span>]] || [[Special:Contributions/Pontevedra78|{{formatnum:2753}}]] |- | 117 || [[User:Adalbertofrenesi|<span style="color:gray">Adalbertofrenesi</span>]] || [[Special:Contributions/Adalbertofrenesi|{{formatnum:2743}}]] |- | 118 || [[User:Nicole|<span style="color:gray">Nicole</span>]] || [[Special:Contributions/Nicole|{{formatnum:2730}}]] |- | 119 || [[User:Emilio juanatey|<span style="color:gray">Emilio juanatey</span>]] || [[Special:Contributions/Emilio juanatey|{{formatnum:2712}}]] |- | 120 || [[User:Moniquiña|Moniquiña]] || [[Special:Contributions/Moniquiña|{{formatnum:2687}}]] |- | 121 || [[User:WiKorunna|<span style="color:gray">WiKorunna</span>]] || [[Special:Contributions/WiKorunna|{{formatnum:2669}}]] |- | 122 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2646}}]] |- | 123 || [[User:Ourol|<span style="color:gray">Ourol</span>]] || [[Special:Contributions/Ourol|{{formatnum:2565}}]] |- | 124 || [[User:Victortpr|<span style="color:gray">Victortpr</span>]] || [[Special:Contributions/Victortpr|{{formatnum:2518}}]] |- | 125 || [[User:Força do Barbantinho|<span style="color:gray">Força do Barbantinho</span>]] || [[Special:Contributions/Força do Barbantinho|{{formatnum:2483}}]] |- | 126 || [[User:Peixe22|Peixe22]] || [[Special:Contributions/Peixe22|{{formatnum:2466}}]] |- | 127 || [[User:Suarez ruibal|<span style="color:gray">Suarez ruibal</span>]] || [[Special:Contributions/Suarez ruibal|{{formatnum:2399}}]] |- | 128 || [[User:Maañón|<span style="color:gray">Maañón</span>]] || [[Special:Contributions/Maañón|{{formatnum:2361}}]] |- | 129 || [[User:Todesfuge|<span style="color:gray">Todesfuge</span>]] || [[Special:Contributions/Todesfuge|{{formatnum:2309}}]] |- | 130 || [[User:Furado|<span style="color:gray">Furado</span>]] || [[Special:Contributions/Furado|{{formatnum:2080}}]] |- | 131 || [[User:Calrosfking|<span style="color:gray">Calrosfking</span>]] || [[Special:Contributions/Calrosfking|{{formatnum:2079}}]] |- | 132 || [[User:Miguel.lima|<span style="color:gray">Miguel.lima</span>]] || [[Special:Contributions/Miguel.lima|{{formatnum:2076}}]] |- | 133 || [[User:Jordav|<span style="color:gray">Jordav</span>]] || [[Special:Contributions/Jordav|{{formatnum:2057}}]] |- | 134 || [[User:CoroRP|<span style="color:gray">CoroRP</span>]] || [[Special:Contributions/CoroRP|{{formatnum:2056}}]] |- | 135 || [[User:Amadalvarez|Amadalvarez]] || [[Special:Contributions/Amadalvarez|{{formatnum:1965}}]] |- | 136 || [[User:Woden|<span style="color:gray">Woden</span>]] || [[Special:Contributions/Woden|{{formatnum:1940}}]] |- | 137 || [[User:ItsBer|ItsBer]] || [[Special:Contributions/ItsBer|{{formatnum:1934}}]] |- | 138 || [[User:Jorjum|<span style="color:gray">Jorjum</span>]] || [[Special:Contributions/Jorjum|{{formatnum:1903}}]] |- | 139 || [[User:Pontesiño|<span style="color:gray">Pontesiño</span>]] || [[Special:Contributions/Pontesiño|{{formatnum:1881}}]] |- | 140 || [[User:FormacionWiki|<span style="color:gray">FormacionWiki</span>]] || [[Special:Contributions/FormacionWiki|{{formatnum:1843}}]] |- | 141 || [[User:MVF|<span style="color:gray">MVF</span>]] || [[Special:Contributions/MVF|{{formatnum:1816}}]] |- | 142 || [[User:Jchapela|<span style="color:gray">Jchapela</span>]] || [[Special:Contributions/Jchapela|{{formatnum:1813}}]] |- | 143 || [[User:Petillés|<span style="color:gray">Petillés</span>]] || [[Special:Contributions/Petillés|{{formatnum:1804}}]] |- | 144 || [[User:Jockerouac|<span style="color:gray">Jockerouac</span>]] || [[Special:Contributions/Jockerouac|{{formatnum:1800}}]] |- | 145 || [[User:Uxío|<span style="color:gray">Uxío</span>]] || [[Special:Contributions/Uxío|{{formatnum:1756}}]] |- | 146 || [[User:Xián|<span style="color:gray">Xián</span>]] || [[Special:Contributions/Xián|{{formatnum:1749}}]] |- | 147 || [[User:Elster~glwiki|<span style="color:gray">Elster~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Elster~glwiki|{{formatnum:1748}}]] |- | 148 || [[User:Marcio|<span style="color:gray">Marcio</span>]] || [[Special:Contributions/Marcio|{{formatnum:1745}}]] |- | 149 || [[User:Esquwiki|<span style="color:gray">Esquwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Esquwiki|{{formatnum:1734}}]] |- | 150 || [[User:Brais Oliveira|<span style="color:gray">Brais Oliveira</span>]] || [[Special:Contributions/Brais Oliveira|{{formatnum:1698}}]] |- | 151 || [[User:Stoni|<span style="color:gray">Stoni</span>]] || [[Special:Contributions/Stoni|{{formatnum:1640}}]] |- | 152 || [[User:Pexego|<span style="color:gray">Pexego</span>]] || [[Special:Contributions/Pexego|{{formatnum:1629}}]] |- | 153 || [[User:Chabi|<span style="color:gray">Chabi</span>]] || [[Special:Contributions/Chabi|{{formatnum:1585}}]] |- | 154 || [[User:Quorthom|<span style="color:gray">Quorthom</span>]] || [[Special:Contributions/Quorthom|{{formatnum:1576}}]] |- | 155 || [[User:Ibercastell|<span style="color:gray">Ibercastell</span>]] || [[Special:Contributions/Ibercastell|{{formatnum:1573}}]] |- | 156 || [[User:Almaffi|<span style="color:gray">Almaffi</span>]] || [[Special:Contributions/Almaffi|{{formatnum:1573}}]] |- | 157 || [[User:Silverfox|<span style="color:gray">Silverfox</span>]] || [[Special:Contributions/Silverfox|{{formatnum:1551}}]] |- | 158 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:1549}}]] |- | 159 || [[User:Scaletta|Scaletta]] || [[Special:Contributions/Scaletta|{{formatnum:1548}}]] |- | 160 || [[User:Andalcant|<span style="color:gray">Andalcant</span>]] || [[Special:Contributions/Andalcant|{{formatnum:1538}}]] |- | 161 || [[User:Marcos B. R.|<span style="color:gray">Marcos B. R.</span>]] || [[Special:Contributions/Marcos B. R.|{{formatnum:1537}}]] |- | 162 || [[User:VaiPolaSombra|<span style="color:gray">VaiPolaSombra</span>]] || [[Special:Contributions/VaiPolaSombra|{{formatnum:1480}}]] |- | 163 || [[User:Viascos|<span style="color:gray">Viascos</span>]] || [[Special:Contributions/Viascos|{{formatnum:1442}}]] |- | 164 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:1424}}]] |- | 165 || [[User:Vilachan|<span style="color:gray">Vilachan</span>]] || [[Special:Contributions/Vilachan|{{formatnum:1360}}]] |- | 166 || [[User:Dannycas|<span style="color:gray">Dannycas</span>]] || [[Special:Contributions/Dannycas|{{formatnum:1331}}]] |- | 167 || [[User:La fabrica de nubes|<span style="color:gray">La fabrica de nubes</span>]] || [[Special:Contributions/La fabrica de nubes|{{formatnum:1319}}]] |- | 168 || [[User:Porto|<span style="color:gray">Porto</span>]] || [[Special:Contributions/Porto|{{formatnum:1296}}]] |- | 169 || [[User:Al Lemos|Al Lemos]] || [[Special:Contributions/Al Lemos|{{formatnum:1289}}]] |- | 170 || [[User:Iagocasabiell|<span style="color:gray">Iagocasabiell</span>]] || [[Special:Contributions/Iagocasabiell|{{formatnum:1288}}]] |- | 171 || [[User:Acerto|<span style="color:gray">Acerto</span>]] || [[Special:Contributions/Acerto|{{formatnum:1267}}]] |- | 172 || [[User:Charicaric|<span style="color:gray">Charicaric</span>]] || [[Special:Contributions/Charicaric|{{formatnum:1181}}]] |- | 173 || [[User:Onda de lume|<span style="color:gray">Onda de lume</span>]] || [[Special:Contributions/Onda de lume|{{formatnum:1180}}]] |- | 174 || [[User:Moderador|<span style="color:gray">Moderador</span>]] || [[Special:Contributions/Moderador|{{formatnum:1174}}]] |- | 175 || [[User:MGA73|<span style="color:gray">MGA73</span>]] || [[Special:Contributions/MGA73|{{formatnum:1137}}]] |- | 176 || [[User:Soleil222|<span style="color:gray">Soleil222</span>]] || [[Special:Contributions/Soleil222|{{formatnum:1127}}]] |- | 177 || [[User:AmeliaVR2019|<span style="color:gray">AmeliaVR2019</span>]] || [[Special:Contributions/AmeliaVR2019|{{formatnum:1090}}]] |- | 178 || [[User:DGDIC|<span style="color:gray">DGDIC</span>]] || [[Special:Contributions/DGDIC|{{formatnum:1076}}]] |- | 179 || [[User:Manuelcalvino|<span style="color:gray">Manuelcalvino</span>]] || [[Special:Contributions/Manuelcalvino|{{formatnum:1074}}]] |- | 180 || [[User:Nerk|<span style="color:gray">Nerk</span>]] || [[Special:Contributions/Nerk|{{formatnum:1061}}]] |- | 181 || [[User:Biógrafo|<span style="color:gray">Biógrafo</span>]] || [[Special:Contributions/Biógrafo|{{formatnum:1050}}]] |- | 182 || [[User:Ledoira|<span style="color:gray">Ledoira</span>]] || [[Special:Contributions/Ledoira|{{formatnum:1048}}]] |- | 183 || [[User:Galton1892|<span style="color:gray">Galton1892</span>]] || [[Special:Contributions/Galton1892|{{formatnum:1032}}]] |- | 184 || [[User:Ogcbizrohnoacn|<span style="color:gray">Ogcbizrohnoacn</span>]] || [[Special:Contributions/Ogcbizrohnoacn|{{formatnum:1004}}]] |- | 185 || [[User:Furagaitas|<span style="color:gray">Furagaitas</span>]] || [[Special:Contributions/Furagaitas|{{formatnum:1000}}]] |- | 186 || [[User:Zumbi|<span style="color:gray">Zumbi</span>]] || [[Special:Contributions/Zumbi|{{formatnum:987}}]] |- | 187 || [[User:Nemigo|<span style="color:gray">Nemigo</span>]] || [[Special:Contributions/Nemigo|{{formatnum:944}}]] |- | 188 || [[User:Lissander~glwiki|<span style="color:gray">Lissander~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Lissander~glwiki|{{formatnum:910}}]] |- | 189 || [[User:Xermán|<span style="color:gray">Xermán</span>]] || [[Special:Contributions/Xermán|{{formatnum:897}}]] |- | 190 || [[User:Servando|<span style="color:gray">Servando</span>]] || [[Special:Contributions/Servando|{{formatnum:896}}]] |- | 191 || [[User:Manu bcn|<span style="color:gray">Manu bcn</span>]] || [[Special:Contributions/Manu bcn|{{formatnum:896}}]] |- | 192 || [[User:Vanbasten 23|<span style="color:gray">Vanbasten 23</span>]] || [[Special:Contributions/Vanbasten 23|{{formatnum:888}}]] |- | 193 || [[User:MarceloRenard2|<span style="color:gray">MarceloRenard2</span>]] || [[Special:Contributions/MarceloRenard2|{{formatnum:888}}]] |- | 194 || [[User:Eurocatro|<span style="color:gray">Eurocatro</span>]] || [[Special:Contributions/Eurocatro|{{formatnum:879}}]] |- | 195 || [[User:Raposo|<span style="color:gray">Raposo</span>]] || [[Special:Contributions/Raposo|{{formatnum:878}}]] |- | 196 || [[User:Loisteixeiro|<span style="color:gray">Loisteixeiro</span>]] || [[Special:Contributions/Loisteixeiro|{{formatnum:838}}]] |- | 197 || [[User:Rabalde~glwiki|<span style="color:gray">Rabalde~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Rabalde~glwiki|{{formatnum:828}}]] |- | 198 || [[User:Shinichi~glwiki|<span style="color:gray">Shinichi~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Shinichi~glwiki|{{formatnum:814}}]] |- | 199 || [[User:Yovanmartinez|<span style="color:gray">Yovanmartinez</span>]] || [[Special:Contributions/Yovanmartinez|{{formatnum:803}}]] |- | 200 || [[User:Daniarmo|<span style="color:gray">Daniarmo</span>]] || [[Special:Contributions/Daniarmo|{{formatnum:800}}]] |- | 201 || [[User:148LENIN|<span style="color:gray">148LENIN</span>]] || [[Special:Contributions/148LENIN|{{formatnum:800}}]] |- | 202 || [[User:Ecemaml|<span style="color:gray">Ecemaml</span>]] || [[Special:Contributions/Ecemaml|{{formatnum:797}}]] |- | 203 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:786}}]] |- | 204 || [[User:Baralloco|<span style="color:gray">Baralloco</span>]] || [[Special:Contributions/Baralloco|{{formatnum:783}}]] |- | 205 || [[User:Stephan1000000|Stephan1000000]] || [[Special:Contributions/Stephan1000000|{{formatnum:762}}]] |- | 206 || [[User:Tinsiño|<span style="color:gray">Tinsiño</span>]] || [[Special:Contributions/Tinsiño|{{formatnum:760}}]] |- | 207 || [[User:Goresqui|<span style="color:gray">Goresqui</span>]] || [[Special:Contributions/Goresqui|{{formatnum:738}}]] |- | 208 || [[User:Sarigueia|<span style="color:gray">Sarigueia</span>]] || [[Special:Contributions/Sarigueia|{{formatnum:738}}]] |- | 209 || [[User:!d'O Magriço valho|!d'O Magriço valho]] || [[Special:Contributions/!d'O Magriço valho|{{formatnum:736}}]] |- | 210 || [[User:Slade|<span style="color:gray">Slade</span>]] || [[Special:Contributions/Slade|{{formatnum:715}}]] |- | 211 || [[User:Gobraves|<span style="color:gray">Gobraves</span>]] || [[Special:Contributions/Gobraves|{{formatnum:707}}]] |- | 212 || [[User:AshSXXI|<span style="color:gray">AshSXXI</span>]] || [[Special:Contributions/AshSXXI|{{formatnum:694}}]] |- | 213 || [[User:Alhadis|<span style="color:gray">Alhadis</span>]] || [[Special:Contributions/Alhadis|{{formatnum:693}}]] |- | 214 || [[User:Hipólito|<span style="color:gray">Hipólito</span>]] || [[Special:Contributions/Hipólito|{{formatnum:690}}]] |- | 215 || [[User:Resorte|<span style="color:gray">Resorte</span>]] || [[Special:Contributions/Resorte|{{formatnum:683}}]] |- | 216 || [[User:Satna|<span style="color:gray">Satna</span>]] || [[Special:Contributions/Satna|{{formatnum:682}}]] |- | 217 || [[User:Ambiorix|<span style="color:gray">Ambiorix</span>]] || [[Special:Contributions/Ambiorix|{{formatnum:676}}]] |- | 218 || [[User:Gato con patas|<span style="color:gray">Gato con patas</span>]] || [[Special:Contributions/Gato con patas|{{formatnum:673}}]] |- | 219 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:664}}]] |- | 220 || [[User:Quatrinauta|<span style="color:gray">Quatrinauta</span>]] || [[Special:Contributions/Quatrinauta|{{formatnum:651}}]] |- | 221 || [[User:Lala Lugo|<span style="color:gray">Lala Lugo</span>]] || [[Special:Contributions/Lala Lugo|{{formatnum:651}}]] |- | 222 || [[User:Casdeiro|<span style="color:gray">Casdeiro</span>]] || [[Special:Contributions/Casdeiro|{{formatnum:650}}]] |- | 223 || [[User:Xohanatorres|<span style="color:gray">Xohanatorres</span>]] || [[Special:Contributions/Xohanatorres|{{formatnum:648}}]] |- | 224 || [[User:Carlos Kaplan|<span style="color:gray">Carlos Kaplan</span>]] || [[Special:Contributions/Carlos Kaplan|{{formatnum:640}}]] |- | 225 || [[User:Caro de Segeda|<span style="color:gray">Caro de Segeda</span>]] || [[Special:Contributions/Caro de Segeda|{{formatnum:637}}]] |- | 226 || [[User:Discasto|<span style="color:gray">Discasto</span>]] || [[Special:Contributions/Discasto|{{formatnum:637}}]] |- | 227 || [[User:Alguén|<span style="color:gray">Alguén</span>]] || [[Special:Contributions/Alguén|{{formatnum:636}}]] |- | 228 || [[User:Wikitom|<span style="color:gray">Wikitom</span>]] || [[Special:Contributions/Wikitom|{{formatnum:622}}]] |- | 229 || [[User:Unho|<span style="color:gray">Unho</span>]] || [[Special:Contributions/Unho|{{formatnum:611}}]] |- | 230 || [[User:Filo-Laxeiro|<span style="color:gray">Filo-Laxeiro</span>]] || [[Special:Contributions/Filo-Laxeiro|{{formatnum:609}}]] |- | 231 || [[User:DJose Méndez|<span style="color:gray">DJose Méndez</span>]] || [[Special:Contributions/DJose Méndez|{{formatnum:606}}]] |- | 232 || [[User:Xohán Baldomir|<span style="color:gray">Xohán Baldomir</span>]] || [[Special:Contributions/Xohán Baldomir|{{formatnum:579}}]] |- | 233 || [[User:Alexanderps|<span style="color:gray">Alexanderps</span>]] || [[Special:Contributions/Alexanderps|{{formatnum:578}}]] |- | 234 || [[User:AArizaga|AArizaga]] || [[Special:Contributions/AArizaga|{{formatnum:576}}]] |- | 235 || [[User:Dou Gweler|<span style="color:gray">Dou Gweler</span>]] || [[Special:Contributions/Dou Gweler|{{formatnum:575}}]] |- | 236 || [[User:Nanotrasno|<span style="color:gray">Nanotrasno</span>]] || [[Special:Contributions/Nanotrasno|{{formatnum:574}}]] |- | 237 || [[User:Rei Momo|<span style="color:gray">Rei Momo</span>]] || [[Special:Contributions/Rei Momo|{{formatnum:573}}]] |- | 238 || [[User:Cordal|<span style="color:gray">Cordal</span>]] || [[Special:Contributions/Cordal|{{formatnum:573}}]] |- | 239 || [[User:Osarsan|<span style="color:gray">Osarsan</span>]] || [[Special:Contributions/Osarsan|{{formatnum:571}}]] |- | 240 || [[User:Andrespe|<span style="color:gray">Andrespe</span>]] || [[Special:Contributions/Andrespe|{{formatnum:564}}]] |- | 241 || [[User:Fadesga|<span style="color:gray">Fadesga</span>]] || [[Special:Contributions/Fadesga|{{formatnum:558}}]] |- | 242 || [[User:Sualaxe|<span style="color:gray">Sualaxe</span>]] || [[Special:Contributions/Sualaxe|{{formatnum:557}}]] |- | 243 || [[User:Fry1989|<span style="color:gray">Fry1989</span>]] || [[Special:Contributions/Fry1989|{{formatnum:554}}]] |- | 244 || [[User:Gaudio|<span style="color:gray">Gaudio</span>]] || [[Special:Contributions/Gaudio|{{formatnum:552}}]] |- | 245 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:538}}]] |- | 246 || [[User:Xavier36|<span style="color:gray">Xavier36</span>]] || [[Special:Contributions/Xavier36|{{formatnum:535}}]] |- | 247 || [[User:Cycn|<span style="color:gray">Cycn</span>]] || [[Special:Contributions/Cycn|{{formatnum:530}}]] |- | 248 || [[User:EDUCA33E|<span style="color:gray">EDUCA33E</span>]] || [[Special:Contributions/EDUCA33E|{{formatnum:524}}]] |- | 249 || [[User:Varperalta|<span style="color:gray">Varperalta</span>]] || [[Special:Contributions/Varperalta|{{formatnum:518}}]] |- | 250 || [[User:Zumalabe|<span style="color:gray">Zumalabe</span>]] || [[Special:Contributions/Zumalabe|{{formatnum:509}}]] {{/end}} 1y4iodwf20z1863t1f7ml1v47z16ou4 4 100376 7350923 7350235 2026-04-07T12:02:19Z Jembot 33958 Bot: Actualizando ranking 7350923 wikitext text/x-wiki {{/begin|250}} |- | 1 || [[User:Breogan2008|Breogan2008]] || [[Special:Contributions/Breogan2008|{{formatnum:638847}}]] |- | 2 || [[User:BanjoBot 2.0|<span style="color:gray">BanjoBot 2.0</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/BanjoBot 2.0|{{formatnum:393002}}]] |- | 3 || [[User:Miguelferig|Miguelferig]] || [[Special:Contributions/Miguelferig|{{formatnum:288595}}]] |- | 4 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] (Bot) || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:261903}}]] |- | 5 || [[User:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] || [[Special:Contributions/HombreDHojalata|{{formatnum:258781}}]] |- | 6 || [[User:Estevoaei|Estevoaei]] || [[Special:Contributions/Estevoaei|{{formatnum:212430}}]] |- | 7 || [[User:Chairego apc|Chairego apc]] (Admin) || [[Special:Contributions/Chairego apc|{{formatnum:175143}}]] |- | 8 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:140418}}]] |- | 9 || [[User:Alfonso Márquez|Alfonso Márquez]] || [[Special:Contributions/Alfonso Márquez|{{formatnum:123300}}]] |- | 10 || [[User:Xas|Xas]] || [[Special:Contributions/Xas|{{formatnum:117445}}]] |- | 11 || [[User:EmausBot|EmausBot]] (Bot) || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:114425}}]] |- | 12 || [[User:Breobot|<span style="color:gray">Breobot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Breobot|{{formatnum:113445}}]] |- | 13 || [[User:Banjo|<span style="color:gray">Banjo</span>]] || [[Special:Contributions/Banjo|{{formatnum:110001}}]] |- | 14 || [[User:BotDHojalata|<span style="color:gray">BotDHojalata</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/BotDHojalata|{{formatnum:103468}}]] |- | 15 || [[User:Elisardojm|Elisardojm]] || [[Special:Contributions/Elisardojm|{{formatnum:102746}}]] |- | 16 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:102607}}]] |- | 17 || [[User:Xqbot|Xqbot]] (Bot) || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:77793}}]] |- | 18 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:75542}}]] |- | 19 || [[User:Beninho|Beninho]] || [[Special:Contributions/Beninho|{{formatnum:75273}}]] |- | 20 || [[User:Norrin strange|Norrin strange]] || [[Special:Contributions/Norrin strange|{{formatnum:73729}}]] |- | 21 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:71894}}]] |- | 22 || [[User:Prevert|<span style="color:gray">Prevert</span>]] || [[Special:Contributions/Prevert|{{formatnum:68670}}]] |- | 23 || [[User:MAGHOI|MAGHOI]] (Admin) || [[Special:Contributions/MAGHOI|{{formatnum:68626}}]] |- | 24 || [[User:BanjoBot|<span style="color:gray">BanjoBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/BanjoBot|{{formatnum:67216}}]] |- | 25 || [[User:Lameiro|Lameiro]] || [[Special:Contributions/Lameiro|{{formatnum:65233}}]] |- | 26 || [[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] (Admin) || [[Special:Contributions/Xabier Cid|{{formatnum:64557}}]] |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:63439}}]] |- | 28 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:62905}}]] |- | 29 || [[User:Adorian|<span style="color:gray">Adorian</span>]] || [[Special:Contributions/Adorian|{{formatnum:61462}}]] |- | 30 || [[User:XoseBot|<span style="color:gray">XoseBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/XoseBot|{{formatnum:61374}}]] |- | 31 || [[User:Corribot|<span style="color:gray">Corribot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Corribot|{{formatnum:58071}}]] |- | 32 || [[User:Servando2|Servando2]] || [[Special:Contributions/Servando2|{{formatnum:56927}}]] |- | 33 || [[User:ListeriaBot|ListeriaBot]] (Bot) || [[Special:Contributions/ListeriaBot|{{formatnum:51714}}]] |- | 34 || [[User:Autopistero20502020|Autopistero20502020]] || [[Special:Contributions/Autopistero20502020|{{formatnum:48100}}]] |- | 35 || [[User:Imxavitooh|<span style="color:gray">Imxavitooh</span>]] || [[Special:Contributions/Imxavitooh|{{formatnum:48099}}]] |- | 36 || [[User:O Breixo|O Breixo]] || [[Special:Contributions/O Breixo|{{formatnum:47866}}]] |- | 37 || [[User:Atobar|Atobar]] (Admin) || [[Special:Contributions/Atobar|{{formatnum:45331}}]] |- | 38 || [[User:Xanetas|<span style="color:gray">Xanetas</span>]] || [[Special:Contributions/Xanetas|{{formatnum:44584}}]] |- | 39 || [[User:Zaosbot|<span style="color:gray">Zaosbot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Zaosbot|{{formatnum:44298}}]] |- | 40 || [[User:Prebot|<span style="color:gray">Prebot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Prebot|{{formatnum:44135}}]] |- | 41 || [[User:Xoacas|<span style="color:gray">Xoacas</span>]] || [[Special:Contributions/Xoacas|{{formatnum:43155}}]] |- | 42 || [[User:AMPERIO|<span style="color:gray">AMPERIO</span>]] (Admin) || [[Special:Contributions/AMPERIO|{{formatnum:42746}}]] |- | 43 || [[User:Jglamela|<span style="color:gray">Jglamela</span>]] || [[Special:Contributions/Jglamela|{{formatnum:42526}}]] |- | 44 || [[User:Piquito|Piquito]] || [[Special:Contributions/Piquito|{{formatnum:40321}}]] |- | 45 || [[User:Lmbuga|<span style="color:gray">Lmbuga</span>]] || [[Special:Contributions/Lmbuga|{{formatnum:40302}}]] |- | 46 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:39877}}]] |- | 47 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:39349}}]] |- | 48 || [[User:HacheDous=0|HacheDous=0]] || [[Special:Contributions/HacheDous=0|{{formatnum:37298}}]] |- | 49 || [[User:Xoio|<span style="color:gray">Xoio</span>]] || [[Special:Contributions/Xoio|{{formatnum:35623}}]] |- | 50 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:35164}}]] |- | 51 || [[User:Fendetestas|Fendetestas]] || [[Special:Contributions/Fendetestas|{{formatnum:34800}}]] |- | 52 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:34576}}]] |- | 53 || [[User:Moedagalega|Moedagalega]] || [[Special:Contributions/Moedagalega|{{formatnum:34251}}]] |- | 54 || [[User:Krisko|<span style="color:gray">Krisko</span>]] || [[Special:Contributions/Krisko|{{formatnum:33388}}]] |- | 55 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:31735}}]] |- | 56 || [[User:Gasparoff|Gasparoff]] || [[Special:Contributions/Gasparoff|{{formatnum:31239}}]] |- | 57 || [[User:RubenWGA|<span style="color:gray">RubenWGA</span>]] || [[Special:Contributions/RubenWGA|{{formatnum:31117}}]] |- | 58 || [[User:Toliño|<span style="color:gray">Toliño</span>]] || [[Special:Contributions/Toliño|{{formatnum:29647}}]] |- | 59 || [[User:Anton45|<span style="color:gray">Anton45</span>]] || [[Special:Contributions/Anton45|{{formatnum:29412}}]] |- | 60 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:28904}}]] |- | 61 || [[User:Maria zaos|<span style="color:gray">Maria zaos</span>]] || [[Special:Contributions/Maria zaos|{{formatnum:28538}}]] |- | 62 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] (Bot) || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:24708}}]] |- | 63 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] (Bot) || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:23094}}]] |- | 64 || [[User:Albert galiza|<span style="color:gray">Albert galiza</span>]] || [[Special:Contributions/Albert galiza|{{formatnum:23065}}]] |- | 65 || [[User:FleaRHCP|<span style="color:gray">FleaRHCP</span>]] || [[Special:Contributions/FleaRHCP|{{formatnum:22978}}]] |- | 66 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:21928}}]] |- | 67 || [[User:Angeldomcer|Angeldomcer]] || [[Special:Contributions/Angeldomcer|{{formatnum:21878}}]] |- | 68 || [[User:Nachonion|<span style="color:gray">Nachonion</span>]] || [[Special:Contributions/Nachonion|{{formatnum:21449}}]] |- | 69 || [[User:Vitoriaogando|Vitoriaogando]] || [[Special:Contributions/Vitoriaogando|{{formatnum:21288}}]] |- | 70 || [[User:YurikBot|<span style="color:gray">YurikBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/YurikBot|{{formatnum:21279}}]] |- | 71 || [[User:Sobreira|Sobreira]] || [[Special:Contributions/Sobreira|{{formatnum:21187}}]] |- | 72 || [[User:Jembot|Jembot]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:19314}}]] |- | 73 || [[User:Vivaelcelta|<span style="color:gray">Vivaelcelta</span>]] || [[Special:Contributions/Vivaelcelta|{{formatnum:18539}}]] |- | 74 || [[User:Agremon|Agremon]] || [[Special:Contributions/Agremon|{{formatnum:17199}}]] |- | 75 || [[User:Xosé|<span style="color:gray">Xosé</span>]] || [[Special:Contributions/Xosé|{{formatnum:17175}}]] |- | 76 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:15666}}]] |- | 77 || [[User:ChuispastonBot|<span style="color:gray">ChuispastonBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/ChuispastonBot|{{formatnum:15335}}]] |- | 78 || [[User:Hugo22|<span style="color:gray">Hugo22</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo22|{{formatnum:15286}}]] |- | 79 || [[User:Rocastelo|<span style="color:gray">Rocastelo</span>]] || [[Special:Contributions/Rocastelo|{{formatnum:15163}}]] |- | 80 || [[User:PepedoCouto|<span style="color:gray">PepedoCouto</span>]] || [[Special:Contributions/PepedoCouto|{{formatnum:15153}}]] |- | 81 || [[User:Calq|Calq]] || [[Special:Contributions/Calq|{{formatnum:14991}}]] |- | 82 || [[User:Xosé Antonio|<span style="color:gray">Xosé Antonio</span>]] || [[Special:Contributions/Xosé Antonio|{{formatnum:14656}}]] |- | 83 || [[User:KLBot2|<span style="color:gray">KLBot2</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/KLBot2|{{formatnum:14320}}]] |- | 84 || [[User:Xosema|Xosema]] || [[Special:Contributions/Xosema|{{formatnum:14108}}]] |- | 85 || [[User:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] || [[Special:Contributions/Mark Gasoline|{{formatnum:13916}}]] |- | 86 || [[User:Xoán Carlos Fraga|<span style="color:gray">Xoán Carlos Fraga</span>]] || [[Special:Contributions/Xoán Carlos Fraga|{{formatnum:13785}}]] |- | 87 || [[User:JaviP96|<span style="color:gray">JaviP96</span>]] || [[Special:Contributions/JaviP96|{{formatnum:13744}}]] |- | 88 || [[User:Gallaecio|<span style="color:gray">Gallaecio</span>]] || [[Special:Contributions/Gallaecio|{{formatnum:13529}}]] |- | 89 || [[User:Manolo da Televinte|Manolo da Televinte]] || [[Special:Contributions/Manolo da Televinte|{{formatnum:13380}}]] |- | 90 || [[User:Lles|Lles]] || [[Special:Contributions/Lles|{{formatnum:12910}}]] |- | 91 || [[User:ToloBot|<span style="color:gray">ToloBot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/ToloBot|{{formatnum:12606}}]] |- | 92 || [[User:Castelao|Castelao]] || [[Special:Contributions/Castelao|{{formatnum:12047}}]] |- | 93 || [[User:JonnyJonny|JonnyJonny]] || [[Special:Contributions/JonnyJonny|{{formatnum:12046}}]] |- | 94 || [[User:Ogalego.gal|Ogalego.gal]] || [[Special:Contributions/Ogalego.gal|{{formatnum:11736}}]] |- | 95 || [[User:Lansbricae|<span style="color:gray">Lansbricae</span>]] || [[Special:Contributions/Lansbricae|{{formatnum:11584}}]] |- | 96 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:11120}}]] |- | 97 || [[User:TobeBot|<span style="color:gray">TobeBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/TobeBot|{{formatnum:10433}}]] |- | 98 || [[User:Isili0n|<span style="color:gray">Isili0n</span>]] || [[Special:Contributions/Isili0n|{{formatnum:10315}}]] |- | 99 || [[User:Rembiapo pohyiete (bot)~glwiki|<span style="color:gray">Rembiapo pohyiete (bot)~glwiki</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Rembiapo pohyiete (bot)~glwiki|{{formatnum:10095}}]] |- | 100 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:10053}}]] |- | 101 || [[User:Vanicorps|Vanicorps]] || [[Special:Contributions/Vanicorps|{{formatnum:9931}}]] |- | 102 || [[User:Fis-mulleres|Fis-mulleres]] || [[Special:Contributions/Fis-mulleres|{{formatnum:9827}}]] |- | 103 || [[User:Ramiro Torres|Ramiro Torres]] || [[Special:Contributions/Ramiro Torres|{{formatnum:9751}}]] |- | 104 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:9722}}]] |- | 105 || [[User:Elvire|<span style="color:gray">Elvire</span>]] || [[Special:Contributions/Elvire|{{formatnum:9583}}]] |- | 106 || [[User:Iago Pillado|<span style="color:gray">Iago Pillado</span>]] || [[Special:Contributions/Iago Pillado|{{formatnum:9282}}]] |- | 107 || [[User:Rei-bot|<span style="color:gray">Rei-bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Rei-bot|{{formatnum:9136}}]] |- | 108 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:8913}}]] |- | 109 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:8896}}]] |- | 110 || [[User:Dodro|Dodro]] || [[Special:Contributions/Dodro|{{formatnum:8838}}]] |- | 111 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:8470}}]] |- | 112 || [[User:Xabier Cancela|<span style="color:gray">Xabier Cancela</span>]] || [[Special:Contributions/Xabier Cancela|{{formatnum:8411}}]] |- | 113 || [[User:Judcosta|<span style="color:gray">Judcosta</span>]] || [[Special:Contributions/Judcosta|{{formatnum:8391}}]] |- | 114 || [[User:Paradanta|Paradanta]] || [[Special:Contributions/Paradanta|{{formatnum:8340}}]] |- | 115 || [[User:One2|<span style="color:gray">One2</span>]] || [[Special:Contributions/One2|{{formatnum:8226}}]] |- | 116 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:8128}}]] |- | 117 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:8120}}]] |- | 118 || [[User:Andresv.63|<span style="color:gray">Andresv.63</span>]] || [[Special:Contributions/Andresv.63|{{formatnum:8076}}]] |- | 119 || [[User:Martinho12|<span style="color:gray">Martinho12</span>]] || [[Special:Contributions/Martinho12|{{formatnum:8026}}]] |- | 120 || [[User:Unhanova|<span style="color:gray">Unhanova</span>]] || [[Special:Contributions/Unhanova|{{formatnum:7964}}]] |- | 121 || [[User:MalafayaBot|<span style="color:gray">MalafayaBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/MalafayaBot|{{formatnum:7890}}]] |- | 122 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:7780}}]] |- | 123 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:7614}}]] |- | 124 || [[User:Caronium|Caronium]] || [[Special:Contributions/Caronium|{{formatnum:7612}}]] |- | 125 || [[User:Chairebot|<span style="color:gray">Chairebot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Chairebot|{{formatnum:7541}}]] |- | 126 || [[User:Shyde|<span style="color:gray">Shyde</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Shyde|{{formatnum:7206}}]] |- | 127 || [[User:LucienBOT|<span style="color:gray">LucienBOT</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/LucienBOT|{{formatnum:7089}}]] |- | 128 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:6789}}]] |- | 129 || [[User:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] || [[Special:Contributions/Regato das Tres Regueiras|{{formatnum:6653}}]] |- | 130 || [[User:Iria.cestmoi|Iria.cestmoi]] || [[Special:Contributions/Iria.cestmoi|{{formatnum:6517}}]] |- | 131 || [[User:Aosbot|<span style="color:gray">Aosbot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/Aosbot|{{formatnum:6362}}]] |- | 132 || [[User:Alma~glwiki|<span style="color:gray">Alma~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Alma~glwiki|{{formatnum:6357}}]] |- | 133 || [[User:FlaBot|<span style="color:gray">FlaBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/FlaBot|{{formatnum:6309}}]] |- | 134 || [[User:Xan de ningures|<span style="color:gray">Xan de ningures</span>]] || [[Special:Contributions/Xan de ningures|{{formatnum:6181}}]] |- | 135 || [[User:Joao Xavier|<span style="color:gray">Joao Xavier</span>]] || [[Special:Contributions/Joao Xavier|{{formatnum:6011}}]] |- | 136 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:5983}}]] |- | 137 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:5960}}]] |- | 138 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:5756}}]] |- | 139 || [[User:Tfeliz|Tfeliz]] || [[Special:Contributions/Tfeliz|{{formatnum:5605}}]] |- | 140 || [[User:RNC|<span style="color:gray">RNC</span>]] || [[Special:Contributions/RNC|{{formatnum:5354}}]] |- | 141 || [[User:DSisyphBot|<span style="color:gray">DSisyphBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/DSisyphBot|{{formatnum:5152}}]] |- | 142 || [[User:Xapones|<span style="color:gray">Xapones</span>]] || [[Special:Contributions/Xapones|{{formatnum:5028}}]] |- | 143 || [[User:Nonso91|<span style="color:gray">Nonso91</span>]] || [[Special:Contributions/Nonso91|{{formatnum:5022}}]] |- | 144 || [[User:Sernostri|<span style="color:gray">Sernostri</span>]] || [[Special:Contributions/Sernostri|{{formatnum:4990}}]] |- | 145 || [[User:Xelo2004|<span style="color:gray">Xelo2004</span>]] || [[Special:Contributions/Xelo2004|{{formatnum:4946}}]] |- | 146 || [[User:ArtaiGZ|ArtaiGZ]] || [[Special:Contributions/ArtaiGZ|{{formatnum:4870}}]] |- | 147 || [[User:Cossue|<span style="color:gray">Cossue</span>]] || [[Special:Contributions/Cossue|{{formatnum:4726}}]] |- | 148 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:4532}}]] |- | 149 || [[User:Alyssalover|<span style="color:gray">Alyssalover</span>]] || [[Special:Contributions/Alyssalover|{{formatnum:4515}}]] |- | 150 || [[User:Cheluco|<span style="color:gray">Cheluco</span>]] || [[Special:Contributions/Cheluco|{{formatnum:4504}}]] |- | 151 || [[User:BodhisattvaBot|<span style="color:gray">BodhisattvaBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/BodhisattvaBot|{{formatnum:4333}}]] |- | 152 || [[User:Mgl.branco|<span style="color:gray">Mgl.branco</span>]] || [[Special:Contributions/Mgl.branco|{{formatnum:4296}}]] |- | 153 || [[User:Chlewbot|<span style="color:gray">Chlewbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Chlewbot|{{formatnum:4273}}]] |- | 154 || [[User:CommonsTicker|<span style="color:gray">CommonsTicker</span>]] || [[Special:Contributions/CommonsTicker|{{formatnum:4201}}]] |- | 155 || [[User:Meu rei|<span style="color:gray">Meu rei</span>]] || [[Special:Contributions/Meu rei|{{formatnum:4047}}]] |- | 156 || [[User:BOTarate|<span style="color:gray">BOTarate</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/BOTarate|{{formatnum:4007}}]] |- | 157 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:3973}}]] |- | 158 || [[User:Xosel|<span style="color:gray">Xosel</span>]] || [[Special:Contributions/Xosel|{{formatnum:3966}}]] |- | 159 || [[User:Marrovi|<span style="color:gray">Marrovi</span>]] || [[Special:Contributions/Marrovi|{{formatnum:3904}}]] |- | 160 || [[User:Oilisab|<span style="color:gray">Oilisab</span>]] || [[Special:Contributions/Oilisab|{{formatnum:3723}}]] |- | 161 || [[User:Brathxa|<span style="color:gray">Brathxa</span>]] || [[Special:Contributions/Brathxa|{{formatnum:3717}}]] |- | 162 || [[User:Nallimbot|<span style="color:gray">Nallimbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Nallimbot|{{formatnum:3706}}]] |- | 163 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:3606}}]] |- | 164 || [[User:Arco de Rayne|<span style="color:gray">Arco de Rayne</span>]] || [[Special:Contributions/Arco de Rayne|{{formatnum:3606}}]] |- | 165 || [[User:Rezabot|<span style="color:gray">Rezabot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Rezabot|{{formatnum:3579}}]] |- | 166 || [[User:CristianCb|<span style="color:gray">CristianCb</span>]] || [[Special:Contributions/CristianCb|{{formatnum:3568}}]] |- | 167 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:3522}}]] |- | 168 || [[User:Manudosde|<span style="color:gray">Manudosde</span>]] || [[Special:Contributions/Manudosde|{{formatnum:3504}}]] |- | 169 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:3457}}]] |- | 170 || [[User:Iscream icecream|Iscream icecream]] || [[Special:Contributions/Iscream icecream|{{formatnum:3454}}]] |- | 171 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:3402}}]] |- | 172 || [[User:Xandrwijk|<span style="color:gray">Xandrwijk</span>]] || [[Special:Contributions/Xandrwijk|{{formatnum:3364}}]] |- | 173 || [[User:Carronada|<span style="color:gray">Carronada</span>]] || [[Special:Contributions/Carronada|{{formatnum:3324}}]] |- | 174 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:3279}}]] |- | 175 || [[User:UKBot|UKBot]] || [[Special:Contributions/UKBot|{{formatnum:3224}}]] |- | 176 || [[User:Miñato|<span style="color:gray">Miñato</span>]] || [[Special:Contributions/Miñato|{{formatnum:3198}}]] |- | 177 || [[User:MGA73bot|<span style="color:gray">MGA73bot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/MGA73bot|{{formatnum:3181}}]] |- | 178 || [[User:Xabade|Xabade]] || [[Special:Contributions/Xabade|{{formatnum:3158}}]] |- | 179 || [[User:Jorges65|<span style="color:gray">Jorges65</span>]] || [[Special:Contributions/Jorges65|{{formatnum:3131}}]] |- | 180 || [[User:4bot|<span style="color:gray">4bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/4bot|{{formatnum:3067}}]] |- | 181 || [[User:BenoniBot~glwiki|<span style="color:gray">BenoniBot~glwiki</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/BenoniBot~glwiki|{{formatnum:3047}}]] |- | 182 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:3032}}]] |- | 183 || [[User:YonaBot|<span style="color:gray">YonaBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/YonaBot|{{formatnum:3005}}]] |- | 184 || [[User:Fryant|<span style="color:gray">Fryant</span>]] || [[Special:Contributions/Fryant|{{formatnum:2951}}]] |- | 185 || [[User:Penidos|<span style="color:gray">Penidos</span>]] || [[Special:Contributions/Penidos|{{formatnum:2859}}]] |- | 186 || [[User:Ogaiago|Ogaiago]] || [[Special:Contributions/Ogaiago|{{formatnum:2842}}]] |- | 187 || [[User:MrCarlete|<span style="color:gray">MrCarlete</span>]] || [[Special:Contributions/MrCarlete|{{formatnum:2781}}]] |- | 188 || [[User:MJSB73MP|<span style="color:gray">MJSB73MP</span>]] || [[Special:Contributions/MJSB73MP|{{formatnum:2758}}]] |- | 189 || [[User:Pementa|Pementa]] || [[Special:Contributions/Pementa|{{formatnum:2754}}]] |- | 190 || [[User:Pontevedra78|<span style="color:gray">Pontevedra78</span>]] || [[Special:Contributions/Pontevedra78|{{formatnum:2753}}]] |- | 191 || [[User:Adalbertofrenesi|<span style="color:gray">Adalbertofrenesi</span>]] || [[Special:Contributions/Adalbertofrenesi|{{formatnum:2743}}]] |- | 192 || [[User:Nicole|<span style="color:gray">Nicole</span>]] || [[Special:Contributions/Nicole|{{formatnum:2730}}]] |- | 193 || [[User:Emilio juanatey|<span style="color:gray">Emilio juanatey</span>]] || [[Special:Contributions/Emilio juanatey|{{formatnum:2712}}]] |- | 194 || [[User:Moniquiña|Moniquiña]] || [[Special:Contributions/Moniquiña|{{formatnum:2687}}]] |- | 195 || [[User:WiKorunna|<span style="color:gray">WiKorunna</span>]] || [[Special:Contributions/WiKorunna|{{formatnum:2669}}]] |- | 196 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:2646}}]] |- | 197 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:2596}}]] |- | 198 || [[User:Ourol|<span style="color:gray">Ourol</span>]] || [[Special:Contributions/Ourol|{{formatnum:2565}}]] |- | 199 || [[User:Almabot|<span style="color:gray">Almabot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Almabot|{{formatnum:2549}}]] |- | 200 || [[User:Victortpr|<span style="color:gray">Victortpr</span>]] || [[Special:Contributions/Victortpr|{{formatnum:2518}}]] |- | 201 || [[User:Força do Barbantinho|<span style="color:gray">Força do Barbantinho</span>]] || [[Special:Contributions/Força do Barbantinho|{{formatnum:2483}}]] |- | 202 || [[User:Sz-iwbot|<span style="color:gray">Sz-iwbot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Sz-iwbot|{{formatnum:2479}}]] |- | 203 || [[User:Peixe22|Peixe22]] || [[Special:Contributions/Peixe22|{{formatnum:2466}}]] |- | 204 || [[User:Suarez ruibal|<span style="color:gray">Suarez ruibal</span>]] || [[Special:Contributions/Suarez ruibal|{{formatnum:2399}}]] |- | 205 || [[User:Maañón|<span style="color:gray">Maañón</span>]] || [[Special:Contributions/Maañón|{{formatnum:2361}}]] |- | 206 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:2322}}]] |- | 207 || [[User:Todesfuge|<span style="color:gray">Todesfuge</span>]] || [[Special:Contributions/Todesfuge|{{formatnum:2309}}]] |- | 208 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:2273}}]] |- | 209 || [[User:CocuBot|<span style="color:gray">CocuBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/CocuBot|{{formatnum:2247}}]] |- | 210 || [[User:AlberteBot|<span style="color:gray">AlberteBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/AlberteBot|{{formatnum:2237}}]] |- | 211 || [[User:Darkicebot|<span style="color:gray">Darkicebot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Darkicebot|{{formatnum:2144}}]] |- | 212 || [[User:Furado|<span style="color:gray">Furado</span>]] || [[Special:Contributions/Furado|{{formatnum:2080}}]] |- | 213 || [[User:Calrosfking|<span style="color:gray">Calrosfking</span>]] || [[Special:Contributions/Calrosfking|{{formatnum:2079}}]] |- | 214 || [[User:Miguel.lima|<span style="color:gray">Miguel.lima</span>]] || [[Special:Contributions/Miguel.lima|{{formatnum:2076}}]] |- | 215 || [[User:Jordav|<span style="color:gray">Jordav</span>]] || [[Special:Contributions/Jordav|{{formatnum:2057}}]] |- | 216 || [[User:CoroRP|<span style="color:gray">CoroRP</span>]] || [[Special:Contributions/CoroRP|{{formatnum:2056}}]] |- | 217 || [[User:SassoBot|<span style="color:gray">SassoBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/SassoBot|{{formatnum:2003}}]] |- | 218 || [[User:MystBot|<span style="color:gray">MystBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/MystBot|{{formatnum:1993}}]] |- | 219 || [[User:Amadalvarez|Amadalvarez]] || [[Special:Contributions/Amadalvarez|{{formatnum:1965}}]] |- | 220 || [[User:Woden|<span style="color:gray">Woden</span>]] || [[Special:Contributions/Woden|{{formatnum:1940}}]] |- | 221 || [[User:ItsBer|ItsBer]] || [[Special:Contributions/ItsBer|{{formatnum:1934}}]] |- | 222 || [[User:Jorjum|<span style="color:gray">Jorjum</span>]] || [[Special:Contributions/Jorjum|{{formatnum:1903}}]] |- | 223 || [[User:Pontesiño|<span style="color:gray">Pontesiño</span>]] || [[Special:Contributions/Pontesiño|{{formatnum:1881}}]] |- | 224 || [[User:FormacionWiki|<span style="color:gray">FormacionWiki</span>]] || [[Special:Contributions/FormacionWiki|{{formatnum:1843}}]] |- | 225 || [[User:WikiDreamer Bot|<span style="color:gray">WikiDreamer Bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/WikiDreamer Bot|{{formatnum:1825}}]] |- | 226 || [[User:MVF|<span style="color:gray">MVF</span>]] || [[Special:Contributions/MVF|{{formatnum:1816}}]] |- | 227 || [[User:Jchapela|<span style="color:gray">Jchapela</span>]] || [[Special:Contributions/Jchapela|{{formatnum:1813}}]] |- | 228 || [[User:Petillés|<span style="color:gray">Petillés</span>]] || [[Special:Contributions/Petillés|{{formatnum:1804}}]] |- | 229 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:1803}}]] |- | 230 || [[User:Jockerouac|<span style="color:gray">Jockerouac</span>]] || [[Special:Contributions/Jockerouac|{{formatnum:1800}}]] |- | 231 || [[User:Uxío|<span style="color:gray">Uxío</span>]] || [[Special:Contributions/Uxío|{{formatnum:1756}}]] |- | 232 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] (Bot) || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:1755}}]] |- | 233 || [[User:Xián|<span style="color:gray">Xián</span>]] || [[Special:Contributions/Xián|{{formatnum:1749}}]] |- | 234 || [[User:Elster~glwiki|<span style="color:gray">Elster~glwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Elster~glwiki|{{formatnum:1748}}]] |- | 235 || [[User:Marcio|<span style="color:gray">Marcio</span>]] || [[Special:Contributions/Marcio|{{formatnum:1745}}]] |- | 236 || [[User:Esquwiki|<span style="color:gray">Esquwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Esquwiki|{{formatnum:1734}}]] |- | 237 || [[User:Brais Oliveira|<span style="color:gray">Brais Oliveira</span>]] || [[Special:Contributions/Brais Oliveira|{{formatnum:1698}}]] |- | 238 || [[User:Stoni|<span style="color:gray">Stoni</span>]] || [[Special:Contributions/Stoni|{{formatnum:1640}}]] |- | 239 || [[User:Pexego|<span style="color:gray">Pexego</span>]] || [[Special:Contributions/Pexego|{{formatnum:1629}}]] |- | 240 || [[User:Chabi|<span style="color:gray">Chabi</span>]] || [[Special:Contributions/Chabi|{{formatnum:1585}}]] |- | 241 || [[User:Quorthom|<span style="color:gray">Quorthom</span>]] || [[Special:Contributions/Quorthom|{{formatnum:1576}}]] |- | 242 || [[User:Ibercastell|<span style="color:gray">Ibercastell</span>]] || [[Special:Contributions/Ibercastell|{{formatnum:1573}}]] |- | 243 || [[User:Almaffi|<span style="color:gray">Almaffi</span>]] || [[Special:Contributions/Almaffi|{{formatnum:1573}}]] |- | 244 || [[User:Silverfox|<span style="color:gray">Silverfox</span>]] || [[Special:Contributions/Silverfox|{{formatnum:1551}}]] |- | 245 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:1549}}]] |- | 246 || [[User:Scaletta|Scaletta]] || [[Special:Contributions/Scaletta|{{formatnum:1548}}]] |- | 247 || [[User:Andalcant|<span style="color:gray">Andalcant</span>]] || [[Special:Contributions/Andalcant|{{formatnum:1538}}]] |- | 248 || [[User:Marcos B. R.|<span style="color:gray">Marcos B. R.</span>]] || [[Special:Contributions/Marcos B. R.|{{formatnum:1537}}]] |- | 249 || [[User:Zwobot|<span style="color:gray">Zwobot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/Zwobot|{{formatnum:1528}}]] |- | 250 || [[User:SpBot|<span style="color:gray">SpBot</span>]] (Bot*) || [[Special:Contributions/SpBot|{{formatnum:1501}}]] {{/end}} k7mn5flqy9r4rfxxgt8aqhvtaluc5mn 0 103201 7351004 7215043 2026-04-07T16:21:21Z Chandrexao 166735 Actualizo 7351004 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Diego Tristán Herrera''', nado en [[La Algaba]] ([[Provincia de Sevilla|Sevilla]]) o [[5 de xaneiro]] de [[1976]], é un ex[[futbolista]] e [[Adestrador, adestradora|adestrador]] [[España|español]], que dende 2026 adestra o [[Córdoba Club de Fútbol B|Córdoba B]], da [[Terceira División RFEF|Terceira Federación]]. Prolífico [[Posicións no fútbol|dianteiro]], marcou preto de 200 goles durante a súa carreira e destacou especialmente no [[Deportivo da Coruña]], club do que é o segundo máximo goleador histórico, con 110 tantos, tres menos que [[Chacho]] e dous máis que [[José Manuel Traba López|Xosé Manuel Traba]]. Militou seis anos no club galego, ao que chegou procedente do [[Real Club Deportivo Mallorca|Mallorca]] no ano [[2000]], e gañou con el dúas [[Supercopa de España de fútbol|Supercopas de España]] e a [[Copa do Rei de fútbol 2001/02|Copa do Rei 2001/02]], marcando o segundo gol na histórica final coñecida como a do [[Final da Copa do Rei de fútbol 2001/02|Centenariazo]]. Esa mesma tempada gañou o [[Trofeo Pichichi]] ao máximo goleador da [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]], Xogou tamén na [[Serie A]] italiana, militando no [[A.S. Livorno Calcio|Livorno]], e tamén na [[Premier League|Premier Legue]] inglesa, vestindo a camiseta do [[West Ham United F.C.|West Ham]], antes de pechar a súa carreira no [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]]. Foi 15 veces internacional coa [[Selección de fútbol de España|selección española]], coa que disputou o [[Mundial de Fútbol de 2002|Mundial de 2002]]. == Traxectoria == === Betis === Afeccionado do [[Sevilla Fútbol Club|Sevilla]] na súa infancia, igual que a súa familia, aos 15 anos foi descartado pola canteira do club debido á súa curta estatura.<ref name=":0">{{Cita audiovisual|título=Diego Tristán, un genio que explotó en Riazor|autor=LaLiga Santander|url=https://www.youtube.com/watch?v=by0g_0eZbMo|data=24 de agosto de 2016|medio=[[YouTube]]|lingua=es}}</ref> Ingresou entón na canteira do outro gran equipo da cidade sevillana, o [[Real Betis Balompié|Betis]]. Na tempada 1995/96 subiu ao [[Betis Deportivo Balompié|Betis B]] e disputou con este os 38 partidos da [[Segunda División RFEF|Segunda División B]], sendo o máximo goleador do equipo con 11 tantos. Repetiu como máximo artilleiro con 11 goles na seguinte campaña e marcou outros 11 na 1997/98. Comezou a adestrar habitualmente co primeiro equipo, dirixido por [[Luis Aragonés]], pero as condicións contractuais que lle ofreceu o presidente [[Manuel Ruiz de Lopera|Lopera]] parecéronlle inaceptables, polo que deixou o club no verán de [[1998]], cando o [[Real Club Deportivo Mallorca|Mallorca]] pagou a súa cláusula de rescisión.<ref>{{Cita novas|data=28 de outubro de 2011|título=Tristán: "Las dos personas que más daño me han hecho son Lopera y Caparrós"|url=https://www.eldesmarque.com/sevilla/noticias-el-desmarque-tv/41647-tristan-qlas-dos-personas-que-mas-dano-me-han-hecho-son-lopera-y-caparrosq|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Ramírez|nome=Álvaro}}</ref><ref>{{Cita novas|data=10 de agosto de 2010|título=Del destierro de Lopera a fichaje truncado por el Madrid|url=https://as.com/futbol/2010/08/10/mas_futbol/1281421657_850215.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]}}</ref><ref name=":0" /> === Mallorca (1ª etapa) === Aínda que chegou ás [[Illas Baleares]] para xogar no primeiro equipo do Mallorca, o adestrador [[Héctor Cúper]] comunicoulle que non entraba nos seus plans, polo que foi asignado ao [[Real Club Deportivo Mallorca B|Mallorca B]], na que foi a única tempada do filial na [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{Cita novas|data=8 de novembro de 1999|título=El Mallorca derrota a Cúper|url=https://elpais.com/diario/1999/11/08/deportes/942015631_850215.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El País]]}}</ref><ref name=":5">{{Cita novas|data=22 de maio de 2013|título="Florentino no me fichó por no pagar lo que se pactó con Sanz"|url=https://as.com/futbol/2013/05/22/mas_futbol/1369256253_876449.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=Vasco|nome=Miguel Ángel}}</ref> Titular indiscutible a carón de [[Albert Luque]], formou con este unha prolífica dianteira, marcando 15 goles cada un, números que, con todo, foron insuficientes para evitar o descenso do equipo á categoría de bronce.<ref>{{Cita novas|data=4 de marzo de 2016|título=El Mallorca B en Segunda, del liderato al descenso|url=https://www.diariodemallorca.es/rcd-mallorca/2016/03/04/mallorca-b-segunda-liderato-descenso-3665208.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Tralo descenso do filial subiu ao primeiro equipo, co que debutou nun partido da rolda previa da [[Liga de Campións da UEFA|Liga de Campións]] ante o [[Molde FK|Molde]] en [[Estadi de Son Moix|Son Moix]] o 25 de agosto de 1999, encontro no que substituíu nos minutos finais a [[Vicente Engonga]] e no que o club balear perdeu unha oportunidade histórica de acceder á máxima competición europea.<ref>{{Cita novas|data=28 de decembro de 2015|título=El Molde, un rival maldito|url=https://www.diariodemallorca.es/rcd-mallorca/2015/12/28/molde-rival-maldito-3683351.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Jaume|nome=Bauzà}}</ref> Tres semanas despois produciuse a súa estrea na [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]], no partido da terceira xornada diante do [[Club Deportivo Numancia de Soria|Numancia]], no que xogou como titular marcando o seu primeiro gol na categoría (3-0). Disputou un total de 46 partidos na tempada, na que o equipo adestrado por [[Fernando Vázquez]] rematou en décima posición. Máximo goleador do equipo, conseguiu 18 goles no campionato de liga, aos que sumou outros cinco na [[UEFA Europa League|Copa da UEFA]]. === Deportivo da Coruña === As súas destacadas actuacións en [[Mallorca]] propiciaron a súa chegada no verán de [[2000]] ao [[Deportivo da Coruña]], vixente campión de liga, por uns 2400 millóns de pesetas, converténdose na fichaxe máis cara na historia do club ata aquel entón.<ref>{{Cita novas|data=10 de agosto de 2000|título=El Deportivo, con 35 jugadores en nómina, paga 2.400 millones por Tristán|url=https://elpais.com/diario/2000/08/10/deportes/965858404_850215.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El País]]|apelidos=Estévez|nome=José Luis}}</ref> Debutou co equipo galego o 20 de agosto do 2000, no partido de ida da [[Supercopa de España de Fútbol 2000|Supercopa de España]] ante o [[Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona|Espanyol]] en [[Estadi Olímpic Lluís Companys|Montjuïc]], saltando ao terreo de xogo na segunda parte como substituto de [[Djalminha]]. No encontro de volta en [[Estadio Municipal de Riazor|Riazor]] saíu de titular e marcou o 2-0 definitivo, levantando así o primeiro título da súa carreira.<ref>{{Cita novas|data=27 de agosto de 2000|título=El Deportivo se impone al Espanyol (2-0) y gana su segunda Supercopa|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2000/08/27/deportes/967412498.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El Mundo]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=17 de maio de 2013|título=O día que Tristán presentou as súas credenciais en Riazor|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2013/05/17/o-dia-tristan-presentou-as-24890609.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|xornal=[[La Opinión A Coruña]]}}</ref> Un par de semanas despois foi un dos once xogadores que aliñou o adestrador [[Javier Irureta|Irureta]] no histórico debut do club na [[Liga de Campións da UEFA|Liga de Campións]], ante o [[Panathinaikos F.C.|Panathinaikos]] no [[Estadio Olímpico de Atenas|Estadio Spyros Louis]] de [[Atenas]].<ref>{{Cita novas|data=13 de setembro de 2000|título=Un gol de Naybet da al Dépor su primer punto en la «Champions»|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2000/09/13/gol-naybet-da-depor-primer-punto-champions/0003_194904.htm|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Pechou a súa primeira campaña na [[A Coruña|Coruña]] co subcampionato de liga e cun total de 23 goles entre todas as competicións. Foi o cuarto máximo goleador da liga con 19 dianas (entre elas tres [[Triplete|tripletes]] ante [[Unión Deportiva Las Palmas|Las Palmas]], [[Real Sociedad de Fútbol|Real Sociedad]] e [[Real Oviedo|Oviedo]]), sendo superado só por [[Raúl González Blanco|Raúl]], [[Rivaldo]] e [[Javi Moreno]], e sumou outro gol na [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]]. O seu primeiro gol na máxima competición europea chegou na histórica vitoria ante o [[Paris Saint-Germain FC|PSG]] en Riazor, na que o Deportivo remontou un 0-3 adverso en menos de media hora.<ref>{{Cita novas|data=8 de marzo de 2001|título=Heroica remontada del Deportivo ante el PSG (4-3)|url=https://elpais.com/diario/2001/03/08/deportes/984006001_850215.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|xornal=[[El País]]|apelidos=Hermida|nome=Xosé|ligazónautor=Xosé Hermida|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita novas|data=7 de marzo de 2016|título=15 años de una remontada histórica|url=https://www.riazor.org/15-anos-de-una-remontada-historica/|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Os seus números melloraron aínda máis na seguinte campaña ([[Primeira división española 2001/02|2001/02]]), na que logrou a mellor cifra goleadora da súa carreira, cun total de 32 goles en 52 partidos. Os seus 21 goles na liga servíronlle para facerse co [[Trofeo Pichichi]], con tres tantos de vantaxe sobre [[Patrick Kluivert|Kluivert]] e [[Fernando Morientes|Morientes]], e contribuíron a un novo subcampionato do equipo.<ref>{{Cita novas|data=12 de maio de 2002|título=Tristán coge el testigo de Bebeto|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/galicia/2002/05/12/tristan-coge-testigo-bebeto/0003_1083920.htm|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Andrade|nome=A.}}</ref> Marcou ademais seis goles na Liga de Campións, entre eles dous nun mesmo partido en [[Old Trafford]] ante o [[Manchester United F.C.|Manchester United]]. Na [[Copa do Rei de fútbol 2001/02|Copa do Rei]] foi titular a partir dos cuartos de final e marcou na prórroga o gol contra o [[Real Valladolid|Valladolid]] que clasificou ao Deportivo para as semifinais, nas que tamén conseguiu anotar. Na final contra o [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]], que pasou á historia co alcume de [[Final da Copa do Rei de fútbol 2001/02|Centenariazo]], saíu de titular na dianteira, e conseguiu o segundo gol do equipo galego na primeira parte, contribuíndo a unha histórica vitoria no [[Estadio Santiago Bernabéu|Santiago Bernabéu]] no día do centenario do club madrileño.<ref name=":1">{{Cita novas|data=6 de marzo de 2017|título=Hoy se cumplen 15 años del ‘Centenariazo’|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/real-madrid/20170306/42577294198/hoy-se-cumplen-15-anos-del-centenariazo.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[Mundo Deportivo]]|apelidos=Cordovilla|nome=Anna}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www.deportivo-la-coruna.com/page.php?cid=359|título=Centenariazo 2002|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=en|data-arquivo=09 de xaneiro de 2018|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180109181119/http://www.deportivo-la-coruna.com/page.php?cid=359|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://www.footballdatabase.eu/football.coupe.real-madrid.deportivo-la-corogne.75952.en.html|páxina-web=footballdatabase.eu|título=Copa del Rey 2001/2002 - Final|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Nas seguintes tempadas non conseguiu achegarse aos seus rexistros anteriores, pero continuou sendo o máximo goleador do equipo cada tempada, excepto na [[Primeira división española 2002/03|2002/03]], na que [[Roy Makaay|Makaay]] gañou a [[Bota de Ouro]]. Compartiu dianteira co seu excompañeiro no Mallorca [[Albert Luque]] e tamén con [[Walter Pandiani|Pandiani]], co que acabou tendo unha mala relación.<ref>{{Cita novas|data=24 de setembro de 2006|título="A Tristán no le doy la mano"|url=https://elpais.com/diario/2006/09/24/deportes/1159048805_850215.html|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Quixano|nome=Jordi|xornal=[[El País]]}}</ref> Gañou unha segunda Supercopa de España en 2002 e superou os 108 goles de [[José Manuel Traba López|Xosé Manuel Traba]] como o segundo máximo goleador da historia do Deportivo. É o máximo anotador do club galego na Liga de Campións, competición na que marcou 15 goles. O 3 de maio de 2006 converteu ante o [[Reial Club Deportiu Espanyol de Barcelona|Espanyol]] o seu 110º e derradeiro gol co club, no que militou seis tempadas, disputando un total de 254 partidos oficiais. Quedou a só tres goles do máximo goleador da historia do club, o coruñés [[Chacho]]. === Mallorca (2ª etapa) === En setembro de [[2006]], co mercado de fichaxes xa pechado e fóra dos plans de [[Joaquín Caparrós|Caparrós]] para a [[Primeira división española 2006/07|tempada 2006/07]], rescindiu o seu contrato co club, despois de que este o deixase sen ficha tanto a el como a [[Lionel Scaloni|Scaloni]].<ref>{{Cita novas|data=1 de setembro de 2006|título=Diego Tristán y Scaloni se quedan... sin ficha|url=https://as.com/futbol/2006/09/01/mas_futbol/1157092046_850215.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Miranda|nome=Carlos|xornal=[[As (xornal)|As]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=4 de setembro de 2006|título=El Depor rescinde los contratos de Tristán y Scaloni|url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2006/09/04/futbol/1157401268.html|data-acceso=12 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El Mundo]]}}</ref> Semanas máis tarde incorporouse ao [[Real Club Deportivo Mallorca|Real Mallorca]], que gardou unha ficha para poder contratar ao dianteiro andaluz, ficha que foi denunciada polo Deportivo, ao entender que non era legal.<ref>{{Cita novas|data=16 de setembro de 2006|título=El Deportivo alarga su guerra con Tristán|url=https://www.ultimahora.es/deportes/otros-deportes/2006/09/16/526739/deportivo-alarga-guerra-tristan.html|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita novas|data=16 de setembro de 2006|título=El 'Depor' denuncia al Mallorca por la ficha deTristán|url=http://www.infobalear.com/actualidad/detallenoticia.cgi?codigo=19642&tipo=portal|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> A xustiza deportiva resolveu a favor do club balear e Tristán volveu vestir a camiseta vermella durante os seguintes meses, aínda tivo pouco peso no equipo dirixido por [[Gregorio Manzano]].<ref>{{Cita novas|data=28 de setembro de 2006|título=Tristán y Scaloni podrán jugar|url=https://as.com/futbol/2006/09/28/mas_futbol/1159424843_850215.html|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=De la Cruz|nome=Luis}}</ref><ref>{{Cita novas|data=6 de febreiro de 2007|título=Tristán dice que lo pasó mal por no contar para el Mallorca|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2007/02/06/tristan-dice-paso-mal-contar-mallorca/0003_5523368.htm|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Disputou un total de 16 encontros, 8 deles como titular, cun baixo rendemento e sen conseguir ningún gol.<ref name=":2">{{Cita novas|data=14 de xullo de 2007|título=La peor jugada de Tristán|url=https://www.ultimahora.es/deportes/otros-deportes/2007/07/14/480059/peor-jugada-tristan.html|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> === Livorno === No verán de 2007, despois de expirar o seu contrato co Mallorca, ao que denunciou por deberlle diñeiro,<ref name=":2" /> foi fichado polo [[AS Livorno|Livorno]] italiano.<ref>{{Cita novas|data=21 de xullo de 2007|título=Diego Tristán jugará en el Livorno|url=https://www.diariodemallorca.es/deportes/2007/07/21/diego-tristan-jugara-livorno-4360924.html|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Chegou á [[Toscana]] para cubrir o oco deixado polo dianteiro estrela do club, [[Cristiano Lucarelli]], pero non conseguiu cumprir as expectativas.<ref name=":3">{{Cita novas|data=19 de maio de 2008|título=Diego Tristán cierra su aventura en el Livorno sin jugar y con el equipo descendido|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2008/05/19/diego-tristan-cierra-aventura-livorno-jugar-equipo-descendido/0003_6830411.htm|data-acceso=13 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Debutou na [[Serie A]] na primeira xornada da tempada 2007/08, nunha derrota ante a [[Juventus F.C.|Juventus]], substituíndo na segunda parte a [[Emanuele Filippini|Filippini]]. Aínda que foi titular habitual na parte media da competición, acabou desaparecendo das convocatorias nas últimas xornadas e o equipo acabou descendendo á [[Serie B]]. Xogou un total de 22 partidos co equipo ''amaranto'', marcando un gol.<ref name=":3" /> === West Ham === Tras rematar o seu contrato co club italiano permaneceu varios meses sen equipo, ata que en decembro de 2008 asinou co [[West Ham United F.C.|West Ham]] inglés, despois de estar uns días a proba e de impresionar ao adestrador [[Gianfranco Zola]].<ref>{{Cita novas|data=15 de outubro de 2008|título=Diego Tristán ficha por el West Ham|url=https://www.elconfidencial.com/deportes/2008-10-15/diego-tristan-ficha-por-el-west-ham_472066/|data-acceso=14 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita novas|data=15 de outubro de 2008|título=Tristán ficha por el West Ham|url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2008/10/14/futbol/1224019002.html|data-acceso=14 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref><ref name=":4">{{Cita novas|data=29 de outubro de 2008|título=Tristan ready for Hammers bow|url=https://www.standard.co.uk/sport/zola-set-to-give-tristan-boro-debut-6863794.html|data-acceso=14 de febreiro de 2023|lingua=en}}</ref> Dedicou as primeiras semanas a poñerse en forma,<ref name=":4" /> debutando finalmente na [[Premier League]] o 8 de decembro, na 16ª xornada ante o [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham]] en [[Boleyn Ground]].<ref>{{Cita web|url=https://www.transfermarkt.com/west-ham-united_tottenham-hotspur/index/spielbericht/930698|páxina-web=[[Transfermarkt]]|título=West Ham United - Tottenham Hotspur 8/12/08|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=en}}</ref> Ese mesmo mes marcou o seu primeiro gol cos ''Irons'', nun partido de liga ante o [[Stoke City F.C.|Stoke City]], desviando nos minutos finais un disparo de [[Carlton Cole]] para bater ao gardameta [[Thomas Sørensen]] e darlle a vitoria ao equipo londiniense por 2-1.<ref>{{Cita novas|data=28 de decembro de 2008|título=Diego Tristán le da los tres puntos al West Ham|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2008/12/28/diego-tristan-da-tres-puntos-west-ham/00031230480371146333814.htm|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Na parte final da tempada foi titular durante sete xornadas consecutivas e marcou outros dous goles que supuxeron catro puntos para o equipo, conseguindo o último dos seus tantos cun tiro libre directo ante o Stoke City.<ref>{{Cita novas|data=18 de abril de 2009|título=Tristán emerge como héroe del West Ham|url=https://www.elmundo.es/elmundodeporte/2009/04/18/futbol/1240073862.html|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El Mundo]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=2 de maio de 2009|título=Diego Tristan free kick stuns Stoke City|url=https://www.thetimes.co.uk/article/diego-tristan-free-kick-stuns-stoke-city-d30wbdhbbms|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=en|apelidos=Rowan|nome=Paul|xornal=[[The Times]]}}</ref> Pechou o seu paso por [[Inglaterra]] con 18 partidos e 3 goles. === Cádiz === En xullo de 2009, rematado xa o seu contrato co West Ham, fichou polo [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]], regresando así á súa Andalucía natal despois de 11 anos fóra.<ref>{{Cita novas|data=24 de xulllo de 2009|título=Diego Tristán jugará en el Cádiz|url=https://www.rtve.es/deportes/20090724/diego-tristan-jugara-cadiz/286277.shtml|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[RTVE]]}}</ref> Asinou contrato por unha tempada, con opción a unha segunda, e debutou na primeira xornada ante o [[Unión Deportiva Salamanca|Salamanca]]. O seu primeiro gol coa camiseta amarela chegou na 14ª xornada, fronte ao [[Real Club Celta de Vigo|Celta de Vigo]],<ref>{{Cita novas|data=29 de novembro de 2009|título=El Cádiz se impone a un Celta inocente|url=https://www.europasur.es/deportes/Cadiz-impone-Celta-inocente_0_318868454.html|data-acceso=15 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> e aínda que non contou demasiado para os técnicos [[Javier Gracia Carlos|Gracia]] e [[Víctor Espárrago|Espárrago]], aproveitou ben os minutos dos que dispuxo, rendendo a un bo nivel.<ref>{{Cita novas|data=2 de xullo de 2010|título=Tristán deja el Cádiz "apenado" por no poder seguir más años|url=https://www.diariodecadiz.es/cadizcf/Tristan-Cadiz-apenado-poder-seguir_0_383362263.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita novas|data=4 de xullo de 2010|título=Diego Tristán deja el Cádiz CF con el reconocimiento de la afición|url=https://andaluciainformacion.es/cadiz/130889/diego-tristan-deja-el-cadiz-cf-con-el-reconocimiento-de-la-aficion/#!|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Geneiro|nome=Álvaro}}</ref> Acabou a tempada cun total de 8 tantos en 30 partidos, pero non puido evitar o descenso do equipo á [[Segunda División RFEF|Segunda División B]]. Ao remate da campaña deixou o club gaditano e finalmente colgou as botas, con 34 anos de idade. === Selección nacional === Foi 15 veces internacional coa [[Selección de fútbol de España|selección española]], coa que marcou catro goles. Convocado por primeira vez por [[José Antonio Camacho]] en [[2001]], mentres militaba no Deportivo da Coruña,<ref>{{Cita novas|data=25 de maio de 2001|título=Tristán alcanza su sueño al ser convocado por Camacho|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2001/05/25/tristan-alcanza-sueno-convocado-camacho/0003_581347.htm|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> debutou como internacional o 2 de xuño dese ano, na vitoria por 4-1 sobre [[Selección de fútbol de Bosnia e Hercegovina|Bosnia e Hercegovina]] no [[Estadio Carlos Tartiere (2000)|Carlos Tartiere]]. Foi titular no partido, correspondente á fase de clasificación para a [[Copa do Mundo de Fútbol|Copa do Mundo]], e anotou o cuarto gol do seu equipo no tempo de desconto.<ref>{{Cita novas|data=3 de xuño de 2001|título=España derrota 4-1 a Bosnia y se acerca al Mundial de Japón y Corea|url=https://www.libertaddigital.com/deportes/2001-06-03/espana-derrota-4-1-a-bosnia-y-se-acerca-al-mundial-de-japon-y-corea-31818/|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Ao ano seguinte foi un dos elixidos por Camacho para integrar o combinado español no [[Mundial de Fútbol de 2002|Mundial de 2002]], disputado no [[Xapón]] e en [[Corea do Sur]]. Estreouse na cita mundial na primeira xornada, exactamente un ano despois do seu debut coa selección, saíndo de titular ante [[Selección de fútbol de Eslovenia|Eslovenia]], e xogou tamén de inicio no partido da segunda xornada contra [[Selección de fútbol de Paraguai|Paraguai]]. Non volveu disputar ningún minuto no torneo, caendo España nos cuartos de final contra unha das anfitrioas, [[Selección de fútbol de Corea do Sur|Corea do Sur]]. Tralo Mundial continuou na selección durante un ano máis, disputando o seu último encontro o 6 de setembro de 2003, nun amigable ante [[Selección de fútbol de Portugal|Portugal]] no [[estadio D. Afonso Henriques]] de [[Guimarães]], no que marcou o terceiro e derradeiro gol (0-3).<ref>{{Cita novas|data=6 de setembro de 2003|título=España da un baile entre patadas|url=https://elpais.com/diario/2003/09/07/deportes/1062885610_850215.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|xornal=[[El País]]}}</ref> === Trala retirada === Trala súa retirada como futbolista dedicouse a impulsar o fútbol base na súa vila natal, [[La Algaba]], e converteuse no presidente do club local, o [[Club Atlético Algabeño|Atlético Algabeño]].<ref name=":5" /> Ademais, emprendeu unha carreira como adestrador que iniciou na selección andaluza sub-16.<ref>{{Cita novas|data=15 de marzo de 2015|título=La nueva vida de Diego Tristán|url=https://www.riazor.org/la-nueva-vida-de-diego-tristan/|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es|apelidos=Varela|nome=Pablo}}</ref> En 2013 deixou a [[Federación Andaluza de Fútbol|Federación Andaluza]] para centrarse no Atlético Algabeño, pasando a dirixir o primeiro equipo do club, co que se proclamou campión da Primeira Andaluza na tempada 2016/17, ascendendo así á [[División de Honra Andaluza]].<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2017|título=El Algabeño celebró su ascenso por todo lo alto|url=https://www.estadiodeportivo.com/futbol-sevillano/2017/05/22/algabeno-celebro-ascenso-alto/106830.html|data-acceso=18 de febreiro de 2023|lingua=es}}</ref> Dirixiu durante seis anos o conxunto algabeño e na tempada 2024/25 adestrou o [[Club Deportivo Inter Sevilla|Inter Sevilla]] na [[Terceira División RFEF|Terceira Federación]].<ref name=":6">{{Cita novas|data=6 de abril de 2026|título=Diego Tristán coge el banquillo del filial del Córdoba CF tras la destitución de Gaspar Gálvez|url=https://www.abc.es/espana/andalucia/cordoba/cordoba-cf/cordoba-destituye-gaspar-galvez-entrenador-equipo-filial-20260406131903-nts.html|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=es|apelidos=Aragón|nome=Daniel}}</ref> En outubro de [[2025]] integrouse na estrutura do [[Córdoba Club de Fútbol|Córdoba]], como adestrador de dianteiros nas categorías inferiores.<ref>{{Cita novas|data=24 de outubro de 2025|título=Diego Tristán, nuevo entrenador de delanteros en la cantera del Córdoba|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2025/10/24/diego-tristan-nuevo-entrenador-delanteros-cantera-cordoba/00031761315438857280197.htm|data-acceso=24 de outubro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> En abril de 2026 converteuse no adestrador do [[Córdoba Club de Fútbol B|Córdoba B]], da [[Terceira División RFEF|Terceira Federación]], onde substituíu ao cesado [[Gaspar Gálvez]], co obxectivo de salvar o equipo do descenso á [[División de Honra Andaluza]].<ref name=":6" /> === Participacións en Copas do Mundo === {|align="center" bgcolor="#f7f8ff" cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;" |- align=center bgcolor=#DDDDDD style="color:black;" !width="200"|Mundial !width="125"|Sede !width="120"|Resultado |-align=center |[[Mundial de Fútbol Corea-Xapón 2002]] |[[Corea do Sur]] e o [[Xapón]] |Cuartos de final |} == Palmarés == === Club === ;Deportivo * '''[[Supercopa de España de fútbol|Supercopa de España]] (2):''' [[Supercopa de España de Fútbol 2000|2000]], [[Supercopa de España de Fútbol 2002|2002]]. * '''[[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] (1):''' [[Copa do Rei de fútbol 2001/02|2001/02]]. === Individual === * '''[[Trofeo Pichichi]] (1):''' [[Primeira división española 2001/02|2001/02]] (21 goles). == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20160303235400/http://cadistas1910.awardspace.com/ficha_jugador.php?idjugador=871&nombre=Diego%20Tristan Datos do xogador en cadistas1910.com] {{es}}. Arquivado dende o [http://cadistas1910.awardspace.com/ficha_jugador.php?idjugador=871&nombre=Diego%20Tristan orixinal] o 3 de marzo de 2016. * [https://rfef.es/es/selecciones/jugadores/diego-tristan Datos do xogador] na [[Selección de fútbol de España|selección española]] {{es}}. {{Deportivo da Coruña na tempada 2000/01}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2001/02}} {{Máximos goleadores da liga de fútbol española de Primeira División}} {{Selección de España na Copa do Mundo de 2002}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Tristan, Diego}} [[Categoría:Nados en 1976]] [[Categoría:Nados en La Algaba]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Dianteiros de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Real Betis Balompié B]] [[Categoría:Xogadores do RCD Mallorca B]] [[Categoría:Xogadores do RCD Mallorca]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo da Coruña]] [[Categoría:Xogadores do AS Livorno]] [[Categoría:Xogadores do West Ham United FC]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de España]] [[Categoría:Gañadores do Trofeo Pichichi]] [[Categoría:Adestradores de fútbol de España]] hlpu8mv489t94353czeuaxxzmr1pugo 0 109293 7351091 7326103 2026-04-07T19:58:47Z HombreDHojalata 5863 7351091 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=febreiro de 2026}} {{Biografía}} '''Pasteur Bizimungu''', nado en [[1950]] en [[Gisenyi]], foi o [[presidente de Ruanda]] entre [[1994]] e [[2000]]. {{Start box}} {{Succession box|título=[[Ficheiro:Coat of arms of Rwanda.svg|20px]]<br>[[Presidente de Ruanda]]|período=[[1994]] - [[2000]]|predecesor=[[Théodore Sindikubwabo]]|sucesor=[[Paul Kagame]]}} {{End box}} {{Personalidades en progreso}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Bizimungu, Pasteur}} [[Categoría:Nados en 1950]] [[Categoría:Presidentes de Ruanda]] t7wu50he3mlp8e4txx29z0mzys9z09z 3 114839 7351100 7349376 2026-04-07T20:03:18Z Estevoaei 1131 Nova sección: /* Nomenclátor 2026 */ 7351100 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0em 0em 1em 0em; width:100%" |- | colspan="3" style="width:45%; vertical-align:top; border-top:1px solid #CEF2E8; border-right:1px solid #CEF2E8;border-left:1px solid #CEF2E8;background-color:#faf6ed;" | <div style="background-color:#CEF2E8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;"> '''[[Wikipedia:Benvidos|Benvid{{U@|o|a|o(a)}}]] á Galipedia, Imxavitooh!'''</div> Esta é a túa páxina de conversa, que che servirá para recibires mensaxes doutros colaboradores. Ademais, tes a túa '''[[Usuario:Imxavitooh|páxina de usuario]]''', onde podes poñer os teus datos, intereses etc. |- | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Crystal Clear app korganizer.png|20px]] '''Primeiros pasos'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> Os alicerces da Wikipedia son estes [[Wikipedia:Cinco piares|Cinco piares]], polo que é importante que lle botes unha ollada. Na '''[[Wikipedia:Guía|guía de edición]]''' e nas '''[[Wikipedia:COMOs|preguntas frecuentes]]''' podes atopar moita información de axuda. Explícase como [[Wikipedia:Como editar unha páxina|editar unha páxina]], como configurar a interface (por exemplo, elixir a lingua), como [[Especial:Cargar|cargar ficheiros]] e os puntos básicos das '''[[Wikipedia:Políticas e normas|políticas e normas]]''' da Wikipedia. Non precisas de coñecementos técnicos para contribuír aquí. ''Anímate'' a contribuír e presupón ''boa fe'' con respecto ás intencións dos outros colaboradores. Isto é un ''[[wiki]]'', polo que é realmente doado contribuír. Se o desexas podes crear un artigo, paso a paso, [[Wikipedia:Asistente para a creación de artigos|coa axuda do noso asistente]]. </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Icon apps query.svg|20px]] '''Onde atopar axuda'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> Hai máis información dispoñible na páxina de '''[[Wikipedia:Axuda|axuda]]''' e no [[Wikipedia:Portal da comunidade|Portal da comunidade]]. Pódeste pór en contacto co resto dos usuarios na [[Wikipedia:A Taberna|Taberna da Galipedia]]. Tamén podes contactar cos [[Wikipedia:Administradores|administradores]] na súa páxina de conversa ou no [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores|Taboleiro dos administradores]].</div> | style="padding:0em 0.5em 0em 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Crystal Clear app amor.png|20px]] '''Recomendacións'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> * Na túa páxina de usuario podes pór caixas informativas coas linguas que coñeces, segundo se explica na páxina [[Wikipedia:Babel|Babel]], para que outros saiban en que linguas se poden comunicar contigo ou coas que podes axudar. * Para [[Wikipedia:Como contactar con outros usuarios|responder a unha mensaxe dun usuario]] tes que facelo na súa páxina de conversa, senón, non lle sairá o aviso de que ten mensaxes novas e é moi posíbel que non se decate da túa resposta. * Por favor, [[Wikipedia:Asine as súas mensaxes nas páxinas de conversa|engade sempre a túa sinatura]] nas páxinas de conversa escribindo <nowiki>~~~~</nowiki>. &nbsp; [[Ficheiro:Para asinar usa este botón.png|300px]] * Se o desexas, podes axudarte do [[Wikipedia:Revisor ortográfico|revisor ortográfico]], activándoo en: <small>''[[Especial:Preferencias|Preferencias]] → [[Especial:Preferencias#mw-prefsection-gadgets|Trebellos]] → <u>Navegación</u> → [[Ficheiro:Check mark.png]] '''Ortografía:''' Activar o revisor ortográfico.</small></div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Nuvola gnome-fs-trash-full.svg|20px]] '''Cometiches un erro?'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> * Queres avisar dun erro que cometiches e que non sabes como solucionar? Deixa unha mensaxe na páxina de conversa dese artigo, comunícao na [[Wikipedia:A Taberna|Taberna]] ou coméntallo a outro usuario. '''Todos cometemos erros''', é normal, e sempre estamos dispostos a axudar a quen comeza. </div> |} Boa estadía e bo traballo.<!-- Modelo:Benvida -->--[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 14:44, 6 maio 2009 (UTC) *Boas, Imxavitooh. Como vexo que estás a retocar algunhas cousas referidas á toponimia, aquí che deixo esta [[Wikipedia:Toponimia|ligazón]], que asemade liga a outras páxinas web de carácter oficial e que che poden servir de axuda. Un saúdo.--[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 16:44, 6 maio 2009 (UTC) **Observei que en varios artigos que creaches puxeches ''merindad''. Ese termo non é galego. Coido que o equivalente sería ''xurisdición''.--[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 17:36, 8 maio 2009 (UTC) :Corrixiume o usuario RNC. É meiriñado. Saúdos.--[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 17:50, 8 maio 2009 (UTC) == Galicia == Ola Imxavitooh. Retirei a aclaración que puña "topónimo non oficial" a carón de Galiza porque a cabeceira do artigo é resultado dos debates que deron como resultado a combinación dos artigos Galicia e Galiza e esa información xa está nas referencias. Para que non haxa dúbidas en canto ao sentido da miña edición dicir que en ditos debates eu fun partidario de quedar co artigo Galicia. Un cordial saludo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 18:02, 12 xuño 2009 (UTC) ==Cataluña== Moi bo traballo o que estás a facer no artigo. Parabéns e a seguir choiando. Un saúdo.--[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 14:17, 14 xuño 2009 (UTC) == Licenza das traducións == Ola Imxavitooh. A licenza GFDL baixo a que se licencian os textos da Wikipedia require o recoñecemento da autoría mesmo cando os artigos proceden doutra Wikipedia. Paralelamente indicar no resumo a orixe do artigo facilita a verificación do contido por parte doutros colaboradores do wiki. Por exemplo, podes escribir no resumo "''tradución do artigo da Wikipedia na_lingua_que_sexa <nowiki>[[:indicativo_de_lingua:Nome_do_artigo]]</nowiki>''". En [[Axuda:Resumo_de_edici%C3%B3n#Resumos_de_edici.C3.B3n_nas_traduci.C3.B3ns_doutras_Wikipedias|resumos de edición nas traducións doutras Wikipedias]] hai máis información e outros exemplos. Se o recoñecemento da orixe e licenza non se fixo no momento de crear o artigo pode facerse a posteriori. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 13:35, 16 xuño 2009 (UTC) ==Galiza/Galicia e similares== Boas, Imxavitooh. É a cuarta ou quinta vez que vexo que mudas un Galiza a Galicia e que engades España. Por favor, deixa á marxe as polémicas. Ao respecto dos dous topónimos para designar ao actual territorio galego, ambos os dous son válidos, ambos son oficiais e ambos están recollidos pola normativa RAG. Se tes dúbidas, bótalle un ollo. E ao respecto de andar pondo España en todos lados, vai con ollió e ao xeito. Por favor, pensa que este non é o lugar para as polémicas e que tes que respectar aos usuarios que non pensan coma ti, que os hai, e en boa número, eu se cadra un deles. Un saúdo e non dubides en me contactar se che xurde calquera problema. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 19:32, 16 xuño 2009 (UTC) == Metro de Barcelona == Hay un mensaje en la discusión de [[Metro de Barcelona]] que a lo mejor te interesa. --[[Usuario:Vilarrubla|Vilarrubla]] 13:32, 17 xuño 2009 (UTC) == Tradutores automáticos e licenzas == Ola Imxavitooh. O uso de tradutores automáticos require dunha revisión minuciosa do resultado, ten en conta que traducen todo o contido, tanto o que debe ser traducido como o que non (nomes, enderezos web,...). Por exemplo no artigo [[Piélagos]] o tradutor automático traduciu o nome de dominio ''.es'' por ''.é'' e o texto do enderezo ''elecciones'' por ''eleccións''. Por outra banda que se trate dunha tradución doutra Wikipedia non valida como correcto o texto do artigo orxinal e deben aplicarse os mesmos criterios de comprobación e referencias que no caso de artigos creados directamente nesta Wikipedia. Ademais teño que reiterar que no resumo de edición debe indicarse que se trata dunha tradución e o artigo de orixe, o contrario (unha vez coñecido cal é procedemento) é unha violación da licenza. Para finalizar, se necesitas axuda non tes máis que preguntar na [[Wikipedia:A Taberna|Taberna]], nas páxinas de conversa ou a min mesmo. Ten en conta que ignorar reiteradamente as mensaxes dos colaboradores sobre datos certos relacionadas coas regras do proxecto interprétase como unha actitude pouco colaboradora, hóstil e prexudicial para o proxecto. Unha vez maís reitero o ofrecemento de axuda. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 14:41, 18 xuño 2009 (UTC) ==Outra vez Galicia/Galiza== Topei novamente cun cambio Galiza por Galicia que fixeches, desta vez no artigo das Illas Atlánticas. Por favor, respecta as primeiras edicións de usuario e mira de volver pór no seu sitio o que mudaches, no canto de ir eu detrás. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 15:54, 25 xuño 2009 (UTC) ==Toponimia== Cópioche aquí o que puxo o usuario RNC na páxina de conversa de Seabra. Coido que che pode servir de axuda. ''Non é unha comarca administrativa, Castela e León só ten unha comarca recoñecida oficialmente, a do Bierzo, houbo algúns estudos pero nada oficial, xa que non é unha unidade administrativa recoñecida non creo que deba ter nome dobre, como non os teñen os montes nin as serras nin os ríos.''. E outra cousa, Xátiva é o nome galego, co til noso. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 19:06, 26 xuño 2009 (UTC) ==Apuntamento== Boas, Imxavitooh. Como vexo que case todo o que traduces é directamente da wikipedia en castelán, coméntoche unha cousiña: de igual xeito que cando falamos de [[Cospeito]], no artigo, non pomos, Cospeito, Galiza, senón Cospeito, provincia de Lugo, tamén cando falamos de territorios do Estado Español é preferíbel facelo mencionando o municipio, a provincia e ao cabo a comunidade autónoma. Non creo que sexa necesario pór España, por diversas razóns, mais principalmente porque a diferenza de na wiki española, a galega está feita por galegos case en exclusiva, e non por chilenos, arxentinos, cubanos, españois, mexicando, que, eles si, precisan dunha aclaración máis global e polo tanto requiren o apuntamento de España, dentro de cada localidade. Hai, como imaxinas, tamén outras razóns, entre elas as de evitarmos polémicas estériles e respectar todas as ideas, de modo que sería bo que cando traduzas da wiki en castelán, reinterpretes o texto pensando nun lector galego. Se tes calquera dúbida, contáctame ou fálao con outros usuarios. Unha vez máis, grazas polo traballo útil co que estás ensarillado. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 11:26, 29 xuño 2009 (UTC) :Por exemplo, tal que así: [http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Almaz%C3%A1n&diff=1211001&oldid=1210997 Almazán]. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 11:28, 29 xuño 2009 (UTC) :::Bo traballo, graciñas polas atencións e lembra que aquí se adoita empregar ''ligazóns externas'' no canto de ''enlaces externos''. Saúdos. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 12:04, 29 xuño 2009 (UTC) ::::Gracias a ti. --Imxavitooh. ==Respostas nas páxinas de conversa== Boas, Imaxvitooh. Para responder a unha mensaxe dun usuario tes que facelo na súa páxina de conversa, se non, non lle sairá a mensaxe de «Tes mensaxes novas» e é moi posíbel que non se decate da túa resposta. Lémbrocho porque vexo que me respondiches na túa propia páxina no canto de o facer na miña. Saúdos. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 09:36, 30 xuño 2009 (UTC) == Outra vez sobre a licenza das traducións == Ola Imxavitooh. Como xa sabes doutras mensaxes non indicar no resumo dun artigo que se trata dunha tradución e a Wikipedia de orixe é unha violación da licenza da Wikipedia. Para o usuario que crea o artigo é moi fácil facelo e non supón ningún traballo pero para o resto de colaboradores ter que comprobar a orixe e a licenza implica un esforzo que se pode evitar seguindo ese sinxelo procedemento. Pidoche unha vez máis, por favor, que non esquezas indicar a orixe da tradución, se se trata dunha tradución do artigo completo ou dunha parte, ou se inclúe material dunha ou de varias Wikipedias. Así mesmo lembroche que o recoñecemento da licenza pode facerse a posteriori editando no artigo e poñendo no resumo que se trata dunha tradución, lembra que tes pendente facelo en ducias de artigos. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 11:59, 8 xullo 2009 (UTC) ==Problemas con [[:Image:Rio Cabe Santalla.JPG]] e [[:Ficheiro:Igrexa San Xian Veiga.JPG]]== Grazas por subir esta imaxe. Por falta de datos obrigados, que probablemente non puxeches por descoñecemento, a foto que subiches podería ser borrada. Indicaches unha licenza. A licenza expresa que ti fixeches a foto, pero é necesario que, se é así, o especifiques escribindo ''"eu son o autor (self made)"'' nos datos da imaxe. O motivo é que moitos usuarios poñen unha licenza ó azar, polo que se esixe explicitar a orixe da imaxe. En caso de que a imaxe non sexa túa, coloca un enlace ó lugar do cal a copiaches ou indica onde aparece para poder comprobar que a licenza que colocas é adecuada. As políticas da Galipedia están pensadas para que este proxecto e o das wikipedias perdure e non sexa atacado por poderes ós que non lles interesa que a cultura sexa libre. Se non procurásemos ser estritos cos dereitos de autor, correriámo-lo risco de que o proxecto cambaleásese e/ou desaparecese. Para editar a imaxe e engadir os datos requiridos podes ler [[Template:DatosImaxes|Como engadir datos ás imaxes]]. Se tes algunha dificultade, non dubides en mo comunicar ([[Wikipedia:Como contactar con outros usuarios|Como contactar con outros usuarios]]) pois estarei encantado en te axudar. A orixe ou ''source'' consiste en aclarar de onde sae a imaxe, preferentemente mediante un enlace ou unha cita. É obvio que isto non é aplicable a aquel material que se publique por primeira vez na Galipedia polo seu autor, sendo este quen cargue as imaxes aquí. Pero débese indicar expresamente. Tes máis información en [[Wikipedia:Política de uso de imaxes]]. {{FinAviso}} '''<span style="border:1px solid #000000;padding:1px;font-size:80%">&nbsp;[[User:Lmbuga|Lmbuga]]&nbsp;/&nbsp;[[User talk:Lmbuga|Conversa comigo]]&nbsp;</span>''' 20:44, 4 outubro 2009 (UTC) *Ola Imxavitooh. Recuperei o marcador sen orixe que retiraches en [[:Ficheiro:Rio Cabe Santalla.JPG]] porque debe ser o colaborador que te avisou quen o retire. O procedemento que debes seguir é avisar na páxina de conversa de [[User:Lmbuga|Lmbuga]] que corrixiches os datos que faltaban, unha vez que el comprobe que os datos son correctos retirará o marcador, en caso contrario solicitarache máis aclaracións. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 16:36, 9 outubro 2009 (UTC) :Graciñas por solucionar o pequeno problema. Xa retirei o marcador. Desexo facer fincapé na relevancia desas imaxes para o valor da Galipedia. É máis importante unha imaxe dun lugar illado ó que raramente temos acceso do que a mellor foto da Catedral de Santiago. Espero poder ver moitas máis imaxes túas, teñan ou non tanta calidade coma esas. Un cordial saúdo--'''<span style="border:1px solid #000000;padding:1px;font-size:80%">&nbsp;[[User:Lmbuga|Lmbuga]]&nbsp;/&nbsp;[[User talk:Lmbuga|Conversa comigo]]&nbsp;</span>''' 10:35, 10 outubro 2009 (UTC) ::Gracias a ti. Saúdos. --Imxavitooh 12:12, 10 outubro 2009 (UTC) *Engadín a imaxe [[:Ficheiro:Val de Lemos Veneira.JPG]] en [[A Veneira de Roques, Ferreiros, A Pobra do Brollón]], artigo que non tiña foto. Se a consideras incorrecta, podes retirala ti mesmo ou avisarme para que eu o faga. Graciñas--'''<span style="border:1px solid #000000;padding:1px;font-size:80%">&nbsp;[[User:Lmbuga|Lmbuga]]&nbsp;/&nbsp;[[User talk:Lmbuga|Conversa comigo]]&nbsp;</span>''' 18:30, 10 outubro 2009 (UTC) == [[Axuda:Resumo de edición|Resumos de edición]] == Ola Imxavitooh. Unha vez máis teño que lembrarche que cando se fai unha tradución doutra Wikipedia debes indicar no resumo de edición que é unha tradución e a orixe. Así mesmo se insires un escudo ou unha bandeira dun concello de Galicia debes comprobar se o escudo ou a bandeira é a oficial porque en caso contrario hai que retirala aínda que estea publicada en Commons. Outro apunte máis se retiras un texto da descrición dunha foto debes sinalar no resumo de edición porque motivo o fas ou se trocas unha foto por outra nunha caixa de información dun artigo debes expoñer no resumo a razón dese cambio. Repito o dito noutras mensaxes se necesitas axuda ou algunha aclaración non tes máis que dicilo pero por favor tamén axuda aos teus compañeiros da Galipedia para facer a tarefa de revisión dos artigos máis levadeira. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 16:16, 20 outubro 2009 (UTC) == Río Antiga, Río Antigua == *Ola, como che vai; como cambiaches o río Antigua para Antiga viría ben que deras a referencia na que te baseaches para cambialo, descoñezo cal é o nome correccto pero como hai un DOGA no que aparece como río Antigua, a mudanza precisa referencias, ánimo e a seguir dándolle duro e con ganas.--[[Usuario:RNC|RNC]] 19:35, 30 outubro 2009 (UTC) :Cambiei o artigo segundo a entrada da Enciclopedia Galega Universal (egu.es) na que aparece como río Antiga. Gracias e saúdos. --Imxavitooh 21:29, 30 outubro 2009 (UTC) == Outra vez a licenza e a orixe dos artigos == Ola Imxavitooh. No resumo de edición dos artigos debe indicarse que se trata dunha tradución (parcial ou total) doutra Wikipedia. Comunicarche ese principio non é para molarte senón porque son as regras da Wikipedia e a violación reiterada unha vez que se coñece que ese procedemento é incorrecto pode conducir ao bloqueo. Sempre me dirixín a ti amablemente e ofrecendome a axudarte por iso pregúntome onde está a dificultade para escribir no resumo de edición unhas cantas palabras, reitero o ofrecemento. Neste caso esta mensaxe vén a conto do artigo [[Deportivo de La Coruña]] e das táboas tiradas de [[:es:Real Club Deportivo de La Coruña]]. Tamén debes ter en conta que se o artigo en orixe contén materiais que non cumpren os requisitos da Wikipedia non deben manterse, digo iso por afirmacións como ''"Pique histórico entre Djalminha e Mostovoi"'', ''"Golazo e lección de fútbol de Djalminha"'' e semellantes mási propias dos seareiros que dos editores dunha enciclopedia. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 12:59, 31 outubro 2009 (UTC) == Violación reiterada da licenza da Wikipedia == A licenza da Wikipedia require o recoñecemento de autoría, non é un trámite sen importancia pola contra é fundamental cumprir cos requisitos que impón a licenza para que as edicións se manteñan na Wikipedia. Que a orixe dun artigo sexa outra Wikipedia non exime do recoñecemento de autoría. Por outra banda publicar un artigo como propio non é unicamente unha violación da licenza tamén é un engano por atribuirse o que fixeron outros como algo creado por un mesmo. Sumado a iso agochar a orixe dun artigo tamén implica cargar de traballo aos compañeiros que revisan a cotío os artigos e dificultar a verificación da fiabilidade da información publicada. Que un usuario novo, que actúe de boa fe, por descoñecemento non inclúa no resumo a información de orixe pódese desculpar pero que un colaborador que foi avisado reiteradas veces desa eiva non a corrixa supón violar as normas do wiki. O que expoño está relacionado cas novas violacións da licenza nos artigos refiridos aos cantantes de Operación Triunfo. Polo exposto arriba non me queda outra opción que solicitar o teu bloqueo por violación reiterada da licenza. Un cordial saúdo. --[[User:Prevert|Prevert]]<sup>[[User talk:Prevert|gl]]</sup> 20:00, 16 decembro 2009 (UTC) == Licenza nas traducións == Ola Imxavitooh! No taboleiro dos administradores solicitouse o teu bloqueo por saltar varias veces a norma de indica-la licenza cando se traduce un texto doutra wikipedia. Podes lelo aquí [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores/Bloqueos e proteccións#Solicito o bloqueo de Imxavitooh por violación reiterada da licenza da Wikipedia]]. Quedei en darche un aviso para que a partir de agora marques sempre na caixa de resumo cando fas unha tradución dun artigo doutra autoría, para non ter máis problemas. Agardo que o fagas, aínda que sexa algo pesado, pero é o que hai... Un saúdo! --[[Usuario:Albert galiza|Alberte]] <sup>[[Conversa Usuario:Albert galiza|Si, dígame?]]</sup> 16:08, 18 decembro 2009 (UTC) :Sinto non cumprir coas normas. A verdade é que se me esqueceu. Síntoo. Non se volverá a repetir. --Imxavitooh 21:29, 18 decembro 2009 (UTC) *Non o esquezas, Imxavitooh, por favor. E xa de paso aproveito para che lembrar que cómpre adaptar os contidos, non abonda con traducir. Existen certos formatos e sempre é bo galeguizar na medida do posíbel. Un saúdo e aquí me tes para o que queiras. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 15:24, 19 decembro 2009 (UTC) ** Boas Imxavitooh. Permíteme un consello á hora de traducir artigos para a Galipedia. Convén escoller naqueles temas nos que controles o suficiente para poder xulgar se a información orixinal é fiable, á vez que hai que confirmar na rede ou na biblioteca o que di o artigo orixinal. Sabes que unha das chatas de Wikipedia é a fiabilidade dos artigos e na es:wiki parecen ter un problema serio na verificación dos contidos. Non se trata dun exercicio de tradución (e de facelo ben, claro: apoiado se cadra nun tradutor pero revisando con tento o resultado): traducir ben é importante, naturalmente, pero non suficiente. Se o contido que vertes na Galipedia é incorrecto no artigo orixinal e ti non detectas os erros, mellor é seguir sen tal artigo na Galipedia. Moitos prefirimos coidar máis o contido dos artigos que medrar en número: calidade vs cantidade. Saúdos e ata sempre. Pedro --[[User:Lameiro|Lameiro]] <sup>([[User Talk:Lameiro|conversa]])</sup> 17:16, 25 decembro 2009 (UTC) ***Moitas gracias polo consello. Saúdos e boas festas. --Imxavitooh 18:08, 25 decembro 2009 (UTC) == Parénteses e comas == :Ola, é unha cuestión de estilo, as comas utilízanse para lles dar título aos artigos pero en galego para indicar que unha localidade pertence a determinado territorio o habitual é empregar as parénteses.--[[Usuario:RNC|RNC]] 21:32, 25 decembro 2009 (UTC) == Normas de toponimia == Ola Imxavitohh. As políticas da Galipedia para os [[:Wikipedia:Toponimia|topónimos]] establecen que os topónimos non galegos se escriben coa forma dupla galego-lingua_que_sexa nos títulos, e logo coa forma galega no texto; simultaneamente créanse entradas coas formas só en galego e só na lingua_que_sexa que redireccionarán a esa forma dupla. Deste xeito, o título do artigo principal deberá ser [[San Xoán de Alacant - Sant Joan d'Alacant‎]], mentres que [[Sant Joan d'Alacant‎]] debe redireccionar a este. Bota un vistazo á páxina da política de nomes de artigos para ve-lo que che digo. Grazas, Pedro --[[User:Lameiro|Lameiro]] <sup>([[User Talk:Lameiro|conversa]])</sup> 16:10, 10 xaneiro 2010 (UTC) :Grazas. Botarei un vistazo. --Imxavitooh 17:20, 11 xaneiro 2010 (UTC) ==Nomes== Os artigos teñen que ir ao nome polo que son coñecidos, e o resto como redirección. Dígocho por Iker Casillas. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 14:40, 16 xaneiro 2010 (UTC) == Balón da Champions League, votación para borrar == Ola. Fixen unha proposta que igual te interesa '''[[Wikipedia:Votacións_para_borrar#Bal.C3.B3n_da_Champions_League|aquí]]'''. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] <sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|conversa]]</sup> 15:40, 20 febreiro 2010 (UTC). ==Nomes== Hai o costume de poñer o nome polo que é coñecido e os outros como redireccións. Dígocho polo cambio do Rácing de Santander. Un saúdo e bo traballo. Por certo, o artigo do Dépor vai para destacado. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 21:24, 14 marzo 2010 (UTC) :Grazas. Non sabía o dos nomes dos clubs. Un saúdo. --Imxavitooh 21:26, 14 marzo 2010 (UTC) == Modelo:Parroquia == Ola Imxavitooh. As modificacións que fixeches no Modelo:Parroquia ao respecto do ano non parecen moi operativas: como poñemos agora o ano (da poboación)? Mira como queda en calquera das parroquias. Poderías revisalo? Saúdos.[[User:Xas|Xas]] ([[User Talk:Xas|conversa]]) 17:33, 10 de abril de 2010 (UTC) :Tes razón. Case sería mellor desfacelo, non cres? --Imxavitooh. 17:43, 10 de abril de 2010 (UTC) ::Xa desfixen os cambios. Por favor, procura responder na miña páxina de conversa e non na túa, senón non me entero da túa resposta. Grazas.[[User:Xas|Xas]] ([[User Talk:Xas|conversa]]) 19:22, 12 de abril de 2010 (UTC) ==Bandeiras== Boa tarde, fixen [http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Iv%C3%A1n_P%C3%A9rez_Maceira&action=historysubmit&diff=1510173&oldid=1510165 estes cambios]. Coido que van acorde co resto das túas edicións. Engánome? Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 17:03, 17 de abril de 2010 (UTC) ==Ligazóns interlinguísticas== Ola que tal? Cando crees categorías novas non esquezas poñerlles as ligazóns interlingüísticas.[http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Categor%C3%ADa%3AXogadores_do_M%C3%A9rida_UD&action=historysubmit&diff=1557444&oldid=1556893] Parabéns e a seguir--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12:43, 28 de maio de 2010 (UTC) == artigos sobre as ligas == Ola, Imxavitooh! Parabéns pola tradución de artigos sobre as ligas españolas de fútbol! Quizais xa é algo tarde para esta recomendación, porque vexo que quedan poucas por facer, pero bueno. Que che parece incluír no cabezallo información sobre os resultados dos equipos galegos? Igual que aparece o texto "gañou tal equipo con tantos puntos", a continuación pódese poñer "nesta liga houbo dous equipos galegos, que quedaron tal con tantos puntos e tal con tantos puntos"; ou "nesta liga o único representante galego foi Tal, que acadou tal posición con tantos puntos", ou "nesta liga non houbo ningún representante galego". Se che parece ben, axúdoche e vou mirando desde a liga deste ano cara atrás. Un saúdo! --[[User:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[User_talk:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 01:21, 22 de xuño de 2010 (UTC) ==Formato== Imxavitooh, bo traballo, e parabéns, porque o artigo do Dépor ao cabo está de destacado na portada. Oíches, vexo que case todos os artigos que creas de fútbol son tradución da wiki en castelán. Trata de adaptar os contidos e sobre todo o formato á Galipedia. Xa cho falei outras veces e ben sei que estamos de acordo, pero lémbrocho agora que revisei uns poucos dos teus artigos creados. Ollo coas bandeiriñas dos clubs galegos e atención a outros miudallos polo estilo. Aquí tes un exemplo recente [http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Joan_Tom%C3%A1s_Campasol&action=historysubmit&diff=1605389&oldid=1604312]. Un saúdo e a seguir así. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 16:37, 9 de xullo de 2010 (UTC) == Consideracións diversas. == Boa noite Imxavitooh! Estiven a corrixir case toda a túa serie de artigos sobre as distintas edicións da "primeira división española de fútbol", e observei cansina e reiteradamente unha serie de erros de estrutura que cometes, á vez que uns pouquiños de léxico. Son os seguintes: *Léxico **Non se emprega ''refacho'' na acepción que ti empregas, senón que encaixaría '''vaga'''. **''Alineación*'' é un castelanismo a forma correcta galega é '''aliñación'''. *Estrutura **Na galipedia non se adoita denominar ''referencias'' á subsección onde aparece unha serie de notas, que serven para verificar información, senón que a esa subsección a chamamos simplemente ''notas''. **Sempre que inserimos unha sección de ligazóns externas debemos antes subordinar esta sección a ''véxase tamén''. Tes milleiros e milleiros de exemplos nos artigos corrixidos por min das devanditas edicións da "Primeira división española de fútbol". Prégoche que a partir de agora teimes en non te esqueceres destes conselliños de meu. Un saúdo Imxavitooh e bo traballo! --[[Usuario:Nonso91|Nonso91]] 20:00, 15 de xullo de 2010 (UTC) :Grazas polas consideracións. Un saúdo. --[[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] 22:32, 4 de setembro de 2010 (UTC) ==Axuda co futbol== Ola, que tal? A cousa é que creei o artigo [[Hugo García]] e no teño nin idea de fútbol. Podes botarlle un ollo? Graciñas--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18:25, 7 de setembro de 2010 (UTC) == Historial de Primeira División == Ola, Imxavitooh! Veño de ver os artigos do historial da Primeira División de fútbol de España que fixestes, gran traballo, parabéns! --[[Usuario:Krisko|Krisko]] 11:28, 21 de setembro de 2010 (UTC) == Mini Estadi == Supuxen que ao ser tradución de es.wiki, importaches algunhas cousas que doutra maneira non terías metido, por exemplo, a bandeira. Modifiqueino. Revisa que estea ben e conforme ao teu criterio.[http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Mini_Estadi&action=historysubmit&diff=1682021&oldid=1682015]. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 11:54, 24 de setembro de 2010 (UTC) :Imxavitooh, revisa.[http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aritz_Aduriz&action=historysubmit&diff=1695029&oldid=1695024]. Saúdos. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 12:13, 9 de outubro de 2010 (UTC) == Persoeiros de sona == Imxavitooh, as páxinas e as sección persoeiros de sona e similares están condenadas a desaparecer co tempo. Para iso temos as categorías, e no caso das seccións pensa por exemplo que o artigo [[Lugo]] de calidade prescindiu xustamente disto para poder selo. Verte o teu traballo noutras cuestións, que non podemos desaproveitar o teu quefacer. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 23:38, 12 de novembro de 2010 (UTC) == Véxase tamén == Imxavitooh, segue este formato nos artigos que vaias facendo e refacendo.[http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Aalborg_-_%C3%85lborg&action=historysubmit&diff=1754300&oldid=1754234] Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 20:18, 3 de decembro de 2010 (UTC) == clima de España == Ola, Xavi; Deixei unha mensaxe na conversa do artigo [[Clima de España]]; Bótaslle un ollo e comentas? Saúdos! --[[User:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[User_talk:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 11:56, 28 de decembro de 2010 (UTC) == Categoría:Tauromaquia == Ola, Imxavitooh. Desfixen a túa última edición en Categoría:Tauromaquia. O motivo é que este tema se está discutindo en [[Conversa:Tauromaquia]] (se cadra non é o lugar máis axeitado), e aínda que non se chegou na ningunha conclusión definitiva, polo que se ve trátase dun tema polémico, de modo que a categorización da tauromaquia terá que esperar un par de días. Un saúdo. [[Usuario:Xoacas|Xoacas]]<sub>([[Conversa Usuario:Xoacas|ti si que es lindo, ho]]) </sub> 15:43, 21 de xaneiro de 2011 (UTC) == Reto == Estamos de rego, Imxavitooh. Veña, inscríbete e a crear artigos, que hai unhas camisolas de agasallo. Olla para [[Usuario:Elisardojm/Inscrición 8 aniversario]]. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 14:20, 12 de marzo de 2011 (UTC) == Familia real == Ola, Imxavitooh. Estiven vendo os artigos que editaches sobre os membros da familia real. Bo traballo. O único inconveniente que lles atopo é que están categorizados entre os nobres de España, que á súa vez pertence á categoría de nobreza de España. O rei non é un nobre, é o rei. De feito o rei é o que concede a nobreza, por medio dos títulos nobiliarios. Creo que sería máis axeitado meter a todos os borbóns (e adláteres) nunha categoría de Familia Real española. A única pega que lle atopo é que, a efectos oficiais, a familia real se considera composta polo rei, o seu cónxuxe, os seus pais e os seus fillos, estritamente, pero de todos modos no falar popular forma parte da familia real ata o Urdangarín. Que che parece a idea? [[Usuario:Xoacas|Xoacas]]<sub>([[Conversa Usuario:Xoacas|ti si que es lindo, ho]]) </sub> 20:45, 17 de marzo de 2011 (UTC) ==Miniproxecto "Día das Letras Galegas" 2011== Ola, como andamos? Fixen unha proposta na '''[[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Miniproxecto_.22D.C3.ADa_das_Letras_Galegas.22_2011|taberna]]''' que igual é do teu interese. Bótalle un ollo. Unha aperta--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 19:48, 27 de abril de 2011 (UTC) == Páxina da tempada 2010/11 == Imxavitooh, veño de botarlle unha ollada ao artigo da tempada 2010/11 de Primeira División e quería darte a noraboa por un traballo tan completo. Xornadas e todo, completísimo. Moi bo traballo, compañeiro!! --[[Usuario:Krisko|Krisko]] 22:33, 9 de maio de 2011 (UTC) ==Camiseta== Ola, quería comentarche que teño a túa camiseta na casa e que si, de casualidade, este verán viñeras por Galicia podería levarcha. Xa me contarás, saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 00:55, 8 de xuño de 2011 (UTC) :Boas, fixen unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Galencontro_2011|taberna]] para montar un galencontro, si che parece ben pasa por alí para comentar o que vexas. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 00:20, 17 de xullo de 2011 (UTC) ==Ríos== Ola, Imxavitooh. :)Ademais de avisarte de que fixeches a edición 2millóns da Wikipedia... quería preguntarche pola categorización dos ríos (a túa opinión). Creo que máis interesante que a categorización por comunidades autónomas sería a categorización por vertentes / cuncas / afluentes. Que che parece? Sen que unha necesariamente negue a outra... Cal serí a túa idea? --[[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] <small>[[Conversa Usuario:Xabier Cid| Talk 2 me, please]]</small> 11:33, 8 de xuño de 2011 (UTC) == Notas vs referencias == Ola, Imxavitooh. Gran traballo, coma sempre, pero unha cousiña: lembra que na Galipedia non usamos a sección referencias senón a de notas. Teno en conta á hora de lles dares o formato aos artigos de traduces de es.wiki. Saúdos! --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 11:00, 15 de xullo de 2011 (UTC) == Categoría:Festas de interese turístico nacional == Moi boas, Imxavitooh. Creo que deberiamos mover esa categoría a ''Categoría:Festas de interese turístico nacional de España''. Que dis? Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 12:30, 4 de xaneiro de 2012 (UTC) <small>''Traído de [[Utilizador Discussão:Imxavitooh]] (borrado). --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12:49, 4 de xaneiro de 2012 (UTC)''</small> ::Si, entendo que sempre debemos de indicar o país en cuestión. Sexa Galicia, España ou Irán. Un saúdo e bo traballo (coma sempre). --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 13:04, 4 de xaneiro de 2012 (UTC) ==Baltasar Gracian== Ola. Retirei a Baltasar Gracián como fillo no artigo do concello de Calatayud. Gracián era natural de Belmonte, un concello próximo e pertencente [[Comunidade de Calatayud|á mesma comarca]]. Eu teño a sorte de ter estado nos dous concellos, case un ano en Calatayud e varias veces de visita en Belmonte. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 00:15, 28 de xaneiro de 2012 (UTC) == Formato == Imxavitooh, cando poñas bibliografía, recorda que esa sección vai dentro do véxase tamén, tal cal cho corrixín en [[Torre del Oro]]. Gran traballo, coma sempre. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 12:18, 15 de febreiro de 2012 (UTC) ==Concello da Provincia de Valladolid== Ola Imxavitooh. Como vin que fixeches de concellos de Valladolid, non sei se che podo pedir o de [[Santovenia de Pisuerga]], para resolver a ligazón vermella doutro artigo. Grazas de todas maneiras! Un abrazo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 08:26, 6 de xuño de 2012 (UTC) :Estupendo! Grazas. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 11:12, 7 de xuño de 2012 (UTC) == {{m|Serie de TV}} == Estiven botando un ollo [http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Modelo:Serie_de_TV&curid=31438&diff=2487253&oldid=2140334 aos cambios] que fixeches no modelo {{m|Serie de TV}}. Non estou de acordo con eles. O modelo é para series de televisión, que non teñen ''presentador'' ou ''xurado''. Ademais, modificaches textos como ''Creado por'' a ''Creador'' ou ''Dirixido por'' a ''Director'', cousas que non quedan ben se o nome que aparece ao carón é de muller ou son varias persoas as creadoras ou directoras. Ademais, xa temos o modelo {{m|Programa de televisión}} para os programas de televisión. --[[Usuario:Toliño|Toliño]]<sup>[[Conversa usuario:Toliño| <span style="cursor:help;" title="Fala aquí comigo">Fala aquí comigo</span> ]]</sup> 12:10, 22 de xuño de 2012 (UTC) :Non pasa nada. Vou desfacer os cambios. Podes traballar no outro modelo para engadir os novos cambios. E aproveito para darche os parabéns polo labor que fas nos artigos relacionados co fútbol. Saúdos! --[[Usuario:Toliño|Toliño]]<sup>[[Conversa usuario:Toliño| <span style="cursor:help;" title="Fala aquí comigo">Fala aquí comigo</span> ]]</sup> 12:15, 22 de xuño de 2012 (UTC) == Modificación no modelo de lugares == Que cousa che levou a facer '''[//gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Modelo:Lugar&curid=101886&diff=2618405&oldid=2302481 este cambio]''' no modelo {{m|Lugar}}? --[[Usuario:Toliño|Toliño]]<sup>[[Conversa usuario:Toliño| <span style="cursor:help;" title="Fala aquí comigo">Fala aquí comigo</span> ]]</sup> 10:25, 11 de setembro de 2012 (UTC) :Entón, vou desfacer a túa edición. O código serve para categorizar os artigos nos que se especifica o parámetro <code>|concello=</code> e mais <code>|ano=</code> nas categorías ocultas co formato <code>[[Categoría:<concello> poboación <ano>]]</code>. Saúdos! --[[Usuario:Toliño|Toliño]]<sup>[[Conversa usuario:Toliño| <span style="cursor:help;" title="Fala aquí comigo">Fala aquí comigo</span> ]]</sup> 10:43, 11 de setembro de 2012 (UTC) == Hola, te importaría... == ... darle un repaso gramatical y ortográfico al artículo ''[[La que se avecina]]''. Estoy encantado con tus colaboraciones en distintos artículos (me refiero a que gracias a ti, estás ampliando la Wikipedia gallega adaptando artículos de la Wikipedia en español a ésta) y serías el más indicado para mejorar la redacción de ''[[La que se avecina]]''. No está mal del todo pero, le fallan algunas palabras... Me gustaría que participarás, un saludo. [[Especial:Contribucións/37.15.50.165|37.15.50.165]] 21:19, 17 de novembro de 2012 (UTC) :Gracias por tu labor y por tu involucración en el proyecto, un saludo. [[Especial:Contribucións/37.15.92.198|37.15.92.198]] 18:43, 18 de novembro de 2012 (UTC) ::De nada, un placer. Saludos! --[[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] ([[Conversa usuario:Imxavitooh|conversa]]) 22:30, 18 de novembro de 2012 (UTC) == Ola == Ola, por favor, axude-me a mellorar este artigo, grazas: [[Petrus Gonsalvus]] y [[Antonietta Gonsalvus]].--[[Especial:Contribucións/79.158.242.202|79.158.242.202]] 7 de febreiro de 2013 ás 15:49 (UTC) == Aniversiari Galipedia a Catalunya == Hola, Imxavitooh. Suposo que ja estàs al corrent de l'aniversari de la Galipedia i que s'organitzaran alguns actes i xerrades a Galícia. Sóc membre de Wikimedia Espanya on ens hem plantejat si intentar fer durant el mes de març (o quan puguem) algun acte a Catalunya, en algun centre gallec o en alguna universitat on hi hagi estudis de gallec. Jo ho podria moure però no sé gallec ni contribueixo a Galipedia. L'Elisardo m'ha dit que tu vius a Catalunya, t'animaries a participar en un acte d'aquest tipus? La meva idea és animar a gallecs de la "diàspora" i/o a universitaris que estudien gallec a contribuir a Galipedia. Bé, diga'm alguna cosa. Salut! --[[Usuario:Dvdgmz|Dvdgmz]] ([[Conversa usuario:Dvdgmz|conversa]]) 27 de febreiro de 2013 ás 15:13 (UTC) : D'acord, doncs començaré a moure'm per veure si és possible. Entenc doncs que compto amb tu. Si acabem veient la possibilitat de fer-ho, el dia el podem decidir de comú acord. : I per cert, hi ha molts Centres Gallecs i alguns departaments universitaris. Alguna preferència o suggeriment de per on començar? --[[Usuario:Dvdgmz|Dvdgmz]] ([[Conversa usuario:Dvdgmz|conversa]]) 1 de marzo de 2013 ás 11:48 (UTC) Boas Imxavitooh, moitas grazas por participar nesta actividade, por se non a coñeces temos algunha información que pode ser do teu interese na páxina [[Wikipedia:Participación activa]]. E se precisas algunha cousa avísame e tentarei axudarche co que poida. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 1 de marzo de 2013 ás 22:53 (UTC) :: Imxavitooh, ja he contactat amb el Centro Galego de Barcelona i estan interessats en que fem alguna cosa per l'aniversari de Galipedia. Cal confirmar la data per una xerrada, ells proposen el divendres '''5 d'Abril''' (diu que el millor dia de la setmana per ells és divendres). Si a tu et va bé els ho confirmo. També ens proposen parlar per un programa de ràdio que fan i anar-hi abans de la xerrada a explicar com editar a alguns membres del Centre. Quasi millor si m'envies un missatge fent servir [http://ca.wikipedia.org/wiki/Especial:Envia_missatge/Dvdgmz Envia Missatge a Dvdgmz] i ho acabem de concretar. Gràcies i fins aviat. --[[Usuario:Dvdgmz|Dvdgmz]] ([[Conversa usuario:Dvdgmz|conversa]]) 3 de marzo de 2013 ás 10:10 (UTC) ::: Si una o dues setmanes més tard poguessis crec que valdria la pena endarrerir-ho perquè és diferent que faci jo una xerrada on puc parlar de Wikipedia (i puc parlar de les llicències, notabilitat i admisabilitat, esperit del projecte...) a que ho fem conjuntament i hi hagi algú com tu que sap gallec i edita Galipedia i que pot resoldre millor possibles dubtes concrets. Com ho veus? ::: A part de la xerrada també hi ha lo del programa de ràdio, en aquest cas suposo que tant es pot anar a l'estudi com que et truquin al telèfon per intervenir. ::: Això de l'email és anar [http://gl.wikipedia.org/wiki/Especial:Correo_electr%C3%B3nico/Dvdgmz aquí] escriure a la casella i enviar, i jo ho rebo al meu correu. Però em pots escriure a gmail.com on també em dic dvdgmz. --[[Usuario:Dvdgmz|Dvdgmz]] ([[Conversa usuario:Dvdgmz|conversa]]) 8 de marzo de 2013 ás 14:57 (UTC) :::: Demà (dimarts 2 d'abril) aniré a les 17h al Centro Galego, si t'hi vols afegir diga'm-ho. És un primer contacte, no és la xerrada, és per explicar Galipedia a un grup d'allà. També quedarem amb quin dia farem la xerrada (no serà el dia 5, serà més tard). --[[Usuario:Dvdgmz|Dvdgmz]] ([[Conversa usuario:Dvdgmz|conversa]]) 1 de abril de 2013 ás 09:21 (UTC) == Hola == Hola, Florerias ayudarme mejorar la estos articulos gracias; [[Basílica de Nosa Señora da Candelária]], [[Virxe da Candelaria]].--[[Especial:Contribucións/79.158.242.224|79.158.242.224]] 8 de marzo de 2013 ás 19:19 (UTC) ==<s>{{Tl|Atención}}</s> -> '''{{Tltts|Atención}}'''== Imxavitooh, Por favor, cando empregues {{Tl|Atención}}, non esquezas poñerlle o '''''subst:''''', deste xeito: '''{{Tltts|Atención}}'''. Moitas gracias. Un abrazo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 17 de abril de 2013 ás 08:10 (UTC) == Ola == Ola, por favor, axude-me a mellorar este artigo, grazas: [[Pedro de Betancur]].--[[Especial:Contribucións/79.155.93.5|79.155.93.5]] 2 de maio de 2013 ás 17:30 (UTC) == Petición == Ola Imxavitooh, anímaste a ampliar [[Wikipedia:Lista de artigos que toda Wikipedia debera ter/tamaño|algúns destes artigos]]? Supoño que polos últimos artigos que creaches, che interesaran especialmente [[Wikipedia:Lista de artigos que toda Wikipedia debera ter/tamaño#Arquitectura e enxeñaría civil|estes]]. Son importantes, xa que estes ofrecen un baremo da calidade da Galipedia, e sería importante melloralo. Actualmente é a [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|37 entre todas as wikis]]. Saúdos! --'''''<span style="font-size:medium;font-family:Comic Sans MS;text-shadow: 2px 2px 3px #aaa">[[Usuario:JaviP96|<span style="color:#BB0011">J</span>]][[Conversa usuario:JaviP96|<span style="font-size:small;color:#DD2233">aviP96</span>]]</span>''''' 17 de maio de 2013 ás 12:33 (UTC) ==Traslados== Boas, vin que estabas a mover páxinas. [[Usuario:Norrin strange/Lista de topónimos|Aquí]] fixen unha lista dalgunhas pendentes. --[[Usuario:Norrin strange|Norrin_strange]]<sup> ([[Conversa_Usuario:Norrin strange|Fala-me]])</sup> 17 de xuño de 2013 ás 14:27 (UTC) * A forma correcta para [[Narbonne]] é "[[Narbona]]", segundo a RAG [http://www.realacademiagalega.org/dicionario#loadNoun.do?current_page=1&id=324629 ref]. Habería que movelo. Grazas! --[[Usuario:Norrin strange|Norrin_strange]]<sup> ([[Conversa_Usuario:Norrin strange|Fala-me]])</sup> 18 de xuño de 2013 ás 08:41 (UTC) == Ola == Ola, grazas por corrixir este artigo: [[Pedro de Betancur]]. [[Cristo de La Laguna]], [[Real Santuario del Santísimo Cristo de La Laguna]], [[Basílica de Nosa Señora da Candelaria]].--[[Especial:Contribucións/81.35.203.7|81.35.203.7]] 12 de setembro de 2013 ás 13:44 (UTC) == Cuestionario onomástica == Ola, Imxavitooh! Déixoche aquí esta mensaxe porque non tes activada a opción de mandarche un correo electrónico. Como quizais xa sabes, estou a cursar o Grao de Lingua e Literatura Galegas na USC. Este ano teño unha materia chamada Onomástica, e vou facer un traballo de investigación sobre os nomes de usuario das persoas que editan na Wikipedia en lingua galega. Consultei bibliografía sobre nicks e alcumes en chats e redes sociais, e de momento non hai moito material escrito. De feito, creo que este traballo será pioneiro na materia en lingua galega. O primeiro paso é elaborar un cuestionario que estou a enviar aos usuarios con máis edicións (activos e inactivos) co obxectivo de entender as motivacións á hora de escoller un nome. Agradecería moito a túa colaboración; podes responder ao formulario https://docs.google.com/forms/d/1eBoZtH5g4ncnOAwQ-deUGCc9T3ADX1W9a_YRYeDXY8Y/viewform aquí] Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 6 de outubro de 2013 ás 11:46 (UTC) ==Proposta na taberna== Boas, [[Wikipedia:A_Taberna_(axuda)#Pedindo_axuda_cos_.22Atenci.C3.B3n.22_do_mes_de_xullo_de_2013|hai]] unha proposta na taberna para tentar organizar un traballo conxunto da comunidade, se che interesa comenta alí o que che parece, a proposta está aberta e se a comunidade o decide pode ser adaptada ó que faga falta. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de xaneiro de 2014 ás 01:28 (UTC) == "Atención" na Candelaria == [[Conversa:Basílica de Nosa Señora da Candelaria]]. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 26 de xaneiro de 2014 ás 11:42 (UTC) ==Correo== Boas Imxavitooh, precisaría contactar contigo por correo electrónico para falar do tema das [[Usuario:Elisardojm/Inscrición 8 aniversario|camisetas do oitavo aniversario]], poderías enviarme a túa dirección a través da ligazón de "Enviar un correo electrónico a este usuario" da miña páxina de usuario? Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de febreiro de 2014 ás 23:36 (UTC) == lista de estacións de tren == Ola, Xavi! Podes botarlle un ollo a [[Lista de estacións de tren de España]]? Sería interesante rematar os cadros onde é preciso. E para facer máis cómoda a navegación e alixeirar o peso do artigo, poderías mudar as imaxes das bandeiras polos modelos correspontentes (por exemplo <nowiki>{{GALb}}</nowiki> no canto de <nowiki>[[Ficheiro:Flag of Galicia.svg|20px]]</nowiki>). Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 8 de marzo de 2014 ás 23:36 (UTC) ==Votación para anunciar as votacións de artigos de calidade== Boas, cando teñas un momento, poderías revisar e achegar as túas ideas e voto [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Votaci.C3.B3n_da_proposta|nesta proposta]]?. Grazas, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 26 de marzo de 2014 ás 02:08 (UTC) == Opinión == Boas, fixen unha nova [https://gl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:A_Taberna_%28propostas%29#Sobre_as_listas proposta] na taberna e creo que é importante que opine o maior número de usuarios posible, polo que pido a túa opinión. Un saúdo, [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 12 de xullo de 2014 ás 14:42 (UTC) == Help for translate == Hello. Can you help me to translate 2 paragraphs about a football team from English to your language? [[Usuario:Xaris333|Xaris333]] ([[Conversa usuario:Xaris333|conversa]]) 15 de agosto de 2014 ás 19:55 (UTC) :Yes, of course [[Usuario:Xaris333|Xaris333]] --[[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] ([[Conversa usuario:Imxavitooh|conversa]]) 6 de setembro de 2014 ás 09:28 (UTC) Hello. Sorry for be so late. I want you, if you have time, to translate the introductory paragraphs of [[:en:Nea Salamis Famagusta FC]] and create the article in your wiki. [[Usuario:Xaris333|Xaris333]] ([[Conversa usuario:Xaris333|conversa]]) 25 de decembro de 2014 ás 17:07 (UTC) :Don't worry! I have created it right now, [[Usuario:Xaris333|Xaris333]]. --[[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] ([[Conversa usuario:Imxavitooh|conversa]]) 25 de decembro de 2014 ás 19:32 (UTC) == toponimia == Ola, Imxavitooh! Eliminei a redirección que creaches de "Parada de Montes", posto que se evitan as redireccións con topónimos incorrectos; por exemplo, esta mesma mañá outro compañeiro borrou "Salvaterra do Miño" porque o correcto é [[Salvaterra de Miño]]. Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 12 de setembro de 2014 ás 21:31 (UTC) ==Galencontro 2014== Propuxen na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Galencontro_coru.C3.B1.C3.A9s|taberna]] facer un novo galencontro de galipedistas, en Coruña ou en Lugo dependendo da aceptación da xente. Tamén se poden propor temas para tratar no encontro aínda que non se poida asistir. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de outubro de 2014 ás 23:37 (UTC) == Arabia Saudita== Boas, queríache pedir un favor se mo puideras facer. A forma recollida pola RAG para o país é Arabia Saudita (é algo que leva comentado na páxina de conversa dende hai algún tempo) e estou movendo os artigos para que redirixan a esta forma, pero non podo mover o artigo principal. Poderíalo facer ti? Moitas grazas. --[[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa Usuario:Breogan2008|conversa]]) 2 de novembro de 2014 ás 01:01 (UTC) == Bipolo == Boas Imxavitooh! Revertín a túa edición no artigo do [[CD Hielo Bipolo]], xa que a referencia está en castelán e debe figurar así. Un saúdo!! [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 29 de novembro de 2014 ás 14:45 (UTC) ==Nova proposta na taberna== Fixen unha nova proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proxecto_co_Editor_Visual|taberna]], cando teñas un momento bótalle un ollo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 19 de decembro de 2014 ás 01:49 (UTC) ==Aviso na taberna de axuda== Boas, fixen unha petición na [[Wikipedia:A_Taberna_(axuda)#Axuda_na_traduci.C3.B3n_das_mensaxes_de_Mediawiki|taberna]] que ó mellor podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 2 de febreiro de 2015 ás 21:19 (UTC) ==Aviso de wikimaratón en Vigo== Boas, puxen unha [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Wikimarat.C3.B3n_en_Vigo_este_s.C3.A1bado|nota na taberna]] e coméntocho por se che interesa. Tamén pedín un permiso urxente para cambiar o aviso da cabeceira dos artigos, se ves algún problema coméntao alí. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 23 de febreiro de 2015 ás 10:13 (UTC) == Doce aniversario da Galipedia == Na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Doce_aniversario_da_Galipedia|nova proposta]] que pode ser do teu interese. Esta mensaxe foi enviada coa ferramenta de [[Usuario:MediaWiki message delivery/gl|Mensaxes masivas da Galipedia]], se non queres recibir máis mensaxes deste xeito podes borrarte da lista de subscritores [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|aquí]]. Saúdos. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463403 --> == Adaptación do formato dos números no sistema wiki == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Adaptaci.C3.B3n_do_formato_dos_n.C3.BAmeros_no_sistema|taberna]] hai unha nova proposta que debe ser votada pola comunidade para saber se é aceptada ou non. Se tes un momento libre precisamos a túa opinión para decidir entre todos a mellor opción. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de marzo de 2015 ás 08:58 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de [[m:MassMessage/gl|Mensaxes masivas]] de MediaWiki, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463635 --> == Primeiras xornadas "Coñece a Galipedia na UDC" e galencontro na Coruña == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Primeiras_xornadas_.22Co.C3.B1ece_a_Galipedia_na_UDC.22_e_galencontro_na_Coru.C3.B1a|taberna]] hai unha nova sobre unha actividade da Galipedia na Coruña. Tamén se precisa a túa colaboración para decidir se poñer ou non un aviso sobre a mesma. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de marzo de 2015 ás 12:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de [[m:MassMessage/gl|Mensaxes masivas]] de MediaWiki, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463635 --> == Proposta para reorganizar a páxina de artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_reorganizar_a_p.C3.A1xina_dos_artigos_de_calidade|taberna]] hai unha proposta para reorganizar a páxina de artigos de calidade. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de abril de 2015 ás 22:29 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3530662 --> == Proposta para cambiar o logo para o Día das Letras == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#D.C3.ADa_das_letras|taberna]] hai unha proposta para cambiar o logo da wikipedia polo Día das Letras. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 13 de maio de 2015 ás 13:42 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3531002 --> == Non deixes que a UE nos roube a Liberdade de Panorama == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Two_weeks_to_save_freedom_of_panorama_in_Europe|taberna]] hai un aviso sobre un posible cambio na lexislación europea para cambiar a Liberdade de Panorama que faría que unha gran cantidade das imaxes da Wikipedia tiveran que ser borradas. É importante que coñezas este problema e que actúes dentro do que poidas. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de xuño de 2015 ás 10:17 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3579734 --> == *Casco > Zona/Centro == Ola, Imxavitooh. En galego non se pode dicir casco co sentido que se lle aplica en castelán para designar unha parte da cidade. Fálase de zona vella, de centro urbano ou histórico e outras fórmulas segundo a cidade. Dígocho porque vexo que estás a facer o artigo sobre o centro histórico de Pamplona. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 15 de xullo de 2015 ás 17:34 (UTC) == Proposta de cambio do logotipo para o Día de Galicia == Na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#D.C3.ADa_de_Galicia|proposta]] para cambiar o logotipo da Galipedia no Día de Galicia. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 20 de xullo de 2015 ás 11:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3579734 --> == Laudio / Llodio == Por favor, bótalle unha ollada á [[Conversa:Domingo de Basavilbaso]] antes de mudar mais isto. Saúdos! --[[Usuario:Norrin strange|Norrin]]<sup> ([[Conversa_Usuario:Norrin strange|Fálame]])</sup> 23 de xullo de 2015 ás 06:59 (UTC) == Proposta para o 2017 == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta para 2017|proposta]] para desenvolver un grupo de artigos relevantes e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 17 de setembro de 2015 ás 17:16 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Invitación á entrega do Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Invitaci.C3.B3n_.C3.A1_entrega_do_Premio_Princesa_de_Asturias_de_Cooperaci.C3.B3n_Internacional|nova]] sobre unha invitación para asistir á cerimonia da entrega do Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional concedido á Wikipedia, e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de setembro de 2015 ás 11:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para outubro, novembro e decembro == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para outubro, novembro e decembro.|nova conversa]] sobre unha serie de novas propostas de políticas que se van a votar próximamente. Anímase a tódolos usuarios e editores da Galipedia a revisar a mensaxe e as próximas propostas e participar nas conversas correspondentes para acadar o maior consenso posible. Saúdos! [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 2 de outubro de 2015 ás 10:41 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Anuncio da segunda malla de artigos da Galipedia == Boas, na taberna hai unha nova [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Segunda_malla_de_artigos_da_Galipedia|proposta]] para organizar a [[Usuario:Elisardojm/Segunda malla de artigos da Galipedia|Segunda malla de artigos da Galipecia]], e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 3 de outubro de 2015 ás 04:09 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == [[Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións]] == Boas! Estou a traballar nunha proposta de política para os [[Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións|títulos dos artigos sobre organizacións]] (nomeadamente partidos políticos e sindicatos, organizacións internacionais, centros educativos e equipos deportivos). Agradeceríache que lle botaras unha ollada e que fixeras os comentarios e achegas que consideraras na [[Conversa Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións|conversa]]. Se adoitas traballar en artigos sobre equipos deportivos a túa axuda sería de especial interese, pois está moi verde o tema. Tamén convén un pulo especial á proposta de partidos. Grazas! --[[Usuario:Norrin strange|Norrin]]<sup> ([[Conversa_Usuario:Norrin strange|Fálame]])</sup> 16 de outubro de 2015 ás 20:16 <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3680745 --> == Segunda malla de artigos da Galipedia == Esta semana, do 19 ó 25 de outubro, ambos inclusive, organízase a [[Usuario:Elisardojm/Segunda malla de artigos da Galipedia|Segunda malla de artigos da Galipedia]]. A idea é que durante esta semana todos traballemos nos artigos con problemas que están na [[:Categoría:Wikipedia:Todos_os_artigos_que_requiren_atención|categoría Atención]], para amañalos e que non enchan a Galipedia. Nesa categoría hai agora 355 artigos, se cada usuario activo amaña catro artigos remataremos o choio antes de rematar a semana! Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 19 de outubro de 2015 ás 00:31 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3680745 --> == Segundo wikimaratón do Día da Ciencia en Galego == Na taberna hai unha información sobre o [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Segundo_wikimarat.C3.B3n_do_D.C3.ADa_da_Ciencia_en_Galego|Segundo wikimaratón do Día da Ciencia en Galego]] que pode ser do seu interese. Tamén hai unha votación para engadir un aviso na cabeceira dos artigos sobre este evento e para a que se solicita a participación da comunidade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de outubro de 2015 ás 09:54 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Proceso de escolla de artigos bos == Boas, na taberna hai unha proposta para comezar a revisar o proceso de selección de artigos bos na Galipedia, e que pode ser do seu interese. Nesta fase debateranse os detalles necesarios para permitir a escolla deste tipo de artigos que mellorarán a calidade e visibilidade do proxecto. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 29 de outubro de 2015 ás 11:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Proposta para organizar a páxina dos artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#De_novo_proposta_para_organizar_a_p.C3.A1xina_dos_artigos_de_calidade|taberna]] hai unha proposta para organizar a páxina dos artigos de calidade na Galipedia, e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 11 de novembro de 2015 ás 10:38 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Votacións de propostas de políticas - Actualización a decembro de 2015 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - Actualización a decembro de 2015|mensaxe de actualización]]''' sobre as votacións de políticas en curso e as próximas votacións programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]]1 de decembro de 2015 ás 09:14 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Votacións de propostas de políticas - xaneiro 2016 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - xaneiro de 2016|mensaxe de actualización]]''' sobre as próximas votacións de políticas programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 11 de xaneiro de 2016 ás 08:01 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == recoñecemento == ==Recoñecemento cando se traduce doutra Wikipedia== Ola Imxavitooh. Por favor, ten en conta que os textos da Wikipedia, en tódalas linguas, publícanse baixo [[CC-BY-SA]], e entre os requirimentos desta licenza está o recoñecemento. Isto quere dicir que cando se traen, traducíndoos, contidos doutras wikipedias, cómpre recoñecer a súa orixe/autoría. Na Wikipedia en galego adoitamos facelo dunha das seguintes dúas maneiras: * A maneira máis doada, e empregada, é deixar constancia '''[[Axuda:Resumo de edición|no cadro ''Resumo'']]'''. Exemplos: ::&rarr; [[Ficheiro:Resumo revisión orixe licenza Galipedia.png|Exemplo de recoñecemento.]] ::&rarr; Esta achega é unha tradución do artigo da Wikipedia en castelán: <nowiki>[[:</nowiki>[[:es:Cristóbal Colón]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; Este artigo contén material procedente dos artigos das Wikipedias en inglés e portugués: <nowiki>[[:</nowiki>[[:en:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> e <nowiki>[[:</nowiki>[[:pt:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; A primeira edición deste artigo procede da tradución e adaptación do artigo homónimo da Wikipedia en ''lingua_que_sexa'' ::&rarr; Tradución da versión <nowiki>http://pt.wikipedia.org/w/index.php?title=Albert_Einstein&oldid=11330571</nowiki> do artigo da Wikipedia en portugués * Alternativamente, tamén se pode facer constar '''na páxina de conversa do artigo''', por exemplo empregando o modelo '''{{Tl|Traducido de}}'''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-recoñecemento --> --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 30 de xaneiro de 2016 ás 14:19 (UTC) == Votacións de propostas de políticas - febreiro 2016 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - febreiro de 2016|mensaxe de actualización]]''' sobre as próximas votacións de políticas programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 1 de febreiro de 2016 ás 08:34 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Concurso Linguas Maternas == [[Ficheiro:Lenguas maternas santico gracias.png|250px|miniatura|centro]] == Pseudónimos == Chamo ao debate sobre un tema de '''[[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Debate sobre unha páxina con pseudónimo|pseudónimos]]''' que me gustaría que me axudásedes. Gustaríame que me axudase a recadar a maior base posible para o debate. Moitas grazas! --[[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] <small>[[Conversa Usuario:Xabier Cid| Talk 2 me, please]]</small> 2 de marzo de 2016 ás 08:32 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == CANTIC == Ola Imxavitooh. Por estar incluído no {{m|Control de autoridades}}, temos [[Especial:Páxinas_que_ligan_con_esta/CANTIC|máis de 3.000 artigos que ligan]] cara a [[CANTIC]] (que debería ser redirección cara a [[Catlálogo de autoridades de nomes e títulos de Cataluña]] (<-[[Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya]]). Ti que dominas o catalán, anímaste a traducilo dende: [[:ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya]]? Grazas en calquera caso, e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12 de marzo de 2016 ás 21:28 (UTC) == Hannover - Hannóver == Aínda que non sexa o oficial, non está de máis deixar a variante, sobre todo se está referenciada debidamente :) [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 15 de marzo de 2016 ás 18:54 (UTC) == Nova escolla de artigos bos == Boas, xa se aprobou o proceso de escolla de [[Wikipedia:Artigos bos|artigos bos]] polo que xa se pode comezar a [[Wikipedia:Artigos bos/Propostas|propor e votar]] esta nova categoría. Anímate a propor artigos, e revisa e vota as novas propostas! Saúdos,--[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de abril de 2016 ás 02:38 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3818025 --> == Sen votacións para artigos destacados na portada para 2018 == Boas, hai unha proposta na taberna para eliminar no futuro a escolla de artigos destacados para a portada e substituílos polos artigos de calidade e os bos que vaian sendo escollidos, podes consultala [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Sen_votaci.C3.B3ns_para_artigos_destacados_na_portada_para_2018|aquí]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de abril de 2016 ás 17:19 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == [[Wikipedia:Votacións/Redeseño da Portada]] == Ola! Xa comezou a votación para [[Wikipedia:Votacións/Redeseño da Portada|decidir se cambiamos o deseño]] da portada da Galipedia, en base a [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Redeseño da portada|este debate previo]]. A votación rematará o 15 de maio de 2016. Hai varias propostas e varios apartados nos que votar, as instrucións para a votación atópanse ó comezo da propia proposta. Se [[Wikipedia:Votacións#Quen pode votar?|cumpres os requisitos]] para votar podes seguir as instrucións alí indicadas para emitir o teu voto, e se non os cumpres tamén estás invitado a pasarte pola votación e deixar a túa opinión nos comentarios. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 15 de abril de 2016 ás 07:14 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Aviso votación para administrador == Hai unha aberta '''[[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Chairego apc|unha votación]]''' para decidir se outorgalle a '''[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]]''' as funcións de administrador.--[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de maio de 2016 ás 15:40 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:AMPERIO@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Proposta para limitar o tempo dos dereitos de administración == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Limitar_o_tempo_dos_dereitos_de_administraci.C3.B3n|proposta]] para limitar o tempo dos dereitos de administración. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de maio de 2016 ás 23:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == proposta de artigo == Ola, Imxavitooh! Como vai? Como sei que che gustan os artigos sobre [[Barcelona]], quería propoñerche creares o artigo sobre a [[hodonimia de Barcelona]]. Como podes ver, existe en [[:ca:Hodonímia de Barcelona|catalán]] e en [[:es:Odonimia de Barcelona|castelán]], onde é artigo de calidade. Que che parece? Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 3 de xuño de 2016 ás 00:47 (UTC) == Reflexións sobre os artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Reflexións sobre os artigos de calidade|taberna]] hai unha proposta para comentar varios aspectos sobre a escolla dos artigos de calidade e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 31 de agosto de 2016 ás 00:29 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Selección de fútbol sub-19 de España == Boas Krisko, cando teñas un momento, podes revisar as camisetas de [[Selección de fútbol sub-19 de España]] que están mal e dan un erro de que a páxina ten unha ligazón rota a ficheiro? Ou se queres, podes cambialas polas do artigo de wiki.es porque parece que xa as cambiaron... Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 10 de outubro de 2016 ás 07:49 (UTC) == Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro de 2016 == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro|nova conversa]] sobre unha serie de novas propostas de políticas que se van a votar próximamente. Anímase a tódolos usuarios e editores da Galipedia a revisar a mensaxe e as próximas propostas e participar nas conversas correspondentes para acadar o maior consenso posible. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 25 de outubro de 2016 ás 09:04 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4075282 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Fontes fiables]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Fontes fiables]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Fontes fiables]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 3 de novembro de 2016 ás 23:27 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4083970 --> == [[Wikipedia:Votacións/Novo texto para os criterios de calidade]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política dunha [[Usuario:Banjo/Wikipedia:O que é un artigo de calidade|nova redacción para os criterios dos artigos de calidade]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Novo texto para os criterios de calidade]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 11 de novembro de 2016 ás 07:03 (UTC)~ <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4083970 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Consenso]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de aprobación da política [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Consenso]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Consenso]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 18 de novembro de 2016 ás 11:19 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4083970 --> == ''Estatut d'Autonomia de Catalunya de 1979'' == Ola compañeiro. Podo facerche outra suxestión de tradución do catalán?: ''[[:ca:Estatut d'Autonomia de Catalunya de 1979]]''. Sen compromiso. Graciñas en calquera caso. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de novembro de 2016 ás 22:57 (UTC) == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Eliminación rápida/Proposta 2016]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de aprobación da política [[Wikipedia:Eliminación rápida/Proposta 2016]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para novembro|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Eliminación rápida/Proposta 2016]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 25 de novembro de 2016 ás 08:08 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4083970 --> ==Recoñecemento cando se traduce doutra Wikipedia== Ola Imxavitooh. Por favor, ten en conta que os textos da Wikipedia, en tódalas linguas, publícanse baixo [[CC-BY-SA]], e entre os requirimentos desta licenza está o recoñecemento. Isto quere dicir que cando se traen, traducíndoos, contidos doutras wikipedias, cómpre recoñecer a súa orixe/autoría. Na Wikipedia en galego adoitamos facelo dunha das seguintes dúas maneiras: * A maneira máis doada, e empregada, é deixar constancia '''[[Axuda:Resumo de edición|no cadro ''Resumo'']]'''. Exemplos: ::&rarr; [[Ficheiro:Resumo revisión orixe licenza Galipedia.png|Exemplo de recoñecemento.]] ::&rarr; Esta achega é unha tradución do artigo da Wikipedia en castelán: <nowiki>[[:</nowiki>[[:es:Cristóbal Colón]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; Este artigo contén material procedente dos artigos das Wikipedias en inglés e portugués: <nowiki>[[:</nowiki>[[:en:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> e <nowiki>[[:</nowiki>[[:pt:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; A primeira edición deste artigo procede da tradución e adaptación do artigo homónimo da Wikipedia en ''lingua_que_sexa'' ::&rarr; Tradución da versión <nowiki>http://pt.wikipedia.org/w/index.php?title=Albert_Einstein&oldid=11330571</nowiki> do artigo da Wikipedia en portugués * Alternativamente, tamén se pode facer constar '''na páxina de conversa do artigo''', por exemplo empregando o modelo '''{{Tl|Traducido de}}'''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-recoñecemento -->. E cando fagas artigos taaan miúdos, chántalles o marcador de "xeografía en progreso", porque a información dada é básica de todo. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 6 de decembro de 2016 ás 11:05 (UTC) == Wikirreto == Feliz aninovo! Hoxe dá comezo a nova edición do [[Wikipedia:Wikirreto|Wikirreto 2017]]. Anímate a participar! <!-- Mensaxe enviada por User:Chairego apc@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Redireccións == Ola Imxavitooh. Cando vaias a facer un movemento de páxina a outra que xa exista como redirección, por favor avisa a un [[WP:TAB|administrador]] para facer a [[Axuda:Fusión|fusión de historiais]] necesaria en cada caso. Grazas. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 5 de xaneiro de 2017 ás 10:28 (UTC) :Ola de novo. Queda o artigo e a conversa en [[Nürnberg]]. De novo teño que insistir, antes de mover o propio artigo contacta a un administrador para facer a fusión de hisotirais. Non é suficiente con copiar o contido dunha páxina a outra, cómpre manter o historial nun so lugar. Outro pequeno recordatorio, acórdate de [[Wikipedia:Asine as súas mensaxes nas páxinas de conversa|asinar nas conversas]], se non faise complicado seguir os fíos de conversa e saber quen dí cada cousa. Grazas! Saúdos. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 5 de xaneiro de 2017 ás 14:43 (UTC) == [[Wikipedia:Votacións/Axustes no libro de estilo]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de varios axustes no [[Wikipedia:Libro de estilo|Libro de estilo]] da Galipedia, anunciada [[Wikipedia:A Taberna (propostas)#Wikipedia:Votacións/Axustes no libro de estilo|nesta mensaxe da taberna]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Axustes no libro de estilo]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 15 de xaneiro de 2017 ás 00:16 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4154735 --> == Linguaxe non sexista nos modelos e categorías == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Wikiproxecto_de_mulleres_linguaxe_non_sexista|proposta]] para intentar facer que a Galipedia use unha linguaxe non sexista nos modelos e nas categorías. Se ten un momento libre agradeceríamos a súa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de febreiro de 2017 ás 00:36 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4193104 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Ligazóns externas/Proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de varios axustes na política actual de [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazóns externas]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Ligazóns externas/Proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 24 de febreiro de 2017 ás 09:32 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4163890 --> == Catorce aniversario da Galipedia == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Catorce_aniversario_da_Galipedia|proposta]] para buscar un logotipo para celebrar o catorce aniversario da Galipedia, será o vindeiro día 8 de marzo, e decidir se facer algunha actividade especial ese día. Se ten un momento libre agradeceríamos a súa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de marzo de 2017 ás 02:37 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4193104 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de aprobación da política de [[Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións|títulos dos artigos sobre organizacións]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 17 de marzo de 2017 ás 19:10 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4163890 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Punto de vista neutral/proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Punto de vista neutral]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - xuño, xullo e agosto|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Punto de vista neutral/proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 2 de xuño de 2017 ás 09:01 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> == Proposta para a organización da terceira malla da Galipedia == Boas tardes, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|taberna]] hai unha proposta para organizar a terceira malla de artigos da Galipedia e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 14 de xuño de 2017 ás 16:06 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4357574 --> == [[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación sobre a proposta [[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]]. Podes ver e participar na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]]'''. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de xuño de 2017 ás 22:13 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4357574 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Política de protección/proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Política de protección|Política de protección]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - xuño, xullo e agosto|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Política de protección/proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 30 de xuño de 2017 ás 07:34 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Política de protección/proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Política de protección|Política de protección]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - xuño, xullo e agosto|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Política de protección/proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 30 de xuño de 2017 ás 07:34 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> == Terceira malla de artigos da Galipedia == Como se anunciou na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|taberna]], durante esta semana, do 3 ó 9 de xullo, estamos a facer a [[Usuario:Elisardojm/Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|Terceira malla de artigos da Galipedia]]. Todo o mundo pode colaborar e precisamos axuda para amañar estes artigos con problemas. Anímate e achégate á [[malla]]!! Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 3 de xullo de 2017 ás 08:35 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Proselitismo]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Proselitismo]], seguindo o calendario de votacións para novembro proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - xuño, xullo e agosto|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Proselitismo]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 20 de xullo de 2017 ás 08:43 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> ==Saint-Étienne== Boas Imxavitooh, o artigo [[Saint-Étienne]], que fixeches ti, ten o marcador de demasiado curto, a ver se podes revisalo e amañalo. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 24 de xullo de 2017 ás 10:10 (UTC) :Tamén o ten [[Zuera]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de xullo de 2017 ás 21:41 (UTC) ::Tamén está marcado [[Liña Monforte de Lemos - Vigo]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 1 de agosto de 2017 ás 22:19 (UTC) :::Boas de novo, [[Port Fòrum Sant Adrià]] tamén está marcado coma curto. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 2 de agosto de 2017 ás 10:27 (UTC) ==Victoria de Marichalar y Borbón== Boas Imxavitooh, o artigo [[Victoria de Marichalar y Borbón]], que fixeches ti, ten o marcador de biografía de persoa viva, a ver se podes revisalo e amañalo. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de xullo de 2017 ás 21:35 (UTC) :Igual que [[Miguel Urdangarin y Borbón]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de xullo de 2017 ás 21:42 (UTC) ::E tamén [[Pablo Urdangarin y Borbón]] e [[Irene Urdangarin y Borbón]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de xullo de 2017 ás 21:43 (UTC) == Lonxitude de artigos curtos == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Lonxitude_de_artigos_curtos|taberna]] para determinar a lonxitude dos artigos curtos, todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de agosto de 2017 ás 11:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Asociación de amigas e amigos da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Asociaci.C3.B3n_de_amigas_e_amigos_da_Galipedia|taberna]] para a creación dunha asociación de apoio á Galipedia, todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de agosto de 2017 ás 06:51 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Categorías/proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta de política oficial da redacción de [[Wikipedia:Categorías/proposta 2017]], seguindo o calendario de votacións proposto [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - xuño, xullo e agosto|aquí]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Categorías/proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 11 de agosto de 2017 ás 07:53 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:O que a Wikipedia non é/proposta 2017]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación para a proposta dunha nova redacción para a política oficial [[Wikipedia:O que a Wikipedia non é]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:O que a Wikipedia non é/proposta 2017]]'''. Grazas! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 2 de setembro de 2017 ás 09:43 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=4277401 --> == Quince aniversario da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quince_aniversario_da_Galipedia|taberna]] para organizar algún tipo de celebración e actividades en marzo de 2018 co gallo dos quince anos da Galipedia. Fai falta xente que axude coa organización e propostas a realizar, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 19 de setembro de 2017 ás 08:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Cento cincuenta artigos de calidade para o décimo quinto aniversario da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Cento_cincuenta_artigos_de_calidade_para_o_d.C3.A9cimo_quinto_aniversario_da_Galipedia|taberna]] para tentar acadar os cento cincuenta artigos de calidade antes do décimo quinto aniversario da Galipedia. Fai falta xente para colaborar nesta proposta, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de outubro de 2017 ás 09:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Referencias en "[[:Castellciutat]]" == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=Wikipedia:Referencias]] Ola, Imxavitooh. O artigo "[[Castellciutat]]" no que colaboraches non ten [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <code><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></code> despois da información, poñendo no lugar de <code>referencia</code> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<code>{{m|Cita libro}}</code>''' ou '''<code>{{m|Cita web}}</code>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 31 de decembro de 2017 ás 11:10 (UTC) == Referencias en "[[:La Seu d'Urgell]]" == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=Wikipedia:Referencias]] Ola, Imxavitooh. O artigo "[[La Seu d'Urgell]]" no que colaboraches non ten [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <code><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></code> despois da información, poñendo no lugar de <code>referencia</code> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<code>{{m|Cita libro}}</code>''' ou '''<code>{{m|Cita web}}</code>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 31 de decembro de 2017 ás 11:10 (UTC) == Referencias en "[[:Condado de Urgell]]" == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=Wikipedia:Referencias]] Ola, Imxavitooh. O artigo "[[Condado de Urgell]]" no que colaboraches non ten [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <code><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></code> despois da información, poñendo no lugar de <code>referencia</code> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<code>{{m|Cita libro}}</code>''' ou '''<code>{{m|Cita web}}</code>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 31 de decembro de 2017 ás 11:10 (UTC) == Wikirreto 2018 == [[Aninovo|Feliz Aninovo]]!!! Hoxe dá comezo o [[Wikipedia:Wikirreto|Wikirreto 2018]]. Anímate a participar. --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de xaneiro de 2018 ás 15:15 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Chairego apc@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Votación Wikipedia:Wikiconcurso Ilustra o Día das Letras == Boas, hai un aviso na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_Wikipedia:Wikiconcurso_Ilustra_o_Día_das_Letras|taberna]] para votar as imaxes de [[Wikipedia:Wikiconcurso Ilustra o Día das Letras]], participa para escoller o mellor retrato de [[María Victoria Moreno]], a homenaxeada deste ano no [[Día das Letras Galegas]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 6 de xaneiro de 2018 ás 01:56 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Proposta para escoller ó usuario Estevoaei como burócrata == Boas, hoxe comezou unha votación para decidir se escoller ó usuario [[User:Estevoaei|Estevoaei]] burócrata da Galipedia. Podes participar en [[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Estevoaei]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de xaneiro de 2018 ás 16:59 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Obradoiro Wikidata == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(técnica)|proposta]] para organizar un obradoiro para coñecer mellor [[Wikidata]] e as súas posibilidades. Se estás interesado no tema avisa alí que queres participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de xaneiro de 2018 ás 08:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == URXENTE: Proposta de presuposto para as actividades do décimo quinto aniversario == Boas, na taberna hai unha proposta para solicitar unha bolsa de cartos á Fundación Wikimedia para realizar as actividades do décimo quinto aniversario. Se queres comentar algunha cousa sobre esa solicitude podes participar en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta de presuposto para as actividades do décimo quinto aniversario]]. Polo momento é só un borrador, pero a solicitude ten que presentarse este domingo a última hora, polo que se consideras que hai que cambiar ou engadir algo, é urxente que o comentes na taberna e que sigas ese fío para axilizar todo o posible a solicitude. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de xaneiro de 2018 ás 16:35 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Apoio á solicitude de bolsa para as actividades do aniversario == Boas a todos, xa está presentado o presuposto para as actividades do aniversario, agora sería preciso que os que apoien esa proposta engadan o modelo <nowiki>{{support}}</nowiki> no apartado "Endorsements". Podedes acceder á proposta [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid/Elisardojm/Wikipedia_in_Galician_15th_anniversary_Meeting#Endorsements aquí]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de xaneiro de 2018 ás 08:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> ==Radio Nacional de España== Boas Imxavitooh, o artigo [[Radio Nacional de España]], que creaches ti, ten o marcador de investigación orixinal, a ver se podes botarlle un ollo e amañalo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 6 de febreiro de 2018 ás 22:13 (UTC) == Wikipedia:Aprendendo WikiData Febreiro 2018 == Boas, está a organizarse un obradoiro para coñecer o funcionamento de [[Wikidata]], como mellorar a información que hai alí e como pode usarse nos artigos. Se é do teu interese tes máis información en [[Wikipedia:Aprendendo WikiData Febreiro 2018]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de febreiro de 2018 ás 08:55 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Premio Xoán Manuel Pintos para a Galipedia == Boas, o concello de Pontevedra acaba de anunciar os gañadores do Premio Xoán Manuel Pintos ao compromiso coa lingua e a Galipedia foi escollida nun dos seus apartados. Tedes máis información na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Premio_Xo%C3%A1n_Manuel_Pintos|Taberna]]. Parabéns a toda a xente que colabora e que colaborou no proxecto, e que este recoñecemento sexa un impulso para facer a enciclopedia aínda mellor cada día. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 2 de marzo de 2018 ás 14:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> == Actividades do décimo quinto aniversario, sábado 10 de marzo == Boas, como sabedes o vindeiro día 10 de marzo, sábado, vanse realizar en Ourense as diferentes actividades de celebración do décimo quinto aniversario da Galipedia. Ese día comezaremos co [[Wikipedia:Primeiro wikimaratón do Día Internacional da Muller]], no que degustaremos a torta de aniversario, despois faremos unha galecomida para charlar de todo o relacionado coa Galipedia, e o que non estea relacionado con ela, e para rematar faremos un ''Wiki Takes'' para facer fotos pola cidade. Nesta ocasión, e grazas á bolsa concedida pola Fundación Wikimedia, temos dispoñibles unhas bolsas de transporte para facilitar que as persoas interesadas poidan achegarse sen problema, hai que apuntarse na páxina das actividades, [[Wikipedia:Actividades do décimo quinto aniversario]], igual que para a galecomida. Canto antes vos anotedes mellor, así poderemos organizalo todo. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de marzo de 2018 ás 17:13 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 29 de marzo de 2018 ás 18:40 (UTC) </div> <!-- Mensaxe enviada por User:WMF Surveys@metawiki mediante a lista presente en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17881421 --> == Informe sobre a bolsa da Fundación Wikimedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_de_presuposto_para_as_actividades_do_décimo_quinto_aniversario|taberna]] está dispoñible un pequeno resumo do [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid/Elisardojm/Wikipedia_in_Galician_15th_anniversary_Meeting/Report borrador do informe] da bolsa da Fundación Wikimedia para realizar as actividades do décimo quinto aniversario da Galipedia e coméntase que quedan 416 EUROS por gastar e hai que decidir que se fai con eles, se devolverllos á Fundación ou organizar algunha outra cousa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de abril de 2018 ás 22:56 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 13 de abril de 2018 ás 01:39 (UTC) </div> <!-- Mensaxe enviada por User:WMF Surveys@metawiki mediante a lista presente en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17898685 --> == Proposta para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_engadir_o_logotipo_do_premio_Xoán_Manuel_Pintos_na_portada|taberna]] hai unha proposta para engadir á páxina da portada o logotipo do [[Premio Xoán Manuel Pintos]], outorgado á Galipedia este ano. Tódalas ideas e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 18 de abril de 2018 ás 07:41 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=we&edc=5&prjedc=we5 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 20 de abril de 2018 ás 00:48 (UTC) </div> <!-- Mensaxe enviada por User:WMF Surveys@metawiki mediante a lista presente en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/we5&oldid=17952012 --> == Votación para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_para_engadir_o_logo_do_premio_XMP_na_portada|taberna]] anunciouse a [[Wikipedia:Votacións/Engadir na portada o logo do premio Xoán Manuel Pintos|votación]] para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada da Galipedia. Pode participarse nela ata o 2 de xuño. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de maio de 2018 ás 08:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Ribeseya == Por curiosidade, de onde sacaches que en galego se diga ''Ribeseya'' e non ''Ribadesella''? Estiven buscando referencias para o nome en galego pero non atopei ningunha. --[[Usuario:AMPERIO|AMPERIO]] ([[Conversa usuario:AMPERIO|conversa]]) 3 de xuño de 2018 ás 15:45 (UTC) == A Wikipedia italiana parada como medida contra a votación do artigo 13 da nova lei europea de copyright == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#A_wikipedia_italiana_parada_como_medida_contra_a_votación_do_artigo_13_da_nova_lei_europea_de_copyright|taberna]] hai unha proposta para bloquear a Galipedia durante 24 horas como medida contra a votación de certos puntos da nova lei europea de copyright. Precísase un consenso da comunidade para poder realizar esta acción, por eso animamos a tódolos usuarios a participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de xullo de 2018 ás 07:55 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Seguindo coa asociación == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] hai unha proposta para continuar avanzando na creación da asociación de amigas e amigos da Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de agosto de 2018 ás 23:17 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Votación administradores da interface e enmendas administradores == Ola. Acaba de comezar a '''[[Wikipedia:Votacións/Definición de administradores da interface e enmendas en relación ós administradores|votación para a proposta de definición do novo grupo de administradores da interface e dúas enmendas para a actual política de administradores]]'''. As conversas previas a esta votación pódense atopar [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#New_user_group_for_editing_sitewide_CSS/JS|neste fío da Taberna]] e na propia [[Conversa Wikipedia:Votacións/Definición de administradores da interface e enmendas en relación ós administradores|páxina de conversa da votación]]. Saúdos. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 10 de agosto de 2018 ás 18:20 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Recordatorio de revisión dos estatutos da asociación == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] hai un recordatorio para a revisión dos estatutos da futura asociación de promoción da Galipedia e do día da asemblea constituínte que será o vindeiro día 22, sábado, en Santiago. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de setembro de 2018 ás 23:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Proposta de aviso na cabeceira sobre a votación da proposta de directiva sobre dereitos de autor no Parlamento Europeo == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_de_aviso_na_cabeceira_sobre_a_votación_da_proposta_de_directiva_sobre_dereitos_de_autor_no_Parlamento_Europeo|taberna]] hai unha proposta para poñer un aviso os días 11 e 12 de setembro en tódalas páxinas da Galipedia, para pedir a mobilización de todo o mundo para pedir ós parlamentarios da UE que protexan o Dominio Público na próxima reforma das leis europeas de dereitos de autor. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 10 de setembro de 2018 ás 00:27 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Continuamos organizando a asociación de apoio á Galipedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] xa está indicado o lugar e a hora para revisar e rematar os estatutos da futura asociación de apoio á Galipedia. A reunión será no Centro Sociocultural As Fontiñas de Santiago de Compostela, este sábado día 22 a partir das 11:00. Hai máis detalles no comentario da taberna. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 20 de setembro de 2018 ás 22:39 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Suxestións de uso de linguaxe inclusiva na Galipedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Suxestións_de_uso_de_linguaxe_inclusiva_na_Galipedia|taberna]] están a comezar os debates sobre unhas propostas para mellorar a linguaxe inclusiva na Galipeida, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 29 de setembro de 2018 ás 00:00 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Modiificación en texto de portada == Boas, hoxe comeza unha votación para [[Wikipedia:Votacións/Cambiar todos os editores na portada|decidir se cambiar ou non]] un pequeno texto da portada. Anímase a participar a tódalas persoas usuarias que [[Wikipedia:Votacións#Quen_pode_votar?|poidan votar]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de outubro de 2018 ás 00:18 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Preparación do servizo ORES na Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Preparación_do_servizo_ORES_na_Galipedia]] coméntase a preparación da aplicación do servizo ORES na Galipedia. Precísase xente que avalíe algúns artigos para ensinar ó servizo automático antes de que este poida comezar a traballar, os interesados teñen máis información na taberna. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de outubro de 2018 ás 18:14 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Votación sobre icona para artigos do Wikiproxecto de 1000 artigos de calidade para alumnado de 12 a 16 anos == Boas, en [[Wikipedia:Votacións/Icona nos artigos do Wikiproxecto para alumnado 12/16]] comezou a votación para decidir se engadir ou non unha icona nos artigos do Wikiproxecto dos 1000 artigos de calidade para o alumnado de 12 a 16 anos. A votación durará ata o 4 de decembro de 2018. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de novembro de 2018 ás 13:16 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Cuarta malla de artigos da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Cuarta_malla_de_artigos_da_Galipedia]] fíxose unha proposta para organizar a Cuarta malla de artigos da Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de novembro de 2018 ás 22:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4982618 --> == Entrega do Premio Rosalía de Castro == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Entrega_do_Premio_Rosalía_de_Castro]] hai información sobre a cerimonia de entrega do Premio Rosalía de Castro de Lingua á Galipedia, será o día 12 de decembro ás 17.00 h no Pazo de Mariñán (Bergondo). As persoas interesadas en asistir deben anotarse nese lugar para indicar a asistencia á Deputación. Tamén se pode facer entre todos unha nota en nome da comunidade para ler no momento da recollida. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de novembro de 2018 ás 16:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4998031 --> == Nova firma dos estatutos de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación]] hai información sobre a nova firma dos estatutos da asociación A3GAL e a posibilidade de aparecer como socio fundador da mesma. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 11 de decembro de 2018 ás 16:06 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4998031 --> == Listas xeradas automaticamente no espazo de nomes principal == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(axuda)#Listas_xeradas_automaticamente]] no espazo de nomes principal, está a falarse do uso de listas xeradas por bots a partir dos datos de Wikidata. Tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de decembro de 2018 ás 20:22 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Categorización de persoas por etnia, raza, sexo, xénero, relixión, orientación sexual, ideoloxía política == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Categorización_de_persoas_por_etnia,_raza,_sexo,_xénero,_relixión,_orientación_sexual,_ideoloxía_política,_etc.]] comezou un debate para falar sobre diferentes categorizacións dos artigos de biografías, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de xaneiro de 2019 ás 14:11 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Proposta de modificación en efeméride do 26 de agosto == Boas, en [[Wikipedia:A Taberna (propostas)#Modificación en efeméride do 26 de agosto]] presentouse unha modificación da efeméride [[Wikipedia:Efemérides destacadas/26 de agosto]] que precisa a revisión da comunidade para acadar un consenso sobre a cuestión, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 12 de febreiro de 2019 ás 00:12 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Colaboración en evento sobre normalización lingüística == == Colaboración en evento sobre normalización lingüística == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Colaboración_en_evento_sobre_normalización_lingüística]] presentouse unha solicitude para participar nun encontro de normalización lingüística organizado polo Consello da Cultura Galega. As persoas interesadas en participar poden comentalo nese fío. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de febreiro de 2019 ás 23:42 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Primeira asemblea de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Primeira_asemblea_de_A3GAL]] anúnciase a primeira asemblea da Asociación de Amigas e Amigos da Galipedia e do Coñecemento Libre para o vindeiro 9 de marzo en Ourense. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de marzo de 2019 ás 14:02 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Poñer aviso nas páxinas da wikimaratona deste sábado == Boas, ó final da proposta [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Contacto_da_concelleira_de_Igualdade_de_Ourense]] hai unha proposta para engadir un aviso na cabeceira de tódalas páxinas dos artigos para anunciar a todo o mundo a wikimaratona que se vai realizar este sábado 9 en Ourense. Se estás de acordo coa idea, pon un ''concordo'' ó final e asina co teu usuario. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de marzo de 2019 ás 09:03 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Citar as fontes/proposta 2019]] == Acaba de comezar unha votación para a proposta de actualización da redacción da política [[Wikipedia:Citar as fontes]], anunciada [[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - Marzo-Abril-Maio 2019|nesta mensaxe da taberna]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Citar as fontes/proposta 2019]]'''. Un saúdo. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 14 de marzo de 2019 ás 23:02 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=5089675 --> == Accións a tomar contra o artigo 13 da Directiva Europea == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Accións_a_tomar_contra_o_artigo_13_da_Directiva_Europea]] hai unha votación para decidir que accións realizar en contra do artigo 13 da Directiva Europea de dereitos de autor. Todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 21 de marzo de 2019 ás 14:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5095333 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Spam]] == Acaba de comezar unha votación para a proposta de aprobación da redacción da política [[Wikipedia:Spam]], anunciada [[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - Marzo-Abril-Maio 2019|nesta mensaxe da taberna]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Spam]]'''. Un saúdo. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 29 de marzo de 2019 ás 08:54 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=5089675 --> == Aberto proceso de votación á administración == Boas, en [[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Maria zaos]] está aberto unha votación para decidir se escoller, ou non, á usuaria [[user:Maria zaos|Maria zaos]] como administradora. Anímase a votar a quen reúnan os [[Wikipedia:Artigos de calidade/Votacións|requisitos para participar]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de marzo de 2019 ás 15:39 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5095333 --> == [[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Páxina de usuario/proposta 2019]] == Acaba de comezar unha votación para a proposta de actualización da redacción da política [[Wikipedia:Páxina de usuario]], anunciada [[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas - Marzo-Abril-Maio 2019|nesta mensaxe da taberna]]. Podes ver e participar na votación e conversa sobre a mesma na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Wikipedia:Páxina de usuario/proposta 2019]]'''. Un saúdo. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 12 de abril de 2019 ás 17:57 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Propostas_de_Pol%C3%ADticas&oldid=5089675 --> == Xestión dun premio == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Xestión_dun_premio]], hai un comentario sobre a xestión do premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña que recibiu a Galipedia no ano 2018. Todos os comentarios e propostas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de maio de 2019 ás 22:49 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Proceso de reválida como administrador de Elisardojm == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Reválida_como_administrador_de_Elisardojm]], hai un aviso do proceso de reválida como administrador do usuario Elisardojm. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de maio de 2019 ás 09:49 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Xurado do Premio Rosalía de Castro == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Xurado_do_Premio_Rosalía_de_Castro]], hai un aviso para participar como xurado no premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña. As persoas interesadas que avisen nese fío o antes posible xa que urxe responder á Xunta. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de maio de 2019 ás 13:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Isabel Celaá == Boas, o artigo [[Isabel Celaá]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 23 de maio de 2019 ás 09:43 (UTC) == Proposta de novo funcionamento para a imaxe da semana == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(imaxes)#Proposta_de_novo_funcionamento_para_a_imaxe_da_semana]], hai unha proposta para xestionar de forma diferente as imaxes da semana, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 31 de maio de 2019 ás 22:37 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Votacións para xestión do premio da Galipedia == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Votacións]], están a votarse os proxectos que se van financiar co premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña que recibiu a Galipedia no ano 2018, tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de xuño de 2019 ás 17:14 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Solicitude para poñer anuncio do concurso de fotos na cabeceira dos artigos == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Solicitude_para_poñer_anuncio_na_cabeceira_dos_artigos]], hai unha solicitude para poñer un anuncio do próximo concurso fotográfico da Galipedia na cabeceira dos artigos. Tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de xuño de 2019 ás 07:32 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Artigos destacados na portada == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Artigos_destacados_na_portada]], hai unha proposta para modificar a escolla dos artigos destacados na portada. Tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de xullo de 2019 ás 00:27 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == World Trade Center == Boas, o artigo [[World Trade Center]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de setembro de 2019 ás 19:00 (UTC) == Evento Aprendendo Wikidata este sábado en Lalín == Boas, en [[Wikipedia:Aprendendo WikiData Setembro 2019]] están os detalles do próximo evento da Galipedia, un encontro para falar e aprender sobre Wikidata dende o nivel máis básico. Tamén aproveitaremos para comentar o estado da [[Usuario:Elisardojm/A3GAL/Pasos burocráticos|asociación A3GAL]] e avanzar coas súas actividades. Os que estean interesados poden apuntarse nesa páxina para organizarnos co transporte e na xestión da actividade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 23 de setembro de 2019 ás 13:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Quinta malla de artigos da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quinta_malla_de_artigos_da_Galipedia]] abriuse un fío para organizar a Wikimalla da Galipedia deste ano, no que hai que escoller os artigos nos que se vai traballar e a semana na que se vai facer. Tódalas propostas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de setembro de 2019 ás 13:03 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == wikidata == Ola, Imxavitooh! Como vai? Veño de crear o elemento en Wikidata para [[Ramón Rodríguez Vázquez]] ([[:d:Q69427077]]), pero non atopei a súa ficha en ningún control de autoridade como BDFutbol, Soccerway ou Transfermarkt. Ti controlas doutros? Anímote a creares ti os elementos en Wikidata. Precisamente este sábado tivemos en Lalín un obradoiro sobre Wikidata que foi moi interesante e construtivo. Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 1 de outubro de 2019 ás 22:01 (UTC) @[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]] a verdade é que non coñezo ningún outro control de autoridade, mirarei a ver se atopo algún. Canto aos elementos de Wikidata, intentarei crealo cando cree outro artigo. Aproveito para preguntar se existe algunha categoría para clasificar á xente que non nace nun lugar pero que é orixinario del. Grazas e saúdos!! [[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] ([[Conversa usuario:Imxavitooh|conversa]]) 7 de outubro de 2019 ás 17:04 (UTC) ::En Wikidata existe a propiedade "Residente en", que podes matizar con "data de inicio" e "data de fin"; pero na Galipedia non hai categoría para indicar que unha persoa é orixinaria dun lugar. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de outubro de 2019 ás 19:58 (UTC) == Proposta para poñer aviso do concurso fotográfico == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_poñer_aviso_do_concurso_fotográfico]] hai unha proposta para poñer un aviso nas páxinas da Galipedia para anunciar que vai rematar o concurso fotográfico da Galipedia, [[Wikipedia:Wiki Loves Parroquias]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de outubro de 2019 ás 21:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Recibidos os cartos do premio da Galipedia na conta de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Recibidos_os_cartos_do_premio_da_Galipedia_na_conta_de_A3GAL]] hai un aviso indicando que xa se recibiron os cartos do premio da Galipedia na conta de A3GAL e que xa pode ser xestionado pola Comunidade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 17 de outubro de 2019 ás 08:30 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Jorge Fernández Díaz == Boas, o artigo [[Jorge Fernández Díaz]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de outubro de 2019 ás 09:29 (UTC) == Wikiclubs de editores da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Wikiclubs_de_editores_da_Galipedia]] hai unha proposta dunha nova actividade na Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 23 de outubro de 2019 ás 12:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Votación das imaxes de Wiki Loves Parroquias == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_das_imaxes_de_Wiki_Loves_Parroquias]] hai un aviso de que comeza a votación das fotos do concurso Wiki Loves Parroquias. A votación durará ata o 30 de novembro e anímase a tódolos usuarios a participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de novembro de 2019 ás 07:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Día_do_Galizionario_na_Galipedia == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Día_do_Galizionario_na_Galipedia]] hai unha nova proposta de colaboración, todas as achegas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 14 de novembro de 2019 ás 16:12 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Precísanse 55 editoras e editores para a quinta Wikimalla == Boas, a semana que ven, dende o luns 25 ata o domingo 1, temos a quinta [[Wikipedia:Wikimalla]] da Galipedia na que este ano imos traballar amañando os artigos de [[:Categoría:Artigos sen formato wiki]], [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quinta_malla_de_artigos_da_Galipedia|segundo estivemos falando na taberna]]. Nestes momentos nesa categoría temos 1078 artigos, se 55 editoras e editores traballan nesta tarefa durante esta semana, só precisaremos que cada un deles amañen 20 artigos, é dicir, só terían que amañar 3 artigos ó día. Que unha persoa amañe 1000 artigos é unha tarefa moi complicada e pesada, pero que 55 usuarias amañen 3 artigos ó día durante unha semana, iso non é nada! Anímate a colaborar nesta tarefa e axúdanos a mellorar a calidade global da Galipedia! Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 24 de novembro de 2019 ás 18:59 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Obradoiro de iniciación á edición da Galipedia no Culturgal == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Obradoiro_de_iniciación_á_edición_da_Galipedia_no_Culturgal]] hai unha nova do vindeiro obradoiro de iniciación á edición que A<sup>3</sup>GAL vai realizar no Culturgal. Se coñecedes xente que poida estar interesada na provincia de Pontevedra, podedes avisalos da realización desta actividade. Tedes máis información na nova. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de novembro de 2019 ás 09:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Carmen Calvo == Boas, o artigo [[Carmen Calvo]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 9 de decembro de 2019 ás 16:11 (UTC) == Fátima Báñez == Boas, o artigo [[Fátima Báñez]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 10 de decembro de 2019 ás 20:34 (UTC) == 2020 == Boas, o artigo [[2020]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 1 de xaneiro de 2020 ás 11:22 (UTC) == Debate na taberna == Boas! Veño de iniciar un fío na Taberna que creo que é de interese para toda a comunidade e gostaria de coñecer a túa opinión. [https://gl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:A_Taberna_(pol%C3%ADticas)#Volvendo_a_un_tema_pasado Aquí está!]. Moitas grazas, [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 20 de abril de 2020 ás 23:32 (UTC) == artigos de lugares == Ola, Imxavitooh! Como vai? Fixen os Qs de Wikidata para os artigos que creaches dos lugares de Valverde, como [[:d:Q93984802]] ([[A Cova, Valverde, Monforte de Lemos|A Cova]]). Podes facer os da parroquia de Baamorto? Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 11 de maio de 2020 ás 18:06 (UTC) == "Festas de interese turístico nacional de España" == Oes {{PAGENAME}}, anímaste a completar "[[Festas de interese turístico nacional de España]]"? Graciñas, un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 21 de xuño de 2020 ás 20:23 (UTC) :: Boas tardes, {{Resposta a|HombreDHojalata}}! Acabo de completar o artigo. Saúdos [[Usuario:Imxavitooh|Imxavitooh]] ([[Conversa usuario:Imxavitooh|conversa]]) 22 de xuño de 2020 ás 14:35 (UTC) == Conchita Martínez == Boas, o artigo [[Conchita Martínez]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 17 de xullo de 2020 ás 21:31 (UTC) == Paro técnico o vindeiro martes 1 de setembro == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Important:_maintenance_operation_on_September_1st|sección de novas da Taberna]] hai un aviso sobre unha proba técnica que se vai realizar nos servidores da WMF. Esta operación está programada para o vindeiro martes 1 de setembro e vai afectar ás tarefas de edición en todas as wikis. Tedes máis información no propio aviso. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de agosto de 2020 ás 23:26 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu nome [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Maria zaos@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Televisión Melilla == Boas, o artigo [[Televisión Melilla]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 27 de outubro de 2021 ás 14:32 (UTC) == El 33 == Boas, o artigo [[El 33]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:RubenWGA|RubenWGA]] ([[Conversa usuario:RubenWGA|conversa]]) 18 de novembro de 2021 ás 16:42 (UTC) == 3/24 == Boas, o artigo [[3/24]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:RubenWGA|RubenWGA]] ([[Conversa usuario:RubenWGA|conversa]]) 18 de novembro de 2021 ás 16:43 (UTC) == Trece (cadea de televisión) == Boas, o artigo [[Trece (cadea de televisión)]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:RubenWGA|RubenWGA]] ([[Conversa usuario:RubenWGA|conversa]]) 18 de novembro de 2021 ás 16:53 (UTC) == Yernes y Tameza == Boas, o artigo [[Yernes y Tameza]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:RubenWGA|RubenWGA]] ([[Conversa usuario:RubenWGA|conversa]]) 26 de novembro de 2021 ás 19:05 (UTC) == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=gl medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Doc James@metawiki mediante a lista presente en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/gl&oldid=25416196 --> == Nueva Andalucía, Marbella == Boas, o artigo [[Nueva Andalucía, Marbella]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 14 de agosto de 2023 ás 11:15 (UTC) == Estación de Madrid-Atocha Cercanías == Boas, o artigo [[Estación de Madrid-Atocha Cercanías]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de febreiro de 2025 ás 18:59 (UTC) == Heraldo de Aragón == Boas, o artigo [[Heraldo de Aragón]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 8 de outubro de 2025 ás 19:55 (UTC) == O Son do Camiño == Ola, Imxavitooh! Como vai? Anímaste a traducir ao galego o artigo [[O Son do Camiño]], que creaches en castelán? Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 5 de abril de 2026 ás 09:17 (UTC) == Nomenclátor 2026 == Ola, Imxavitooh! Para levar a cabo os cambios que implica a actualización do Nomenclátor de Galicia creouse a páxina [[Wikipedia:Wikiproxecto Nomenclátor 2026]]. Ten en conta, non obstante, que os cambios non entran en vigor até que apareza o acordo da Xunta publicado no ''Diario Oficial de Galicia''. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de abril de 2026 ás 20:03 (UTC) 7kloxs3o7ss7qo2atiqfmtrm247mf7q 0 117990 7351256 7038639 2026-04-08T10:35:29Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351256 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} Como [[topónimo]] '''Pacios''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[Pacios, Baralla|Pacios]]''', parroquia do concello de [[Baralla]]; **'''[[Pacios, Pacios, Baralla|Pacios]]''', lugar de dita parroquia; **'''[[Lamas de Pacios, Pacios, Baralla|Lamas de Pacios]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Pacios, Castro de Rei|Pacios]]''', parroquia do concello de [[Castro de Rei]]; *'''[[Pacios, A Fonsagrada|Pacios]]''', parroquia do concello da [[A Fonsagrada|Fonsagrada]]; **'''[[Pacios, Pacios, A Fonsagrada|Pacios]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Pacios, O Incio|Pacios]]''', parroquia do concello do [[O Incio|Incio]]; **'''[[Pacios, Pacios, O Incio|Pacios]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Pacios, Pedrafita do Cebreiro|Pacios]]''', parroquia do concello de [[Pedrafita do Cebreiro]]; **'''[[Pacios, Pacios, Pedrafita do Cebreiro|Pacios]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[Pacios da Serra, Quiroga|Pacios da Serra]]''', parroquia do concello de [[Quiroga]]; **'''[[Pacios da Serra, Pacios da Serra, Quiroga|Pacios da Serra]]''', lugar de dita parroquia; *'''[[San Martiño de Pacios, Begonte|San Martiño de Pacios]]''', parroquia do concello de [[Begonte]]; *'''[[Pacios, Chouzán, Carballedo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Chouzán, Carballedo|Chouzán]], no concello de [[Carballedo]]; *'''[[Pacios, Merlán, Chantada|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Merlán, Chantada|Merlán]], no concello de [[Chantada]]; *'''[[Pacios, Melias, Coles|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Melias, Coles|Melias]], no concello de [[Coles]]; *'''[[Pacios, Cela, O Corgo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Cela, O Corgo|Cela]], no concello do [[O Corgo|Corgo]]; *'''[[Pacios, Narla, Friol|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Narla, Friol|Narla]], no concello de [[Friol]]; *'''[[Pacios, Navallos, Guntín|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Navallos, Guntín|Navallos]], no concello de [[Guntín]]; *'''[[Pacios, Pradeda, Guntín|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Pradeda, Guntín|Pradeda]], no concello de [[Guntín]]; *'''[[Pacios, San Pedro do Incio, O Incio|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Pedro do Incio, O Incio|San Pedro do Incio]], no concello do [[O Incio|Incio]]; *'''[[Pacios, San Román do Mao, O Incio|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Román do Mao, O Incio|San Román do Mao]], no concello do [[O Incio|Incio]]; *'''[[Pacios, San Salvador do Mao, O Incio|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Salvador do Mao, O Incio|San Salvador do Mao]], no concello do [[O Incio|Incio]]; *'''[[Pacios, Vila de Mouros, O Incio|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Vila de Mouros, O Incio|Vila de Mouros]], no concello do [[O Incio|Incio]]; *'''[[Pacios, Meilán, Lugo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Meilán, Lugo|Meilán]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[Pacios, San Xoán do Campo, Lugo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Xoán do Campo, Lugo|San Xoán do Campo]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[Pacios, Santa Comba, Lugo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Santa Comba, Lugo|Santa Comba]], no concello de [[Lugo]]; *'''[[Pacios, Chavaga, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Chavaga, Monforte de Lemos|Chavaga]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, Marcelle, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Marcelle, Monforte de Lemos|Marcelle]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, Moreda, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Moreda, Monforte de Lemos|Moreda]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, A Penela, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia da [[A Penela, Monforte de Lemos|Penela]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, Ribas Altas, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Ribas Altas, Monforte de Lemos|Ribas Altas]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, Vilamarín, Monforte de Lemos|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Vilamarín, Monforte de Lemos|Vilamarín]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Pacios, Salgueiros, Monterroso|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Salgueiros, Monterroso|Salgueiros]], no concello de [[Monterroso]]; *'''[[Pacios, Nogueira de Ramuín, Nogueira de Ramuín|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Nogueira de Ramuín, Nogueira de Ramuín|Nogueira de Ramuín]], no concello de [[Nogueira de Ramuín]]; *'''[[Pacios, Cangas, Pantón|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Cangas, Pantón|Cangas]], no concello de [[Pantón]]; *'''[[Pacios, Espasantes, Pantón|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Espasantes, Pantón|Espasantes]], no concello de [[Pantón]]; *'''[[Pacios, Toiriz, Pantón|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Toiriz, Pantón|Toiriz]], no concello de [[Pantón]]; *'''[[Pacios, As Cortes, Paradela|Pacios]]''', lugar da parroquia das [[As Cortes, Paradela|Cortes]], no concello de [[Paradela]]; *'''[[Pacios, Paradela, Paradela|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Paradela, Paradela|Paradela]], no concello de [[Paradela]]; *'''[[Pacios, Friolfe, O Páramo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Friolfe, O Páramo|Friolfe]], no concello do [[O Páramo|Páramo]]; *'''[[Pacios, Sa, O Páramo|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Sa, O Páramo|Sa]], no concello do [[O Páramo|Páramo]]; *'''[[Pacios, Toubes, A Peroxa|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Toubes, A Peroxa|Toubes]], no concello da [[A Peroxa|Peroxa]]; *'''[[Pacios, Caraño, Pol|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Caraño, Pol|Caraño]], no concello de [[Pol]]; *'''[[Pacios, Conforto, A Pontenova|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Conforto, A Pontenova|Conforto]], no concello da [[A Pontenova|Pontenova]]; *'''[[Pacios, Torbeo, Ribas de Sil|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Torbeo, Ribas de Sil|Torbeo]], no concello de [[Ribas de Sil]]; *'''[[Pacios, Albán, Sarria|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Albán, Sarria|Albán]], no concello de [[Sarria]]; *'''[[Pacios, Meixente, Sarria|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Meixente, Sarria|Meixente]], no concello de [[Sarria]]; *'''[[Pacios, San Miguel de Vilapedre, Sarria|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Miguel de Vilapedre, Sarria|San Miguel de Vilapedre]], no concello de [[Sarria]]; *'''[[Pacios, Ousende, O Saviñao|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Ousende, O Saviñao|Ousende]], no concello do [[O Saviñao|Saviñao]]; *'''[[Pacios, Rebordaos, O Saviñao|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Rebordaos, O Saviñao|Rebordaos]], no concello do [[O Saviñao|Saviñao]]; *'''[[Pacios, San Vitoiro de Ribas de Miño, O Saviñao|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[San Vitoiro de Ribas de Miño, O Saviñao|San Vitoiro de Ribas de Miño]], no concello do [[O Saviñao|Saviñao]]; *'''[[Pacios, Vilasante, O Saviñao|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Vilasante, O Saviñao|Vilasante]], no concello do [[O Saviñao|Saviñao]]; *'''[[Pacios, Bolmente, Sober|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Bolmente, Sober|Bolmente]], no concello de [[Sober]]; *'''[[Pacios, Esperante, Taboada|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Esperante, Taboada|Esperante]], no concello de [[Taboada]]; *'''[[Pacios, Piñeira, Taboada|Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Piñeira, Taboada|Piñeira]], no concello de [[Taboada]]; *'''[[Pacios, A Ría de Abres, Trabada|Pacios]]''', lugar da parroquia da [[A Ría de Abres, Trabada|Ría de Abres]], no concello de [[Trabada]]; *'''[[Os Pacios, Seoane, Monforte de Lemos|Os Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Seoane, Monforte de Lemos|Seoane]], no concello de [[Monforte de Lemos]]; *'''[[Os Pacios, Proendos, Sober|Os Pacios]]''', lugar da parroquia de [[Proendos, Sober|Proendos]], no concello de [[Sober]]; *'''[[Pacios de Anllo, Anllo, Sober|Pacios de Anllo]]''', lugar da parroquia de [[Anllo, Sober|Anllo]], no concello de [[Sober]]; *'''[[Pacios de Calvos, A Pinza, Sarria|Pacios de Calvos]]''', lugar da parroquia da [[A Pinza, Sarria|Pinza]], no concello de [[Sarria]]; *'''[[Pacios de Condelle, Alais, Castro Caldelas|Pacios de Condelle]]''', lugar da parroquia de [[Alais, Castro Caldelas|Alais]], no concello de [[Castro Caldelas]]; *'''[[Pacios de Mondelo, Quiroga, Quiroga|Pacios de Mondelo]]''', lugar da parroquia de [[Quiroga, Quiroga|Quiroga]], no concello de [[Quiroga]]; *'''[[Pacios de San Xurxo, San Xurxo, San Xoán de Río|Pacios de San Xurxo]]''', lugar da parroquia de [[San Xurxo, San Xoán de Río|San Xurxo]], no concello de [[San Xoán de Río]]; *'''[[Pacios de Toutelle, Alais, Castro Caldelas|Pacios de Toutelle]]''', lugar da parroquia de [[Alais, Castro Caldelas|Alais]], no concello de [[Castro Caldelas]]; *'''[[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Pacios de Veiga]]''', lugar da parroquia da [[A Ferreirúa, A Pobra do Brollón|Ferreirúa]], no concello da [[A Pobra do Brollón|Pobra do Brollón]]; *'''[[Pacios do Rebolín, Vieiro, A Fonsagrada|Pacios do Rebolín]]''', lugar da parroquia de [[Vieiro, A Fonsagrada|Vieiro]], no concello da [[A Fonsagrada|Fonsagrada]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Pacio|Pacios da Serra|Paciños}} {{Control de autoridades}} k32j5xoffpw626ynqwj2yqd4ajlddyt 0 118126 7351039 7259335 2026-04-07T17:42:11Z ~2026-21399-39 168719 /* Discografía */ 7351039 wikitext text/x-wiki {{Grupo artístico}} '''Tiruleque''' é un grupo de [[folk]] [[Galicia|galego]] creado en [[2002]] na [[A Coruña|Coruña]]. == Traxectoria== Tiruleque naceu como banda en 2002, en formato de quinteto tradicional. O proxecto, formado por cinco rapaces procedentes da música tradicional e con inquedanzas musicais compartidas, mesturou as fontes da tradición da música galega -tanto a través de recollidas como recorrendo aos cancioneiros- con outras influencias. Ao longo dos anos o grupo incorporou distintos instrumentos de cara a acadar maior expresión, maiores posibilidades e un son propio. Actuaron en festivais de música tradicional e folk de Galicia. == Membros == * Antón Bueno (contrabaixo) * Álex Fente (acordeón) * Luis García (bombo con pratos, percusións, coros) * Miguel Horjales (caixa, percusións, coros) * Serxo Núñez (clarinete, gaita, percusións, voz) * Fer Román (saxo, clarinete, ukelele) * José A. Vázquez (gaita, saxo, percusións) ==Discografía== *''Tiruleque'' (2009) *''Mu!!'' (2013) *''Outro que tal baila'' (2018) *Tiruleque, 20 anos de camiño (2022) *Repichoca (2025) == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Ligazóns externas === * [https://www.ivoox.com/podcast-tiruleque_sq_f1286507_1.html Podcast de Tiruleque] en Ivoox.com. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Grupos musicais de folk galego]] [[Categoría:Participantes do Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira]] [[Categoría:Grupos musicais formados en 2002]] ka3yvx7edr12f2xvurq1gi6gam3oxho 0 127433 7351096 7331164 2026-04-07T20:02:31Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351096 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{biografía}} '''Alexandra David-Néel''', pseudónimo de '''Louise Eugénio Alexandrina Marie David''', nada en [[Saint-Mandé]] ([[Val do Marne]]) o [[24 de outubro]] de [[1868]] e finada en [[Digne-les-Bains]] o [[8 de setembro]] de [[1969]] foi unha famosa escritora [[Francia|francesa]] ademais de espiritualista, budista, anarquista política, reformadora relixiosa e exploradora . {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:David Neel, Alexandra}} [[Categoría:Escritores de Francia]] [[Categoría:Nados en 1868]] [[Categoría:Nados no departamento do Val do Marne]] [[Categoría:Finados en 1969]] lta7oije4gm9obbu07ej0noct20q0gw 7351097 7351096 2026-04-07T20:02:53Z HombreDHojalata 5863 7351097 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{biografía}} '''Alexandra David-Néel''', pseudónimo de '''Louise Eugénio Alexandrina Marie David''', nada en [[Saint-Mandé]] ([[Val do Marne]]) o [[24 de outubro]] de [[1868]] e finada en [[Digne-les-Bains]] o [[8 de setembro]] de [[1969]] foi unha famosa escritora [[Francia|francesa]] ademais de espiritualista, budista, anarquista política, reformadora relixiosa e exploradora. {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:David Neel, Alexandra}} [[Categoría:Escritores de Francia]] [[Categoría:Nados en 1868]] [[Categoría:Nados no departamento do Val do Marne]] [[Categoría:Finados en 1969]] lwpaslq24ybwi0tzwjjqttoigxvdy8c 10 128633 7351266 1321908 2026-04-08T11:11:33Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351266 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" |Lugares da parroquia de [[Nodar, Friol|Nodar]] no concello de [[Friol]] ([[provincia de Lugo|Lugo]])|| |- |align=center| [[A Aldea de Arriba, Nodar, Friol|A Aldea de Arriba]] | [[O Bargo, Nodar, Friol|O Bargo]] | [[O Bidueiro, Nodar, Friol|O Bidueiro]] | [[A Cabana, Nodar, Friol|A Cabana]] | [[Carballo do Vento, Nodar, Friol|Carballo do Vento]] | [[Carballoso, Nodar, Friol|Carballoso]] | [[A Cerdeira, Nodar, Friol|A Cerdeira]] | [[A Corda, Nodar, Friol|A Corda]] | [[A Fábrica, Nodar, Friol|A Fábrica]] | [[As Fontes, Nodar, Friol|As Fontes]] | [[Guimarei, Nodar, Friol|Guimarei]] | [[Ledro, Nodar, Friol|Ledro]] | [[O Loureiro, Nodar, Friol|O Loureiro]] | [[Mantelle, Nodar, Friol|Mantelle]] | [[Nodar, Nodar, Friol|Nodar]] | [[O Outeiro, Nodar, Friol|O Outeiro]] | [[A Penalba, Nodar, Friol|A Penalba]] | [[A Ponteliñeira, Nodar, Friol|A Ponteliñeira]] | [[Portocelo, Nodar, Friol|Portocelo]] | [[O Rego do Orizo, Nodar, Friol|O Rego do Orizo]] | [[A Roxica, Nodar, Friol|A Roxica]] | [[Samede, Nodar, Friol|Samede]] | [[Santo Estevo, Nodar, Friol|Santo Estevo]] | [[A Travesa de Ledro, Nodar, Friol|A Travesa de Ledro]] | [[Vilariño, Nodar, Friol|Vilariño]] |} <noinclude>[[Categoría:Caixas de lugares de Friol|Nodar]]</noinclude> 2sv46wmev3nj66l11afgbhk2ae9dn5l 10 130501 7351272 1344038 2026-04-08T11:35:43Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351272 wikitext text/x-wiki {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" ! style="background:#ccccff" align="center" width="100%" |Lugares da parroquia de [[Cela, Outeiro de Rei|Cela]] no concello de [[Outeiro de Rei]] ([[provincia de Lugo|Lugo]])|| |- |align=center| [[Bodecedo, Cela, Outeiro de Rei|Bodecedo]] | [[A Casanova, Cela, Outeiro de Rei|A Casanova]] | [[Fompedriña, Cela, Outeiro de Rei|Fompedriña]] | [[Formistán, Cela, Outeiro de Rei|Formistán]] | [[As Hortas, Cela, Outeiro de Rei|As Hortas]] | [[Meidonín, Cela, Outeiro de Rei|Meidonín]] | [[Quintián, Cela, Outeiro de Rei|Quintián]] | [[O Regueiro, Cela, Outeiro de Rei|O Regueiro]] | [[As Retortas, Cela, Outeiro de Rei|As Retortas]] | [[Trabanca, Cela, Outeiro de Rei|Trabanca]] | [[Veiguicela, Cela, Outeiro de Rei|Veiguicela]] | [[Ver, Cela, Outeiro de Rei|Ver]] |} <noinclude>[[Categoría:Caixas de lugares de Outeiro de Rei|Cela]]</noinclude> kvf8aotwkg6uoztmqit5cyf69fhk5i9 0 139376 7351118 5671970 2026-04-07T20:13:18Z Xocolatl 27411 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Unidentified.insect.of.Galicia3.jpg]] → [[File:Armadillidium sp. of Galicia.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 7351118 wikitext text/x-wiki '''Galería de imaxes''' de [[crustáceos]] de [[Galicia]]. Os [[crustáceos]] (crustacea) son unha clase de [[artrópodos]] que comprende máis de 55.000 especies, na súa maioría acuáticas e algunhas parasitas. == Crustáceos == === [[Boi (crustáceo)|Bois]] === {{Artigo principal|Galería de imaxes de bois de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Boi de mar.jpg Ficheiro:Boi.crab1.jpg Ficheiro:Boi.crab2.jpg Ficheiro:Boi.crab3.jpg Ficheiro:Boi.crab4.jpg Ficheiro:Boi de Mar (Cancer pagurus).jpg </gallery> === [[Cangrexo]]s === {{Artigo principal|Galería de imaxes de cangrexos de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Cangrexo 136eue.jpg Ficheiro:Cangrexo 64eue.jpg Ficheiro:Crab Cangrexo 68eue.jpg Ficheiro:Gangrexo. Galiza.jpg </gallery> === [[Lumbrigante]]s === {{Artigo principal|Galería de imaxes de lumbrigantes de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Lumbrigante cocido 1.jpg|Cocido Ficheiro:Lumbrigante vivo 1.jpg|Vivo Ficheiro:Lumbrigantes 2.jpg Ficheiro:Lumbrigantes 3.jpg </gallery> === Nécora === {{Artigo principal|Galería de imaxes de nécoras de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Necora024eue.jpg Ficheiro:Necora025eue.jpg Ficheiro:Necora026eue.jpg Ficheiro:Necora027eue.jpg </gallery> === Percebes === {{Artigo principal|Galería de imaxes de percebes de Galicia}} <gallery> Ficheiro:Percebes.JPG Ficheiro:Percebe galego (Pollicipes cornucopiae).jpg Ficheiro:Pollicipes pollicipes, Percebes de Galicia (Spain).jpg </gallery> === Outros === <gallery> Ficheiro:Armadillidium sp. of Galicia.jpg| Ficheiro:Marisco Gambas ou langostinos.jpg Ficheiro:Marisco Gambas.jpg Ficheiro:Seepocken&Miesmuscheln Galicien2005.jpg|''[[Balanus balanoides]]'' e ''[[Mytilus edulis]]'' Ficheiro:Camarón (Palaemon serratus).jpg|[[Camarón]] (''[[Palaemon serratus]]'') Ficheiro:Cigala (Nephrops norvegicus).jpg|[[Cigala]] (''[[Nephrops norvegicus]]'') </gallery> == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Galería de imaxes de gastronomía en Galicia]] * [[Galería de imaxes de mariscos de Galicia]] * [[Galería de imaxes sobre o polbo en Galicia]] * [[Galería de imaxes de nasas de Galicia]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Galerías de imaxes da fauna de Galicia]] c3vucw9advmmowlypkarymjjdnn2odk 2 162086 7351232 7350895 2026-04-08T08:47:56Z Beninho 865 7351232 wikitext text/x-wiki == 2025 == Actualizo esta lista a decembro de 2025 e conservo a anterior para comparar. {| class="wikitable" |- ! Nº || Banda !! Historia !! Modelo !! Membros !! Álbums estudio !! Outros álbums !! Sinxelos !! Reproducións |- | 1 || '''[[Sonic Youth]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>9 432</center> |- | 2 || '''[[The Smashing Pumpkins]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>7 025</center> |- | 3 || '''[[Nine Inch Nails]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>5 521</center> |- | 4 || '''[[Queens of the Stone Age]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>3 949</center> |- | 5 || '''[[Car Seat Headrest]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>3 841</center> |- | 6 || '''[[Shellac]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>3 459</center> |- | 7 || '''[[Melvins]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>3 308</center> |- | 8 || '''[[Pearl Jam]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>3 146</center> |- | 9 || '''[[Protomartyr]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>-</center> || <center>3 033</center> |- | 10 || '''[[The Cure]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] corrixir</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> ||<center>{{feito}}</center> || <center>3 016</center> |- | 11 || '''[[Sleater-Kinney]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>-</center> || <center>2 929</center> |- | 12 || '''[[Nirvana (grupo musical)|Nirvana]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] refs</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>2 801</center> |- | 13 || '''[[Pixies]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>2 727</center> |- | 14 || '''[[Fugazi]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>2 640</center> |- | 15 || '''[[Soundgarden]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>2 581</center> |- | 16 || '''[[Interpol (grupo musical)|Interpol]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (6/8)</center> || <center>2 517</center> |- | 17 || '''[[A Perfect Circle]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>2 500</center> |- | 18 || '''[[Tool]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>2 478</center> |- | 19 || '''[[Pavement]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>-</center> || <center>2 450</center> |- | 20 || '''[[Puscifer]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>-</center> || <center>-</center> || <center>2 424</center> |- | 21 || '''[[Guided by Voices]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>-</center> || <center>-</center> || <center>2 328</center> |- | 22 || '''[[Mudhoney]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>2 190</center> |- | 23 || '''[[Thurston Moore]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>-</center> || <center>-</center> || <center>2 089</center> |- | 24 || '''[[Weezer]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 2020</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>2 074</center> |- | 25 || '''[[Beck]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (5/30)</center> || <center>2 064</center> |- | 26 || '''[[Radiohead]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 1994</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (7/8)</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (11/24)</center> || <center>1 840</center> |- | 27 || '''[[At the Drive-In]]''' || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>1 707</center> |- | 28 || '''[[Dinosaur Jr.]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>-</center> || <center>-</center> || <center>1 680</center> |- | 29 || '''[[Stone Temple Pilots]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (18/22)</center> || <center>1 641</center> |- | 30 || '''[[Blur]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (22/26)</center> || <center>1 612</center> |- | 31 || '''[[dEUS]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] refacer</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>1 562</center> |- | 32 || '''[[Alice in Chains]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 2018</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>1 534</center> |- | 33 || '''[[U2]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 2000</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 498</center> |- | 34 || '''[[The Lemonheads]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 2012</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 491</center> |- | 35 || '''[[Pink Floyd]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] refs</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center>|| <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 484</center> |- | 36 || '''[[The Jesus Lizard]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 452</center> |- | 37 || '''[[Rage Against the Machine]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 1993</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 366</center> |- | 38 || '''[[Mando Diao]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] 2010</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 339</center> |- | 39 || '''[[Marilyn Manson (grupo musical)|Marilyn Manson]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 311</center> |- | 40 || '''[[The Hives]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] revisar</center> || <center>{{feito}}</center>|| <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]]</center> || <center>1 265</center> |} == Antes de 2013 == Na actualidade estoume centrando en ampliar os artigos das 32 bandas que máis escoitei nos últimos 5 anos e medio (segundo o meu perfil de last-fm [http://www.lastfm.es/user/Beninhus]), ademais de crear e ampliar os relacionados con elas (membros e discografía). {| class="wikitable" |- ! Banda !! Historia !! Modelo !! Membros !! Álbums estudio !! Outros álbums !! Sinxelos !! Progreso |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Sonic Youth]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[The Smashing Pumpkins]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Nine Inch Nails]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Queens of the Stone Age]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Melvins]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[dEUS]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Weezer]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | '''[[Pearl Jam]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (13/17)</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (30/31)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 90.svg|70px]] |- | '''[[The Cure]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (11/12)</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> ||<center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 90.svg|70px]] |- | '''[[Mudhoney]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (7/17)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 70.svg|70px]] |- | '''[[Nirvana (grupo musical)|Nirvana]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (13/18</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (16/20)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 70.svg|70px]] |- | '''[[Mando Diao]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (0/1) </center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (8/11)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 80.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[At the Drive-In]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | '''[[The White Stripes]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (21/28)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 80.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Tool]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[The Hives]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Pixies]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | '''[[Fugazi]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] ampliar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 70.svg|70px]] |- | '''[[Interpol (grupo musical)|Interpol]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (6/8)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 90.svg|70px]] |- | '''[[A Perfect Circle]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (8/9)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 90.svg|70px]] |- | '''[[Beck]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (5/30)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 60.svg|70px]] |- | '''[[The Lemonheads]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (9/15)</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (2/15)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 50.svg|70px]] |- | '''[[Yeah Yeah Yeahs]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] ampliar</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (4/11)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 70.svg|70px]] |- | '''[[Muse]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (12/23)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 80.svg|70px]] |- | '''[[Blur]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (22/26)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 90.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Alice in Chains]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | '''[[Stone Temple Pilots]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (18/22)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 80.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Biffy Clyro]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |- | '''[[Radiohead]]''' || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] facer</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (7/8)</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (11/24)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 40.svg|70px]] |- | '''[[Incubus]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (4/7)</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (6/24)</center> || [[Ficheiro:Progress bar 50.svg|70px]] |- | '''[[Mission of Burma]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>[[Ficheiro:P no red.svg|20px]] (2/4)</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 70.svg|70px]] |- | [[Ficheiro:Yes check.svg|20px]]'''[[Soundgarden]]''' || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || <center>{{feito}}</center> || [[Ficheiro:Progress bar 100.svg|70px]] |} nmk6imqtinrmnfwp0aaj57pf330c84l 0 167788 7350964 7349250 2026-04-07T14:34:52Z Alfonso Márquez 1987 /* Ligazóns externas */ unha 7350964 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{1000 artigos icona título|materia=Literatura}} {{1000 artigos icona título|materia=Cultura clásica}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Catecismo do labrego.jpg|miniatura|O [[Catecismo do labrego]], popular obra en '''prosa''' de [[Valentín Lamas Carvajal]].]] '''Prosa'''<ref>{{DRAG|prosa}}</ref> é a forma que toma naturalmente o [[linguaxe]] (tanto o oral como o escrito) para [[expresión oral|expresar]] os [[concepto]]s, e non está suxeita, como o [[verso]], a [[Métrica (poesía)|medida]] e a [[Entoación|cadencia]]. Identifícase co contraposto ao [[ideal (filosofía)|ideal]] e a [[perfección]]. Na súa esencia, a prosa refírese á escritura que se asemella á fala natural. A prosa é unha forma da [[lingua escrita]], definida por oposición ao verso, con figuras que se agrupan no chamado [[paralelismo]]. Definiuse a prosa por oposición ao verso, porque aquela non ten nin [[ritmo]] [[Métrica (poesía)|métrico]], nin repetición ([[Formes fixes|formas fixas]]) nin [[Periodización|periodicidade]] ([[rima]]). {{cr}}<ref>No se ha encontrado el texto que pueda referenciar estas frases; o al menos no se corresponde con la sección ''Prosa - poesía'' en Oswald Ducrot e Tzvetan Todorov, [https://books.google.es/books?id=7EDaWAJCIkIC&pg=PA182&dq= ''Diccionario enciclopédico de las ciencias del lenguaje'', edición española de 1995 (Siglo XXI)], pg. 182.</ref> Ritmo, repetición e periodicidade son xustamente os elementos caracterizadores da [[oralidade]]. [[Ficheiro:Canti III nota di Pietro Alighieri.jpg|miniatura|Imaxe da Prosa]] A prosa na escritura é o uso da linguaxe que se opón ao [[verso]].<ref name="Prosa">{{Cita web |url=http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0135049 |título="prosa" |dataacceso=06-06-2009 |editor=Enciclopèdia Catalá |data-arquivo=11-08-2011 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20110811061409/http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0135049 |url-morta=yes }}</ref> As palabras agrúpanse sen seguir as leis da [[métrica (poesía)|métrica]], senón que imitan o fluír do discurso oral. É a maneira máis natural de escribir, por iso ademais da [[literatura]], aparece nos [[medio de comunicación|medios de comunicación]], avisos, [[lei]]s e outros documentos. Trátase do carácter máis próximo á fala, sendo o derradeiro estilo literario en aparecer, posto que os primeiros escritos literarios empregaban o [[verso]] xustamente para marcar o carácter artístico e facilitar a memorización. A prosa é unha linguaxe que segue o fluxo ou ritmo natural da fala, as [[Sintaxe|estruturas gramaticais]] ordinarias ou, na escritura, as convencións e o formato típicos. Por tanto, a prosa abarca desde a linguaxe coloquial até a [[escritura académica]] formal. A prosa diferénciase sobre todo da [[poesía]], en que a poesía segue algún tipo de estrutura artística intencionada e artificiosa. As estruturas poéticas varían drasticamente segundo a lingua. Tradicionalmente, a [[narrativa]] asóciase á prosa, pero pode haber poemas narrativos e textos en prosa de carácter non narrativo, como o [[ensaio (literatura)|ensaio]], a descrición etc. por tanto é incorrecto considerar a prosa como un gran xénero literario. Como termo teórico de xéneros, a prosa refírese a aqueles diferentes elementos de xénero da literatura que comunican e, en maior ou menor medida, interpretan o que se observa, se sente, se imaxina e se pensa: colocándoo nun contexto de significado explícito ou implícito, explicándoo, comentándoo, analizándoo ou avaliándoo, e que (a diferenza do [[Drama en verso e verso dramático|drama en verso]] e da [[poesía lírica]]) non están en forma de verso.<ref>Vgl. eingehender Thomas Althaus: ''Prosa.'' In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): ''Lexikon Literaturwissenschaft · Hundert Grundbegriffe.'' Philipp Reclam jun., Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S.&nbsp;275–278.</ref> == Orixe == Orixinalmente, o termo prosa empregábase para describir textos científicos escritos (por exemplo, en [[historiografía]], [[filosofía]] ou [[ciencias naturais]]), así como notas escritas, en contraposición á [[poesía]], que até o século XVIII estaba escrita predominantemente en verso e estaba destinada á recitación oral. Esta distinción deu forma á comprensión moderna da literatura ata o século XVIII, que incluía un sistema de valores que favorecía fundamentalmente o verso e consideraba que a prosa dentro deste sistema carecía de "poder formativo".<ref>Thomas Althaus: ''Prosa.'' In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): ''Lexikon Literaturwissenschaft. Hundert Grundbegriffe.'' Reclam, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S.&nbsp;275–278, hier S.&nbsp;275.</ref> Na [[Grecia antiga|literatura grega antiga]], calquera literatura chamábase [[poesía]]. Con todo, o concepto mesmo de arte na cultura grega estaba indisolublemente ligado ao [[ritmo]] e, por tanto, a maioría das obras literarias tiñan unha [[Poesía|forma poética]] . Máis tarde, o discurso organizado rítmicamente comezou a chamarse verso, en oposición ao discurso que non está asociado co ritmo. Os [[Roma antiga|antigos romanos]], os sucesores da cultura grega, comezaron a chamalo prosa. En [[Quintiliano]] atopou a expresión ''ōrātiō prōsa'', en [[Séneca]] - só ''prōsa'' para referirse á liberdade de expresión, repeticións non rítmicas. En [[Lingua latina|latín]] ''prōsa (ōrātiō)'' fórmase a partir do adxectivo ''prōsus'' "directo", "libre"; ''prōrsus'' o mesmo, en latín antigo ''prōvorsos'' "volveuse cara a adiante", "recto", participio do latín antigo. O verbo ''prōvortere'' "volverse cara a adiante" (lat. ''prōvertere ''). O termo ás veces contrastábase co nome do versículo, en latín ''versus'' ( ''prōrsā et vorsā'' "en prosa e poesía" por [[Apuleio]]). A pesar da aparente obviedade, non existe unha distinción clara entre os conceptos de "prosa" e "poesía". Hai obras que non teñen ritmo, con todo, divididas en liñas e relacionadas coa poesía, e viceversa, escritas en rima e con ritmo, están relacionadas coa prosa (ver [[prosa rítmica]]). ==Historia da prosa== Os primeiros autores de obras en prosa son indicados por [[Ferécides de Siros]]<ref>{{Cita web |url=http://philosophy.ru/edu/ref/chanyshev1.html |título=A. N. Chanyshev - Curso de Conferencias sobre Filosofía Antigua |data-acceso=09 de decembro de 2025 |data-arquivo=22 de xaneiro de 2013 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20130122195705/http://philosophy.ru/edu/ref/chanyshev1.html |url-morta=yes }}</ref> e os [[Escola de Mileto|miletianos]].<ref>[http://www.krugosvet.ru/enc/gumanitarnye_nauki/filosofiya/MILETSKAYA_SHKOLA.html Escuela Miletiana | Enciclopedia de la Glorieta]</ref> Antigamente nomeábase tamén a [[Cadmo de Mileto]]. Na Antiga Grecia, xunto á poesía existía a prosa de ficción: [[mito]], [[lenda]], [[fábula]], [[comedia]]. Estes xéneros non se consideraban poéticos, porque para os antigos gregos o mito era un fenómeno non artístico, senón [[relixión|relixioso]], a lenda -histórica-, o conto de fadas -doméstico-, a comedia considerábase demasiado realista. A prosa de non ficción incluía obras oratorias, políticas e, máis tarde, científicas. Así, no mundo antigo, [[Roma antiga |Antiga Roma]] e logo na [[Idade Media|Europa Medieval]], a prosa estaba nun segundo plano, constituíndo a literatura do cotián ou [[Publicidade|publicitaria]], en contraposición á poesía altamente artística. O [[Lingua latina|latín]] tivo unha grande influencia no desenvolvemento da prosa en moitos [[Lista de estados soberanos e territorios dependentes en Europa|países europeos]]. Especialmente importante foi o gran orador romano [[Cicerón]] (106–43 a. C.).<ref>"Literature", ''Encyclopædia Britannica''. online</ref> Foi a "lingua franca" entre os europeos alfabetizados ata tempos bastante recentes, e as grandes obras de [[René Descartes|Descartes]] (1596–1650), [[Francis Bacon (filósofo)|Francis Bacon]] (1561–1626), e [[Bento Spinoza|Baruch Spinoza]] (1632–1677) foron publicadas en latín. Entre os últimos libros importantes escritos principalmente en prosa latina estaban as obras de [[Emanuel Swedenborg|Swedenborg]] (m. 1772), [[Carl von Linné|Linnaeus]] (m. 1778), [[Leonhard Euler|Euler]] (m. 1783), [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]] (m. 1855), e [[Isaac Newton]] (m. 1727). O latín utilizouse case universalmente en Italia até finais do século XIII, cando [[Dante Alighieri|Dante]] creou unha prosa vernácula na parte non métrica da súa famosa ''[[Vida nova]]'' (''Vita Nuova''), escrita ao redor de 1293.<ref name=EB1911>{{Cita EB1911|wstitle=Prose | volume= 22 |last= Gosse |first= Edmund William |author-link= Edmund William Gosse| páxinas = 450–455}}</ref> Os primeiros intentos coherentes de crear prosa alemá pertencen á época de [[Carlomagno]], e o primeiro exemplo que se adoita citar é o ''Strassburger Eidschwüre'' (''Xuramentos de Estrasburgo'') de 842. Con todo, a efectos literarios, a linguaxe métrica utilizouse exclusivamente durante o período "mittelhochdeutsch" ([[alto alemán medio]]), que durou até finais do século XIII.<ref name=EB1911/> Poderíase argumentar que a inexistencia dunha prosa alemá clara e concreta foi un dos principais desastres da civilización europea.<ref>{{cita libro | last=[[Kenneth Clark|Clark]] | first=Kenneth| title=Civilisation: A Personal View | ano=1969 | lugar=Londres | publisher=[[BBC]] and John Murray | page=220| oclc=879537495|via=repetición na [[Civilisation (serie de televisión)|serie de televisión do mesmo nome]].}}</ref> Cara ao ano 1200, os cronistas franceses que tiñan algo concreto que comunicar e carecían de dotes naturais para a poesía comezaron a abandonar a versificación.<ref name=EB1911/> A prosa francesa máis antiga foi traducida do latín, pero dise que [[Balduíno I de Constantinopla|Balduino VI]], falecido en 1205, encargou a varios [[escriba]]s que recompilasen en [[lingua vernácula]] unha historia do mundo.<ref name=EB1911/> O papel do latín foi substituído polo francés desde o século XVII até mediados do século XX, é dicir, até a adopción do inglés: Durante uns trescentos anos, a prosa francesa foi a forma en que a [[cultura de Europa|intelixencia europea]] deu forma e comunicou os seus pensamentos sobre [[historia]], [[diplomacia]], [[definición]], [[crítica]], [[relacións humanas]]... todo excepto [[metafísica]]. == Etimoloxía creativa == O termo orixinouse na expresión [[Lingua latina|latina]] ''prosa oratio'' "discurso directo" (sen os ornamentos do verso), onde ''prosa'' é o feminino de ''prosus'', antes prorsus "directo", do antigo latín ''provorsus'' "(moverse) adiante", de ''prol-'' "adiante" + ''vorsus'' "volto", participio pasado de ''vertere'' "volverse".<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=prose Online Etymology Dictionary]</ref> == Liturxia == Na historia da [[música]] [[liturxia|litúrxica]], no [[século VI]] o termo "prose" designa un cántico con versos alternados, e despois dunha codificación, no [[século XIV]] designa un [[himno]] [[latino]] cantado nas misas solemnes (como por exemplo o ''[[Días irae]]''). == Estrutura == A prosa contén unha estrutura métrica máis informal que o verso, que case sempre se atopa na poesía tradicional. A creación de poemas implica unha métrica ou rima, mentres que na prosa as [[Oración (gramática)|frases gramaticais]] completas constitúen [[parágrafo]]s e evitan o atractivo estético. Algunhas obras en prosa conteñen restos de estrutura métrica, e a versificación é unha mestura consciente dos dous formatos da literatura coñecida como "[[Poema en prosa|poesía en prosa]]". Do mesmo xeito, calquera obra en verso con algunhas restricións coñécese como "verso libre". A prosa presenta unha forma máis reflexiva da [[falar|fala ordinaria]], a miúdo conversacional . Neste punto, [[Samuel Taylor Coleridge]] dixo, en broma, que os poetas novatos deberían coñecer as "definicións de prosa e poesía, é dicir, prosa: palabras na súa mellor orde; poesía: as mellores palabras na súa mellor orde".<ref name="machaut">{{Cita web |url=http://machaut.uchicago.edu/websters |título=Webster's Unabridged Dictionary |ano=1913 |editor=University of Chicago reconstruction. |data-acceso=8 de decembro do 2025 |lingua=anglès |url-arquivo=https://archive.today/20120710101105/http://machaut.uchicago.edu/websters |data-arquivo=2012-07-10 }}</ref> Na obra de [[Molière]], ''[[Le bourgeois gentilhomme]]'', o señor Jourdain pediu que se escribise algo sen versos nin prosas, e o seu profesor de filosofía respondeu que «non hai outra maneira de expresarse que en prosa ou en versos», pola simple razón de que «todo o que non é prosa é verso, e todo o que non é verso é prosa».<ref name="gutenberg">{{Cita web|url=http://www.gutenberg.org/files/2992/2992-h/2992-h.htm |título=Le Bourgeois Gentilhomme |editorial=English translation accessible via Project Gutenberg |data-acceso=8 de decembro do 2025|lingua=anglès}}</ref> Así, en relación coa definición antes mencionada, pódese dicir que «o pensamento é a tradución de ideas sen adicións, xa que as ideas no cerebro non seguen ningunha composición métrica».<ref name="haque">{{Cita publicación periódica|apelido= Haque|nome=Md. Ziaul |url=http://ccsenet.org/journal/index.php/ijel/article/view/22598/14599|título=Translating Literary Prose: Problems and Solutions|editorial=International Journal of English Linguistics|volume= 2|número= 6|ano=2012|páxina= 98|data-acceso=8 de decembro do 2025|lingua=en}}</ref> == Xéneros literarios en prosa == Aínda que o concepto de [[Xénero literario|xénero]] define o contido dunha obra máis que a súa forma, a maioría dos xéneros gravitan cara á escritura poética (poemas, obras de teatro) ou a prosa. Con todo, esta división non debe tomarse ao pé da letra, xa que hai moitos exemplos nos que obras de diversos xéneros escribíronse con formas pouco habituais para eles. Algúns exemplos son as novelas e os relatos curtos dos poetas rusos escritos en forma de verso: "O Conde Nulin", "Unha casa en Kolomna", "[[Eugene Onegin]]", obras de [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]], "O tesoureiro" e "Sashka" de [[Mikhail Lérmontov|Lérmontov]]. Ademais, hai xéneros que se escriben coa mesma frecuencia en prosa e en verso ([[conto de fadas]]). Os xéneros literarios tradicionalmente clasificados como prosa son a biografía, o manifesto, o ensaio, a novela, a parábola, o conto, a epopea etc. === Xéneros narrativos === Refírese a aqueles xéneros discursivos cunha extensión limitada. Pódese distinguir dúas series de narrativas. A narrativa da modernidade e a narrativa da posmodernidade. O que narra a historia denomínase Narrador, este xénero cumpre a función referencial da linguaxe. Este xénero caracterízase para ser unha narración de forma secuencial composto por personaxes dentro desta. Ten coherencia no que se está contando, ten en conta os tempos, nos que os personaxes actúan. Comunica as máis íntimas vivencias do home, que é subxectivo, os estados anímicos e os estados amorosos. O presente, pasado e futuro confúndense. ==== Biografía ==== A biografía (do [[lingua grega|grego]] βίος ''bíos'', que significa 'vida', e γραφεῖν ''graphein'', que significa 'escribir') é a historia da vida dunha persoa narrada en poucas palabras dende o seu nacemento até a súa morte, consignando os seus feitos conseguidos e os seus fracasos, así como todo o que de significativo poida interesar da mesma. Por iso adoita adoptar a forma dun relato expositivo, frecuentemente narrativo e en terceira persoa, da vida dun personaxe real dende que nace ata que morre ou até a actualidade. Na súa forma máis completa, sobre todo se se trata dun personaxe do pasado, explica tamén os seus actos de acordo co contexto social, cultural e político da época tentando reconstruír documentalmente o seu pensamento e figura. A biografía en forma escrita constitúe un subxénero literario da [[Historia]] que se divide á súa vez en varios subxéneros. As principais características son: * Relata os acontecementos máis importantes e interesantes da vida do personaxe. * Xeralmente, consigna datos exactos como nomes, datas e lugares. * Redáctase en terceira persoa. ==== Manifesto ==== Un ''[[manifesto]]'' é unha declaración programática en forma de prosa relacionada cos principios estéticos dun determinado [[movemento literario]], movemento, escola, grupo. O termo estendeuse no século XIX, é bastante amplo no seu significado, polo que é condicional e aplicable a toda unha gama de fenómenos literarios - desde declaracións detalladas até serios como [[Tratado (literatura)|tratados]], [[Artigo (xénero xornalístico)|artigos]] e prefacios. Nalgúns casos, os discursos estéticos dos escritores e críticos literarios teñen o carácter de manifestos literarios, cun impacto directo no proceso histórico e literario, aínda que algunhas declaracións en forma de manifesto resultan ser efémeras e de escaso impacto. Ás veces, os manifestos literarios e o contido real da escola literaria non coinciden. En xeral, os manifestos representan un ou outro resultado dunha vida social viva, reflectindo tanto as procuras estéticas como o proceso de formación da nova literatura.<ref>{{cita web|url=https://elbibliote.com/resources/Temas/html/1999.php|título=Los manifiestos|editorial=El Bibliote.com|lugar=M.; L.|ano=1925|páxina-web=elbibliote.com}}</ref> ==== Ensaio ==== [[Ficheiro:Montaigne-Dumonstier.jpg|miniatura|[[Michel de Montaigne|Michel Eyquem de Montaigne]] (1533-1592) (aquí nun retrato de [[Daniel Dumonstier]]), filósofo e escritor francés do [[Renacemento]], usou o termo [[Ensaios (Montaigne)|''Essais'' (''Ensaios'')]] para denominar os seus escritos, consciente da súa novidade estilística. Esta obra súa segue considerándose un modelo clásico do xénero.<ref>{{Cita web|apelido= Gómez-Martínez|nome= José Luis|título= Teoría del ensayo|ano= 1991|editorial= México.UNAM |url= http://www.ensayistas.org/critica/ensayo/gomez/ensayo1.htm|data-acceso=7 de decembro do 2025}}</ref>]] O ensaio é un xénero relativamente novo. As súas orixes pódense rastrexar dende épocas máis ou menos remotas. Só na [[Idade Contemporánea|idade contemporánea]] chegou a lograr unha posición central. Un [[ensaio (literatura)|ensaio]] é unha especie de pequena forma de literatura épica, que se diferenza da súa outra forma, o relato, na ausencia dun conflito único que se resolve rapidamente e no gran desenvolvemento dunha imaxe descritiva. Ambas as diferenzas dependen das peculiaridades da problemática do ensaio. Non toca tanto os problemas da formación do carácter dunha personalidade nos seus conflitos coa contorna social establecido, senón máis ben os problemas do estado civil e moral da "contorna". O ensaio pode referirse tanto á literatura como ao xornalismo.<ref>Ensayo // Gran diccionario enciclopédico / Cap. ed. AM Prokhorov . - 1.ª ed. - M .: Gran enciclopedia rusa , 1991. - ISBN 5-85270-160-2 .</ref><ref>Ensayo Diccionario de términos literarios bajo. ed. SPBelokurova. M., 2005</ref> É probable que no seu desenvolvemento e hexemonía, tivesen unha grande influencia o pensamento liberal e o [[xornalismo]]. ==== Historia ==== A historia é unha obra de prosa épica, próxima á novela, que tende a unha presentación coherente da trama, limitada por un mínimo de tramas argumentais. Representa un episodio separado da vida; diferénciase da novela na menor completitude e amplitude das imaxes da vida cotiá, os costumes.<ref>The Story // Pequeño diccionario enciclopédico de Brockhaus y Efron : en 4 volúmenes - San Petersburgo. , 1907-1909.</ref> Non ten un volume estable e ocupa un lugar intermedio entre unha novela, por unha banda, e un conto, por outro. Gravita cara a unha trama crónica que reproduce o curso natural da vida. Na antiga Rusia, "historia" significaba calquera historia prosaica, en contraposición a unha poética. O antigo significado do termo - "noticia dalgún evento" - indica que este xénero absorbeu historias orais, eventos que o narrador viu ou escoitou persoalmente. Unha fonte importante de "contos" rusos antigos son as crónicas ("[[Crónica de Néstor]] "e outros). Na literatura rusa antiga, chamábase "historia" a calquera historia sobre eventos reais ("A historia da invasión de Batu a Ryazan", "A historia da batalla de Kalka", " A historia de Peter e Fevronia " , etc.) , cuxa fiabilidade e significación real (valor dominante) non suscitou dúbidas entre os seus contemporáneos. A trama dun relato clásico, cuxas leis se plasmaron na literatura realista da segunda metade do século XIX, adoita centrarse na imaxe do protagonista, cuxa personalidade e destino revélanse nos poucos feitos nos que se atopa directamente involucrado. As subtramas na historia, a diferenza da novela, por regra xeral, están ausentes, o cronotopo narrativo concentrado nun estreito lapso de tempo e espazo. O número de personaxes da historia, en xeral, é menor que na novela, e a clara distinción entre os personaxes principais e secundarios da historia, que é característica da novela, adoita estar ausente ou esta distinción é insignificante para o desenvolvemento da acción. A trama dunha historia realista asóciase a miúdo co "pesar do día", co que o narrador observa na realidade social e o que percibe como unha realidade actual. Ás veces, o propio autor caracterizou a mesma obra en diferentes categorías de xénero. ==== Novela ==== {{Artigo principal|novela}} O tratamento da [[novela]] como xénero literario, só veu despois de [[1934]], cando [[Mikhail Mijailovish Bajtín]], diferenciou a novela da prosa novelesca e a poesía lírica. Os antecedentes desta discusión dos anteriores críticos, é que eles non atoparan na novela mesma maneira-estilística da poesía, e por tanto negar calquera significación artística, para só tratala como un documento. A partir dos anos vinte, expúxose estudar a prosa novelesca, e definila pola súa especificidade. De acordo con Bajtin, foi un erro dos críticos dos anos vinte, o de calcar as análises dos xéneros poéticos para ser un estudo monoestilístico. Rexeitando así á estilística o status de estudo da novela, por tanto, adoita reducirse ás destrezas individuais e do artista, ficando á parte as evidencias da fala das cidades, dos rexistros sociais, das xeracións e as épocas. ==== Conto ==== O conto é unha narración breve de feitos imaxinarios, protagonizada por un grupo reducido de personaxes e cun argumento sinxelo. Hai dous grandes tipos de contos: o conto popular e o conto literario. * O conto popular: é unha narración [[tradición|tradicional]] de transmisión oral. Preséntase en múltiples versións, que coinciden en estrutúraa pero discrepan nos detalles. Ten tres subtipos: os [[conto de fadas|contos de fadas]] ou contos marabillosos, os contos de animais e os contos de costumes. O [[mito]] e a [[lenda]] son tamén narracións tradicionais, pero adoitan considerar xéneros autónomos. ''[[As mil e unha noites]]'' é a escolma máis coñecida de contos populares orientais que se coñece. * O conto literario: é o conto concibido e transmitido mediante a [[escritura]]. O autor adoita ser coñecido. O texto, fixado por escrito, preséntase xeralmente nunha soa versión, sen o xogo de variantes característico do conto popular. Consérvase un corpus importante de contos do [[Antigo Exipto]], que constitúen a primeira mostra coñecida do xénero. ==== Parábola ==== Unha [[Parábola (literatura)|parábola]] é unha historia curta en verso ou prosa nunha [[Alegoría|forma alegórica]] e edificante. A realidade da parábola revélase fóra dos signos cronolóxicos e territoriais, sen especificar os nomes históricos específicos dos personaxes. A parábola inclúe necesariamente unha explicación da alegoría para que o lector poida comprender o significado da alegoría. A pesar da similitude cunha [[fábula]], a parábola afirma ser unha xeneralización humana xeral, ás veces sen prestar atención a cuestións particulares. Unha parábola é tamén un xénero épico: unha pequena obra narrativa de carácter edificante, que contén un ensino relixioso ou moral en forma alegórica (alegórica). A principal fonte de estruturas de parábolas na literatura europea é o [[Novo Testamento]]. No [[Antigo Testamento]] aínda non existe esa clara educación de xénero, que se adoita chamar parábola.<ref>Diccionario de términos literarios bajo. ed. S.P.Belokurova. M., 2005</ref> ==== Crónica ==== Unha crónica é unha obra [[Literatura|literaria]] que narra feitos históricos en orde cronolóxica en espazos de tempo e no transcurso dos cales son á súa vez situacións do momento. A palabra crónica vén do [[lingua latina|latín]] ''Chronica'', que á súa vez se deriva do [[lingua grega|grego]] χρονικὰ βιβλία ''khronikà biblía'', é dicir, ''libros que seguen a orde do tempo''. Nunha crónica os feitos nárranse segundo a orde temporal na que ocorreron, a miúdo por testemuñas presenciais ou contemporáneas, xa sexa en primeira ou en terceira persoa. Enténdese por crónica a historia detallada dun país, dunha localidade, dunha época ou dun home, ou dun acontecemento en xeral, escrita por unha testemuña ocular ou por un contemporáneo que rexistrou sen comentarios todos os detalles que viu, e engade todos os que lle foron transmitidos. Estes son por exemplo, as crónicas latinas de [[Flodoart]], cóengo de Reims, e de [[Guillem d'Naugis]] e as crónicas francesas de [[Froissart]] e de [[Monstrelet]]. De todos os países europeos quizais os máis ricos en '''crónicas''' sexan Francia, Italia e Inglaterra. Na crónica emprégase unha linguaxe sinxela, directa, moi persoal e admite unha linguaxe literaria con uso reiterativo de adxectivos para facer énfase nas descricións. Emprega verbos de acción e presenta referencias de espazo e tempo. A crónica que aporta certo distanciamento temporal denomínase escrito histórico. Por medio das crónicas pódense redactar escritos, tomando as opinións de varias persoas para saber se isto é certo ou non, como no libro ''Crónica dunha morte anunciada'' escrito por [[Gabriel García Márquez]]. As crónicas son tamén un [[xénero xornalístico]]. Clasifícanse como "amarelas" ou "brancas" segundo o seu contido. As "amarelas" teñen material máis subxectivo e xeralmente a voz autorizada é unha persoa ou cidadán común; as "brancas" empregan material máis obxectivo e a voz autorizada é, xeralmente, a autoridade, un profesional etc. ==== Xénero xornalístico ==== O xénero xornalístico defínese en función do papel que xoga o narrador ou emisor da mensaxe en relación á realidade observada. A noticia pertence ao xénero xornalístico de información por excelencia, e o artigo de opinión o máis aberto á subxectividade. Para algúns autores, son estratexias comunicativas que se organizan e fanse recoñecibles tanto polo emisor como polo destinatario. Os textos que pertencen ao xénero xornalístico informan a unha gran cantidade de lectores sobre sucesos de actualidade. Predominan, neles, a función referencial ou informativa a linguaxe e o estilo formal. Neste tipo de texto priviléxiase o feito. O xornalismo é un método de interpretación da realidade; para facer esta interpretación e transmitir ao público necesítanse unha serie de filtros, unhas fórmulas de redacción, que é o que denominamos xéneros xornalísticos. Algúns teóricos da comunicación definen os xéneros xornalísticos como formas de comunicación culturalmente establecidas e recoñecidas nunha sociedade, un sistema de regras ás cales se fai referencia para realizar os procesos comunicativos. Outros autores ven aos xéneros xornalísticos como categorías básicas que constrúen a realidade. Os xéneros xornalísticos diferéncianse entre si para recoller a complexidade do que pasa e expor os lectores. Hai gran variedade de clasificacións de xéneros xornalísticos. Estas varían segundo os diferentes autores e correntes. Segundo a tipoloxía anglosaxoa, baseada na frase "os feitos son sacros, as ideas ceibes", coñécense dous tipos de xéneros: os que dan a coñecer feitos: a [[noticia]], a [[reportaxe]] e a [[crónica]] e os que dan a coñecer ideas: principalmente a editorial e o artigo de opinión. Segundo as tipoloxías latinas distínguense catro grandes xéneros: [[información]], [[reportaxe]], [[crónica]] e artigo ou [[comentario]]. Outras clasificacións distinguen entre: * Xéneros informativos: fan unha interpretación contextual da información na que non aparece explicitamente a interpretación. * Xéneros interpretativos: aparece explícita a interpretación do xornalista. Outro criterio para clasificar os xéneros é o grao de subxectividade, segundo a maior ou menor ''presenza'' do xornalista no texto: * '' [[Noticia]]'': É o xénero xornalístico por excelencia e a base de todos os outros, nela infórmase co menor número de palabras posibles, daquilo fundamental dun feito ou situación. * ''[[Artigo xornalístico|Artigo]], [[comentario]] ou editorial'': a presenza do autor é total. O xornalista amosa as súas opinións dun xeito moi subxectiva, está a dar a súa visión particular sobre un feito. * ''[[Crónica]]'': enmarca o que pasou e interprétao, pero directamente sobre os feitos, non hai opinión. * ''[[Reportaxe]]'': É unha narración ampliada, exhaustiva e documentada dun suceso. Compleméntase coa fotografía para facer máis comprensible a mensaxe. Expón en detalle descricións de lugares, acontecementos, persoas e feitos. * ''Editorial'': É a expresión da opinión ou postura do diario ou xornal sobre un tema de interese social. Aparece sempre de maneira destacada nas primeiras páxinas. Caracterízase polo anonimato, aínda que son o director ou o consello de redacción os encargados de dar a súa opinión. == Liturxia da misa == Na [[liturxia]] da [[misa]], tras a [[aleluia]] ou o [[tracto]] "cantábase" unha secuencia denominada "prosa".<ref>Acepción 3.</ref> *''[[Prosa pro mortuis]]'' (''[[Dies irae]]''), [[Giovanni Legrenzi]]<ref>Robert Chase, [https://books.google.es/books?id=5WiPxNmi_LEC&pg=PA517&dq= ''Dies Irae: A Guide to Requiem Music''], pg. 517.</ref> == Prosa bíblica == {{cita|Consciente de que o epígrafe mesmo de "poesía" é un implante foráneo (grecorromano, concretamente) en solo sacro, [James Kugel]<ref>''The Idea of Biblical Poetry'', 1981.</ref> sostén que debemos pensar máis ben nunha continuidade estilística entre as estruturas máis estritamente paralelas, perceptibles no que chamamos "verso", e os paralelismos algo menos rigorosos do que convencionalmente denominamos "prosa bíblica". Isto paréceme un estraño escurecemento dunha distinción válida, porque na maioría das literaturas existen elementos de continuidade entre poesía e prosa... Os autores bíblicos... eran claramente conscientes da distinción entre ambos os tipos de escrito, pois a miúdo utilizaron introducións formais que marcaban a transición da prosa á poesía, como cando a profecía poética de [[Balaam]] é introducida coas palabras "e el entoou a súa [[troba]] [''masal''] e dixo...". Adele Berlin, nun útil estudo lingüístico do paralelismo bíblico,<ref>''The Dynamics of Biblical Parallelism'', 1985.</ref> refuta con agudeza o argumento de Kugel contra a existencia dunha poesía bíblica: "A poesía utiliza o paralelismo como o seu recurso constitutivo ou construtivo, mentres que a non poesía, aínda que contén paralelismos, non estrutura a súa mensaxe sobre un uso sistemático do paralelismo".|[[Robert Alter]]<ref>{{Cita libro|título=Los libros poéticos y sapienciales|autor=John Barton|url=https://books.google.es/books?id=GOkS8KS_9vIC&pg=PA261&lpg=#v=onepage&q&f=false|páxina= 261|lingua=es}}</ref>}} == Literatura grega == {{Artigo principal|Literatura grega}} A orixe da prosa provén da [[Xonia]] no [[século -VI|século VI a.C.]], primeiro por unha prosa narradora para describir lugares, [[costume]]s ou relatos, nunha lingua máis racionalista, diferente da [[lírica]]. Con todo, o seu maior desenvolvemento efectuaríase en [[Atenas]] durante os séculos [[Século -V|V]] e [[Século -IV|IV a.C]]<ref>{{Cita web |url=http://recursos.cnice.mec.es/latingriego/Palladium/griego/esg241ca7.php |título=Literatura griega en CNICE. |data-acceso=10 de decembro de 2025 |data-arquivo=25 de novembro de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20141125033814/http://recursos.cnice.mec.es/latingriego/Palladium/griego/esg241ca7.php |url-morta=yes }}</ref> Por primeira vez dispúxose dun instrumento lingüístico capaz de servir ao pensamento abstracto: o "estilo imperiódico" dos [[logógrafo]]s (literalmente, "os que escriben en prosa"). Os principais autores da [[Historiografía da Grecia Antiga|historiografía grega]] en prosa son: * [[Heródoto]], coa súa prosa narrativa inspirada na ''[[Ilíada]]''; * [[Tucídides]], coa súa prosa científica, narrando e argumentando feitos contemporáneos e tentando a imparcialidade; * [[Xenofonte de Atenas|Xenofonte]], coa súa obra ''[[Helénicas]]'', continuando a obra do anterior, aindaque escribe de forma parcial a favor dos [[esparta]]nos. == Literatura latina e cultura occidental == Na [[cultura romana]] a prosa non se ligou aos xéneros narrativos senón á [[oratoria]]. [[Cicerón|Marco Tulio Cicerón]] en ''[[De oratore]]'' distingue tres niveis de estilo: baixo, medio e elevado, e profunda os caracteres musicais da prosa establecendo regras relativas á disposición das partes da frase, o ritmo e sobre todo as cláusulas do período, dispondo a parte final segundo métricas análogas ás da poesía. A través de [[Quintiliano]] este modelo chega á [[Idade Media]] influíndo no ''[[ars dictandi]]'' de escolas ([[Escola monástica|escolas monásticas]], [[Escola catedralicia|escolas episcopais]], [[Escola palatina|escolas palatinas]], ''[[Studia generalia]]'') e [[chancelería]]s. No século XIII [[John de Garland]] describe e clasifica algúns tipos de estilo prosaico, e neste período elabórase unha prosa latina científica e filosófica, por encima do gusto do ''ornatus'', fai prevalecer o rigor dos esquemas lóxico-demostrativos ([[Escolástica (filosofía)|escolástica]]). O [[Renacemento]] propón unha gama máis ampla de xéneros en prosa: a poética do [[clasicismo]] presenta modelos a imitar nos diversos xéneros literarios. O investimento de tendencia no [[Barroco]] trae artificios espectaculares. Na [[Ilustración]] a prosa convértese nun instrumento importante para a divulgación e a polémica narrativa, filosófica, satírica, etc. No século XIX a distinción entre prosa e poesía profúndase, creando a distinción entre prosa de función teórico-narrativa e poesía de función lírica; a esta distinción refírese a comprensión do dominio da prosa no [[naturalismo]].<ref>''Tesauro del Nuovo soggettario'', BNCF, marzo 2013.</ref> === Literatura italiana === Conforme o [[Imperio Romano de Occidente]] desaparecía, o latín tradicional mantívose vivo grazas a escritores como [[Casiodoro]], [[Boecio]] e [[Símaco, papa|Símaco]]. As artes liberais floreceron en Rávena baixo [[Teodorico o Grande]], onde os reis godos rodearíanse con mestres de retórica e gramáticos. Algunhas escolas asentáronse en Italia, así como notables autores como [[Enodio de Pavía]] (un poeta pagán), [[Arator]], [[Venancio Fortunato]], [[Felix o Gramático]], [[Pedro de Pisa]] ou [[Paulino de Aquilea]]. Mentres os italianos que estaban interesados en [[teoloxía]] gravitaban cara a [[Francia]], aqueles que permaneceron estaban atraídos normalmente polo estudo do [[Dereito Romano]]. Isto promoveu a posterior creación de universidades medievais como as de [[Universidade de Bolonia|Bolonia]], [[Universidade de Padua|Padua]], [[Universidade de Vicenza|Vicenza]], [[Universidade de Nápoles|Nápoles]], [[Universidade de Salerno|Salerno]], [[Universidade de Módena|Módena]] e [[Universidade de Parma|Parma]], as cales á súa vez colaboraron na expansión da cultura e prepararon o camiño poEditado por N. Brodsky, A. Lavretsky, E. Lunin, V. Lvov-Rogachevsky, M. Rozanov, V. Ceshikhin-Vetrinskyr o cal se ía a desenvolver a nova literatura vernácula. A tradición clásica non chegou a desaparecer, e o agarimo do recordo de Roma, a preocupación pola política e a preferencia da práctica sobre a teoría combináronse para influír no desenvolvemento da literatura italiana. {{Véxase tamén|Marco Polo|Giovanni Boccaccio|Niccolò Machiavelli|Tommaso Campanella|Galileo Galilei|Carlo Goldoni|Alessandro Manzoni}} === Literatura española === A literatura española englóbase dentro da [[literatura en español]], na que se inclúen as literaturas en castelán e español de todos os [[países hispanofalantes]]. Doutra banda, tamén está englobada na [[literatura de España]], xunto coas demais literaturas das linguas faladas no país. "Os primeiros textos plenamente escritos en lingua vulgar autóctona datan de finais do século XI, en Cataluña, de finais do século XII, en Castela e Navarra, e da primeira metade do século XIII, en León, Galicia e Portugal, e, polo xeral, trátase de documentos non emanados da chancelería rexia. ... Se o primeiro testemuño do emprego do vernáculo na chancelería navarra é de 1169 ou 1171 -excluíndo os Foros de Estella e de Laguardia, o da chancelería castelá é de 1194."<ref>Inés Fernández-Ordóñez, [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/23_cl.pdf ''LA LENGUA DE LOS DOCUMENTOS DEL REY: DEL LATÍN A LAS LENGUAS VERNÁCULAS EN LAS CANCILLERÍAS REGIAS DE LA PENÍNSULA IBÉRICA''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120083633/http://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/23_cl.pdf |date=20 de novembro de 2011 }}. (En [https://books.google.es/books?id=N1C8rKOCWpkC&pg=PA334&lpg= ''La construcción medieval de la memoria regia''], pg. 334)</ref> A chancilería de [[Fernando III de Castela|Fernando III o Santo]] estableceu a práctica de redactar os documentos en lingua vulgar (o castelán do século XIII).<ref>Herminia Provencio Garrigós y José Joaquín Martínez Egido, [http://www.cervantesvirtual.com/obra-visor/la-poca-alfons-y-los-inicios-de-la-prosa-castellana-0/html/00f4df88-82b2-11df-acc7-002185ce6064_2.html ''La época alfonsí y los inicios de la prosa castellana'']</ref> Só a partir do século XIII e nun sentido exclusivamente xeográfico é posible falar de '''literatura española''' escrita. Até este período, suponse a coexistencia dunha poesía de transmisión oral en [[Linguas románicas|lingua romance]], tanto [[lírica]] como [[épica]], xunto a uns usos escriturais cultos cuxa lingua de expresión e transmisión era o [[Lingua latina|latín]]. {{VT|Cronista|Sete Partidas|Juan Manuel|La Celestina|Ramon Llull||Joanot Martorell|Bartolomé de las Casas|Miguel de Cervantes|Baltasar Gracián|Benito Xerónimo Feijoo|Gaspar Melchor de Jovellanos|Mariano José de Larra|Benito Pérez Galdós}} ==== Uso en Berceo ==== O primeiro autor castelán de nome coñecido utiliza o termo "prosa" para denominar os seus propios versos: {{cita|De un confessor sancto quiero fer una prosa. Quiero fer una prosa en romanz paladino, en qual suele el pueblo fablar con so veçino|[[Gonzalo de Berceo]], ''Vida de Santo Domingo de Silos''}} "Antes do século VIII o termo ''prosa'' usábase xa para distinguir a poesía rítmica da poesía clásica cuantitativa."<ref>[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Crónicas generales de España'' (Madrid, 1918), citado en [https://books.google.es/books?id=UG9MI5KIoKoC&pg=PA156&dq=], pg. 156, nota 1a.</ref> "As prosas non se dirixen aos ricos dos palacios, senón aos pobres das casuchas, máis ben."<ref>Juan B. Olarte, [http://www.bibliotecagonzalodeberceo.com/berceo/olarte/relecturadeberceo.htm ''Relectura de Gonzalo de Berceo'']</ref> === Literatura francesa === A lingua francesa é o resultado da fusión entre diversas [[linguas de oïl]], cuxa forma predominante foi progresivamente imposta desde a sede do poder institucional, a [[Illa de Francia]], que lle deu o seu nome. Ten unha amálgama de orixes entre os que destacan o [[Roma antiga|romano]], o [[Pobos xermánicos|xermánico]], os [[celtas]] e varias linguas rexionais. O idioma francés en por si, pódese considerar como unha forma moderna do [[latín vulgar]]. A literatura francesa nace no século IX, cos primeiros escritos en [[Linguas románicas|lingua romance]]. A súa importante produción ao longo dos séculos deu lugar á creación de novos movementos literarios e artísticos, cuxa poderosa influencia sobre outras literaturas faille ocupar unha preeminente posición na literatura universal. ==== Uso paródico en Molière ==== [[Ficheiro:BourgeoisGentilhomme1688.jpg|miniatura|''[[Le bourgeois gentilhomme]]'' é unha comedia-ballet con moitos actos en prosa, de [[Molière]] (1670)]] Molière pon en boca aos seus personaxes unha definición simplificada de "prosa" e "verso", cun cómico resultado: {{cita|...E son versos os que queredes escribirlle? JOURDAIN. -Non, non; nada de versos. FILÓSOFO. -Preferides a prosa? JOURDAIN. -Non. Non quero nin verso nin prosa. FILÓSOFO. -Pois unha cousa ou outra debe ser! JOURDAIN. -Por que? FILÓSOFO. -Pola sinxela razón, señor meu, de que non hai máis que dúas maneiras de expresarse: en prosa ou en verso. JOURDAIN. -Conque non hai máis que prosa ou verso? FILÓSOFO. -Nada máis. E todo o que non está en prosa está en verso; e todo o que non está en verso, está en prosa. JOURDAIN. -E cando un fala, en que fala? FILÓSOFO. -En prosa. JOURDAIN. -Como! Cando eu dígolle a Nicolasa: "Tráeme as zapatillas" ou "dáme o gorro de durmir", falo en prosa? FILÓSOFO. -Si, señor. JOURDAIN. -Por vida de Deus! Máis de corenta anos que falo en prosa sen sabelo! Non sei como pagarvos esta lección... (...) JOURDAIN. -Absolutamente... Falades as dúas como dúas bestas cuxa ignorancia produce ruborizo. Queredes que volo demostre? A ver: sabe algunha de vós que é o que está a dicir agora mesmo? MADAME JOURDAIN. -Claro! E sei que o que digo está moi ben dito, e que vos debésedes conducirvos doutro xeito. JOURDAIN. -Non me refiro a iso!... Pregúntovos que son as palabras que estades a pronunciar. MADAME JOURDAIN. -Palabras moito máis sensatas que a vosa conduta. JOURDAIN. -Repito que non falo diso. Eu pregunto: isto que falo convosco, o que estou a dicir agora mesmo, que é? MADAME JOURDAIN. -Un conto tártaro. JOURDAIN. -Non, non é un conto. O que ambos dicimos, o que platicamos neste instante. MADAME JOURDAIN. -Que? Acaba... JOURDAIN. -Como se chama? MADAME JOURDAIN. -Chámase... como cada un quéirao chamar! JOURDAIN. -Chámase prosa, ignorante! MADAME JOURDAIN. -Prosa? JOURDAIN. - Si, prosa. Todo o que é prosa non é verso, e todo o que non é verso, é prosa. Ea, aquí tes o que é estudar! ...|[[Molière]], ''[[Le Bourgeois gentilhomme]]'', Acto II, escena IV; e Acto III escena III.<ref>[https://docs.google.com/document/d/1SRrZiCAAAOwE2BtzCy2CA5BDBElTZ9uZ9ezvXrOQlPU/preview?pref=2&pli=1 Texto en español] [http://www.toutmoliere.net/acte-3,405365.html Texto en francés]. Indícase que a contradición da última intervención de Jourdain, que pode tomarse por un recurso cómico (versión de 1670: ''tout ce qui n'est point vers, n'est point prose'') modifícase na versión de 1682, que pasa a ser unha mera repetición do ensino do filósofo (''tout ce qui n'est point vers est prose'').</ref>}} {{VT|Xuramentos de Estrasburgo|Jean Froissart|Encyclopédie|Honoré de Balzac|Alexis de Tocqueville|Émile Zola}} === Literatura inglesa === {{AP|Literatura en lingua inglesa}} A literatura inglesa é toda aquela escrita en [[lingua inglesa]], independentemente da procedencia dos seus autores. Baixo esta denominación reúnense obras escritas en inglés antigo, inglés medieval, inglés moderno e inglés contemporáneo, así como aquelas escritas nas variedades dialectais que o idioma actual ten ao redor do mundo. {{VT|Geoffrey Chaucer|Jonathan Swift|David Hume|Adam Smith|Thomas Paine|Charles Dickens|Charles Darwin|John Ruskin}} === Literatura alemá === A literatura alemá ou (en alemán) comprende a literatura de textos orixinarios dos pobos xermanofalantes da [[Europa central]]. O seu desenvolvemento habendo xa transcendido as tan volubles fronteiras políticas, inclúe non soamente os escritos da actual [[reunificación alemá|Alemaña reunificada]] senón tamén os de [[Austria]] e [[Suíza]]. Na literatura alemá inclúense ademais traballos non poéticos ou sen esixencia literaria particular: isto é, traballos de [[historiografía]], de [[historia da literatura]], de [[ciencias sociais]], de [[filosofía]], etc. Tamén [[Diario persoal|diarios]] ou [[epístola]]s. {{cita|''Xa e aínda''.- A: A prosa alemá é moi nova aínda: [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] pensa que nace con [[Christoph Martin Wieland|Wieland]]. B: Tan nova, e xa tan odiosa! C: Pero, até onde eu sei, xa o bispo [[Ulfilas]] escribiu prosa alemá; así que ten uns quince séculos. B: Tan vella, e aínda tan odiosa!<br/> ''Alemán de orixe''.- A prosa alemá que non toma de feito a súa forma dalgún modelo e debe terse, seguramente, por produto orixinal do gusto alemán podería ofrecer aos celosos apóstolos dunha futura cultura orixinal alemá un indicador de como lucirían, sen imitación de modelo algún, un traxe realmente alemán, unha camaradería alemá, un mobiliario alemán, un xantar alemán... Un que meditara longo tempo tales perspectivas exclamou ao fin arrepiado: "Pero por todos os ceos, vale, igual xa ''temos'' esa cultura orixinal: só que non é prato de gusto falar de ela!" |[[Friedrich Nietzsche]]<ref>[https://books.google.es/books?id=1g-n-nSvN5EC&pg=PA56&lpg= ''El paseante y su sombra''], pg. 56</ref>}} {{Véxase tamén|Martiño Lutero|Immanuel Kant|Irmáns Grimm|Alexander von Humboldt}} === Literatura rusa === {{Artigo principal|Literatura rusa}} Co termo literatura rusa alúdese non só á literatura de [[Rusia]], senón tamén á literatura escrita en [[Lingua rusa|ruso]] por membros doutras nacións que se independizaron da extinta [[Unión Soviética|Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas]] (URSS) ou por emigrados que foron acollidos nela. Coa [[Disolución da Unión Soviética]] varias culturas e países reclamaron a varios escritores exsoviéticos que, con todo, escribían en ruso. A literatura rusa caracterízase pola súa marcada profundidade con figuras claves para a literatura universal como [[Fiódor Dostoievski|Dostoievski]] ou [[Lev Tolstoi|Tolstoi]], e empezou, como todas, en forma de [[tradición oral]] sen cultivo escrito até a [[cristianización da Rus de Kíiv]] no [[989]] e, con esta, dun [[alfabeto]] axeitado para acollela. Os creadores de devandito alfabeto foron os misioneiros bizantinos [[Cirilo e Metodio]]; eles tomaron distintas [[Tipografía|grafías]] dos [[alfabeto]]s latino, grego e hebreo, e imaxinaron outras. Ao principio a linguaxe escrita ruso usou dous sistemas gráficos —os alfabetos [[alfabeto cirílico|cirílico]] e [[alfabeto glagolítico|glagolítico]]—; o glagolítico, supostamente inventado tamén por [[Cirilo e Metodio]], foi abandonado, e a literatura rusa tal como coñecémola actualmente escríbese e le en alfabeto cirílico, na súa modalidade denominada [[alfabeto cirílico ruso|alfabeto ruso]].<br /> Se a primeira metade do século XIX foi a idade de ouro da [[poesía rusa]], a segunda metade do século foi a idade de ouro da prosa rusa. {{Véxase tamén|Lev Tolstoi|Fiódor Dostoievski|Ivan Turgenev|Anton Chekhov}} == Literatura china == A literatura china ten unha historia que se remonta desde os máis antigos arquivos oficiais dinásticos conservados até as obras de ficción xurdidas durante a [[dinastía Ming]] para o entretemento das masas letradas da China. Calcúlase que até o [[século XVII]] producíronse na China máis textos escritos que no resto do mundo. A literatura chinesa influíu de forma extraordinaria na literatura de países próximos, especialmente o [[Xapón]] e [[Corea]]. Algunhas obras da literatura chinesa son moi populares e reedítanse constantemente en todo o mundo, por exemplo o ''[[Daodejing]]''. Durante séculos a literatura china foi non só unha reflexión sobre a sociedade e a vida, senón que tamén tivo un forte contido político. Moitos literatos eran altos funcionarios ou filósofos que estudaban e propuñan novas formas de goberno para a [[República Popular da China|China]]. == Notas == {{Listaref|30em}} ==Véxase tamén== {{Commonscat}} ===Bibliografia=== * {{Cita libro|apelido=Arenas Cruz|nome= Maria Elena|título= Hacia una teoría general del ensayo. Construcción del texto ensayístico|ano=1997 |editorial=Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha|lingua=es|isbn= 84-89492-78-6}} * {{Cita libro|apelido=Ayuso de Vicente|nome=María Victoria|apelido2=García Gallarín|nome2=Consuelo|ano=1990|título=Diccionario Akal de Términos Literarios|editorial=Akal|lugar=Madrid|lingua=es|isbn= 978-84-7600-533-0}} * {{Cita libro|apelido=Bajtín|nome=Mikhaïl Mikhaïlòvitx|capítulo=Épica y novela. Acerca de la metodología del análisis novelístco|título=Teoría y estética de la novela|ano=1989|editorial=Taurus|lugar=Madrid|lingua=es|isbn=84-306-2194-6|url=http://es.scribd.com/doc/111357149/Teoria-y-Estetica-de-La-Novela-Mijail-Bajtin-Libro-Completo|data-acceso=08 de decembro de 2025|data-arquivo=28 de marzo de 2014|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20140328103816/http://es.scribd.com/doc/111357149/Teoria-y-Estetica-de-La-Novela-Mijail-Bajtin-Libro-Completo|url-morta=yes}} * {{Cita libro|apelido=Balmori|nome=Fabian|título=Simbolismo e hibridacion: El imaginario poetico en los cuentos, fragmentos y poemas en prosa de Jose Lezama Lima|ano=2008|editorial=ProQuest /The Florida State University|lingua=castellà|isbn=978-05-4995-579-5|url=http://books.google.cat/books?id=cAAsqKzSPZkC&pg=PA39&dq=Definici%C3%B3n+de+prosa&hl=ca&sa=X&ei=_4KjUfPcDO3n7AbPhYCIBA&ved=0CDEQ6AEwADgK#v=onepage&q=Definici%C3%B3n%20de%20prosa&f=false}} * Patterson, William Morrison, [https://archive.org/stream/rhythmofproseexp00pattiala/rhythmofproseexp00pattiala_djvu.txt ''Rhythm of Prose''], Columbia University Press, 1917. * {{cita libro | url=https://books.google.com/books?id=Fjvh69UihCMC | título=Prose: Literary Terms and Concepts | editorial=The Rosen Publishing Group | autor=Kuiper, Kathleen | ano=2011 | isbn=978-1615304943}} * {{cita libro| url=https://books.google.com/books?id=CI31iJEmuYoC | título=Theory of Prose | editorial=Dalkey Archive Press | autor=Shklovsky, Viktor | ano=1991 | isbn=0916583643}} ===Outros artigos=== *[[Artigo científico]] *[[ensaio (literatura)|Ensaio]] *[[Poema en prosa]] *[[Publicación científica]] *[[Tese de doutoramento]] ===Ligazóns externas=== {{Wiktionary}} *[http://literarydevices.net/prose Exemplos de prosa] {{en}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Literatura]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Lingua e literatura)]] 6f7u2c39sfdh0ayubv4db6tep52j1ag 7350965 7350964 2026-04-07T14:35:49Z Alfonso Márquez 1987 /* Véxase tamén */ arranxiño 7350965 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{1000 artigos icona título|materia=Literatura}} {{1000 artigos icona título|materia=Cultura clásica}} {{Concepto}} [[Ficheiro:Catecismo do labrego.jpg|miniatura|O [[Catecismo do labrego]], popular obra en '''prosa''' de [[Valentín Lamas Carvajal]].]] '''Prosa'''<ref>{{DRAG|prosa}}</ref> é a forma que toma naturalmente o [[linguaxe]] (tanto o oral como o escrito) para [[expresión oral|expresar]] os [[concepto]]s, e non está suxeita, como o [[verso]], a [[Métrica (poesía)|medida]] e a [[Entoación|cadencia]]. Identifícase co contraposto ao [[ideal (filosofía)|ideal]] e a [[perfección]]. Na súa esencia, a prosa refírese á escritura que se asemella á fala natural. A prosa é unha forma da [[lingua escrita]], definida por oposición ao verso, con figuras que se agrupan no chamado [[paralelismo]]. Definiuse a prosa por oposición ao verso, porque aquela non ten nin [[ritmo]] [[Métrica (poesía)|métrico]], nin repetición ([[Formes fixes|formas fixas]]) nin [[Periodización|periodicidade]] ([[rima]]). {{cr}}<ref>No se ha encontrado el texto que pueda referenciar estas frases; o al menos no se corresponde con la sección ''Prosa - poesía'' en Oswald Ducrot e Tzvetan Todorov, [https://books.google.es/books?id=7EDaWAJCIkIC&pg=PA182&dq= ''Diccionario enciclopédico de las ciencias del lenguaje'', edición española de 1995 (Siglo XXI)], pg. 182.</ref> Ritmo, repetición e periodicidade son xustamente os elementos caracterizadores da [[oralidade]]. [[Ficheiro:Canti III nota di Pietro Alighieri.jpg|miniatura|Imaxe da Prosa]] A prosa na escritura é o uso da linguaxe que se opón ao [[verso]].<ref name="Prosa">{{Cita web |url=http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0135049 |título="prosa" |dataacceso=06-06-2009 |editor=Enciclopèdia Catalá |data-arquivo=11-08-2011 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20110811061409/http://www.enciclopedia.cat/fitxa_v2.jsp?NDCHEC=0135049 |url-morta=yes }}</ref> As palabras agrúpanse sen seguir as leis da [[métrica (poesía)|métrica]], senón que imitan o fluír do discurso oral. É a maneira máis natural de escribir, por iso ademais da [[literatura]], aparece nos [[medio de comunicación|medios de comunicación]], avisos, [[lei]]s e outros documentos. Trátase do carácter máis próximo á fala, sendo o derradeiro estilo literario en aparecer, posto que os primeiros escritos literarios empregaban o [[verso]] xustamente para marcar o carácter artístico e facilitar a memorización. A prosa é unha linguaxe que segue o fluxo ou ritmo natural da fala, as [[Sintaxe|estruturas gramaticais]] ordinarias ou, na escritura, as convencións e o formato típicos. Por tanto, a prosa abarca desde a linguaxe coloquial até a [[escritura académica]] formal. A prosa diferénciase sobre todo da [[poesía]], en que a poesía segue algún tipo de estrutura artística intencionada e artificiosa. As estruturas poéticas varían drasticamente segundo a lingua. Tradicionalmente, a [[narrativa]] asóciase á prosa, pero pode haber poemas narrativos e textos en prosa de carácter non narrativo, como o [[ensaio (literatura)|ensaio]], a descrición etc. por tanto é incorrecto considerar a prosa como un gran xénero literario. Como termo teórico de xéneros, a prosa refírese a aqueles diferentes elementos de xénero da literatura que comunican e, en maior ou menor medida, interpretan o que se observa, se sente, se imaxina e se pensa: colocándoo nun contexto de significado explícito ou implícito, explicándoo, comentándoo, analizándoo ou avaliándoo, e que (a diferenza do [[Drama en verso e verso dramático|drama en verso]] e da [[poesía lírica]]) non están en forma de verso.<ref>Vgl. eingehender Thomas Althaus: ''Prosa.'' In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): ''Lexikon Literaturwissenschaft · Hundert Grundbegriffe.'' Philipp Reclam jun., Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S.&nbsp;275–278.</ref> == Orixe == Orixinalmente, o termo prosa empregábase para describir textos científicos escritos (por exemplo, en [[historiografía]], [[filosofía]] ou [[ciencias naturais]]), así como notas escritas, en contraposición á [[poesía]], que até o século XVIII estaba escrita predominantemente en verso e estaba destinada á recitación oral. Esta distinción deu forma á comprensión moderna da literatura ata o século XVIII, que incluía un sistema de valores que favorecía fundamentalmente o verso e consideraba que a prosa dentro deste sistema carecía de "poder formativo".<ref>Thomas Althaus: ''Prosa.'' In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): ''Lexikon Literaturwissenschaft. Hundert Grundbegriffe.'' Reclam, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S.&nbsp;275–278, hier S.&nbsp;275.</ref> Na [[Grecia antiga|literatura grega antiga]], calquera literatura chamábase [[poesía]]. Con todo, o concepto mesmo de arte na cultura grega estaba indisolublemente ligado ao [[ritmo]] e, por tanto, a maioría das obras literarias tiñan unha [[Poesía|forma poética]] . Máis tarde, o discurso organizado rítmicamente comezou a chamarse verso, en oposición ao discurso que non está asociado co ritmo. Os [[Roma antiga|antigos romanos]], os sucesores da cultura grega, comezaron a chamalo prosa. En [[Quintiliano]] atopou a expresión ''ōrātiō prōsa'', en [[Séneca]] - só ''prōsa'' para referirse á liberdade de expresión, repeticións non rítmicas. En [[Lingua latina|latín]] ''prōsa (ōrātiō)'' fórmase a partir do adxectivo ''prōsus'' "directo", "libre"; ''prōrsus'' o mesmo, en latín antigo ''prōvorsos'' "volveuse cara a adiante", "recto", participio do latín antigo. O verbo ''prōvortere'' "volverse cara a adiante" (lat. ''prōvertere ''). O termo ás veces contrastábase co nome do versículo, en latín ''versus'' ( ''prōrsā et vorsā'' "en prosa e poesía" por [[Apuleio]]). A pesar da aparente obviedade, non existe unha distinción clara entre os conceptos de "prosa" e "poesía". Hai obras que non teñen ritmo, con todo, divididas en liñas e relacionadas coa poesía, e viceversa, escritas en rima e con ritmo, están relacionadas coa prosa (ver [[prosa rítmica]]). ==Historia da prosa== Os primeiros autores de obras en prosa son indicados por [[Ferécides de Siros]]<ref>{{Cita web |url=http://philosophy.ru/edu/ref/chanyshev1.html |título=A. N. Chanyshev - Curso de Conferencias sobre Filosofía Antigua |data-acceso=09 de decembro de 2025 |data-arquivo=22 de xaneiro de 2013 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20130122195705/http://philosophy.ru/edu/ref/chanyshev1.html |url-morta=yes }}</ref> e os [[Escola de Mileto|miletianos]].<ref>[http://www.krugosvet.ru/enc/gumanitarnye_nauki/filosofiya/MILETSKAYA_SHKOLA.html Escuela Miletiana | Enciclopedia de la Glorieta]</ref> Antigamente nomeábase tamén a [[Cadmo de Mileto]]. Na Antiga Grecia, xunto á poesía existía a prosa de ficción: [[mito]], [[lenda]], [[fábula]], [[comedia]]. Estes xéneros non se consideraban poéticos, porque para os antigos gregos o mito era un fenómeno non artístico, senón [[relixión|relixioso]], a lenda -histórica-, o conto de fadas -doméstico-, a comedia considerábase demasiado realista. A prosa de non ficción incluía obras oratorias, políticas e, máis tarde, científicas. Así, no mundo antigo, [[Roma antiga |Antiga Roma]] e logo na [[Idade Media|Europa Medieval]], a prosa estaba nun segundo plano, constituíndo a literatura do cotián ou [[Publicidade|publicitaria]], en contraposición á poesía altamente artística. O [[Lingua latina|latín]] tivo unha grande influencia no desenvolvemento da prosa en moitos [[Lista de estados soberanos e territorios dependentes en Europa|países europeos]]. Especialmente importante foi o gran orador romano [[Cicerón]] (106–43 a. C.).<ref>"Literature", ''Encyclopædia Britannica''. online</ref> Foi a "lingua franca" entre os europeos alfabetizados ata tempos bastante recentes, e as grandes obras de [[René Descartes|Descartes]] (1596–1650), [[Francis Bacon (filósofo)|Francis Bacon]] (1561–1626), e [[Bento Spinoza|Baruch Spinoza]] (1632–1677) foron publicadas en latín. Entre os últimos libros importantes escritos principalmente en prosa latina estaban as obras de [[Emanuel Swedenborg|Swedenborg]] (m. 1772), [[Carl von Linné|Linnaeus]] (m. 1778), [[Leonhard Euler|Euler]] (m. 1783), [[Carl Friedrich Gauss|Gauss]] (m. 1855), e [[Isaac Newton]] (m. 1727). O latín utilizouse case universalmente en Italia até finais do século XIII, cando [[Dante Alighieri|Dante]] creou unha prosa vernácula na parte non métrica da súa famosa ''[[Vida nova]]'' (''Vita Nuova''), escrita ao redor de 1293.<ref name=EB1911>{{Cita EB1911|wstitle=Prose | volume= 22 |last= Gosse |first= Edmund William |author-link= Edmund William Gosse| páxinas = 450–455}}</ref> Os primeiros intentos coherentes de crear prosa alemá pertencen á época de [[Carlomagno]], e o primeiro exemplo que se adoita citar é o ''Strassburger Eidschwüre'' (''Xuramentos de Estrasburgo'') de 842. Con todo, a efectos literarios, a linguaxe métrica utilizouse exclusivamente durante o período "mittelhochdeutsch" ([[alto alemán medio]]), que durou até finais do século XIII.<ref name=EB1911/> Poderíase argumentar que a inexistencia dunha prosa alemá clara e concreta foi un dos principais desastres da civilización europea.<ref>{{cita libro | last=[[Kenneth Clark|Clark]] | first=Kenneth| title=Civilisation: A Personal View | ano=1969 | lugar=Londres | publisher=[[BBC]] and John Murray | page=220| oclc=879537495|via=repetición na [[Civilisation (serie de televisión)|serie de televisión do mesmo nome]].}}</ref> Cara ao ano 1200, os cronistas franceses que tiñan algo concreto que comunicar e carecían de dotes naturais para a poesía comezaron a abandonar a versificación.<ref name=EB1911/> A prosa francesa máis antiga foi traducida do latín, pero dise que [[Balduíno I de Constantinopla|Balduino VI]], falecido en 1205, encargou a varios [[escriba]]s que recompilasen en [[lingua vernácula]] unha historia do mundo.<ref name=EB1911/> O papel do latín foi substituído polo francés desde o século XVII até mediados do século XX, é dicir, até a adopción do inglés: Durante uns trescentos anos, a prosa francesa foi a forma en que a [[cultura de Europa|intelixencia europea]] deu forma e comunicou os seus pensamentos sobre [[historia]], [[diplomacia]], [[definición]], [[crítica]], [[relacións humanas]]... todo excepto [[metafísica]]. == Etimoloxía creativa == O termo orixinouse na expresión [[Lingua latina|latina]] ''prosa oratio'' "discurso directo" (sen os ornamentos do verso), onde ''prosa'' é o feminino de ''prosus'', antes prorsus "directo", do antigo latín ''provorsus'' "(moverse) adiante", de ''prol-'' "adiante" + ''vorsus'' "volto", participio pasado de ''vertere'' "volverse".<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=prose Online Etymology Dictionary]</ref> == Liturxia == Na historia da [[música]] [[liturxia|litúrxica]], no [[século VI]] o termo "prose" designa un cántico con versos alternados, e despois dunha codificación, no [[século XIV]] designa un [[himno]] [[latino]] cantado nas misas solemnes (como por exemplo o ''[[Días irae]]''). == Estrutura == A prosa contén unha estrutura métrica máis informal que o verso, que case sempre se atopa na poesía tradicional. A creación de poemas implica unha métrica ou rima, mentres que na prosa as [[Oración (gramática)|frases gramaticais]] completas constitúen [[parágrafo]]s e evitan o atractivo estético. Algunhas obras en prosa conteñen restos de estrutura métrica, e a versificación é unha mestura consciente dos dous formatos da literatura coñecida como "[[Poema en prosa|poesía en prosa]]". Do mesmo xeito, calquera obra en verso con algunhas restricións coñécese como "verso libre". A prosa presenta unha forma máis reflexiva da [[falar|fala ordinaria]], a miúdo conversacional . Neste punto, [[Samuel Taylor Coleridge]] dixo, en broma, que os poetas novatos deberían coñecer as "definicións de prosa e poesía, é dicir, prosa: palabras na súa mellor orde; poesía: as mellores palabras na súa mellor orde".<ref name="machaut">{{Cita web |url=http://machaut.uchicago.edu/websters |título=Webster's Unabridged Dictionary |ano=1913 |editor=University of Chicago reconstruction. |data-acceso=8 de decembro do 2025 |lingua=anglès |url-arquivo=https://archive.today/20120710101105/http://machaut.uchicago.edu/websters |data-arquivo=2012-07-10 }}</ref> Na obra de [[Molière]], ''[[Le bourgeois gentilhomme]]'', o señor Jourdain pediu que se escribise algo sen versos nin prosas, e o seu profesor de filosofía respondeu que «non hai outra maneira de expresarse que en prosa ou en versos», pola simple razón de que «todo o que non é prosa é verso, e todo o que non é verso é prosa».<ref name="gutenberg">{{Cita web|url=http://www.gutenberg.org/files/2992/2992-h/2992-h.htm |título=Le Bourgeois Gentilhomme |editorial=English translation accessible via Project Gutenberg |data-acceso=8 de decembro do 2025|lingua=anglès}}</ref> Así, en relación coa definición antes mencionada, pódese dicir que «o pensamento é a tradución de ideas sen adicións, xa que as ideas no cerebro non seguen ningunha composición métrica».<ref name="haque">{{Cita publicación periódica|apelido= Haque|nome=Md. Ziaul |url=http://ccsenet.org/journal/index.php/ijel/article/view/22598/14599|título=Translating Literary Prose: Problems and Solutions|editorial=International Journal of English Linguistics|volume= 2|número= 6|ano=2012|páxina= 98|data-acceso=8 de decembro do 2025|lingua=en}}</ref> == Xéneros literarios en prosa == Aínda que o concepto de [[Xénero literario|xénero]] define o contido dunha obra máis que a súa forma, a maioría dos xéneros gravitan cara á escritura poética (poemas, obras de teatro) ou a prosa. Con todo, esta división non debe tomarse ao pé da letra, xa que hai moitos exemplos nos que obras de diversos xéneros escribíronse con formas pouco habituais para eles. Algúns exemplos son as novelas e os relatos curtos dos poetas rusos escritos en forma de verso: "O Conde Nulin", "Unha casa en Kolomna", "[[Eugene Onegin]]", obras de [[Aleksandr Pushkin|Pushkin]], "O tesoureiro" e "Sashka" de [[Mikhail Lérmontov|Lérmontov]]. Ademais, hai xéneros que se escriben coa mesma frecuencia en prosa e en verso ([[conto de fadas]]). Os xéneros literarios tradicionalmente clasificados como prosa son a biografía, o manifesto, o ensaio, a novela, a parábola, o conto, a epopea etc. === Xéneros narrativos === Refírese a aqueles xéneros discursivos cunha extensión limitada. Pódese distinguir dúas series de narrativas. A narrativa da modernidade e a narrativa da posmodernidade. O que narra a historia denomínase Narrador, este xénero cumpre a función referencial da linguaxe. Este xénero caracterízase para ser unha narración de forma secuencial composto por personaxes dentro desta. Ten coherencia no que se está contando, ten en conta os tempos, nos que os personaxes actúan. Comunica as máis íntimas vivencias do home, que é subxectivo, os estados anímicos e os estados amorosos. O presente, pasado e futuro confúndense. ==== Biografía ==== A biografía (do [[lingua grega|grego]] βίος ''bíos'', que significa 'vida', e γραφεῖν ''graphein'', que significa 'escribir') é a historia da vida dunha persoa narrada en poucas palabras dende o seu nacemento até a súa morte, consignando os seus feitos conseguidos e os seus fracasos, así como todo o que de significativo poida interesar da mesma. Por iso adoita adoptar a forma dun relato expositivo, frecuentemente narrativo e en terceira persoa, da vida dun personaxe real dende que nace ata que morre ou até a actualidade. Na súa forma máis completa, sobre todo se se trata dun personaxe do pasado, explica tamén os seus actos de acordo co contexto social, cultural e político da época tentando reconstruír documentalmente o seu pensamento e figura. A biografía en forma escrita constitúe un subxénero literario da [[Historia]] que se divide á súa vez en varios subxéneros. As principais características son: * Relata os acontecementos máis importantes e interesantes da vida do personaxe. * Xeralmente, consigna datos exactos como nomes, datas e lugares. * Redáctase en terceira persoa. ==== Manifesto ==== Un ''[[manifesto]]'' é unha declaración programática en forma de prosa relacionada cos principios estéticos dun determinado [[movemento literario]], movemento, escola, grupo. O termo estendeuse no século XIX, é bastante amplo no seu significado, polo que é condicional e aplicable a toda unha gama de fenómenos literarios - desde declaracións detalladas até serios como [[Tratado (literatura)|tratados]], [[Artigo (xénero xornalístico)|artigos]] e prefacios. Nalgúns casos, os discursos estéticos dos escritores e críticos literarios teñen o carácter de manifestos literarios, cun impacto directo no proceso histórico e literario, aínda que algunhas declaracións en forma de manifesto resultan ser efémeras e de escaso impacto. Ás veces, os manifestos literarios e o contido real da escola literaria non coinciden. En xeral, os manifestos representan un ou outro resultado dunha vida social viva, reflectindo tanto as procuras estéticas como o proceso de formación da nova literatura.<ref>{{cita web|url=https://elbibliote.com/resources/Temas/html/1999.php|título=Los manifiestos|editorial=El Bibliote.com|lugar=M.; L.|ano=1925|páxina-web=elbibliote.com}}</ref> ==== Ensaio ==== [[Ficheiro:Montaigne-Dumonstier.jpg|miniatura|[[Michel de Montaigne|Michel Eyquem de Montaigne]] (1533-1592) (aquí nun retrato de [[Daniel Dumonstier]]), filósofo e escritor francés do [[Renacemento]], usou o termo [[Ensaios (Montaigne)|''Essais'' (''Ensaios'')]] para denominar os seus escritos, consciente da súa novidade estilística. Esta obra súa segue considerándose un modelo clásico do xénero.<ref>{{Cita web|apelido= Gómez-Martínez|nome= José Luis|título= Teoría del ensayo|ano= 1991|editorial= México.UNAM |url= http://www.ensayistas.org/critica/ensayo/gomez/ensayo1.htm|data-acceso=7 de decembro do 2025}}</ref>]] O ensaio é un xénero relativamente novo. As súas orixes pódense rastrexar dende épocas máis ou menos remotas. Só na [[Idade Contemporánea|idade contemporánea]] chegou a lograr unha posición central. Un [[ensaio (literatura)|ensaio]] é unha especie de pequena forma de literatura épica, que se diferenza da súa outra forma, o relato, na ausencia dun conflito único que se resolve rapidamente e no gran desenvolvemento dunha imaxe descritiva. Ambas as diferenzas dependen das peculiaridades da problemática do ensaio. Non toca tanto os problemas da formación do carácter dunha personalidade nos seus conflitos coa contorna social establecido, senón máis ben os problemas do estado civil e moral da "contorna". O ensaio pode referirse tanto á literatura como ao xornalismo.<ref>Ensayo // Gran diccionario enciclopédico / Cap. ed. AM Prokhorov . - 1.ª ed. - M .: Gran enciclopedia rusa , 1991. - ISBN 5-85270-160-2 .</ref><ref>Ensayo Diccionario de términos literarios bajo. ed. SPBelokurova. M., 2005</ref> É probable que no seu desenvolvemento e hexemonía, tivesen unha grande influencia o pensamento liberal e o [[xornalismo]]. ==== Historia ==== A historia é unha obra de prosa épica, próxima á novela, que tende a unha presentación coherente da trama, limitada por un mínimo de tramas argumentais. Representa un episodio separado da vida; diferénciase da novela na menor completitude e amplitude das imaxes da vida cotiá, os costumes.<ref>The Story // Pequeño diccionario enciclopédico de Brockhaus y Efron : en 4 volúmenes - San Petersburgo. , 1907-1909.</ref> Non ten un volume estable e ocupa un lugar intermedio entre unha novela, por unha banda, e un conto, por outro. Gravita cara a unha trama crónica que reproduce o curso natural da vida. Na antiga Rusia, "historia" significaba calquera historia prosaica, en contraposición a unha poética. O antigo significado do termo - "noticia dalgún evento" - indica que este xénero absorbeu historias orais, eventos que o narrador viu ou escoitou persoalmente. Unha fonte importante de "contos" rusos antigos son as crónicas ("[[Crónica de Néstor]] "e outros). Na literatura rusa antiga, chamábase "historia" a calquera historia sobre eventos reais ("A historia da invasión de Batu a Ryazan", "A historia da batalla de Kalka", " A historia de Peter e Fevronia " , etc.) , cuxa fiabilidade e significación real (valor dominante) non suscitou dúbidas entre os seus contemporáneos. A trama dun relato clásico, cuxas leis se plasmaron na literatura realista da segunda metade do século XIX, adoita centrarse na imaxe do protagonista, cuxa personalidade e destino revélanse nos poucos feitos nos que se atopa directamente involucrado. As subtramas na historia, a diferenza da novela, por regra xeral, están ausentes, o cronotopo narrativo concentrado nun estreito lapso de tempo e espazo. O número de personaxes da historia, en xeral, é menor que na novela, e a clara distinción entre os personaxes principais e secundarios da historia, que é característica da novela, adoita estar ausente ou esta distinción é insignificante para o desenvolvemento da acción. A trama dunha historia realista asóciase a miúdo co "pesar do día", co que o narrador observa na realidade social e o que percibe como unha realidade actual. Ás veces, o propio autor caracterizou a mesma obra en diferentes categorías de xénero. ==== Novela ==== {{Artigo principal|novela}} O tratamento da [[novela]] como xénero literario, só veu despois de [[1934]], cando [[Mikhail Mijailovish Bajtín]], diferenciou a novela da prosa novelesca e a poesía lírica. Os antecedentes desta discusión dos anteriores críticos, é que eles non atoparan na novela mesma maneira-estilística da poesía, e por tanto negar calquera significación artística, para só tratala como un documento. A partir dos anos vinte, expúxose estudar a prosa novelesca, e definila pola súa especificidade. De acordo con Bajtin, foi un erro dos críticos dos anos vinte, o de calcar as análises dos xéneros poéticos para ser un estudo monoestilístico. Rexeitando así á estilística o status de estudo da novela, por tanto, adoita reducirse ás destrezas individuais e do artista, ficando á parte as evidencias da fala das cidades, dos rexistros sociais, das xeracións e as épocas. ==== Conto ==== O conto é unha narración breve de feitos imaxinarios, protagonizada por un grupo reducido de personaxes e cun argumento sinxelo. Hai dous grandes tipos de contos: o conto popular e o conto literario. * O conto popular: é unha narración [[tradición|tradicional]] de transmisión oral. Preséntase en múltiples versións, que coinciden en estrutúraa pero discrepan nos detalles. Ten tres subtipos: os [[conto de fadas|contos de fadas]] ou contos marabillosos, os contos de animais e os contos de costumes. O [[mito]] e a [[lenda]] son tamén narracións tradicionais, pero adoitan considerar xéneros autónomos. ''[[As mil e unha noites]]'' é a escolma máis coñecida de contos populares orientais que se coñece. * O conto literario: é o conto concibido e transmitido mediante a [[escritura]]. O autor adoita ser coñecido. O texto, fixado por escrito, preséntase xeralmente nunha soa versión, sen o xogo de variantes característico do conto popular. Consérvase un corpus importante de contos do [[Antigo Exipto]], que constitúen a primeira mostra coñecida do xénero. ==== Parábola ==== Unha [[Parábola (literatura)|parábola]] é unha historia curta en verso ou prosa nunha [[Alegoría|forma alegórica]] e edificante. A realidade da parábola revélase fóra dos signos cronolóxicos e territoriais, sen especificar os nomes históricos específicos dos personaxes. A parábola inclúe necesariamente unha explicación da alegoría para que o lector poida comprender o significado da alegoría. A pesar da similitude cunha [[fábula]], a parábola afirma ser unha xeneralización humana xeral, ás veces sen prestar atención a cuestións particulares. Unha parábola é tamén un xénero épico: unha pequena obra narrativa de carácter edificante, que contén un ensino relixioso ou moral en forma alegórica (alegórica). A principal fonte de estruturas de parábolas na literatura europea é o [[Novo Testamento]]. No [[Antigo Testamento]] aínda non existe esa clara educación de xénero, que se adoita chamar parábola.<ref>Diccionario de términos literarios bajo. ed. S.P.Belokurova. M., 2005</ref> ==== Crónica ==== Unha crónica é unha obra [[Literatura|literaria]] que narra feitos históricos en orde cronolóxica en espazos de tempo e no transcurso dos cales son á súa vez situacións do momento. A palabra crónica vén do [[lingua latina|latín]] ''Chronica'', que á súa vez se deriva do [[lingua grega|grego]] χρονικὰ βιβλία ''khronikà biblía'', é dicir, ''libros que seguen a orde do tempo''. Nunha crónica os feitos nárranse segundo a orde temporal na que ocorreron, a miúdo por testemuñas presenciais ou contemporáneas, xa sexa en primeira ou en terceira persoa. Enténdese por crónica a historia detallada dun país, dunha localidade, dunha época ou dun home, ou dun acontecemento en xeral, escrita por unha testemuña ocular ou por un contemporáneo que rexistrou sen comentarios todos os detalles que viu, e engade todos os que lle foron transmitidos. Estes son por exemplo, as crónicas latinas de [[Flodoart]], cóengo de Reims, e de [[Guillem d'Naugis]] e as crónicas francesas de [[Froissart]] e de [[Monstrelet]]. De todos os países europeos quizais os máis ricos en '''crónicas''' sexan Francia, Italia e Inglaterra. Na crónica emprégase unha linguaxe sinxela, directa, moi persoal e admite unha linguaxe literaria con uso reiterativo de adxectivos para facer énfase nas descricións. Emprega verbos de acción e presenta referencias de espazo e tempo. A crónica que aporta certo distanciamento temporal denomínase escrito histórico. Por medio das crónicas pódense redactar escritos, tomando as opinións de varias persoas para saber se isto é certo ou non, como no libro ''Crónica dunha morte anunciada'' escrito por [[Gabriel García Márquez]]. As crónicas son tamén un [[xénero xornalístico]]. Clasifícanse como "amarelas" ou "brancas" segundo o seu contido. As "amarelas" teñen material máis subxectivo e xeralmente a voz autorizada é unha persoa ou cidadán común; as "brancas" empregan material máis obxectivo e a voz autorizada é, xeralmente, a autoridade, un profesional etc. ==== Xénero xornalístico ==== O xénero xornalístico defínese en función do papel que xoga o narrador ou emisor da mensaxe en relación á realidade observada. A noticia pertence ao xénero xornalístico de información por excelencia, e o artigo de opinión o máis aberto á subxectividade. Para algúns autores, son estratexias comunicativas que se organizan e fanse recoñecibles tanto polo emisor como polo destinatario. Os textos que pertencen ao xénero xornalístico informan a unha gran cantidade de lectores sobre sucesos de actualidade. Predominan, neles, a función referencial ou informativa a linguaxe e o estilo formal. Neste tipo de texto priviléxiase o feito. O xornalismo é un método de interpretación da realidade; para facer esta interpretación e transmitir ao público necesítanse unha serie de filtros, unhas fórmulas de redacción, que é o que denominamos xéneros xornalísticos. Algúns teóricos da comunicación definen os xéneros xornalísticos como formas de comunicación culturalmente establecidas e recoñecidas nunha sociedade, un sistema de regras ás cales se fai referencia para realizar os procesos comunicativos. Outros autores ven aos xéneros xornalísticos como categorías básicas que constrúen a realidade. Os xéneros xornalísticos diferéncianse entre si para recoller a complexidade do que pasa e expor os lectores. Hai gran variedade de clasificacións de xéneros xornalísticos. Estas varían segundo os diferentes autores e correntes. Segundo a tipoloxía anglosaxoa, baseada na frase "os feitos son sacros, as ideas ceibes", coñécense dous tipos de xéneros: os que dan a coñecer feitos: a [[noticia]], a [[reportaxe]] e a [[crónica]] e os que dan a coñecer ideas: principalmente a editorial e o artigo de opinión. Segundo as tipoloxías latinas distínguense catro grandes xéneros: [[información]], [[reportaxe]], [[crónica]] e artigo ou [[comentario]]. Outras clasificacións distinguen entre: * Xéneros informativos: fan unha interpretación contextual da información na que non aparece explicitamente a interpretación. * Xéneros interpretativos: aparece explícita a interpretación do xornalista. Outro criterio para clasificar os xéneros é o grao de subxectividade, segundo a maior ou menor ''presenza'' do xornalista no texto: * '' [[Noticia]]'': É o xénero xornalístico por excelencia e a base de todos os outros, nela infórmase co menor número de palabras posibles, daquilo fundamental dun feito ou situación. * ''[[Artigo xornalístico|Artigo]], [[comentario]] ou editorial'': a presenza do autor é total. O xornalista amosa as súas opinións dun xeito moi subxectiva, está a dar a súa visión particular sobre un feito. * ''[[Crónica]]'': enmarca o que pasou e interprétao, pero directamente sobre os feitos, non hai opinión. * ''[[Reportaxe]]'': É unha narración ampliada, exhaustiva e documentada dun suceso. Compleméntase coa fotografía para facer máis comprensible a mensaxe. Expón en detalle descricións de lugares, acontecementos, persoas e feitos. * ''Editorial'': É a expresión da opinión ou postura do diario ou xornal sobre un tema de interese social. Aparece sempre de maneira destacada nas primeiras páxinas. Caracterízase polo anonimato, aínda que son o director ou o consello de redacción os encargados de dar a súa opinión. == Liturxia da misa == Na [[liturxia]] da [[misa]], tras a [[aleluia]] ou o [[tracto]] "cantábase" unha secuencia denominada "prosa".<ref>Acepción 3.</ref> *''[[Prosa pro mortuis]]'' (''[[Dies irae]]''), [[Giovanni Legrenzi]]<ref>Robert Chase, [https://books.google.es/books?id=5WiPxNmi_LEC&pg=PA517&dq= ''Dies Irae: A Guide to Requiem Music''], pg. 517.</ref> == Prosa bíblica == {{cita|Consciente de que o epígrafe mesmo de "poesía" é un implante foráneo (grecorromano, concretamente) en solo sacro, [James Kugel]<ref>''The Idea of Biblical Poetry'', 1981.</ref> sostén que debemos pensar máis ben nunha continuidade estilística entre as estruturas máis estritamente paralelas, perceptibles no que chamamos "verso", e os paralelismos algo menos rigorosos do que convencionalmente denominamos "prosa bíblica". Isto paréceme un estraño escurecemento dunha distinción válida, porque na maioría das literaturas existen elementos de continuidade entre poesía e prosa... Os autores bíblicos... eran claramente conscientes da distinción entre ambos os tipos de escrito, pois a miúdo utilizaron introducións formais que marcaban a transición da prosa á poesía, como cando a profecía poética de [[Balaam]] é introducida coas palabras "e el entoou a súa [[troba]] [''masal''] e dixo...". Adele Berlin, nun útil estudo lingüístico do paralelismo bíblico,<ref>''The Dynamics of Biblical Parallelism'', 1985.</ref> refuta con agudeza o argumento de Kugel contra a existencia dunha poesía bíblica: "A poesía utiliza o paralelismo como o seu recurso constitutivo ou construtivo, mentres que a non poesía, aínda que contén paralelismos, non estrutura a súa mensaxe sobre un uso sistemático do paralelismo".|[[Robert Alter]]<ref>{{Cita libro|título=Los libros poéticos y sapienciales|autor=John Barton|url=https://books.google.es/books?id=GOkS8KS_9vIC&pg=PA261&lpg=#v=onepage&q&f=false|páxina= 261|lingua=es}}</ref>}} == Literatura grega == {{Artigo principal|Literatura grega}} A orixe da prosa provén da [[Xonia]] no [[século -VI|século VI a.C.]], primeiro por unha prosa narradora para describir lugares, [[costume]]s ou relatos, nunha lingua máis racionalista, diferente da [[lírica]]. Con todo, o seu maior desenvolvemento efectuaríase en [[Atenas]] durante os séculos [[Século -V|V]] e [[Século -IV|IV a.C]]<ref>{{Cita web |url=http://recursos.cnice.mec.es/latingriego/Palladium/griego/esg241ca7.php |título=Literatura griega en CNICE. |data-acceso=10 de decembro de 2025 |data-arquivo=25 de novembro de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20141125033814/http://recursos.cnice.mec.es/latingriego/Palladium/griego/esg241ca7.php |url-morta=yes }}</ref> Por primeira vez dispúxose dun instrumento lingüístico capaz de servir ao pensamento abstracto: o "estilo imperiódico" dos [[logógrafo]]s (literalmente, "os que escriben en prosa"). Os principais autores da [[Historiografía da Grecia Antiga|historiografía grega]] en prosa son: * [[Heródoto]], coa súa prosa narrativa inspirada na ''[[Ilíada]]''; * [[Tucídides]], coa súa prosa científica, narrando e argumentando feitos contemporáneos e tentando a imparcialidade; * [[Xenofonte de Atenas|Xenofonte]], coa súa obra ''[[Helénicas]]'', continuando a obra do anterior, aindaque escribe de forma parcial a favor dos [[esparta]]nos. == Literatura latina e cultura occidental == Na [[cultura romana]] a prosa non se ligou aos xéneros narrativos senón á [[oratoria]]. [[Cicerón|Marco Tulio Cicerón]] en ''[[De oratore]]'' distingue tres niveis de estilo: baixo, medio e elevado, e profunda os caracteres musicais da prosa establecendo regras relativas á disposición das partes da frase, o ritmo e sobre todo as cláusulas do período, dispondo a parte final segundo métricas análogas ás da poesía. A través de [[Quintiliano]] este modelo chega á [[Idade Media]] influíndo no ''[[ars dictandi]]'' de escolas ([[Escola monástica|escolas monásticas]], [[Escola catedralicia|escolas episcopais]], [[Escola palatina|escolas palatinas]], ''[[Studia generalia]]'') e [[chancelería]]s. No século XIII [[John de Garland]] describe e clasifica algúns tipos de estilo prosaico, e neste período elabórase unha prosa latina científica e filosófica, por encima do gusto do ''ornatus'', fai prevalecer o rigor dos esquemas lóxico-demostrativos ([[Escolástica (filosofía)|escolástica]]). O [[Renacemento]] propón unha gama máis ampla de xéneros en prosa: a poética do [[clasicismo]] presenta modelos a imitar nos diversos xéneros literarios. O investimento de tendencia no [[Barroco]] trae artificios espectaculares. Na [[Ilustración]] a prosa convértese nun instrumento importante para a divulgación e a polémica narrativa, filosófica, satírica, etc. No século XIX a distinción entre prosa e poesía profúndase, creando a distinción entre prosa de función teórico-narrativa e poesía de función lírica; a esta distinción refírese a comprensión do dominio da prosa no [[naturalismo]].<ref>''Tesauro del Nuovo soggettario'', BNCF, marzo 2013.</ref> === Literatura italiana === Conforme o [[Imperio Romano de Occidente]] desaparecía, o latín tradicional mantívose vivo grazas a escritores como [[Casiodoro]], [[Boecio]] e [[Símaco, papa|Símaco]]. As artes liberais floreceron en Rávena baixo [[Teodorico o Grande]], onde os reis godos rodearíanse con mestres de retórica e gramáticos. Algunhas escolas asentáronse en Italia, así como notables autores como [[Enodio de Pavía]] (un poeta pagán), [[Arator]], [[Venancio Fortunato]], [[Felix o Gramático]], [[Pedro de Pisa]] ou [[Paulino de Aquilea]]. Mentres os italianos que estaban interesados en [[teoloxía]] gravitaban cara a [[Francia]], aqueles que permaneceron estaban atraídos normalmente polo estudo do [[Dereito Romano]]. Isto promoveu a posterior creación de universidades medievais como as de [[Universidade de Bolonia|Bolonia]], [[Universidade de Padua|Padua]], [[Universidade de Vicenza|Vicenza]], [[Universidade de Nápoles|Nápoles]], [[Universidade de Salerno|Salerno]], [[Universidade de Módena|Módena]] e [[Universidade de Parma|Parma]], as cales á súa vez colaboraron na expansión da cultura e prepararon o camiño poEditado por N. Brodsky, A. Lavretsky, E. Lunin, V. Lvov-Rogachevsky, M. Rozanov, V. Ceshikhin-Vetrinskyr o cal se ía a desenvolver a nova literatura vernácula. A tradición clásica non chegou a desaparecer, e o agarimo do recordo de Roma, a preocupación pola política e a preferencia da práctica sobre a teoría combináronse para influír no desenvolvemento da literatura italiana. {{Véxase tamén|Marco Polo|Giovanni Boccaccio|Niccolò Machiavelli|Tommaso Campanella|Galileo Galilei|Carlo Goldoni|Alessandro Manzoni}} === Literatura española === A literatura española englóbase dentro da [[literatura en español]], na que se inclúen as literaturas en castelán e español de todos os [[países hispanofalantes]]. Doutra banda, tamén está englobada na [[literatura de España]], xunto coas demais literaturas das linguas faladas no país. "Os primeiros textos plenamente escritos en lingua vulgar autóctona datan de finais do século XI, en Cataluña, de finais do século XII, en Castela e Navarra, e da primeira metade do século XIII, en León, Galicia e Portugal, e, polo xeral, trátase de documentos non emanados da chancelería rexia. ... Se o primeiro testemuño do emprego do vernáculo na chancelería navarra é de 1169 ou 1171 -excluíndo os Foros de Estella e de Laguardia, o da chancelería castelá é de 1194."<ref>Inés Fernández-Ordóñez, [https://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/23_cl.pdf ''LA LENGUA DE LOS DOCUMENTOS DEL REY: DEL LATÍN A LAS LENGUAS VERNÁCULAS EN LAS CANCILLERÍAS REGIAS DE LA PENÍNSULA IBÉRICA''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111120083633/http://www.uam.es/personal_pdi/filoyletras/ifo/publicaciones/23_cl.pdf |date=20 de novembro de 2011 }}. (En [https://books.google.es/books?id=N1C8rKOCWpkC&pg=PA334&lpg= ''La construcción medieval de la memoria regia''], pg. 334)</ref> A chancilería de [[Fernando III de Castela|Fernando III o Santo]] estableceu a práctica de redactar os documentos en lingua vulgar (o castelán do século XIII).<ref>Herminia Provencio Garrigós y José Joaquín Martínez Egido, [http://www.cervantesvirtual.com/obra-visor/la-poca-alfons-y-los-inicios-de-la-prosa-castellana-0/html/00f4df88-82b2-11df-acc7-002185ce6064_2.html ''La época alfonsí y los inicios de la prosa castellana'']</ref> Só a partir do século XIII e nun sentido exclusivamente xeográfico é posible falar de '''literatura española''' escrita. Até este período, suponse a coexistencia dunha poesía de transmisión oral en [[Linguas románicas|lingua romance]], tanto [[lírica]] como [[épica]], xunto a uns usos escriturais cultos cuxa lingua de expresión e transmisión era o [[Lingua latina|latín]]. {{VT|Cronista|Sete Partidas|Juan Manuel|La Celestina|Ramon Llull||Joanot Martorell|Bartolomé de las Casas|Miguel de Cervantes|Baltasar Gracián|Benito Xerónimo Feijoo|Gaspar Melchor de Jovellanos|Mariano José de Larra|Benito Pérez Galdós}} ==== Uso en Berceo ==== O primeiro autor castelán de nome coñecido utiliza o termo "prosa" para denominar os seus propios versos: {{cita|De un confessor sancto quiero fer una prosa. Quiero fer una prosa en romanz paladino, en qual suele el pueblo fablar con so veçino|[[Gonzalo de Berceo]], ''Vida de Santo Domingo de Silos''}} "Antes do século VIII o termo ''prosa'' usábase xa para distinguir a poesía rítmica da poesía clásica cuantitativa."<ref>[[Ramón Menéndez Pidal]], ''Crónicas generales de España'' (Madrid, 1918), citado en [https://books.google.es/books?id=UG9MI5KIoKoC&pg=PA156&dq=], pg. 156, nota 1a.</ref> "As prosas non se dirixen aos ricos dos palacios, senón aos pobres das casuchas, máis ben."<ref>Juan B. Olarte, [http://www.bibliotecagonzalodeberceo.com/berceo/olarte/relecturadeberceo.htm ''Relectura de Gonzalo de Berceo'']</ref> === Literatura francesa === A lingua francesa é o resultado da fusión entre diversas [[linguas de oïl]], cuxa forma predominante foi progresivamente imposta desde a sede do poder institucional, a [[Illa de Francia]], que lle deu o seu nome. Ten unha amálgama de orixes entre os que destacan o [[Roma antiga|romano]], o [[Pobos xermánicos|xermánico]], os [[celtas]] e varias linguas rexionais. O idioma francés en por si, pódese considerar como unha forma moderna do [[latín vulgar]]. A literatura francesa nace no século IX, cos primeiros escritos en [[Linguas románicas|lingua romance]]. A súa importante produción ao longo dos séculos deu lugar á creación de novos movementos literarios e artísticos, cuxa poderosa influencia sobre outras literaturas faille ocupar unha preeminente posición na literatura universal. ==== Uso paródico en Molière ==== [[Ficheiro:BourgeoisGentilhomme1688.jpg|miniatura|''[[Le bourgeois gentilhomme]]'' é unha comedia-ballet con moitos actos en prosa, de [[Molière]] (1670)]] Molière pon en boca aos seus personaxes unha definición simplificada de "prosa" e "verso", cun cómico resultado: {{cita|...E son versos os que queredes escribirlle? JOURDAIN. -Non, non; nada de versos. FILÓSOFO. -Preferides a prosa? JOURDAIN. -Non. Non quero nin verso nin prosa. FILÓSOFO. -Pois unha cousa ou outra debe ser! JOURDAIN. -Por que? FILÓSOFO. -Pola sinxela razón, señor meu, de que non hai máis que dúas maneiras de expresarse: en prosa ou en verso. JOURDAIN. -Conque non hai máis que prosa ou verso? FILÓSOFO. -Nada máis. E todo o que non está en prosa está en verso; e todo o que non está en verso, está en prosa. JOURDAIN. -E cando un fala, en que fala? FILÓSOFO. -En prosa. JOURDAIN. -Como! Cando eu dígolle a Nicolasa: "Tráeme as zapatillas" ou "dáme o gorro de durmir", falo en prosa? FILÓSOFO. -Si, señor. JOURDAIN. -Por vida de Deus! Máis de corenta anos que falo en prosa sen sabelo! Non sei como pagarvos esta lección... (...) JOURDAIN. -Absolutamente... Falades as dúas como dúas bestas cuxa ignorancia produce ruborizo. Queredes que volo demostre? A ver: sabe algunha de vós que é o que está a dicir agora mesmo? MADAME JOURDAIN. -Claro! E sei que o que digo está moi ben dito, e que vos debésedes conducirvos doutro xeito. JOURDAIN. -Non me refiro a iso!... Pregúntovos que son as palabras que estades a pronunciar. MADAME JOURDAIN. -Palabras moito máis sensatas que a vosa conduta. JOURDAIN. -Repito que non falo diso. Eu pregunto: isto que falo convosco, o que estou a dicir agora mesmo, que é? MADAME JOURDAIN. -Un conto tártaro. JOURDAIN. -Non, non é un conto. O que ambos dicimos, o que platicamos neste instante. MADAME JOURDAIN. -Que? Acaba... JOURDAIN. -Como se chama? MADAME JOURDAIN. -Chámase... como cada un quéirao chamar! JOURDAIN. -Chámase prosa, ignorante! MADAME JOURDAIN. -Prosa? JOURDAIN. - Si, prosa. Todo o que é prosa non é verso, e todo o que non é verso, é prosa. Ea, aquí tes o que é estudar! ...|[[Molière]], ''[[Le Bourgeois gentilhomme]]'', Acto II, escena IV; e Acto III escena III.<ref>[https://docs.google.com/document/d/1SRrZiCAAAOwE2BtzCy2CA5BDBElTZ9uZ9ezvXrOQlPU/preview?pref=2&pli=1 Texto en español] [http://www.toutmoliere.net/acte-3,405365.html Texto en francés]. Indícase que a contradición da última intervención de Jourdain, que pode tomarse por un recurso cómico (versión de 1670: ''tout ce qui n'est point vers, n'est point prose'') modifícase na versión de 1682, que pasa a ser unha mera repetición do ensino do filósofo (''tout ce qui n'est point vers est prose'').</ref>}} {{VT|Xuramentos de Estrasburgo|Jean Froissart|Encyclopédie|Honoré de Balzac|Alexis de Tocqueville|Émile Zola}} === Literatura inglesa === {{AP|Literatura en lingua inglesa}} A literatura inglesa é toda aquela escrita en [[lingua inglesa]], independentemente da procedencia dos seus autores. Baixo esta denominación reúnense obras escritas en inglés antigo, inglés medieval, inglés moderno e inglés contemporáneo, así como aquelas escritas nas variedades dialectais que o idioma actual ten ao redor do mundo. {{VT|Geoffrey Chaucer|Jonathan Swift|David Hume|Adam Smith|Thomas Paine|Charles Dickens|Charles Darwin|John Ruskin}} === Literatura alemá === A literatura alemá ou (en alemán) comprende a literatura de textos orixinarios dos pobos xermanofalantes da [[Europa central]]. O seu desenvolvemento habendo xa transcendido as tan volubles fronteiras políticas, inclúe non soamente os escritos da actual [[reunificación alemá|Alemaña reunificada]] senón tamén os de [[Austria]] e [[Suíza]]. Na literatura alemá inclúense ademais traballos non poéticos ou sen esixencia literaria particular: isto é, traballos de [[historiografía]], de [[historia da literatura]], de [[ciencias sociais]], de [[filosofía]], etc. Tamén [[Diario persoal|diarios]] ou [[epístola]]s. {{cita|''Xa e aínda''.- A: A prosa alemá é moi nova aínda: [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]] pensa que nace con [[Christoph Martin Wieland|Wieland]]. B: Tan nova, e xa tan odiosa! C: Pero, até onde eu sei, xa o bispo [[Ulfilas]] escribiu prosa alemá; así que ten uns quince séculos. B: Tan vella, e aínda tan odiosa!<br/> ''Alemán de orixe''.- A prosa alemá que non toma de feito a súa forma dalgún modelo e debe terse, seguramente, por produto orixinal do gusto alemán podería ofrecer aos celosos apóstolos dunha futura cultura orixinal alemá un indicador de como lucirían, sen imitación de modelo algún, un traxe realmente alemán, unha camaradería alemá, un mobiliario alemán, un xantar alemán... Un que meditara longo tempo tales perspectivas exclamou ao fin arrepiado: "Pero por todos os ceos, vale, igual xa ''temos'' esa cultura orixinal: só que non é prato de gusto falar de ela!" |[[Friedrich Nietzsche]]<ref>[https://books.google.es/books?id=1g-n-nSvN5EC&pg=PA56&lpg= ''El paseante y su sombra''], pg. 56</ref>}} {{Véxase tamén|Martiño Lutero|Immanuel Kant|Irmáns Grimm|Alexander von Humboldt}} === Literatura rusa === {{Artigo principal|Literatura rusa}} Co termo literatura rusa alúdese non só á literatura de [[Rusia]], senón tamén á literatura escrita en [[Lingua rusa|ruso]] por membros doutras nacións que se independizaron da extinta [[Unión Soviética|Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas]] (URSS) ou por emigrados que foron acollidos nela. Coa [[Disolución da Unión Soviética]] varias culturas e países reclamaron a varios escritores exsoviéticos que, con todo, escribían en ruso. A literatura rusa caracterízase pola súa marcada profundidade con figuras claves para a literatura universal como [[Fiódor Dostoievski|Dostoievski]] ou [[Lev Tolstoi|Tolstoi]], e empezou, como todas, en forma de [[tradición oral]] sen cultivo escrito até a [[cristianización da Rus de Kíiv]] no [[989]] e, con esta, dun [[alfabeto]] axeitado para acollela. Os creadores de devandito alfabeto foron os misioneiros bizantinos [[Cirilo e Metodio]]; eles tomaron distintas [[Tipografía|grafías]] dos [[alfabeto]]s latino, grego e hebreo, e imaxinaron outras. Ao principio a linguaxe escrita ruso usou dous sistemas gráficos —os alfabetos [[alfabeto cirílico|cirílico]] e [[alfabeto glagolítico|glagolítico]]—; o glagolítico, supostamente inventado tamén por [[Cirilo e Metodio]], foi abandonado, e a literatura rusa tal como coñecémola actualmente escríbese e le en alfabeto cirílico, na súa modalidade denominada [[alfabeto cirílico ruso|alfabeto ruso]].<br /> Se a primeira metade do século XIX foi a idade de ouro da [[poesía rusa]], a segunda metade do século foi a idade de ouro da prosa rusa. {{Véxase tamén|Lev Tolstoi|Fiódor Dostoievski|Ivan Turgenev|Anton Chekhov}} == Literatura china == A literatura china ten unha historia que se remonta desde os máis antigos arquivos oficiais dinásticos conservados até as obras de ficción xurdidas durante a [[dinastía Ming]] para o entretemento das masas letradas da China. Calcúlase que até o [[século XVII]] producíronse na China máis textos escritos que no resto do mundo. A literatura chinesa influíu de forma extraordinaria na literatura de países próximos, especialmente o [[Xapón]] e [[Corea]]. Algunhas obras da literatura chinesa son moi populares e reedítanse constantemente en todo o mundo, por exemplo o ''[[Daodejing]]''. Durante séculos a literatura china foi non só unha reflexión sobre a sociedade e a vida, senón que tamén tivo un forte contido político. Moitos literatos eran altos funcionarios ou filósofos que estudaban e propuñan novas formas de goberno para a [[República Popular da China|China]]. == Notas == {{Listaref|30em}} ==Véxase tamén== ===Bibliografia=== * {{Cita libro|apelido=Arenas Cruz|nome= Maria Elena|título= Hacia una teoría general del ensayo. Construcción del texto ensayístico|ano=1997 |editorial=Ediciones de la Universidad de Castilla-La Mancha|lingua=es|isbn= 84-89492-78-6}} * {{Cita libro|apelido=Ayuso de Vicente|nome=María Victoria|apelido2=García Gallarín|nome2=Consuelo|ano=1990|título=Diccionario Akal de Términos Literarios|editorial=Akal|lugar=Madrid|lingua=es|isbn= 978-84-7600-533-0}} * {{Cita libro|apelido=Bajtín|nome=Mikhaïl Mikhaïlòvitx|capítulo=Épica y novela. Acerca de la metodología del análisis novelístco|título=Teoría y estética de la novela|ano=1989|editorial=Taurus|lugar=Madrid|lingua=es|isbn=84-306-2194-6|url=http://es.scribd.com/doc/111357149/Teoria-y-Estetica-de-La-Novela-Mijail-Bajtin-Libro-Completo|data-acceso=08 de decembro de 2025|data-arquivo=28 de marzo de 2014|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20140328103816/http://es.scribd.com/doc/111357149/Teoria-y-Estetica-de-La-Novela-Mijail-Bajtin-Libro-Completo|url-morta=yes}} * {{Cita libro|apelido=Balmori|nome=Fabian|título=Simbolismo e hibridacion: El imaginario poetico en los cuentos, fragmentos y poemas en prosa de Jose Lezama Lima|ano=2008|editorial=ProQuest /The Florida State University|lingua=castellà|isbn=978-05-4995-579-5|url=http://books.google.cat/books?id=cAAsqKzSPZkC&pg=PA39&dq=Definici%C3%B3n+de+prosa&hl=ca&sa=X&ei=_4KjUfPcDO3n7AbPhYCIBA&ved=0CDEQ6AEwADgK#v=onepage&q=Definici%C3%B3n%20de%20prosa&f=false}} * Patterson, William Morrison, [https://archive.org/stream/rhythmofproseexp00pattiala/rhythmofproseexp00pattiala_djvu.txt ''Rhythm of Prose''], Columbia University Press, 1917. * {{cita libro | url=https://books.google.com/books?id=Fjvh69UihCMC | título=Prose: Literary Terms and Concepts | editorial=The Rosen Publishing Group | autor=Kuiper, Kathleen | ano=2011 | isbn=978-1615304943}} * {{cita libro| url=https://books.google.com/books?id=CI31iJEmuYoC | título=Theory of Prose | editorial=Dalkey Archive Press | autor=Shklovsky, Viktor | ano=1991 | isbn=0916583643}} ===Outros artigos=== *[[Artigo científico]] *[[ensaio (literatura)|Ensaio]] *[[Poema en prosa]] *[[Publicación científica]] *[[Tese de doutoramento]] ===Ligazóns externas=== {{Commonscat}} {{Wiktionary}} *[http://literarydevices.net/prose Exemplos de prosa] {{en}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Literatura]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Lingua e literatura)]] j4ykogin01g4vtypbp3p0g56it4vh7k 0 168330 7351226 7327260 2026-04-08T08:26:10Z Estevoaei 1131 + referencia 7351226 wikitext text/x-wiki {{sen referencias}} {{Biografía}} '''Rodrigo Henríquez de Castro''', nado en [[1459]] e finado en [[1522]], foi un aristócrata destacado no [[reino de Galicia]]. ==Traxectoria== Casou coa súa curmá [[Tareixa Osorio]], filla de [[Álvaro Pérez Osorio]] (señor de Villalobos, II conde de Trastámara e I marqués de Astorga) e de [[Leonor Henríquez]], filla de [[Fadrique Henríquez]]. Entrou en guerra cos [[Reis Católicos]], que o asediaron no [[castelo de Ponferrada]]. O seu sepulcro estivo no panteón familiar do convento de Santo Antonio de Padua de [[Monforte de Lemos]].<ref>{{cita novas|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/monforte-de-lemos/2021/05/20/era-monasterio-panteon-condes-lemos/00031621526329688414935.htm|título=Así era el monasterio donde estaba el panteón de los condes de Lemos|autor=Luis Díaz|xornal=La Voz de Galicia|data=20 de maio de 2021|lingua=es}}</ref> ==Notas== {{listaref}} {{Personalidades de Galicia en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en 1459]] [[Categoría:Finados en 1522]] [[Categoría:Nobres de Galicia do século XV]] [[Categoría:Nobres de Galicia do século XVI]] ovj9fp3341ydfyten9d1v8er0yujg19 0 169136 7350981 7349264 2026-04-07T14:48:13Z Alfonso Márquez 1987 /* Aplicacións do díodo */ texto traducido desde a wiki .[[es:Diodo#Aplicaciones del diodo]] 7350981 wikitext text/x-wiki {{1000}} {{Concepto |pé=Imaxe dun díodo, onde se amosa o cristal semicondutor ''(obxecto negro á esquerda)''.}} [[Ficheiro:Dioden2.jpg|miniatura|200px|Varios díodos semicondutores. Abaixo: Unha [[ponte de díodos]]. En moitos díodos, unha banda branca ou negra identifica o [[cátodo]] (o terminal polo cal a [[corrente convencional]] flúe cando o díodo está conducindo.]] [[Ficheiro:Diode tube schematic.svg|miniatura|200px|Estrutura dun díodo de [[tubo de baleiro]]. O filamento pode estar sen protección ou, adoito (como se amosa aquí), incrustado e illado.]] En [[electrónica]], un '''díodo'''<ref>{{DRAG|díodo}}</ref> é un [[compoñente electrónico]] de dous terminais que permite a circulación da [[corrente eléctrica]] a través del nunha única dirección.<ref>{{Cita web |url=https://books.google.es/books?id=77sPBAAAQBAJ&pg=PT39&dq=Se+denominan+componentes+electr%C3%B3nicos&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjW5b6395DLAhXCvBQKHeofBI4Q6AEIJTAA#v=onepage&q=Se%20denominan%20componentes%20electr%C3%B3nicos&f=false |título=''Montaje de componentes y periféricos microinformáticos. IFCT0108,'' en Google libros |data-acceso=13 de marzo de 2016 |data-arquivo=12 de xullo de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170712062141/https://books.google.es/books?id=77sPBAAAQBAJ&pg=PT39&dq=Se+denominan+componentes+electr%C3%B3nicos&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwjW5b6395DLAhXCvBQKHeofBI4Q6AEIJTAA#v=onepage&q=Se%20denominan%20componentes%20electr%C3%B3nicos&f=false |url-morta=yes }}</ref> O termo adoita facer referencia a un '''díodo semicondutor''', o tipo máis común actualmente. Este é unha peza cristalina de material [[semicondutor]] conectada a dous terminais eléctricos.<ref>{{Cita web |url=http://www.element-14.com/community/docs/DOC-22519/l/physical-explanation--general-semiconductors |título=Physical Explanation - General Semiconductors |data-acceso=10 de xaneiro de 2011 |urlarquivo=http://arquivo.pt/wayback/20160516081650/http://www.element-14.com/community/docs/DOC-22519/l/physical-explanation--general-semiconductors |dataarquivo=16 de maio de 2016 |urlmorta=yes }}</ref> Un '''díodo de tubo de baleiro''' (pouco empregado actualmente agás nalgunhas tecnoloxías de alta potencia) é un [[tubo de baleiro]] con dous [[eléctrodo]]s: unha [[Circuíto impreso|placa]] e un [[cátodo]]. A función máis común dun díodo é permitirlle á corrente eléctrica pasar nunha dirección (coñecida coma o sentido ''directo'') mentres bloquea a corrente na dirección oposta (a dirección ''inversa''). Polo tanto, o díodo pódese ver coma unha versión electrónica dunha [[válvula sen retorno]]. Este comportamento unidireccional coñécese coma [[rectificación (electricidade)|rectificación]], e úsase para converter [[corrente alterna]] en [[corrente continua]], e para extraer a [[modulación]] dos sinais de radio nos receptores de radio. Porén, os díodos poden ter un comportamento máis complexo do que esta simple acción interruptora, debido ás súas complexas características eléctricas [[non-lineal|non-lineais]], que poden ser modificadas variando a construción da súa [[unión P-N]]. Estas explótanse en díodos de propósitos especiais que levan a cabo moitas funcións diferentes. Por exemplo, empréganse díodos especializados para regular a voltaxe ([[díodo Zener]]), para axustar electronicamente os receptores de radio e TV ([[díodo varactor]]), para xerar [[oscilación]]s de [[radiofrecuencia]] ([[díodo túnel]]) e para producir luz ([[díodo LED]]). Os díodos túnel teñen [[resistencia negativa]], o que os fai útiles nalgúns tipos de circuítos. Os díodos foron os primeiros [[Dispositivo semicondutor|dispositivos electrónicos semicondutores]]. O descubrimento das capacidades rectificadoras dos cristais foi levado a cabo polo físico alemán [[Ferdinand Braun]] en 1874. Os primeiros díodos semicondutores, chamados [[díodo de bigotes de gato|díodos de bigotes de gatos]], desenvolvidos arredor de 1906, fixéronse de cristais minerais tales coma a [[galena]]. Hoxe, case tódolos díodos están feitos de [[silicio]], mais ás veces empréganse outros [[semicondutor]]es coma o [[xermanio]].<ref>{{Cita web |url=http://www.element-14.com/community/docs/DOC-22518/l/the-constituents-of-semiconductor-components |título=The Constituents of Semiconductor Components |data-acceso=10 de xaneiro de 2011 |urlarquivo=http://arquivo.pt/wayback/20160516081702/http://www.element-14.com/community/docs/DOC-22518/l/the-constituents-of-semiconductor-components |dataarquivo=16 de maio de 2016 |urlmorta=yes }}</ref> ==Funcións principais== A función máis común dun díodo é permitir o paso dunha corrente eléctrica nunha dirección (chamada dirección ''directa'' do díodo), mentres que a bloquea na dirección oposta (a dirección ''inversa''). Polo tanto, o díodo pode verse como unha versión electrónica dunha [[válvula de retención]]. Este comportamento unidireccional denomínase [[Rectificador|rectificación]] e utilízase para converter a [[corrente alterna]] (CA) en [[corrente continua]] (CC). Como rectificadores, os díodos poden utilizarse para tarefas como a extracción de [[Modulación (telecomunicación)|modulación]] de [[Ondas de radio|sinais de radio]] en [[Receptor de radio|receptores de radio]]. Con todo, os díodos poden ter un comportamento máis complicado que esta simple acción de aceso e apagado, debido ás súas características de corrente-tensión [[circuíto lineal|non lineal]].<ref name="Turner">{{cita libro | last1 = Turner | first1 = L. W. | title = Electronics Engineer's Reference Book, 4th Ed. | publisher = Butterworth-Heinemann | date = 2015 | pages = 8.14–8.22 | url = https://books.google.com/books?id=2N0gBQAAQBAJ&pg=PA14 | isbn = 978-1483161273 }}</ref> Por exemplo, a caída de tensión en dirección directa dun díodo varía moi pouco coa corrente, e máis en función da temperatura; este efecto pode utilizarse como [[#Medidas de temperatura|sensor de temperatura]] ou como [[referencia de tensión]]. E a súa alta resistencia á corrente que flúe en sentido inverso cae repentinamente a unha baixa resistencia cando a tensión inversa a través do díodo alcanza un valor chamado [[tensión de ruptura]]. Os díodos semicondutores na dirección de avance tamén necesitan superar unha ''voltaxe limiar'' antes de poder conducir electricidade. A [[característica corrente-tensión]] dun díodo semicondutor pode adaptarse seleccionando os [[materiais semicondutores]] e as [[Dopaje (semiconductores)|impurezas dopantes]] introducidas nos materiais durante a fabricación.<ref name="Turner" /> Estas técnicas utilízanse para crear díodos especiais que desempeñan moitas funcións distintas.<ref name="Turner" /> Por exemplo, os díodos utilízanse para regular a tensión ([[diodo Zener]]s), para protexer circuítos de sobretensións ([[diodo de avalancha]]s), para sintonizar electronicamente receptores de radio e televisión ([[Diodo Varicap]]), para xerar [[radiofrecuencia]] [[oscilación]]s ([[díodo túnel]], [[díodo Gunn]], [[diodo IMPATT]]s) e para producir luz ([[díodo emisor de luz]]). ([[díodo túnel]], [[díodo Gunn]], [[díodo IMPATT]]) e para producir luz ([[díodo emisor de luz]). Os díodos de túnel, Gunn e IMPATT presentan [[resistencia negativa]], o que resulta útil en [[microondas]] e circuítos de conmutación. Os díodos, tanto sen carga como semicondutores, poden utilizarse como [[Xerador de ruído#Shot noise generator|xeradores de ruído de disparo]]. == Etimoloxía == Aínda que todos os díodos rectifican, "rectificador" adoita aplicarse aos díodos utilizados para a alimentación eléctrica, para diferencialos dos díodos destinados a circuítos de pequeno sinal. Na época da súa invención, os dispositivos de condución asimétrica coñecíanse como [[rectificador]]es. En 1919, o ano en que se inventaron os [[tetrodo]]s, [[William Henry Eccles]] acuñou o termo ''diodo'' a partir das [[raíces gregas e latinas|raíces gregas]] ''dei'' (de ''δί''), que significa 'dúas', e ''ode'' (de ''οδός''), que significa 'camiño'. Con todo, a palabra ''diodo'' xa se utilizaba, do mesmo xeito que ''[[triodo]], [[tetrodo]], [[pentodo]], [[hexodo]]''', como termos de [[[telegrafía]] múltiple.<ref>{{cita web| url = https://books.google.com/books?id=ifA2AQAAMAAJ&pg=PA252| title = W. H. Preece, "Multiplex Telegraphy", ''The Telegraphic Journal and Electrical Review'', Vol. XIX, September 10, 1886, p. 252| year = 1886}}</ref> Aínda que todos os díodos ''rectifican'', ''"rectificador''' adoita aplicarse aos díodos utilizados para [[fonte de alimentación|alimentación eléctrica]], para diferencialos dos díodos destinados a circuítos de pouca [[sinal]]. == Historia == Aínda que o díodo semicondutor de estado sólido popularizouse antes do díodo termoiónico, ambos se desenvolveron ao mesmo tempo. En [[1873]] [[Frederick Guthrie]] descubriu o principio de operación dos díodos [[emisión termoiónica|térmicos]]. Guhtrie descubriu que un [[electroscopio]] cargado positivamente podía descargarse ao achegarse unha peza de metal quente, sen necesidade de que este o tocase. Non sucedía o mesmo cun electroscopio cargado negativamente, reflectindo isto que o fluxo de corrente era posible soamente nunha dirección. Independentemente, o [[13 de febreiro]] de [[1880]] [[Thomas Alva Edison|Thomas Edison]] redescobre o principio. Á súa vez, Edison investigaba por que os filamentos de carbón das lámpada se queimaban ao final do terminal positivo. El construíra unha lámpada cun filamento adicional e unha cunha lámina metálica dentro da lámpada, electricamente illada do filamento. Cando usou este dispositivo, confirmou que unha corrente fluía do filamento incandescente a través do baleiro á lámina metálica, pero isto só sucedía cando a lámina estaba conectada positivamente. [[Thomas Alva Edison|Edison]] deseñou un circuíto que substitúe a [[Lámpada incandescente|lámpada]] por un resistor cun voltímetro de [[corrente continua]], e obtivo unha patente para este invento en 1884. Aparentemente non tiña uso práctico para esa época. Polo cal, a patente era probablemente para precaución, no caso de que alguén atopase un uso ao chamado [[efecto Edison]]. Aproximadamente 20 anos despois, [[John Ambrose Fleming]] (científico asesor de [[Marconi Company]] e antigo empregado de Edison) deuse conta que o efecto Edison podería usarse como un radio detector de precisión. Fleming patentou o primeiro díodo termoiónico en Gran Bretaña o 16 de novembro de 1904. En 1874 o científico alemán [[Karl Ferdinand Braun]] descubriu a natureza de conducir por unha soa dirección dos cristais semicondutores. Braun patentou o rectificador de cristal en 1899. Os [[rectificador]]es de [[Óxido de cobre (I)|óxido de cobre]] e [[selenio]] foron desenvolvidos para aplicacións de alta potencia na década de 1930. O científico indio [[Jagdish Chandra Bose]] foi o primeiro en usar un cristal semicondutor para detectar ondas de radio en 1894. O [[detector de bigotes de gato|detector de cristal semicondutor]] foi desenvolvido nun dispositivo práctico para a recepción de sinais sen fíos por [[Greenleaf Whittier Pickard]], quen inventou un detector de cristal de [[silicio]] en 1903 e recibiu unha patente diso o 20 de novembro de 1906. Outros experimentos probaron con gran variedade de substancias, das cales usouse amplamente o mineral [[galena]]. Outras substancias ofreceron un rendemento lixeiramente maior, pero o galena foi o que máis se usou porque tiña a vantaxe de ser barato e fácil de obter. Ao principio da era da radio, o detector de cristal semicondutor consistía dun cable axustable (o moi nomeado bigote de gato) o cal podíase mover manualmente a través do cristal para así obter un sinal óptima. Este dispositivo problemático foi rapidamente superado polos díodos termoiónicos, aínda que o detector de cristal semicondutor volveu usarse frecuentemente coa chegada dos económicos díodos de xermanio na década de 1950. Na época da súa invención, estes dispositivos foron coñecidos como rectificadores. En 1919, [[William Henry Eccles]] acuñou o termo díodo do grego ''dia'', que significa separado, e ''ode'' (de ὅδος), que significa camiño. == Díodos termoiónicos e de estado gasoso == [[Ficheiro:Vacuum_diode.svg|miniatura|150px|Símbolo dun díodo sen carga ou gasoso. De arriba a abaixo, os seus compoñentes son, o [[ánodo]], o [[cátodo]], e o [[filamento]].]] [[Ficheiro:2-50A 2 (2).JPG|miniatura|120px|Díodo sen carga de alta potencia utilizado en equipos de radio como [[rectificador]].]] Un díodo termoiónico é un dispositivo [[válvula termoiónica|termoiónico]] (tamén coñecida como tubo sen carga) formado por unha envoltura metálica ou de vidro selada e evacuada que contén dous [[eléctrodo]]s: un [[cátodo]] e unha [[Placa (válvula termoiónica)|placa]]. O cátodo quéntase "indirectamente" ou "directamente". Se se emprega quecemento indirecto, inclúese un quentador na envoltura. Os primeiros modelos eran moi parecidos á [[lámpada incandescente]]. En funcionamento, o cátodo quéntase a [[roxo vivo]], ao redor de 800-1000&nbsp;°C. Un cátodo quentado directamente está feito de arame de [[volframio]] e é quentado por unha corrente que pasa a través del desde unha fonte de tensión externa. Un cátodo quentado indirectamente é quentado pola radiación infravermella dun quentador próximo que está formado por arame de [[nicromo]] e alimentado con corrente proporcionada por unha fonte de tensión externa. [[Ficheiro:5U4GB.agr.jpg|miniatura|120px|esquerda|Un tubo sen carga que contén dous díodos de potencia]] A temperatura de funcionamento do cátodo fai que este libere [[electrón]]s ao baleiro, proceso denominado [[emisión termoiónica]]. O cátodo está recuberto de óxidos de metais alcalinotérreos , como óxidos de bario e estroncio O cátodo está recuberto de [[óxido]]s de [[Alcalinotérreo|metais alcalinotérreos]], como [[óxido]]s de [[bario]] e [[estroncio]]. Estes teñen unha [[función de traballo]] baixa, o que significa que emiten electróns máis facilmente que o cátodo sen recubrimento. A placa, ao non quentarse, non emite electróns, pero pode absorbelos. A tensión alterna a rectificar aplícase entre o cátodo e a placa. Cando a tensión da placa é positiva con respecto ao cátodo, a placa [[Electrostática|electrostaticamente]] atrae os electróns do cátodo, polo que unha corrente de electróns flúe a través do tubo desde o cátodo á placa. Cando a voltaxe da placa é negativa con respecto ao cátodo, a placa non emite electróns, polo que non pode pasar corrente da placa ao cátodo. Na maior parte do século {{Versaleta|xx}}, os díodos de válvula termoiónica usáronse en aplicacións de sinais análogos, rectificadores e potencia. Actualmente, os díodos de válvula soamente se usan en aplicacións exclusivas como rectificadores en guitarras eléctricas, amplificadores de son, así como equipo especializado de alta tensión. ==Díodos semicondutores== [[Ficheiro:EFD108_Point_Contact_Germanium_Diode.jpg|miniatura|upright|Primeiro plano dun díodo de contacto puntual de xermanio EFD108 nun envase de vidro DO7, que mostra o afiado arame metálico (''bigote de gato'') que forma a unión semicondutora.]] [[Ficheiro:Diodo pn - zona de carga espacial.png|miniatura|dereita|Formación da rexión de esgotamento, na gráfica ''z.c.e.'']] Un díodo semicondutor moderno está feito de cristal semicondutor coma o silicio con impurezas nel para crear unha rexión que conteña portadores de carga negativa (electróns), chamada semicondutor de tipo n, e unha rexión no outro lado que conteña portadores de carga positiva (ocos), chamada semicondutor tipo p. Os terminais do díodo únense a cada rexión. O límite dentro do cristal destas dúas rexións, chamado unha [[unión PN]], é onde a importancia do díodo toma o seu lugar. O cristal conduce unha corrente de electróns ao lado n (chamado cátodo), pero non na dirección oposta; é dicir, cando unha corrente convencional flúe do ánodo ao cátodo (oposto ao fluxo dos electróns). Ao unir ambos os cristais, maniféstase unha difusión de [[electrón]]s do cristal n ao p (J<sub>e</sub>). Ao establecerse unha corrente de difusión, aparecen cargas fixas nunha zona a ambos os dous lados da unión, zona que recibe o nome de '''rexión de esgotamento'''. A medida que progresa o proceso de difusión, a rexión de esgotamento vai incrementando a súa anchura profundando nos cristais a ambos os dous lados da unión. Con todo, a acumulación de ións positivos na zona n e de ións negativos na zona p, crea un campo eléctrico (E) que actuará sobre os electróns libres da zona n cunha determinada '''forza de desprazamento''', que se opoñerá á corrente de electróns e terminará deténdoos. Este campo eléctrico é equivalente a dicir que aparece unha diferenza de tensión entre as zonas p e n. Esta diferenza de potencial (V<sub>D</sub>) é de 0,7&nbsp;[[Voltio|V]] no caso do [[silicio]] e 0,3&nbsp;V para os cristais de [[xermanio]].{{cómpre referencia}} A anchura da rexión de esgotamento unha vez alcanzado o equilibrio, adoita ser da orde de 0,5 [[micrómetro]]s pero cando un dos cristais está moito máis dopado que o outro, a zona de carga espacial é moito maior. Cando se somete ao díodo a unha diferenza de tensión externa, dise que o díodo está polarizado, podendo ser a polarización '''directa''' ou '''inversa'''. === Polarización directa dun díodo === [[Ficheiro:Diodo pn- Polarización directa.PNG|miniatura|200px|Polarización directa do díodo pn]] Neste caso, a batería diminúe a barreira potencial da zona de carga espacial, permitindo o fluxo de electróns a través da unión; É dicir, o díodo polarizado conduce directamente a electricidade. Para que un díodo poida ser polarizado directamente, o polo positivo da batería debe estar conectado ao ánodo do díodo e ao polo negativo ao cátodo. Nestas condicións podemos observar que: * O polo negativo da batería repele os electróns libres do cristal n, cos que estes electróns están dirixidos cara á unión p-n. * O polo positivo da batería atrae os electróns de valencia do cristal p, isto equivale a dicir que empuxa os furados cara á unión p-n. * Cando a diferenza de potencial entre os terminais da batería é maior que a posible diferenza na área de carga espacial, os electróns libres do cristal n, adquiren enerxía suficiente para saltar nos orificios do cristal p, que previamente cambiaron cara á unión pn. * Unha vez que un electrón libre da zona n salta á zona p pola zona de carga espacial, cae nun dos múltiples buracos da zona p converténdose nun electrón de valencia. Unha vez que isto ocorre, o electrón é atraído polo polo positivo da batería e desprazase de átomo a átomo ata que alcanza o extremo do cristal p, desde o que entra no fío condutor e alcanza a batería. Deste xeito, coa batería que proporciona electróns libres á zona n e atraendo electróns de valencia da zona p, a corrente eléctrica constante aparece ao final a través do díodo. === Polarización inversa dun díodo === [[Ficheiro:Diodo pn- Polarización inversa.png|miniatura|200px|Polarización inversa do díodo pn.]] Neste caso, o polo negativo da [[batería (electricidade)|batería]] conéctase á zona p e o polo positivo á zona n, o que fai aumentar a zona de carga espacial, e a tensión na devandita zona ata que se alcanza o valor da tensión da batería, tal e como se explica a continuación: * O polo positivo da batería atrae os [[electrón]]s libres da zona n, os cales saen do cristal n e introdúcense no condutor dentro do cal se desprazan ata chegar á batería. A medida que os electróns libres abandonan a zona n, os átomos pentavalentes que antes eran neutros, ao verse desprendidos do seu electrón no orbital de condución, adquiren estabilidade (8 electróns na capa de valencia, ver [[semicondutor]] e [[átomo]]) e unha carga eléctrica neta de +1, co que se converten en ións positivos. * O polo negativo da batería cede electróns libres aos átomos trivalentes da zona p. Lembremos que estes átomos só teñen 3 electróns de valencia, co que unha vez que formaron as ligazóns covalentes cos átomos de silicio, teñen soamente 7 electróns de valencia, sendo o electrón que falta o denominado ''oco''. O caso é que cando os electróns libres cedidos pola batería entran na zona p, caen dentro destes ocos co que os átomos trivalentes adquiren estabilidade (8 electróns na súa orbital de valencia) e unha carga eléctrica neta de -1, converténdose así en ións negativos. * Este proceso repítese unha e outra vez ata que a zona de carga espacial adquire o mesmo [[potencial eléctrico]] que a batería. Nesta situación, o díodo non debería conducir a corrente; con todo, debido o efecto da [[temperatura]] formaranse pares electrón-oco (ver [[semicondutor]]) a ambos os dous lados da unión producindo unha pequena corrente (da orde de 1&nbsp;μ[[Ampere|A]]) denominada '''corrente inversa de saturación'''. Ademais, existe tamén unha denominada '''corrente superficial de fugas''' a cal, como o seu propio nome indica, conduce unha pequena corrente pola superficie do díodo; xa que na superficie, os átomos de silicio non están rodeados de suficientes átomos para realizar os catro enlaces covalentes necesarios para obter estabilidade. Isto fai que os átomos da superficie do díodo, tanto da zona n como da p, teñan ocos no seu orbital de valencia co que os electróns circulan sen dificultade a través deles. Con todo, do mesmo xeito que a corrente inversa de saturación, a corrente superficial de fuga é usualmente desprezable === Curva característica do díodo === [[Ficheiro:Diodo - curva característica (Sockley).png|miniatura|upright|Curva característica do díodo.]] * '''Tensión limiar, de cóbado''' ou '''de partida''' (V<sub>γ </sub>).<br />A tensión limiar (tamén chamada barreira de potencial) de polarización directa coincide en valor coa tensión da zona de carga espacial do díodo non polarizado. Ao polarizar directamente o díodo, a barreira de potencial inicial vaise reducindo, incrementando a corrente lixeiramente, ao redor do 1&nbsp;% da nominal. Con todo, cando a tensión externa supera a tensión limiar, a barreira de potencial desaparece, de forma que para pequenos incrementos de tensión prodúcense grandes variacións da intensidade de corrente. * '''Corrente máxima''' (I<sub>max </sub>).<br /> É a intensidade de corrente máxima que pode conducir o díodo sen fundirse polo [[efecto Joule]]. Dado que é función da cantidade de calor que pode disipar o díodo, depende sobre todo do deseño do mesmo. * '''Corrente inversa de saturación''' (I<sub>s </sub>).<br />É a pequena corrente que se establece ao polarizar inversamente o díodo pola formación de pares electrón-oco debido á temperatura, admitíndose que se duplica por cada incremento de 10&nbsp;°C na temperatura. * '''Corrente superficial de fugas'''.<br />É a pequena corrente que circula pola superficie do díodo (ver polarización inversa), esta corrente é función da tensión aplicada ao díodo, co que ao aumentar a tensión, aumenta a corrente superficial de fugas. * '''Tensión de ruptura''' (V<sub>r </sub>).<br />É a tensión inversa máxima que o díodo pode soportar antes de darse o efecto avalancha. Teoricamente, ao polarizar inversamente o díodo, leste conducirá a corrente inversa de saturación; na realidade, a partir dun determinado valor da tensión, no díodo ''normal'' ou de ''unión abrupta'' a ruptura débese para o efecto avalancha; con todo hai outro tipo de díodos, como os Zener, nos que a ruptura pode deberse a dous efectos: * '''Efecto avalancha''' (díodos pouco dopados). En polarización inversa xéranse pares electrón-oco que provocan a corrente inversa de saturación; se a tensión inversa é elevada os electróns aceléranse incrementando a súa enerxía cinética de forma que ao chocar con electróns de valencia poden provocar o seu salto á banda de condución. Estes electróns liberados, á súa vez, aceléranse por efecto da tensión, chocando con máis electróns de valencia e liberándoos á súa vez. O resultado é unha ''avalancha'' de electróns que provoca unha corrente grande. Este fenómeno prodúcese para valores da tensión superiores a 6&nbsp;V. * '''Efecto Zener''' (díodos moi dopados). Canto máis dopado está o material, menor é a anchura da zona de carga. Posto que o campo eléctrico E pode expresarse como cociente da tensión V entre distánciaa d; cando o díodo estea moi dopado, e por tanto d sexa pequeno, o campo eléctrico será grande, da orde de 3·10<sup>5</sup>&nbsp;V/cm. Nestas condicións, o propio campo pode ser capaz de arrincar electróns de valencia incrementándose a corrente. Este efecto prodúcese para tensións de 4 V ou menores. Para tensións inversas entre 4 e 6 V a ruptura destes díodos especiais, como os Zener, pódese producir por ambos os efectos. === Modelos matemáticos === O modelo matemático máis empregado é o de '''Shockley''' (en honra a [[William Bradford Shockley]]) que permite aproximar o comportamento do díodo na maioría das aplicacións. A ecuación que relaciona a [[intensidade de corrente eléctrica|intensidade de corrente]] e a [[Tensión eléctrica|diferenza de potencial]] é: <center><math>I=I_\mathrm{S} \left( e^{V_\mathrm{D}/(n V_\mathrm{T})}-1 \right),\,</math></center> Onde: * ''I'' é a intensidade da corrente que atravesa o díodo * ''V<sub>D</sub>'' é a diferenza de tensión entre os seus extremos. * ''I<sub>S</sub>'' é a corrente de saturación (aproximadamente <math>10^{-12} A</math>) * ''n'' é o coeficiente de emisión, dependente do proceso de fabricación do díodo e que adoita adoptar valores entre 1 (para o [[xermanio]]) e da orde de 2 (para o [[silicio]]). A voltaxe térmica ''V<sub>T</sub>'' é aproximadamente 25.85&nbsp;mV en 300&nbsp;K, unha temperatura próxima á temperatura ambiente, moi usada nos programas de simulación de circuítos. Para cada temperatura existe unha constante coñecida definida por: :<math>V_\mathrm{T} = \frac{k T}{q} \, </math> Onde k é a [[constante de Boltzmann]], ''T'' é a temperatura absoluta da unión pn, e ''q'' é a magnitude da carga dun [[electrón]] (a [[carga eléctrica#Carga eléctrica elemental|carga elemental]]). A ''ecuación de díodo ideal de Shockley'' ou a ''lei de díodo'' derívase de asumir que só os procesos que lle dan corrente ao díodo son polo fluxo (debido ao campo eléctrico), difusión, e a recombinación térmica. Tamén asume que a corrente de recombinación na rexión de esgotamento é insignificante. Isto significa que a ecuación de Shockley non ten en conta os procesos relacionados coa rexión de ruptura e indución por fotóns. Adicionalmente, non describe a estabilización da curva I-V en polarización activa debido á resistencia interna. Baixo voltaxes negativas, a exponencial na ecuación do díodo é insignificante. e a corrente é unha constante negativa do valor de I<sub>s</sub>. A rexión de ruptura non está modelada na ecuación de díodo de Shockley. Para voltaxes grandes, na rexión de polarización directa, pódese eliminar o 1 da ecuación, quedando como resultado: :<math>I=I_\mathrm{S} e^{V_\mathrm{D}/(n V_\mathrm{T})}</math> Con obxecto de evitar o uso de exponenciais, en ocasións empréganse modelos aínda máis simples, que modelan as zonas de funcionamento do díodo por tramos rectos; son os chamados '''modelos de continua''' ou de '''Ram-sinal'''. O máis simple de todos é o ''díodo ideal''. == Tipos de díodos semicondutores == [[Ficheiro:Dioden2.jpg|miniatura|upright|Varios díodos semiconductores, abaixo: unha [[rectificador|ponte rectificadora]]. Na maioría dos díodos, o terminal [[cátodo]] indícase pintando unha franxa branca ou negra.]] Existen varios tipos de díodos, que poden diferir no seu aspecto físico, impurezas, uso de eléctrodos, que teñen características eléctricas particulares usados para unha aplicación especial nun circuíto. O funcionamento destes díodos é fundamentado por principios da [[mecánica cuántica]] e [[teoría de bandas]]. Os díodos normais, os cales operan como se describía máis arriba, fanse xeralmente de silicio dopado ou xermanio. Antes do desenvolvemento destes díodos rectificadores de silicio, usábase o [[Óxido de cobre(I)|óxido cuproso]] e o [[selenio]]: a súa baixa eficiencia deulle unha caída de tensión moi alta (desde 1,4 a 1,7&nbsp;V) e requirían dunha gran disipación de calor moito máis grande que un díodo de silicio. A gran maioría dos díodos pn atópanse en [[circuíto integrado|circuítos integrados]] [[CMOS]], que inclúen dous díodos por pin e moitos outros díodos internos. * '''[[Díodo avalancha]] (TVS)''': Díodos que conducen en dirección contraria cando a voltaxe en inverso supera a voltaxe de ruptura, tamén se coñecen como díodos TVS. Electricamente son similares aos díodos Zener, pero funciona baixo outro fenómeno, o efecto avalancha. Isto sucede cando o campo eléctrico inverso que atravesa a unión p-n produce unha onda de ionización, similar a unha avalancha, producindo unha corrente. Os díodos avalancha están deseñados para operar nunha voltaxe inversa definida sen que se destrúa. A diferenza entre o díodo avalancha (o cal ten unha voltaxe de reversa de aproximadamente 6.2 voltios) e o díodo zener é que o ancho da canle do primeiro excede a libre asociación» dos electróns, polo que se producen colisións entre eles no camiño. A única diferenza práctica é que os dous teñen coeficientes de temperatura de polaridades opostas (a disipación de calor máxima é maior nun díodo zener, é por iso que estes se empregan principalmente en circuítos reguladores de tensión. Son "ideais para o seu uso en aplicacións de alta velocidade e pouca luz".<ref>Advanced Photonix. {{cita web |url=http://www.advancedphotonix.com/ap_products/standard_SiAvalanche.asp?from%3Dleftnav |title=Advanced Photonix: Silicon Avalanche Photodiodes and Modules |data-acceso=27 de febreiro do 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111221232030/http://www.advancedphotonix.com/ap_products/standard_SiAvalanche.asp?from=leftnav |archive-date=2011-12-21 }}</ref>) * '''Diodo de silicio''': Adoitan ter un tamaño milimétrico e, aliñados, constitúen detectores multicanle que permiten obter espectros en milisegundos. Son menos sensibles que os fotomultiplicadores. É un semicondutor de tipo p (con ocos) en contacto cun semicondutor de tipo n (electróns). A radiación comunica a enerxía para liberar os electróns que se desprazan cara aos ocos, establecendo unha corrente eléctrica proporcional á potencia radiante. * '''[[Diodo de cristal]]:''' É un díodo de punta (ver díodo de punta). O díodo consiste nun fío de metal afiado na súa punta presionado contra un cristal semicondutor, (de aí a denominación de "díodo de cristal"), xeralmente un cristal de [[galena]] ou dun cristal de carborundo ([[carburo de silicio]]), ou outros cristais semicondutores. O fío de metal forma o ánodo e o cristal semicondutor forma o cátodo. Os díodos de cristal teñen unha gran aplicación nas [[radio de galena]]. Os díodos de cristal están obsoletos, pero aínda poden conseguirse díodos de cristal de xermanio dalgúns fabricantes. Ao fío de metal en inglés chámanlle "cat whisker", e de aí traduciuse literalmente ao español como "bigote de gato". * '''[[Díodo de corrente constante]]:''' Realmente é un [[JFET]], coa súa comporta conectada á fonte, e funciona como un limitador de corrente de dous terminais análogo ao díodo Zener, o cal limita a voltaxe. Permiten unha corrente a través deles para alcanzar un valor adecuado e así estabilizarse nun valor específico. Tamén adoita chamarse CLDs (polas súas siglas en inglés) ou díodo regulador de corrente. * '''[[diodo túnel|Diodo túnel ou Esaki]]''': Teñen unha rexión de operación que produce unha resistencia negativa debido ao [[efecto túnel]], permitindo amplificar sinais e circuítos moi simples que posúen dous estados. Debido á alta concentración de carga, os díodos túnel son moi rápidos, poden usarse en temperaturas moi baixas, campos magnéticos de gran magnitude e en contornas con radiación alta. Por estas propiedades, adoitan usarse en viaxes espaciais. * '''[[Díodo Gunn]]:''' Similar ao díodo túnel son construídos de materiais como GaAs ou InP que produce unha resistencia negativa. Baixo condicións apropiadas, as formas de dominio do dipolo e propagación a través do díodo, permitindo osciladores de ondas microondas de alta frecuencia. [[Ficheiro:Lysdioder2.jpg|miniatura|200px|Ledes de distintas cores.]] * '''[[LED|Diodo emisor de luz]]''' ou '''LED''' do acrónimo inglés, ''light-emitting diode'': É un díodo formado por un semicondutor con ocos na súa banda de enerxía, tal como [[arseniuro de galio]], os portadores de carga que cruzan a unión emiten [[fotón]]s cando se recombinan cos portadores maioritarios no outro lado. Dependendo do material, a lonxitude de onda que se poden producir varía desde o [[Radiación infravermella|infravermello]] até lonxitudes de onda próximas ao [[Radiación ultravioleta|ultravioleta]].<ref name="100-YEAR HISTORY">{{Cita novas|data=abril de 2007|título=The life and times of the LED — a 100-year history|url=http://holly.orc.soton.ac.uk/fileadmin/downloads/100_years_of_optoelectronics__2_.pdf|data-acceso=27 de febreiro do 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20120915034646/http://holly.orc.soton.ac.uk/fileadmin/downloads/100_years_of_optoelectronics__2_.pdf|data-arquivo=15 de setembro de 2012|editorial=The Optoelectronics Research Centre, University of Southampton}}</ref> O potencial que admiten estes díodos dependen da lonxitude de onda que eles emiten: 2.1&nbsp;V corresponde a lume, 4.0&nbsp;V ao violeta. Os primeiros ledes foron vermellos e amarelos. Os ledes brancos son en realidade combinacións de tres ledes de diferente cor ou un led azul revestido cun [[cintilador]] amarelo. Os ledes tamén poden usarse como fotodiodos de baixa eficiencia en aplicacións de sinais. Un led pode usarse cun fotodiodo ou fototransistor para formar un [[optoacoplador]]. * '''[[Díodo láser]]''': Cando a estrutura dun [[LED]] introdúcese nunha cavidade resoante formada ao puír as caras dos extremos, pódese formar un [[láser]].<ref name="ColdrenCorzine2012">{{cita libro|author1=Larry A. Coldren|author2=Scott W. Corzine|author3=Milan L. Mashanovitch|título=Diode Lasers and Photonic Integrated Circuits|url=https://books.google.com/books?id=D6Ub126rtPoC|date=2 March 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-14817-4}}</ref>{{rp|3}} Os díodos láser úsanse frecuentemente en dispositivos de almacenamento ópticos e para a comunicación óptica de alta velocidade. * '''Díodo térmico''': Este termo tamén se usa para os díodos convencionais usados para monitorear a temperatura á variación de voltaxe coa temperatura, e para refrixeradores termoeléctricos para a [[refrixeración termoeléctrica]]. Os refrixeradores termoeléctricos fanse de semicondutores, aínda que eles non teñen ningunha unión de rectificación, aproveitan o comportamento distinto de portadores de carga dos semicondutores tipo P e N para transportar a calor. * '''[[Fotodíodo]]s''': Todos os semicondutores están suxeitos a portadores de carga ópticos. Xeralmente é un efecto non desexado, polo que moitos dos semicondutores están empacados en materiais que bloquean o paso da luz. Os fotodíodos teñen a función de ser sensibles á luz (fotocela), polo que están empacados en materiais que permiten o paso da luz e son polo xeral PIN (tipo de díodo máis sensible á luz). Un fotodíodo pode usarse en celas solares, en [[fotometría (óptica)|fotometría]] ou en [[comunicación óptica]]. Varios fotodíodos poden empacarse nun dispositivo como un arranxo lineal ou como un arranxo de dúas dimensións. Estes arranxos non deben confundirse cos [[dispositivo de carga acoplada|dispositivos de carga acoplada]]. * '''Díodo de punta de contacto''': Funcionan igual que os díodos semicondutores de unión mencionado anteriormente aínda que a súa construción é máis simple. Fabrícase unha sección de semicondutor tipo n, e faise un condutor terminado en punta aguda cun metal do grupo 3 (xeralmente aceiro-wolframio), de maneira que faga contacto co semicondutor. Algo do metal migra cara ao semicondutor para facer unha pequena rexión de tipo p cerca do contacto. O moi usado 1N34 (de fabricación alemá) aínda se usa en receptores de radio como díodo detector e ocasionalmente en dispositivos analóxicos especializados. * '''[[Díodo PIN]]:''' Un díodo PIN ten unha sección central sen doparse ou noutras palabras unha capa intrínseca formando unha estrutura p-intrínseca-n. Son usados como interruptores de alta frecuencia e atenuadores. Tamén son usados como detectores de radiación ionizante de gran volume e como fotodetectores. Os díodos PIN tamén se usan na [[electrónica de potencia]] e a súa capa central pode soportar altas voltaxes. Ademais, a estrutura do PIN pode atoparse en dispositivos semicondutores de potencia, talles como [[Transistor IGBT|IGBTs]], [[Transistor de efecto de campo metal-óxido-semicondutor|MOSFETs]] de potencia e [[tiristor]]es. * '''[[Díodo Schottky]]:''' O díodo [[Walter Schottky|Schottky]] están construídos dun metal a un contacto de semicondutor. Ten unha tensión de ruptura moito menor que os díodos pn. A súa tensión de ruptura en correntes de 1&nbsp;mA está no rango de 0.15&nbsp;V a 0.45&nbsp;V, o cal os fai útiles en aplicacións de fixación e prevención de saturación nun transistor. Tamén se poden usar como rectificadores con baixas perdas aínda que a súa corrente de fuga é moito máis alta que a doutros díodos. Os díodos Schottky son portadores de carga maioritarios polo que non sofren de problemas de almacenamento dos portadores de carga minoritarios que retardan a maioría dos demais díodos (polo que este tipo de díodos ten unha recuperación inversa máis rápida que os díodos de unión pn). Tenden a ter unha capacitancia de unión moito máis baixa que os díodos pn que funcionan como interruptores veloces e úsanse para circuítos de alta velocidade como [[fonte conmutada|fontes conmutadas]], [[mesturador de frecuencias]] e detectores. * '''[[Stabistor]]:''' O stabistor (tamén chamado ''Díodo de Referencia en Directa'') é un tipo especial de díodo de silicio cuxas características de tensión en directa son extremadamente estables. Estes dispositivos están deseñados especialmente para aplicacións de estabilización en baixas tensións onde se requira manter a tensión moi estable dentro dun amplo rango de corrente e temperatura. * '''[[Díodo Varicap]]:''' O díodo Varicap coñecido como díodo de capacidade variable ou varactor, é un díodo que aproveita determinadas técnicas construtivas para comportarse, ante variacións da tensión aplicada, como un [[#Condensador eléctrico|#condensador]] variable. Polarizado en inversa, este dispositivo electrónico presenta características que son de suma utilidade en circuítos sintonizados (L-C),<ref>{{Cita libro|apelidos=Montero|nome=Alfonso Carretero|título=Electrónica|url=https://books.google.es/books?id=_g0xi3Til6AC&pg=PA121&dq=diodo+semiconductor+cristal+semiconductor+dos+terminales&hl=es&sa=X&ved=0ahUKEwiB9pvYyJjZAhXLUlAKHa8eD_gQ6AEIJzAA#v=onepage&q=diodo%20semiconductor%20cristal%20semiconductor%20dos%20terminales&f=false|data-acceso=23 de marzo do 2026 |data=2009|editorial=Editex|isbn=9788497715379|idioma=es}}</ref> onde son necesarios os cambios de [[Capacidade eléctrica|capacidade]]. == Aplicacións do díodo == Un díodo pódese usar para moitos fins. Por exemplo: * Para construír [[rectificador]]es (circuíto que recibe unha tensión alterna e elimina os semiciclos negativos, nalgúns casos transfórmaos en positivos). Dentro diso pódense construír de distintos tipos: ** [[Rectificador de media onda]] ** [[Rectificador de onda completa]] ** [[Rectificador en paralelo]] * Elemento conectado a outro compoñente que evita que este se dane se a alimentación eléctrica se conecta por erro coa polaridade ao revés. Normalmente adóitase conectar unha [[Resistencia eléctrica|resistencia]] en función de [[divisor de tensión]] a un dos terminais do díodo. Desta forma evitarse que o díodo se funda ao recibir máis tensión da que pode soportar.<ref name="librotorrente">[https://elhacker.info/manuales/Arduino/Arduino%20Curso%20Pr%C3%A1ctico%20de%20formaci%C3%B3n%20by%20Panda.pdf Arduino. Curso práctico de formación]. Oscar Torrente Artero. RC Libros. 2013</ref> * [[Duplicador de tensión]] * [[Estabilizador Zener]] * [[LED|Led]] * [[Limitador]] * [[Circuito fixador]] * [[Multiplicador de tensión]] * [[Divisor de tensión]] ==Notas== {{Listaref|30em}} ==Véxase tamén== {{Commonscat}} === Bibliografía === * Manual de Diodos semiconductores. 2ª edición 1985. Francisco Ruiz Vassallo. Ediciones CEAC. * Tooley, Mike (2012). ''Electronic Circuits: Fundamentals and Applications'', 3rd Ed. Routlege. p. 81. ISBN 1-136-40731-6. * [http://noel.feld.cvut.cz/hw/motorola/books/sg73/pdf/5_2zener_msg.pdf ''Motorola Master Selection Guide TVS/Zeners 5.2–1 TVS/Zeners Transient Voltage Suppressors Zener Regulator and Reference Diodes''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331022958/http://noel.feld.cvut.cz/hw/motorola/books/sg73/pdf/5_2zener_msg.pdf |date=31 de marzo de 2022 }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Electricidade]] [[Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (Tecnoloxía)]] 0mkbbvhaqif8n5b6f05bvr4twrtqu1t 0 170664 7351248 6887910 2026-04-08T09:29:41Z Breogan2008 23204 /* Discografía */ 7351248 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Habib Koité''', (en {{lang-bm|ߤߊߓߌߓ ߞߎߥߊߕߍ}}; Habib Kuwatɛ) nado en [[Thiès]] ([[Senegal]]) o [[27 de xaneiro]] de [[1958]], é un [[Canto|cantante]], [[Composición musical|compositor]] e [[Guitarra|guitarrista]] de [[Malí]]. Forma parte do grupo musical africano [[Bamada]], que toma o seu nome da cidade de [[Bamaco]], capital de Malí), do que tamén é membro [[Kélétigui Diabaté]] tocando o [[balafon]]. ==Estilo musical== Koité é coñecido principalmente polo seu xeito único de toca-la [[guitarra]], con afinación en escala pentatónica e interpretar cancións de tradición [[Lingua bambara|bambara]]. Outras pezas da súa música achéganse máis ó [[blues]] ou [[flamenco]] que son dous estilos que aprendeu en [[Khalilou Traore]]. O estilo vocal de Koité é íntimo e relaxado. Por outra banda el é quen crea e organiza tódalas cancións, cantando en [[lingua inglesa|inglés]], [[Lingua francesa|francés]], e [[lingua bambara|bambara]]. == Discografía == *''[[Muso Ko]]'' (1995) *''[[Ma Ya]]'' (1998) *''[[Baro]]'' (2001 *''[[Live!]]'' (2004) *''[[Afriki]]'' (2007) *''[[Acoustic Africa in concert]]'' (2011) *''[[Brothers in Bamako]]'' (2012) *''Soô'' (2014) *''Kharifa'' (2019) == Véxase tamén == === Ligazóns externas === *[http://www.filbert.com/pvfs/LousReviews/0501.htm Habib Koité e Bamada en concerto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205181122/http://www.filbert.com/pvfs/LousReviews/0501.htm |date=05 de decembro de 2008 }} {{en}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Koite, Habib}} [[Categoría:Cantantes en lingua bambara]] [[Categoría:Grupos musicais de Malí]] [[Categoría:Nados en 1958]] [[Categoría:Nados en Thiès]] 3iqu0vh8197i87p6ablxr5vlszehj3v 0 181820 7351103 7314434 2026-04-07T20:04:22Z HombreDHojalata 5863 7351103 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=febreiro de 2026}} {{Obxecto astronómico}} '''Lambda Tauri''' é unha [[estrela (astronomía)|estrela]] variábel da [[constelación]] de [[Touro (constelación)|''Taurus'']] de [[magnitude aparente]] +3,41. Atópase a uns 370 [[Ano luz|anos luz]] de distancia do [[sistema solar]]. É unha [[binaria eclipsante]] formada por unha estrela azul de tipo espectral B3V e unha [[subxigante]] branca de tipo A4IV. {{Control de autoridades}} [[Categoría:Estrelas variables]] [[Categoría:Constelación de Taurus]] bc10x9wk0htviaaffzymsniuviwo3xv 0 198550 7350970 7103753 2026-04-07T14:39:02Z O Breixo 127505 7350970 wikitext text/x-wiki {{sen referencias}} {{Acontecemento |imaxe = Italy 400bC es.svg |descrición_imaxe = Mapa de Italia e Sicilia cara ao ano 400&nbsp;a.&nbsp;C. |data = Primeira: [[-343|343]] - [[-341|341&nbsp;a.&nbsp;C.]]<br /> Segunda: [[-326|326]] - [[-304|304&nbsp;a.&nbsp;C.]] <br /> Terceira: [[-298|298]] - [[-290|290&nbsp;a.&nbsp;C.]] |resultado = Vitoria romana |combatentes1 = [[República Romana]] |combatentes2 = [[Samnita]]s e aliados }} [[Ficheiro:Samnite_soldiers_from_a_tomb_frieze_in_Nola_4th_century_BCE.jpg|miniatura|300px|Soldados samnitas, representados nun [[friso]], decorando unha tumba de [[Paestum]] en [[Basilicata|Lucania]], [[século -IV|século IV&nbsp;a.&nbsp;C.]]]] As '''Guerras Samnitas''' foron unha serie de conflitos armados da [[Antigüidade clásica|Antigüidade]] que enfrontaron principalmente ao pobo [[linguas itálicas|itálico]] dos [[samnita]]s, que dominaban os [[Apeninos]] ao sur do [[Lacio]], contra a incipiente [[República Romana]] polo control da [[Italia]] central. No intervalo entre o [[-343|343]] e o [[-290|290&nbsp;a.&nbsp;C.]] producíronse tres guerras entre ambos contendentes, que propiciaron o completo sometemento dos samnitas ao poderío romano. == Primeira Guerra Samnita == Durante anos, os pobos montañeses dos [[Apeninos]] loitaron por expandirse cara ás terras baixas de [[Campania]] e a costa [[Mar Tirreno|tirrena]], pero tanto [[etruscos]] como latinos impediran estes movementos. Os samnitas eran unha destas rudas tribos apeninas que se expandira cara á costa campana, onde tomaran contacto coa máis avanzada civilización grega, e que supoñía a súa saída natural ao mar para dominar así os mercados tirrenos. Pola súa parte, os [[brutios]] e os [[lucanos]] afostigaban ás [[Colonización grega|colonias gregas]] da [[Magna Grecia]], das que [[Tarento]] era a principal delas. A Primeira Guerra Samnita tivo lugar entre o [[-343|343]] e o [[-341|341&nbsp;a.&nbsp;C.]]; tras o sometemento dos [[auruncos]] por Roma, esta fixou como seguinte obxectivo a Campania, consolidando a fronteira oriental que, mediante o [[río Liris]], poñía en contacto a República co Samnio. Pola súa parte, os samnitas comezaron a acosar os [[sidicinos]] da cidade de [[Calvi Risorta|Calès]], quen buscaron a axuda de [[Capua]]. Non obstante, Capua foi derrotada polos samnitas, e apelou entón a Roma mediante a fórmula da ''[[deditio]]'': unha fórmula legal que supoñía a entrega da cidade en lugar dun simple pacto, e polo tanto un lazo legal máis forte que o recente ''[[foedus]]'' entre romanos e samnitas. Desta forma, Roma tivo a escusa idónea para atacar os seus antigos aliados, debido ao crecente interese que supoñían para a República expandir as súas redes comerciais fóra do Lacio e acaparar os centros comerciais para así paliar a súa excesiva dependencia da [[agricultura]]. A ''deditio'' de Capua supuxo así o ''[[casus belli]]'' que levou aos samnitas e romanos á guerra. Os romanos, dirixidos por [[Marco Valerio Corvo]], obtiveron algunhas vitorias en Campania e o propio Samnio; non obstante, a guerra foi impopular nalgúns sectores da sociedade romana. Incluso algunhas guarnicións romanas en Campania rebeláronse, motíns que foron reprimidos por Valerio Corvo con comprensión cara aos seus soldados. A guerra finalizou só dous anos despois de iniciarse, cunha paz de compromiso na cal os samnitas recoñeceron a adhesión de Capua a Roma e os intereses romanos en Campania, e os romanos entregaron os territorios sidicinos ao ámbito samnita. Inmediatamente, os aliados latinos de Roma rebeláronse contra esta, posto que obrigara aos membros da [[Liga Latina]] a loitar contra os samnitas sen consultalos, e sentíronse oprimidos polo control que Roma exercía sobre eles, razón pola que estalou a [[Guerras Latinas|Segunda Guerra Latina]]. == Segunda Guerra Samnita == A Segunda Guerra Samnita tivo lugar entre o [[-327|327]] e o [[-304|304&nbsp;a.&nbsp;C.]], tras a [[Guerras Latinas|Segunda Guerra Latina]], na cal os samnitas apoiaron a Roma. Os samnitas interpretaron como ''[[casus belli]]'' tanto o apoio que Roma brindou á cidade de [[Nápoles]], ameazada polos samnitas, como a fortificación de [[Fregelas]] ([[-328|328&nbsp;a.&nbsp;C.]]), situada na marxe oposta do [[río Liris]] que até ese momento supuxera a fronteira entre ambos pobos. Distínguense dúas fases no enfrontamento: unha primeira fase ([[-327|327]]-[[-321|321&nbsp;a.&nbsp;C.]]) na cal os romanos trataron de cercar o territorio samnita. Mais en [[-321|321&nbsp;a.&nbsp;C.]], os samnitas cercaron o exército romano nas [[Forcas Caudinas]], permitindo a súa retirada en condicións humillantes, e supoñendo a fin da contenda até ese momento. En [[-316|316&nbsp;a.&nbsp;C.]] Roma reiniciou as hostilidades, pero foi de novo derrotada na [[batalla de Lautulae]] ([[-315|315&nbsp;a.&nbsp;C.]]). A súa seguinte estratexia foi a construción da [[Vía Apia]] que a comunicaba con [[Capua]], fundando colonias ao longo do seu percorrido para encerrar aos samnitas dentro do seu territorio. En [[-310|310&nbsp;a.&nbsp;C.]], os romanos venceron aos [[etruscos]] (aliados samnitas desde o [[-311|311&nbsp;a.&nbsp;C.]]) na [[batalla do Lago Vadimón]], na ribeira do [[Tíber]]. Tras un avance sobre a [[Puglia]], os romanos tomaron [[Boviano]], a capital samnita. A fin da guerra en [[-304|304&nbsp;a.&nbsp;C.]] supuxo o sometemento da [[Campania]] por Roma, e a renuncia a toda expansión por parte da Liga samnita. == Terceira Guerra Samnita == A Terceira Guerra Samnita tivo lugar entre o [[-298|298]] e o [[-290|290&nbsp;a.&nbsp;C.]] Os samnitas organizaron unha coalición antirromana cos [[etruscos]], [[sabinos]], [[lucanos]], [[umbros]] e [[celtas]] do Norte de Italia. Roma obtivo vitorias por separado fronte a todos eles e reocupou Boviano ([[-298|298&nbsp;a.&nbsp;C.]]). As tropas samnitas fuxiron cara ao norte canda etruscos e celtas, e en [[-295|295&nbsp;a.&nbsp;C.]] a alianza loitou contra os romanos na [[batalla de Sentino]], onde foi derrotada. Tras asinar a paz cos etruscos, Roma fundou a colonia ''Venusia'' en [[Puglia]] para frear aos samnitas, quen finalmente se renderon en [[-290|290&nbsp;a.&nbsp;C.]] Desde ese momento, os samnitas víronse obrigados a ceder a Roma tropas auxiliares en caso de contenda, sendo así paulatinamente asimilados pola cultura romana. == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{cita libro | autor = Lukas Grossmann| título = Roms Samnitenkriege. Historische und historiographische Untersuchungen zu den Jahren 327 bis 290 v. Chr. | ano = 2009 | editor = Düsseldorf: Wellem Verlag | id = ISBN 978-3-941820-00-5}} * {{cita libro | autor = José Manuel Roldán | título = Historia de Roma. Tomo I: La República Romana | ano = 1987 | editor = Madrid: Ediciones Cátedra, S.A | páxinas = 103-112 | id = ISBN 84-376-0307-2 }} {{Historia militar de Roma}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Guerras da República Romana]] [[Categoría:Guerras do século -IV]] [[Categoría:Guerras do século -III]] 4uz3m1j3bw7wjs4ugfcbyjk0qiqyz8w 0 207618 7351264 7114061 2026-04-08T11:10:42Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351264 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} {{Galizionario|convento}} O [[topónimo]] '''O Convento''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[O Convento, Abadín, Abadín|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Abadín, Abadín|Abadín]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[O Convento, Penamaior, Becerreá|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Penamaior, Becerreá|Penamaior]], no concello de [[Becerreá]]; *'''[[O Convento, San Salvador de Asma, Chantada|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Salvador de Asma, Chantada|San Salvador de Asma]], no concello de [[Chantada]]; *'''[[O Convento, San Fiz de Monfero, Monfero|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Fiz de Monfero, Monfero|San Fiz de Monfero]], no concello de [[Monfero]]; *'''[[O Convento, Poio (San Xoán), Poio|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Poio (San Xoán), Poio|San Xoán de Poio]], no concello de [[Poio]]; *'''[[Vilariño de Tras do Convento, Allariz (Santo Estevo), Allariz|Vilariño de Tras do Convento]]''', lugar da parroquia de [[Allariz (Santo Estevo), Allariz|Allariz]], no concello de [[Allariz]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Con|O Vento}} {{Control de autoridades}} gca6bp0nq1jpkvvxyj25e2t09e3uu2p 7351267 7351264 2026-04-08T11:23:52Z Estevoaei 1131 7351267 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} {{Galizionario|convento}} O [[topónimo]] '''O Convento''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[O Convento, Abadín, Abadín|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Abadín, Abadín|Abadín]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[O Convento, Penamaior, Becerreá|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Penamaior, Becerreá|Penamaior]], no concello de [[Becerreá]]; *'''[[O Convento, San Salvador de Asma, Chantada|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Salvador de Asma, Chantada|San Salvador de Asma]], no concello de [[Chantada]]; *'''[[O Convento, San Fiz de Monfero, Monfero|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Fiz de Monfero, Monfero|San Fiz de Monfero]], no concello de [[Monfero]]; *'''[[O Convento, Poio (San Xoán), Poio|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Poio (San Xoán), Poio|San Xoán de Poio]], no concello de [[Poio]]; *'''[[Vilariño de Tras do Convento, Allariz (Santo Estevo), Allariz|Vilariño de Tras do Convento]]''', lugar da parroquia de [[Allariz (Santo Estevo), Allariz|Allariz]], no concello de [[Allariz]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Con|O Vento}} *'''[[O Conventillo, Nodar, Friol|O Conventillo]]''', lugar da parroquia de [[Nodar, Friol|Nodar]], no concello de [[Friol]]; *'''''[[O Convento (filme)|O Convento]]''''', filme do director [[Portugal|portugués]] [[Manoel de Oliveira]]; *'''[[Mosteiros e conventos de Galicia]]''', lista dos '''[[mosteiro]]s e conventos de [[Galicia]]''' divididos en provincias. {{Control de autoridades}} k3jthc99cm83y9vknou7rnlq258z827 7351270 7351267 2026-04-08T11:29:52Z Souto Varela 117010 7351270 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} {{Galizionario|convento}} O [[topónimo]] '''O Convento''' pode referirse a: ;En Galiza *'''[[O Convento, Abadín, Abadín|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Abadín, Abadín|Abadín]], no concello de [[Abadín]]; *'''[[O Convento, Penamaior, Becerreá|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Penamaior, Becerreá|Penamaior]], no concello de [[Becerreá]]; *'''[[O Convento, San Salvador de Asma, Chantada|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Salvador de Asma, Chantada|San Salvador de Asma]], no concello de [[Chantada]]; *'''[[O Convento, San Fiz de Monfero, Monfero|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[San Fiz de Monfero, Monfero|San Fiz de Monfero]], no concello de [[Monfero]]; *'''[[O Convento, Poio (San Xoán), Poio|O Convento]]''', lugar da parroquia de [[Poio (San Xoán), Poio|San Xoán de Poio]], no concello de [[Poio]]; *'''[[Vilariño de Tras do Convento, Allariz (Santo Estevo), Allariz|Vilariño de Tras do Convento]]''', lugar da parroquia de [[Allariz (Santo Estevo), Allariz|Allariz]], no concello de [[Allariz]]. ==Véxase tamén== ===Outros artigos=== {{icona homónimos|Con|O Vento}} *'''''[[O Convento (filme)|O Convento]]''''', filme do director [[Portugal|portugués]] [[Manoel de Oliveira]]; *'''[[Mosteiros e conventos de Galicia]]''', lista dos '''[[mosteiro]]s e conventos de [[Galicia]]''' divididos en provincias. {{Control de autoridades}} 0q1jl3unosmxkfbh5f9d7xnyk7ijoqu 0 207775 7351007 7285688 2026-04-07T16:22:46Z O Breixo 127505 7351007 wikitext text/x-wiki {{curto de máis|data=outubro de 2020}} {{Organización}} '''Canal 13''' é unha canle [[chile]]na de [[televisión]] que ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. ==Difusión== Dispoñible en todo [[Chile]] a través da maioría dos operadores de cable e televisión. ==Accionistas== Os accionistas de Canal 13 son: * O [[Grupo Luksic]] (67%) * A [[Pontificia Universidade Católica de Chile]] (33%) * O Propietario é '''Canal 13 SpA'''. == Antigos logos == <gallery> Ficheiro:Logotipo de Canal 13 Chile (1961-1969).svg|Logotipo de Canal 13 - 1961-1970 Ficheiro:Logotipo de Canal 13 (1969-1970).svg|Logotipo de Canal 13 - 1970 Ficheiro:Logotipo de la Corporación de Televisión de la Universidad Católica de Chile (1970-1971).svg|Logotipo de Canal 13 - 1970-1973 Ficheiro:Logotipo de la Corporación de Televisión de la Universidad Católica de Chile (1973-1978).svg|Logotipo de Canal 13 - 1973-1978 Ficheiro:Logotipo de la Corporación de Televisión de la Universidad Católica de Chile (1978-1979).svg|Logotipo de Canal 13 - 1978-1979 Ficheiro:Logotipo de la Corporación de Televisión de la Universidad Católica de Chile (1979-1999).svg|Logotipo de Canal 13 - 1979-1999 Ficheiro:Emblema de Canal 13 (1999-2000).svg|Logotipo de Canal 13 - 1999-2000 Ficheiro:Emblema de Canal 13 (2000-2002).svg|Logotipo de Canal 13 - 2000-2002 Ficheiro:Emblema de Canal 13 (2002-2005).svg|Logotipo de Canal 13 - 2002-2005 Ficheiro:Canal 13 Chile (2005-2010).svg|Logotipo de Canal 13 - 2005-2010 Ficheiro:Logotipo de Canal 13 Chile (2010–2018).svg|Logotipo de Canal 13 (Outubro 2010-Marzo 2018) Ficheiro:Emblema del Canal 13 Chile (2018-2025).svg|Logotipo de Canal 13 - Actual </gallery> == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.13.cl/ Páxina web oficial de Canal 13] {{es}} {{Control de autoridades}} {{Televisión en progreso}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] 94v1pymufzeyjfklauye2r4bj5m4f1i 10 209183 7350920 7350232 2026-04-07T12:02:13Z Jembot 33958 Bot: Actualizando datos 7350920 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch:{{ucfirst:{{{1|{{{User|{{{user}}}}}}}}}}} |Breogan2008=638847 |BanjoBot 2.0=393002 |Miguelferig=288595 |InternetArchiveBot=261903 |HombreDHojalata=258781 |Estevoaei=212430 |Chairego apc=175143 |TXiKiBoT=140418 |Alfonso Márquez=123300 |Xas=117445 |EmausBot=114425 |Breobot=113445 |Banjo=110001 |BotDHojalata=103468 |Elisardojm=102746 |Luckas-bot=102607 |Xqbot=77793 |SieBot=75542 |Beninho=75273 |Norrin strange=73729 |Addbot=71894 |Prevert=68670 |MAGHOI=68626 |BanjoBot=67216 |Lameiro=65233 |Xabier Cid=64557 |VolkovBot=63439 |MerlIwBot=62905 |Adorian=61462 |XoseBot=61374 |Corribot=58071 |Servando2=56927 |ListeriaBot=51714 |Autopistero20502020=48100 |Imxavitooh=48099 |O Breixo=47866 |Atobar=45331 |Xanetas=44584 |Zaosbot=44298 |Prebot=44135 |Xoacas=43155 |AMPERIO=42746 |Jglamela=42526 |Piquito=40321 |Lmbuga=40302 |Escarbot=39877 |Thijs!bot=39349 |HacheDous=0=37298 |Xoio=35623 |ZéroBot=35164 |Fendetestas=34800 |ArthurBot=34576 |Moedagalega=34251 |Krisko=33388 |JAnDbot=31735 |Gasparoff=31239 |RubenWGA=31117 |Toliño=29647 |Anton45=29412 |WikitanvirBot=28904 |Maria zaos=28538 |CommonsDelinker=24708 |MediaWiki message delivery=23094 |Albert galiza=23065 |FleaRHCP=22978 |MelancholieBot=21928 |Angeldomcer=21878 |Nachonion=21449 |Vitoriaogando=21288 |YurikBot=21279 |Sobreira=21187 |Jembot=19314 |Vivaelcelta=18539 |Agremon=17199 |Xosé=17175 |Loveless=15666 |ChuispastonBot=15335 |Hugo22=15286 |Rocastelo=15163 |PepedoCouto=15153 |Calq=14991 |Xosé Antonio=14656 |KLBot2=14320 |Xosema=14108 |Mark Gasoline=13916 |Xoán Carlos Fraga=13785 |JaviP96=13744 |Gallaecio=13529 |Manolo da Televinte=13380 |Lles=12910 |ToloBot=12606 |Castelao=12047 |JonnyJonny=12046 |Ogalego.gal=11736 |Lansbricae=11584 |AlleborgoBot=11120 |TobeBot=10433 |Isili0n=10315 |Rembiapo pohyiete (bot)~glwiki=10095 |Ptbotgourou=10053 |Vanicorps=9931 |Fis-mulleres=9827 |Ramiro Torres=9751 |Idioma-bot=9722 |Elvire=9583 |Iago Pillado=9282 |Rei-bot=9136 |MastiBot=8913 |DragonBot=8896 |Dodro=8838 |KamikazeBot=8470 |Xabier Cancela=8411 |Judcosta=8391 |Paradanta=8340 |One2=8226 |TjBot=8128 |RedBot=8120 |Andresv.63=8076 |Martinho12=8026 |Unhanova=7964 |MalafayaBot=7890 |Makecat-bot=7780 |Synthebot=7614 |Caronium=7612 |Chairebot=7541 |Shyde=7206 |LucienBOT=7089 |Rubinbot=6789 |Regato das Tres Regueiras=6653 |Iria.cestmoi=6517 |Aosbot=6362 |Alma~glwiki=6357 |FlaBot=6309 |Xan de ningures=6181 |Joao Xavier=6011 |BotMultichill=5983 |JackieBot=5960 |Amirobot=5756 |Tfeliz=5605 |RNC=5354 |DSisyphBot=5152 |Xapones=5028 |Nonso91=5022 |Sernostri=4990 |Xelo2004=4946 |ArtaiGZ=4870 |Cossue=4726 |CarsracBot=4532 |Alyssalover=4515 |Cheluco=4504 |BodhisattvaBot=4333 |Mgl.branco=4296 |Chlewbot=4273 |CommonsTicker=4201 |Meu rei=4047 |BOTarate=4007 |AvocatoBot=3973 |Xosel=3966 |Marrovi=3904 |Oilisab=3723 |Brathxa=3717 |Nallimbot=3706 |Robbot=3606 |Arco de Rayne=3606 |Rezabot=3579 |CristianCb=3568 |JYBot=3522 |Manudosde=3504 |Mjbmrbot=3457 |Iscream icecream=3454 |PipepBot=3402 |Xandrwijk=3364 |Carronada=3324 |PixelBot=3279 |UKBot=3224 |Miñato=3198 |MGA73bot=3181 |Xabade=3158 |Jorges65=3131 |4bot=3067 |BenoniBot~glwiki=3047 |Vagobot=3032 |YonaBot=3005 |Fryant=2951 |Penidos=2859 |Ogaiago=2842 |MrCarlete=2781 |MJSB73MP=2758 |Pementa=2754 |Pontevedra78=2753 |Adalbertofrenesi=2743 |Nicole=2730 |Emilio juanatey=2712 |Moniquiña=2687 |WiKorunna=2669 |Purbo T=2646 |Movses-bot=2596 |Ourol=2565 |Almabot=2549 |Victortpr=2518 |Força do Barbantinho=2483 |Sz-iwbot=2479 |Peixe22=2466 |Suarez ruibal=2399 |Maañón=2361 |GhalyBot=2322 |Todesfuge=2309 |HerculeBot=2273 |CocuBot=2247 |AlberteBot=2237 |Darkicebot=2144 |Furado=2080 |Calrosfking=2079 |Miguel.lima=2076 |Jordav=2057 |CoroRP=2056 |SassoBot=2003 |MystBot=1993 |Amadalvarez=1965 |Woden=1940 |ItsBer=1934 |Jorjum=1903 |Pontesiño=1881 |FormacionWiki=1843 |WikiDreamer Bot=1825 |MVF=1816 |Jchapela=1813 |Petillés=1804 |HiW-Bot=1803 |Jockerouac=1800 |Uxío=1756 |タチコマ robot=1755 |Xián=1749 |Elster~glwiki=1748 |Marcio=1745 |Esquwiki=1734 |Brais Oliveira=1698 |Stoni=1640 |Pexego=1629 |Chabi=1585 |Quorthom=1576 |Ibercastell=1573 |Almaffi=1573 |Silverfox=1551 |Makenzis=1549 |Scaletta=1548 |Andalcant=1538 |Marcos B. R.=1537 |Zwobot=1528 |SpBot=1501 |VaiPolaSombra=1480 |Viascos=1442 |Rotlink=1424 |Invadibot=1414 |Vilachan=1360 |Muro Bot=1350 |Dannycas=1331 |La fabrica de nubes=1319 |Porto=1296 |Al Lemos=1289 |Iagocasabiell=1288 |MedBot~glwiki=1278 |Acerto=1267 |Charicaric=1181 |Onda de lume=1180 |Moderador=1174 |TuvicBot=1172 |MGA73=1137 |Soleil222=1127 |AmeliaVR2019=1090 |Alybot=1079 |DGDIC=1076 |Manuelcalvino=1074 |Nerk=1061 |Biógrafo=1050 |Ledoira=1048 |Galton1892=1032 |Ogcbizrohnoacn=1004 |Furagaitas=1000 |Zumbi=987 |Nemigo=944 |El bot de la dieta~glwiki=930 |MondalorBot=927 |Lissander~glwiki=910 |Xermán=897 |Servando=896 |Manu bcn=896 |Vanbasten 23=888 |MarceloRenard2=888 |Eurocatro=879 |Raposo=878 |Loisteixeiro=838 |Rabalde~glwiki=828 |Shinichi~glwiki=814 |Yovanmartinez=803 |Daniarmo=800 |148LENIN=800 |Ecemaml=797 |Εὐθυμένης=786 |Baralloco=783 |Stephan1000000=762 |Tinsiño=760 |Byrialbot=759 |Estirabot=754 |Goresqui=738 |Sarigueia=738 |!d'O Magriço valho=736 |Slade=715 |Gobraves=707 |AshSXXI=694 |Alhadis=693 |Hipólito=690 |Resorte=683 |Satna=682 |Ambiorix=676 |Gato con patas=673 |Ziv=664 |DarafshBot=652 |Quatrinauta=651 |Lala Lugo=651 |Casdeiro=650 |Xohanatorres=648 |Dexbot=647 |Carlos Kaplan=640 |Caro de Segeda=637 |Discasto=637 |Alguén=636 |Chobot=634 |Wikitom=622 |Unho=611 |Filo-Laxeiro=609 |DJose Méndez=606 |MahdiBot=603 |Xohán Baldomir=579 |Alexanderps=578 |AArizaga=576 |Dou Gweler=575 |Nanotrasno=574 |Rei Momo=573 |Cordal=573 |Osarsan=571 |MSBOT=567 |Andrespe=564 |Fadesga=558 |Sualaxe=557 |Fry1989=554 |Gaudio=552 |Minorax=538 |Xavier36=535 |Cycn=530 |EDUCA33E=524 |Varperalta=518 |Zumalabe=509 |Lancebot=505 |Loischantada=503 |Marcoos44=492 |Ifrit.eu=491 |Asqueladd=481 |GZKZ=479 |Cangrejo Ruso=478 |Japan Football=476 |Santista1982=475 |TXiKi=468 |Xtquique=466 |Segredos de Pantón=465 |Riciños=457 |Prestexoan=453 |Alalvarez=452 |Kwamikagami=451 |ErfgoedBot=449 |Hera Xela=439 |XustoRguez=438 |Guarandu=434 |Oscarpc21=433 |JhsBot=432 |Faia Costeira=432 |AmilGZ=427 |Brais pika=424 |Ceancata=424 |Turonio=421 |Semangat=420 |Eoax=418 |Txabiwiki=414 |Pathoschild=414 |Rosamf=412 |Kamakic=409 |X4v13r3=406 |Wikipeixe=405 |Psdianamh7=399 |Mosquis=398 |Archaeodontosaurus=396 |Céltigos=393 |Skulda=392 |Pablo Grandio=392 |ANDOcategorizANDO=388 |Drow male=387 |Aprofa=385 |Robin Hood~glwiki=379 |André=378 |Mistico Dois=374 |AlonsoMartinez=371 |Chum=370 |Daniel Pita López=367 |EuropeanV=365 |USI2020=363 |Martiño1996=362 |DaddyCell=361 |Milenioscuro=360 |FiriBot=358 |Ferreiroa=357 |Ginosbot=356 |Ensada=354 |PepTheVoyager=350 |Benoni~glwiki=347 |SantoshBot=347 |Lopezsuarez=347 |Ercé=344 |Frumosul=342 |Fran.dorado=341 |Ric delg=334 |Manuel Pérez Lorenzo=334 |Macondo=333 |WiGali=330 |ZEph!=328 |IES Pazo da Mercé=326 |Ravave=326 |Harpagornis=323 |Karlggest=323 |RMGAvania=321 |Wutsje=321 |Neal~glwiki=319 |Julrivas=319 |FMSky=318 |Alonso de Mendoza=318 |Niegodzisie=317 |Renamed user 23o2iqy4ewqoiudh=316 |Pablo Usuario=316 |Penny Black=315 |Aralenorimaki=315 |Mercedescasimira=314 |Lanobriga=312 |Acandals=309 |AMPC98=308 |D'ohBot=306 |MPereiro=305 |Yavanno=303 |Margoz~glwiki=302 |Llobregós82=302 |Boteiro=302 |Titvs=301 |&beer&love=297 |Th3B1NaR1C0dE=297 |Mariquinhagz=294 |Randyco=292 |Soulbot=292 |MarisaLR=292 |Kasirbot=291 |Salvora=289 |Susomoinhos=288 |Danielpc2010=287 |IaRRoVaWo=285 |Euskalduna=284 |Néboa=284 |Knorpel=283 |Sylvanorash=282 |BOTijo=281 |Alexbot=279 |Varelarubin=278 |Patroclo2001=276 |Frandieguez=276 |Xentenatural=275 |Algataca=273 |Miguinico=271 |XurxoStepanek=269 |AT~glwiki=269 |Tisment=266 |Cleoninha=266 |Irimz=265 |Quinlan83=265 |Somos nós=265 |Santa Companha=265 |SsNewHouses=263 |Carlosss96=263 |AliciaPSF=262 |Bestoernesto=260 |Iesmgb2=258 |Strakhov=258 |Obieito=258 |Gato Preto=257 |Casasnovas=257 |NobelBot=257 |Marcus Cyron=256 |Iloveread0102=256 |Kmoksy=253 |Hasley=251 |Menkaura=250 |LauAI=249 |Sr71=249 |Zanaer=249 |Syum90=248 |Mvence=247 |Kliksberg=246 |Sverigekillen=245 |Auley=243 |Sergio Junior from Brazil=241 |Jtcurses=241 |Tegel=240 |Frybot=240 |VulpesVulpes42=239 |Kurush25=238 |Alex~glwiki=237 |Minsbot=237 |Alexandre D.Ferreiro=236 |Taboada=236 |Chairaman=235 |Mix=235 |Garrote20=234 |Yurik=233 |Grixandermor=233 |O TeRMi=232 |Orxeira=232 |Pepeto50=231 |TohaomgBot=229 |Vigués orgulloso de selo=229 |Doctor Serpiente=228 |Bluesangrel=225 |Mauna=225 |Xavitooh=224 |Albambot=224 |Uregapedia=224 |Expósito=223 |Ibérico=222 |Jhendin=222 |Alchemist-hp=222 |Carlitoscarlos=222 |XAVIER=221 |Je7roi=220 |LiteraturaGalegadosXX mgb=220 |Lavandeira=216 |Barfly2001~glwiki=215 |Pablo131415=215 |Xeol'oartabro=213 |IvanPerez=212 |MiguelSR=212 |Davazpe.94=212 |Dende=212 |Mmdoolm=210 |Fourplay=209 |Anxogcd=209 |Xaguar=207 |Majoalpe=206 |Omerlobranco=205 |Rafipe=205 |Anti Cristo=205 |Teoamez=202 |Heralder=202 |Thekakokid=201 |Waka~glwiki=201 |Forza4=200 |Abraiator=200 |Ac78=199 |Trasdezana=199 |AstaBOTh15=197 |12VSL=197 |Dianaoxea=196 |Mtarch11=196 |Justincheng12345-bot=196 |Frebas=196 |Tijd-jp=195 |Fmrmayo=195 |Ticllahuanca=195 |Villalustre=195 |Jorge Rozas=195 |Galicus1=195 |Fobos92=195 |Le Pied-bot~glwiki=194 |He7d3r=194 |SpinnerLaserzthe2nd=193 |Andre Engels=192 |StigBot=192 |Albertony=191 |Magus=191 |Juan J. Barro Canedo=190 |Amherst99=190 |Scaaveiro=190 |Samersoc=189 |Ivan villalon=189 |David Márquez=188 |Bluestone Beagle=187 |Xose.vazquez=187 |Rejenja=186 |Mergulho=186 |Jon Gua=185 |Savh=184 |Purodha=184 |Anox=184 |Davidhez=182 |Xermánico=182 |Caneburrio=181 |KuduBot=181 |Martiztarra=181 |Domato=180 |UL mrsanmartin=179 |Vini 17bot5=179 |Judiosefardi=178 |Ocarteiro=178 |Courcelles=178 |Elwikipedista~glwiki=177 |Lúa=177 |Mrmw=177 |Opaulo=177 |Ghazafelho1977=176 |Terrícola=176 |Teodoromix=176 |Chandrexao=175 |Imagens SM=175 |XINDIRIZ=174 |Estevo=174 |RichardAerts01=173 |Brankses=172 |Rubi=171 |Varlaam=170 |Chuck es dios=170 |Da liñaxe de Uxío o Grande=169 |LIMIAO=169 |Redaktor GLAM=169 |EleferenBot=168 |Baaden=168 |Ommrianxo=167 |Desancristovo=167 |Aricum~glwiki=166 |Lucabouzon=166 |Schekinov Alexey Victorovich=164 |Killerwhale=164 |Sadrechan=164 |Martin Macha 2111=163 |Cabaleiro de Espadas=163 |Kekoroto=163 |Lauramcastro=162 |Carlog3=162 |DaniGaliza=161 |Grela=161 |Jarlaxle=159 |Savijaarvivensen=158 |Egmontbot=158 |Addihockey10 (automated)=158 |BREAMO4B17=158 |Estésar Seoane=158 |Abeigont=158 |TheRacso98=157 |Cvbr=157 |GnawnBot=156 |Antón Figueroa=156 |Alvaropv DGallaecia=155 |Shotokan=155 |Luisinho=154 |Wikiguy 90=154 |María Castaño Gómez=153 |DIEGO Kn2=153 |Barto Fiallega=153 |AntiaLou=152 |Moinante=152 |Sodacan=151 |Plaslux=151 |Д.Ильин=151 |Paavoerbau=151 |SuperBraulio13=151 |EdwardsBot=150 |Vímara Peres=149 |Marcos~glwiki=149 |Mateteh=149 |Xmps=149 |Sidi Paulus=148 |Túrelio=148 |Croll=147 |Palen2=147 |Jailender=147 |Deppty=146 |Xbello=146 |Xesiño=145 |Gradebo=145 |Millars=145 |Sangjinhwa=144 |Enredados=144 |Darev=144 |Destructo 21=143 |M~glwiki=142 |Damorabe=141 |DarkraiWeb=141 |RvzQz=141 |Lamas Angels=140 |Sogdiana=140 |Suisui=139 |Xoancosta=139 |Reuven Ya'akov Schönstein=139 |IES A Estrada=138 |Miriheco=137 |Eden~glwiki=136 |Barrie~glwiki=136 |Carxibai=136 |Dennui=136 |Manners11=135 |Pazos2019=135 |Xabier Loureiro=135 |Moscow Connection=135 |Joseolgon=135 |Doc Taxon=134 |Ternera=134 |Rlopglez=134 |Angelprotector=133 |DARIO SEVERI=133 |Xenxo=133 |Datkad=133 |AlexandreGZ=133 |Billinghurst=133 |IvánGFuentes=133 |Storyreffer=132 |Johny89=131 |Manubot=130 |M.gm2009=130 |Krassotkin=129 |Steinsplitter=129 |Gaelico Galego=129 |Su Neutralidad=128 |Henryk Borawski=128 |FuckinChilliPeanuts=127 |Asfarer=127 |Vargenau=126 |Justinoguerra=126 |WikiFroebel2013=126 |Gaescribe=125 |Reena=124 |Juan Emilio Prades Bel=124 |UL Abelrr=124 |Birdie=123 |MatthewVanitas=123 |PDCCARNOTA=123 |Rptraballando=123 |Kikooo1984=122 |Luimipi~glwiki=122 |Lotje=122 |PeioR=121 |Gemini1980=121 |Kst1712=120 |Axudamos=120 |Arquimedes=120 |Es carva=119 |Xoseanton=119 |Galandil=119 |Colexio Doroteas=118 |Berthold Werner=117 |Miguel Chong=117 |Canyq=116 |Fralonsot=116 |Fsx74=116 |Illegitimate Barrister=116 |Heladio Anxo=116 |Hadrián Loureiro=116 |Averaver=115 |Brunnaiz=115 |Eduard-Gz-Cat=115 |Treus72=115 |FireDragonValo=113 |Ima~glwiki=113 |Erreja=113 |Armoniauniversal=113 |Pelos=112 |Jbaronet=112 |Manuel Trujillo Berges=112 |FioredeCoira=111 |Escotoneto=111 |Luciapgomez=111 |Mazuritz=111 |Anabelml DGallaecia=111 |Ver-bot=111 |KoTToS17=111 |Miaow Miaow=110 |LinoPlaces=110 |Edvac=110 |SEPRodrigues=109 |Valencian=109 |Bruno Meireles=109 |Ignlg=109 |Castellbo=109 |Youssefsan=108 |Inertia6084=108 |Adnarimiranda=108 |Usuarioeditor9=107 |Percebe=107 |BendelacBOT=107 |UnaVela=106 |XDB=106 |Policisne=106 |Mosquera~glwiki=105 |DEagleBot=105 |Guillerme Recuado=105 |Eduardo Pazos=105 |Gravesen06=105 |Hil 2613=104 |Amañador de redireccións=104 |Kryser=104 |MarcosEire=104 |Koppany~glwiki=104 |Wieralee=104 |Odelfos=104 |Espantall0=104 |BraisSieira=103 |-Lemmy-=103 |Racconish=103 |D4c4mp0=103 |Xurxoam=103 |Rpo.castro=102 |Anacapa~glwiki=102 |Isidoro Castaño=102 |Manolino=102 |Jarould=102 |TelmoPP=102 |Mickie-Mickie=102 |Ivans wiki=101 |Lojwe=101 |Innerstream=101 |Maceirax=101 |RodrigoRega=101 |Felipe08=101 |Moeng=101 |Obersachsebot=101 |Gangleri=100 |Lorref=100 |Xabiercs=100 |Skrime=100 |Antemister=100 |Mskina=99 |Footballbm31=99 |Delotrooladoo=99 |Erosstomee=99 |SerVaGe=99 |Pablo pousa carrera=99 |Denniss=98 |El refugio de la Cultura~glwiki=98 |SkyRugby=98 |Milia=97 |Fernando Riveiro=97 |Evelinwendy=97 |Luis Reynaldos=96 |RadiX=96 |Durmideira=96 |Earanwe=96 |Pablo goian=95 |NetOverflow=95 |Xograr=95 |Anawiki=95 |Raciniense=95 |Federico Leva (BEIC)=95 |Vecnai=95 |Xicodaponte=94 |Tremo72=94 |CAPTAIN RAJU=94 |Parodper=94 |Punta da falsa=94 |Sucador=94 |Nikolai Kurbatov=93 |Budelberger=93 |TSventon=92 |Capa23=92 |Qwelk=92 |Gorigori=92 |Cherkash=92 |MacedonianBoy=92 |NTBot~glwiki=91 |Gtdanielz=91 |Kai670=91 |Raimundo Pastor=91 |Cpls=91 |Patribr24=90 |JamesP=90 |Un do Deza=90 |Lolamteira=90 |Teixugo=90 |Raquel RGC=90 |Pavlemadrid~glwiki=89 |Rouge~glwiki=89 |Macalla=89 |Zoecarballo=89 |Miguelregojo=89 |Dee Snutsington=89 |Miguelinmestre=89 |Benjavalero=89 |Citaniaudc=89 |Gabriel Philadelpho=89 |Fasbtison=88 |Candalín=88 |Fxtorres=88 |Solaria=88 |Artritris=88 |TheWikipedian1250=88 |Poco a poco=88 |Miguel303xm~glwiki=88 |Votasobononfagasobobo=88 |Icaro106=88 |LombardBeige=88 |Finesfacil=88 |Illinois347=88 |Biologo2001=88 |Aveleiro=88 |Galarian=87 |The blade=87 |Primeiros de Lamas=87 |PSPX10=87 |Rañolas=86 |Efremigio=86 |Chibcha , nombre del pueblo Muisca de Colombia. Tunjo. TeleSUR. Siempre da más !=86 |Cloudsfisica=86 |JuliRock=86 |Xyxy93=86 |Hugogs02=85 |Flix11=85 |Nipisiquit=85 |Dani Jardón=85 |WikiBayer=85 |TinoR=84 |Procastino=84 |Metiawr85=84 |Lijealso=84 |Biosbardos=84 |Kwjbot=84 |IXCat=84 |Wikibolo2955=84 |Supino in albis=84 |Riedel=83 |Cuatrivialer=83 |Cullerdés=83 |GzS=83 |Anxo Núñez Fernández=83 |Anjo-sozinho=83 |Tarih=82 |Alejandrocaro35=82 |XabiPellitero=82 |DragonflySixtyseven=82 |GilliamJF=82 |Wikiportas=82 |Umbalawe=82 |Grunge~glwiki=82 |O.millo.corvo=82 |Meinhof=82 |Independència=82 |Birnarem=81 |Zairaft=81 |M0KLB=81 |Vitoria=81 |Garciman73=81 |Sardur=81 |Echando una mano=81 |Nachete93=80 |J 1982=80 |COGS97=80 |XoséXabarin=80 |MathXplore=80 |Jcfidy=80 |Iifar=80 |DavidReyAlvite=80 |Ostiudo=80 |Imolavirando=80 |Souto Varela=79 |Andciao=79 |María Baldomir=79 |Sapito=79 |Eurohunter=79 |JuanQuintela=78 |Olequedificil=77 |Mofl5=77 |Ladsgroup=77 |Toby123perruno=77 |Zafer=77 |Castro96=76 |Ervixe=76 |UL rbcouto=76 |Oscarpoio=76 |Colexio de Quintela-Moaña=76 |Zuntig=76 |Fabiojrsouza=76 |MerlLinkBot=76 |Rugbya15=76 |Romaine=76 |Davidares=76 |Santiago galego=76 |Jeronim=75 |Nilopa=75 |Refoxeiro=75 |Binturong=75 |Llywelyn2000=75 |Martinh090=75 |Jaqeli=75 |Bulebule=75 |Apeiro94=75 |Rodamón4=75 |NuriaConde=75 |Óscar Mirás=74 |Materialscientist=74 |Paguiar=74 |MPF=74 |WikimediaNotifier=74 |Creandoentradas=74 |Fridolin freudenfett=74 |Gz2005~glwiki=73 |Igor Seoane=73 |Modesto Casanova=73 |Matthew Barera=73 |Pau781=73 |OTitanic=73 |Xabier8=73 |Qatariq=73 |Oviguan=73 |Sergio Serantes Blanco=73 |Jfblanc=73 |Ultramar2016=73 |YasBot=73 |Hégésippe Cormier=72 |Barrabi=72 |Mathonius=72 |Kaliforniyka=72 |Rosarinagazo=72 |Barrimei=72 |Mallubi=72 |El filóloco~glwiki=72 |Matiia=72 |Inesdecampos=72 |Lucien leGrey=72 |Kadellar=72 |Fabian Zubia~glwiki=71 |Arroutado=71 |Sirionnd1118=71 |Josep Maria Roca Peña=71 |Raphael1256=71 |Álvaro Díaz Seijo=71 |B25es=71 |PauLoCris=71 |DavizRP=71 |Traballad=70 |Triplecaña=70 |Danlimusic62=70 |KsaveroEO=70 |Arttikusbcn=70 |DannyS712=70 |Karvayedo=70 |Tiyoringo=70 |Os don sam cañóns=70 |Lecs2311=70 |Scip.=70 |Caravincho=70 |Doradorodriguez=70 |40maula=70 |Cesardelcano=70 |Nivent2007=69 |Fagairolles 34=69 |Ts12rAc=69 |José Antonio Rodríguez Rivera=69 |LR0725=69 |Paramaribo1975=69 |Marialop4567=68 |DwightFry=68 |TastyPoutine=68 |Stegop=68 |Zaixe=68 |Ранко Николић=68 |Οσελότος=68 |Jmarchn=68 |Sailko=68 |Athena in Wonderland=67 |Glaisher=67 |Lordiegor=67 |Oursana=67 |Ivandaponte=67 |José Guirao=67 |SarahStierch=67 |Erzskamera=67 |Jorgecasru=67 |MarcoAurelio=67 |Fersanlo58=67 |Betucagomes=67 |Curreloss=66 |Palica=66 |Maquia=66 |~2025-32835-14=66 |~2025-28173-56=66 |Joseveiga=65 |Jesusricofuentes=65 |Cryforbbh=65 |FatimaRomero=65 |Teshuveros=65 |Faolin42=64 |Varondán=64 |Leonidlednev=64 |Skiuv~glwiki=64 |Xeror=64 |Oestrimnium=64 |Ivancs29=64 |Komun=64 |Eleefecosta=64 |Érico=64 |Quentinv57=63 |Amaigadameloquehaiga=63 |Alvaro Freijo=63 |Spacorum=63 |CondeDeSantibáñezDelRío=63 |Noeliallagof=63 |Airela=63 |Xuars=63 |JayCubby=63 |Frangza=63 |Domi402=63 |Chorima1=63 |AnxoLB=63 |Artanisen=62 |Belagaile=62 |Xosébartleby=62 |AlejandroBS97=62 |MBroa=62 |Dreamerpedia=62 |FiloloxiaUDC=62 |Neo azulis=62 |Elzevir=62 |Kolega2357=62 |Hoo man=61 |GUTIERREZGD=61 |Teixuga=61 |Hbf878=61 |Praxidicae=61 |Sandro Halank=61 |Calviño96=61 |Canzobre=60 |Alexporteroverin=60 |Chlewey=60 |~2025-28669-04=60 |Gelote=60 |Kirito=60 |FREIXO=60 |Marbletan=60 |Miketanis=60 |Arts&Labour=60 |Isaac1991~glwiki=60 |Lamas-unionpenosa=59 |Luciacev=59 |Saulokei=59 |Alber1840=59 |Ghalegho~glwiki=59 |نوفاك اتشمان=59 |NoeliaAndrea=59 |Edward.e=59 |20396MM=59 |AJona1992=59 |Guldhammer=59 |Mercy=59 |Janitoalevic=58 |Tanbiruzzaman=58 |Kelovy=58 |Emman De La Macha=58 |A.Savin=58 |Evafuentes=58 |Dedrif=58 |Mendinho=58 |SandrinhaRC=58 |Salvabl=58 |PaulaLopezOtero=58 |Bonovyh=58 |Alex Perez=58 |Gray eyes=58 |Bemilladoiro=58 |Elton=58 |Deusdixital=58 |WikiPTV04xd=58 |Wiki Wikardo~glwiki=57 |Rodrigo~glwiki=57 |Toulousain=57 |Manuel de Sousa=57 |CValcarcel=57 |123~glwiki=57 |Jpereira=57 |Perhelion=57 |Anxova=57 |Edgar181=57 |Marinna=57 |Paulo carballo=57 |Xabel10=57 |Xlpastoriza=57 |Galewiki=57 |John1796=57 |Sergio9C.M.=57 |InesVarelaBlanco=57 |Vainilladetahiti=57 |Aavindraa=56 |Xaimex=56 |Jardel=56 |Meniño=56 |Jorunn=56 |Tania fs=56 |Brara=56 |BouwMaster=56 |Laverca=56 |Vriullop=56 |Vifito=56 |Qoan=56 |William Avery=56 |Robin Patterson=55 |LvKinHo=55 |Andreskasta=55 |Wiki13=55 |Pilarsamon=55 |Jurjinho=55 |Tomukas=55 |Ignacio.Agulló=55 |Platinol=55 |Kiko.1984=55 |Araceligarcianavia=55 |Hugo1982=55 |Mfons2000=54 |Mcastrof=54 |Xacobe=54 |Sanya3=54 |CGA22=54 |Galipediantefisico=54 |Jenócrates=54 |PAMatematicas=54 |Danidvt=54 |Sss~glwiki=54 |Gabriela1996=54 |Aketito=54 |Miguelfernandez1=54 |Iketsi=54 |Capmo=54 |MMariñas=54 |Cekli829=54 |Manuel Ager=53 |Henrique Pereira=53 |Jackie=53 |Davidayude=53 |Olaiia=53 |Shaulhochberger=53 |Roamata=53 |Jackirtash=53 |Crisky=53 |César Reis~glwiki=53 |Andbar02=53 |Cachaldora=52 |Solexhn=52 |Vizktor=52 |Covelus=52 |Mjifr=52 |Vicente Rojo=52 |Dantadd=52 |Tacaju=52 |Stanglavine=52 |Danips98=52 |CFmellid=52 |Thepinkphink=52 |Estefaniapt DGallaecia=52 |J. Pais=52 |Lucas Sanchez Dalmau=52 |Mos=52 |Pablop197=52 |Thecangri6=52 |Common Good=52 |TuHan-Bot=52 |Laura207=52 |Rkt2312=52 |Latingregopoio=52 |JorgeGG=51 |Giovanic0=51 |A Festa da Dorna=51 |SABIR2.0=51 |Boirense=51 |Emijrp=51 |Kayaya=51 |FishInWater=51 |V. F. Medina=51 |Dan w~glwiki=51 |Serlui=51 |Saturnino=51 |Butelo=51 |VanBot=51 |O andras=51 |ValeriaVarela=51 |Place Clichy=51 |Landriessen=50 |Sacebro=50 |Culex=50 |GleOsp=50 |NDG=50 |Mmeixide=50 |Santaia=50 |Swamp Greetings=50 |Villanueva96=50 |Udufruduhu=50 |Ana Caramés Canosa=50 |Braisgg=50 |Rokambolexko=50 |O-carallo-29=50 |Rabalexo=50 |Orriolense=50 |Stryn=50 |Monicabaleiron=49 |Jü=49 |Vnovegil=49 |Animadelpurgatorio=49 |NguoiDungKhongDinhDanh=49 |JoelMLN=49 |Triedros=49 |Paula Sánchez Hernández, Sarai Sánchez Prieto e Inés Trigás Pereira=49 |Daniela.ciociola=49 |Dikinson01=49 |Jog13=49 |Chirz105=49 |Santy1789=49 |Divesgallaecia2012=49 |Sinosuke 2=49 |Quinif=49 |Creepin galego16=49 |Fma12=49 |Praia América=49 |Rafa Salgado=49 |Hashar=48 |C.Veiguela=48 |Easy Tempo=48 |Wikinña=48 |Xandi=48 |Bredodo=48 |Máximo Albedo=48 |Dura-Ace=48 |RDTvG=48 |LeonardoAbenis=48 |Maria otero bouzón=48 |Filologosd1=48 |Relojes de sol en Galicia=48 |Dostojewskij=48 |Paco~glwiki=48 |Barbarobarbarez=48 |Elena RC 93=48 |J.delanoy=48 |Tereperdicilla=48 |Bolinhodeamor=48 |Manuelmicro=47 |Juan Quisqueyano=47 |Marinha vs~glwiki=47 |Vazvilpa=47 |Sergiooboe7=47 |Leoplus=47 |Rameshmurmu1684=47 |Ailura=47 |Vilartatim=47 |Cattus=47 |Actia Nicopolis=47 |Marc-André Aßbrock=47 |Putxodisturbio=47 |Manolofreiria=47 |Galathil7=47 |Ary29=47 |Hipiosa=46 |NikNaks=46 |Sergio~glwiki=46 |Xomabepo=46 |SajoR=46 |SamiKullström=46 |Dalvasan=46 |Marium Alberto=46 |DTabCam=46 |D’Azur=46 |REDMAXIM=46 |Mdaniels5757=46 |Neevy Ambr Du=46 |Jvidalc=45 |XXBlackburnXx=45 |Samueltr DGallaecia=45 |Xosediaz=45 |Lsses7=45 |ReyBrujo=45 |IreneRiveiro=45 |Pau~glwiki=45 |Sinde~glwiki=45 |Hedwig in Washington=45 |Imsweetalbi=45 |Belen43 eih=45 |Mr. Fulano=45 |Góngora=45 |Kippelboy=45 |J. Patrick Fischer=45 |Paulo roberto silva gomes=45 |Sueviacc DGallecia=44 |Desicarpente=44 |Hozro=44 |Deus=44 |Pichi.do.borron=44 |Esteban Paz=44 |David García Granja=44 |Satxa=44 |Himbeerbläuling=44 |Raulsalgado=44 |Magog the Ogre=44 |Gustavo Girardelli=44 |Taketa=44 |Ontzak=44 |Eladio Medel=44 |Adailton=44 |SHs=44 |Sfs90=44 |Sdocio~glwiki=43 |Xavinho=43 |Pargal=43 |~2025-27073-25=43 |Brincadeira=43 |Afgán=43 |VanBandini=43 |Sa=43 |The Obento Musubi=43 |Sant8=43 |Agarcialence=43 |Juan53=43 |Robin van der Vliet=43 |Breixo=43 |Acer=43 |Rxy=43 |Alan=43 |Codeks=43 |Comgalego=43 |Cotaron=43 |Eduardo P=43 |DerHexer=43 |Yeza=43 |Ideator 2.0=43 |Calpurnia~glwiki=43 |Marco Chemello (BEIC)=43 |Mjazick=43 |SpookyFlora=43 |JESSIP=43 |Rafaelidolatra daluz=43 |Raul=43 |Marvelshine=43 |Zarmot Flaggown=43 |Sara-Bellum-inha=43 |Severo Boán Aspiazu=43 |DiegoVS=43 |Noelgf=42 |Yoda1893=42 |Arturo Iglesias=42 |Eva TeiS=42 |Gereon K.=42 |Tasatala=42 |Spider Pig~glwiki=42 |Nomada226=42 |Veritas Sapientiae=42 |Önni=42 |Compostelana=42 |Karrapucho=42 |Rastrojo=42 |UL fernandocorme=42 |Kanabekobaton=42 |Filosofía Universidade de Santiago de Compostela=42 |Ebrambot=42 |Ogaiteirodoredondo=42 |Javierbossa=41 |Gigfngjfjgnjf=41 |Tixola=41 |Authentise=41 |Cunetas=41 |Paularv7=41 |Dalog1995=41 |Davisuke=41 |UL mouriño=41 |Mixigodo=41 |Raichsweet=41 |Moti Maarabi=41 |Capsot=41 |Saul ip=41 |Bea.trice=41 |Oximurah=41 |Jafeluv=41 |Tooru~glwiki=41 |Eihel=41 |Superpes15=41 |Cedofeita=41 |Luciaavarela=41 |Guise=41 |INeverCry=41 |Lalinense=41 |Medium69=41 |O Mago Rock=41 |BD2412=40 |Robertovinki=40 |BrandanPedre=40 |Anxoneta=40 |Citocromo c oxidasa=40 |Pedro Insua=40 |Cheminha=40 |Tidubi=40 |Randomp4rson=40 |Netanbaal=40 |Tacho3=40 |Karlitos=40 |Mano Paiva=40 |EVula=40 |Ggonz=40 |Piquita=40 |Elena cp=40 |Conde00=40 |PBA96=40 |Inesgl=40 |Juancalobo=40 |Leszek Jańczuk=39 |Teo.raff=39 |BenficaNNossaPaixao=39 |Kontributor 2K=39 |Segarun=39 |Integral Momento Dipolar=39 |Scostas=39 |Alvripoll=39 |A. B.=39 |Alejandrfernandez=39 |Penarc=39 |Chema43=39 |Usuario20023=39 |Lorenafj DGallaecia=39 |BREAMO4A16=39 |Lévedo=39 |Carsrac=39 |Tetradracma=39 |Gustavo Siqueira=39 |Bugallales=39 |Mateo scq=39 |Tetractismonelos=39 |Tux~glwiki=38 |Ursidaecoruñes=38 |Daniel (usurped)=38 |Phe=38 |Jfcobo=38 |Wilfredor=38 |Pedromadruga=38 |Samurais mission=38 |Musiqiyjj74=38 |Alexiadq DGallaecia=38 |Koavf=38 |Bombadil~glwiki=38 |Nataliacb DGallaecia=38 |AIA Espana=38 |Mike Rohsopht=38 |Adrián Ouro=38 |Renamed user 8d1b46b3af2784492a79b752fc2e81e7=38 |Kgsbot=38 |Auslli=38 |Natalia Bergaño=38 |Asturcon=38 |Gumruch=38 |Soman=38 |Renamed user f26394dcb19bd7bdad78f0d752896653=38 |Jdiazdelrio=38 |Sabela Pérez=38 |Sashko1999=38 |Artebruta=38 |Profesorpaciencias=38 |YvanoK=38 |Lorocesvanava 23899=38 |~2025-32621-50=38 |Icodense=38 |DJMalik=38 |Zscout370=38 |Stïnger=38 |Dopazo98=38 |Masum Ibn Musa=38 |Wikitanvir=38 |Jo-Jo Eumerus=38 |Michael Barera=38 |USCtrad=38 |Thknny=38 |Pd=38 |Sp5guest=37 |Mougán=37 |Aaronferrari=37 |SergioFontánÁlvarez=37 |Earelin=37 |Lucia A. Iglesias=37 |Cactusverde=37 |Devónico1234=37 |Wow=37 |Achim55=37 |AnRo0002=37 |Arcanxo=37 |Ev=37 |Magnefl=37 |Holder=37 |Aestragada=37 |MiniPictures=37 |Histagra=37 |Alejandra carpena=37 |McZusatz=37 |Vieitez=37 |Finlaure=37 |Yuslo=37 |Fehufanga=37 |Mike.lifeguard=37 |Sotiale=37 |Rdg Vito=37 |Xoconde=37 |Mestas=37 |Rimatronic=37 |Nino Dolce=37 |Visopedia=37 |Carsten Steger=37 |Ras67=37 |NicoSGF 64=36 |IagoRC24=36 |GHARVES=36 |Sergio ParMa=36 |JotaCartas=36 |Texvc2LaTeXBot=36 |Nerea Lorenzo=36 |Tony~glwiki=36 |Pentimento=36 |Asantinc=36 |Sciking=36 |Deivid=36 |Margamarcuño=36 |Nethac DIU=36 |UL fernando.torreiro=36 |Zarrulheiro=36 |Marceloavila84=36 |Aitortxasko=36 |Spyfly=36 |ReneeWrites=36 |Racapa=36 |José FerPre=36 |Barak-cal-do=36 |Shastre=36 |Xic667=36 |Alexander Vigo=36 |Kirita22=36 |Llez=36 |Edén=36 |Ketxus=36 |Chabi1=36 |Galego08=35 |Tiberioclaudio99=35 |Mentxuwiki=35 |LamasPC20=35 |NoeliaLauraSilvia=35 |Adriana Bargados Calviño=35 |CaloRR=35 |Luan=35 |MediaWiki default=35 |AnselmiJuan=35 |Martaandion97=35 |Robertohermida=35 |Or8a=35 |Philippe49730=35 |Beatrizpn DGallaecia=35 |Niridya=35 |Albaleston=35 |~2025-31545-59=35 |VictorAlvarez89=35 |Lisímaco de Egipto=35 |Touriñán=35 |Xandepardo=35 |Preghiseiro=35 |Amasuela=35 |Quinto de Bamiro=35 |Luckas Blade=35 |Gerd Eichmann=34 |Kallerna=34 |SurdusVII=34 |Mreysita=34 |Irene Duinkerken=34 |Angelarcay=34 |Mondoxíbaro=34 |Cat~glwiki=34 |Daniel Mietchen=34 |Brightify=34 |Juliasilva5=34 |Apcbg=34 |Escoitar=34 |Lliura=34 |Pere prlpz=34 |Volkov=34 |Manoel.folgueira=34 |AtosCrip$=34 |Filósofo Galego=34 |Echeoquehai=34 |Iriasc=34 |Fernandezsara12=34 |Regueiro=34 |Gabriel Schnee=34 |Mykhailo=34 |Raquel Arias Añón=34 |Codename Noreste=34 |Ana Montes Couñago=34 |Nosferatu~glwiki=34 |PCalvinho=34 |Follgramm3006=34 |FCPB=34 |Hercule=34 |Urco65=34 |Iojhug=33 |1997kB=33 |Colineta=33 |Bsadowski1=33 |~2026-99125-4=33 |Asterion~glwiki=33 |Fidi gz=33 |Literaturagalegac1=33 |Biblioteca intercentros lugo=33 |Joseghast=33 |Jan Myšák=33 |Ppefelipe.prox08=33 |Azote Galaico=33 |Zuntig fiber=33 |Kontrollstellekundl=33 |Claudia Piñeiro=33 |Lamas alt=33 |Dcoetzee=33 |Club Hockey Compostela=33 |Prowiki=33 |Danielba894=33 |Magosto=33 |Goutam1962=33 |Martinhogz=33 |Mazbel=33 |Galegoman~glwiki=33 |Reciprex=33 |Augusto Canetas=33 |L&T=33 |Guillerme Moreira=33 |Bridget=33 |Xansroque=33 |AndreaMorena=33 |Pedridotransas=33 |TottyBot=33 |XockoGaliza=33 |Leyo=33 |Marcusfernandez=33 |Natuur12=33 |Luigi Salvatore Vadacchino=33 |Don Saturio=33 |Лобачев Владимир=33 |Fisterraeomar=33 |Eldizzino=33 |Ana Ojea Villamarín=33 |Evrik=33 |Breogan Ogando=33 |Nodulation=33 |The White Lion=33 |Simonalsa=33 |Faraday~glwiki=32 |Ferbr1=32 |Pigreño=32 |Teles=32 |Binlou=32 |Saldagon=32 |Chisuchian=32 |André el pescadero=32 |Oresthes=32 |Aqwuo=32 |Trieste24=32 |Uxío Castelo=32 |Prensagalega=32 |Susana Seivane=32 |Ferreolus=32 |Breogan72=32 |Patricia Mannerheim=32 |Uhanu=32 |Glosoli=32 |Rebentabois=32 |Satesclop=32 |MargaritaPoppa=32 |Pauuguezz=32 |LuciaaPiñeiro=32 |Munmula=32 |Vidueiros=32 |Pobracara=32 |Oicorojuara=32 |Manuelt15=32 |Taniarf=32 |Angelsc89=32 |EstebanCadalso=32 |Breno Damasceno=32 |Arale~glwiki=32 |Delphidius=32 |WPPilot=32 |Florentino filo=32 |Laura~glwiki=32 |Sálvora=32 |Carminhas=32 |Toxedinho=32 |Minhoulha=32 |Keepscases~glwiki=32 |BREAMOA16=32 |Adam Cuerden=32 |Ernesto53=32 |Xues=32 |JuTa=32 |Mayterios=32 |Brixida=32 |Zailaufran=32 |Bolboreta95=32 |Mistico=32 |Alito95=32 |Trini Pérez=31 |Aiamar=31 |Songuer=31 |E2mb0t~glwiki=31 |Davidgval=31 |Supermorais=31 |Botend=31 |Mamorusenshi=31 |Mahir256=31 |Ceivar=31 |D. Carlos Ramon Canosa Carro=31 |Xabier Armendaritz=31 |URSULA FERNANDEZ=31 |Ángela Souto Vieites=31 |Siebrand=31 |Aldnonymous=31 |Isha=31 |Migueldaborreira=31 |Carunchiño=31 |Blua lago=31 |LaVozDeTuRelato=31 |Jbrey360=31 |Divinations=31 |Fanfurriñeiro=31 |Luciano~glwiki=31 |せいきょういく=31 |TonyMontana~glwiki=31 |Wikielwikingo=31 |Tomás Vaello Ostrowska=31 |Xabier meilan=31 |Vgarabana=31 |HakanIST=31 |Danibuhu=31 |Upolu=31 |User2352352=31 |Gilles2014=31 |Sihomesi=31 |Mariana~glwiki=31 |Chichou=31 |P4K1T0=31 |BREAMOB11=31 |Palmeirán de Palmeira=31 |Peixiño=31 |Analva=31 |Legoktm=31 |Kelykz=31 |11del9(2001)=31 |CHV=31 |LametinoWiki=31 |Jmanubarreiro=31 |Mateosx 21=31 |Workinding=31 |Stardsen=30 |Sonia5999=30 |Qrfqr=30 |Tamanca=30 |Museo8bits=30 |Robergal88=30 |Rapo~glwiki=30 |Fajesus=30 |Anagram16=30 |Jparcur=30 |Samuele2002=30 |777sms=30 |Zaqarbal=30 |MdsShakil=30 |Edoarado~glwiki=30 |Redf0x=30 |Manuelfg DGallaecia=30 |Naraht=30 |Santiago Vieites=30 |Henriku=30 |Kijand=30 |Pichucu=30 |Carlos Rodriguez Otero=30 |Newsou=30 |Ayto=30 |Sobroseño~glwiki=30 |Ana Montez=30 |Keiko18=30 |Pmlineditor=30 |Carlos Abal Cerviño=30 |Unikalinho=30 |P.riveira=30 |Geldare=30 |Gallita=30 |Antywyky=30 |S.edreira=29 |City of Rebellion=29 |Xinelo=29 |Hispanitas=29 |Yann=29 |Draxtreme=29 |Henry Moleskine=29 |Dr.Coverall=29 |Corgo=29 |Trey314159=29 |Addihockey10=29 |Modesto=29 |Isaac Mansur=29 |Vilagarciana=29 |Dictablanda=29 |Andrea Quintas=29 |Färber=29 |Tencosteas=29 |Bucephala=29 |Seoane Prado=29 |Theodoxa=29 |Goldorak=29 |I diaze1993=29 |Paula de Luis Fernández=29 |Amire80=29 |Samieira Existe=29 |Vanegarciaa9=29 |Elena-Oskar=29 |Manuel gonzalez coego=29 |Overworkedpunk=29 |Santiago Rua=29 |Guti Galiza=29 |Galiciencia=29 |Evajlaural=29 |Too Classy for This World=29 |ManuelRodríguez54=29 |Sara B.O.=29 |Alangaliza=29 |Lourixe=29 |El Morenus=29 |EliRios=29 |Piratasgz=29 |Russavia=29 |TheBlueCat22=29 |Kim~glwiki=29 |Cheluco usopúblico=29 |(-bcm-)=29 |Daniel Gz=29 |Morancio=28 |Ávrego=28 |Rakasa ayat Alien=28 |Ophiusafolk=28 |Borjaseob=28 |Tonyjeff=28 |Martín Taboada=28 |Trasnadas83=28 |Fxparadelo=28 |Ji-Elle=28 |Krmn8220=28 |UL Ospala=28 |José do Arnado=28 |Roi Xordo=28 |Elyms95=28 |Comandancia=28 |FFTDeutsch2021=28 |Manuel 111091=28 |Viguesa ace=28 |Memedgarcia=28 |Airbovu=28 |Tony Fernández Barco=28 |Altasperlas=28 |Wim b=28 |Aybeg=28 |פארוק=28 |Patxon=28 |Naosenlleira=28 |Pepito Giraldito=28 |Cantigasdaterra=28 |Pvieito=28 |X.l.dean.ben=28 |Mpernas=28 |Jonathan359=28 |Scg781998=28 |Faxeirada=28 |Miguereg=28 |Frenchchou=28 |Ciaran.london=28 |AsCuFo=28 |Egmontaz=28 |Bárbara Rocha Fdez=28 |EstebanTorr=28 |Carolina Laíño=28 |BREAMO4A26=28 |Jacobbraeutigam=28 |BREAMOB0001=28 |Gliwi=28 |FerMirra=28 |Sisa19=28 |NCervinho=28 |Ah3kal=28 |Alroga=28 |Aspres=28 |RustyRapier=28 |AmpiGR=28 |Petunia Clark B=28 |Noé Valti Ape=28 |Juanoro=28 |SeidaSokoara=27 |Andrew J.Kurbiko=27 |Eleutheropodic=27 |Anagc99=27 |Alberth2=27 |Perikleskova=27 |Platonides=27 |Leogalego=27 |Dumbriaecultura=27 |Patricilla5=27 |Miguel Ángel González López=27 |Infiespobra=27 |Htc3594=27 |Tropicalkitty=27 |R.albergaria=27 |Pijusmagnifikus=27 |Homobot=27 |Pedece1=27 |Sreejithk2000=27 |Onipsis~glwiki=27 |Jerzyjan1=27 |Bethlem2809=27 |Lomeno 24=27 |Baldrocas=27 |EPIC=27 |Tamarayupi=27 |Peregrina.pintos=27 |Noafp10=27 |Atalanta86=27 |Laszlovszky András=27 |Víctor Alexis Cantillano Oviedo=27 |Leefeni de Karik=27 |Ricardo.Pazos.=27 |Frigotoni=27 |Froaringus=27 |Macarrones=27 |Ralf Roletschek=27 |Eyebag=27 |HefePine23=27 |Lazaro eriko=27 |Santiago Calviño=27 |Lolox76=27 |Millar Adas=27 |Likewike=27 |Daisystinkafds=27 |Juangz97=27 |TheBellaTwins1445=27 |Vilalbafs=27 |Breoghain=27 |Ices2Csharp=27 |UL Vilariño=27 |Elena.R.=27 |Rachmat04=27 |Lcasedit=27 |EncycloPetey=27 |Litteralittera=27 |Rzuwig=27 |BEABP=27 |Peluche.josemanuel=27 |Martalemaq=27 |VanesaFerreira=27 |Marta bp=27 |Michael Romanov=27 |Rainya=27 |Wwikix=26 |マティ男=26 |Joakko=26 |Julián Elencwajg=26 |Ajraddatz=26 |Ernestolake=26 |Gustavo.bng=26 |Rrm11=26 |AnderTecht=26 |Nhasky=26 |Adrianpany=26 |Lirafranklin5=26 |Adri guarda=26 |Savig=26 |Sock puppet=26 |Garthof=26 |Arredista=26 |Dani.pazos=26 |MP~glwiki=26 |Mario villaflores=26 |Dafide=26 |Mywikimediaaccount=26 |Lontra 404=26 |KiranBOT=26 |Deshgloshe=26 |Alternativa407=26 |とある白い猫=26 |AR.GNV=26 |Maximillion Pegasus=26 |Shaqster~glwiki=26 |Hugo.arg=26 |Mr Accountable=26 |Martinsfer=26 |Penarc1~glwiki=26 |Oskar=26 |Aquae Querquennae=26 |Eustaquio Ramírez Ortelo=26 |Laura Fiorucci=26 |MrGalicianActionMan=26 |Campeones 2008=26 |Paula&Rosalía=26 |Theteceditor=26 |Legarra=26 |Sualla=26 |Maosinnovacion=26 |Hindustanilanguage=26 |Ksarasola=26 |-jem-=26 |Murilotifoski=26 |Coruñes=26 |CrisEstevez3=26 |Davidlombao=26 |LiteraturagalegaCPG=26 |Vermont=26 |Lutin bleu=26 |KS88=26 |Luxusfrosch=26 |CamiloRock77=26 |Igna=26 |Michampinion=26 |Maasje=26 |Cgnk=26 |Sirius~glwiki=25 |Johannnes89=25 |Klemen Kocjancic=25 |Lamas-Nós=25 |Alarikaviana=25 |Renamed user 1d4d26aa8f94c7a808d2402a498083de8f3a697ac6a46d3eb81eb3b689d710ee=25 |Diegohuberman=25 |Pablofc4~glwiki=25 |Uxiosa=25 |Anieten=25 |Nazaretfp=25 |Willtron=25 |Olequefacil=25 |Mabema1=25 |Jbribeiro1=25 |VL96=25 |Mustek=25 |Oscar36202=25 |Sabadelhe=25 |Svathpl29=25 |Boicentril=25 |Iagomeijiide=25 |Elresaltador=25 |Arribi=25 |Jjhhggrrr=25 |Asierog=25 |Bloobrey=25 |Mxose=25 |Great Brightstar=25 |Santhy=25 |Busurbano=25 |Shanmugamp7=25 |Mohandas g=25 |Kefren2002=25 |Orijentolog=25 |Pedro002094=25 |CzarJobKhaya=25 |Simplus Menegati=25 |Elena de Peleyos=25 |Vgonzalez630=25 |Sr.Kaplan1=25 |Sofiacl DGallaecia=25 |HectorLC=25 |Piterleik=25 |Mariaformoso=25 |Chongkian=25 |Jabsa54=25 |Xabre~glwiki=25 |2eight=25 |Anagi33=25 |ArwinJ=25 |Andrea.penedo=25 |SF007=25 |Alba.pardinas=25 |Davidbouzon~glwiki=25 |Jorginho 2=25 |AlbaFL=25 |Erwin=25 |ChongDae=25 |Juanjo García González=25 |NordNordWest=25 |Ana Costas Castro=25 |Comba=25 |Raderich=25 |DrKay=25 |Fernangomen=25 |The Anome=25 |AreVazquez=25 |Fscres=24 |Lathir=24 |Manugarrobo3=24 |Chemegelece=24 |Ave Phenix=24 |Furabolos=24 |BokY=24 |EditorTextos=24 |Lamas carraxocam=24 |Deltaman=24 |Cesarinmontoto=24 |Restu20=24 |Xogos Curruncheiros=24 |Krisito=24 |~2025-65480-5=24 |Bhgh543bgf=24 |Jani Koskiin=24 |Alpinu=24 |Dreamonish=24 |Fdsh=24 |Daphne Lantier=24 |Coegho=24 |Gh525=24 |Crismartinez24=24 |Beko=24 |ATORREDOCASTRO=24 |Rfsotelo=24 |Martín Codax=24 |Andreuvv=24 |Velni=24 |O monstro da ria=24 |BREAMO4A10=24 |Ainz Ooal Gown=24 |Xosé Cabanillas=24 |Aitor.bouso=24 |ErikvanB=24 |Stang=24 |Litegalega2018=24 |Xosé M. Eyré=24 |Cristiangl=24 |Vilho-Veli=24 |Uxilamalv=24 |HReineGz=24 |Nere18=24 |Breogan73=24 |Alenlugo=24 |Fredirib=24 |Aillean69=24 |P. Sarry=24 |Balo=24 |Bencmq=24 |Nusmg=24 |Hugovillarfernandez=24 |GFHund=24 |Rubén Ojeda (WMES)=24 |Nitch=24 |Aliwal2012=24 |LgL 4ºESO IES David Buján=24 |Alexandre056=24 |Xamasi~glwiki=24 |Rlm756a=24 |Metrónomo=24 |DidiWeidmann=24 |Jpbarbier=24 |Bdk=24 |Acartonado=24 |Natalia G. Mouriño=24 |Lápisdecores=24 |Huski1=24 |Lantania=23 |Mariluz=23 |Wallflower=23 |Vogone=23 |Vila666=23 |Carmen Cal=23 |Anxorodriguez=23 |Odejea=23 |Baintpq=23 |Cristiano2012=23 |Greenman=23 |Martindios=23 |Pigsonthewing=23 |Wikilandia=23 |WEdSza=23 |Martuinbiya=23 |Daniuu=23 |Jose77=23 |Irisgriv=23 |Xeira89=23 |LMLM=23 |Sergio Ferradás Varela=23 |David0811=23 |Francisco J. Gil=23 |Chumwa=23 |VigoGZ=23 |Lonega=23 |K9re11=23 |UDC-ED.CIT.=23 |Wiki 9SIC=23 |GO69=23 |Jemo2200=23 |Jmlhermida=23 |PasaporteGalego=23 |Vinicius10=23 |Nowikipp=23 |Horst-schlaemma=23 |Bivero=23 |Sturm=23 |MetalBrasil=23 |Bradmanthedon=23 |Paula Crespo=23 |Limotecariu=23 |Valenciano=23 |Lilacpiu=23 |VulcanSphere=23 |PlyrStar93=23 |Knochen=23 |Shaulhochberger II=23 |Felipelago=23 |Erik Warmelink=23 |Zapipedia=23 |SiareiroLugo=23 |ZeneizeForesto~glwiki=23 |GZML=23 |Popayan1210=23 |Tamara Amorín=23 |Lidiadiazdominguez1=23 |Valentim47=23 |Roixordo dodro=23 |Loispardo=23 |Myrhonon=23 |Chispichis=23 |Damufo=23 |CGN=23 |Shuyeol=23 |Styyx=23 |Robby=23 |Uxía69=23 |El Viajero 3000=23 |SpesBona=23 |Donmusic=23 |Roozman=23 |Lourdes Limia Villar=23 |VazquezCagide96=23 |Pablo27=22 |The Ogre=22 |Bibi Saint-Pol=22 |Gharabato=22 |AStiasny=22 |Abelrl=22 |Elviguesito=22 |Albars=22 |Emaus=22 |Jesielt=22 |Lissall=22 |Santacomber=22 |Martinfg998=22 |BelénLamas=22 |Nieves0708=22 |Nancy DV0123=22 |Kordas=22 |Diegopradosnieto=22 |Angel do Xastre de Vilachán=22 |Daniel Ferro=22 |Martafondevila=22 |1234qwer1234qwer4=22 |Bardeluc~glwiki=22 |Jurliki=22 |Ankhara=22 |Celiamartinezf=22 |Eskio=22 |Fernanpercussion=22 |Victorioco=22 |Alberto361=22 |~2025-38896-99=22 |Footwiks=22 |Yago Amx=22 |Albertomos=22 |Sije=22 |Tamburlano=22 |Lidia.ddominguez=22 |Galeria Garabato=22 |Soundwaweserb=22 |V0ctor=22 |Franz.wohlkoenig=22 |Yosri=22 |Pirags=22 |Lolo=22 |Albiñanp=22 |Rapariga=22 |Rémih=22 |Arĝenta Neĝo=22 |In ictu oculi=22 |Avelaneira Frolida=22 |Aquelli=22 |Sergiotics=22 |Manuaisgal=22 |Cote d'Azur=22 |Bosna Sarajevo=22 |Santamarcanda=22 |Seelah=22 |Denniselynn=22 |ASTOROT=22 |Céréales Killer=22 |Anaarias=22 |Pedagogos2015=22 |Jonathan Fernández Varela=22 |MF-Warburg=22 |AriadnayPaula=22 |María Coego Montoto=22 |Obersachse=22 |Clau.cla.uuu=22 |AmazingSunset381=22 |Jorganes=22 |Pwjg=22 |Bakir123=22 |OVítor=22 |Verius9=22 |Ooligan=22 |Xgeorg=22 |Ha98574=22 |Claus Ableiter=22 |Bestiasonica=22 |Muhammad Abul-Futooh=22 |Dxar=22 |Vengador54=21 |江马=21 |CommonsDelinquent=21 |Muimenta13=21 |Cambada=21 |Ilpardogatto=21 |Darabuc~glwiki=21 |Alvilela=21 |Pauloferlo@wanadoo.es=21 |Enric=21 |Sekitabikini=21 |Vipesa=21 |Molibi=21 |Hoo User Page Bot=21 |Aurora Fernández Fernández=21 |O pimpín=21 |Breixosuevia=21 |Jon Harald Søby=21 |Astronauta lunático=21 |Termininja=21 |RiadS99=21 |Serghinho=21 |Paloi Sciurala=21 |Meierberg=21 |Sirslayercort=21 |Garrafón de Nadel=21 |Dconde=21 |Risonsinho=21 |BREAMOB16=21 |Yocandi=21 |Bromo15=21 |Ruthriay=21 |Juliano o apostata=21 |Ed veg=21 |Laura Blanco Areán=21 |José Manuel Veiga Pose=21 |Lauralevaj=21 |Edukkk676=21 |Hurfer=21 |Tanialr18=21 |Renvoy=21 |Đông Minh=21 |Hanibaal=21 |Saurom Lamderth=21 |Yolanda~glwiki=21 |FpAmelia=21 |Ainhoapaños=21 |Чръный человек=21 |Baroc=21 |J Hazard=21 |Miguel Mosquera Paans=21 |Aistoco=21 |Manuel Parada Freire=21 |Mila2=21 |IES Mendiño=21 |Pulga013=21 |Evals52=21 |A1906=21 |Pardalem=21 |Jack 31ES=21 |Galeguinha virgo=21 |Pontovilio=21 |MartaGonzalezPerez=21 |AlexJSUM=21 |Squiresy92=21 |Jirka23=21 |Bernd Schwabe in Hannover=21 |Majodomi=21 |Sneeuwschaap=21 |UrielAcosta=21 |Guille Platelminto=21 |Jcollmart=21 |OffsBlink=21 |Hortorub=21 |Elchavo=21 |Krinkle=21 |Milagrosbaraviñas=21 |Chouciño=21 |MaxiRonaldo=21 |Cancioneiro galego-castelán Henry Lang=21 |FocalPoint=21 |TheGlasgaeJimmy=21 |MaatyBot=21 |GENOVEVA=21 |Tjmoel=21 |Mcapdevila=21 |Cinioengalicia=21 |#default=Usuario descoñecido }}<noinclude>{{Uso de marcador}}</noinclude> tndqr7q0phdb1ywsmuldzywohjrwalr 0 212096 7351087 7327572 2026-04-07T19:54:11Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351087 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Título en cursiva}} {{Taxon |regnum = [[Planta]]s |unranked_divisio = [[Anxiospermas]] |unranked_classis = [[Eudicotiledóneas]] |unranked_ordo = [[Rósidas]] |ordo = [[Fabales]] |familia = [[Fabaceae]] |genus = [[Abarema]] |species = A. abbottii }} '''''Abarema abbottii''''' é unha especie de [[legume]] da familia das [[fabáceas]] nativa da [[República Dominicana]], confinada en bosques de anxiospermas sobre rochas calcarias. == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Fabáceas]] 76ejpnw4cyun7rvqd8are79k13ki5xv 0 213871 7350997 7261383 2026-04-07T15:58:45Z Chandrexao 166735 Actualizo 7350997 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Lucas Pérez Martínez''', nado na [[A Coruña|Coruña]] o [[10 de setembro]] de [[1988]], é un [[futbolista]] [[Galicia|galego]], que xoga de [[Posicións no fútbol|dianteiro]] no Cádiz, da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. Militou en máis dunha ducia de clubs de cinco países diferentes, pero é principalmente coñecido polas súas tres etapas no [[Deportivo da Coruña]], co que marcou 62 goles en 172 partidos. Considerado un emblema e unha figura histórica do club, xogou con este en tres categorías diferentes e capitaneouno no ascenso á [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] na [[Primeira Federación 2023/24|tempada 2023/24]], despois de deixar o [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]] e renunciar á [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]] para baixar dúas categorías pagando el mesmo a metade da súa fichaxe.<ref name=":5" /> Xogou tamén noutros clubs de Primeira como o [[Deportivo Alavés|Alavés]] ou o [[Elche Club de Fútbol|Elche]], así como no [[Arsenal F.C.|Arsenal]] e no [[West Ham United F.C.|West Ham]], da [[Premier League]] inglesa, no [[FC Karpaty Lviv|Karpaty Lviv]] e no [[FK Dynamo Kyiv|Dynamo Kyiv]] ucraínos, no [[PAOK de Salónica]] grego ou no [[PSV Eindhoven|PSV]] dos [[Países Baixos]], co que gañou a [[Eredivisie]]. == Traxectoria == === Inicios === Naceu o 10 de setembro de [[1988]] no barrio [[A Coruña|coruñés]] de [[Monelos, A Coruña|Monelos]].<ref>{{Cita novas|data=31 de agosto de 2017|título=«Sigo siendo Lucas, el de Monelos»|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2017/05/07/sigo-siendo-lucas-monelos/0003_201705G7P44993.htm|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Súa nai tiña problemas de [[drogadicción]], mentres que seu pai, mariñeiro, pasaba longas tempadas embarcado no [[Gran Sol]].<ref name=":3">{{Cita novas|data=9 de abril de 2023|título=La parábola de Lucas Pérez, el chico de barrio que volvió a casa para rescatar al Dépor|url=https://elpais.com/eps/2023-04-09/la-parabola-de-lucas-perez-el-chico-de-barrio-que-volvio-a-casa-para-rescatar-al-depor.html|data-acceso=15 de abril de 2023|lingua=es|xornal=[[El País]]|apelidos=Lezcano|apelidos2=Carretero|nome=Arturo|nome2=Nacho|ligazónautor2=Nacho Carretero}}</ref> Aos dous anos foi abandonado nunha [[casa niño]], ata que foi acollido polos seus avós paternos, Manuel e Manuela, cos que se criou nas vivendas sociais de Monelos coñecidas como as "torres dos mariñeiros".<ref>{{Cita novas|data=25 de febreiro de 2025|título=Lucas, una ventana de Monelos y un plato de albóndigas con patatas|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2023/10/03/lucas-ventana-monelos-plato-albondigas-92891254.html|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Otero|nome=Marcos}}</ref> Seus avós apuntárono de neno nas escolas municipais de [[fútbol]] despois de que comezase a xogar nas rúas do seu barrio.<ref name=":3" /> Con seis anos ingresou nas filas do [[Victoria Club de Fútbol|Victoria CF]], onde chegou a ocupar a posición de porteiro, ata ser recolocado definitivamente na [[Dianteiro, dianteira|dianteira]].<ref name=":1">{{Cita novas|data=29 de novembro de 2019|título=Lucas Pérez, el gallego que dio la vuelta al mundo para volver a casa|url=https://www.vavel.com/es/futbol/2019/11/28/alaves/1005387-lucas-perez-el-gallego-que-dio-la-vuelta-al-mundo-para-volver-a-casa.html|data-acceso=31 de decembro de 2022|lingua=es|apelidos=Calderón|nome=Mikel}}</ref> Probou tamén no [[fútbol sala]], pero acabou decantándose finalmente polo fútbol cando Rubén Mato o levou ao equipo xuvenil do [[Atlético Arteixo|Arteixo]]. As súas actuacións en [[Campo Municipal Ponte dos Brozos|Ponte dos Brozos]] espertaron o interese do [[Deportivo Alavés]], que vía nel unha aposta de futuro. Con todo, en [[2007]], tras só uns meses en [[Vitoria]], os problemas económicos do Alavés obrigaron ao club a recortar gastos e Lucas volveu a Galicia.<ref>{{Cita novas|data=30 de maio de 2019|título=Lucas Pérez, un viejo conocido del Alavés|url=https://www.mundodeportivo.com/bizkaia/20190530/462567832887/lucas-perez-alaves-posible-fichaje-viejo-conocido-juvenil-2006.html|data-acceso=11 de novembro de 2019|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita novas|data=31 de agosto de 2016|título=El traspaso de Lucas Pérez deja 100.00 euros al Alavés|url=https://www.noticiasdealava.eus/2016/08/31/alaves/el-traspaso-de-lucas-perez-deja-10000-euros-al-alaves|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20191110091410/https://www.noticiasdealava.eus/2016/08/31/alaves/el-traspaso-de-lucas-perez-deja-10000-euros-al-alaves|dataarquivo=10 de novembro de 2019|urlmorta=yes}}</ref> Á súa volta, o [[Atlético Coruña Montañeros Club de Fútbol|Montañeros]] e o [[Sociedad Deportiva Club Órdenes|Ordes]] pugnaron polo xogador, chegando a haber unha polémica por unha duplicidade de fichas. Finalmente foi o equipo ordense o que se fixo cos seus servizos.<ref>{{Cita novas|data=31 de decembro de 2009|título=Un profesional de Os Castros|url=http://www.canaldeportivo.com/deportienda/deporsport/contenido/2009/12/31/20/3|data-acceso=10 de novembro de 2019|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150923200327/http://www.canaldeportivo.com/deportienda/deporsport/contenido/2009/12/31/20/3|lingua=es|xornal=[[Depor Sport]]|dataarquivo=23 de setembro de 2015|urlmorta=yes}}</ref> Nese tempo xogou tamén ao fútbol sala no [[Club Atlético Deportivo O Loureiro|Loureiro]], co que disputou dous partidos ante [[Prone Lugo AD|Azkar Lugo]] e [[Santiago Futsal|Lobelle]].<ref>{{Cita novas|data=20 de febreiro de 2010|título=El rey del fútbol bizarro aterriza en el Teresa Rivero|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2010/02/20/rey-futbol-bizarro-aterriza-teresa-rivero/0003_8307340.htm|data-acceso=31 de decembro de 2022|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Gómez|nome=Pablo}}</ref> Tras unha tempada no Ordes, na que aínda en idade xuvenil foi clave para conseguir a permanencia do primeiro equipo na [[Terceira División RFEF|Terceira División]], foi fichado polo [[Atlético de Madrid]] para o seu [[Club Atlético de Madrid C|segundo filial]], onde militou durante dous anos en Terceira, sendo o máximo goleador do equipo.<ref name=":1" /> === Rayo Vallecano === No verán de 2009 pasou ao [[Rayo Vallecano B]], tamén de Terceira División.<ref name=":1" /> As súas grandes actuacións no filial abríronlle a porta do [[Rayo Vallecano de Madrid|primeiro equipo]], co que debutou en [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] da man de [[Pepe Mel]] en xaneiro de 2010, nun partido diante do [[Fútbol Club Cartagena|FC Cartagena]] no que entrou na segunda parte como substituto de [[David Aganzo|Aganzo]].<ref>{{Cita novas|data=11 de febreiro de 2010|título=Lucas dice tras debutar en el Rayo que está «como en A Coruña»|data-acceso=|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|páxina=36}}</ref> Tras dispoñer de varios minutos tamén na seguinte xornada contra o [[Girona Futbol Club|Girona]], regresou ao filial, co que logrou o ascenso e foi elixido mellor xogador da Terceira División.<ref name=":1" /> Na [[Segunda división B española 2010/11|tempada 2010/11]] compaxinou a [[Segunda División RFEF|Segunda División B]] coa [[Segunda división española de fútbol|Segunda]]. Co primeiro equipo xogou cinco encontros marcando un gol contra o [[Real Valladolid|Valladolid]] e contribuíndo ao ascenso do equipo de [[José Ramón Sandoval|Sandoval]] a [[Primeira División Española|Primeira División]]. === FC Karpaty Lviv e Dinamo de Kíiv === A finais desa tempada quedou libre e fichou polo [[FC Karpaty Lviv]], equipo da [[Premier Liha|Primeira División]] de [[Ucraína]], onde foi elixido mellor debutante e co que disputou dúas edicións da [[Europa League]], marcando un gol contra o [[PAOK FC|PAOK]].<ref>{{Cita novas|data=8 de xaneiro de 2012|título=Lucas Pérez, mejor debutante en Ucrania, negocia con el Dinamo Kiev|url=https://www.lainformacion.com/deporte/futbol/lucas-perez-mejor-debutante-en-ucrania-negocia-con-el-dinamo-kiev_wodQAFnk3cndQpyWCN4cf6/|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|data-arquivo=10 de novembro de 2019|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191110091355/https://www.lainformacion.com/deporte/futbol/lucas-perez-mejor-debutante-en-ucrania-negocia-con-el-dinamo-kiev_wodQAFnk3cndQpyWCN4cf6/|url-morta=yes}}</ref> En marzo de 2013 fichou polo [[FK Dynamo Kyiv|Dynamo de Kíiv]],<ref>{{Cita novas|data=1 de marzo de 2013|título=Lucas Pérez ya es el primer español en la historia del Dinamo de Kiev|url=https://www.marca.com/2013/03/01/futbol/futbol_internacional/espanoles_mundo/1362168356.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]|lingua=es}}</ref> no que só estivo catro meses tras unha mala experiencia.<ref>{{Cita novas|data=16 de xaneiro de 2014|título=Lucas Pérez: "En el Dinamo de Kiev pasé los peores cuatro meses de mi vida"|url=https://www.marca.com/2014/01/16/futbol/futbol_internacional/espanoles_mundo/1389870263.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref> O xogador coruñés chegou ao club de [[Kíiv]] o derradeiro día do mercado de fichaxes cedido polo Karpaty por unha tempada con opción de compra. Considerando que chegaba en baixa forma, o adestrador [[Oleg Blokhin]] pedíu a Lucas que xogase partidos co equipo sub-21, algo ao que inicialmente Lucas se negou, pero finalmente acabou facendo. Porén, non chegou a debutar co primeiro equipo e o Dinamo decidiu non facer efectiva a opción de compra e cancelar a cesión.<ref>{{cita web |url=https://ua.tribuna.com/uk/blogs/dynamonline/3097014-take-ne-mozhna-govoryty-bloxinu-chomu-lukas-peres-ne-zigrav-zh/ |título=«Таке не можна говорити Блохіну». Чому Лукас Перес не зіграв жодної хвилини за «Динамо» |páxina-web=ua.tribuna.com |data=29 de xaneiro de 2024 |trad_título="Non lle podes dicir iso a Blokhin". Por que Lucas Pérez non xogou nin un minuto para o Dinamo |lingua=uk |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20240204183341/https://ua.tribuna.com/uk/blogs/dynamonline/3097014-take-ne-mozhna-govoryty-bloxinu-chomu-lukas-peres-ne-zigrav-zh/ |dataarquivo=4 de febreiro de 2024 |urlmorta=non |dataacceso=3 de xullo de 2024 }}</ref><ref>{{cita web |url=https://informefutbol.com/2013/04/08/os-comezos-dificiles-de-lucas-perez-no-dynamo-kiev/ |título=Os comezos difíciles de Lucas Pérez no Dynamo Kiev |páxina-web=Informe de Fútbol |data=8 de abril de 2013 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20230610070954/https://informefutbol.com/2013/04/08/os-comezos-dificiles-de-lucas-perez-no-dynamo-kiev/ |dataarquivo=10 de xuño de 2023 |urlmorta=non |dataacceso=3 de xullo de 2024 }}</ref> === PAOK de Salónica === No verán de 2013 fichou polo [[PAOK de Salónica]], no que realizou unha gran tempada, marcando 10 goles e dando 15 asistencias. Ademais entrou no once ideal da liga grega e foi elixido entre os cinco mellores xogadores do ano nese país.<ref>{{Cita novas|data=6 de maio de 2014|título=Lucas también conquista Grecia|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2014/05/06/lucas-conquista-grecia/0003_201405G6P45993.htm|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> === Deportivo da Coruña (1ª etapa) === O 18 de xullo de 2014 firmou polo [[Deportivo da Coruña]], cedido polo PAOK, por unha tempada con opción de compra.<ref>{{Cita novas|title=Lucas Pérez firma su contrato y se entrenará mañana sábado en Abegondo |url=http://www.canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=28356&mid=14 |publisher=Deportivo da Coruña |date=18 de xullo de 2014}}</ref> O 19 de outubro de 2014 na oitava xornada de liga e tras perder por lesión as 7 anteriores, debutou co Deportivo na [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]], nun partido contra o [[Valencia Club de Fútbol|Valencia]] en [[Estadio Municipal de Riazor|Riazor]]. Saíu como titular e marcou o 2-0 cun disparo raso que superou a [[Yoel Rodríguez Oterino|Yoel]], gardameta vigués que tamén debutaba ese día co Valencia.<ref>{{Cita novas|data=19 de outubro de 2014|título=El colista se rebela ante el invicto|url=https://elpais.com/deportes/2014/10/19/actualidad/1413731074_593389.html|data-acceso=11 de xuño de 2021|lingua=es|xornal=[[El País]]|apelidos=Rodríguez Cudeiro|nome=Juan Luis|ligazónautor=Juan Luis Rodríguez Cudeiro}}</ref> Esa campaña participou en 21 encontros e anotou 6 goles, o último deles na derradeira xornada contra o [[Fútbol Club Barcelona|FC Barcelona]] no [[Camp Nou]], que acabou en empate a dous e serviu para obter a permanencia na categoría.<ref>{{Cita novas|data=25 de maio de 2015|título=El Deportivo empata en el Camp Nou y logra la permanencia en Primera división|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2015/05/23/deportivo-empata-camp-nou-logra-permanencia-primera-division/00031432406080185695487.htm|data-acceso=11 de xuño de 2021|apelidos=Piñeiro|nome=Miguel|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Volveu ao PAOK ao rematar a cesión e disputou co equipo grego dous partidos da terceira rolda da [[Liga Europa da UEFA|Liga Europa]]. Marcou nos dous partidos e foi ovacionado pola afección, cando xa se daba por feita a súa fichaxe definitiva polo Deportivo.<ref>{{Cita novas|data=31 de xullo de 2015|título=Lucas Pérez se despide del PAOK con un gol que le da el triunfo en la Liga Europa|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2015/07/31/lucas-perez-despide-paok-gol-da-triunfo-liga-europa/00031438300631233718887.htm|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> O 12 de agosto de 2015 firmou polo club coruñés, esta vez en propiedade, cun contrato por 4 tempadas.<ref>{{Cita novas|title=Lucas Pérez, nuevo jugador del Dépor para las cuatro próximas temporadas |url=http://canaldeportivo.com/servlet/es.iris.servlets.Noticias?accion=4&ver=1&nid=30804&mid=12 |publisher=Deportivo da Coruña |date=12 de agosto de 2015}}</ref> O 19 de decembro de [[2015]] tras marcar un penalti ao [[Sociedad Deportiva Eibar|Eibar]], que provocara o propio Lucas, e poñer o 1-0 no marcador, igualou o récord de [[Bebeto]] de marcar en 7 xornadas consecutivas co Deportivo da Coruña.<ref>{{Cita novas|data=20 de decembro de 2015|título=Lucas Pérez alcanza el récord de Bebeto|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2015/12/19/5675d4e622601d74288b4656.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref> O 8 de xaneiro de [[2016]], a Liga BBVA nomeou a Lucas como o mellor xogador da Liga no mes de decembro ao marcar tres goles e dar unha asistencia en catro partidos e igualar o récord de Bebeto.<ref>{{Cita novas|data=8 de xaneiro de 2016|título=Lucas Pérez, mejor de la Liga en diciembre|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2016/01/08/568ff1c1e2704e137c8b4672.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]|lingua=es}}</ref> O 2 de abril de [[2016]] nun [[Derbi entre Celta e Deportivo|derbi]] contra o [[Real Club Celta de Vigo|Celta de Vigo]] en [[Estadio Municipal de Balaídos|Balaídos]] e debido á lesión do porteiro [[Germán Lux]] que ata entón era o capitán do equipo no campo, Lucas luciu por primeira vez na súa carreira o brazalete de capitán do Deportivo nun partido oficial de Liga. Naquel partido cumpriu 50 partidos oficiais vestindo a camiseta do Deportivo da Coruña. Acabou a tempada [[Primeira división española 2015/16|2015/16]] con 17 goles en liga, unha cifra que non conseguía ningún xogador do Deportivo dende [[Roy Makaay]] 13 anos antes.<ref>{{Cita novas|data=16 de maio de 2016|título=Lucas Pérez, el heredero de Roy Makaay|url=https://www.riazor.org/lucas-perez-el-heredero-de-roy-makaay/|data-acceso=11 de xuño de 2021|apelidos=Losada|nome=Víctor|lingua=es}}</ref> === Arsenal === O 30 de agosto de 2016, fíxose oficial a súa fichaxe polo [[Arsenal F.C.|Arsenal]] tras pagar o club inglés os 20.000.000 € da súa cláusula de rescisión.<ref>{{Cita novas|data=2 de setembro de 2016|título=Arsenal y Deportivo hacen oficial el traspaso de Lucas Pérez|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2016/08/30/arsenal-deportivo-oficial-traspaso-lucas-perez/00031472564474581510454.htm|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> O 10 de setembro de 2016 debutou co Arsenal na [[Premier League]] como titular nun partido contra o [[Southampton F.C.|Southampton]], sendo substituído no minuto 64 polo dianteiro francés [[Olivier Giroud]]. O 20 de setembro de 2016 marcou os seus dous primeiros goles coa camiseta do Arsenal nun partido da [[Football League Cup|Copa da Liga]] contra o [[Nottingham Forest F.C.|Nottingham Forest]] no [[City Ground]], que rematou 0-4.<ref>{{Cita novas|data=20 de setembro de 2016|título=Nottingham Forest - Arsenal|url=https://www.bbc.com/sport/football/37346052|data-acceso=11 de xuño de 2021|lingua=en|xornal=[[BBC]]}}</ref> Un mes despois debutou na [[Liga de Campións da UEFA 2016-17|Liga de Campións]], nun partido da fase de grupos contra o [[PFC Ludogorets Razgrad|Ludogorets]], no que o Arsenal goleou ao equipo búlgaro por 6-0.<ref>{{Cita novas|data=19 de outubro de 2016|título=Arsenal 6-0 Ludogorets Razgrad|url=https://www.bbc.com/sport/football/37688100|data-acceso=11 de xuño de 2021|lingua=en|xornal=[[BBC]]}}</ref> No seu segundo partido na máxima competición europea, marcou un [[hat-trick]] contra o [[FC Basel|Basel]] en [[St. Jakob-Park]], nun partido que acabou 1-4.<ref>{{Cita novas|data=6 de decembro de 2016|título=1-4: Un hat trick de Lucas Pérez pone al Arsenal campeón de grupo|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/champions-league/20161206/412447248288/1-4-un-hat-trick-de-lucas-perez-pone-al-arsenal-campeon-de-grupo.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es}}</ref> En xaneiro de 2017 marcou contra o [[A.F.C. Bournemouth|Bournemouth]] o seu único gol co Arsenal na Premier League, batendo ao porteiro polaco [[Artur Boruc]] e facendo o segundo dos tres goles do seu equipo (3-3).<ref>{{Cita novas|data=4 de xaneiro de 2017|título=El Arsenal rescata un punto en el descuento en su visita a Bournemouth|url=https://www.marcadorint.com/premier-league/bournemouth-3-3-arsenal-rescata-punto-descuento-giroud-alexis-lucas/|data-acceso=11 de xuño de 2021|lingua=es|data-arquivo=11 de xuño de 2021|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210611093526/https://www.marcadorint.com/premier-league/bournemouth-3-3-arsenal-rescata-punto-descuento-giroud-alexis-lucas/|url-morta=yes}}</ref> Ao final da tempada xogou pouco máis de mil minutos repartidos en 22 partidos entre todas as competicións, nos que marcou oito goles e deu seis asistencias. Ademais, proclamouse campión da [[FA Cup]], aínda que quedou no banco na final de [[Wembley Stadium|Wembley]] ante o [[Chelsea F.C.|Chelsea]] de [[Antonio Conte]].<ref>{{Cita web|url=https://www.thefa.com/news/2017/may/27/arsenal-chelsea-emirates-fa-cup-final-report-270517|páxina-web=thefa.com|título=Arsenal 2-1 Chelsea|data-acceso=29 de maio de 2025|lingua=en}}</ref> Converteuse así no segundo futbolista galego en gañar a competición de fútbol máis antiga do mundo, despois de [[Adrián López Rodríguez|Piscu]]. === Deportivo da Coruña (2ª etapa) === O 31 de agosto de [[2017]] anunciouse o seu retorno ao Deportivo, cedido por unha temporada polo [[Arsenal F.C.]]<ref>{{Cita novas|title=Lucas Pérez regresa ao Deportivo cedido polo Arsenal|url=http://www.rcdeportivo.es/gl/noticia/lucas-perez-regresa-ao-deportivo-cedido-polo-arsenal|publisher=Deportivo da Coruña|date=31 de agosto de 2017}}</ref> A operación pechouse por preto de dous millóns e medio de euros.<ref>{{Cita novas|title=Lucas Pérez vuelve al Deportivo|url=http://www.marca.com/futbol/deportivo/2017/08/31/59a84faee5fdea8d1f8b463f.html|publisher=''Marca''|date=31 de agosto de 2017}}</ref> Xogou 37 partidos e marcou 9 goles, sen poder evitar que o equipo descendese á [[Segunda división española de fútbol|Segunda división]].<ref>{{Cita novas|data=9 de agosto de 2018|título=El West Ham hace oficial a Lucas Pérez|url=https://www.sport.es/es/noticias/premier-league/west-ham-hace-oficial-lucas-perez-6982263|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es}}</ref>[[Ficheiro:PenaltiDeportivoEibar.JPG|miniatura|Lucas lanzando un [[penalti]] nun [[Deportivo da Coruña|Deportivo]] - [[Sociedad Deportiva Eibar|Eibar]] en 2015.|esquerda]] === West Ham === O [[9 de agosto]] de [[2018]] anunciouse o seu traspaso por máis de catro millóns de euros ó [[West Ham United FC|West Ham United]] da [[Premier League]] inglesa, onde asinou un contrato por tres anos.<ref>[https://www.whufc.com/news/articles/2018/august/09-august/west-ham-united-sign-striker-lucas-perez-arsenal West Ham United sign striker Lucas Perez from Arsenal]</ref><ref>{{Cita novas|data=9 de agosto de 2018|título=Martillazo de Lucas Pérez|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2018/08/09/lucas-perez-nuevo-jugador-west-ham/00031533807328836683596.htm|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> No club inglés xogou 19 partidos e anotou 6 goles.<ref name=":0" /> === Deportivo Alavés === O [[3 de xuño]] de [[2019]], anunciouse a súa fichaxe polo [[Deportivo Alavés]] da [[Primeira División Española|Primeira División]], equipo co que firmou un contrato por tres tempadas.<ref name=":0">[https://www.deportivoalaves.com/noticia/lucas-perez-ficha-por-el-deportivo-alaves Lucas Pérez ficha por el Deportivo Alavés]</ref> En novembro converteuse no primeiro xogador en marcar en sete xornadas consecutivas da Liga con dous equipos diferentes (Deportivo da Coruña e Deportivo Alavés),<ref>{{Cita novas|data=9 de novembro de 2019|título=Lucas Pérez establece un nuevo récord con el Alavés|url=https://www.mundodeportivo.com/bizkaia/20191109/471475036878/alaves-lucas-perez-asier-garitano-deportivo-a-coruna-laliga-primera.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es}}</ref> ademais de ser o xogador do equipo vasco en anotar en máis xornadas consecutivas.<ref>{{Cita novas|data=9 de novembro de 2019|título=Lucas Pérez sigue en estado de gracias con el Alavés|url=https://www.lavanguardia.com/deportes/futbol/20191109/471474124147/alaves-valladolid-laliga-santander-lucas-perez.html|data-acceso=10 de novembro de 2019|lingua=es}}</ref> Acabou a súa primeira campaña no Alavés como máximo goleador do equipo xunto ao tamén galego [[José Luis Sanmartín Mato|Joselu]], con 11 goles cada un. No ano seguinte viviu unha tempada irregular, gozando nun inicio da titularidade co técnico [[Pablo Machín]], perdéndoa coa chegada de [[Abelardo Fernández Antuña|Abelardo]], co que tivo unha mala relación, e recuperándoa na parte final da competición co terceiro adestrador do ano, [[Javier Calleja]].<ref>{{Cita novas|data=29 de abril de 2021|título=Lucas Pérez: "Se han dicho muchas mentiras"|url=https://as.com/futbol/2021/04/29/primera/1619709044_500077.html|data-acceso=11 de xuño de 2021|lingua=es|apelidos=R. Beltrán|nome=Javier|xornal=As}}</ref> === Elche === En agosto de [[2021]] desvinculouse do Alavés e asinou por unha tempada co [[Elche Club de Fútbol|Elche CF]].<ref>{{Cita novas|data=31 de agosto de 2021|título=El Elche ficha a Lucas Pérez|url=https://as.com/futbol/2021/08/31/primera/1630411943_163193.html|data-acceso=14 de setembro de 2021|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=Hernández|nome=Monserrate}}</ref> Debutou co equipo ilicitano nun partido contra o [[Getafe Club de Fútbol|Getafe]] no [[Coliseum Alfonso Pérez]], entrando na segunda parte como substituto de [[Lucas Boyé]] e marcando o gol da vitoria (0-1).<ref>{{Cita novas|data=13 de setembro de 2021|título=Lucas Pérez lanza al Elche y frustra al Getafe|url=https://elpais.com/deportes/2021-09-13/lucas-perez-lanza-al-elche-y-frustra-al-getafe.html|data-acceso=14 de setembro de 2021|lingua=es|xornal=[[El País]]}}</ref> Marcou outro gol no seu segundo partido, pero non volveu ver portería, a pesar de ser titular en case tódolos encontros ata xaneiro, cando foi traspasado ao [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]].<ref>{{Cita novas|data=31 de xaneiro de 2022|título=El Elche traspasa a Lucas Pérez al Cádiz, un rival directo en la lucha por la permanencia|url=https://alicanteplaza.es/el-elche-traspasa-a-lucas-perez-al-cadiz-un-rival-directo-en-la-lucha-por-la-salvacion|data-acceso=26 de maio de 2022|apelidos=Manteca|nome=Óscar|lingua=es}}</ref> === Cádiz (1ª etapa) === [[Ficheiro:Homenage a Arsenio Iglesias, Lucas Pérez e Pablo Picasso na praia de Riaçor co galho do Lume Novo (1).jpg|miniatura|Homenaxe a [[Arsenio Iglesias]], Lucas Pérez e [[Pablo Picasso]] na [[praia de Riazor]] co gallo do [[Noite de san Xoán|Lume Novo]] de 2023.]] Debutou co [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]] de [[Sergio González Soriano|Sergio González]] nos cuartos de final da [[Copa do Rei de fútbol 2021/22|Copa do Rei]] ante o [[Valencia Club de Fútbol|Valencia]] en [[Estadio de Mestalla|Mestalla]] e marcou un gol de [[penalti]], pero o equipo caeu eliminado por 2-1.<ref>{{Cita novas|data=2 de febreiro de 2022|título=El Cádiz CF se despide con honor de la Copa del Rey (2-1)|url=https://www.diariodecadiz.es/cadizcf/copa-rey-cronica-resultado-valencia-cadiz_0_1653135297.html|data-acceso=26 de maio de 2022|apelidos=Jaques Nuche|nome=Jesús|lingua=es}}</ref> En liga marcou tres goles, tendo especial importancia o que lle anotou ao porteiro do [[Fútbol Club Barcelona|FC Barcelona]], [[Marc-André ter Stegen|Ter Stegen]], e que serviu para que o equipo gaditano levase os tres puntos do [[Camp Nou]] (0-1) e saíse dos postos de descenso.<ref>{{Cita novas|data=18 de abril de 2022|título=Histórico triunfo del Cádiz CF en el Camp Nou (0-1)|url=https://www.diariodecadiz.es/cadizcf/cronica-resultado-barcelona-cadiz-triunfo-historico-camp-nou-liga-futbol_0_1675634029.html|data-acceso=26 de maio de 2022|apelidos=Jaques Nuche|nome=Jesús|lingua=es}}</ref> Continuou no Cádiz case ata a metade da [[Primeira división española 2022/23|tempada 2022/23]], participando en 14 das primeiras 15 xornadas de liga, e sendo naquel momento o máximo goleador do equipo a pesar de non ser un titular habitual.<ref>{{Cita novas|data=31 de decembro de 2022|título=Lucas Pérez se marcha del Cádiz CF|url=https://www.101tv.es/lucas-perez-se-marcha-del-cadiz-cf/|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|apelidos=Táboas|nome=Javier}}</ref> O 30 de novembro disputou contra o [[Unión Deportiva Almería|Almería]] o seu último partido coa camiseta amarela, marcando o gol do empate, e ao día seguinte anunciouse o seu regreso ao Deportivo da Coruña.<ref name=":2">{{Cita novas|data=31 de decembro de 2022|título=Lucas Pérez ficha polo Dépor: O Neno volve a casa|url=https://www.rcdeportivo.es/gl/noticia/lucas-perez-ficha-polo-depor-o-neno-volve-a-casa|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|xornal=[[Deportivo da Coruña]]}}</ref> === Deportivo da Coruña (3ª etapa) === O último día do 2022, o [[Deportivo da Coruña]] anunciou oficialmente o regreso do xogador, catro anos e medio despois.<ref name=":2" /> O dianteiro renunciou así ao contrato que lle restaba no Cádiz e baixou dúas categorías ata a [[Primeira Federación]], pagando el mesmo a metade do preto do millón de euros que custou o traspaso.<ref>{{Cita novas|data=1 de xaneiro de 2023|título=El enorme esfuerzo económico de Lucas Pérez para fichar por el Depor|url=https://www.fichajes.net/noticias/enorme-esfuerzo-economico-lucas-perez-fichar-depor-20230101.html|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|apelidos=Estrella Dominguez-Mompell|nome=Nacho}}</ref> A súa fichaxe acaparou titulares en numerosos medios deportivos arredor do mundo, destacando estes o insólito no fútbol moderno da súa decisión de antepoñer o cariño por un club ao beneficio económico.<ref>{{Cita novas|data=4 de xaneiro de 2023|título=Medio mundo alucina con la vuelta de Lucas Pérez a Riazor|url=https://as.com/futbol/mas_futbol/medio-mundo-alucina-con-la-vuelta-de-lucas-perez-a-riazor-n/|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=Lema|nome=Jorge}}</ref><ref>{{Cita novas|data=3 de xaneiro de 2023|título=El mundo del fútbol se rinde a Lucas Pérez: "Se guía por los sentimientos"|url=https://www.eldesmarque.com/coruna/deportivo/noticias/88735-el-mundo-del-futbol-se-rinde-a-lucas-perez-se-guia-por-los-sentimientos|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|apelidos=Silveira|nome=Xane|data-arquivo=13 de xaneiro de 2023|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20230113224316/https://www.eldesmarque.com/coruna/deportivo/noticias/88735-el-mundo-del-futbol-se-rinde-a-lucas-perez-se-guia-por-los-sentimientos|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita novas|data=1 de xaneiro de 2023|título=Lucas Pérez traspasa fronteras: Las reacciones del mundo del fútbol a su regreso al Deportivo|url=https://www.riazor.org/lucas-perez-traspasa-fronteras-reacciones-mundo-futbol-regreso-deportivo/|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|apelidos=Losada|nome=Víctor}}</ref> Foi presentado o 3 de xaneiro sobre o céspede de [[Estadio Municipal de Riazor|Riazor]], diante duns 8000 espectadores.<ref>{{Cita novas|data=3 de xaneiro de 2023|título=Lucas Pérez: "No os penséis que porque venga yo o Messi vamos a ascender"|url=https://www.marca.com/futbol/primera-rfef/2023/01/03/63b4647d22601d5f568b4593.html|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=3 de xaneiro de 2023|título=O Deportivo presenta Lucas Pérez en olor de multitudes: "Non veño á Primeira RFEF, senón ao Deportivo"|url=https://www.nosdiario.gal/articulo/deportes/deportivo-presenta-lucas-perez-olor-multitudes/20230103210016159582.html|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|xornal=[[Nós Diario]]}}</ref> Cinco días despois xogou o seu primeiro partido na Primeira Federación, saíndo de titular ante o [[Unionistas de Salamanca Club de Fútbol|Unionistas]] e marcando dous dos tres goles do seu equipo (3-0).<ref>{{Cita novas|data=8 de xaneiro de 2023|título=Éxtasis Lucas Pérez|url=https://as.com/futbol/mas_futbol/extasis-lucas-perez-n/|data-acceso=13 de xaneiro de 2023|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=De la Cruz|nome=Luis|lingua=es}}</ref> Marcou tamén nos dous seguintes partidos e, a pesar de disputar só a segunda metade do campionato, acabou como o segundo máximo goleador do equipo con 9 goles. Con todo, non conseguiu o obxectivo do ascenso, ao caer nas semifinais da [[Promoción de ascenso a Segunda División 2023|promoción]] ante o [[Club Deportivo Castellón|Castellón]], nun caótico final de partido en [[Nou Castàlia|Castàlia]].<ref name=":4">{{Cita novas|data=15 de maio de 2025|título=Lucas Pérez, el lodo y la tarde histórica que le faltaba en Riazor|url=https://www.riazor.org/lucas-perez-lodo-tarde-historica-faltaba-riazor/|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=Riazor.org|apelidos=Gómez|nome=Xurxo}}</ref> Comezou a [[Primeira Federación 2023/24|tempada 2023/24]] negado de cara ao gol, sen conseguir ver porta nas 17 primeiras xornadas de liga, ata que a chegada do [[2024]] marcou un punto de inflexión na tempada.<ref name=":4" /><ref>{{Cita novas|data=22 de xaneiro de 2025|título=Los siete mejores momentos desde la vuelta de Lucas Pérez a Riazor|url=https://www.riazor.org/siete-mejores-momentos-desde-la-vuelta-lucas-perez-riazor/|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=Riazor.org|apelidos=López Bonome|nome=Antón}}</ref> Trala saída de [[Ian Mackay]] en xaneiro, Lucas converteuse no capitán do equipo, ao que liderou con numerosos goles e asistencias. O rendemento do xogador acadou o seu cénit entre as xornadas 22 e 26, cinco partidos nos que anotou 6 goles e repartiu 9 asistencias, guiando o equipo ata a primeira posición da táboa por primeira vez en máis de dous anos, liderado que xa non abandonaría ata o final da tempada.<ref>{{Cita novas|data=3 de xuño de 2024|título=Lucas, vaya locura de temporada|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/lucas-vaya-locura-temporada-4854503|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Pereira|nome=Eder}}</ref> O 12 de maio, na xornada 36, marcou contra o [[Fútbol Club Barcelona Atlètic|Barcelona Atlètic]] en Riazor o histórico gol co que o Deportivo conseguiu a vitoria e certificou o regreso á [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] tras catro anos, grazas a un lanzamento de falta que superou ao gardameta vasco [[Ander Astralaga]].<ref name=":4" /> Acabou a campaña como o máximo goleador do equipo con 16 dianas e o máximo asistente da Primeira Federación, con 19 pases de gol. De volta na categoría de prata, foi titular toda a primeira volta do campionato, tanto na etapa de [[Imanol Idiakez]] como adestrador, como na do seu sucesor no banco, o betanceiro [[Óscar Gilsanz]]. Con todo, en xaneiro de 2025 anunciouse a súa saída do club, motivada segundo o xogador por causas persoais e falta de apoio por parte da directiva.<ref>{{Cita novas|data=25 de febreiro de 2025|título=Lucas Pérez: «Me abandonaron cuando tenía dos años y mi padre me reclama ahora manutención de por vida»|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2025/02/25/lucas-perez-me-abandonaron-tenia-dos-anos-padre-me-reclama-manutencion-vida/00031740467959102393518.htm|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Pechou o seu paso polo Deportivo cun balance total de 172 partidos entre as súas tres etapas no club, 62 goles e 53 asistencias.<ref name=":5">{{Cita novas|data=22 de xaneiro de 2025|título=Un rincón de la historia del Dépor nació en Monelos: Lucas Pérez, un legado social|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2025/01/22/rincon-historia-depor-nacio-monelos-113598620.html|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Silveira|nome=Xane}}</ref> === PSV Eindhoven === En febreiro de 2025 anunciouse a súa fichaxe polo [[PSV Eindhoven]], da [[Eredivisie]].<ref>{{Cita novas|data=24 de febreiro de 2025|título=Así fue el fichaje de Lucas Pérez por el PSV: un dorsal 27 con dedicatoria a su hijo y una oferta pactada hace quince días|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2025/02/24/fichaje-lucas-perez-psv-dorsal-114641707.html|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=MIranda|nome=Carlos}}</ref> Debutou co club o 26 de febreiro, nas semifinais da [[Copa dos Países Baixos]] ante o [[Go Ahead Eagles]] no [[Philips Stadion]]. O adestrador [[Peter Bosz]] deulle entrada no minuto 82 como substituto de [[Guus Til]], pero non puido evitar a derrota e eliminación do seu equipo.<ref>{{Cita novas|data=26 de febreiro de 2025|título=Lucas Pérez debuta con el PSV en la derrota copera ante el Go Ahead Eagles|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2025/02/26/lucas-perez-debuta-psv-derrota-copera-ante-go-ahead-eagles/00031740604427712588193.htm|data-acceso=27 de febreiro de 2025|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> Cinco días despois debutou en liga, de novo ante o Go Ahead Eagles, substituíndo nos minutos finais a [[Olivier Boscagli]]. Disputou un segundo partido na Eredivisie dúas semanas despois, pero a continuación viuse afectado por unha infección de [[tuberculose]], o que impediu que volvese xogar no que restaba de tempada.<ref name=":6">{{Cita novas|data=28 de maio de 2025|título=El PSV Eindhoven anuncia la salida de Lucas Pérez|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/psv-eindhoven-anuncia-salida-lucas-perez-5307999|data-acceso=29 de maio de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> Non puido participar así na histórica remontada que protagonizou na liga o seu equipo, que a falta de cinco xornadas estaba segundo, a nove puntos do Ajax, e acabou proclamándose campión.<ref>{{Cita novas|data=18 de maio de 2025|título=¡El PSV se lleva la Eredivisie culminando una remontada épica!|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/internacional/20250518/1002466849/psv-lleva-eredivisie-culminando-remontada-epica.html|data-acceso=29 de maio de 2025|lingua=es|xornal=[[Mundo Deportivo]]}}</ref> Ao remate da tempada o PSV anunciou que o xogador deixaba o club, cun balance de só 8 minutos en copa e 16 en liga.<ref name=":6" /> === Cádiz (2ª etapa) === Despois de máis dun ano sen xogar, en marzo de 2026 anunciouse o seu regreso ao [[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]], equipo que pelexaba pola permanencia na Segunda División.<ref>{{Cita novas|data=3 de abril de 2026|título=Lucas quiere reactivar al Cádiz: "Cuando llegué al Dépor estábamos en una situación similar, y con unión y trabajo logramos el objetivo"|url=https://dxtcampeon.elidealgallego.com/deportivo/rivales/2026-04-03/lucas-quiere-reactivar-al-cadiz-cuando-llegue-al-depor-estabamos-en-una-situacion-similar-y-con-union-y-trabajo-logramos-el-objetivo-846885.html|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> === Selección galega === [[Ficheiro:Partido_Galicia_-_Panamá_en_Balaídos_182.jpg|dereita|miniatura|Lucas Pérez e [[Iago Aspas]] coa [[Selección de fútbol de Galicia|selección galega]] (2024).]] Foi convocado pola [[Selección de fútbol de Galicia|selección galega]] para o partido contra [[Selección de fútbol de Venezuela|Venezuela]] disputado no [[Estadio Municipal de Riazor|estadio de Riazor]] o [[20 de maio]] de [[2016]], que finalizou con empate (1–1).<ref>{{cita novas|apelidos=Pardo|nome=Miguel|título=Galicia brilla e promete continuidade na festa do fútbol da terra|url=http://praza.gal/deportes/11837/galicia-brilla-e-promete-continuidade-na-festa-do-futbol-da-terra/|dataacceso=22 de maio de 2016|obra=Praza.gal|data=21 de maio de 2016}}</ref> Foi convocado de novo, oito anos despois, para o partido contra [[Selección de fútbol de Panamá|Panamá]] disputado no [[Estadio Municipal de Balaídos|Estadio de Balaídos]] o [[31 de maio]] de [[2024]], que finalizou con derrota (0–2).<ref name="crónica2024">{{Cita novas|url=https://www.nosdiario.gal/articulo/deportes/cronica-galiza-panama/20240531222430199211.html|título=CRÓNICA. A selección galega non pode cunha dura Panamá|xornal=Nós Diario|data=31 de maio de 2024|dataacceso=1 de xuño de 2024}}</ref> == Vida persoal == Mantivo unha relación sentimental coa [[Oviedo|ovetense]] Graciela Álvarez, coa que ten un fillo, Irvin, nacido en 2023.<ref>{{Cita novas|data=25 de febreiro de 2025|título=La dura realidad del futbolista Lucas Pérez: 'Mis padres me abandonaron con 2 años y ahora me piden dinero de por vida'|url=https://www.hola.com/actualidad/20250225816335/lucas-perez-futbolista-mis-padres-me-abandonaron-con-2-anos-y-ahora-me-piden-dinero/|data-acceso=25 de febreiro de 2025|lingua=es|apelidos=Anaya|nome=Paloma}}</ref> == Palmarés == ;Arsenal * '''[[FA Cup]] (1):''' [[FA Cup 2016/17|2016/17]]. ;Deportivo da Coruña * '''[[Primeira Federación]] (1):''' [[Primeira Federación 2023/24|2023/24]]. ;PSV Eindhoven * '''[[Eredivisie]] (1):''' [[Eredivisie 2024/25|2024/25]]. == Estatísticas == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Tempada ! rowspan="2" |División ! colspan="2" |Liga ! colspan="2" |Copa ! colspan="2" |Europa<ref group="a">Inclúe partidos de [[Liga de Campións da UEFA|Liga de Campións]], [[UEFA Europa League|Europa League]] e partidos de clasificación á Liga de Campións e á Europa League.</ref> ! colspan="2" |Outros<ref group="b">Inclúe partidos de promoción de ascenso a [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] e a [[Segunda División RFEF|Segunda B]], final de campións de [[Primeira Federación]], play-offs da [[Superliga de Grecia]] e [[EFL Cup]].</ref> ! colspan="2" |Total |- !Partidos!!Goles!!Partidos!!Goles !Partidos !Goles !Partidos !Goles!!Partidos!!Goles |- |[[Sociedad Deportiva Club Órdenes|Ordes]] |[[Terceira división española 2006/07|2006/07]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |16 |4 | - | - | - | - | - | - !16 !4 |- | rowspan="3" |[[Club Atlético de Madrid C|Atlético de Madrid C]] |[[Terceira división española 2007/08|2007/08]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |? |? | - | - | - | - | - | - !? !? |- |[[Terceira división española 2008/09|2008/09]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |? |? | - | - | - | - | - | - !? !? |- ! colspan="2" |Total club !55 !17 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !55 !17 |- | rowspan="3" |[[Rayo Vallecano de Madrid B|Rayo Vallecano B]] |[[Terceira división española 2009/10|2009/10]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |31 |20 | - | - | - | - | 2 | 0 !33 !20 |- |[[Segunda división B española 2010/11|2010/11]] |[[Segunda División RFEF|Segunda B]] |14 |5 | - | - | - | - | - | - !14 !5 |- ! colspan="2" |Total club !47 !25 !0 !0 !0 !0 !2 !0 !47 !25 |- | rowspan="3" |[[Rayo Vallecano de Madrid|Rayo Vallecano]] |[[Segunda división española 2009/10|2009/10]] |[[Segunda división española de fútbol|Segunda]] |2 |0 |0 |0 | - | - | - | - !2 !0 |- |[[Segunda división española 2010/11|2010/11]] |[[Segunda división española de fútbol|Segunda]] |5||1||0||0 | - | - | - | - !5!!1 |- ! colspan="2" |Total club !7 !1 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !7 !1 |- | rowspan="4" |[[FC Karpaty Lviv|Karpaty Lviv]] |[[Premier Liha 2010/11|2010/11]] |[[Premier Liha]] |8||0||0||0 | - | - | - | - !8!!0 |- |[[Premier Liha 2011/12|2011/12]] |[[Premier Liha]] |26 |6 |4 |0 |4 |1 | - | - !34 !7 |- |[[Premier Liha 2012/13|2012/13]] |[[Premier Liha]] |17 |8 |1 |0 | - | - | - | - !18 !8 |- ! colspan="2" |Total club !51 !14 !5 !0 !4 !1 !0 !0 !60 !15 |- |[[FK Dynamo Kyiv|Dinamo de Kíiv]] |[[Premier Liha 2012/13|2012/13]] |[[Premier Liha]] |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 !0 !0 |- |[[PAOK de Salónica|PAOK]] |[[Superliga de Grecia 2013/14|2013/14]] |[[Superliga de Grecia|Superliga]] |31 |9 |6 |0 |12 |1 |1 |0 !50 !10 |- |[[Deportivo da Coruña]] |[[Primeira división española 2014/15|2014/15]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |21 |6 |0 |0 | - | - | - | - !21 !6 |- | rowspan="2" |[[PAOK de Salónica|PAOK]] |[[Superliga 2015/16|2015/16]] |[[Superliga de Grecia|Superliga]] | 0|| 0|| 0||0 |2 |2 |0 |0 ! 2!!2 |- ! colspan="2" |Total club ! 31!! 9!! 6!!0 !14 !3 !1 !0 ! 52!!12 |- | rowspan="2" |[[Deportivo da Coruña]] |[[Primeira división española 2015/16|2015/16]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] | 36|| 17|| 1||0 | - | - | - | - ! 37!!17 |- |[[Primeira división española 2016/17|2016/17]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |1 |1 |0 |0 | - | - | - | - !1 !0 |- |[[Arsenal F.C.|Arsenal]] |[[Premier League 2016/17|2016/17]] |[[Premier League]] |11 |1 |4 |1 |3 |3 |3 |2 !21 !7 |- |[[Deportivo da Coruña]] |[[Premier League 2017/18|2017/18]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |35 |8 |2 |1 | - | - | - | - !37 !9 |- |[[West Ham United F.C.|West Ham]] |[[Premier League 2018/19|2018/19]] |[[Premier League]] |15 |3 |1 |1 | - | - |3 |2 !19 !5 |- | rowspan="3" |[[Deportivo Alavés|Alavés]] |[[Primeira división española 2019/20|2019/20]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |34 |11 |0 |0 | - | - | - | - !34 !11 |- |[[Primeira división española 2020/21|2020/21]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |28 |4 |0 |0 | - | - | - | - !28 !4 |- ! colspan="2" |Total club !60 !15 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !60 !15 |- |[[Elche Club de Fútbol|Elche]] |[[Primeira división española 2021/22|2021/22]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |18 |2 |1 |0 | - | - | - | - !19 !2 |- | rowspan="3" |[[Cádiz Club de Fútbol|Cádiz]] |[[Primeira división española 2021/22|2021/22]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |15 |3 |1 |1 | - | - | - | - !16 !4 |- |[[Primeira división española 2022/23|2022/23]] |[[Primeira división española de fútbol|Primeira]] |14 |3 |1 |1 | - | - | - | - !15 !4 |- ! colspan="2" |Total club !29 !6 !2 !2 !0 !0 !0 !0 !31 !8 |- | rowspan="4" |[[Deportivo da Coruña]] |[[Primeira Federación 2022/23|2022/23]] |[[Primeira Federación|1ª Federación]] |19 |8 |0 |0 | - | - |2 |1 !21 !9 |- |[[Primeira Federación 2023/24|2023/24]] |[[Primeira Federación|1ª Federación]] |31 |12 |2 |1 | - | - |2 |3 !35 !16 |- |[[Segunda división española 2024/25|2024/25]] |[[Segunda división española de fútbol|Segunda]] |19 |4 |1 |0 | - | - | - | - !20 !4 |- ! colspan="2" |Total club !162 !56 !6 !2 !0 !0 !4 !4 !172 !62 |- ! colspan="3" |Total carreira ! 502!! 153!! 25!!5 !19 !7 !13 ! 8!! 559!!173 |} {{Listaref|group=a}} {{Listaref|group=b}} == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Ligazóns externas === * [http://www.resultados-futbol.com/jugador/Lucas-Perez-Martinez Resultados de fútbol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102150151/http://www.resultados-futbol.com/jugador/Lucas-Perez-Martinez |date=02 de xaneiro de 2011 }} {{es}} {{Selección galega de fútbol de 2016}} {{Selección galega de fútbol de 2024}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2016/17}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2022/23}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2023/24}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2024/25}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Perez, Lucas}} [[Categoría:Nados en 1988]] [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Futbolistas da Coruña]] [[Categoría:Dianteiros de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Atlético de Madrid C]] [[Categoría:Xogadores do Rayo Vallecano B]] [[Categoría:Xogadores do Rayo Vallecano]] [[Categoría:Xogadores do FC Dynamo Kyiv]] [[Categoría:Xogadores do PAOK Tesalónica FC]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo da Coruña]] [[Categoría:Xogadores do Arsenal FC]] [[Categoría:Xogadores do West Ham United FC]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo Alavés]] [[Categoría:Xogadores do Elche CF]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] [[Categoría:Xogadores do PSV Eindhoven]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de Galicia]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo da Coruña internacionais coa selección de fútbol de Galicia]] qd0flczfy7duem3ok52kzpdlwixdruy 0 220722 7351011 6448680 2026-04-07T16:23:56Z O Breixo 127505 7351011 wikitext text/x-wiki {{Organización}} A '''Televisión Universidad de Concepción''' ('''TVU''') é unha canle de televisión rexional en [[Chile]] que ofrece programación en [[lingua castelá|castelán]]. Foi inaugurada o [[4 de abril]] de [[1997]], e ten a súa sede na cidade de [[Concepción, Chile|Concepción]]. O propietario é o holding [[Octava Comunicaciones S.A.]] da [[Universidade de Concepción]]. A cobertura do seu sinal abrangue as rexións de [[Rexión de Biobío|Biobío]], [[Rexión de Araucanía|Araucanía]], [[Rexión de Los Ríos|Los Ríos]], [[Rexión de Los Lagos|Los Lagos]] e [[Rexión Metropolitana de Santiago|Metropolitana]] a través dos operadores de cable e televisión como [[VTR]], [[Mundo Pacífico]], [[Telefónica del Sur]] e [[GTD Manquehue]]. == Descrición == O contido deste sinal de TV busca o desenvolvemento integral das comunidades dentro da zona de cobertura. A programación ten o seu foco na reflexión, estudo e recreación, procurando estimular e maximizar o benestar material fronte ao espiritual. O pensamento ten orixe nunha frase de [[Enrique Molina Garmendia|Enrique Molina]], un dos fundadores da [[Universidade de Concepción]]: ''Sin verdad y esfuerzo no existe progreso''. == Slogans == Os slogans en castelán segundo a cronoloxía desde [[1997]] ata [[2007]] son: * [[1997]] - [[2001]]: ''Junto a usted cada día'' * 2001 - [[2003]]: ''La nueva imágen del sur'' * [[2004]]: ''¡Ese es mi canal!'' * [[2005]] - [[2007]]: ''Te sorprende'' == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [http://www.tvu.cl/ Páxina web oficial de TVU] {{es}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] 3e3zpj71jbsjbtuo797mvd3bkjjtgub 0 225855 7351211 6711528 2026-04-08T08:01:42Z Estevoaei 1131 7351211 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''José Darse Sobrino''', nado no [[Porto, Portugal|Porto]] ([[Portugal]]) en [[1874]] en finado na [[A Guarda|Guarda]] o [[30 de decembro]] de [[1932]], foi un impresor e xornalista galego. == Traxectoria == Emigrou moi novo ao [[Brasil]], onde estudou e fundou o semanario ''A Lei'' (1896). En [[1903]] regresou e estableceuse na [[A Guarda|Guarda]], onde fundou o semanario ''[[Heraldo Guardés]]''. A súa defensa das tendencias liberais orixinou numerosos procesos xudiciais por [[delito]]s de imprenta. Defendeu a campaña do [[Directorio Antiforista de Teis]] e participou como orador nos mitins redencionistas. Logo da súa morte e como homenaxe, os seus discípulos editaron ''[[Nuevo Heraldo]]''. == Véxase tamén == === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Darse Sobrino, Xosé |url-capítulo=https://egu.xunta.gal/gl/termo/109689/Darse%20Sobrino%2C%20Xos%C3%A9 |enciclopedia=[[Enciclopedia Galega Universal]] |ano=1999-2002 |volume= |páxina= |editorial=[[Ir Indo]] |isbn=84-7680-288-9}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Darse Sobrino, José |enciclopedia=[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]] |tipo=[[DVD]] |editorial=[[Grupo El Progreso|El Progreso]] |ano=2005 |id=ISBN 84-87804-88-8 }} * {{Cita libro |nome= Xoán|apelidos= Martínez Tamuxe|ligazónautor= Xoán Martínez Tamuxe |ano= 2004|título= O Heraldo Guardés, a Imprenta Guttemberg e o seu director José Darse}} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * Uris Guisantes, José Antonio. [https://web.archive.org/web/20110817091002/http://www.galiciasuroeste.info/varios/darse.htm "José Darse Sobrino e Heraldo Guardés"] galiciasuroeste.info. {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Darse Sobrino, Jose}} [[Categoría:Xornalistas de Galicia]] [[Categoría:Personalidades do agrarismo]] [[Categoría:Nados no Porto]] [[Categoría:Nados en 1874]] [[Categoría:Finados en 1932]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes finados hai máis de 80 anos]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes]] 7k9w0jzumps4k62kym66ss0i5gcrmdw 7351213 7351211 2026-04-08T08:01:58Z Estevoaei 1131 retiro ligazón xa tomada de Wikidata 7351213 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''José Darse Sobrino''', nado no [[Porto, Portugal|Porto]] ([[Portugal]]) en [[1874]] en finado na [[A Guarda|Guarda]] o [[30 de decembro]] de [[1932]], foi un impresor e xornalista galego. == Traxectoria == Emigrou moi novo ao [[Brasil]], onde estudou e fundou o semanario ''A Lei'' (1896). En [[1903]] regresou e estableceuse na [[A Guarda|Guarda]], onde fundou o semanario ''[[Heraldo Guardés]]''. A súa defensa das tendencias liberais orixinou numerosos procesos xudiciais por [[delito]]s de imprenta. Defendeu a campaña do [[Directorio Antiforista de Teis]] e participou como orador nos mitins redencionistas. Logo da súa morte e como homenaxe, os seus discípulos editaron ''[[Nuevo Heraldo]]''. == Véxase tamén == === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{Cita enciclopedia |artigo=Darse Sobrino, José |enciclopedia=[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]] |tipo=[[DVD]] |editorial=[[Grupo El Progreso|El Progreso]] |ano=2005 |id=ISBN 84-87804-88-8 }} * {{Cita libro |nome= Xoán|apelidos= Martínez Tamuxe|ligazónautor= Xoán Martínez Tamuxe |ano= 2004|título= O Heraldo Guardés, a Imprenta Guttemberg e o seu director José Darse}} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * Uris Guisantes, José Antonio. [https://web.archive.org/web/20110817091002/http://www.galiciasuroeste.info/varios/darse.htm "José Darse Sobrino e Heraldo Guardés"] galiciasuroeste.info. {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Darse Sobrino, Jose}} [[Categoría:Xornalistas de Galicia]] [[Categoría:Personalidades do agrarismo]] [[Categoría:Nados no Porto]] [[Categoría:Nados en 1874]] [[Categoría:Finados en 1932]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes finados hai máis de 80 anos]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes]] 6xpedjswnkkoc2mrz5xu4pj0e16gi9h 0 226867 7351263 7346912 2026-04-08T11:09:37Z Guarandu 125398 7351263 wikitext text/x-wiki {{homónimos}} '''Indie''' é un [[anglicismo]] empregado para designar todo aquilo que se afaste do ''[[mainstream]]'', é dicir, de todo aquilo que sexa comercial, coñecido por todos e do agrado de moitos. Deriva do termo ''independent'' ("independente" en [[lingua galega|galego]]). O lema da filosofía indie é ''[[DIY]]'' (''Do it yourself'', en galego, faino ti mesm@). '''''Indie''''' pode facer referencia a: == Música == * [[Música independente]], asociada a certas convenciónss de lanzamento, produción e promoción musical afastadas da música comercial. ** Os selos discográficos independentes, asociados a este concepto, ver [[:Categoría:Discográficas independentes]] * [[Indie rock]], corrente musical asociada ás escenas de rock alternativo en [[Gran Bretaña]] e os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]] desde a década dos 80 e movementos derivados desta: ** [[Indie pop]] ** [[Indietrónica]] ** [[Indie folk]] ** [[Alternative dance]], tamén coñecido coma ''indie dance'' ** [[Grindie]] * [[Indie hip hop]] ou ''indie rap'', un estilo de hip hop * [[Indie Recordings]], selo discográfico independente con base en [[Noruega]] * [[UK Indie Chart]], lista dos lanzamientos independentes máis vendidos no [[Reino Unido]] == Outros usos == * [[Cine independente]], filmes producidas fóra dos grandes estudos cinematográficos * [[Videoxogo independente]], videoxogo desenvolto por individuos ou pequenos equipos * [[Indie (subcultura contemporánea)]] * [[Categoría:Homónimos]] [[Indie Built]], empresa desenvolvedora de videoxogos {{Control de autoridades}} mgnq8z2t6lihmard5e3cs4jvfnd1ihy 0 230215 7351114 7335819 2026-04-07T20:11:22Z HombreDHojalata 5863 7351114 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Outros homónimos|Revelado}} {{Concepto}} O '''revelado fotográfico''' é o proceso que hai que levar a cabo para que a imaxe en negativo impresa na [[Placa fotográfica|placa]] ou [[película fotográfica]] se faga visíbel. Cando o proceso se realiza sobre [[papel]] a partir do negativo se lle dá o nome de "positivado". O proceso consta de 5 pasos, tanto en negativo como en papel: * preparación * revelado * baño de detención * fixación * lavado == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Revelado da fotografía en branco e negro]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Fotografía]] [[Categoría:Técnicas artísticas]] e8g5eqmwmgh1geaw1n0w9yu72r8yz9p 0 233816 7351095 7327583 2026-04-07T20:02:13Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351095 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Xeografía política}} '''Saint-Étienne-sur-Reyssouze''' é unha vila [[Francia|francesa]] do [[Departamentos de Francia|departamento]] do [[Ain]], na [[Rexións de Francia|rexión]] de [[Ródano-Alpes]]. {{Ain comuna}} {{Control de autoridades}} {{Xeografía en progreso}} [[Categoría:Concellos do departamento do Ain]] 1hdb53h9u5etqs857tqd0ted5xqvn69 5 246836 7351055 7294670 2026-04-07T19:12:41Z Xosé Antonio 29029 /* Artigos próximos a seren artigos grandes (III) */ 7351055 wikitext text/x-wiki Penso que sería bo ir marcando na portada do Wikiproxecto as seccións das que vaiamos poñendo o logo en todos os artigos para facilitarnos o traballo mútuamente. Eu comecei a mirar varias seccións da lista e as fun poñendo para que se saiba que todos os artigos desa sección teñen xa o correspondente logo. Saúdos!! [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 10 de maio de 2013 ás 11:33 (UTC) == Obxectivos urxentes == Que opinades de propoñernos como obxectivo urxente chegar a 100 artigos longos? Actualmente temos 86, polo que é un obxectivo relativamente doado. [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 10 de maio de 2013 ás 11:56 (UTC) :Boa idea, paso a incluílo. --'''''<span style="font-size:medium;font-family:Comic Sans MS;text-shadow: 2px 2px 3px #aaa">[[Usuario:JaviP96|<span style="color:#BB0011">J</span>]][[Conversa usuario:JaviP96|<span style="font-size:small;color:#DD2233">aviP96</span>]]</span>''''' 10 de maio de 2013 ás 13:20 (UTC) ==Boas novas!== Bos días a todos, antes de contar as boas novas bou explicar o método utilizado para calcular o tamaño dos artigos en Meta-Wiki. O que fan é multiplicar os caracteres do artigo (ollo! caracteres, non o tamaño, para saber os caracteres podedes utilizar un editor de texto ou unha ferramenta coma [http://www.contadordecaracteres.com/ esta]) polo número utilizado para eliminar as diferenzas derivadas do idioma. Sobre o que vos teño que falar é precisamente sobre este número utilizado para a Galipedia, que ata agora era 1,1, o mesmo que outras wikis como a española ou a catalá. Os que tedes traducido artigos destas wikis seguro que vos destes conta de que o tamaño do artigo en galego é menor, tendo o mesmo texto. Para tentar solucionalo, pregunteille ao <span class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/User:MarsRover usuario que leva a clasificación]</span> por esta diferencia, e despois dun par de mensaxes concluímos que había un erro, e que no canto de 1,1, os caracteres do artigo da Galipedia se debían multiplicar por 1,2, cousa que comezará a pasar o mes que ben. Quizais pensades que isto pouco cambia as cousas, pero aínda cambia bastante a cousa, vexamos algúns exemplos: <center> {|class="wikitable" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #f9f9f9; border: 1px solid #aaaaaa; text-align: center" |- !Artigo !!Tamaño na Galipedia !!Caracteres por 1,1 !!Caracteres por 1,2 |- | [[Lenin]] || 133.212 bytes || 143.259 || 156.283 |- | [[Ciencia]] || 214.117 bytes || 229.000 || 249.818 |- | [[Leonardo da Vinci]] || 99.551 bytes || 107.326 || 117.083 |- | [[Canal de Suez]] || 8.176 bytes || 8.798 || 9.597 |- | [[Frauta]] || 26.308 bytes || 28.354 || 30.932 |- | [[Apartheid]] || 22.463 bytes || 24.175 || 26.372 |} </center> Se tedes curiosidade por ver a conversación enteira podédelo facer [[:meta:User talk:MarsRover#Question about weight|aquí]] (en inglés) Saúdos! --'''''<span style="font-size:medium;font-family:Comic Sans MS;text-shadow: 2px 2px 3px #aaa">[[Usuario:JaviP96|<span style="color:#BB0011">J</span>]][[Conversa usuario:JaviP96|<span style="font-size:small;color:#DD2233">aviP96</span>]]</span>''''' 22 de maio de 2013 ás 19:14 (UTC) == Artigos de calidade == Puxen na [[Wikipedia:Lista de artigos que toda Wikipedia debería ter|lista de artigos]] a estreliña dos artigos que son de calidade na Galipedia, non sei qué vos parece, penso que pode ser útil. Esperemos nun futuro non moi lonxano ter moitas máis das tres estreliñas que temos agora mesmo. Un saúdo! [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 15 de xullo de 2013 ás 13:27 (UTC) == Selección de artigos == Ola, alguén sabe quen elixiu eses 1000 artigos e con que criterio? En concreto: por que está o che nesa listaxe? Saúdos --[[User:Nemigo|Nemigo]] [[Ficheiro:Bandeira galega civil.svg|20px]] 16 de agosto de 2013 ás 02:08 (UTC) :Pódese consultar o proceso de decisión na páxina de conversa da [[:m:List of articles every Wikipedia should have|lista]], que non é pechada e está a actualizarse decote. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 16 de agosto de 2013 ás 08:11 (UTC) == De novo un intruso == Acabo de notar que temos 1.001 artigos na listaxe. A ver quen dá co ''intruso''. --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 11 de setembro de 2013 ás 22:50 (UTC) :{{feito}}. O intruso era [[Catarrhini]]. --'''''<span style="font-size:medium;font-family:Comic Sans MS;text-shadow: 2px 2px 3px #aaa">[[Usuario:JaviP96|<span style="color:#BB0011">J</span>]][[Conversa usuario:JaviP96|<span style="font-size:small;color:#DD2233">aviP96</span>]]</span>''''' 11 de setembro de 2013 ás 23:31 (UTC) Pois, de novo, temos un de máis!! --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 25 de outubro de 2013 ás 21:01 (UTC) :Pero é que non hai forma! esta lista por que non ten a mesma orde que a lista en inglés? Así sería moito máis doado controlar as discrepancias..., mira si será complicada a cousa que a min me sae que temos un artigo de menos! Vou facer unha lista nas miñas subpáxinas para ver se o atopo e logo se queda ben aviso para que lle botedes un ollo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 25 de outubro de 2013 ás 22:52 (UTC) ::Isto é un lío, segundo vexo na lista orixinal de meta faltaríanos o artigo [[fábula]], pero o raro é que non sae na lista dos artigos que nos faltan... Actualicei a lista e os artigos quitando [[alfabeto cirílico]] e [[alfabeto grego]] e cambiándoos por [[silabario]] e [[Devanāgarī]]. Tamén quitei [[Hangul]] e [[alfabeto latino]] e metín [[alfabetización]]. Aínda que segundo as miñas contas falta o artigo fábula, na categoría agora hai 1000 artigos, o cal quere dicir que na lista hai un que non debería estar... Hai varias cousas que non cadran... Se queredes ver a lista coa orde de meta está en [[Usuario:Elisardojm/Lista dos 1000]], non a revisei toda, mañá a ver se sigo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 26 de outubro de 2013 ás 02:18 (UTC) :::O problema é que alguén lle pon o logo dos 1000 artigos a algún que non o é. A cousa ía ben este último mes. Digo eu se non hai maneira de alertar cando algún artigo entra ou sae da lista? De ser posíbel sería moi doado atopar os erros. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 26 de outubro de 2013 ás 09:40 (UTC) ::::Eu o que estou dubidando é se a nosa lista estará ben actualizada xa que levo revisados menos de 400 artigos e mira todas as diferenzas que atopei. E o que non entendo é como non "salta" por aí que non temos o artigo [[fábula]], na lista en catalán tampouco teñen ese artigo, non sei se preguntarlles a eles se saben o que está pasando. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 26 de outubro de 2013 ás 10:01 (UTC) :::::Deixei un comentario no proxecto da Viquipèdia a ver se me aclaran algunhas cousas, logo tentarei revisar de novo a lista. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 26 de outubro de 2013 ás 15:45 (UTC) E pregunto eu, a clasificación faise só en base ós artigos da lista, ou en base a tódolos artigos que hai na wiki? É que non me cadra que falte o artigo [[fábula]] e non pase nada. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 31 de outubro de 2013 ás 01:00 (UTC) :Elisardo, xa achei a razón das túas desventuras! Primeiro dicirche que a clasificación faise en base ós artigos da lista, por certo xa volvemos a ter os 1000 artigos (non sei que pasou co intruso). O desconcerto que tes ven dun cambio que fixo o usuario C933103 na ''List of articles every wikipedia should have'' o 9 de outubro. Resulta que cambiou de golpe e, na miña opinión, precipitadamente nada menos que 6 artigos (cambiou Giza Pyramids, Hangul, Cyrillic script, Greek script, Latin script e Arabic script por Giza Necropolis, Syllabary, Devanagari, Alphabet, Religious text e Fable). A nosa lista concorda coa existente xusto antes dese cambio, e creo que polo de agora debemos deixala así. Na páxina de discusión da lista, sección ''For my previous edit'' deixei un comentario opoñéndome aos cambios, que por certo non foron expostos na lista de ''Recent changes''. Porén, moito me temo que na clasificación deste mes imos estar sen o artigo que mencionas de ''Fábula''. Saúdos, -[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 1 de novembro de 2013 ás 00:08 (UTC) :Xa atopei algunhas cousas: si, a clasificación faise cos datos destes 1.000 artigos, e o artigo [[fábula]] non aparece entre os que nos faltan porque resulta que o engadiron á lista no mes de outubro e como a lista de artigos ausentes se xenera de forma automática a cousa non saltará ata o día 4 ou 5 que é cando se pasa o bot. Tamén atopei que a lista que temos está un pouco desactualizada, polo menos non están actualizados tódolos cambios que houbo en outubro, a ver se esta finde a reviso. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 1 de novembro de 2013 ás 03:37 (UTC) ::Vaites!, xusto acabo de decatarme agora do conto! :) Grazas Xosé Antonio :) Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 1 de novembro de 2013 ás 03:40 (UTC) :::Ah, e se queres deixar a lista como a tiñamos entón haberá que desfacer os cambios que fixen na lista (quitei as linguas e algo máis) e tamén nos artigos...--[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 1 de novembro de 2013 ás 03:48 (UTC) ::::Supoño que o mellor é deixala como estaba antes do 9 de outubro e agardar a que se aclare todo isto. Deberiamos guiarnos pola lista de ''Recent changes''. Chámame un pouco a atención que non haxa ningún supervisor da páxina que controle dalgunha maneira os cambios, pois a este paso a lista pode converterse nun espello das preferencias persoais de cada un e estar a facer cambios cada dous por tres, cando deberiase tender ao contrario, a facer unha lista estábel con poucos e moi consensuados cambios. Quizais non estaría de máis propor alí isto ou algo semellante. Que opinades? --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 1 de novembro de 2013 ás 15:00 (UTC) Engadín dous artigos que faltaban na lista e atopei o intruso: [[Radiactividade]] que debe ser fusionado con [[Radioactividade]] que é o correcto e que debe estar na lista. Sobre o tema da supervisión da páxina a min tamén me parece raro que non haxa máis supervisión, mañá mirarei a ver se atopo algo sobre iso. Ah, e tamén restaurei a lista e os artigos á versión de antes do 9 de outubro. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 2 de novembro de 2013 ás 02:06 (UTC) :Mirei os arquivos da lista e non parece haber demasiado control nos cambios da lista, así foi que os cambios que se fixeron neste último mes non foron consensuados. O estraño é que non teñan ningún sistema de votación aínda que sexa mínimo despois de tanto tempo... Podería proporse que polo menos cada cambio para incluir unha entrada se acompañe cun artigo a eliminar e que teña que ter dous votos a favor (ou algo semellante que sexa sinxelo, quizais unha porcentaxe de votos a favor cun mínimo de votos...) antes de poder aplicarse. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 2 de novembro de 2013 ás 02:52 (UTC) ::Bo traballo, Elisardo! Non é doado dar cos intrusos. Canto o das propostas que fas para controlar os cambios semellan sensatas. Eu engadiría que todos os cambios que se fagan se reflictan na lista de ''Recent changes''. Ultimamente non ando moi sobrado de tempo (verás que as miñas contribucións baixaron bastante este mes), pero se te animas a facer a proposta conta co meu voto. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 2 de novembro de 2013 ás 23:08 (UTC) :::Non, foi un cholliño de coidado e por iso pensei en facer, a maiores das categorías por tamaño, categorías por tema para poder "cazar" os intrusos de forma máis doada, cando o teña listo e vexa que funciona xa vos aviso. O da proposta é que non sei que me da facela, paréceme tan estraño que despois de todos estos anos non teñan unha cousa mínima para controlar a lista..., e por suposto que habería que poñer os cambios en ''Recent changes''. Despois de facer as categorías mirarei o de poñer a mensaxe en meta. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 3 de novembro de 2013 ás 00:17 (UTC) Acabo de comprobar que xa fixeron os cambios na lista en inglés dos 1.000 artigos, e quedou como estaba o 9 de outubro antes dos cambios múltiples. Polo tanto o derradeiro cambio foi o de ''Cordado'' por ''Molusco''. Como Elisardo xa deixou a lista como estaba nesa data, temos todo ao día e non nos falta ningún artigo dos 1.000. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 4 de novembro de 2013 ás 22:18 (UTC) :Xenial, a ver se deixan de liarse tanto. Eu vou seguir entón coas categorizando por temas, cando esté xa vos aviso. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de novembro de 2013 ás 10:56 (UTC) == Artigos que melloran a clasificación == Atopei [https://meta.wikimedia.org/wiki/List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Neglected#gl_Galego esta listaxe] que axuda a atopar as achegas que mellorarían a posición da Galipedia. Actualízase cada mes e mistura os artigos populares cortos, os que incrementando un chisco aumentarían considerablemente a posición e os máis pequenos.--[[User:Goresqui|Goresqui]]<sup>[[User talk:Goresqui|unha fechiña?]]</sup> 13 de outubro de 2013 ás 21:49 (UTC) == Subimos un posto en novembro! == Parabéns! Xa estamos no posto 22 e somos a segunda wikipedia que máis medrou este mes. Se non fose polos cambios que se fixeron alegremente, igual obtíñamos o primeiro posto no crecemento. É unha mágoa pero que isto non nos desanime. Ademais estamos a piques de entrar no reducido club das wikis con máis de 40 puntos. A por eles!! --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 4 de novembro de 2013 ás 20:16 (UTC) :Xenial. E outra cousa, para facilitar as buscas de artigos perdidos xa rematei as [[:Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (por tema)|categorías de artigos por tema]]. Revisei o número coa lista que temos e coa lista de meta e todo coincide así que a cousa pinta ben. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 6 de novembro de 2013 ás 03:11 (UTC) == 4 intrusos! == Benqueridos compañeiros, temos que ter moito coidado con poñer o logo dos 1000 artigos nas páxinas, pois agora temos '''1.004 artigos''' na lista dos 1.000. Se fosen todos da lista sería caralludo pois teriamos agora 41,74 puntos (rozando o posto 20). Ocórreseme que eses catro artigos de máis poden vir da ''malla'' que se está a facer nestes días. Se algún de vos estivo aquelando algún artigo, non estaría de máis comprobar se hai duplicidade na lista. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 23 de xaneiro de 2014 ás 22:35 (UTC) :{{Feito}} Non foi nada, só se prepararon catro artigos do tipo "Historia urbana de X" para fusionar coas súas cidades, que eran da lista dos 1000, e ó copiar o contido do artigo copiouse tamén o modelo dos mil. Xa os fusionei e agora voltamos á normalidade. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 24 de xaneiro de 2014 ás 09:27 (UTC) ::Grazas por amañalo, Elisardo. E parabéns pola túa idea da malla, non só pola ''limpeza'' que se fai senón tamén porque fixo medrar considerabelmente a nosa puntuación na lista dos 1000 artigos, xa temos 41,67 puntos. Cunhas poucas décimas máis antes de que remate o mes pode que academos o posto 20, pois este posto ocúpabao o mes pasado o finés con 41,70. Un obxectivo a longo prazo que nos marcamos hai menos dun ano!! Ademais están a piques de caer outros dous obxectivos a curto prazo: chegar aos 200 artigos longos (xa temos 199) e baixar dos 400 bosquexos (temos 415). A guinda sería que este mes conseguíramos o primeiro posto no crecemento. Sinto non ter tempo dabondo nestes días para participar na malla. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 24 de xaneiro de 2014 ás 16:49 (UTC) :::Ben, supoño que a actividade da malla axuda un pouco (hai que ter en conta que esta actividade só dura esta semana e o traballo da lista avalíase de forma mensual), pero o que eu estiven vendo é que hai varios usuarios que están traballando arreo nos artigos da lista e para min que esa actividade é a que está dando estes froitos. Sexa como for, parabéns para todos os que achegades o voso esforzo nesta tarefa, e que siga así moito tempo! :) Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 24 de xaneiro de 2014 ás 20:49 (UTC) ==Artigo que falta== Alguén sabe por que na lista pon que falta o artigo [[Abbásida]] se realmente o temos? Haberá que tentar amañar isto, non? Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 29 de xaneiro de 2014 ás 10:22 (UTC) :Non te amoles, o mes pasado alguén alleo á Galipedia cambiou a ligazón á dinastía Abbásida no canto do califato Abbásida. Xa cambiei outra vez a ligazón e mellorei o artigo. O próximo mes aparecerá na lista de wikimedia. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 29 de xaneiro de 2014 ás 11:27 (UTC) ::Eu o dicía porque como xa van 3 meses que sae na estatística que falta un artigo..., se volve aparecer para o mes que ven mosquéome! ;) Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 30 de xaneiro de 2014 ás 12:05 (UTC) ==Artigo divisa== Na lista temos o artigo [[divisa]] que polos interwikis liga a ''currency'' pero para min isto é incorrecto, creo que habería que revisar os interwikis. Sobre este tema temos tamén os artigos [[moeda]] e [[diñeiro]] que tamén habería que revisar os seus interwikis. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 13:50 (UTC) #{{Concordo}} Eu xa deixei na paxina de conversa do artigo [[Conversa:Divisa|divisa]] o meu parecer; texto que copio e poño aqui. {{Cita|Este artigo esta catalogado como un dos mil que toda wikipedia deveria ter, cando penso eu que o que deveria estar é o de [[moeda]] -en caso de que eu estea equivocado alguien poderia sacarme do meu erro?. E se fora como eu penso creo que haveria que trocar as ligazóns as outras wikipedias.}}---[[Usuario:Alfonso Márquez|Alfonso]] <sup>[[Conversa Usuario:Alfonso Márquez|mande]]</sup> 6 de febreiro de 2014 ás 14:21 (UTC) ::Currency en galego tanto pode ser divisa como moeda, por exemplo [http://www.usc.es/econo/RGE/Vol13_1_2/Galego/art13g.pdf] pero claro que é a divisa: segundo o dicionario unha moeda estranxeira, aínda que nunha definición máis especializada podería dicirse que son activos financeiros en moeda estranxeira e para min o lóxico sería que moeda ligase a currency, que é do que trata o artigo en inglés.--[[Usuario:Sernostri|Sernostri]] ([[Conversa usuario:Sernostri|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 15:55 (UTC) :::Deixo un artigo breve en castelán sobre a divisa, onde se dá a definición de divisa que adopta o FMI [http://www.expansion.com/diccionario-economico/divisa.html] creo que é interesante para valorar o que é divisa e creo que reforza que o artigo inglés currency está máis relacionado con moeda que con divisa.--[[Usuario:Sernostri|Sernostri]] ([[Conversa usuario:Sernostri|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 16:07 (UTC) Ante todo, dicir que non teño idea de economía. O que fixen foi mirar as ligazóns de wikis próximas á nosa con certas páxinas da inglesa e obtiven o seguinte: *'''en:currency''' liga con gl:[[divisa]], es:divisa, pt:moeda, ca:moneda e fr:devise(monnaie). *'''en:legal tender''' liga con gl:[[moeda]], es:moneda de curso legal, pt:corso forçado e fr:cours légal. A catalana non ten ligazón. *'''en:coin''' liga con gl:[[moeda (peza metálica)]], es:moneda, pt:moeda (peça), ca:moneda (peça de metall), fr:pièce de monnaie. *'''en:banknote''' liga con es:papel moneda, pt:papel moeda, ca:billet de banc, fr:billet de banque. Nos non temos ligazón. :Xa vedes que hai certa homoxeneidade en ''coin'' e en ''banknote''. Non ocorre o mesmo con ''currency'' e ''legal tender''. As wikis francesa, española e galega ligan ''currency'' con ''divisa'' (salientar que na páxina francesa están os dous conceptos: devise (monnaie), que me parece unha boa solución) , mentres que a portuguesa e a catalana lígano con ''moeda''. Por último ''legal tender'' liga con moeda na española e galega, e ''curso'' (forçado e legal) na portuguesa e francesa. :Como podedes ver hai para todos os gustos. A min gústame a solución francesa pois ao ser ''moeda'' unha palabra polisemántica, ponse entre paréntese o significado en cuestión. Polo tanto eu deixaría as ligazóns como están pero cambiando o nome da páxina de ''divisa'' a ''divisa (moeda)'' ou ''moeda (divisa)''. Tamén se podería facer de ''moeda'' unha páxina de homónimos, chamándolle ''moeda de curso legal'' á que agora se chama ''moeda''; e non sei se unha redirección de ''divisa'' a ''divisa (moeda)'' ou ''moeda (divisa)''. Non sei se me liei moito! Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de febreiro de 2014 ás 19:40 (UTC) ::Na wikipedia francesa non é que devise (monnaie) indique os dous conceptos é simplemente que devise é unha páxina de homónimos.--[[Usuario:Sernostri|Sernostri]] ([[Conversa usuario:Sernostri|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 19:56 (UTC) ::O concepto xeral é moeda, onde se pode falar da peza metálica, dos billetes, das divisas ou incluso das cunchas que se empregaron como moeda, pero nun artigo co título de divisa non se pode falar nin das cunchas nin sequera das moedas gregas, xa que divisa é un concepto moderno ligado á aparición de mercados especulativos e dos bancos centrais..--[[Usuario:Sernostri|Sernostri]] ([[Conversa usuario:Sernostri|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 20:40 (UTC) :::Xa para rematar, desde o meu punto de vista currency habería de ligar con moeda; legal tender con moeda de curso legal (existiron e existen moedas locais que nunca foron de curso legal), coin con moeda (peza metálica) e banknote con papel moeda; divisa é posible que non ligue ningún artigo inglés xa que en inglés non hai unha palabra específica que diferencie unha divisa (currency) da moeda (para eles tamén currency) pero non pasa nada, existen en todas as linguas casos semellantes, por exemplo en castelán mentres diferencian "pez" e "pescado", ou "manteca" e "mantequilla" non diferencian o "vermello" do "roxo"--[[Usuario:Sernostri|Sernostri]] ([[Conversa usuario:Sernostri|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 21:00 (UTC) ::::Estou dacordo con este último comentario de Sernostri, e por min pode aplicarse xa. Tan só un engadido, na wiki inglesa para divisa, ''foreign currency'', teñen unha redireción a ''currency''. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 6 de febreiro de 2014 ás 23:01 (UTC) :::::Xa dixen que non tiña idea de economía, só fixen unha análise comparativa e vexo que por outras wikis andan tan perdidos coma min. Os argumentos de Sernostri son coherentes, polo tanto {{Concordo}} coa súa proposta, mais direi que en castelán si que se diferencia, como en galego, entre vermello (castelán: rojo ou bermejo) e roxo (castelán: pelirrojo e, outra acepción, rubio). Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de febreiro de 2014 ás 23:09 (UTC) ::::::{{Concordo}} coa proposta de Sernostri, e se estamos dacordo deveriamos poñernos a facer os cambios pertinentes--[[Usuario:Alfonso Márquez|Alfonso]] <sup>[[Conversa Usuario:Alfonso Márquez|mande]]</sup> 9 de febreiro de 2014 ás 19:29 (UTC) Por fin amañei isto, agora o artigo que pertence á lista dos 1000 é [[moeda]]. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 13 de febreiro de 2016 ás 23:50 (UTC) == Erro no cálculo do tamaño? == Levo varios meses comprobando que a puntuación que aparece na lista das wikipedias é lixeiramente superior á que nos calculamos. Concretamente, o día 6 de febreiro, na lista deste mes acredítanos 206 artigos longos, 389 artigos e 405 bosquexos. Ese mesmo día comprobei que segundo os nosos cálculos tiñamos 203 artigos longos, 392 artigos e 405 bosquexos, é dicir, 3 artigos longos menos que os que nos acredita wikimedia (de feito, agora mesmo segundo os nosos cálculos temos 204 artigos logos, 2 menos que os da lista de wikis). Supoño que o erro debe estar no número ''fronteira'' entre os artigos longos e os artigos pois o coeficiente que usamos, 1,2, creo que é o correcto. Alguén sabe algo disto? --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 7 de febreiro de 2014 ás 16:48 (UTC) ==Falta Igrexa Católica Romana== Segundo a lista de meta fáltanos o artigo [[Igrexa Católica Romana]]. Eu penso que é un problema nos interwikis pero agora non o podo revisar, se alguén ten un momento a ver se o pode amañar. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 9 de abril de 2014 ás 12:05 (UTC) :Xa estou no tema. O que pasou é que un checo creou unha páxina nova no wikidata co nome de ''Catholic Church'' (Q15924454) e meteu o noso artigo ahí. Xa lle deixei un comentario na súa páxina de conversa no wikidata: [https://www.wikidata.org/wiki/User_talk:%C5%A0%C3%A1rka_Praha] e estou agardando a ver que razóns dá, que se non son moi fortes xa cambio a ligazón a ''Roman Catholic Church'' (Q9592). Saúdos --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 9 de abril de 2014 ás 15:49 (UTC) ::Grazas Xosé Antonio. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 9 de abril de 2014 ás 16:47 (UTC) Solucionado! Como non recibín resposta, mudei a nosa páxina a onde estaba e ten que estar: Q9592 (Roman Catholic Church). De tódolos xeitos deixei expostos os motivos para o cambio na páxina de conversa: [https://www.wikidata.org/wiki/Talk:Q9592]. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 11 de abril de 2014 ás 23:50 (UTC) :Moitas grazas Jose. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de abril de 2014 ás 09:43 (UTC) ==Falta un artigo na categoría por tamaño== Boas, acabo de actualizar [[Modelo:Evolución tamaño 1000 artigos]] e polo que parece falta un artigo en [[:Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (por tamaño)]], alguén podería atopalo? Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 4 de novembro de 2014 ás 02:10 (UTC) :Revisei a lista de inventores, científicos e matemáticos (por aquelo do editatón) e semella estar ben. Xa irei comprobando outras, saúdos. --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 4 de novembro de 2014 ás 23:14 (UTC) ::'''Están os 1.000 artigos co marcador'''. O erro está na [[:Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (máis de 30 kB)]]. Non son 236 artigos de máis de 30kB senón 237; na primeira páxina da listaxe aparecen os 200 primeiros artigos, e na segunda páxina os 37 restantes pero, non sei por que razón, só conta 36. De feito dí '''As seguintes 37 páxinas están nesta categoría, dun total de 236'''. Sospeito que o problema está no artigo de [[Vincent van Gogh]] que é o único dos 1.000 que ten un nome común có dunha [[:Categoría:Vincent van Gogh|categoría]], o cal debe provocar algún tipo de interferencia na contaxe dos artigos. É unha intuición que teño mais os meus coñecementos técnicos non chegan para arranxar o problema. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de novembro de 2014 ás 00:10 (UTC) :::Tes razón Xosé, está ben o número de artigos pero parece que o sistema cóntaos mal. Non sei cal será a razón e tampouco teño os coñecementos para amañalo, supoño que terá que quedar así, polo menos polo momento. Moitas grazas pola busca. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 6 de novembro de 2014 ás 08:25 (UTC) ::::De tódolos xeitos ata hai pouco estaba ben. É extraño, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de novembro de 2014 ás 11:32 (UTC) == artigo ausente == No mes de novembro aparece como ausente o artigo [[Elefante]], dado que en Wikidata está ligado cos artigos ''Elephantidae'' ([https://www.wikidata.org/wiki/Q2372824 Q2372824]) e non do xénero ([https://www.wikidata.org/wiki/Q7378 Q7378]). --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 7 de novembro de 2014 ás 11:27 (UTC) :A historia repítese. Estiven revisando o historial en wikidata de Q7378 (Elephant, que é o que está na lista dos 1.000) e Q2372824 (Elephantidae) porque me soaba o cambio. O cambio da ligazón da páxina de Q7378 a Q2372824 fíxoa [[Usuario:Vivaelcelta|Vivaelcelta]] o 30 de outubro de 2014. O 6 de xullo de 2013 xa fixera o mesmo cambio o usuario ''Ykvach'', cambio que foi revertido por [[Usuario:Chairego apc|Chairego]] o 4 de agosto de 2013, xusto despois de saír a lista do mes de agosto dese ano e percatarse que, coma agora, aparecía como artigo ausente. Eu non son experto no tema dos elefantes pero acabo de repasar os artigos en inglés [[en:Elephant|Elephant]] e [[en:Elephantidae|Elephantidae]] e compareinos co noso [[Elefante]]. A verdade é que o noso ten partes dos dous artigos en inglés, pero a única diferenza entre os Elefantes e os membros da familia Elephantidae son os extintos [[mamut]]s, é dicir, os elefantes (africanos e asiáticos) son os únicos membros non extintos desa familia. De tódolos xeitos o artigo da wiki inglesa Elephant, que está en Q7378, fala tamén da especie extinta coma no noso (de feito a sección ''Evolución e parentes extintos'' do noso é tradución literal da sección ''Evolution and extinct relatives'' de Elephant). Ademais temos tamén a páxina [[Elephantidae]] que é unha redirección a Elefante. Na miña opinión deberíamos deixar a ligazón de Elefante a Q7378, como estaba antes do cambio de Vivaelcelta e, se cadra, quitar a redirección de Elephantidae e redactala, pero insisto que non son experto no tema. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 7 de novembro de 2014 ás 20:21 (UTC) ::Entón fixen ben os cambios? --[[Usuario:Vivaelcelta|Vivaelcelta]] {[[Conversa usuario:Vivaelcelta|conversa]] &nbsp;<span style="font-weight:bold;">&middot;</span>&#32; [[Especial:Contribucións/Vivaelcelta|contribucións]]} 8 de novembro de 2014 ás 02:19 (UTC) :::Xa [[Usuario:Alfonso Márquez|Alfonso]] desfixo os cambios. Penso que está mellor así. --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 9 de novembro de 2014 ás 19:21 (UTC) == 50 puntos == Segundo os meus cálculos xa sobrepasamos os 50 puntos (50,01 para ser exactos), fito que só conseguiron 14 wikipedias antes ca nosa, estamos de noraboa. A ver se pasiño a pasiño conseguimos recupera-lo posto 14 que nos arrebatou en maio deste ano a wikipedia serbocroata cun crecemento desmedido nese mes de 11,56 puntos!!! Un pouco extraño, non si? Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 26 de setembro de 2015 ás 01:34 (UTC) :Xenial, pouco a pouco seguimos avanzando! Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 27 de setembro de 2015 ás 00:10 (UTC) == Stubs que están próximos a seren Artigos == Como proposta de traballo, a continuación vai unha lista de artigos curtos de menos de 10 Kb ós que lles falta pouco para seren artigos de entre 10 e 30 Kb. Con aproximadamente 8.800 bytes xa pasan de 10 Kb debido ó factor de corrección. Na lista recollo os que teñen máis de 7.000 bytes: <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * <s>[[Tim Berners-Lee]] ({{PAGESIZE:Tim Berners-Lee}} bytes)</s> * <s>[[Beleza]] ({{PAGESIZE:Beleza}} bytes)</s> * <s>[[Amor]] ({{PAGESIZE:Amor}} bytes)</s> * <s>[[Alma]] ({{PAGESIZE:Alma}} bytes)</s> * <s>[[Deus]] ({{PAGESIZE:Deus}} bytes)</s> * <s>[[Monoteísmo]] ({{PAGESIZE:Monoteísmo}} bytes)</s> * <s>[[Zen]] ({{PAGESIZE:Zen}} bytes)</s> * <s>[[Comunidade de Estados Independentes]] ({{PAGESIZE:Comunidade de Estados Independentes}} bytes)</s> * <s>[[Aborto]] ({{PAGESIZE:Aborto}} bytes)</s> * <s>[[Alfabetización]] ({{PAGESIZE:Alfabetización}} bytes)</s> * <s>[[Sexo]] ({{PAGESIZE:Sexo}} bytes)</s> * <s>[[Radiación ultravioleta]] ({{PAGESIZE:Radiación ultravioleta}} bytes)</s> * <s>[[Carbono]] ({{PAGESIZE:Carbono}} bytes)</s> * <s>[[Día]] ({{PAGESIZE:Día}} bytes)</s> * <s>[[Cervexa]] ({{PAGESIZE:Cervexa}} bytes)</s> * <s>[[Ordenador]] ({{PAGESIZE:Ordenador}} bytes)</s> * <s>[[Revolución Francesa]] ({{PAGESIZE:Revolución Francesa}} bytes)</s> </div> Cada un destes Stubs que pase a ser Artigo supón un incremento de 0,03333 puntos na lista. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 29 de setembro de 2015 ás 22:29 (UTC) :Bos datos Xosé, eu vou poñerme agora mesmo con ordenador, a ver se lle dou un empurrón. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 30 de setembro de 2015 ás 07:24 (UTC) {{Feito}} --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 31 de outubro de 2015 ás 22:23 (UTC) == Artigos que están próximos a seren Artigos grandes == Igual ca na sección anterior, vai unha relación de artigos con máis de 20.000 bytes que están próximos ós aproximadamente 26.000 bytes que lles dan a categoría de Artigos grandes: <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * <s>[[Furacán]] ({{PAGESIZE:Furacán}} bytes)</s> * <s>[[Politeísmo]] ({{PAGESIZE:Politeísmo}} bytes)</s> * <s>[[Lingua inglesa]] ({{PAGESIZE:Lingua inglesa}} bytes)</s> * <s>[[Espada]] ({{PAGESIZE:Espada}} bytes)</s> * <s>[[Guerra dos Cen Anos]] ({{PAGESIZE:Guerra dos Cen Anos}} bytes)</s> * <s>[[Enerxía nuclear]] ({{PAGESIZE:Enerxía nuclear}} bytes)</s> * <s>[[Hans Christian Andersen]] ({{PAGESIZE:Hans Christian Andersen}} bytes)</s> * <s>[[Dante Alighieri]] ({{PAGESIZE:Dante Alighieri}} bytes)</s> * <s> [[Lev Tolstoi]] ({{PAGESIZE:Lev Tolstoi}} bytes)</s> * <s>[[Giuseppe Verdi]] ({{PAGESIZE:Giuseppe Verdi}} bytes)</s> * <s>[[Richard Wagner]] ({{PAGESIZE:Richard Wagner}} bytes)</s> * <s>[[Avicena]] ({{PAGESIZE:Avicena}} bytes)</s> * <s>[[Nicolao Copérnico]] ({{PAGESIZE:Nicolao Copérnico}} bytes)</s> * <s>[[Ernest Rutherford]] ({{PAGESIZE:Ernest Rutherford}} bytes)</s> * <s>[[Aristóteles]] ({{PAGESIZE:Aristóteles}} bytes)</s> * <s>[[Noam Chomsky]] ({{PAGESIZE:Noam Chomsky}} bytes)</s> * <s>[[Ciro II]] ({{PAGESIZE:Ciro II}} bytes)</s> * <s>[[Mahoma]] ({{PAGESIZE:Mahoma}} bytes)</s> * <s>[[Cristianismo]] ({{PAGESIZE:Cristianismo}} bytes)</s> * <s>[[Xiísmo]] ({{PAGESIZE:Xiísmo}} bytes)</s> * <s>[[Xudaísmo]] ({{PAGESIZE:Xudaísmo}} bytes)</s> * <s>[[Comunidade de Estados Independentes]] ({{PAGESIZE:Comunidade de Estados Independentes}} bytes)</s> * <s>[[Liga Árabe]] ({{PAGESIZE:Liga Árabe}} bytes)</s> * <s>[[Ecoloxía]] ({{PAGESIZE:Ecoloxía}} bytes)</s> * <s>[[Embarazo]] ({{PAGESIZE:Embarazo}} bytes)</s> * <s>[[Seo (anatomía)|Seo]] ({{PAGESIZE:Seo (anatomía)}} bytes)</s> * <s>[[Cerebro]] ({{PAGESIZE:Cerebro}} bytes)</s> * <s>[[Cegueira]] ({{PAGESIZE:Cegueira}} bytes)</s> * <s>[[Nematodos]] ({{PAGESIZE:Nematodos}} bytes)</s> * <s>[[Ácido]] ({{PAGESIZE:Ácido}} bytes)</s> * <s>[[Elemento químico]] ({{PAGESIZE:Elemento químico}} bytes)</s> * <s>[[Átomo]] ({{PAGESIZE:Átomo}} bytes)</s> * <s>[[Relatividade xeral]] ({{PAGESIZE:Relatividade xeral}} bytes)</s> * <s>[[Avea común]] ({{PAGESIZE:Avea común}} bytes)</s> * <s>[[Cervexa]] ({{PAGESIZE:Cervexa}} bytes)</s> * <s>[[Piano]] ({{PAGESIZE:Piano}} bytes)</s> * <s>[[Idade Media]] ({{PAGESIZE:Idade Media}} bytes)</s> * <s>[[Guerra dos Trinta Anos]] ({{PAGESIZE:Guerra dos Trinta Anos}} bytes)</s> * <s>[[Apartheid]] ({{PAGESIZE:Apartheid}} bytes)</s> * <s>[[Xeografía]] ({{PAGESIZE:Xeografía}} bytes)</s> * <s>[[Deserto]] ({{PAGESIZE:Deserto}} bytes)</s> * <s>[[Hong Kong]] ({{PAGESIZE:Hong Kong}} bytes)</s> * <s>[[São Paulo]] ({{PAGESIZE:São Paulo}} bytes)</s> * <s>[[Lago Vitoria]] ({{PAGESIZE:Lago Vitoria}} bytes)</s> * <s>[[Mar do Norte]] ({{PAGESIZE:Mar do Norte}} bytes)</s> * <s>[[Océano Antártico]] ({{PAGESIZE:Océano Antártico}} bytes)</s> </div> Cada un destes Artigos que pase a ser Artigo grande supón un aumento de 0,05555 puntos na lista. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 29 de setembro de 2015 ás 22:56 (UTC) :Os que estaban sen facer paseinos á nova sección de "Artigos facilmente ampliables" {{Feito}}--[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 11 de xullo de 2017 ás 00:01 (UTC) == No bo camiño == Parabéns á comunidade. Creo que pode considerarse un fito o feito de termos máis artigos de máis de 30 kB (286) ca artigos de menos de 10 kB (267). Ánimo, e a seguir! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 27 de outubro de 2015 ás 00:38 (UTC) :Si que é un fito importante pero en realidade son 287 e 268 artigos respectivamente. O contador nonestá ben: hai que sumar 1 aos anteriores e restarlle 2 aos de entre 10 e 30 kb. Agora a recuperar o posto 14! --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 27 de outubro de 2015 ás 16:29 (UTC) == Máis Artigos Pequenos que están próximos a seren Artigos Medianos == Como xa se rematou a lista anterior, velaí vai outra cos artigos pequenos que pasan dos 6.000 bytes. Lembro que pasa a ser Artigo Mediano con aproximadamente 8.800 bytes. <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * <s>[[Campo magnético]] ({{PAGESIZE:Campo magnético}} bytes)</s> * <s>[[Software]] ({{PAGESIZE:Software}} bytes)</s> * <s>[[Aparato circulatorio]] ({{PAGESIZE:Aparato circulatorio}} bytes)</s> * <s>[[Termodinámica]] ({{PAGESIZE:Termodinámica}} bytes)</s> * <s>[[Dinastía Qing]] ({{PAGESIZE:Dinastía Qing}} bytes)</s> * <s>[[Hip hop]] ({{PAGESIZE:Hip hop}} bytes)</s> * <s>[[Corazón]] ({{PAGESIZE:Corazón}} bytes)</s> * <s>[[Resistencia]] ({{PAGESIZE:Resistencia}} bytes)</s> * <s>[[Voo espacial]] ({{PAGESIZE:Voo espacial}} bytes)</s> * <s>[[Zhu Xi]] ({{PAGESIZE:Zhu Xi}} bytes)</s> * <s>[[James Clerk Maxwell]] ({{PAGESIZE:James Clerk Maxwell}} bytes)</s> * <s>[[Muller]] ({{PAGESIZE:Muller}} bytes)</s> * <s>[[Capitalismo]] ({{PAGESIZE:Capitalismo}} bytes)</s> * <s>[[Premios Nobel]] ({{PAGESIZE:Premios Nobel}} bytes)</s> * <s>[[Gramática]] ({{PAGESIZE:Gramática}} bytes)</s> * <s>[[Alfabeto grego]] ({{PAGESIZE:Alfabeto grego}} bytes)</s> * <s>[[Hangul]] ({{PAGESIZE:Hangul}} bytes)</s> * <s>[[Asteroide]] ({{PAGESIZE:Asteroide}} bytes)</s> * <s>[[Aparello respiratorio]] ({{PAGESIZE:Aparello respiratorio}} bytes)</s> * <s>[[Etanol]] ({{PAGESIZE:Etanol}} bytes)</s> * <s>[[Nitróxeno]] ({{PAGESIZE:Nitróxeno}} bytes)</s> * <s>[[Tectónica de placas]] ({{PAGESIZE:Tectónica de placas}} bytes)</s> * <s>[[Interacción electromagnética]] ({{PAGESIZE:Interacción electromagnética}} bytes)</s> * <s>[[Quilogramo]] ({{PAGESIZE:Quilogramo}} bytes)</s> * <s>[[Sorgo]] ({{PAGESIZE:Sorgo}} bytes)</s> * <s>[[Enxeñaría]] ({{PAGESIZE:Enxeñaría}} bytes)</s> * <s>[[Roupa]] ({{PAGESIZE::Roupa}} bytes)</s> * <s>[[Información]] ({{PAGESIZE:Información}} bytes)</s> * <s>[[Espada]] ({{PAGESIZE:Espada}} bytes)</s> * <s>[[Pólvora]] ({{PAGESIZE:Pólvora}} bytes)</s> * <s>[[Azteca]] ({{PAGESIZE:Azteca}} bytes)</s> * <s>[[Restauración Meiji]] ({{PAGESIZE:Restauración Meiji}} bytes)</s> * <s>[[Océano]] ({{PAGESIZE:Océano}} bytes)</s> * <s>[[Mar]] ({{PAGESIZE:Mar}} bytes)</s> * <s>[[Río Indo]] ({{PAGESIZE:Río Indo}} bytes)</s> * <s>[[Lago Tanganica]] ({{PAGESIZE:Lago Tanganica}} bytes)</s> </div> Espero non ter esquecido ningún. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 31 de outubro de 2015 ás 22:18 (UTC) :Os que estaban sen facer paseinos á nova sección de "Artigos facilmente ampliables" {{Feito}}--[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 11 de xullo de 2017 ás 00:03 (UTC) == Localizados os dous artigos de máis == Boas, levoume un tempo pero xa din cos dous artigos que sobraban, eran [[Irineo de Lión]] e [[Papías de Hierápolis]], artigos creados por [[Conversa usuario:Osarsan|Osarsan]]. Xa lle deixei unha nota para que tivese máis coidado. Ao mesmo tempo achei un par de erros na [[Wikipedia:Lista de artigos que toda Wikipedia debería ter/tamaño/2|lista de artigos]] e fixen os arranxos oportunos. Saúdos --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 2 de febreiro de 2016 ás 21:56 (UTC) :Xenial [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] eu xa o dera por imposible!, menos mal que os atopaches! :) Penso que habería que poñer un aviso gordo no modelo para evitar que isto pase outra vez, mirarei a ver se podo facerlle algo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 3 de febreiro de 2016 ás 02:19 (UTC) ::Non te mates co de poñer un aviso. Para min que Osarsan copiou dalgunha páxina das 1000 a ficha de santo e pegouna nas que fixo, e como o marcador dos 1000 está xusto enriba da ficha pois pegou de máis sen darse conta. O aviso non sería efectivo neste caso. O que si sería interesante é que nas listaxes das subcategorías da [[:Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (por tamaño)]] aparecera o tamaño dos artigos que están na listaxe pois así sería máis doado atopar os artigos que están próximos á categoría superior, pero non sei se é posíbel facer iso. Saúdos --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 4 de febreiro de 2016 ás 20:40 (UTC) :::Iso non creo que se poida facer, eu polo menos nunca o vin nin sei como facelo, xa que esa é a lista de artigos que están na categoría e esa lista xérase automaticamente... Non sei se [[Usuario:Banjo|Banjo]] poderá ter algunha idea para facer algún trebello que poida axudar con isto. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de febreiro de 2016 ás 09:14 (UTC) {{sen sangría}} En [[Especial:Árbore de categorías]] e con <code><nowiki>{{#categorytree:Artigos que toda Wikipedia debería ter (por tamaño)|hideroot|mode=pages}}</nowiki></code> pode sacarse unha lista das páxinas en cada categoría e subcategorías, pero non se pode ver o tamaño de cada páxina ahí directamente. Adaptar un novo [[Wikipedia:Trebellos|trebello]] para que se vexa o tamaño de cada unha teoricamente debería ser posible, pero non estou moi familiarizado con eles. O [[Usuario:BanjoBot 2.0|bot]] ó mellor si pode argallar algo. Non prometo nada, pero botarei un ollo. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 5 de febreiro de 2016 ás 10:51 (UTC) :Moitas grazas [[Usuario:Banjo|Banjo]]. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de febreiro de 2016 ás 11:42 (UTC) ::Xa imaxinaba que non sería doado. Era só unha idea pero non te mates por iso. Grazas --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 5 de febreiro de 2016 ás 12:40 (UTC) == Radiación electromágnética e onda electromagnética == Boas, alguén cambiou este mes o artigo [[Radiación electromagnética]] no wikidata, provocando que este mes teñamos un artigo que falta dos 1000. Volvín deixar as cousas como estaban. Puxeran o artigo con [[en:Electromagnetic wave]], pero resulta que na wiki inglesa ese artigo redirixe a [[en:electromagnetic radiation]], exactamente igual que na nosa wiki. Algún físico pode axudar a desfacer o lío? A min dame que ambos conceptos son sinónimos, e non me parece lóxico que na lista dos 1000 apareza unha redirección como ocorre na wiki inglesa. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 7 de outubro de 2016 ás 20:10 (UTC) :Pois non, non son sinónimos, está ben claro na wiki francesa: ''Il convient de bien distinguer : le rayonnement électromagnétique, qui est le phénomène étudié, et l'onde électromagnétique, qui est une des représentations du phénomène.'' Polo tanto desfago o cambio que fixen, e a redireccíon escribindo un pequeno texto en [[Onda electromagnética]]. De tódolos xeitos, só hai 11 wikis coas dúas páxinas; e en 7 desas 11, unha das páxinas redirixe á outra. Só teñen texto nas dúas páxinas as wikis francesa, rusa, ucraína e a bielorrusa. Saúdos, --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 7 de outubro de 2016 ás 23:22 (UTC) ::[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]], ademais de quitar o modelo dos 1000 hai que quitar a categoría na que se dividen os artigos, neste caso Ciencia, xa que esas categorías son útiles para atopar artigos que falten. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 9 de outubro de 2016 ás 14:58 (UTC) :::Si, tes razón. Esquecérame. Xa o fago, saúdos --[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 9 de outubro de 2016 ás 19:28 (UTC) == Artigos próximos a seren artigos grandes == A seguinte é unha relación de artigos cuxo tamaño está entre 20.000 e 26.000 bytes. Aproximadamente a partir deste tamaño pasan a ser artigos grandes, cun incremento de 0,05555 puntos na lista de wikipedias: <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * <s>[[Sinan]] ({{PAGESIZE:Sinan}} bytes)</s> * <s>[[Hafez]] ({{PAGESIZE:Hafez}} bytes)</s> * <s>[[Karl Marx]] ({{PAGESIZE:Karl Marx}} bytes)</s> * <s>[[Carlomagno]] ({{PAGESIZE:Carlomagno}} bytes)</s> * <s>[[Ditadura]] ({{PAGESIZE:Ditadura}} bytes)</s> * <s>[[Economía]] ({{PAGESIZE:Economía}} bytes)</s> * <s>[[Morte]] ({{PAGESIZE:Morte}} bytes)</s> * <s>[[Suicidio]] ({{PAGESIZE:Suicidio}} bytes)</s> * <s>[[Anatomía]] ({{PAGESIZE:Anatomía}} bytes)</s> * <s>[[Ictus]] ({{PAGESIZE:Ictus}} bytes)</s> * <s>[[Fungo (bioloxía)|Fungo]] ({{PAGESIZE:Fungo (bioloxía)}} bytes)</s> * <s>[[Necrópole de Gizeh]] ({{PAGESIZE:Necrópole de Gizeh}} bytes)</s> * <s>[[Cruzadas]] ({{PAGESIZE:Cruzadas}} bytes)</s> * <s>[[Imperio Inca]] ({{PAGESIZE:Imperio Inca}} bytes)</s> * <s>[[Oriente Medio]] ({{PAGESIZE:Oriente Medio}})</s> * <s>[[Lago Baikal]] ({{PAGESIZE:Lago Baikal}} bytes)</s> * <s>[[Nilo]] ({{PAGESIZE:Nilo}} bytes)</s> </div> Xa non temos artigos curtos. Só queda por facer grandes os que son medianos. A por eles! [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 2 de novembro de 2018 ás 19:49 (UTC) {{Feito}} ==Tarefa a longo prazo feita?== Creo que a tarefa "Traducir ao galego a List of Wikipedias by sample of articles." xa está feita [https://meta.wikimedia.org/wiki/Lista_de_wikipedias_por_mostra_de_artigos aquí], é só traducir iso? Se só é iso, xa o fixen. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 16 de setembro de 2017 ás 16:16 (UTC) :Coido que si! Grazas. --[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 16 de setembro de 2017 ás 21:22 (UTC) ::Bo traballo, Elisardo. Grazas.--[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 17 de setembro de 2017 ás 10:13 (UTC) ==Traducións de ca.wiki== Levo xa unhas semanas traducindo os artigos da wiki en catalán e teño que dicir que é unha cousa bastante doada. Como a wiki en catalá xa ten todos os artigos da lista cun tamaño bastante grande, os seus artigos están bastante ben estruturados e teñen algunhas referencias, uns máis e outros menos. Pode usarse o tradutor [http://www.opentrad.com/es/? Opentrad] para axudar na tarefa (primeiro traducindo a castelán e logo a galego, indicando que marque as palabras que non coñece), hai que revisar con coidado a tradución pero axuda moito. E hai que cambiar os modelos, normalmente ref-libro por cita libro e logo revisar as ligazóns internas en vermello (dende o artigo en catalán), por se temos esa ligazón con outro nome. Con este sistema de traballo pode ampliarse un artigo calquera da lista, incluso os máis pequenos, en dous ou tres días sen moito esforzo. Se tedes calquera dúbida de como traducir os modelos ou os parámetros dos modelos, comentádea e miro se a podo solucionar. Recoméndovos este método porque a min está a darme moi bos resultados :) (Podedes ver os resultados en [[Chanakya ]], [[cereal]], [[Base (química)]]...) Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de setembro de 2017 ás 08:04 (UTC) :E [[chuvia]]... Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 28 de setembro de 2017 ás 11:44 (UTC) == Apúntome ao Proxecto == Saúde a todos. Levo unhas semanas nun proxecto persoal a longo prazo que consistirá en mellorar os 1000 artigos de toda enciclopedia debería ter "de Ciencias", comezando cos de nivel 1 e subindo. Acábome de atopar con este wikiproxecto que descoñecía, así que me apunto para o que faga falta e usareino coma guía. --[[Usuario:Viascos|Viascos]] ([[Conversa usuario:Viascos|conversa]]) 5 de abril de 2018 ás 08:55 (UTC) :Moi ben [[Usuario:Viascos|Viascos]], eu levo un tempo desconectado del pero penso volver a el cando teña amañadas outras cousas. Penso que poderíamos concentrarnos en mellorar os poucos artigos que quedan de menos de 10k, así baleiramos esa categoría, e logo seguir cos da seguinte categoría, os de menos de 30k. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de abril de 2018 ás 10:15 (UTC) ==Clasificación de artigos por tamaño incorrecta?== Boas, acabo de ver que [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] puxo o artigo [[Fondo Monetario Internacional]] na categoría de artigos que hai que ampliar ata superar os 30.000 bytes..., e eu pensei, pero iso non pode ser, se ampliei o artigo e o disco quedou en verde... Mirei de novo o artigo e vin que efectivamente está en verde, e que tamén está na "Categoría: Artigos que toda Wikipedia debería ter (máis de 30 kB)", pero a miña sorpresa veu cando revisei o tamaño real do artigo, 26.270! Que está pasando? Como é posible que un artigo de 26.000 bytes estea na categoría dos que teñen un tamaño que supera os 30k?? Pois acabo de revisar o [[Modelo:1000]] e para min que non está correcto, está metendo na categoría de artigos de menos de 10k os que teñen un tamaño de 8750, na categoría de artigos de máis de 10k os que teñen un tamaño menor de 26000, e na categoría de artigos de máis de 30k os que teñen un tamaño superior a 26000. Creo que isto non é correcto e por iso está a producirse este erro, creo que debería controlarse que os tamaños sexan menores de 10000 e menores de 30000, polo que hai que modificar o modelo..., non? Debemos revisar isto porque se hai un erro, isto pode afectar moito á clasificación da Galipedia, xa que temos bastantes artigos na categoría de >30k pero que ó mellor realmente non o son e non están a puntuarnos por eles o que realmente deberían, cousa que poderíamos amañar con pouco traballo. Polo momento vou revisar o tamaño de tódolos que hai nesa categoría. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:16 (UTC) :Acabo de atopar que o artigo [[Lingua alemá]] ten un tamaño de 29.354. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:20 (UTC) ::Boas Elisardo, non hai erro ningún, lembra que temos un coeficiente corrector de, creo lembrar, 1,3. Isto quere decir que se multiplica o tamaño real por ese número para obter o tamaño "compensado". O erro foi meu ao metelo no grupo dos artigos que están preto de seren grandes porque a min non me aparecía a cor verde no marcador. Xa o quito agora, grazas. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:27 (UTC) :[[Alemaña nazi]] ten 28.581, [[Dante Alighieri]] ten 26.169, [[Hans Christian Andersen]] ten 27.601, [[Apartheid]] ten 26.311, [[Aristóteles]] ten 26.185, [[Avea común]] ten 27.278, [[Avicena]] ten 26.420. Estes son os que atopei que comezan por A. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:35 (UTC) ::Ah, menos mal! Pois entón nada, aclarado o tema :). Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:38 (UTC) :::Nesta mesma conversa, explícao moi ben [[Usuario:JaviP96|JaviP96]] na sección "Boas novas". O coeficiente é 1,2 Saúdos, [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 14 de xullo de 2018 ás 23:42 (UTC) ::::Tes razón, xa non me lembraba dese tinglado, intentarei explicalo un pouco na documentación do modelo para que non me volva pasar :) Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 15 de xullo de 2018 ás 08:39 (UTC) {{Sen sangría}}Pois [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]], revisando iso de novo, atopo que 26.000 por 1,2 da 31.200, o que supera un chisco os 30.000. Se poñemos ese límite en 25.500, ó multiplicar por 1,2 daría 30.600, cantidade máis axustada e que faría a tarefa un pouco máis doada nalgúns casos... Na outra banda, o outro límite está no 8.750, que ó multiplicar po 1,2 da 10.500, o que xa está bastante axustado. Supoño que os cálculos son correctos, revisade por se metín a zoca, pero, que dicides? Cambiamos ese límite de caracteres para que os artigos grandes sexan un pouco máis doados de facer ou deixámolo así? Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 15 de xullo de 2018 ás 08:53 (UTC) ::Eu, deixaríao así. Os valores 26.000 e 8.800 sonaproximacións por exceso q pouco se diferencian dos valores exactos, e son números redondos, máis fáciles de lembrar. Saúdos, [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 15 de xullo de 2018 ás 19:28 (UTC) :::Ok. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 15 de xullo de 2018 ás 22:43 (UTC) == Clasificación de novembro == Por fin saíu a clasificación de novembro, mais penso que algún erro debe haber pois á galipedia dalle 419 artigos grandes e a min sáeme que temos 412 (incluído o de [[Bangladesh]] que aparece como non existente). [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 20 de novembro de 2018 ás 22:51 (UTC) :Si, eu tamén penso que son 412 artigos grandes. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 20 de novembro de 2018 ás 23:23 (UTC) == Relación dos artigos menos extensos == A seguinte é a relación dos artigos de entre os 1000 que non chegan a 10.000 bytes que, en teoría, é a fronteira para seren considerados artigos medianos pero, polo coeficiente compensatorio que temos superior a 1, son considerados medianos. De tódolos xeitos, sería interesante amplialos xa que a media e o tamaño da mediana dos nosos artigos son sensiblemente inferiores aos das wikis con puntuacións similares á nosa. Ultimamente non hai moita actividade neste wikiproxecto, polo que esta lista (hai onde escoller) é unha invitación e unha suxestión para animar á xente a que colabore no wikiproxecto. Saúdos, [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 16 de febreiro de 2020 ás 22:18 (UTC) : Poñerei o marcador {{OK}} cando un artigo chegue aos 10.000 bytes e riscareino cando sexa artigo grande. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de abril de 2020 ás 21:54 (UTC) <div style="-moz-column-count: 3; column-count: 3;"> * <s>[[Li Po]] ({{PAGESIZE:Li Po}} bytes)</s>{{OK}} * [[Ovidio]] ({{PAGESIZE:Ovidio}} bytes){{OK}} * <s>[[Dimitri Mendeléiev]] ({{PAGESIZE:Dimitri Mendeléiev}} bytes)</s>{{OK}} * [[Sima Qian]] ({{PAGESIZE:Sima Qian}} bytes){{OK}} * [[Nāgārjuna]] ({{PAGESIZE:Nāgārjuna}} bytes){{OK}} * [[Mente]] ({{PAGESIZE:Mente}} bytes){{OK}} * [[Sikhismo]] ({{PAGESIZE:Sikhismo}} bytes){{OK}} * <s>[[Sociedade]] ({{PAGESIZE:Sociedade}} bytes)</s>{{OK}} * [[Goberno]] ({{PAGESIZE:Goberno}} bytes){{OK}} * [[Industria]] ({{PAGESIZE:Industria}} bytes){{OK}} * <s>[[Organización Mundial do Comercio]] ({{PAGESIZE:Organización Mundial do Comercio}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Tribunal Internacional de Xustiza]] ({{PAGESIZE:Tribunal Internacional de Xustiza}} bytes)</s>{{OK}} * [[Forzas armadas]] ({{PAGESIZE:Forzas armadas}} bytes) {{OK}} * [[Paz]] ({{PAGESIZE:Paz}} bytes){{OK}} * [[Palabra]] ({{PAGESIZE:Palabra}} bytes){{OK}} * [[Sílaba]] ({{PAGESIZE:Sílaba}} bytes){{OK}} * <s>[[Ficción]] ({{PAGESIZE:Ficción}} bytes)</s>{{OK}} * [[Novela]] ({{PAGESIZE:Novela}} bytes){{OK}} * [[Mahabharata]] ({{PAGESIZE:Mahabharata}} bytes){{OK}} * [[Shahnameh]] ({{PAGESIZE:Shahnameh}} bytes){{OK}} * [[Aparato circulatorio]] ({{PAGESIZE:Aparato circulatorio}} bytes){{OK}} * <s>[[Intestino groso]] ({{PAGESIZE:Intestino groso}} bytes)</s>{{OK}} * [[Sistema nervioso]] ({{PAGESIZE:Sistema nervioso}} bytes){{OK}} * [[Nariz]] ({{PAGESIZE:Nariz}} bytes){{OK}} * <s>[[Doenza]] ({{PAGESIZE:Doenza}} bytes)</s>{{OK}} * [[Química analítica]] ({{PAGESIZE:Química analítica}} bytes){{OK}} * [[Química inorgánica]] ({{PAGESIZE:Química inorgánica}} bytes) {{OK}} * <s>[[Campo magnético]] ({{PAGESIZE:Campo magnético}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Interacción nuclear forte]] ({{PAGESIZE:Interacción nuclear forte}} bytes)</s> {{OK}} * [[Interacción nuclear débil]] ({{PAGESIZE:Interacción nuclear débil}} bytes){{OK}} * [[Estado de agregación da materia]] ({{PAGESIZE:Estado de agregación da materia}} bytes){{OK}} * [[Gas]] ({{PAGESIZE:Gas}} bytes){{OK}} * [[Medición]] ({{PAGESIZE:Medición}} bytes){{OK}} * [[Segundo]] ({{PAGESIZE:Segundo}} bytes){{OK}} * [[Cebada]] ({{PAGESIZE:Cebada}} bytes){{OK}} * <s>[[Noz (froito)|Noz]] ({{PAGESIZE:Noz (froito)|Noz}} bytes)</s>{{OK}} * [[Enxeñaría]] ({{PAGESIZE:Enxeñaría}} bytes){{OK}} * [[Roda]] ({{PAGESIZE:Roda}} bytes){{OK}} * [[Impresión]] ({{PAGESIZE:Impresión}} bytes){{OK}} * [[Periódico]] ({{PAGESIZE:Periódico}} bytes){{OK}} * [[Algoritmo]] ({{PAGESIZE:Algoritmo}} bytes){{OK}} * <s>[[Explosivo]] ({{PAGESIZE:Explosivo}} bytes)</s>{{OK}} * [[Escultura]] ({{PAGESIZE:Escultura}} bytes){{OK}} * [[Olaría]] ({{PAGESIZE:Olaría}} bytes){{OK}} * [[Danza]] ({{PAGESIZE:Danza}} bytes){{OK}} * [[Encoro]] ({{PAGESIZE:Encoro}} bytes){{OK}} * [[Golf]] ({{PAGESIZE:Golf}} bytes){{OK}} </div> === Tres artigos novos na lista === Acabo de comprobar na [[:meta:List of articles every Wikipedia should have|List of articles every Wikipedia should have]] que hai tres novos artigos na lista, que son [[Jane Austen]], [[Umm Kulthum]] e [[Sunnismo]], que substitúen a [[Steven Spielberg]], [[Édith Piaf]] e [[Xiísmo]], respectivamente. Como queira que os tres novos artigos son tres artigos pequenos na nosa wiki, e que os que desaparecen da lista eran dous grandes e un mediano, isto supón unha perda de puntos nesta lista. Engado aquí estes tres artigos co seu tamaño: * <s>[[Jane Austen]] ({{PAGESIZE:Jane Austen}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Umm Kulthum]] ({{PAGESIZE:Umm Kulthum}} bytes)</s>{{OK}} * [[Sunnismo]] ({{PAGESIZE:Sunnismo}} bytes){{OK}} [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de febreiro de 2021 ás 11:15 (UTC) {{Feito}} Todos os artigos teñen un tamaño superior aos 10Kb. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 28 de xuño de 2021 ás 10:08 (UTC) == 500 artigos grandes == Hoxe acadamos os 500 artigos grandes. A partir de agora haberá máis artigos grandes que medianos. Parabéns! [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 6 de decembro de 2020 ás 21:21 (UTC) == Artigos próximos a seren grandes (entre 20 e 26 Kb) == Completada a tarefa de ampliar os artigos máis pequenos, vai a continuación unha lista dos artigos medianos que están por riba dos 20 Kb: <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> * <s>[[Li Po]] ({{PAGESIZE:Li Po}} bytes)</s> * <s>[[Nervio]] ({{PAGESIZE:Nervio}} bytes)</s> * <s>[[Explosivo]] ({{PAGESIZE:Explosivo}}</s> bytes) * [[Función]] ({{PAGESIZE:Función}} bytes) </div> [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 28 de xuño de 2021 ás 10:37 (UTC) == Novo artigo na lista dos 1000 == Acaban de retirar o artigo [[ioga]] da lista e, no seu lugar, engadiron [[reencarnación]], que o temos como un artigo pequeno de menos de 10 Kb. Saúdos [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 10 de decembro de 2023 ás 18:59 (UTC) {{Feito}} Xa non é artigo pequeno [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 11 de decembro de 2023 ás 17:05 (UTC) == Alfabeto latino == Na última actualización de xuño da "List of wikipedias by sample of articles" aparece o noso artigo "Alfabeto latino" (Latin Script) coma "Absent article", é dicir, coma se non existise. Acabo de comprobar as ligazóns e está todo en regra, ademais é un dos nosos artigos longos. Alguén pode averiguar que pasou? Grazas! [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 10 de xuño de 2025 ás 08:18 (UTC) ::Esquecede o que dixen. Acabo de mirar a conversa da páxina e xa foi corrixido o erro :[[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 10 de xuño de 2025 ás 08:26 (UTC) == Na clasificación de agosto perdimos 63 artigos grandes!! == Acabo de ver a clasifiación de agosto e temos 3,16 puntos menos que en xullo. A razón é que o ''peso'' da nosa lingua pasou de 1,2 a 1,1 por obra e gracia dun único editor. Como consecuencia temos 63 artigos grandes menos. Desde que eu me metín neste proxecto, xa hai case tres lustros, o galego sempre tivo o peso de 1,2. Non sei a que vén este cambio, e que eu saiba non houbo ningún debate para rebaixar esa cantidade. Alguén sabe algo máis que eu non saiba? [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 7 de agosto de 2025 ás 09:49 (UTC) :Ola Xosé Antonio, o que comentas xa aconteceu no mes de [https://gl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikiproxecto_1000_artigos_que_toda_Wikipedia_deber%C3%ADa_ter/Evoluci%C3%B3n#2025 marzo] pero foi solucionado o mes seguinte, non sei como se solucionou--[[Usuario:Alfonso Márquez|Alfonso]] <sup>[[Conversa Usuario:Alfonso Márquez|mande]]</sup> 7 de agosto de 2025 ás 10:11 (UTC). ::Atopei esta conversa na que se fala do tema ([https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Theklan&action=edit&section=32 1]). Seica deberíamos ter un "peso" do 1.1 (véxase aquí [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Archives/2007#Proposed_weighting_of_characters_for_formula_.28Option.232_using_Babel_text.29 2]). Non sei como se solucionou da outra vez, mais o resto de linguas irmás á nosa tamén teñen ese peso do 1.1. Eramos a excepción cun 1.2, por iso tiñamos unha puntuación máis alta. --[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 16 de agosto de 2025 ás 01:03 (UTC) :::Pois se vai quedar así, haberá que facer as oportunas correccións no marcador 1000. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 16 de agosto de 2025 ás 10:55 (UTC) ::: Refírome ao marcador dos 1000 artigos que temos nas páxinas correspondentes. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 16 de agosto de 2025 ás 10:57 (UTC) ::::Voulle botar unha ollada, a ver se o dou amañado. [[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 17 de agosto de 2025 ás 23:04 (UTC) :::::Cambiei o modelo dos 1000. Queda do seguinte xeito: Artigos pequenos os de menos de 9.100 bytes. Artigos medianos entre 9.100 bytes e 27.300 bytes. Artigos grandes máis de 27.300 bytes. Xa se visualiza o cambio en cada artigo, mais na [[:Categoría:Artigos que toda Wikipedia debería ter (por tamaño)]] aínda non vin ningún cambio. Pode ser unha cousa da caché. [[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 18 de agosto de 2025 ás 15:15 (UTC) ::::::Deixeille esta mensaxe ao usuario que actualiza a lista [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Theklan&action=edit&section=34 1]. Hai moitos erros de cálculo este mes, a ver se lle pode botar unha ollada. O cambio de peso puido facernos perder puntuación, mais 3.16 menos é unha barbaridade. Non pode estar ben. [[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 18 de agosto de 2025 ás 15:40 (UTC) :::::::Moitas grazas, Chairego. [[Usuario:Xosé Antonio|Xosé Antonio]] ([[Conversa Usuario:Xosé Antonio|fálame sempre]]) 19 de agosto de 2025 ás 09:28 (UTC) :É interesante esta [[meta:List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Neglected#gl_Galego|lista dos dez artigos]] que cada Wikipedia debería traballar para mellorar a súa puntuación na lista dos mil. Actualízase cada mes. Vou traballar no artigo de Nixeria. Ánimo! --[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 19 de agosto de 2025 ás 13:46 (UTC) == Artigos próximos a seren artigos grandes (II) == Nova lista de artigos cuxo tamaño está entre 26.000 e 28.000 bytes. Aproximadamente a partir deste tamaño pasan a ser artigos grandes, cun incremento de 0,05555 puntos na lista de wikipedias: <div style="-moz-column-count: 4; column-count: 4;"> * <s>[[Alfabeto grego]] ({{PAGESIZE:Alfabeto grego}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Alfred Hitchcock]] ({{PAGESIZE:Alfred Hitchcock}} bytes))</s>{{OK}} * <s>[[Algodón]] ({{PAGESIZE:Algodón}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Anatomía]] ({{PAGESIZE:Anatomía}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Aparello respiratorio]] ({{PAGESIZE:Aparello respiratorio}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Apartheid]] ({{PAGESIZE:Apartheid}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Artrópodos]] ({{PAGESIZE:Artrópodos}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[As mil e unha noites]] ({{PAGESIZE:As mil e unha noites}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Aztecas]] ({{PAGESIZE:Aztecas}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Bagdad]] ({{PAGESIZE:Bagdad}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Bioloxía]] ({{PAGESIZE:Bioloxía}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Bioquímica]] ({{PAGESIZE:Bioquímica}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Cervexa]] ({{PAGESIZE:Cervexa}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Cidade do Cabo]] ({{PAGESIZE:Cidade do Cabo}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Ciro II]] ({{PAGESIZE:Ciro II}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Confucianismo]] ({{PAGESIZE:Confucianismo}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Dacca]] ({{PAGESIZE:Dacca}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Dante Alighieri]] ({{PAGESIZE:Dante Alighieri}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Economía]] ({{PAGESIZE:Economía}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Elemento químico]] ({{PAGESIZE:Elemento químico}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Embarazo]] ({{PAGESIZE:Embarazo}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Ernest Rutherford]] ({{PAGESIZE:Ernest Rutherford}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Exipto]] ({{PAGESIZE:Exipto}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Fiódor Dostoievski]] ({{PAGESIZE:Fiódor Dostoievski}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Fondo Monetario Internacional]] ({{PAGESIZE:Fondo Monetario Internacional}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Giacomo Puccini]] ({{PAGESIZE:Giacomo Puccini}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Giuseppe Verdi]] ({{PAGESIZE:Giuseppe Verdi}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Hafez]] ({{PAGESIZE:Hafez}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Hidróxeno]] ({{PAGESIZE:Hidróxeno}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[James Joyce]] ({{PAGESIZE:James Joyce}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[James Watt]] ({{PAGESIZE:James Watt}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Jane Austen]] ({{PAGESIZE:Jane Austen}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Karachi]] ({{PAGESIZE:Karachi}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Lingua bengalí]] ({{PAGESIZE:Lingua bengalí}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Lingua hebrea]] ({{PAGESIZE:Lingua hebrea}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Mahoma]] ({{PAGESIZE:Mahoma}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Mamíferos]] ({{PAGESIZE:Mamíferos}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Mar Caribe]] ({{PAGESIZE:Mar Caribe}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Nairobi]] ({{PAGESIZE:Nairobi}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Nematodos]] ({{PAGESIZE:Nematodos}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Nervio]] ({{PAGESIZE:Nervio}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Piano]] ({{PAGESIZE:Piano}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Restauración Meiji]] ({{PAGESIZE:Restauración Meiji}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Río Yangtzé]] ({{PAGESIZE:Río Yangtzé}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Sinan]] ({{PAGESIZE:Sinan}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Software]] ({{PAGESIZE:Software}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Terrorismo]] ({{PAGESIZE:Terrorismo}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Tim Berners-Lee]] ({{PAGESIZE:Tim Berners-Lee}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Tren]] ({{PAGESIZE:Tren}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[UNESCO]] ({{PAGESIZE:UNESCO}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Verdura]] ({{PAGESIZE:Verdura}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Vietnam]] ({{PAGESIZE:Vietnam}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Zhu Xi]] ({{PAGESIZE:Zhu Xi}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Igrexa católica]] ({{PAGESIZE:Igrexa católica}} bytes)</s>{{OK}} * <s>[[Voltaire]] ({{PAGESIZE:Voltaire}} bytes)</s>{{OK}} </div> == Artigos próximos a seren artigos grandes (III) == Nova lista de artigos cuxo tamaño está entre 19.000 e 28.000 bytes. Aproximadamente a partir deste tamaño pasan a ser artigos grandes, cun incremento de 0,05555 puntos na lista de wikipedias: <div style="-moz-column-count: 2; column-count: 2;"> === Escritores, dramaturgos e poetas === * [[Ovidio]] ({{PAGESIZE:Ovidio}} bytes) === Guerra e militarismo === * [[Paz]] ({{PAGESIZE:Paz}} bytes) <s>=== Lingua e literatura === * [[Biblia]] ({{PAGESIZE:Biblia}} bytes)</s> === Tempo === * [[Segundo]] ({{PAGESIZE:Segundo}} bytes) === Ciencias da terra === * [[Catástrofe natural]] ({{PAGESIZE:Catástrofe natural}} bytes) === Matemáticas === * [[Función]] ({{PAGESIZE:Función}} bytes) </div> e9s6lknbbooj066vv94vto76zxjoozs 0 258281 7351139 6452339 2026-04-07T20:34:41Z Estevoaei 1131 7351139 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|San Xoán}} {{Lugar |nome = San Xoán |imaxe = San Xoán Lóuzara Samos Galiza.JPG |lenda = Verán, 2013. |parroquia = San Xoán de Lóuzara |concello = Samos |ano = 2012 |poboación = 5 }} '''San Xoán''' é unha aldea da parroquia de [[San Xoán de Lóuzara, Samos|San Xoán de Lóuzara]], no concello de [[Samos]], [[provincia de Lugo]]. ==Toponimia== O [[Toponimia|topónimo]] '''San Xoán''' é un haxiotopónimo referido a dito santo e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Xoán de Lóuzara. == Localización == Está situada a 780 m de altitude media, nun outeiro sobre o [[río Lóuzara]]. == Lugares e parroquias == === Lugares de San Xoán de Lóuzara === {{Lp San Xoán de Lóuzara}} === Parroquias de Samos === {{Samos}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Lugares de Samos]] 5g6i2gm09yo2ctnliroh45kssf8s0nx 7351141 7351139 2026-04-07T20:35:36Z Estevoaei 1131 7351141 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|San Xoán}} {{Lugar |nome = San Xoán |imaxe = |lenda = |parroquia = San Xoán de Lóuzara |concello = Samos |ano = 2012 |poboación = 5 }} '''San Xoán''' é unha aldea da parroquia de [[San Xoán de Lóuzara, Samos|San Xoán de Lóuzara]], no concello de [[Samos]], [[provincia de Lugo]]. ==Toponimia== [[Ficheiro:IGREXA SAN XOÁN DE LÓUZARA SAMOS GALIZA.jpg|esquerda|miniatura|Igrexa parroquial.]] O [[Toponimia|topónimo]] '''San Xoán''' é un haxiotopónimo referido a dito santo e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Xoán de Lóuzara. == Localización == Está situada a 780 m de altitude media, nun outeiro sobre o [[río Lóuzara]]. == Lugares e parroquias == === Lugares de San Xoán de Lóuzara === {{Lp San Xoán de Lóuzara}} === Parroquias de Samos === {{Samos}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Lugares de Samos]] 96zr2mf10crt1bgfh9uppdgmf1y88gv 0 259947 7351009 5960500 2026-04-07T16:23:22Z O Breixo 127505 7351009 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Mega}} {{Organización}} A '''Red Televisiva Megavisión S.A.''' ou simplemente '''Mega''' é unha [[Televisión|rede de televisión]] privada [[chile]]na creada no ano [[1990]]. <br />O propietario da canle de televisión é o [[Grupo Bethia]]. O seu slogan actual é ''Cambia contigo''. ==Difusión== A canle ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]], dispoñible en todo [[Chile]] a través da maioría dos operadores de cable e televisión. == Actuales programas == *{{CHLb}} ''Ahora Noticias'' (2013-) ([[telejornalismo]]), presentado por [[Soledad Onetto]], [[José Luis Reppening]], [[Catalina Edwards]] e [[José Antonio Neme]]. * {{CHLb}} ''Morandé con Compañía'' (2001-) (show de variedades), presentado por [[Kike Morandé]]. * {{CHLb}} ''Mucho gusto'' (2001-) (programa matutino), presentado por [[Luis Jara]] e [[Katherine Salosny]]. * {{USAb}} ''[[SpongeBob SquarePants]]'' (Bob Esponxa) (deseño) * {{USAb}} ''[[The Fairly OddParents]]'' (Os Padriños Máxicos) (deseño) * {{CHLb}} ''Más vale tarde'' (Mega, 2013-presente) ([[late show]]), presentado por [[Álvaro Escobar]]. * {{TURb}} ''¿Qué culpa tiene Fatmagül?'' ([[Kanal D]], 2010-2012) ([[serie de televisión|serie]]) (2014-2015), con [[Beren Saat]]. *{{MEXb}} ''La malquerida'' ([[Televisa]], 2014) (telenovela) (2014-2015), con [[Victoria Ruffo]], [[Christian Meier]], [[Ariadne Díaz]] e [[Guillermo García Cantú]]. * {{MEXb}} ''La Gata'' ([[Televisa]], 2014) (telenovela) (2014-2015), con [[Maite Perroni]] e [[Daniel Arenas]]. * {{CHLb}} ''Amor a prueba'' (Mega, 2014-presente), presentado por [[Karla Constant]]. * {{TURb}} ''Ezel'' (atv, 2009-2011) (serie) (2014-). == Programas anteriores == *{{TURb}} ''Las Mil y Una Noches'' (Kanal D, 2006-2009) (serie) (2014-2015). * {{USAb}} ''Caso Cerrado'' (Telemundo) (Talk show) (2009-2014) * {{COLb}} ''A corazón abierto'' ([[RCN Televisión]]) (serie) (2014). *{{MEXb}} ''[[Lo que la vida me robó]]'' ([[Televisa]], 2013-2014) (telenovela) (2014). * {{CHLb}} ''Secreto a voces'' (Mega, 2011-2014). == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.mega.cl/ Páxina web oficial de Mega] {{es}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] j8nbv8ftvvjn5cmpvzy0py3t25kax7b 0 265640 7351101 7331138 2026-04-07T20:03:37Z HombreDHojalata 5863 7351101 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Biografía}} '''Robert Byron Hardy''', nado en [[Dewsbury]] ([[West Yorkshire]]) o [[16 de agosto]] de [[1980]], é un músico inglés, coñecido por ser o baixista da banda escocesa de [[post-punk revival]] [[Franz Ferdinand]]. Hardy nunca tocara un instrumento musical ata que formou a banda xunto a [[Alex Kapranos]]. {{Franz Ferdinand}} {{Música en progreso}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Hardy, Robert}} [[Categoría:Baixistas de Inglaterra]] [[Categoría:Nados en 1980]] [[Categoría:Nados en Yorkshire Occidental]] 5k7s0ubqd6gvmkfnx3f07mokpw894l1 0 266387 7351008 5995294 2026-04-07T16:23:05Z O Breixo 127505 7351008 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Chilevisión''' (coñecida tamén pola súa sigla '''CHV''') é unha canle [[chile]]na de [[televisión]] que ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. ==Difusión== A súa dispoñibilidade comprende todo [[Chile]] a través da maioría dos operadores de cable e televisión. == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.chilevision.cl/ A páxina web oficial de Chilevisión] {{es}} {{Televisión en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] r0ncau9bok1l9vur3y5qjwgqo8be07t 0 266388 7351010 5593219 2026-04-07T16:23:43Z O Breixo 127505 7351010 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Televisión Nacional de Chile''' (coñecida tamén pola súa sigla '''TVN''') é unha canle [[chile]]na de [[televisión]] que ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. ==Difusión== Dispoñible en todo [[Chile]] a través da maioría dos operadores de cable e televisión.[[Ficheiro:TVN Logo.svg|thumbnail|O logo de TVN.|centro]] == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.tvn.cl/ A páxina web oficial de TVN] {{es}} {{Televisión en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] 5iryau6ecnoaqx5paemrtqs2fhfdz0c 0 269413 7351002 6459741 2026-04-07T16:20:01Z O Breixo 127505 7351002 wikitext text/x-wiki {{Organización}} A '''Televisión Federal''', máis coñecida como '''Telefe''' (pronunciado ''Telefé''), é unha canle de [[televisión]] [[arxentina]] que ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. Tamén é unha empresa que explota a licenza LS 84 TV Canal 11 da [[Televisión arxentina]], que transmite desde a cidade de [[Buenos Aires]]. O ''Canal 11'' foi fundado o [[19 de decembro]] de [[1957]]. A empresa é do [[Grupo Telefónica]] de [[España]] desde o ano [[2000]]. Anteriormente era da empresa Televisión Federal S.A. que se fixo cargo do canal desde o [[22 de decembro]] de [[1989]] chamándose ''Telefe'', acrónimo da empresa. ==Difusión== Telefe transmite os seus programas en oito estacións no territorio arxentino: Canle 8 en Córdoba, Canle 13 en Santa Fe, Canle 5 en Rosario, Canle 11 en Salta, Canle 8 en Tucumán, Canle 7 en Neuquén, Canle 8 en Mar del Plata e Canle 9 en Bahía Blanca. == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.telefe.com/ O Portal web oficial de Telefe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605010621/http://www.justoatiempo.telefe.com/ |date=05 de xuño de 2009 }} {{es}} * [http://www.telefenoticias.com.ar A Páxina web oficial de Telefe Noticias] {{es}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de América]] 72e3eo490i015hrhcadjjvpsbzovavg 0 276235 7351006 6472205 2026-04-07T16:22:30Z O Breixo 127505 7351006 wikitext text/x-wiki {{Organización}} O '''Canal 9 Bío-Bío Televisión''' (coñecida tamén como '''Canal 9''', nome do seu último relanzamento; tamén como '''Canal Rexional''', que foi o seu primeiro nome) é unha canle de [[televisión]] rexional de [[Chile]] que ofrece programación en [[lingua castelá|castelán]]. A sede da canle atópase na cidade de [[Concepción, Chile|Concepción]] e a súa apertura foi o [[5 de decembro]] de [[1991]]. == Difusión == A súa dispoñibilidade comprende toda a [[Rexión de Biobío|VIII Rexión de Biobío]] a través da maioría dos operadores de cable e televisión na zona. == Slogans == * '''[[1991]] - [[2007]]''': ''Nuestro canal'' * '''[[2008]] - [[2012]]''': ''Tu TV / Tu te ves'' * '''[[2012]] - actualidade''': ''Te veo bien'' == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [http://www.biobiotv.cl/ A páxina web oficial da Canle 9] {{es}} {{Televisión en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Chile]] nn3j7j65eu8i0x8jtihw519wjtzvvjc 0 283657 7351136 6718817 2026-04-07T20:31:19Z Estevoaei 1131 7351136 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|San Xil}} {{Lugar |nome = San Xil |imaxe = |lenda = |parroquia = San Xil de Carballo |concello = Samos |ano = 2023 |poboación = 6 }} '''San Xil''' é o único lugar da [[Parroquia civil|parroquia]] de [[San Xil de Carballo, Samos|San Xil de Carballo]] no concello [[provincia de Lugo|lucense]] de [[Samos]], na [[comarca de Sarria]].<ref>{{Cita web|url=https://www.xunta.gal/nomenclator|título=Lugares da parroquia de San Xil de Carballo, Samos|editor=[[Nomenclátor de Galicia]]. Busca directa|dataacceso=24 de abril de 2024}}</ref> Segundo o [[Instituto Galego de Estatística|IGE]],<ref>{{Cita web|url= https://www.ige.gal/igebdt/esq.jsp?paxina=003003002&c=-1&ruta=nomenclator/nomenbuscar.jsp|título= Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor|editorial= [[Xunta de Galicia]]}}</ref> en [[2023]] tiña seis habitantes (catro [[home]]s e dúas [[muller]]es). ==Toponimia== O [[Toponimia|topónimo]] '''San Xil''' é un haxiotopónimo referido a [[Exidio o Eremita]] e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Xil de Carballo, a carón do [[camiño de Santiago]]. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de San Xil de Carballo=== {{Lp San Xil de Carballo}} ===Parroquias de Samos=== {{Samos}} == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === *[[Lugares de Samos]] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:San Xil}} [[Categoría:Lugares de Samos]] 7qckicyubfk644ydgpyao1rpnzqogce 0 290335 7351012 6680809 2026-04-07T16:24:16Z O Breixo 127505 7351012 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Venevisión''' (acrónimo de '''Venezuela Televisión''') é a principal e a máis grande canle [[Venezuela|venezolana]] de [[televisión]] situada na cidade de [[Caracas]] fundada no [[1961]] e ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. ==Difusión== Dispoñible en toda [[Venezuela]] a través de operadores de cable e televisión pola vía terrestre e tamén satélite. == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.venevision.com/ A páxina web oficial de Venevisión] {{es}} {{Televisión en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Venezuela]] boqqc33uhi0i136l7cdmnoey225s6ce 0 290336 7351013 6132653 2026-04-07T16:24:33Z O Breixo 127505 7351013 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Venezolana de Televisión''' (coñecida tamén pola súa sigla '''VTV''') é unha canle pública [[Venezuela|venezolana]] de [[televisión]] que ofrece programación en [[Lingua castelá|castelán]]. ==Difusión== Dispoñible en toda [[Venezuela]] a través dalgúns operadores de cable e televisión, vía terrestre e satelital. == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [https://web.archive.org/web/20070406175641/http://www.vtv.gob.ve/ A páxina web oficial de VTV] {{es}} {{Televisión en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de Venezuela]] fgc55b2cxbb57ixub2ptvsrybmh96xl 2 293238 7351254 6400311 2026-04-08T10:31:32Z Souto Varela 117010 Lugares eliminados NG 2026 (Lugo) 7351254 wikitext text/x-wiki Esta quere ser unha lista exhaustiva dos topónimos galegos incluídos no [[Nomenclátor de Galicia]], cos seguintes '''criterios''': *No caso de que sexan topónimos únicos, funcionarán como redirección ao lugar que nomean; en caso de ser topónimos repetidos, funcionarán como páxina de homónimos. *Uso como modelo o formato seguido en [[Agra]], que inclúe: **Tipo de [[topónimo]] (orónimo, fitónimo...) **[[Etimoloxía]] e explicación do significado **Listado de topónimos ***Primeiro os de Galicia, despois os de fóra ***Primeiro os que coincidan co título, despois os derivados, en orde alfabética; de coincidiren, orde alfabética segundo o concello a que pertencen ***Orde xerárquica concello/parroquia/lugar; se un lugar se chama como a parroquia, vai debaixo desta **Uso como apelido **Outros usos (prensa...) **Ligazón ao [[Galizionario]] *Na medida do posible, nas páxinas de homónimos procurarase incluír unha imaxe. Revisar: *nomes de lugares e parroquias *nomes de ríos, cabos, illas, montañas *libros de toponimia Casos especiais: *[[Carballo (homónimos)]] *[[Castro]] *[[Muíño]] ==A== *[[Aba]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[Abade (homónimos)|Abade]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[Abades]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[A Abadía]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[Abadín (homónimos)|Abadín]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[A Abaira]] (redirección a [[A Abaira, Trabada, Trabada]]; non explicado) *[[Abalde]] (homónimos; non explicado) *[[A Abalea]] (redirección a [[A Abalea, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]; non explicado) *[[Abalo]] (homónimos; non explicado) *[[Abanante]] (redirección a [[Abanante, Lobios, Sober]]; non explicado) *[[Abanqueiro]] (homónimos; explicado; wikicionario) *[[As Abas]] (redirección a [[As Abas, Chenlo, O Porriño]]; non explicado) *[[A Abasteira]] (redirección a [[A Abasteira, Espasante, Ortigueira]]; non explicado) *[[Abavides]] (redirección a [[Abavides, Trasmiras]]; non explicado) *[[Abealla]] (redirección a [[Abealla, Carbia, Vila de Cruces]]; non explicado) *[[A Abeanca]] (redirección a [[A Abeanca, Logrosa, Negreira]]; non explicado) *[[Abeancos]] (homónimos; non explicado) *[[Ábedes]] (homónimos; non explicado) *[[Abedín]] (redirección a [[Abedín, Toubes, A Peroxa]]; non explicado) *[[As Abegas]] (redirección a [[As Abegas, Crecente, A Pastoriza]]; non explicado) *[[Abegondo]] (concello; tamén parroquia; explicado no artigo do concello) *[[A Abelá]] (redirección a [[A Abelá, A Rigueira, Xove]]; explicado) *[[Abeladoira]] (redirección a [[Abeladoira, San Fiz de Paz, Outeiro de Rei]]; non explicado) *[[O Abelaedo]] (redirección a [[O Abelaedo, San Román de Vale, O Vicedo]]; explicado) *[[Abelaído]] (homónimos; explicado) *[[Abelaíndo]] (redirección a [[Abelaíndo, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade]]; explicado) *[[Abelaínza]] (redirección a [[Abelaínza, Carracedo, Láncara]]) *[[O Abelaíño]] (redirección a [[O Abelaíño, Xavestre, Trazo]]; explicado) *[[A Abelaira]] (homónimos; explicado) *[[Abelairas]] (homónimos; explicado) *[[As Abelairas]] (redirección a [[Abelairas]]) *[[Abelán]] (homónimos; explicado) *[[O Abelán]] (redirección a [[Abelán]]) *[[Abelao]] (redirección a [[Abelao, Oca, A Estrada]]; explicado) *[[O Abelar]] (homónimos; explicado) *[[As Abelares]] (redirección a [[Abelares]]) *[[Os Abelares]] (redirección a [[Os Abelares, Lendo, A Laracha]]; explicado) *[[Abeleda]] (homónimos; explicado) *[[A Abeleda]] (homónimos; explicado) *[[Abeledo]] (homónimos; explicado) *[[O Abeledo]] (redirección a [[Abeledo]]) *[[Abeledo de Abaixo]] (redirección a [[Abeledo de Abaixo, Abeledo, Abadín]]) *[[Abeledo de Arriba]] (redirección a [[Abeledo de Arriba, Abeledo, Abadín]]) *[[Abeledos]] (homónimos; explicado) *[[Os Abeledos]] (redirección a [[Abeledos]]) *[[Abeleira]] (artigo sobre a árbore; tamén [[Abeleira, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Abeleira]] (homónimos; explicado) *[[A Abeleira de Bocixa]] (redirección a [[A Abeleira de Bocixa, Soandres, A Laracha]]; non explicado) *[[A Abeleira de Boimir]] (redirección a [[A Abeleira de Boimir, Soandres, A Laracha]]) *[[O Abeleiral]] (redirección a [[O Abeleiral, Seixas, As Somozas]]; explicado) *[[Abeleiras]] (homónimos; explicado) *[[As Abeleiras]] (redirección a [[Abeleiras]]) *[[Abeleiras de Abaixo]] (redirección a [[Abeleiras de Abaixo, Dorneda, Oleiros]]; non explicado) *[[Abeleiras de Arriba]] (redirección a [[Abeleiras de Arriba, Dorneda, Oleiros]]; non explicado) *[[As Abeleiroas]] (redirección a [[As Abeleiroas, Corzón, Mazaricos]]) *[[Abelenda]] (homónimos; explicado) *[[A Abelenda]] (redirección a [[A Abelenda]]) *[[Abelenda das Penas]] (redirección a [[Abelenda das Penas, Carballeda de Avia]]; non explicado) *[[A Abelenda do Cuarto]] (redirección [[A Abelenda do Cuarto, Mourentán, Arbo]]) *[[Abelendo]] (homónimos; explicado) *[[O Abelendro]] (redirección a [[O Abelendro, Becín, Guitiriz]]; non explicado) *[[A Abelida]] (redirección a [[A Abelida, A Guía, Gomesende]]; non explicado) *[[A Abelina]] (redirección a [[A Abelina, Cruces, Padrón]]; non explicado) *[[Abellá]] (redirección a [[Abellá, Frades]]; non explicado) *[[O Abellal]] (redirección a [[O Abellal, Orga, Celanova]]; non explicado) *[[A Abellariza]] (redirección a [[A Abellariza, Traba, Coristanco]]; non explicado) *[[As Abellas]] (redirección a [[As Abellas, Muíño, Zas]]; non explicado) *[[Abellás]] (redirección a [[Abellás, O Pao, Gomesende]]; non explicado) *[[Abelle]] (redirección a [[Abelle, Rubiáns, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Abelleira]] (homónimos; explicado) *[[A Abelleira]] (redirección a [[Abelleira]]) *[[Abelleira de Abaixo]] (redirección a [[Abelleira de Abaixo, A Barqueira, Cerdido]]) *[[A Abelleira de Abaixo]] (redirección a [[A Abelleira de Abaixo, Pontedeva, Pontedeva]]) *[[Abelleira de Arriba]] (homónimos; explicado; fusión con [[Abelleira]]?) *[[A Abelleira de Arriba]] (redirección a [[A Abelleira de Arriba, Pontedeva, Pontedeva]]) *[[As Abelleiras de Abaixo]] (redirección a [[As Abelleiras de Abaixo, Santa Cristina, Cospeito]]) *[[As Abelleiras de Arriba]] (redirección a [[As Abelleiras de Arriba, Santa Cristina, Cospeito]]) *[[O Abelleiro]] (redirección a [[O Abelleiro, O Val, Narón]]; non explicado) *[[Abelleiroá]] (redirección a [[Abelleiroá, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]; non explicado) *[[Abellós]] (redirección a [[Abellós, Espiñoso, Cartelle]]) *[[A Abelosa]] (redirección a [[A Abelosa, Morgadáns, Gondomar]]; non explicado) *[[O Abeneiral]] (redirección a [[O Abeneiral, Cabrui, Mesía]]) *[[Os Abeneiros]] (redirección a [[Os Abeneiros, Lesta, Ordes]]) *[[Abenostre]] (redirección a [[Abenostre, Lestedo, Palas de Rei]]) *[[río Abenza]] (afluente do Mandeo; MTN 46-4) *[[Abercovo]] (redirección a [[Abercovo, Vilachá, Monfero]]) *[[Abertesga]] (redirección a [[Abertesga, San Xes da Peroxa, A Peroxa]]) *[[A Abesoureira]] (redirección a [[A Abesoureira, Guláns, Ponteareas]]) *[[Os Abetos]] (redirección a [[Os Abetos, Priegue, Nigrán]]) *[[Abezán]] (redirección a [[Abezán, Río Barba, O Vicedo]]) *[[A Abidueira]] (homónimos) *[[As Abidueiras]] (homónimos) *[[Aboal]] (homónimos) *[[Os Aboares]] (redirección a [[Os Aboares, Labrada, Guitiriz]]) *[[Aboi]] (homónimos) *[[Abol]] (redirección a [[Abol, San Xoán do Campo, Lugo]]) *[[Aboldrón]] (redirección a [[Aboldrón, Camba, Rodeiro]]) *[[O Abollo]] (redirección a [[O Abollo, Carbia, Vila de Cruces]]) *[[Abongo]] (redirección a [[Abongo, Leobalde, Tordoia]]) *[[Abonxo]] (redirección a [[Abonxo, Val do Carrio, Lalín]]) *[[O Aborbó]] (redirección a [[O Aborbó, O Viveiró, Muras]]) *[[Abradelo]] (redirección a [[Abradelo, San Cristovo do Real, Samos]]) *[[Abragán]] (homónimos) *[[Abrairas]] (redirección a [[Abrairas, A Braña, Baleira]]) *[[Abral]] (redirección a [[Abral, O Mato, Chantada]]) *[[Abrela]] (redirección a [[Abrela, Suegos, O Vicedo]]) *[[Abrence]] (redirección a [[Abrence, A Pobra do Brollón]]) *[[Abrente]] (homónimos) *[[Abres]] (homónimos) *[[O Abrigo]] (redirección a [[O Abrigo, Rúa, Cervo]]) *[[A Abrigosa]] (redirección a [[A Abrigosa, Vigo, Carral]]) *[[Abrigueiro]] (redirección a [[Abrigueiro, Oleiros, Vilalba]]) *[[O Abrigueiro]] (redirección a [[O Abrigueiro, Guimarei, Friol]]) *[[Abrodos]] (redirección a [[Abrodos, Souto, Paderne]]) *[[Abrollido]] (redirección a [[Abrollido, Donas, Gondomar]]) *[[Abruciños]] (homónimos) *[[Abruñás]] (redirección a [[Abruñás, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Abruñedo]] (homónimos) *[[O Abruñedo]] (redirección a [[Abruñedo]]) *[[Abruñeiras]] (redirección a [[Abruñeiras, Barro, Noia]]) *[[Os Abruñeiros]] (redirección a [[Os Abruñeiros, A Barqueira, Cerdido]]) *[[Abucide]] (redirección a [[Abucide, A Capela, Toques]]) *[[Abuíme]] (homónimos) *[[Abuín]] (homónimos) *[[Abuís]] (redirección a [[Abuís, Brates, Boimorto]]) *[[Acalabanda]] (redirección a [[Acalabanda, Brandomil, Zas]]) *[[Acea]] (homónimos) *[[A Acea]] (redirección a [[Acea]]) *[[A Acea de Abaixo]] (redirección a [[A Acea de Abaixo, Farbán, Sarria]]) *[[Acea de Ama]] (un ou dous? redirixe a [[Acea de Ama, O Burgo, Culleredo]], pero hai tamén [[Acea de Ama, Rutis, Culleredo]]) *[[A Acea de Arriba]] (redirección a [[A Acea de Arriba, San Fiz de Reimóndez, Sarria]]) *[[As Aceas]] (homónimos) *[[Acedre]] (homónimos) *[[O Aceido]] (redirección a [[O Aceido, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Aceredo]] (redirección a [[Aceredo, Manín, Lobios]]) *[[As Acernadas]] (homónimos) *[[As Aceñas]] (homónimos) *[[Aceveda]] (homónimos) *[[A Aceveda]] (redirixido a [[Aceveda]]) *[[Acevedo]] (homónimos) *[[O Acevedo]] (homónimos) *[[Acevedo do Río]] (homónimos) *[[Acevido]] (redirección a [[Acevido, Seoane de Argas, San Xoán de Río]]) *[[O Acevo]] (homónimos) *[[Acevoso]] (redirección a [[Acevoso, A Encomenda, A Pobra de Trives]]) *[[O Acevro]] (redirección a [[O Acevro, Santo Estevo de Rececende, A Pontenova]]) *[[Achacán]] (redirección a [[Achacán, Santa Mariña de Pescoso, Rodeiro]]) *[[A Achadiza]] (redirección a [[A Achadiza, Beluso, Bueu]]) *[[Achán]] (redirección a [[Achán, Ardemil, Ordes]]) *[[As Achas]] (homónimos) *[[O Acheiro]] (redirección a [[O Acheiro, Golmar, A Laracha]]) *[[O Acibadoiro]] (redirección a [[O Acibadoiro, Santa Mariña de Brañas, Toques]]) *[[Acibeiros]] (concello de Zamora) *[[O Acido]] (redirección a [[O Acido, Galdo, Viveiro]]) *[[Acilleiros]] (redirección a [[Acilleiros, Veascós, Carballedo]]) *[[O Aciquelo]] (redirección a [[O Aciquelo, Borreiros, Gondomar]]) *[[Acivedo]] (redirección a [[Acivedo, Millarada, Forcarei]]) *[[O Aciveiral]] (homónimos) *[[Aciveiro]] (homónimos; explicado) *[[O Aciveiro]] (redirección a [[Aciveiro]]) *[[Aciveiros]] (redirección a [[Aciveiros, Cedrón, Láncara]]) *[[Acivido]] (homónimos) *[[O Acivido]] (redirección a [[O Acivido, Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[O Aciviñeiro]] (redirección a [[O Aciviñeiro, Guláns, Ponteareas]]) *[[Acivo]] (redirección a [[acivro]] árbore) *[[Acivreira]] (homónimos) *[[A Acivreira]] (redirección a [[Acivreira]]) *[[Os Acivreiros]] (redirección a [[Os Acivreiros, Irixoa, Muras]]) *[[Acivro]] (árbore; ver [[Acivro (homónimos)]]) *[[O Acivro]] (redirección a [[Acivro (homónimos)]]) *[[Os Acivros]] (homónimos) *[[Acuña]] (homónimos) *[[Adai]] (homónimos) *[[Adamonde]] (redirección a [[Adamonde, Grixalba, Sobrado]]) *[[Adaúlfe]] (homónimos) *[[A Adega]] (redirección a [[Adega]]) *[[Adegas]] (homónimos) *[[As Adegas]] (redirección a [[Adegas]]) *[[Adelán]] (homónimos) *[[Adellao]] (redirección a [[Adellao, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Ademourán]] (redirección a [[Ademourán, Milmanda, Celanova]]) *[[Adina]] (homónimos) *[[Adoufe]] (homónimos) *[[O Adrado]] (redirección a [[O Adrado, Hermunde, Pol]]) *[[Adragonte]] (redirección a [[Adragonte, Paderne]]) *[[Adrán]] (homónimos) *[[Adraño]] (redirección a [[Adraño, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[O Adro]] (homónimos) *[[Adromar]] (redirección [[Adromar, A Regueira, A Pastoriza]]) *[[Adroza]] (redirección [[Adroza, Cans, O Porriño]]) *[[A Aduana]] (homónimos) *[[A Aduana de Corón]] (redirección a [[A Aduana de Corón, Caleiro, Vilanova de Arousa]]) *[[Aducil]] (redirección a [[Aducil, Boiro, Boiro]]) *[[Aez]] (redirección a [[Aez, Camoira, Lugo]]) *[[Afonsín]] (homónimos) *[[Afonxe]] (redirección a [[Afonxe, Marrube, O Saviñao]]) *[[A Afoz]] (redirección a [[A Afoz, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Agadín de Abaixo]] (redirección a [[Agadín de Abaixo, Oleiros, Vilalba]]) *[[Agadín de Arriba]] (redirección a [[Agadín de Arriba, Oleiros, Vilalba]]) *[[Agar]] (homónimos) *[[Agarríos]] (redirección a [[Agarríos, Cervás, Ares]]) *[[Agolada]] (concello; ver [[Agolada (homónimos)]]) *[[A Agolada]] (redirección a [[Agolada (homónimos)]]) *[[Agordoña]] (redirección a [[Agordoña, Trobe, Vedra]]) *[[Agoso]] (redirección a [[Agoso, Oza, Teo]]) *[[Agra]] (homónimos) *[[A Agra]] (redirección a [[Agra]]) *[[A Agra Boa]] (redirección a [[A Agra Boa, Abelleira, Muros]]) *[[A Agra da Pedra]] (redirección a [[A Agra da Pedra, Serantes, Oleiros]]) *[[A Agra das Arcas]] (redirección a [[A Agra das Arcas, Osedo, Sada]]) *[[A Agra das Breas]] (redirección a [[A Agra das Breas, Santa Comba de Carnota, Carnota]]) *[[Agra de Abaixo]] (redirección a [[Agra de Abaixo, San Sadurniño, San Sadurniño]]) *[[A Agra de Abaixo]] (redirección a [[A Agra de Abaixo, Camariñas, Camariñas]]) *[[Agra de Arriba]] (redirección a [[Agra de Arriba, San Sadurniño, San Sadruniño]]) *[[A Agra de Pares]] (redirección a [[A Agra de Pares, Dombodán, Arzúa]]) *[[A Agra de Samosteiro]] (redirección a [[A Agra de Samosteiro, Cambre, Cambre]]) *[[A Agra de Vales]] (redirección a [[A Agra de Vales, Santa María de Arzúa, Arzúa]]) *[[A Agra do Fondo]] (redirección a [[A Agra do Fondo, Abelleira, Muros]]) *[[A Agra do Mero]] (redirección a [[A Agra do Mero, Sigrás, Cambre]]) *[[A Agra do Regueiro]] (redirección a [[A Agra do Regueiro, Vilar de Sarria, Sarria]]) *[[Agra Pequena]] (redirección a [[Agra Pequena, Mondego, Sada]]) *[[Agrafoxo]] (homónimos; existe só [[Agrafoxo, Urdilde, Rois]]) *[[Agramaior]] (redirección a [[Agramaior, Lema, Carballo]]) *[[Agramar]] (redirección a [[Agramar, Xaviña, Camariñas]]) *[[Agramonte]] (homónimos) *[[A Agramuíña]] (redirección a [[A Agramuíña, Lampón, Boiro]]) *[[O Agrande]] (redirección a [[O Agrande, Castro, Narón]]) *[[Agranzón]] (redirección a [[Agranzón, San Martiño de Ozón, Muxía]]) *[[Agras]] (homónimos) *[[As Agras]] (redirección a [[Agras]]) *[[Agravil]] (redirección a [[Agravil, Traba, Laxe]]) *[[A Agraxoiba]] (redirección a [[A Agraxoiba, As Somozas, As Somozas]]) *[[Agrazán]] (redirección a [[Agrazán, Anzo, Lalín]]) *[[Agreanas]] (redirección a [[Agreanas, Baio, Zas]]) *[[Agreimonde]] (redirección a [[Agreimonde, Vilafiz, O Páramo]]) *[[Agrela]] (homónimos; explicado) *[[A Agrela]] (redirección a [[Agrela]]) *[[A Agrela de San Vicente]] (redirección a [[A Agrela de San Vicente, Vigo, Carral]]) *[[Agrelo]] (homónimos) *[[O Agrelo]] (redirección a [[Agrelo]]) *[[Agrelos]] (homónimos) *[[Agreste]] (homónimos) *[[Agrilloi de Abaixo]] (redirección a [[Agrilloi de Abaixo, A Agualada, Coristanco]]) *[[Agrilloi de Arriba]] (redirección a [[Agrilloi de Arriba, A Agualada, Coristanco]]) *[[A Agriña]] (homónimos) *[[O Agriño]] (homónimos) *[[Os Agriños]] (redirección a [[Os Agriños, Almofrei, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Agrís]] (homónimos) *[[O Agro]] (redirección a [[Agro]]) *[[O Agro da Area]] (redirección a [[O Agro da Area, Abelleira, Muros]]) *[[Agro da Cuña]] (redirección a [[Agro da Cuña, Carreira, Ribeira]]) *[[O Agro da Moa]] (redirección a [[O Agro da Moa, Araño, Rianxo]]) *[[O Agro de Quinta]] (redirección a [[O Agro de Quinta, Amarante, Maside]]) *[[Agro do Chao]] (redirección a [[Agro do Chao, Ponte Arcediago, Santiso]]) *[[O Agro do Mestre]] (redirección a [[O Agro do Mestre, Xavestre, Trazo]]) *[[Agro do Monte]] (redirección a [[Agro do Monte, Cequeril, Cuntis]]) *[[O Agro do Pobre]] (redirección a [[O Agro do Pobre, Maceda, Palas de Rei]]) *[[O Agro do Santo]] (redirección a [[O Agro do Santo, Santo André de Castro, Lugo]]) *[[Agro Maior]] (redirección a [[Agro Maior, León, Vilamarín]]) *[[O Agro Vello]] (redirección a [[O Agro Vello, Burgás, Xermade]]) *[[Agrochaíl]] (redirección a [[Agrochaíl, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Agrochao]] (homónimos) *[[O Agrochoco]] (redirección a [[O Agrochoco, Xavestre, Trazo]]) *[[Agrochouso]] (redirección a [[San Salvador de Camba, Rodeiro]]) *[[Agrocovo]] (redirección a [[Agrocovo, Fiopáns, A Baña]]) *[[Agrodosío]] (redirección a [[Agrodosío, Vilastose, Muxía]]) *[[Agroi]] (redirección a [[Agroi, Mourentán, Arbo]]) *[[As Agrolazas]] (redirección a [[As Agrolazas, Bande, Láncara]]) *[[Agrolento]] (redirección a [[Agrolento, Vilareda, Palas de Rei]]) *[[Agrolongo]] (homónimos) *[[Agromaior]] (homónimos) *[[Agromao]] (redirección a [[Agromao, Rubiáns, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Agrón]] (homónimos) *[[Agronovo]] (redirección a [[Agronovo, Padrón, Padrón]]) *[[Os Agros]] (homónimos) *[[Agros Chaos]] (redirección a [[Agros Chaos, Miñotos, Ourol]]) *[[Os Agros da Vila]] (redirección a [[Os Agros da Vila, Lesón, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Agrós]] (redirección a [[Agros, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Agrosagro]] (redirección a [[Agrosagro, Carboentes, Rodeiro]]) *[[Agrosantiño]] (redirección a [[Agrosantiño, Vales, San Cristovo de Cea]]) *[[Agrovello]] (homónimos) *[[Agroxoi]] (redirección a [[Agroxoi, A Broza, O Saviñao]]) *[[Agruchave]] (redirección a [[Agruchave, Donramiro, Lalín]]) *[[Agrufeixe]] (redirección a [[Agrufeixe, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende]]) *[[Agruñá]] (redirección a [[Agruñá, Cotá, Friol]]) *[[Agua Levada]] (redirección a [[Agua Levada, Leirado, Quintela de Leirado]]) *[[A Aguá]] (redirección a [[A Aguá, Vilamartín Pequeno, Barreiros]]) *[[Aguaceiros]] (redirección a [[Aguaceiros, Elviña, A Coruña]]) *[[Aguada]] (homónimos) *[[Aguada de Arriba]] (redirección a [[Aguada de Arriba, Aguada, Carballedo]]) *[[Agualada]] (homónimos) *[[A Agualada]] (redirección a [[Agualada]]) *[[Agualevada]] (homónimos) *[[Agualta]] (redirección a [[Agualta, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Aguameá]] (redirección a [[Aguameá, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[A Aguarda]] (redirección a [[A Aguarda, A Pastoriza]]) *[[Aguasantas]] (redirección a [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[As Aguceiras]] (redirección a [[As Aguceiras, Oseiro, Arteixo]]) *[[Agudeiro]] (redirección a [[Agudeiro, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Agudelo]] (redirección a [[Agudelo, Barro]]) *[[Agüeira]] (homónimos) *[[A Agueira]] (redirección a [[A Agueira, Carballido, Alfoz]]) *[[Agüeiro]] (homónimos) *[[O Agüeiro]] (redirección a [[Agüeiro]]) *[[Agüeiros]] (redirección a [[Agüeiros, San Fiz de Paz, Outeiro de Rei]]) *[[Os Agueiros]] (homónimos) *[[Agüela]] (homónimos) *[[A Agüela]] (redirección a [[Agüela]]) *[[Aguete]] (redirección a [[Aguete, Seixo, Marín]]) *[[Aguiada]] (redirección a [[Aguiada, Calvor, Sarria]]) *[[Aguiar]] (homónimos) *[[As Aguias]] (redirección a [[As Aguias, Muras, Muras]]) *[[A Aguieira]] (homónimos) *[[As Aguieiras]] (redirección a [[As Aguieiras, Os Freires, Ortigueira]]) *[[O Aguieiro]] (redirección a [[O Aguieiro, Porzomillos, Oza-Cesuras]]) *[[Aguil]] (redirección a [[Aguil, Poboeiros, Castro Caldelas]]) *[[O Aguillal]] (redirección a [[O Aguillal, A Balsa, Muras]]) *[[Aguillón]] (homónimos) *[[O Aguillón]] (redirección a [[Aguillón]]) *[[Aguiño]] (homónimos) *[[Aguión]] (redirección a [[Aguión, Mezonzo, Vilasantar]]) *[[Aguioncha]] (MTN 302-1) *[[Aguións]] (redirección a [[Aguións, A Estrada]]) *[[Aguís]] (homónimos) *[[Aguisar]] (redirección a [[Aguisar, Partovia, O Carballiño]]) *[[O Aguiúncho]] (homónimos) *[[Agurtión]] (redirección a [[Agurtión, Andreade, Paradela]]) *[[Agustín]] (homónimos) *[[Ai]] (homónimos) *[[Aián]] (homónimos) *[[Aiazo]] (redirección a [[Aiazo, Frades]]) *[[O Aido]] (homónimos) *[[Aigas]] (redirección a [[Aigas, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Aios]] (redirección a [[Aios, Noalla, Sanxenxo]]) *[[A Aira]] (redirección a [[A Aira, Rendar, O Incio]]) *[[A Aira da Vila]] (redirección a [[A Aira da Vila, Fión, O Saviñao]]) *[[A Aira Vella]] (homónimos) *[[O Airado]] (homónimos) *[[Airamonte]] (redirección a [[Airamonte, Laxosa, O Corgo]]) *[[Airapadrón]] (redirección a [[Airapadrón, San Cristovo de Lóuzara, Samos]]) *[[As Airas]] (homónimos) *[[Airavedra]] (redirección a [[Airavedra, Poboeiros, Castro Caldelas]]) *[[Airavella]] (homónimos) *[[A Airavella]] (redirección a [[Airavella]]) *[[A Airela]] (redirección a [[A Airela, Trascastro, O Incio]]) *[[A Airexa]] (homónimos) *[[Airexe]] (homónimos) *[[A Airexe]] (redirección a [[Airexe]]) *[[Airixín]] (redirección a [[Airixín, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[A Airoa]] (homónimos) *[[A Airoa de Arriba]] (redirección a [[A Airoa de Arriba, Mántaras, Irixoa]]) *[[A Airoa do Rei]] (redirección a [[A Airoa do Rei, Mántaras, Irixoa]]) *[[Airoá]] (homónimos) *[[A Airoá]] (redirección a [[Airoá]]) *[[A Airoá de Beacán]] (redirección a [[A Airoá de Beacán, Beacán, A Peroxa]]) *[[Aixor]] (redirección a [[Aixor, Toirán, Láncara]]) *[[Alais]] (redirección a [[Alais, Castro Caldelas]]) *[[Alamparte]] (homónimos) *[[O Alargo]] (redirección a [[O Alargo, Ollares, Vila de Cruces]]) *[[Os Alargos]] (redirección a [[Os Alargos, Guillar, Outeiro de Rei]]) *[[Alba]] (homónimos) *[[Albá]] (homónimos) *[[Albagueira]] (homónimos) *[[Albán]] (homónimos) *[[Albáns]] (redirección a [[Albáns, Escuadra, A Lama]]) *[[Albar]] (homónimos) *[[O Albar]] (redirección a [[Albar]] *[[Albarán]] (homónimos) *[[A Albarda]] (redirección a [[A Albarda, Cerceda Cerceda]]) *[[Albarde]] (homónimos) *[[O Albardeiro]] (redirección a [[O Albardeiro, A Frairía, Castroverde]]) *[[O Albardo]] (redirección a [[O Albardo, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Albaredo]] (homónimos) *[[O Albaredo]] (redirección a [[Albaredo]]) *[[Albaredos]] (homónimos) *[[Os Albaredos]] (redirección a [[Albaredos]]) *[[Albarello]] (redirección a [[Albarello, Pedreda, Lugo]]) *[[Albarellos]] (homónimos) *[[Albares]] (homónimos) *[[O Albarido]] (redirección a [[O Albarido, Ansemar, Castro de Rei]]) *[[A Albariña]] (homónimos) *[[Albariza]] (homónimos) *[[A Albariza]] (redirección a [[Albariza]]) *[[Albarón]] (homónimos) *[[Albarona]] (redirección a [[Albarona, Barrán, Piñor]]) *[[Albazoi]] (redirección a [[Albazoi, Vilachá de Mera, Lugo]]) *[[Albeida]] (redirección a [[Albeida, San Cosme de Outeiro, Outes]]) *[[Albeiro]] (homónimos) *[[O Albeiro]] (redirección a [[Albeiro]]) *[[Albeiros]] (redirección a [[Albeiros, Trasalba, Amoeiro]]) *[[A Albela de Arriba]] (redirección a [[A Albela de Arriba, Santa Cruz de Ribadulla, Vedra]]) *[[Albelos]] (redirección a [[Albelos, Guillarei, Tui]]) *[[Albeos]] (redirección a [[Albeos, Crecente]]) *[[Albergue]] (homónimos) *[[Alberguería]] (homónimos) *[[A Alberguería]] (redirección a [[Alberguería]]) *[[Alberiñas]] (redirección a [[Alberiñas, A Somoza, A Estrada]]) *[[Albite]] (homónimos) *[[Albixoi]] (redirección a [[Albixoi, Mesía]]) *[[O Albo]] (redirección a [[O Albo, Valcarría, Viveiro]]) *[[O Alboeiro]] (redirección a [[O Alboeiro, Pesqueiras, Salvaterra de Miño]]) *[[A Alboiana]] (redirección a [[A Alboiana, Burgás, Xermade]]) *[[O Alboio]] (redirección a [[O Alboio, Mesego, O Carballiño]]) *[[Alboreda]] (redirección a [[Alboreda, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[Os Alboredos]] (redirección a [[Os Alboredos, Ribeira, Crecente]]) *[[Alborelle]] (redirección a [[Alborelle, Soñeiro, Sada]]) *[[Alborés]] (homónimos) *[[Alborés de Abaixo]] (redirección a [[Alborés de Abaixo, Alborés, Mazaricos]]) *[[Alborés de Arriba]] (redirección a [[Alborés de Arriba, Alborés, Mazaricos]]) *[[Alborés Grande]] (redirección a [[Alborés Grande, Priegue, Nigrán]]) *[[Alborés Pequeno]] (redirección a [[Alborés Pequeno, Priegue, Nigrán]]) *[[Alborín]] (redirección a [[Alborín, Rus, Carballo]]) *[[Alboriño]] (redirección a [[Alboriño, San Cibrán de Ribarteme, As Neves]]) *[[Alborís]] (redirección a [[Alborís, Rus, Carballo]]) *[[Albos]] (homónimos) *[[Alcabre]] (redirección a [[Alcabre, Vigo]]) *[[Os Alcallás]] (redirección a [[Os Alcallás, Santa María de Neda, Neda]]) *[[O Alcázar]] (redirección a [[Alcázar]]) *[[Alcázar de Milmanda]] (redirección a [[Alcázar de Milmanda, Celanova]]) *[[Álceme]] (redirección a [[Álceme, Rodeiro]]; lugar e parroquia) *[[Alcobre]] (redirección a [[Alcobre, Piloño, Vila de Cruces]]) *[[O Alcouce]] (homónimos) *[[O Alcóucer]] (redirección a [[O Alcóucer, Donas, Gondomar]]) *[[Alcouzada]] (en [[Garabelos, Bande]]) *[[A Alcouzada]] (en [[Entrambosríos, A Merca]]) *[[Aldán]] (redirección a [[Aldán, Cangas]]) *[[Aldar]] (homónimos) *[[Aldarete]] (redirección a [[Aldarete, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Aldarís]] (redirección a [[Aldarís, Fruíme, Lousame]]) *[[Aldariz]] (redirección a [[Aldariz, Padriñán, Sanxenxo]]) *[[O Alde]] (redirección a [[O Alde, Fiopáns, A Baña]]) *[[Aldea]] ([[Aldea (homónimos)]]) *[[A Aldea]] (redirección a [[Aldea (homónimos)]]) *[[A Aldea da Bouza]] (redirección a [[A Aldea da Bouza, Besomaño, Ribadumia]]) *[[A Aldea da Fonte]] (redirección a [[A Aldea da Fonte, Lamas, Moraña]]) *[[Aldea de Abaixo]] (homónimos) *[[A Aldea de Abaixo]] (redirección a [[Aldea de Abaixo]]) *[[Aldea de Acá]] (redirección a [[Aldea de Acá, Rebordechán, Crecente]]) *[[Aldea de Alá]] (redirección a [[Aldea de Alá, Rebordechán, Crecente]]) *[[Aldea de Arriba]] (homónimos) *[[A Aldea de Arriba]] (redirección a [[Aldea de Arriba]]) *[[A Aldea de Atrás]] (redirección a [[A Aldea de Atrás, O Bispo, Monterroso]]) *[[Aldea de Baixo]] (homónimos) *[[A Aldea de Baixo]] (redirección a [[Aldea de Baixo]]) *[[Aldea de Deva]] (redirección a [[A Aldea de Deva, Pontedeva, Pontedeva]]) *[[A Aldea de Randufe]] (redirección a [[A Aldea de Randufe, As Achas, A Cañiza]]) *[[Aldea de Riba]] (homónimos) *[[A Aldea de Riba]] (redirección a [[Aldea de Riba]]) *[[Aldea de Souto]] (homónimos) *[[A Aldea do Medio]] (homónimos) *[[Aldea do Monte]] (homónimos) *[[A Aldea do Monte]] (redirección a [[Aldea do Monte]]) *[[Aldea do Muíño]] (homónimos) *[[A Aldea do Muíño]] (redirección a [[Aldea do Muíño]]) *[[Aldea Ferreiro]] (redirección a [[Aldea Ferreiro, Santa Baia de Berredo, A Bola]]) *[[Aldea Grande]] (homónimos) *[[A Aldea Grande]] (redirección a [[Aldea Grande]]) *[[Aldea Grande de Lousame]] (redirección a [[Aldea Grande de Lousame, Lousame, Lousame]]) *[[Aldea Nova]] (homónimos) *[[A Aldea Nova]] (redirección a [[Aldea Nova]]) *[[A Aldea Vella]] (homónimos) *[[A Aldeana]] (redirección a [[A Aldeana, Priegue, Nigrán]]) *[[A Aldeavella]] (redirección a [[A Aldeavella, Berreo, Trazo]]) *[[Aldegode]] (redirección a [[Aldegode, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Aldeguer]] (redirección a [[Aldeguer, Vilaboa, A Pontenova]]) *[[Aldegunde]] (redirección a [[Aldegunde, Librán, Baleira]]) *[[Aldeíña]] (homónimos) *[[A Aldeíña]] (redirección a [[Aldeíña]]) *[[Aldemir]] (redirección a [[Aldemir, Sendelle, Crecente]]) *[[Aldemunde]] (homónimos) *[[Aldemunde de Abaixo]] (redirección a [[Aldemunde de Abaixo, Aldemunde, Carballo]]) *[[Aldemunde de Arriba]] (redirección a [[Aldemunde de Arriba, Aldemunde, Carballo]]) *[[A Aldeola]] (redirección a [[A Aldeola, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[O Alderido]] (redirección a [[O Alderido, Riobó, A Estrada]]) *[[Aldixe]] (redirección a [[Aldixe, Abadín]]) *[[Aldobrén]] (redirección a [[Aldobrén, Lamas de Moreira, A Fonsagrada]]) *[[Aldomán]] (redirección a [[Aldomán, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Aldosende]] (homónimos) *[[Aldrá]] (redirección a [[Aldrá, Rodieiros, Boimorto]]) *[[Aldrei]] (redirección a [[Aldrei, Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[Aldrén]] (redirección a [[Aldrén, Fao, Touro]]) *[[Aldreu]] (redirección a [[Aldreu, Riotorto, Riotorto]]) *[[Alduara]] (redirección a [[Alduara, Ludrio, Castro de Rei]]) *[[Aldurfe]] (redirección a [[Aldurfe, Riotorto]]) *[[Alemparte]] (homónimos) *[[Alence]] (homónimos) *[[A Alence]] (redirección a [[Alence]]) *[[Alende]] (homónimos) *[[Alenza]] (homónimos) *[[A Alenza]] (redirección a [[Alenza]]) *[[Alevadas]] (redirección a [[Alevadas, Arbo, Arbo]]) *[[Alfaiate]] (homónimos) *[[A Alfándiga]] (redirección a [[A Alfándiga, Santalla de Toiriz, Pantón]]) *[[Alfeira]] (redirección a [[Alfeira, San Pedro de Viveiro, Viveiro]]) *[[Alfonsares]] (redirección a [[Alfonsares, San Breixo de Parga, Guitiriz]]) *[[Alfonselle]] (redirección a [[Alfonselle, Lalín, Lalín]]) *[[Alfonsín]] (homónimos) *[[Alfonsiños]] (redirección a [[Alfonsiño, Cervaña, Silleda]]) *[[Alfonxe]] (redirección a [[Alfonxe, Gomeán, O Corgo]]) *[[Alfoz]] (ver [[Alfoz (homónimos)]] *[[Algadán]] (redirección a [[Algadán, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[Algar]] (homónimos) *[[Algara]] (homónimos) *[[A Algara]] (redirección a [[Algara]]) *[[A Algaria]] (homónimos) *[[A Algueira]] (redirección a [[A Algueira, Santiorxo, Sober]]) *[[Alimpadoiros]] (redirección a [[Alimpadoiros, Vilavella, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Alivía]] (redirección a [[A Alivía, Muros, Muros]]) *[[Alixo]] (homónimos) *[[Allán]] (redirección a [[Allán, Loureda, Arteixo]]) *[[Allares]] (homónimos) *[[Allariz]] ([[Allariz (homónimos)]]) *[[Allás Os]] (redirección a [[Allás Os, Valcarría, Viveiro]]) (Os Allás?) *[[O Alle]] (homónimos) *[[O Alledo]] (redirección a [[O Alledo, Retizós, Baleira]]) *[[Allegue]] (homónimos) *[[A Alleira]] (redirección a [[A Alleira, San Román de Vilaestrofe, Cervo]]) *[[Allo]] ([[Allo (homónimos)]]) *[[O Allo]] (redirección a [[Allo (homónimos)]]) *[[Allón]] (homónimos) *[[A Allonca]] (homónimos) *[[A Allonquiña]] (redirección a [[A Allonquiña, A Allonca, A Fonsagrada]]) *[[O Almacén]] (homónimos) *[[Almansa]] (homónimos) *[[Almariz]] (redirección a [[Almariz, Santo André de Penosiños, Ramirás]]) *[[Almeiras]] (redirección a [[Almeiras, Culleredo]]) *[[Almigonde]] (redirección a [[Almigonde, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Almirante (homónimos)]] (homónimos) *[[Almofrei]] (homónimos) *[[Almoite]] (homónimos) *[[Almorfe]] (redirección a [[Almorfe, A Carballeira, Nogueira de Ramuín]]) *[[Almozara]] (redirección a [[Almozara, Fontecada, Santa Comba]]) *[[Almuíña]] (homónimos) *[[A Almuíña]] (redirección a [[Almuíña]]) *[[A Almuzara]] (redirección a [[A Almuzara, Xuvencos, Boborás]]) *[[Alongar]] (redirección a [[Alongar, Ribas de Miño, Lugo]]) *[[Alongos]] (homónimos) *[[O Aloqueiro]] (redirección a [[O Aloqueiro, Salcidos, A Guarda]]) *[[A Aloulada]] (redirección a [[A Aloulada, Cabreiros, Xermade]]) *[[Alperiz]] (homónimos) *[[Alpuxarras]] (homónimos) *[[As Alpuxarras]] (redirección a [[Alpuxarras]]) *[[Alqueidón]] (redirección a [[Alqueidón, Os Ánxeles, Brión]]) *[[Alta]] (homónimos) *[[A Alta]] (redirección a [[Alta]]) *[[A Alta de Pereira]] (redirección a [[A Alta de Pereira, Pereira, O Pino]]) *[[A Alta do Pino]] (redirección a [[A Alta do Pino, O Pino, O Pino]]) *[[Altabón]] (redirección a [[Altabón, Campañó, Pontevedra]]) *[[Altalamaña]] (redirección a [[Altalamaña, Salgueiros, Dumbría]]) *[[Altamira]] (homónimos) *[[A Altamira]] (redirección a [[Altamira]]) *[[Altar]] (outro uso; ver [[Altar, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[Altiboa]] (homónimos) *[[A Altiboa]] (redirección a [[Altiboa]]) *[[A Altiboia]] (homónimos) *[[Altide]] (redirección a [[Altide, Trobo, Begonte]]) *[[Alto]] (homónimos) *[[O Alto]] (redirección a [[Alto]]) *[[O Alto da Fonte]] (redirección a [[O Alto da Fonte, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[O Alto da Pena]] (redirección a [[O Alto da Pena, Prado, Lalín]]) *[[O Alto da Rañada]] (redirección a [[O Alto da Rañada, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[O Alto das Lamas]] (redirección a [[O Alto das Lamas, Aguada, Carballedo]]) *[[Alto de Aboi]] (redirección a [[Alto de Aboi, Céltigos, Frades]]) *[[O Alto de Bustelo]] (redirección a [[O Alto de Bustelo, Carballedo, Carballedo]]) *[[O Alto de Chavaga]] (redirección a [[O Alto de Chavaga, Chavaga, Monforte de Lemos]]) *[[O Alto de Covelo]] (redirección a [[O Alto de Covelo, Covelo, Viana do Bolo]]) *[[O Alto de Gomeán]] (redirección a [[O Alto de Gomeán, O Corgo, O Corgo]]) *[[O Alto de Lago]] (redirección a [[O Alto de Lago, Lago, Xove]]) *[[O Alto de Olveira]] (redirección a [[O Alto de Olveira, Goiáns, Porto do Son]]) *[[Alto de Roca]] (redirección a [[Alto de Roca, Roca, Guitiriz]]) *[[O Alto de San Roque]] (redirección a [[O Alto de San Roque, Sobrecedo, Taboada]]) *[[Alto de Santa Lucía]] (redirección a [[Alto de Santa Lucía, Castrosante, A Pobra do Brollón]]) *[[O Alto de Simou]] (redirección a [[O Alto de Simou, Ares, Ares]]) *[[O Alto de Vilanova]] (redirección a [[O Alto de Vilanova, Oroso, Oroso]]) *[[O Alto de Xestoso]] (redirección a [[O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[O Alto do Castiñeiro]] (redirección a [[O Alto do Castiñeiro, Narón, Narón]]) *[[Alto do Couso]] (homónimos) *[[O Alto do Hospital]] (redirección a [[O Alto do Hospital, Nespereira, Portomarín]]) *[[O Alto do Monte]] (redirección a [[O Alto do Monte, Présaras, Vilasantar]]) *[[Alto do Pío]] (redirección a [[Alto do Pío, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Alto do Pontón]] (redirección a [[O Alto do Pontón, Barbadás, Barbadás]]) *[[O Alto do Rodicio]] (redirección a [[O Alto do Rodicio, As Chás, Maceda]]) *[[O Alto do Valiño]] (redirección a [[O Alto do Valiño, Cortapezas, Portomarín]]) *[[O Alto dos Pinos]] (redirección a [[O Alto dos Pinos, Piñeira, Ribadeo]]) *[[Altopaso]] (redirección a [[Altopaso, Roade, Sobrado]]) *[[A Aluncía]] (redirección a [[A Aluncía, Xustáns, Ponte Caldelas]]) *[[Álvare]] (redirección a [[Álvare, A Pastoriza]]) *[[Alvarellos]] (homónimos) *[[Alvarín]] (homónimos) *[[A Alvariña]] (redirección a [[A Alvariña, Recaré, O Valadouro]]) *[[Alvariños]] (redirección a [[Alvariños, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Alvariza]] (homónimos) *[[Alvarón]] (redirección a [[Alvarón, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Alvaroxil]] (redirección a [[Alvaroxil, Recaré, O Valadouro]]) *[[Río Alvedosa]] *[[Illas Alvedosas]] *[[Alvedro]] (redirección a [[Alvedro, Almeiras, Culleredo]]) *[[Alvidrón]] (homónimos) *[[Alvidrón de Outeiro]] (redirección a [[Alvidrón de Outeiro, Vilapoupre, Antas de Ulla]]) *[[Alvite]] (homónimos) *[[Os Alvites]] (redirección a [[Os Alvites, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Alxán]] (redirección a [[Alxán, Soutomarior, Soutomaior]]) *[[Alxén]] (redirección a [[Alxén, Salvaterra de Miño]]) *[[O Alxibre]] (redirección a [[O Alxibre, Riotorto, Riotorto]]) *[[Alxofreo]] (redirección a [[Alxofreo, Barbeito, Vilasantar]]) *[[Alza]] (redirección a [[Alza, Cabral, Vigo]]) *[[A Alzada]] (redirección a [[A Alzada, Roimil, Friol]]) *[[Os Amados]] (redirección a [[Os Amados, Peitieiros, Gondomar]]) *[[Amance]] (homónimos) *[[Amande]] (redirección a [[Amande, Bascoi, Mesía]]) *[[Amandi]] (homónimos) *[[Amañecida]] (homónimos) *[[A Amañecida]] (redirección a [[Amañecida]]) *[[Amarante]] (homónimos) *[[A Amarela]] (homónimos) *[[A Amarelá]] (redirección a [[A Amarelá, Galdo, Viveiro]]) *[[Amarelle]] (homónimos) *[[A Amarelle]] (redirección a [[Amarelle]]) *[[Amarigo]] (redirección a [[Amarigo, Alba, Vilalba]]) *[[Amariz]] (homónimos) *[[Amaro]] (homónimos) *[[Ambasmestas]] (homónimos) *[[Ambasvías]] (redirección a [[Ambasvías, Cervantes]]) *[[Ambía]] (homónimos) *[[Amboade]] (homónimos) *[[Amboaxe]] (redirección a [[Amboaxe, Ribadulla, Santiso]]) *[[Ambosores (homónimos)|Ambosores]] (homónimos) *[[Ambreixo]] (homónimos) *[[Ambroa]] (homónimos) *[[Ameá]] (redirección a [[Ameá, Codosedo, Sarreaus]]) *[[Ameal]] (homónimos) *[[O Ameal]] (redirección a [[Ameal]]) *[[Ameán]] (redirección a [[Ameán, Crespos, Padrenda]]) *[[Amear]] (redirección a [[Amear, Bidueiros, Dozón]]) *[[Ameás]] (redirección a [[Ameás, Vigo, Carral]]) *[[Amedín]] (redirección a [[Amedín, Ombreiro, Lugo]]) *[[Amedo]] (homónimos) *[[O Amedo]] (redirección a [[Amedo]]) *[[Ameiró]] (redirección a [[Ameiró, Dena, Meaño]]) *[[Ameiro Longo]] (redirección a [[Ameiro Longo, Sanguiñeda, Mos]]) *[[Ameixedo]] (redirección a [[Ameixedo, Zobra, Lalín]]) *[[A Ameixeira]] (homónimos) *[[Ameixeiral]] (redirección a [[Ameixeiral, Mondego, Sada]]) *[[Ameixeiras]] (homónimos) *[[As Ameixeiras]] (redirección a [[Ameixeiras]]) *[[Os Ameixeiros]] (redirección a [[Os Ameixeiros, Segán, O Saviñao]]) *[[Ameixenda]] (homónimos) *[[A Ameixenda]] (redirección a [[Ameixenda]]) *[[A Ameixida]] (redirección a [[A Ameixida, Ribeira, Ribeira]]) *[[Ameixide]] (homónimos) *[[Ameixido]] (redirección a [[Ameixido, Lousada, Xermade]]) *[[Ameixoa]] (redirección a [[Ameixoa, Vieiro, Viveiro]]) *[[Ameixoada]] (redirección a [[Ameixoada, Moaña, Moaña]]) *[[O Amenal]] (homónimos) *[[O Amendo]] (redirección a [[O Amendo, A Touza, Taboadela]]) *[[Ameneira]] (redirección a [[Ameneira, Román, Vilalba]]) *[[O Ameneiral]] (homónimos) *[[Ameneiro]] (homónimos) *[[O Ameneiro]] (redirección a [[Ameneiro]]) *[[Os Ameneiros]] (homónimos) *[[As Amenzóns]] (redirección a [[As Amenzóns, Freixeiro, Santa Comba]]) *[[Ames]] ([[Ames (homónimos)]] *[[Amiadelo]] (redirección a [[Amiadelo, Ordes, Rairiz de Veiga]]) *[[Amiadoso]] (redirección a [[Amiadoso, San Martiño de Pazó, Allariz]]) *[[O Amial]] (redirección a [[O Amial, Prado, Ponteareas]]) *[[Amido]] (homónimos) *[[O Amido]] (redirección a [[Amido]]) *[[Amieira]] (homónimos) *[[A Amieira]] (redirección a [[Amieira]]) *[[O Amieiral]] (redirección a [[O Amieiral, San Tomé de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Amieiro Longo]] (redirección a [[Amieiro Longo, Zapeaus, Rairiz de Veiga]]) *[[O Amieiro]] (homónimos) *[[Os Amieiros]] (homónimos) *[[Amil]] (homónimos) *[[O Amil]] (redirección a [[Amil]]) *[[Amiles]] (redirección a [[Amiles, Porto, Salvaterra de Miño]]) *[[O Amilladoiro]] (homónimos) *[[Amio]] (redirección a [[Amio, San Lázaro, Santiago de Compostela]]) *[[A Amira]] (redirección a [[A Amira, Torea, Muros]]) *[[Amiudal]] (homónimos) *[[A Amoá]] (redirección a [[A Amoá, Cabanas, O Vicedo]]) *[[Amoedo]] (homónimos) *[[A Amoeira]] (redirección a [[A Amoeira, Rúa, Cervo]]) *[[Amoeiro]] ([[Amoeiro (homónimos)]]) *[[Amoexa]] (homónimos) *[[A Amora]] (redirección a [[A Amora, Franza, Mugardos]]) *[[As Amoras]] (redirección a [[As Amoras, Loboso, A Pastoriza]]) *[[A Amoreira]] (redirección a [[A Amoreira, Miñortos, Porto do Son]]) *[[Amorín]] (homónimos) *[[Amorín de Abaixo]] (redirección a [[Amorín de Abaixo, Argozón, Chantada]]) *[[Amorín de Arriba]] (redirección a [[Amorín de Arriba, Argozón, Chantada]]) *[[Amoroce]] (homónimos) *[[Amosa]] (homónimos) *[[A Amosa]] (redirección a [[Amosa]]) *[[Amproa]] (homónimos) *[[A Amproa]] (redirección a [[Amproa]]) *[[Anafáns]] (redirección a [[Anafáns, San Salvador de Poio, Poio]]) *[[Anafreita]] (redirección a [[Anafreita, Friol]]) *[[A Anagaza]] (redirección a [[A Anagaza, Somoza, A Pobra de Trives]]) *[[Anaigo]] (redirección a [[Anaigo, Palmés, Ourense]]) *[[Anca]] (redirección a [[Anca, Neda]]) *[[O Ancao]] (redirección a [[O Ancao, Mondriz, Castro de Rei]]) *[[O Ancao Pequeno]] (redirección a [[O Ancao Pequeno, Mondriz, Castro de Rei]]) *[[Os Ancares]] (homónimos) *[[Anceis]] (homónimos) *[[Anceu]] (homónimos) *[[A Anchoa]] (redirección a [[A Anchoa, San Martiño de Duio, Fisterra]]) *[[Ancil]] (redirección a [[Ancil, Lago, Xove]]) *[[Anciviñal]] (redirección a [[Anciviñal, Ordes, Rairiz de Veiga]]) *[[O Ancoradoiro]] (redirección a [[O Ancoradoiro, Louro, Muros]]) *[[Andamil]] (redirección a [[Andamil, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Andamollo]] (redirección a [[Andamollo, Manduas, Silleda]]) *[[Andarís]] (redirección a [[Andarís, Pezobre, Santiso]]) *[[Andavao]] (redirección a [[Andavao, Boimorto]]) *[[Ande]] (redirección a [[Ande, Rubiáns, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Andeade]] (homónimos) *[[Andeán]] (redirección a [[Andeán, Abeancos, Melide]]) *[[Andeiro]] (redirección a [[Andeiro, Cambre]]) *[[O Andel]] (redirección a [[O Andel, Vilanova, Miño]]) *[[Andelo]] (redirección a [[Andelo, Graíces, A Peroxa]]) *[[Andemil]] (homónimos) *[[Andión]] (redirección a [[Andión, Silva, Pol]]) *[[Andoio]] (redirección a [[Andoio, Tordoia]]) *[[A Andoriña]] (homónimos) *[[Andrade]] (homónimos) *[[A Andragalla]] (redirección a [[A Andragalla, Lamas, Zas]]) *[[András]] (redirección a [[András, Vilanova de Arousa]]) *[[Andreade]] (homónimos) *[[Andrís]] (homónimos) *[[Andurique]] (redirección a [[Andurique, San Salvador de Poio, Poio]]) *[[Anduriñas]] (redirección a [[Anduriñas, Chaodarcas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[A Anea]] (redirección a [[A Anea, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[O Aneiro]] (redirección a [[O Aneiro, Buscás, Ordes]]) *[[Aneiros]] (homónimos) *[[Os Aneirós]] (redirección a [[Os Aneirós, Román, Vilalba]]) *[[A Anella]] (redirección a [[A Anella, Filgueira de Traba, Oza-Cesuras]]) *[[Os Anellos]] (redirección a [[Os Anellos, Romariz, Abadín]]) *[[Anfeoz]] (redirección a [[Anfeoz, Cartelle]]) *[[As Angarias]] (redirección a [[As Angarias, Insua, Ortigueira]]) *[[Angoares]] (redirección a [[Angoares, Ponteareas]]) *[[Angorén]] (redirección a [[Angorén, Chapela, Redondela]]) *[[Angudes]] (redirección a [[Angudes, Crecente]]) *[[Angueira de Castro]] (redirección a [[Angueira de Castro, Ribasar, Rois]]) *[[A Angueira de Suso]] (redirección a [[A Angueira de Suso, Cruces, Padrón]]) *[[A Anguieira]] (redirección a [[A Anguieira, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[Anguieiro]] (homónimos) *[[Os Anguieiros]] (redirección a [[Os Anguieiros, Moontefurado, Quiroga]]) *[[Angumil]] (redirección a [[Angumil, Cebreiro, O Pino]]) *[[A Angustia]] (homónimos) *[[As Angustias]] (redirección a [[As Angustias, San Pedro das Viñas, Betanzos]]) *[[Angustín]] (homónimos) *[[O Anide]] (redirección a [[O Anide, Larín, Arteixo]]) *[[Anido]] (homónimos) *[[O Anido]] (redirección a [[Anido]]) *[[Anidos]] (homónimos) *[[Os Anidos]] (redirección a [[Anidos]]) *[[As Ánimas]] (redirección a [[As Ánimas, Doso, Narón]]) *[[A Aniversaria]] (redirección a [[A Aniversaria, Mañón, Mañón]]) *[[Os Anles]] (redirección a [[Os Anles, Anos, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Anllada]] (redirección a [[A Anllada, Arcos, Cuntis]]) *[[Anllo]] (homónimos) *[[Anllóns]] (homónimos) *[[Anllóns de Arriba]] (redirección a [[Anllóns de Arriba, Anllóns, Ponteceso]]) *[[Anllóns de Tras dos Agros]] (redirección a [[Anllóns de Tras dos Agros, Anllóns, Ponteceso]]) *[[Anllóns Grande]] (redirección a [[Anllóns Grande, Anllóns, Ponteceso]]) *[[A Anoca]] (redirección a [[A Anoca, Goberno, Castro de Rei]]) *[[Anos]] (redirección a [[Anos, Cabana de Bergantiños]]) *[[Os Anovados]] (redirección a [[Os Anovados, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[Ans de Tellado]] (redirección a [[Ans de Tellado, Paleo, Carral]]) *[[Ansamonde]] (redirección a [[Ansamonde, O Lago, Maside]]) *[[Ansar]] (homónimos) *[[Ansareo]] (redirección a [[Ansareo, Pacios, Baralla]]) *[[Ansarigo]] (redirección a [[Ansarigo, San Pedro de Batalláns, As Neves]]) *[[Ansariz]] (redirección a [[Ansariz, Armental, A Peroxa]]) *[[Anseán]] (homónimos) *[[Ansede]] (redirección a [[Ansede, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Ansemar]] (redirección a [[Ansemar, Castro de Rei]]) *[[Ansemil]] (homónimos) *[[Ansemonde]] (redirección a [[Ansemonde, Abellá, Frades]]) *[[Anseres]] (redirección a [[Anseres, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[Ansimonde]] (redirección a [[Ansimonde, Bemantes, Miño]]) *[[Ansoar]] (redirección a [[Ansoar, Fornas, Chantada]]) *[[Ansoi]] (redirección a [[Ansoi, Porzomillos, Oza-Cesuras]]) *[[Anta]] (homónimos) *[[A Anta]] (redirección a [[Anta]]) *[[Antas]] (homónimos) *[[As Antas]] (redirección a [[Antas]]) *[[Antas de Ulla]] *[[Antealtares]] (redirección a [[Convento de San Paio de Antealtares]]) *[[Antela]] (homónimos) *[[Antelo]] (homónimos) *[[Antemil]] (redirección a [[Antemil, Cerceda, Cerceda]]) *[[Antepazo]] (redirección a [[Antepazo, Cela, Bueu]]) *[[Anteportas]] (redirección a [[Anteportas, Iria Flavia, Padrón]]) *[[Antequeira]] (redirección a [[Antequeira, Oín, Rois]]) *[[Antes]] (homónimos) *[[As Antes]] (redirección a [[Antes]]) *[[Antiguallas]] (redirección a [[Antiguallas, Córneas, Baleira]]) *[[Antime]] (redirección a [[Antime, Gondomar, Gondomar]]) *[[A Antoa]] (redirección a [[A Antoa, Piñeiro, Xermade]]) *[[As Antonesas]] (redirección a [[As Antonsas, Priegue, Nigrán]]) *[[Antóns]] (homónimos) *[[Os Antóns]] (redirección a [[Antóns]]) *[[Antuín]] (redirección a [[Antuín, Catasós, Lalín]]) *[[A Anuqueira]] (redirección a [[A Anuqueira, Codesoso, Sobrado]]) *[[Anxá]] (redirección a [[Anxá, Santa Baia de Berredo, A Bola]]) *[[O Ánxel]] (redirección a [[O Ánxel, Pazos de Reis, Tui]]) *[[Os Ánxeles (homónimos)|Os Ánxeles]] (homónimos) *[[Anxeriz]] (homónimos) *[[A Anxeriz]] (redirección a [[Anxeriz]]) *[[As Anzas]] (redirección a [[As Anzas, Covelas, Ribadeo]]) *[[Anzo]] (redirección a [[Anzo, Lalín]]) *[[Anzobre]] (redirección a [[Anzobre, Armentón, Arteixo]]) *[[Anzuxao]] (redirección a [[Anzuxao, Madriñán, Lalín]]) *[[Añá]] (homónimos) *[[Añá de Meus]] (redirección a [[Añá de Meus, Añá, Frades]]) *[[Añobre]] (redirección a [[Añobre, Vila de Cruces]]) *[[Añobres]] (redirección a [[Añobres, Moraime, Muxía]]) *[[O Añón]] (redirección a [[Añón]]) *[[O Añón de Berdillo]] (redirección a [[O Añón de Berdillo, Berdillo, Carballo]]) *[[O Aparral]] (homónimos) *[[O Aparral de Abaixo]] (redirección a [[O Aparral de Abaixo, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Aparral de Arriba]] (redirección a [[O Aparral de Arriba, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Apartada]] (redirección a [[Apartada, Meixigo, Cambre]]) *[[O Apartado]] (redirección a [[O Apartado, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[O Apaxo]] (redirección a [[O Apaxo, Santaballa, Vilalba]]) *[[Apeadeiro]] (homónimos) *[[O Apeadeiro]] (redirección a [[Apeadeiro]]) *[[O Apeadeiro de Orosa]] (redirección a [[O Apeadeiro de Orosa, Vilarraso, Aranga]]) *[[O Apedrado]] (redirección a [[O Apedrado, Amil, Moraña]]) *[[O Apelón]] (redirección a [[O Apelón, Mugardos, Mugardos]]) *[[O Aprazaduiro]] (redirección a [[O Aprazaduiro, Nande, Laxe]]) *[[Aquela Banda]] (redirección a [[Aquela Banda, Rúa, Cervo]]) *[[Aquelabanda]] (homónimos) *[[Aquelavila]] (homónimos) *[[Aquelcabo]] (homónimos) *[[Aqueleido]] (redirección a [[Aqueleido, Queimadelos, Mondariz]]) *[[Aquisilde]] (redirección a [[Aquisilde, Irixoa, Irixoa]]) *[[Ar]] (homónimos) *[[O Ar]] (redirección a [[Ar]]) *[[Arabexo]] (redirección a [[Arabexo, Val do Dubra]]) *[[Arada]] (homónimos) *[[A Arada]] (redirección a [[Arada]]) *[[Aradas]] (redirección a [[Aradas, A Peregrina, Santiago de Compostela]]) *[[A Aradiza]] (redirección a [[A Aradiza, Xuño, Porto do Son]]) *[[Aragonza]] (redirección a [[Aragonza, Fiestras, Silleda]]) *[[Aragunde]] (redirección a [[Aragunde, Catoira, Catoira]]) *[[Aral]] (homónimos) *[[O Aral]] (redirección a [[Aral]]) *[[Aralde]] (homónimos) *[[O Aramio]] (redirección a [[O Aramio, Aríns, Santiago de Compostela]]) *[[Arán]] (homónimos) *[[O Arandal]] (redirección a [[O Arandal, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Arandedo]] (homónimos) *[[Aranga]] (concello e parroquia que lle dá nome) *[[As Arangas]] (redirección a [[As Arangas, Maniños, Fene]]) *[[Arangón]] (redirección a [[Arangón, Xermade, Xermade]]) *[[Arante]] (redirección a [[Arante, Ribadeo]]) *[[Arantei]] (redirección a [[Arantei, Salvaterra de Miño]]) *[[Os Arantes]] (redirección a [[Os Arantes, Fanoi, Abadín]]) *[[Arantón]] (homónimos) *[[Aranza]] (homónimos) *[[O Araño]] (redirección a [[O Araño, Rianxo]]) *[[Araúxo]] (homónimos) *[[A Arba]] (redirección a [[A Arba, Cedeira, Cedeira]]) *[[Arbarrela]] (redirección a [[Arbarrela, Castrelo, Forcarei]]) *[[Arbián]] (redirección a [[Arbián, Piloño, Vila de Cruces]]) *[[A Arbigueira]] (redirección a [[A Arbigueira, Igrexafeita, San Sadurniño]]) *[[Arbo (homónimos)|Arbo]] (homónimos) *[[Arboiro]] (redirección a [[Arboiro, Medos, San Xoán de Río]]) *[[Arbol]] (redirección a [[Arbol, Rúa, Cervo]]) *[[Árbol]] (homónimos) *[[Arbor]] (redirección a [[Arbor, Sobreira, Vilamarín]]) *[[Arca]] (homónimos) *[[A Arca]] (redirección a [[Arca]]) *[[Arca Cavada]] (redirección a [[Arca Cavada, Trasparga, Guitiriz]]) *[[Arcade]] (redirección a [[Arcade, Soutomaior]]) *[[Arcade de Riba]] (redirección a [[Arcade de Riba, Arcade, Soutomaior]]) *[[Arcai]] (homónimos) *[[Arcai de Abaixo]] (redirección a [[Arcai de Abaixo, Gorgullos, Tordoia]]) *[[Arcapedriña]] (redirección a [[Arcapedriña, Arca, A Estrada]]) *[[Arcar]] (redirección a [[Arcar, Loroño, Zas]]) *[[Arcas]] (homónimos) *[[As Arcas]] (redirección a [[Arcas]]) *[[O Arcebispo]] (redirección a [[O Arcebispo, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Arceo]] (redirección a [[Arceo, Boimorto]]) *[[Arcillá]] (redirección a [[Arcillá, Cospeito]]) *[[Arco]] (homónimos) *[[O Arco]] (redirección a [[Arco]]) *[[O Arco de Baixo]] (redirección a [[O Arco de Baixo, Sistallo, Cospeito]]) *[[O Arco de Riba]] (redirección a [[O Arco de Riba, Sistallo, Cospeito]]) *[[A Arcoia]] (redirección a [[A Arcoia, Fornelas, A Pobra do Brollón]]) *[[Arcos]] (homónimos) *[[Os Arcos]] (redirección a [[Arcos]]) *[[Arcos da Condesa]] (redirección a [[Arcos da Condesa, Caldas de Reis]]) *[[Arcos de Frades]] (homónimos) *[[Arcucelos]] (redirección a [[Arcucelos, Retorta, Laza]]) *[[Ardabón]] (redirección a [[Ardabón, Xornes, Ponteceso]]) *[[Ardagán]] (redirección a [[Ardagán, Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[Ardaña]] (redirección a [[Ardaña, Carballo]]) *[[Ardarís]] (redirección a [[Ardarís, Lestedo, Boqueixón]]) *[[Ardariz]] (redirección a [[Ardariz, Santa María do Monte, San Sadurniño]]) *[[Ardeleiro]] (redirección a [[Ardeleiro, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[Ardeleiros]] (redirección a [[Ardeleiros, Fruíme, Lousame]]) *[[Ardemil]] (redirección a [[Ardemil, Ordes]]) *[[Ardeón]] (redirección a [[Ardeón, Esteiro, Cedeira]]) *[[Arderís]] (redirección a [[Arderís, Senra, Oroso]]) *[[Ardesende]] (homónimos) *[[Ardevila]] (redirección a [[Ardevila, Dorna, Cervantes]]) *[[Ardexarxe]] (redirección a [[Ardexarxe, Fradelo, Viana do Bolo]]) *[[Ardexurxo]] (redirección a [[Ardexurxo, Sarandós, Abegondo]]) *[[Ardia]] (redirección a [[Ardia, O Grove , O Grove]]) *[[O Ardilleiro Grande]] (redirección a [[O Ardilleiro Grande, A Granxa, Boqueixón]]) *[[O Ardilleiro Pequeno]] (redirección a [[O Ardilleiro Pequeno, A Granxa, Boqueixón]]) *[[Ardilleiros]] (redirección a [[Ardilleiros, Sarandós, Abegondo]]) *[[Ardións]] (redirección a [[Ardións, Luaña, Brión]]) *[[Ardiz]] (redirección a [[Ardiz, Coea, Castro de Rei]]) *[[Area (homónimos)|Area]] (homónimos) *[[A Area]] (redirección a [[Area (homónimos)]] *[[A Area Alta]] (redirección a [[A Area Alta, Panxón, Nigrán]]) *[[Area da Vila]] (redirección a [[Area da Vila, Camariñas, Camariñas]]) *[[Area Longa]] (homónimos) *[[A Area Pequena]] (redirección a [[A Area Pequena, Barizo, Malpica de Bergantiños]]) *[[Areabranca]] (redirección a [[Areabranca, Santaballa, Vilalba]]) *[[O Areado]] (redirección a [[O Areado, Sismundi, Cariño]]) *[[Areal]] (homónimos) *[[O Areal]] (redirección a [[Areal]]) *[[O Areal de Fontes]] (redirección a [[O Areal de Fontes, Cumiar, Ponteareas]]) *[[Arealba]] (redirección a [[Arealba, Irixoa, Muras]]) *[[Arealonga]] (homónimos) *[[Areas]] (homónimos) *[[As Areas]] (redirección a [[Areas]]) *[[Areás]] (homónimos) *[[Os Areás]] (redirección a [[Areás]]) *[[A Areeira]] (redirección a [[A Areeira, Logrosa, Negreira]]) *[[As Areeiras]] (redirección a [[As Areeiras, Ribeiras de Lea, Castro de Rei]]) *[[Areeiro]] (homónimos) *[[O Areeiro]] (redirección a [[Areeiro]]) *[[Areeiros]] (homónimos) *[[Os Areeiros]] (redirección a [[Areeiros]]) *[[Arén]] (homónimos) *[[O Arendo]] (redirección a [[O Arendo, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[Arenteiriño]] (homónimos) *[[Arenteiro]] (homónimos) *[[A Arentía]] (redirección a [[A Arentía, Andavao, Boimorto]]) *[[Os Areos]] (redirección a [[Os Areos, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal]]) *[[A Areosa]] (homónimos) *[[Ares (homónimos)|Ares]] (homónimos) *[[Os Ares]] (redirección a [[Ares (homónimos)]]) *[[Arestiño]] (redirección a [[Arestiño, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[O Areu]] (redirección a [[O Areu, Nogueira, Ponteareas]]) *[[Arexo]] (redirección a [[Arexo, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[A Argá de Abaixo]] (redirección a [[A Argá de Abaixo, Carlín, Friol]]) *[[A Argá de Arriba]] (redirección a [[A Argá de Arriba, Carlín, Friol]]) *[[Argalo]] (redirección a [[Argalo, Noia]]) *[[A Argana]] (redirección a [[A Argana, Seixas, As Somozas]]) *[[O Arganal]] (redirección a [[O Arganal, Coiro, A Laracha]]) *[[Arganosa]] (redirección a [[Arganosa, Rus, Carballo]]) *[[Arganzo]] (redirección a [[Arganzo, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Argas Vellas]] (redirección a [[Argas Vellas, San Silvestre de Argas, San Xoán de Río]]) *[[Argomoso]] (redirección a [[Argomoso, Mondoñedo]]) *[[Argonde]] (redirección a [[Argonde, San Xoán do Campo, Lugo]]) *[[Argonte]] (redirección a [[Argonte, Beira, Carral]]) *[[Argote]] (homónimos) *[[Argozón]] (homónimos) *[[Argueirón]] (redirección a [[Argueirón, Beba, Mazaricos]]) *[[Argunte]] (redirección a [[Argunte, San Mamede de Ribadulla, Vedra]]) *[[A Arigua]] (redirección a [[A Arigua, Prado de Canda, Covelo]]) *[[Arillo]] (redirección a [[Arillo, Dorneda, Oleiros]]) *[[Aríns]] (redirección a [[Aríns, Santiago de Compostela]]) *[[Arinteiro]] (redirección a [[Arinteiro, Loxo, Touro]]) *[[O Ariño]] (redirección a [[O Ariño, Pantín, Valdoviño]]) *[[Arixón]] (homónimos) *[[Ariz]] (homónimos) *[[Armada]] (homónimos) *[[A Armada]] (redirección a [[Armada]]) *[[A Armada de Abaixo]] (redirección a [[A Armada de Abaixo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Armada de Arriba]] (redirección a [[A Armada de Arriba, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Armada do Cando]] (redirección a [[A Armada do Cando, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[A Armada Nova]] (redirección a [[A Armada Nova, Soandres, A Laracha]]) *[[A Armada Vella]] (redirección a [[A Armada Vella, Soandres, A Laracha]]) *[[Armariz]] (homónimos) *[[Armea]] (homónimos) *[[Armeá]] (redirección a [[Armeá, Augas Santas, Allariz]]) *[[Armea de Abaixo]] (redirección a [[Armea de Abaixo, Lama, Láncara]]) *[[Armea de Arriba]] (redirección a [[Armea de Arriba, Armea, Láncara]]) *[[Armeade]] (redirección a [[Armeade, Artes, Carballo]]) *[[Armear]] (redirección a [[Armear, Moraime, Muxía]]) *[[Armental]] (homónimos) *[[O Armental]] (redirección a [[Armental]]) *[[A Armenteira]] (redirección a [[A Armenteira, Meis]]) *[[Armenteiro de Abaixo]] (redirección a [[Armenteiro de Abaixo, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Armenteiro de Arriba]] (redirección a [[Armenteiro de Arriba, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Armenteiros]] (redirección a [[Armenteiros, Esperante, Taboada]]) *[[Armentón]] (redirección a [[Armentón, Arteixo]]) *[[Armentón de Arriba]] (redirección a [[Armentón de Arriba, Armentón, Arteixo]]) *[[Armeses]] (redirección a [[Armeses, Maside]]) *[[Armesto]] (homónimos) *[[Armil]] (redirección a [[Armil, Lousada, Xermade]]) *[[A Armilda]] (redirección a [[A Armilda, Monteseiro, A Fonsagrada]]) *[[Armillán]] (redirección a [[Armillán, Toldaos, Láncara]]) *[[Armilo]] (redirección a [[Armilo, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]) *[[A Armona]] (redirección a [[A Arona, Camposancos, A Guarda]]) *[[Armonda]] (redirección a [[Aronda, Moimenta, Campo Lameiro]]) *[[A Armucela]] (redirección a [[A Armucela, Borrifáns, Oza-Cesuras]]) *[[Armuño]] (redirección a [[Armuño, Lubre, Bergondo]]) *[[Arnade]] (redirección a [[Arnade, Vilouriz, Toques]]) *[[Arnadelo]] (redirección a [[Arnadelo, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño]]) *[[Arnado]] (homónimos) *[[O Arnado]] (redirección a [[Arnado]]) *[[Arnados]] (redirección a [[Arnados, Razo, Carballo]]) *[[O Arnal]] (redirección a [[O Arnal, Cerceda, O Pino]]) *[[Arnande]] (redirección a [[Arnande, Ludrio, Castro de Rei]]) *[[Arnego]] (homónimos) *[[Arneiro]] (redirección a [[Arneiro, Goá, Cospeito]]) *[[Arnela]] (homónimos) *[[A Arnela]] (redirección a [[Arnela]]) *[[Arnelas]] (homónimos) *[[Arnexo]] (redirección a [[Arnexo, Rial, Val do Dubra]]) *[[A Arnoba]] (redirección a [[A Arnoba, Capo, Trazo]]) *[[Arnoia]] (homónimos) *[[A Arnoia]] (concello e parroquia) *[[Arnoia Seca]] (redirección a [[Arnoia Seca, O Val, Gomesende]]) *[[A Arnosa]] (redirección a [[A Arnosa, Vilalonga, Sanxenxo]]) *[[Arnoso]] (homónimos) *[[Arnufe]] (redirección a [[Arnufe, Os Abeledos, Motederramo]]) *[[Arnuíde]] (homónimos) *[[Aro]] (homónimos) *[[O Aro]] (redirección a [[Aro]]) *[[Aroi]] (redirección a [[Aroi, Valcarría, Viveiro]]) *[[Arosa]] (homónimos) *[[A Arosa]] (redirección a [[Arosa]]) *[[Arou]] (redirección a [[Arou, Camelle, Camariñas]]) *[[Arousa]] (homónimos) *[[Arovello]] (redirección a [[Arovello, Mañón, Mañón]]) *[[A Aroxa]] (redirección a [[A Aroxa, Vilacova, Abegondo]]) *[[O Aroxo]] (redirección a [[O Aroxo, Loiba, Ortigueira]]) *[[A Arqueira]] (redirección a [[A Arqueira, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Arquide]] (redirección a [[Arquide, O Trobo, A Fonsagrada]]) *[[Arra]] (homónimos) *[[O Arrabal]] (homónimos) *[[Arrabalde]] (homónimos) *[[Arrabaldo]] (homónimos) *[[As Arras]] (redirección a [[As Arras, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[A Arrasa]] (redirección a [[A Arrasa, Cervo, Cedeira]]) *[[A Arredoada]] (homónimos) *[[Arrescalvo]] (redirección a [[Arrescalvo, Curtis, Curtis]]) *[[Arretén]] (homónimos) *[[Arrexoá]] (redirección a [[Arrexoá, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[Arriba]] (homónimos) *[[A Arriba]] (redirección a [[Arriba]]) *[[Arriba do Agro]] (redirección a [[Arriba do Agro, Soesto, Laxe]]) *[[Arriba do Río]] (redirección a [[Arriba do Río, As Oiras, Alfoz]]) *[[A Arribada]] (redirección a [[Arribada]]) *[[Arribas]] (homónimos) *[[As Arribas]] (redirección a [[Arribas]]) *[[A Arrifana]] (redirección a [[A Arrifana, Vilameá de Ramirás, Ramirás]]) *[[Arrigada]] (redirección a [[Arrigada, Cambre, Cambre]]) *[[O Arroeiro]] (redirección a [[O Arroeiro, Fao, Touro]]) *[[O Arroio]] (redirección a [[Arroio]]) *[[A Arrotea]] (redirección a [[Arrotea]]) *[[A Arrotea de Abaixo]] (redirección a [[A Arrotea de Abaixo, A Encomenda, A Pobra de Trives]]) *[[A Arrotea de Arriba]] (redirección a [[A Arrotea de Arriba, A Encomenda, A Pobra de Trives]]) *[[A Arroteña]] (redirección a [[A Arroteña, Casteláns, Covelo]]) *[[Arroxiña]] (homónimos) *[[A Arroxiña]] (redirección a [[Arroxiña]]) *[[Arroxo]] (homónimos) *[[O Arroxo]] (redirección a [[Arroxo]]) *[[O Arroxó]] (redirección a [[O Arroxó, Anllo, Sober]]) *[[Arroxos]] (redirección a [[Arroxos, Queizán, O Corgo]]) *[[Arruás]] (redirección a [[Arruás, A Alberguería, Vilar de Barrio]]) *[[Arrubial]] (redirección a [[Arrubial, Páramo, Castroverde]]) *[[O Arrueiro]] (homónimos) *[[Arrufana]] (homónimos) *[[A Arrufana]] (redirección a [[Arrufana]]) *[[O Arrús]] (redirección a [[O Arrús, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[Arruxo]] (homónimos) *[[Arteixo]] (lugar, parroquia e concello) *[[Artes]] (homónimos) *[[Artón]] (redirección a [[Artón, Vilar, Zas]]) *[[Artoño]] (homónimos) *[[Arufe]] (homónimos) *[[Arulfe]] (homónimos) *[[Aruxiña]] (redirección a [[Aruxiña, Buscás, Ordes]]) *[[O Aruxo]] (homónimos) *[[Arxá]] (redirección a [[Arxá, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Arxe]] (redirección a [[Arxe, Portodemouros, Vila de Cruces]]) *[[Arxellas]] (redirección a [[Arxellas, Camboño, Lousame]]) *[[Arxemil]] (homónimos) *[[Arxerei]] (redirección a [[Arxerei, San Martiño de Condes, Friol]]) *[[Arxeriz]] (redirección a [[Arxeriz, Fión, O Saviñao]]) *[[Arxevide]] (redirección a [[Arxevide, Cesar, Sarria]]) *[[Arxileiro]] (redirección a [[Arxileiro, Santalla de Alfoz, Triacastela]]) *[[Arxiz]] (homónimos) *[[O Arxomil]] (redirección a [[O Arxomil, Treos, Vimianzo]]) *[[Arxona]] (redirección a [[Arxona, Lavandelo, Monterroso]]) *[[Arxóns]] (redirección a [[Arxóns, Santeles, A Estrada]]) *[[Arxuá de Abaixo]] (redirección a [[Arxuá de Abaixo, A Cova, O Saviñao]]) *[[Arxuá de Arriba]] (redirección a [[Arxuá de Arriba, A Cova, O Saviñao]]) *[[Arzádegos]] (homónimos) *[[Arzoá]] (homónimos) *[[Arzón]] (redirección a [[Arzón, Barcala, A Baña]]) *[[Arzúa (homónimos)|Arzúa]] (homónimos) *[[Asadelos]] (redirección a [[Asadelos, Asados, Rianxo]]) *[[O Asadiño]] (redirección a [[O Asadiño, Abegondo, Abegondo]]) *[[A Asadoira]] (redirección a [[A Asadoira, Seixas, As Somozas]]) *[[Asados]] (redirección a [[Asados, Rianxo]]) *[[Asadur]] (homónimos) *[[A Asaguán]] (redirección a [[A Asaguán, Cea, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Asalo]] (redirección a [[Asalo, Mens, Malpica de Bergantiños]]) *[[Asar]] (homónimos) *[[Ascarís]] (redirección a [[Ascarís, Presedo, Abegondo]]) *[[Ascariz]] (homónimos) *[[A Ascensión]] (redirección a [[Ascensión]]) *[[Ascontra]] (homónimos) *[[Asemonde]] (redirección a [[Asemonde, Vilachá de Mera, Lugo]]) *[[O Aseñado]] (redirección a [[O Aseñado, Berdillo, Carballo]]) *[[Asenso]] (redirección a [[Asenso, Chacín, Mazaricos]]) *[[Os Asentos]] (redirección a [[Os Asentos, Boimorto, Boimorto]]) *[[Os Asenxos]] (redirección a [[Os Asenxos, Marcelle, Monforte de Lemos]]) *[[Asneiros]] (homónimos) *[[Os Asneiros]] (redirección a [[Asneiros]]) *[[A Asnela]] (redirección a [[A Asnela, Santa Marta de Meilán, Riotorto]]) *[[Asnelle]] (homónimos) *[[Asnelle de Abaixo]] (redirección a [[Asnelle de Abaixo, Reboreda, Redondela]]) *[[Asnelle de Arriba]] (redirección a [[Asnelle de Arriba, Reboreda, Redondela]]) *[[Asorei]] (homónimos) *[[Aspai]] (homónimos) *[[Asper]] (redirección a [[Asper, Brigos, Chantada]]) *[[Áspera]] (homónimos) *[[A Áspera]] (redirección a [[Áspera]]) *[[Asperelo]] (homónimos) *[[A Asperiña]] (redirección a [[A Asperiña, Carballedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Asperón]] (homónimos) *[[A Aspra]] (homónimos) *[[Astande]] (redirección a [[Astande, Queixas, Cerceda]]) *[[Astante]] (redirección a [[Astante, O Viveiró, Muras]]) *[[Astariz]] (homónimos) *[[Asteire]] (redirección a [[Asteire, Toirán, Láncara]]) *[[Astoráns]] (redirección a [[Astoráns, Trobe, Vedra]]) *[[Astrai]] (redirección a [[Astrai, Mesía, Mesía]]) *[[Astrar]] (homónimos) *[[Astrés]] (homónimos) *[[Astureses]] (homónimos) *[[Atá]] (homónimos) *[[A Atá]] (redirección a [[Atá]]) *[[A Atadoira]] (redirección a [[A Atadoira, Belesar, Vilalba]]) *[[Ataínde]] (redirección a [[Ataínde, Leirado, Quintela de Leirado]]) *[[Atal]] (redirección a [[Atal, Xubial, Melide]]) *[[Atalaia]] (homónimos) *[[A Atalaia]] (redirección a [[Atalaia]]) *[[O Atallo]] (redirección a [[O Atallo, Magazos, Viveiro]]) *[[Atán]] (homónimos) *[[Atás]] (homónimos) *[[Ataúde]] (homónimos) *[[Ateán]] (redirección a [[Ateán, Botos, Lalín]]) *[[Atián]] (redirección a [[Atián, Miñotos, Ourol]]) *[[Atín]] (homónimos) *[[O Atín]] (redirección a [[Atín]]) *[[Atios]] (homónimos) *[[Atrio]] (homónimos) *[[O Atrio]] (redirección a [[Atrio]]) *[[A Aturela]] (redirección a [[A Aturela, Feás, Aranga]]) *[[Aucella]] (redirección a [[Aucella, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Auga Doce]] (redirección a [[Auga Doce, Faro, Viveiro]]) *[[Auga Quente]] (redirección a [[Auga Quente, Lagoa, Alfoz]]) *[[Augacai]] (redirección a [[Augacai, Dornelas, Silleda]]) *[[Augalada]] (redirección a [[Augalada, Bascoi, Mesía]]) *[[Augalevada]] (homónimos) *[[A Augalevada]] (redirección a [[Augalevada]]) *[[Augapesada]] (redirección a [[Augapesada, Ames, Ames]]) *[[Augarrei]] (redirección a [[Augarrei, Canduas, Cabana de Bergantiños]]) *[[Augarrío]] (homónimos) *[[As Augas]] (homónimos) *[[Augas de Frádegas]] (redirección a [[Augas de Frádegas, Santa Mariña do Castro de Amarante, Antas de Ulla]]) *[[As Augas Longas]] (redirección a [[As Augas Longas, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Augas Mestas]] (homónimos) *[[Augas Roibas]] (redirección a [[Augas Roibas, A Capela, A Capela]]) *[[Augas Santas]] (homónimos) *[[As Augas Santas]] (redirección a [[Augas Santas]]) *[[Augasantas]] (homónimos) *[[A Augaxosa]] (redirección a [[A Augaxosa, A Muxueira, Riotorto]]) *[[O Augueiro]] (redirección a [[O Augueiro, Barbos, Ortigueira]]) *[[A Auguela]] (redirección a [[A Auguela, Cexo, Verea]]) *[[Aurá]] (redirección a [[Aurá, San Pedro de Viveiro, Viveiro]]) *[[A Aureana]] (redirección a [[A Aureana, Piñeiro, Xermade]]) *[[Aval]] (homónimos) *[[O Aveal]] (homónimos) *[[As Aveas]] (redirección a [[As Aveas, Oza, Carballo]]) *[[Aveás]] (redirección a [[Aveás, Roupar, Xermade]]) *[[A Aveeira]] (redirección a [[A Aveeira, Coucieiro, Muxía]]) *[[A Avenida de Ordóñez]] (redirección a [[A Avenida de Ordóñez, Goián, Tomiño]]; explicado) *[[Avenida do 19 de Febreiro]] (redirección a [[Avenida do 19 de Febreiro, Serantes, Ferrol]]) *[[A Avenida do Brasil]] (redirección a [[A Avenida do Brasil, Goián, Tomiño]]; explicado) *[[Avenida do Marqués de Figueroa]] (redirección a [[Avenida do Marqués de Figueroa, San Sadurniño, San Sadurniño]]) *[[Avenida do Marqués de San Sadurniño]] (redirección a [[Avenida do Marqués de San Sadurniño, San Sadurniño, San Sadurniño]]) *[[Avenida do Mestre Manuel Gómez Lorenzo]] (redirección a [[Avenida do Mestre Manuel Gómez Lorenzo, Vedra, Vedra]]) *[[Avesada]] (homónimos; explicado) *[[A Avesada]] (redirección a [[Avesada]]) *[[As Avesadas]] (redirección a [[As Avesadas, Ribeira, Ribeira]]; explicado) *[[A Avespeira]] (redirección a [[A Avespeira, Vilaza, Gondomar]]) *[[A Avieira]] (homónimos) *[[Aviño]] (homónimos) *[[Aviñoá]] (redirección a [[Aviñoá, Proente, A Merca]]) *[[Avión (homónimos)|Avión]] (homónimos) *[[Aviseiro]] (redirección a [[Aviseiro, O Porriño, O Porriño]]) *[[A Avispeira]] (redirección a [[A Avispeira, A Barqueira, Cerdido]]) *[[Os Avosendos]] (redirección a [[Os Avosendos, As Somozas, As Somozas]]) *[[Axáns]] (redirección a [[Axáns, Ardemil, Ordes]]) *[[O Axeito]] (redirección a [[O Axeito, Ferreiros, Sarria]]) *[[Axeitos]] (redirección a [[Axeitos, Oleiros, Ribeira]]) *[[Axiaz]] (redirección a [[Axiaz, Ventosa, Agolada]]) *[[A Axilda]] (homónimos) *[[Axilde]] (redirección a [[Axilde, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Axulfe]] (redirección a [[Axulfe, San Pedro de Viana, Chantada]]) *[[Az]] (homónimos) *[[A Az]] (redirección a [[A Az, Ousende, O Saviñao]]) *[[O Az]] (redirección a [[O Az, San Cristovo do Az, Rodeiro]]) *[[O Azcoito]] (redirección a [[O Azcoito, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Azoi]] (redirección a [[Azoi, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[O Azor]] (redirección a [[O Azor, Mañón, Mañón]]) *[[Azoreira]] (homónimos) *[[A Azoreira]] (redirección a [[Azoreira]]) *[[As Azoreiras]] (redirección a [[As Azoreiras, Lañas, Arteixo]]) *[[Azoreiros]] (homónimos) *[[O Azougue]] (redirección a [[O Azougue, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Azúmara]] (homónimos) *[[A Azúmara]] (redirección a [[Azúmara]]) ==B== *[[Baamonde]] (homónimos) *[[Baamorto]] (redirección a [[Baamorto, Monforte de Lemos]]) *[[Babareira]] (redirección a [[Babareira, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[Babela]] (redirección a [[Babela, Distriz, Monforte de Lemos]]) *[[Babenzo]] (redirección a [[Babenzo, Bastavales, Brión]]) *[[A Babilonia]] (redirección a [[A Babilonia, Liáns, Oleiros]]) *[[Babío]] (homónimos) *[[Babión]] (redirección a [[Babión, Bugallido, Negreira]]) *[[Baceiro]] (homónimos) *[[A Bacela]] (redirección a [[A Bacela, Santa María de Neda, Neda]]) *[[O Bacelar]] (homónimos) *[[O Bacelar de Abaixo]] (redirección a [[O Bacelar de Abaixo, Recemel, As Somozas]]) *[[O Bacelar de Arriba]] (redirección a [[O Bacelar de Arriba, Recemel, As Somozas]]) *[[Bacelares]] (homónimos) *[[Bacelo]] (homónimos) *[[O Bacelo]] (redirección a [[Bacelo]]) *[[Bacelos]] (redirección a [[Bacelos, Forcadela, Tomiño]]) *[[Bacoi]] (redirección a [[Bacoi, Alfoz]]) *[[Bacorelle]] (homónimos) *[[Bacurín]] (homónimos) *[[Badarra]] (redirección a [[Badarra, Mens, Malpica de Bergantiños]]) *[[Bade]] (homónimos) *[[Badernado]] (redirección a [[Badernado, Serres, Muros]]) *[[Badoi]] (redirección a [[Badoi, Burgás, Xermade]]) *[[Badón]] (redirección a [[Badón, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Badoucos]] (redirección a [[Badoucos, Arcos da Condesa, Caldas de Reis]]) *[[Baer]] (homónimos) *[[Bafaduira]] (redirección a [[Bafaduira, A Riba, A Baña]]) *[[A Bagañeira]] (redirección a [[A Bagañeira, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Bagarelas]] (homónimos) *[[Bagoi]] (redirección a [[Bagoi, Dumpín, Castro de Rei]]) *[[Bagude]] (homónimos) *[[Bagueixos]] (redirección a [[Bagueixos, Tirimol, Lugo]]) *[[Bagüín]] (redirección a [[Bagüín, Mogor, Marín]]) *[[A Bagulla]] (redirección a [[A Bagulla, Xiá, Friol]]) *[[O Bagullo]] (redirección a [[O Bagullo, As Seixadas, Cartelle]]) *[[A Bagunda]] (redirección a [[A Bagunda, Lavadores, Vigo]]) *[[A Baia]] (redirección a [[A Baia, Argalo, Noia]]) *[[A Bailada]] (redirección a [[A Bailada, Bóveda, Begonte]]) *[[Bailás]] (redirección a [[Bailás, Goiás, Lalín]]) *[[Bailía]] (homónimos) *[[A Bailía]] (redirección a [[Bailía]]) *[[O Bailón]] (redirección a [[O Bailón, Meá, Mugardos]]) *[[A Baíña]] (redirección a [[A Baíña, Agolada]]) *[[Baio]] (homónimos) *[[Baio Pequeno]] (redirección a [[Baio Pequeno, Baio, Zas]]) *[[Baiobre]] (homónimos) *[[Baión]] (redirección a [[Baión, Vilanova de Arousa]]) *[[Baiona (homónimos)|Baiona]] (homónimos) *[[Baiordo]] (redirección a [[Baiordo, Coristanco, Coristanco]]) *[[Baiuca]] (homónimos) *[[A Baiuca]] (redirección a [[Baiuca]]) *[[A Baiuca de Pulleiro]] (homónimos) *[[A Baixa]] (redirección a [[A Baixa, Castrofeito, O Pino]]) *[[A Baixa de Trazo]] (redirección a [[A Baixa de Trazo, Trazo, Trazo]]) *[[A Baixa Limia]] *[[Baixo da Gándara]] (redirección a [[Baixo da Gándara, A Ponte do Porto, Camariñas]]) *[[O Baixo Miño]] *[[Baizana]] (redirección a [[Baizana, Loroño, Zas]]) *[[Baladás]] (redirección a [[Baladás, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[A Balagosa]] (redirección a [[A Balagosa, Vilatuxe, Lalín]]) *[[Balai]] (redirección a [[Balai, Loureda, Arteixo]]) *[[Balaídos]] (redirección a [[Estadio Municipal de Balaídos]]) *[[As Balancas]] (redirección a [[As Balancas, Ferreira de Negral, Palas de Rei]]) *[[Balarés]] (redirección a [[Balarés, Cospindo, Ponteceso]]) *[[Balaxaz]] (redirección a [[Balaxaz, Quintá de Cancelada, Becerreá]]) *[[Balbén]] (redirección a [[Balbén, Vigo, Carral]]) *[[Balcaide]] (redirección a [[Balcaide, Calo, Teo]]) *[[O Balcón]] (homónimos) *[[Baldaio]] (homónimos) *[[Baldarís]] (homónimos) *[[Baldariz]] (homónimos) *[[Balde]] (homónimos) *[[Baldemir]] (redirección a [[Baldemir, San Xes de Vilariño, Lobeira]]) *[[Baldoi]] (redirección a [[Baldoi, O Couto, A Cañiza]]) *[[Baldomar]] (homónimos) *[[Baldomir]] (homónimos) *[[Baldomiro]] (redirección a [[Baldomiro, Fonteita, O Corgo]]) *[[Baldráns]] (redirección a [[Baldráns, Tui]]) *[[Baldrei]] (redirección a [[Baldrei, Asadur, Maceda]]) *[[Baldrís]] (redirección a [[Baldrís, Mandaio, Oza-Cesuras]]) *[[Baldriz]] (homónimos) *[[Balea (homónimos)|Balea]] (homónimos) *[[A Balea]] (redirección a ([[A Balea, Cerponzóns, Pontevedra]]) *[[Balea Marítima]] (redirección a [[Balea Marítima, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[Baleira]] (concello) *[[O Baleo]] (redirección a [[O Baleo, Ladrido, Ortigueira]]) *[[Balindo]] (redirección a [[Balindo, Piñeiro, Ames]]) *[[Balinfra]] (redirección a [[Balinfra, Camos, Nigrán]]) *[[Balixe]] (redirección a [[Balixe, Perdecanai, Barro]]) *[[Balleas]] (redirección a [[Balleas, Cordeiro, Valga]]) *[[As Balloeiras]] (redirección a [[As Balloeiras, Sorrizo, Arteixo]]) *[[Ballota]] (redirección a [[Ballota, Sofán, Carballo]]) *[[Balmonte]] (homónimos) *[[O Balneario]] (redirección a [[O Balneario, Arteixo, Arteixo]]) *[[Balocás]] (redirección a [[Balocás, Visantoña, Santiso]]) *[[Balocos]] (redirección a [[Balocos, San Xoán de Moeche, Moeche]]) *[[Baloira]] (homónimos) *[[A Baloira]] (redirección a [[Baloira]]) *[[Balsa]] (homónimos) *[[A Balsa]] (redirección a [[Balsa]]) *[[A Balsa Pequena]] (redirección a [[A Balsa Pequena, Vilapedre, Vilalba]]) *[[A Balsada]] (redirección a [[A Balsada, Valeixe, A Cañiza]]) *[[As Balsadas]] (redirección a [[As Balsadas, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Balse]] (redirección a [[Balse, Láncara, Láncara]]) *[[Balseiros]] (homónimos) *[[Os Balseiros]] (redirección a [[Balseiros]]) *[[Balsiña]] (redirección a [[Balsiña, Oubiña, Cambados]]) *[[As Balsiñas]] (redirección a [[As Balsiñas, Seavia, Coristanco]]) *[[Baltamarón]] (redirección a [[Baltamarón, Crespos, Padrenda]]) *[[Baltar (homónimos)|Baltar]] (homónimos) *[[Os Baltares]] (redirección a [[Os Baltares, Barbeiros, Ordes]]) *[[Balteiro]] (homónimos) *[[Balter]] (redirección a [[Balter, Fisteus, Curtis]]) *[[Balvís]] (homónimos) *[[Bama]] (homónimos) *[[Bamio]] (homónimos) *[[Bamio de Cima]] (redirección a [[Bamio de Cima, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Bamio de Fondo]] (redirección a [[Bamio de Fondo, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Bamiro]] (homónimos) *[[Bamonde]] (redirección a [[Bamonde, Teo]]) *[[O Banco]] (redirección a [[O Banco, Abavides, Trasmiras]]) *[[A Banda]] (redirección a [[A Banda, Lesón, A Pobra do Caramiñal]]) *[[A Banda do Río]] (redirección a [[A Banda do Río, San Xoán de Poio, Poio]]) *[[Banda ó Río]] (homónimos) *[[Bandaseca]] (redirección a [[Bandaseca, O Xobre, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Bande (homónimos)|Bande]] (homónimos) *[[Bande Susaos]] (redirección a [[Bande Susaos, Bande, Láncara]]) *[[Bandebó]] (redirección a [[Bandebó, Brexo, Cambre]]) *[[A Bandeira]] (homónimos) *[[As Bandeiriñas]] (redirección a [[As Bandeiriñas, Couso, Gondomar]]) *[[Bandelo]] (homónimos) *[[Bandexa]] (homónimos) *[[A Bandexa]] (redirección a [[Bandexa]]) *[[Bandín]] (redirección a [[Bandín, Carcacía, Padrón]]) *[[Bando]] (homónimos) *[[O Bando]] (redirección a [[Bando]]) *[[Bando de Abaixo]] (redirección a [[Bando de Abaixo, Bando, Santiago de Compostela]]) *[[Bando de Arriba]] (redirección a [[Bando de Arriba, Bando, Santiago de Compostela]]) *[[Bandomil]] (redirección a [[Bandomil, Couto, Taboada]]) *[[Bandón]] (redirección a [[Bandón, Augasantas, Rois]]) *[[Bandoncel]] (redirección a [[Bandoncel, San Breixo de Parga, Guitiriz]]) *[[Bandoxa]] (homónimos) *[[Banga]] (redirección a [[Banga, O Carballiño]]) *[[Baña]] (homónimos) *[[A Baña]] (concello) *[[O Bañal]] (homónimos) *[[O Bañil]] (redirección a [[O Bañil, Liáns, Oleiros]]) *[[Baño]] (homónimos) *[[O Baño]] (redirección a [[Baño]]) *[[Bañobre]] (homónimos) *[[Bañoca]] (redirección a [[Bañoca, Bardaos, San Sadurniño]]) *[[Baños]] (homónimos) *[[Os Baños]] (redirección a [[Baños]]) *[[Baños de Molgas]] (concello) *[[Bara]] (redirección a [[Bara, San Cosme de Outeiro, Outes]]) *[[As Baradas]] (redirección a [[As Baradas, San Xoán de Pena, Lugo]]) *[[Baraio]] (redirección a [[Baraio, Probaos, Oza-Cesuras]]) *[[Baralla (homónimos)|Baralla]] (homónimos) *[[A Baralla]] (redirección a [[Baralla (homónimos)]]) *[[As Barallas]] (redirección a [[As Barallas, Beade, Vigo]]) *[[Barallobre]] (homónimos) *[[Barangón]] (redirección a [[Barangón, Santalla, Ribeira de Piquín]]) *[[Barantes]] (homónimos) *[[Barantes de Abaixo]] (redirección a [[Barantes de Abaixo, Barantes, Sober]]) *[[Barantes de Arriba]] (redirección a [[Barantes de Arriba, Barantes, Sober]]) *[[O Baraxeiro]] (redirección a [[O Baraxeiro, Anafreita, Friol]]) *[[O Barazal]] (redirección a [[O Barazal, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Barazás]] (redirección a [[Barazás, Santa Cristina de Vea, A Estrada]]) *[[Barazón]] (homónimos) *[[O Barazón]] (redirección a [[Barazón]]) *[[Barazón Grande]] (redirección a [[Barazón Grande, Barazón, Santiso]]) *[[Barazón Pequeno]] (redirección a [[Barazón Pequeno, Niñodaguia, Santiso]]) *[[Barbacán]] (redirección a [[Barbacán, Coiro, A Laracha]]) *[[Barbadás]] (concello, lugar e parroquia) *[[Barbadelo]] (redirección a [[Barbadelo, Sarria]]) *[[Barbaín]] (homónimos) *[[Barbalde]] (homónimos) *[[Barbáns]] (redirección a [[Barbáns, Fontenla, Ponteareas]]) *[[Barbantes]] (homónimos) *[[Barbanza]] (homónimos) *[[Barbas]] (redirección a [[Barbas, A Barqueira, Cerdido]]) *[[Barbazán]] (redirección a [[Barbazán, Lueiro, Negreira]]) *[[Río Barbaña]] *[[Barbeira]] (homónimos) *[[A Barbeira]] (redirección a [[Barbeira]]) *[[Barbeiros]] (redirección a [[Barbeiros, Ordes]]) *[[Barbeita]] (homónimos) *[[A Barbeita]] (redirección a [[Barbeita]]) *[[Barbeitas]] (homónimos) *[[As Barbeitas]] (redirección a [[Barbeitas]]) *[[Barbeito]] (homónimos) *[[O Barbeito]] (redirección a [[Barbeito]]) *[[Barbeitos]] (homónimos) *[[A Barbela]] (redirección a [[A Barbela, A Capela, A Capela]]) *[[Barbelas]] (homónimos) *[[As Barbelas]] (redirección a [[Barbelas]]) *[[Barboriña]] (redirección a [[Barboriña, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Barbos]] (redirección a [[Barbos, Ortigueira]]) *[[As Barbudas]] (redirección a [[As Barbudas, Aranga, Aranga]]) *[[Barbude]] (homónimos) *[[Barbudo]] (redirección a [[Barbudo, Castro Barbudo, Ponte Caldelas]]) *[[A Barca]] (homónimos) *[[A Barca de Arriba]] (redirección a [[A Barca de Arriba, A Cabana, Ferrol]]) *[[A Barca de Barbantes]] (homónimos) *[[A Barca de Loimil]] (redirección a [[A Barca de Loimil, Arbo, Arbo]]) *[[A Barca de Mancebico]] (redirección a [[A Barca de Mancebico, Nocedo, Quiroga]]) *[[A Barca de San Xoán]] (redirección a [[A Barca de San Xoán, Arbo, Arbo]]) *[[A Barca do Castelo]] (redirección a [[A Barca do Castelo, Quiroga, Quiroga]]) *[[Barcala]] (homónimos) *[[A Barcala]] (redirección a [[Barcala]]) *[[A Barcalla]] (redirección a [[A Barcalla, Donas, Gondomar]]) *[[A Barcalleira]] (redirección a [[A Barcalleira, Panxón, Nigrán]]) *[[Barcavella]] (redirección a [[Barcavella, Busto, Santiago de Compostela]]) *[[Barcia]] (homónimos) *[[A Barcia]] (redirección a [[Barcia]]) *[[A Barcia do Seixo]] (redirección a [[A Barcia do Seixo, A Lama]]) *[[Barcias]] (homónimos) *[[As Barcias]] (redirección a [[Barcias]]) *[[Barciela]] (homónimos) *[[A Barciela]] (parroquia eclesiástica) *[[As Barcielas]] (redirección a [[As Barcielas, Maceira, Covelo]]) *[[Barcioi]] (redirección a [[Barcioi, Maceira, Covelo]]) *[[Barco]] (artigo sobre o buque; tamén dous lugares con ese nome en [[O Barco]]) *[[O Barco]] (homónimos) *[[O Barco de Valdeorras]] (concello) *[[O Barcón]] (redirección a [[O Barcón, Devesos, Ortigueira]]) *[[Os Barcós]] (homónimos) *[[A Barcula]] (redirección a [[A Barcula, Ardemil, Ordes]]) *[[Bardaio]] (redirección a [[Bardaio, Cores, Ponteceso]]) *[[As Bardallas]] (redirección a [[As Bardallas, Sillobre, Fene]]) *[[A Bardanca]] (homónimos) *[[Bardancos]] (redirección a [[Bardancos, Triabá, Castro de Rei]]) *[[Bardaos]] (homónimos) *[[Bardás]] (redirección a [[Bardás, O Val, Naron]]) *[[A Bardela]] (redirección a [[A Bardela, Román, Vilalba]]) *[[Bardelas]] (redirección a [[Bardelas, Carboentes, Rodeiro]]) *[[Bardenlos]] (redirección a [[Bardenlos, Montemaior, A Laracha]]) *[[Bardián]] (redirección a [[Bardián, Bazar, Castro de Rei]]) *[[A Bardoeira]] (redirección a [[A Bardoeira, Nete, Vilalba]]) *[[Bardoleiras]] (redirección a [[Bardoleiras, Santa Cruz do Valadouro, O Valadouro]]) *[[Bardullas]] (homónimos) *[[Bareango]] (redirección a [[Bareango, Barizo, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Barga]] (redirección a [[A Barga, Donas, Gondomar]]) *[[As Bargañas]] (redirección a [[As Bargañas, A Balsa, Muras]]) *[[Bargo]] (homónimos) *[[O Bargo]] (redirección a [[Bargo]]) *[[As Bargueiras]] ([[As Bargueiras, Reigosa, A Pastoriza]]) *[[Bariz]] (redirección a [[Bariz, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Barizo]] (homónimos) *[[O Barón]] (parroquia dividida) *[[Baroncelle]] (homónimos) *[[Baroña]] (redirección a [[Baroña, Porto do Son]]) *[[Barosa]] (homónimos) *[[A Barosa]] (redirección a [[Barosa]]) *[[A Barosela]] (redirección a [[A Barosela, Saiáns, Moraña]]) *[[Baroso]] (redirección a [[Baroso, Ambosores, Ourol]]) *[[Barouta]] (homónimos) *[[A Barqueira]] (homónimos) *[[A Barqueira Vella]] (redirección a [[A Barqueira Vella, A Barqueira, Cerdido]]) *[[O Barqueiro]] (homónimos) *[[Barqueiros]] (redirección a [[Barqueiros, Chaián, Trazo]]) *[[A Barquela]] (redirección a [[A Barquela, Sobradelo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[A Barquiña]] (homónimos) *[[Barra]] (homónimos) *[[A Barra]] (redirección a [[Barra]]) *[[Barra de Cima]] (redirección a [[Barra de Cima, Graíces, A Peroxa]]) *[[Barra de Miño]] (redirección a [[Barra de Miño, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[A Barraca]] (homónimos) *[[Barraceira]] (redirección a [[Barraceira, Nullán, As Nogais]]) *[[Barracel]] (redirección a [[Barracel, Guillamil, Rairiz de Veiga]]) *[[Barracido]] (redirección a [[Barracido, Caamouco, Ares]]) *[[Barradaos]] (redirección a [[Barradaos, Saídres Silleda]]) *[[Barragáns]] (redirección a [[Barragáns, Campañó, Pontevedra]]) *[[Barral]] (homónimos) *[[O Barral]] (redirección a [[O Barral]] *[[Barral de Cima]] (redirección a [[Barral de Cima, Lindín, Mondoñedo]]) *[[O Barral de Abaixo]] (homónimos) *[[O Barral de Arriba]] (homónimos) *[[O Barral de Baixo]] (redirección a [[O Barral de Baixo, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[O Barral de Riba]] (redirección a [[O Barral de Riba, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[O Barral do Alto]] (redirección a [[O Barral do Alto, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[A Barranca]] (homónimos) *[[Barrantes]] (homónimos) *[[Barrantiños]] (redirección a [[Barrantiños, Barrantes, Ribadumia]]) *[[As Barras]] (redirección a [[As Barras, Carracedo, A Peroxa]]) *[[Barrasusá]] (redirección a [[Barrasusá ,Vilarrubín, A Peroxa]]) *[[Barravaite]] (redirección a [[Barravaite, Lamela, Silleda]]) *[[Barrazoso Vello]] (redirección a [[Barrazoso Vello, Gaibor, Begonte]]) *[[Barreal]] (homónimos) *[[O Barreal]] (redirección a [[Barreal]]) *[[O Barredal]] (redirección a [[O Barredal, Arante, Ribadeo]]) *[[As Barredas]] (homónimos) *[[Barredo]] (homónimos) *[[Barregallos]] (redirección a [[Barregallos, Carboentes, Rodeiro]]) *[[Barreira]] (homónimos) *[[A Barreira]] (redirección a [[Barreira]]) *[[As Barreiras]] (homónimos) *[[A Barreiriña]] (redirección a [[A Barreiriña, San Miguel de Vilar, Touro]]) *[[As Barreiriñas]] (redirección a [[As Barreiriñas, Casteláns, Covelo]]) *[[Barreiro]] (homónimos) *[[O Barreiro]] (redirección a [[Barreiro]]) *[[O Barreiro de Abaixo]] (redirección a [[O Barreiro de Abaixo, O Barreiro, Melide]]) *[[O Barreiro de Arriba]] (redirección a [[O Barreiro de Arriba, O Barreiro, Melide]]) *[[O Barreirón]] (redirección a [[O Barreirón, Palmou, Lalín]]) *[[Barreiros (homónimos)]] (homónimos) *[[Barreiros de Abaixo]] (redirección a [[Barreiros de Abaixo, Chavín, Viveiro]]) *[[Os Barreiros]] (redirección a [[Barreiros (homónimos)]]) *[[Barrela]] (homónimos) *[[A Barrela]] (redirección a [[Barrela]]) *[[O Barrento]] (redirección a [[O Barrento, Caamaño, Porto do Son]]) *[[O Barrete]] (redirección a [[O Barrete, Moreda, Pantón]]) *[[A Barriada]] (homónimos) *[[Barrido]] (homónimos) *[[Barrigas]] (redirección a [[Barrigas, Ordes, Toques]]) *[[Barrio (homónimos)]] (homónimos) *[[O Barrio]] (redirección a [[Barrio (homónimos)]] *[[A Barrio da Campana]] (redirección a [[A Barrio da Campana, A Devesa, Ribadeo]]) *[[Barrio da Eirexa]] (redirección a [[Barrio da Eirexa, Mormentelos, Vilariño de Conso]]) *[[Barrio da Liberdade]] (redirección a [[Barrio da Liberdade, Alongos, Toén]]) *[[Barrio de Abaixo]] (homónimos) *[[O Barrio de Abaixo]] (redirección a [[Barrio de Abaixo]]) *[[Barrio de Arriba]] (homónimos) *[[O Barrio de Arriba]] (redirección a [[Barrio de Arriba]]) *[[O Barrio de Cascallá]] (redirección a [[O Barrio de Cascallá, Rubiá]]) *[[Barrio de Cima]] (redirección a [[Barrio de Cima, Lamalonga, A Veiga]]) *[[O Barrio de Pías]] (redirección a [[O Barrio de Pías, A Ramallosa, Nigrán]]) *[[O Barrio de Puga]] (redirección a [[O Barrio de Puga, Pradeda, Carballedo]]) *[[O Barrio de Triana]] (redirección a [[O Barrio de Triana, Goián, Tomiño]]) *[[O Barrio de Vilas]] (redirección a [[O Barrio de Vilas, Loureza, Oia]]) *[[Barrio do Fondo]] (redirección a [[Barrio do Fondo, Lamalonga, A Veiga]]) *[[O Barrio do Galo]] (redirección a [[O Barrio do Galo, Mens, Malpica de Bergantiños]]) *[[Barrio do Pacio]] (redirección a [[Barrio do Pacio, Lamalonga, A Veiga]]) *[[O Barrio do Rei]] (redirección a [[O Barrio do Rei, Candia, Abadín]]) *[[Barrio Novo]] (homónimos) *[[O Barrio Novo]] (redirección a [[Barrio Novo]]) *[[Barro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Barro]] (redirección a [[Barro (homónimos)]]) *[[O Barro de Abaixo]] (redirección a [[O Barro de Abaixo, O Barro, A Baña]]) *[[O Barro de Arriba]] (redirección a [[O Barro de Arriba, O Barro, A Baña]]) *[[A Barroca]] (homónimos) *[[O Barrocal]] (redirección a [[O Barrocal, San Cosmede de Cusanca, O Irixo]]) *[[As Barrocas]] (redirección a [[As Barrocas, Valadares, Vigo]]) *[[A Barronca]] (redirección a [[A Barronca, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Barros]] (homónimos) *[[Os Barros]] (redirección a [[Barros]]) *[[A Barrosa]] (homónimos) *[[Barrosas]] (na provincia de León) *[[As Barrosas]] (homónimos) *[[Barrosela]] (redirección a [[Barrosela, Uriz, Begonte]]) *[[Barroselo]] (redirección a [[Barroselo, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Barroso]] (homónimos) *[[O Barroso]] (redirección a [[Barroso]]) *[[Baruxáns]] (redirección a [[Baruxáns, Bembrive, Vigo]]) *[[Barxa]] (homónimos) *[[A Barxa]] (redirección a [[Barxa]]) *[[Barxacova]] (homónimos) *[[Barxamaior]] (redirección a [[Barxamaior, O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Barxas]] (homónimos) *[[As Barxas]] (redirección a [[Barxas]]) *[[A Barxe]] (redirección a [[A Barxe, San Miguel de Tabagón, O Rosal]]) *[[Barxela]] (homónimos) *[[A Barxela]] (redirección a [[Barxela]]) *[[Barxelas]] (homónimos) *[[A Barxiña]] (redirección a [[A Barxiña, Barxa, Celanova]]) *[[Basadre]] (redirección a [[Basadre, Agolada]]) *[[Basadroa]] (redirección a [[Basadroa, Eidián, Agolada]]) *[[Basanta]] (homónimos) *[[A Basanta]] (redirección a [[Basanta]]) *[[O Basante]] (redirección a [[O Basante, Magalofes, Fene]]) *[[Bascoi]] (redirección a [[Bascoi, Mesía]]) *[[Bascois]] (redirección a [[Bascois, Carballeda, Carballeda de Valdeorras]]) *[[Bascós]] (redirección a [[Bascós, Monforte de Lemos]]) *[[Bascuas]] (homónimos) *[[Basebe]] (redirección a [[Basebe, Novefontes, Touro]]) *[[As Basilias]] (redirección a [[As Basilias, Labrada, Abadín]]) *[[Basillao]] (redirección a [[Basillao, Ferreira de Pantón, Pantón]]) *[[Basille]] (redirección a [[Basille, Pousada, Baralla]]) *[[Basillón]] (redirección a [[Basillón, Valdoviño Valdoviño]]) *[[Basoñas]] (redirección a [[Basoñas, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[A Basquida]] (redirección a [[A Basquida, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Bastavales]] (homónimos) *[[Bastavaliños]] (redirección a [[Bastavaliños, Bastavales, Brión]]) *[[A Basteira]] (redirección a [[A Basteira, Senra, Ortigueira]]) *[[O Basteiro]] (homónimos) *[[Bastiagueiro]] (homónimos) *[[A Bastida]] (homónimos) *[[O Bastón]] (redirección a [[O Bastón, Lendo, A Laracha]]) *[[Os Batais]] (redirección a [[Os Batais, Covelas, Ribadeo]]) *[[A Batalla]] (homónimos) *[[Batalláns]] (homónimos) *[[Batallás]] (homónimos) *[[O Batalo]] (redirección a [[O Batalo, Montemaior, A Laracha]]) *[[Batán]] (homónimos) *[[O Batán]] (redirección a [[Batán]]) *[[Batefa]] (redirección a [[Batefa, Seixas, As Somozas]]) *[[Batifoles]] (redirección a [[Batifoles, Narón, Portomarín]]) *[[A Batizosa]] (redirección a [[A Batizosa, Morgadáns, Gondomar]]) *[[A Batoca]] (homónimos) *[[A Batundeira]] (redirección a [[A Batundeira, Velle, Ourense]]) *[[O Baturro]] (redirección a [[O Baturro, San Román de Montoxo, Cedeira]]) *[[O Bautista]] (redirección a [[O Bautista, San Pedro de Portomarín, Portomarín]]) *[[Bazal]] (homónimos) *[[A Bazaqueira]] (redirección a [[A Bazaqueira, Filgueira de Traba, Cesuras]]) *[[Bazar]] (homónimos) *[[Bazarra]] (redirección a [[Bazarra, Toba, Cee]]) *[[A Bazoca]] (homónimos) *[[Bazón]] (redirección a [[Bazón, Pedroso, Narón]]) *[[Beacán]] (homónimos) *[[Beade (homónimos)]] (homónimos) *[[Bealo]] (homónimos) *[[Beariz (homónimos)]] (homónimos) *[[Beba]] (homónimos) *[[O Bebedeiro]] redirección a [[O Bebedeiro, Burres, Arzúa]]) *[[Beca]] (redirección a [[Beca, Bastavales, Brión]]) *[[Becerral]] (redirección a [[Becerral, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Becerreá]] *[[Becerreira]] (homónimos) *[[A Becerreira]] (redirección a [[Becerreira]]) *[[Becerroi]] (redirección a [[Becerroi, Cerdido, Cerdido]]) *[[A Becha]] (redirección a [[A Becha, Noal, Porto do Son]] *[[Beche]] (homónimos) *[[Becín]] (homónimos) *[[O Beco]] (redirección a [[O Beco, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Becollo]] (redirección a [[Becollo, Argalo, Noia]]) *[[Bedán]] (redirección a [[Bedán, A Pereiriña, Cee]]) *[[O Bede]] (redirección a [[O Bede, Rubín, A Estrada]]) *[[A Bedoxa]] (redirección a [[A Bedoa, O Sequeiro, Valdoviño]]) *[[Bedrobe]] (redirección a [[Bedrobe, Cabaleiros, Tordoia]]) *[[Os Bedugos]] (redirección a [[Os Bedugos, Presedo, Abegondo]]) *[[Bedús]] (redirección a [[Bedús, Vilalvite, Friol]]) *[[Begonte]] (concello) *[[Beigondo]] (redirección a [[Beigondo, Santiso]]) *[[Beira]] (homónimos) *[[A Beira da Fraga]] (redirección a [[A Beira da Fraga, Ambosores, Ourol]]) *[[Beira do Río]] (homónimos) *[[A Beira do Río]] (redirección a [[Beira do Río]]) *[[A Beirada]] (redirección a [[A Beirada, Cantoña, Paderne de Allariz]]) *[[Beiramar]] (homónimos) *[[Beirán]] (homónimos) *[[O Beirán]] (redirección a [[Beirán]]) *[[Beiro]] (homónimos) *[[Beiro de Abaixo]] (redirección a [[Beiro de Abaixo, Beiro, Carballeda de Avia]]) *[[Beiro de Arriba]] (redirección a [[Beiro de Arriba, Beiro, Carballeda de Avia]]) *[[Beis]] (homónimos) *[[Belai]] (redirección a [[Belai, Piñeiro, Cuntis]]) *[[Belante]] (redirección a [[Belante, Sarria]]; parroquia e lugar) *[[Beldoña]] (redirección a [[Beldoña, Mabegondo, Abegondo]]) *[[Belecón]] (redirección a [[Belecón, Nieva, Avión]]) *[[O Beledo]] (redirección a [[O Beledo, Xanceda, Masía]]) *[[Beleicón]] (redirección a [[Beleicón, Santa Cecilia de Trasancos, Ferrol]]) *[[Beleigán]] (homónimos) *[[Beleiriz]] (redirección a [[Beleiriz, San Xoán de Moeche, Moeche]]) *[[Os Beleiros]] (redirección a [[Os Beleiros, Arrabaldo, Ourense]]) *[[Belelle]] (homónimos) *[[Belén (homónimos)]] (homónimos) *[[Belesar]] (homónimos) *[[Belesende]] (redirección a [[Belesende, Valonga, Pol]]) *[[A Belga]] (redirección a [[A Belga, Nebra, Porto do Son]]) *[[Belide]] (redirección a [[Belide, Goá, Cospeito]]) *[[Belir]] (redirección a [[Belir, Rodís, Cerceda]]) *[[O Bellagal]] (redirección a [[O Bellagal, Lagoa, A Pastoriza]]) *[[Bellalta]] (redirección a [[Bellalta, Liñaio, Negreira]]) *[[Belles de Abaixo]] (redirección a [[Belles de Abaixo, Macenda, Boiro]]) *[[Belles de Arriba]] (redirección a [[Belles de Arriba, Macenda, Boiro]]) *[[Bello]] (redirección a [[Bello, Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[Bellós]] (redirección a [[Bellós, San Fiz de Amarante, Antas de Ulla]]) *[[Belmil]] (redirección a [[Belmil, Santiso]]; parroquia e lugar) *[[Belmonte]] (homónimos) *[[Belo]] (redirección a [[Belo, Boebre, Pontedeume]]) *[[Belocoi]] (redirección a [[Belocoi, Santa Cruz de Moeche, Moeche]]) *[[Beloi]] (homónimos) *[[O Beloso]] (redirección a [[O Beloso, Cela, Bueu]]) *[[Belote]] (redirección a [[Belote, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Belquirime]] (redirección a [[Belquirime, Reádegos, Vilamarín]]) *[[Belsar]] (homónimos) *[[Beluso]] (homónimos) *[[Beluz]] (redirección a [[Beluz, Mera de Abaixo, Ortigueira]]) *[[Belvís]] (homónimos) *[[Bemantes]] (redirección a [[Bemantes, Miño]]; parroquia e lugar) *[[Bembibre]] (homónimos) *[[Bembrive]] (redirección a [[Bembrive, Vigo]]) *[[Bemil]] (homónimos) *[[Bemposta]] (homónimos) *[[A Bemposta]] (redirección a [[Bemposta]]) *[[Benade]] (homónimos) *[[Benavente]] (homónimos) *[[Bendaña]] (redirección a [[Bendaña, Touro]]; parroquia e lugar) *[[Bendia]] (redirección a [[Bendia, Castro de Rei]]) *[[Bendilló]] (redirección a [[Bendilló, Quiroga]]; parroquia e lugar) *[[Bendimón]] (redirección a [[Bendimón, Roo, Outes]]) *[[Bendoiro]] (redirección a [[Bendoiro, Lalín]]) *[[Bendoiro de Abaixo]] (redirección a [[Bendoiro de Abaixo, Bendoiro, Lalín]]) *[[Bendollo]] (redirección a [[Bendollo, Quiroga]]) *[[Bendollo de Feais]] (redirección a [[Bendollo de Feais, Bendollo, Quiroga]]) *[[Bendrade]] (redirección a [[Bendrade, Cuíña, Oza-Cesuras]]) *[[Beneso]] (redirección a [[Beneso, Goiáns, Porto do Son]]) *[[Benibás]] (redirección a [[Benibás, Cespón, Boiro]]) *[[Bens]] (redirección a [[Bens, Visma, A Coruña]]) *[[Bente]] (redirección a [[Bente, Leiro, Ribadumia]]) *[[Bentraces]] (redirección a [[Bentraces, Barbadás]]; parroquia e lugar) *[[Benunes]] (redirección a [[Benunes, San Salvador de Budiño, O Porriño]]) *[[Benza]] (redirección a [[Benza, Trazo]]; parroquia e lugar) *[[Beo]] (redirección a [[Beo, Vilanova de Santiso, Malpica de Bergantiños]]) *[[Os Beos]] (redirección a [[Os Beos, Fanoi, Abadín]]) *[[Berán]] (redirección a [[Berán, Leiro]]; parroquia e lugar) *[[A Berbecha]] (redirección a [[A Berbecha, Santa María de Ois, Coirós]]) *[[O Berberote]] (redirección a [[O Berberote, Carballedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Berbés]] (barrio de [[Vigo]]) *[[Berbetouros]] (redirección a [[Berbetouros, Palas de Rei]]) *[[Berbia]] (redirección a [[Berbia, Santo Adrián de Castro, Zas]]) *[[Berbigueira]] (redirección a [[Berbigueira, Rubín, A Estrada]]) *[[Berdelle]] (redirección a [[Berdelle, Mirallos, A Peroxa]]) *[[Berdeogas]] (redirección a [[Berdeogas, Dumbría]]) *[[Berdillo]] (homónimos) *[[Berdoias]] (redirección a [[Berdoias, Vimianzo]]; parroquia e lugar) *[[Berdomás]] (redirección a [[Berdomás, A Gándara, Oroso]]) *[[Bereixo]] (redirección a [[Bereixo, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Beres]] (redirección a [[Beres, O Esto, Cabana de Bergantiños]]) *[[Beresmo]] (redirección a [[Beresmo, Avión, Avión]]) *[[A Bergaña]] (redirección a [[A Bergaña, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Bergantiños]] (homónimos) *[[Bergaza]] (homónimos) *[[A Bergaza]] (redirección a [[Bergaza]]) *[[Bergazo]] (redirección a [[Bergazo, O Corgo]]; parroquia e lugar) *[[Bergazos]] (homónimos) *[[A Bergoa]] (redirección a [[A Bergoa, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Bergondiño]] (redirección a [[Bergondiño, Bergondo, Bergondo]]) *[[Bergondo (homónimos)]] (homónimos) *[[A Bergueira]] (redirección a [[A Bergueira, Trasalba, Amoeiro]]) *[[Bergunde]] (redirección a [[Bergunde, Figueirido, Vilaboa]]) *[[A Beria]] (redirección a [[A Beria, Golmar, A Laracha]]) *[[Berlai]] (redirección a [[Berlai, Piñeiras, Guntín]]) *[[Berlán]] (redirección a [[Berlán, Montecubeiro, Castroverde]]) *[[Bermaño]] (redirección a [[Bermaño, Perbes, Miño]]) *[[Bermás de Abaixo]] (redirección a [[Bermás de Abaixo, O Pino, O Pino]]) *[[Bermás de Arriba]] (redirección a [[Bermás de Arriba, O Pino, O Pino]]) *[[Bermés]] (redirección a [[Bermés, Lalín]]; parroquia e lugar) *[[Bermés do Fondo]] (redirección a [[Bermés do Fondo, Bermés, Lalín]]) *[[Bermil]] (redirección a [[Bermil, Santa Cristina de Paradela, Paradela]]) *[[Bermo]] (redirección a [[Bermo, Boiro, Boiro]]) *[[Bermui]] (homónimos) *[[Bermuín]] (redirección a [[Bermuín, Vide, As Neves]]) *[[Bermún]] (homónimos) *[[Bermún de Abaixo]] (redirección a [[Bermún de Abaixo, Bermún, Chantada]]) *[[Bermún de Arriba]] (redirección a [[Bermún de Arriba, Bermún, Chantada]]) *[[Bernadal]] (redirección a [[Bernadal, Carballo, Friol]]) *[[O Bernaldo]] (redirección a [[O Bernaldo, Labrada, Guitiriz]]) *[[Bernardos]] (redirección a [[Bernardos, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Bernés]] (redirección a [[Bernés, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Berrande]] (redirección a [[Berrande, Vilardevós]]; parroquia e lugar) *[[Berredo]] (homónimos) *[[Berreo]] (redirección a [[Berreo, Trazo]]) *[[Berres]] (homónimos) *[[Berrimes]] (redirección a [[Berrimes, Lousame, Lousame]]) *[[Berroxe]] (redirección a [[Berroxe, Brens, Cee]]) *[[Berrozo]] (redirección a [[Berrozo, Millarada, Forcarei]]) *[[Berrugueiras]] (redirección a [[Berrugueiras, Perbes, Miño]]) *[[Berselos]] (redirección a [[Berselos, Baralla]]; parroquia e lugar) *[[Bertamil]] (homónimos) *[[Bertamiráns]] (redirección a [[Bertamiráns, Ortoño, Ames]]) *[[Bertelo]] (redirección a [[Bertelo, Viñoás, Nogueira de Ramuín]]) *[[O Bertigallo]] (redirección a [[O Bertigallo, Meder, Salvaterra de Miño]]) *[[Bertoles]] (redirección a [[Bertoles, Valadares, Vigo]]) *[[Bertomil]] (redirección a [[Bertomil, Brates, Boimorto]]) *[[Bertoña]] (redirección a [[Bertoña, A Capela, A Capela]]) *[[A Bertonia]] (redirección a [[A Bertonia, San Martiño de Anllo, Sober]]) *[[Bertosende]] (redirección a [[Bertosende, A Cervela, Antas de Ulla]]) *[[Berulfe]] (redirección a [[Berulfe, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Berxaos]] (redirección a [[Berxaos, Carcacía, Padrón]]) *[[Besaña]] (redirección a [[Besaña, Foxás, Touro]]) *[[O Beseiro]] (redirección a [[O Beseiro, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Beseño]] (redirección a [[Beseño, Touro]]) *[[Beseño de Abaixo]] (redirección a [[Beseño de Abaixo, Beseño, Touro]]) *[[Beseño de Arriba]] (redirección a [[Beseño de Arriba, Beseño, Touro]]) *[[Besexos]] (redirección a [[Besexos, Vila de Cruces]]) *[[Besgonde]] (redirección a [[Besgonde, Begonte, Begonte]]) *[[Besomaño]] (redirección a [[Besomaño, Ribadumia]]) *[[Besoxo]] (redirección a [[Besoxo, Ares, Ares]]) *[[A Besta]] (homónimos) *[[A Besta de Abaixo]] (redirección a [[A Besta de Abaixo, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[A Besta de Arriba]] (redirección a [[A Besta de Arriba, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Bestar]] (redirección a [[Bestar, Cospeito]]) *[[Besteburiz]] (redirección a [[Besteburiz, Miñotos, Ourol]]) *[[Besteiriños]] (redirección a [[Besteiriños, San Salvador de Búbal, Carballedo]]) *[[Besteiros]] (homónimos) *[[Os Besteiros]] (redirección a [[Besteiros]]) *[[Bestemuz]] (redirección a [[Bestemuz, Muras, Muras]]) *[[Besterrexulfe]] (redirección a [[Besterrexulfe, Xerdiz, Ourol]]) *[[Os Bestilleiros]] (redirección a [[Os Bestilleiros, Arante, Ribadeo]]) *[[A Besura]] (redirección a [[A Besura, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Betán]] (redirección a [[Betán, Baños de Molgas]]; parroquia e lugar) *[[Betanzos]] *[[Betanzos o Vello]] (redirección a [[Betanzos o Vello, Tiobre, Betanzos]]) *[[Betote]] (homónimos) *[[Betote de Abaixo]] (redirección a [[Betote de Abaixo, Betote, Sarria]]) *[[Betote de Arriba]] (redirección a [[Betote de Arriba, Betote, Sarria]]) *[[Betar]] (redirección a [[Betar, Oseira, San Cristovo de Cea]]) *[[Betrigo]] (redirección a [[Betrigo, Landrove, Viveiro]]) *[[Betrís]] (redirección a [[Betrís, Rus, Carballo]]) *[[Beuvas]] (redirección a [[Beuvas, Añobre, Vila de Cruces]]) *[[Bexán]] (homónimos) *[[Bexe]] (homónimos) *[[Bexo]] (redirección a [[Bexo, San Xoán de Laíño, Dodro]]) *[[A Bica]] (redirección a [[A Bica, Vilarromarís, Oroso]]) *[[Bicaño]] (redirección a [[Bicaño, A Armenteira, Meis]]) *[[Bicás]] (redirección a [[Bicás, Friolfe, O Páramo]]) *[[Os Bicás]] (redirección a [[Os Bicás, San Xiao de Narón, Narón]]) *[[Bicerrán]] (redirección a [[Bicerrán, Cambre, Malpica de Bergantiños]]) *[[Bichicán]] (redirección a [[Bichicán, San Martiño de Lanzós, Vilalba]]) *[[Bichicáns]] (redirección a [[Bichicáns, Vincios, Gondomar]]) *[[Bico de Mar]] (redirección a [[Bico de Mar, Bealo, Boiro]]) *[[O Bico]] (redirección a [[O Bico, Segán, O Saviñao]]) *[[O Bico do Cuco]] (redirección a [[O Bico do Cuco, Castrelo, Vimianzo]]) *[[Bicos]] (redirección a [[Bicos, Galgao, Abadín]]) *[[Bidouredo]] (redirección a [[Bidouredo, Monterroso]]; parroquia e lugar) *[[O Bidral]] (redirección a [[O Bidral, Arcos, Outeiro de Rei]]) *[[Bidual]] (homónimos) *[[O Bidual]] (redirección a [[Bidual]]) *[[Bidueda]] (homónimos) *[[A Bidueda]] (redirección a [[Bidueda]]) *[[Biduedo]] (homónimos) *[[O Biduedo]] (redirección a [[Biduedo]]) *[[Bidueira]] (homónimos) *[[A Bidueira]] (redirección a [[Bidueira]]) *[[O Bidueiral]] (homónimos) *[[Bidueiras]] (homónimos) *[[As Bidueiras]] (redirección a [[Bidueiras]]) *[[Bidueiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Bidueiro]] (redirección a [[Bidueiro (homónimos)]]) *[[Bidueiros]] (homónimos) *[[Os Bidueiros]] (redirección a [[Bidueiros]]) *[[Biduído]] (homónimos) *[[O Biduído]] (redirección a [[Biduído]]) *[[Biduído de Abaixo]] (homónimos) *[[Biduído de Arriba]] (homónimos) *[[Bidul]] (redirección a [[Bidul, Aldosende, Paradela]]) *[[Bieite]] (homónimos) *[[Bieite de Abaixo]] (redirección a [[Bieite de Abaixo, Ferreira, Coristanco]]) *[[Bieite de Arriba]] (redirección a [[Bieite de Arriba, Ferreira, Coristanco]]) *[[Bieiteiras]] (homónimos) *[[As Bieiteiras]] (redirección a [[Bieiteiras]]) *[[Bieiteiro]] (homónimos) *[[O Bieiteiro]] (redirección a [[Bieiteiro]]) *[[Bieites]] (homónimos) *[[Os Bieites]] (redirección a [[Bieites]]) *[[Bifós]] (redirección a [[Bifós, O Barón, O Carballiño]]) *[[Bilicosa]] (redirección a [[Bilicosa, Queiruga, Porto do Son]]) *[[Billetes]] (redirección a [[Billetes, Castromaior, Abadín]]) *[[Biobra]] (redirección a [[Biobra, Rubiá]]; parroquia e lugar) *[[Bioces]] (redirección a [[Bioces, Castromaior, Abadín]]) *[[A Biqueira]] (redirección a [[A Biqueira, Nande, Laxe]]) *[[Birbigueira]] (redirección a [[Birbigueira, San Xoán do Campo, Lugo]]) *[[Birizo]] (redirección a [[Birizo, Piñeiro, Cedeira]]) *[[O Birloque]] (redirección a [[O Birloque, San Cristovo das Viñas, A Coruña]]) *[[Birrete]] (homónimos) *[[O Bispado]] (redirección a [[O Bispado, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[A Bispeira]] (redirección a [[A Bispeira, Ladra, Vilalba]]) *[[Bispo (homónimos)]] (homónimos) *[[O Bispo]] (redirección a [[Bispo (homónimos)]]) *[[Bispo Araúxo]] (redirección a [[Bispo Araúxo, Rianxo, Rianxo]]) *[[Os Bispos]] (redirección a [[Os Bispos, Couxela, Ribadeo]]) *[[Bistipoi]] (redirección a [[Bistipoi, Xuño, Porto do Son]]) *[[Bistixoán]] (redirección a [[Bistixoán, As Negradas, Guitiriz]]) *[[Bistulfe]] (redirección a [[Bistulfe, Augas Santas, Palas de Rei]]) *[[Biville]] (redirección a [[Biville, Sarria]]; parroquia e lugar) *[[Bizcaia]] (redirección a [[Bizcaia, Arroxo, Sober]]) *[[Blanca]] (homónimos) *[[Os Blancos (homónimos)|Os Blancos]] (homónimos) *[[Boa]] (redirección a [[Boa, Noia]]; parroquia e lugar) *[[Boa Vista]] (homónimos) *[[Boade]] (redirección a [[Boade, Cambás, Aranga]]) *[[Boado]] (homónimos) *[[Boallo]] (redirección a [[Boallo, Berdoias, Vimianzo]]) *[[Boán]] (homónimos) *[[Boáns]] (redirección a [[Boáns, Lagartóns, A Estrada]]) *[[Boancho]] (redirección a [[Boancho, Anos, Cabana de Bergantiños]]) *[[Boaña de Abaixo]] (redirección a [[Boaña de Abaixo, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[Boaña de Arriba]] (redirección a [[Boaña de Arriba, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[Boaño]] (redirección a [[Boaño, Traba, Laxe]]) *[[Boaventura]] (homónimos) *[[Boavista]] (homónimos) *[[A Boavista]] (redirección a [[Boavista]]) *[[Boazo]] (redirección a [[Boazo, A Teixeira]]; parroquia e lugar) *[[Bobadela]] (homónimos) *[[Bobadela a Pinta]] (redirección a [[Bobadela a Pinta, Xunqueira de Ambía]]) *[[Boborás]] (concello e lugar) *[[A Boca]] (redirección a [[Boca (homónimos)]]) *[[A Boca da Fraga]] (redirección a [[A Boca da Fraga, Vieiro, Viveiro]]) *[[Boca da Grande]] (redirección a [[Boca da Grande, Muras, Muras]]) *[[A Boca da Leira]] (redirección a [[A Boca da Leira, A Pedra, Cariño]]) *[[A Boca de Canle]] (redirección a [[A Boca de Canle, A Ría de Abres, Trabada]]) *[[Bocarreira]] (redirección a [[Bocarreira, Bóveda, Begonte]]) *[[Bocamaos]] (homónimos) *[[Bocas]] (homónimos) *[[As Bocas]] (redirección a [[Bocas]]) *[[Bocelo]] (homónimos) *[[Bocixa]] (homónimos) *[[O Boco]] (redirección a [[O Boco, San Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Bodán]] (redirección a [[Bodán, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Bodaño]] (redirección a [[Bodaño, Vila de Cruces]]) *[[Bodecedo]] (redirección a [[Bodecedo, Cela, Outeiro de Rei]]) *[[Bodegas]] (homónimos) *[[As Bodegas]] (redirección a [[Bodegas]]) *[[A Bodeguiña]] (redirección a [[A Bodeguiña, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Bodenlle]] (redirección a [[Bodenlle, Cospeito, Cospeito]]) *[[Bodeus]] (redirección a [[Bodeus, Santa María de Lurdes, Curtis]]) *[[Boebre]] (redirección a [[Boebre, Pontedeume]]) *[[Boedes]] (redirección a [[Boedes, Lobás, O Carballiño]]) *[[Boedo]] (homónimos) *[[O Boedo]] (redirección a [[Boedo]]) *[[A Boeira]] (redirección a [[A Boeira, O Sequeiro, Valdoviño]]) *[[As Boeiras]] (redirección a [[As Boeiras, Sedes, Narón]]) *[[O Boeiro]] (redirección a [[O Boeiro, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Boeiros]] (redirección a [[Boeiros, Santa María de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Boeixos]] (redirección a [[Boeixos, Abelenda, Avión]]) *[[Boel]] (homónimos) *[[Boelle]] (redirección a [[Boelle, Arxemil, O Corgo]]) *[[Boente]] (homónimos) *[[Boente de Abaixo]] (redirección a [[Boente de Abaixo, Boente, Arzúa]]) *[[Boente de Arriba]] (redirección a [[Boente de Arriba, Boente, Arzúa]]) *[[A Boga]] (redirección a [[A Boga, Abeleda, A Teixeira]]) *[[Bogalloso]] (redirección a [[Bogalloso, Bexán, Cospeito]]) *[[Bogo]] (redirección a [[Bogo, A Pontenova]]; parroquia e lugar) *[[Boi Pardo]] (redirección a [[Boi Pardo, Quindimil, Palas de Rei]]) *[[Boibas]] (redirección a [[Boibas, O Grove, O Grove]]) *[[Boicornello]] (redirección a [[Boicornello, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[O Boído]] (redirección a [[O Boído, Boimorto, Boimorto]]) *[[O Boieiro]] (redirección a [[O Boieiro, Distriz, Monforte de Lemos]]) *[[Boilouro]] (redirección a [[Boilouro, Bandoxa, Oza-Cesuras]]) *[[Boimazán]] (redirección a [[Boimazán, Bealo, Boiro]]) *[[Boimente]] (homónimos) *[[Boimil]] (homónimos) *[[Boimir]] (redirección a [[Boimir, Soandres, A Laracha]]) *[[Boimorto (homónimos)]] (homónimos) *[[Boipardo]] (redirección a [[Boipardo, Fisteus, Curtis]]) *[[Boiro (homónimos)]] (homónimos) *[[Boiro de Arriba]] (redirección a [[Boiro de Arriba, Boiro, Boiro]]) *[[Bois]] (homónimos) *[[Boisaca]] (redirección a [[Boisaca, San Caetano, Santiago de Compostela]]) *[[Boizán]] (redirección a [[Boizán, Vilalba]]) *[[Os Boizás]] (redirección a [[Os Boizás, Oleiros, Vilalba]]) *[[A Bola (homónimos)]] (homónimos) *[[Bolaño]] (homónimos) *[[Os Bolecos]] (redirección a [[Os Bolecos, Corneda, Boimorto]]) *[[A Boleta]] (redirección a [[A Boleta, Guldriz, Friol]]) *[[A Boliña]] (redirección a [[A Boliña, Boiro, Boiro]]) *[[As Boliñas]] (redirección a [[As Boliñas, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Bollo]] (redirección a [[Bollo, Perbes, Miño]]) *[[Bolmente]] (redirección a [[Bolmente, Sober]]; parroquia e lugar) *[[O Bolo (homónimos)]] (homónimos) *[[Bolois]] (redirección a [[Bolois, O Mosteiro, Cervantes]]) *[[Bolón]] (redirección a [[Bolón, Sofán, Carballo]]) *[[Os Bolos]] (redirección a [[Os Bolos, Lagartóns, A Estrada]]) *[[Bolsido]] (redirección a [[Bolsido, Insua, Ortigueira]]) *[[Bonxe]] (redirección a [[Bonxe, Outeiro de Rei]]) *[[Bon Aire]] (redirección a [[Bon Aire, Xoibán, Vilalba]]) *[[Bon de Abaixo]] (redirección a [[Bon de Abaixo, Beluso, Bueu]]) *[[Bon de Arriba]] (redirección a [[Bon de Arriba, Beluso, Bueu]]) *[[Bon Xesús]] (homónimos) *[[Bonaval]] (homónimos) *[[Boncomezo]] (redirección a [[Boncomezo, Gustei, Coles]]) *[[Bons]] (redirección a [[Bons, Larín, Arteixo]]) *[[Boña]] (redirección a [[Boña, Roo, Noia]]) *[[Boqueixón (homónimos)]] (homónimos) *[[Bora]] (redirección a [[Bora, Pontevedra]]) *[[Borás]] (redirección a [[Borás, Barallobre, Fene]]) *[[A Borbella]] (redirección a [[A Borbella, A Lamosa, Covelo]]) *[[Borbén]] (redirección a [[Borbén, Pazos de Borbén]]) *[[Borbote]] (redirección a [[Borbote, Quintela, Crecente]]) *[[Borcos]] (redirección a [[Borcos, Gullade, Monforte de Lemos]]) *[[As Bordeiras]] (redirección a [[As Bordeiras, Pastoriza, Arteixo]]) *[[Bordel]] (homónimos) *[[Bordelle]] (homónimos) *[[O Bordo]] (redirección a [[O Bordo, Os Casás, Cerdido]]) *[[Bordóns]] (redirección a [[Bordóns, Sanxenxo]]) *[[Os Bordos]] (homónimos) *[[Borela]] (redirección a [[Borela, Cerdedo-Cotobade]]; parroquia e lugar) *[[Bormoio]] (redirección a [[Bormoio, A Agualada, Coristanco]]) *[[Bormoxoio]] (redirección a [[Bormoxoio, Couso, Coristanco]]) *[[Bornais]] (redirección a [[Bornais, O Eixo, Santiago de Compostela]]) *[[Bornas]] (redirección a [[Bornas, Noal, Porto do Son]]) *[[Borneiro]] (redirección a [[Borneiro, Cabana de Bergantiños]]; parroquia e lugar) *[[As Bornetas]] (homónimos) *[[Bornidos]] (redirección a [[Bornidos, San Miguel de Tabagón, O Rosal]]) *[[As Bornogueiras]] (redirección a [[As Bornogueiras, Pantón, Pantón]]) *[[A Borquería]] (redirección a [[A Borquería, Ouselle, Becerreá]]) *[[A Borralla]] (redirección a [[A Borralla, Prado, Lalín]]) *[[A Borrallada]] (homónimos) *[[As Borrallas]] (redirección a [[As Borrallas, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Borralleiro]] (redirección a [[O Borralleiro, A Barcia do Seixo, A Lama]]) *[[Borralleiros]] (redirección a [[Borralleiros, Viveiro, Viveiro]]) *[[Borralliños]] (redirección a [[Borralliños, Cabral, Vigo]]) *[[Borrateiros]] (redirección a [[Borrateiros, Figueirido, Vilaboa]]) *[[Borraxas]] (redirección a [[Borraxas, Feás, Boborás]]) *[[A Borraxeira]] (redirección a [[A Borraxeira, Tras do Hospital, Ourense]]) *[[O Borraxeiro]] (redirección a [[O Borraxeiro, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Borraxeiros]] (homónimos) *[[Borraxos]] (redirección a [[Borraxos, Viñoás, Nogueira de Ramuín]]) *[[Borrazás]] (homónimos) *[[Borreiques]] (redirección a [[Borreiques, Santa Cruz da Retorta, Guntín]]) *[[Borreiros]] (homónimos) *[[Os Borreiros]] (redirección a [[Borreiros]]) *[[Borreiros de Abaixo]] (redirección a [[Borreiros de Abaixo, Abegondo, Abegondo]]) *[[A Borrén]] (redirección a [[A Borrén, Navea, A Pobra de Trives]]) *[[Borrifáns]] (redirección a [[Borrifáns, Oza-Cesuras]]) *[[Borrigón]] (redirección a [[Borrigón, Goá, Cospeito]]) *[[Borrigueiro]] (redirección a [[Borrigueiro, A Portela, Rodeiro]]) *[[Os Borrizos]] (redirección a [[Os Borrizos, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Borroa]] (redirección a [[Borroa, Pastoriza, Arteixo]]) *[[Borruga]] (redirección a [[Borruga, Cesuris, Manzaneda]]) *[[Borulfe]] (redirección a [[Borulfe, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Borza]] (redirección a [[Borza, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Borzoado]] (redirección a [[Borzoado, Dorna, Cervantes]]) *[[Bos]] (redirección a [[Bos, Guísamo, Bergondo]]) *[[Bosque]] (ecosistema) *[[O Bosque]] (homónimos) *[[Bos Aires]] (homónimos) *[[Bosende]] (homónimos) *[[O Botarigo]] (redirección a [[O Botarigo, Magalofes, Fene]]) *[[A Botica]] (redirección a [[A Botica, Vilaño, A Laracha]]) *[[Botos]] (redirección a [[Botos, Lalín]]; lugar e parroquia) *[[A Boubeta]] (redirección a [[A Boubeta, Coiro, Cangas]]) *[[Boucello]] (homónimos) *[[O Boucello]] (redirección a [[Boucello]]) *[[Os Boucelos]] (redirección a [[Os Boucelos, Borreiros, Gondomar]]) *[[Os Bouces]] (redirección a [[Os Bouces, Santa Cruz do Salto, Cabanas]]) *[[A Boucía]] (redirección a [[A Boucía, Couso, Gondomar]]) *[[Boucido]] (homónimos) *[[O Boucido]] (redirección a [[Boucido]]) *[[Os Boucigos]] (redirección a [[Os Boucigos, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Boucillao]] (redirección a [[Boucillao, Rioaveso, Cospeito]]) *[[A Bouciña]] (homónimos) *[[As Bouciñas]] (homónimos) *[[A Boucisca]] (redirección a [[A Boucisca, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[A Boudañeira]] (homónimos) *[[Boudón]] (redirección a [[Boudón, O Pereiro, Alfoz]]) *[[Boulla]] (redirección a [[Boulla, Oseira, San Cristovo de Cea]]) *[[Boullón]] (redirección a [[Boullón, Brión]]) *[[A Boullosa]] (redirección a [[Boullosa]]) *[[O Boulloso]] (redirección a [[O Boulloso, Conforto, A Pontenova]]) *[[Bouñou]] (redirección a [[Bouñou, Rarís, Teo]]) *[[Bousés]] (redirección a [[Bousés, Oímbra]]; parroquia e lugar) *[[Bouteiro]] (redirección a [[Bouteiro, Sagra, O Carballiño]]) *[[Boutrín]] (redirección a [[Boutrín, Caleiro, Vilanova de Arousa]]) *[[Bouza]] (homónimos) *[[A Bouza]] (redirección a [[Bouza]]) *[[A Bouza da Cabra]] (redirección a [[A Bouza da Cabra, Lago, Valdoviño]]) *[[Bouza da Fonte]] (redirección a [[Bouza da Fonte, Camposancos, A Guarda]]) *[[A Bouza da Igrexa]] (redirección a [[A Bouza da Igrexa, Oliveira, Ponteareas]]) *[[A Bouza da Pena]] (homónimos) *[[A Bouza da Viña]] (redirección a [[A Bouza da Viña, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Bouza de Mouros]] (redirección a [[Bouza de Mouros, Foxado, Curtis]]) *[[Bouza de Padrón]] (redirección a [[Bouza de Padrón, Oubiña, Cambados]]) *[[A Bouza do Home]] (redirección a [[A Bouza do Home, Caroi, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Bouza do Rei]] (redirección a [[Bouza do Rei, Oubiña, Cambados]]) *[[Bouza do Viso]] (redirección a [[Bouza do Viso, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[Bouza Longa]] (homónimos) *[[Bouza Maior]] (homónimos) *[[A Bouza Maior]] (redirección a [[Bouza Maior]]) *[[A Bouza Martín]] (redirección a [[A Bouza Martín, Ribadumia, Ribadumia]]) *[[Bouza Nova]] (redirección a [[Bouza Nova, Bribes, Cambre]]) *[[A Bouza Valada]] (redirección a [[A Bouza Valada, Areas, Tui]]) *[[A Bouza Vella]] (homónimos) *[[Bouzaboa]] (homónimos) *[[A Bouzaboa]] (redirección a [[Bouzaboa]]) *[[A Bouzaboa de Abaixo]] (redirección a [[A Bouzaboa de Abaixo, Trasmonte, Friol]]) *[[Bouzachás]] (homónimos) *[[Bouzacova]] (redirección a [[Bouzacova, Tallo, Ponteceso]]) *[[A Bouzada]] (redirección a [[A Bouzada, Piñeiro, Tomiño]]) *[[Bouzadrago]] (redirección a [[Bouzadrago, A Pereira, Entrimo]]) *[[A Bouzafría]] (redirección a [[A Bouzafría, San Salvador de Tebra, Tomiño]]) *[[O Bouzal]] (redirección a [[O Bouzal, Ansar, Taboada]]) *[[Bouzalonga]] (homónimos) *[[Bouzamar]] (homónimos) *[[Bouzamelle]] (redirección a [[Bouzamelle, Román, Vilalba]]) *[[Bouzamerelle]] (redirección a [[Bouzamerelle, Castenda da Torre, Tordoia]]) *[[Bouzamonte]] (redirección a [[Bouzamonte, Añá, Frades]]) *[[Bouzanogueira]] (redirección a [[Bouzanogueira, Rus, Carballo]]) *[[Bouzapanda]] (redirección a [[Bouzapanda, Santo Estevo de Budiño, Salceda de Caselas]]) *[[Bouzarán]] (redirección a [[Bouzarán, Andoio, Tordoia]]) *[[Bouzarrara]] (redirección a [[Bouzarrara, Lamas, San Sadurniño]]) *[[Bouzarredonda]] (redirección a [[Bouzarredonda, Anca, Neda]]) *[[Bouzarroma]] (redirección a [[Bouzarroma, Loroño, Zas]]) *[[Bouzas]] (homónimos) *[[As Bouzas]] (redirección a [[Bouzas]]) *[[Bouzas Chás]] (redirección a [[Bouzas Chás, Rúa, Cervo]]) *[[As Bouzas de Abaixo]] (redirección a [[As Bouzas de Abaixo, Oroso, A Cañiza]]) *[[As Bouzas de Arriba]] (redirección a [[As Bouzas de Arriba, Oroso, A Cañiza]]) *[[Bouzas de Fondo]] (redirección a [[Bouzas de Fondo, Melias, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Bouzas Vedras]] (redirección a [[Bouzas Vedras, O Souto, A Peroxa]]) *[[Bouzavedra]] (redirección a [[Bouzavedra, San Xurxo de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[O Bouzo]] (homónimos) *[[Bouzoa]] (homónimos) *[[Bouzoá]] (redirección a [[Bouzoá, Silva, Pol]]) *[[Bouzos]] (homónimos) *[[Os Bouzos]] (redirección a [[Bouzos]]) *[[Bouzón]] (homónimos) *[[O Bouzón]] (redirección a [[Bouzón]]) *[[Bouzós]] (homónimos) *[[Os Bouzós]] (redirección a [[Bouzós]]) *[[Bóveda (homónimos)|Bóveda]] (homónimos) *[[A Bóveda]] (redirección a [[Bóveda (homónimos)]] *[[Bóveda de Amoeiro]] (redirección a [[Bóveda de Amoeiro, Amoeiro]]) *[[Bóveda de Mera]] (redirección a [[Bóveda de Mera, Santalla de Bóveda de Mera, Lugo]]) *[[Bozarrei]] (redirección a [[Bozarrei, Lagoa, A Pastoriza]]) *[[Bozqueimado]] (redirección a [[Bozqueimado, Casteligo, Chandrexa de Queixa]]) *[[Bra]] (homónimos) *[[Brabío]] (redirección a [[Brabío, Betanzos]]) *[[Braelle]] (redirección a [[Braelle, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Bragade]] (redirección a [[Bragade, Oza-Cesuras]]) *[[Bragadela]] (redirección a [[Bragadela, Mougás, Oia]]) *[[Bragaña]] (homónimos) *[[A Bragaña]] (redirección a [[Bragaña]]) *[[Bragunde]] (redirección a [[Bragunde, Lendo, A Laracha]]) *[[Brai]] (redirección a [[Brai, San Vicenzo de Curtis, Vilasantar]]) *[[Braílle]] (redirección a [[Braílle, Sofán, Carballo]]) *[[Braínlle]] (redirección a [[Braínlle, Lanzós, Vilalba]]) *[[Bralo]] (redirección a [[Bralo, Augasantas, Rois]]) *[[Brame]] (redirección a [[Brame, Lamas, San Sadurniño]]) *[[Bran]] (homónimos) *[[Branca]] (homónimos) *[[Brancio]] (redirección a [[Brancio, San Martín de Arroxo, A Fonsagrada]]) *[[Brandarís]] (redirección a [[Brandarís, Bardaos, Tordoia]]) *[[Brandariz]] (homónimos) *[[A Brandela]] (redirección a [[A Brandela, A Graña, Xunqueira de Ambía]]) *[[Brandeso]] (redirección a [[Brandeso, Arzúa]]) *[[Brandia]] (redirección a [[Brandia, Lousame, Lousame]]) *[[Brandián]] (homónimos) *[[Brandín]] (redirección a [[Brandín, Betán, Baños de Molgas]]) *[[Brandomés]] (redirección a [[Brandomés, Brandariz, Vila de Cruces]]) *[[Brandomil]] (redirección a [[Brandomil, Zas]]; lugar e parroquia) *[[Brandoñas]] (homónimos) *[[Brandoñas de Abaixo]] (redirección a [[Brandoñas de Abaixo, Anxeriz, Tordoia]]) *[[Brandoñas de Arriba]] (redirección a [[Brandoñas de Arriba, Anxeriz, Tordoia]]) *[[Brandufe]] (redirección a [[Brandufe, Vincios, Gondomar]]) *[[Branquenza]] (redirección a [[Branquenza, Barrañán, Arteixo]]) *[[Brans de Abaixo]] (redirección a [[Brans de Abaixo, Brión, Brión]]) *[[Brans de Arriba]] (redirección a [[Brans de Arriba, Brión, Brión]]) *[[Brantuas]] (homónimos) *[[Brantuas de Abaixo]] (redirección a [[Brantuas de Abaixo, Brantuas, Ponteceso]]) *[[Brantuas de Arriba]] (redirección a [[Brantuas de Arriba, Brantuas, Ponteceso]]) *[[Branzá]] (redirección a [[Branzá, Arzúa]]; lugar e parroquia) *[[Branzaílla]] (redirección a [[Branzaílla, Branzá, Arzúa]]) *[[Braña]] (homónimos) *[[A Braña]] (redirección a [[Braña]]) *[[A Braña Aberta]] (redirección a [[A Braña Aberta, Artes, Ribeira]]) *[[A Braña de Abaixo]] (redirección a [[A Braña de Abaixo, Rus, Carballo]]) *[[A Braña de Arriba]] (redirección a [[A Braña de Arriba, Rus, Carballo]]) *[[A Braña Grande]] (redirección a [[A Braña Grande, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[O Brañal]] (redirección a [[O Brañal, Palmeira, Ribeira]]) *[[Brañamoura]] (redirección a [[Brañamoura, Codesido, Vilalba]]) *[[Brañas]] (homónimos) *[[As Brañas]] (redirección a [[Brañas]]) *[[As Brañas da Viña]] (redirección a [[As Brañas da Viña, Vilaño, A Laracha]]) *[[As Brañas do Cabo]] (redirección a [[As Brañas do Cabo, Ribeira, Ribeira]]) *[[Brañas Verdes]] (redirección a [[Brañas Verdes, Xaviña, Camariñas]]) *[[A Brañeira]] (homónimos) *[[Brañela]] (redirección a [[Brañela, A Bastida, A Fonsagrada]]) *[[Braño]] (homónimos) *[[O Brañón]] (redirección a [[O Brañón, Lanzós, Vilalba]]) *[[Brates]] (homónimos) *[[Bravil]] (redirección a [[Bravil, Manduas, Silleda]]) *[[O Bravo]] (homónimos) *[[Bravos]] (homónimos) *[[Braxe]] (homónimos) *[[A Braxe]] (redirección a [[Braxe]]) *[[O Brazal]] (homónimos) *[[O Brazal de Abaixo]] (redirección a [[O Brazal de Abaixo, Rodís, Cerceda]]) *[[O Brazal de Arriba]] (redirección a [[O Brazal de Arriba, Rodís, Cerceda]]) *[[Brazos]] (redirección a [[Brazos, Boiro, Boiro]]) *[[Brea]] (homónimos) *[[A Brea]] (redirección a [[Brea]]) *[[A Brea de Barallobre]] (redirección a [[A Brea de Barallobre, Barallobre, Fene]]) *[[A Brea de Maniños]] (redirección a [[A Brea de Maniños, Maniños, Fene]]) *[[A Brea de Sillobre]] (redirección a [[A Brea de Sillobre, Sillobre, Fene]]) *[[Breadouro]] (redirección a [[Breadouro, Coruxo, Vigo]]) *[[Breamo]] (homónimos) *[[Breanca]] (redirección a [[Breanca, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Breanca de Carantoña]] (redirección a [[Breanca de Carantoña, Carantoña, Miño]]) *[[Bregua]] (redirección a [[Bregua, Veiga, Culleredo]]) *[[Brei]] (redirección a [[Brei, San Tomé de Ancorados, A Estrada]]) *[[Brei de Riba]] (redirección a [[Brei Riba, San Pedro de Ancorados, A Estrada]]) *[[Breiro]] (redirección a [[Breiro, Boiro, Boiro]]) *[[Breixa]] (redirección a [[Breixa, Silleda]]; lugar e parroquia) *[[A do Breixa]] (redirección a [[A do Breixa, Merza, Vila de Cruces]]) *[[Breixiña]] (redirección a [[Breixiña, Breixa, Silleda]]) *[[Breixo]] (homónimos) *[[Breixoeira]] (redirección a [[Breixoeira, Sabucedo, Porqueira]]) *[[Brenlla]] (redirección a [[Brenlla, Couso, Coristanco]]) *[[Brens]] (redirección a [[Brens, Cee]]) *[[O Brenzo]] (redirección a [[O Brenzo, Santo Ourente de Entíns, Outes]]) *[[Brenzos de Abaixo]] (redirección a [[Brenzos de Abaixo, Losón, Lalín]]) *[[Brenzos de Arriba]] (redirección a [[Brenzos de Arriba, Losón, Lalín]]) *[[Bresmaus]] (redirección a [[Bresmaus, Sarreaus]]; lugar e parroquia) *[[Bretal]] (redirección a [[Bretal, Olveira, Ribeira]]) *[[Bretelo]] (redirección a [[Bretelo, Chandrexa, Chandrexa de Queixa]]) *[[Bretios]] (redirección a [[Bretios, Sirvián, Guntín]]) *[[Bretoña]] (homónimos) *[[A Brexa]] (redirección a [[A Brexa, Tabeaio, Carral]]) *[[Brexiña]] (redirección a [[Brexiña, A Lama, A Lama]]) *[[Brexo]] (redirección a [[Brexo, Cambre]]; lugar e parroquia) *[[Briabí]] (homónimos) *[[Briadoiro]] (redirección a [[Briadoiro, Portela, Barro]]) *[[O Briallo]] (homónimos) *[[Briallos]] (homónimos) *[[Bribes]] (homónimos) *[[Bribes Pequeno]] (redirección a [[Bribes Pequeno, Bribes, Cambre]]) *[[Bricheiro]] (redirección a [[Bricheiro, Santa Cristina de Paradela, Paradela]]) *[[O Brieiro]] (redirección a [[O Brieiro, Faro, Viveiro]]) *[[Brigos]] (redirección a [[Brigos, Chantada]]) *[[Brigos de Abaixo]] (redirección a [[Brigos de Abaixo, Brigos, Chantada]]) *[[Brigos de Arriba]] (redirección a [[Brigos de Arriba, Brigos, Chantada]]) *[[Brille]] (redirección a [[Brille, Andeiro, Cambre]]) *[[Brimbeira]] (redirección a [[Brimbeira, Liñares, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Briñidelo]] (redirección a [[Briñidelo, San Paio de Araúxo, Lobios]]) *[[O Briño]] (redirección a [[O Briño, Borneiro, Cabana de Bergantiños]]) *[[Brión (homónimos)|Brión]] (homónimos) *[[Brión de Abaixo]] (redirección a [[Brión de Abaixo, Roo, Outes]]) *[[Brión de Arriba]] (homónimos) *[[A Brixaría]] (homónimos) *[[O Brixel]] (redirección a [[O Brixel, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[A Brixela]] (redirección a [[A Brixela, Céltigos, Ortigueira]]) *[[O Brixeo]] (homónimos) *[[A Brixería]] (redirección a [[A Brixería, Cospindo, Ponteceso]]) *[[Brixeu]] (redirección a [[Brixeu, Cambás, Aranga]]) *[[A Broca]] (redirección a [[A Broca, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Brocermo]] (redirección a [[Brocermo, Támoga, Cospeito]]) *[[Brocos]] (redirección a [[Brocos, Agolada]]; lugar e parroquia) *[[O Brollón]] (redirección a [[O Brollón, A Pobra do Brollón, A Pobra do Brollón]]) *[[Bronllo]] (homónimos) *[[O Bronllo]] (redirección a [[Bronllo]]) *[[Broño]] (homónimos) *[[Brosmos]] (redirección a [[Brosmos, Sober]]) *[[Broullón]] (homónimos) *[[Broz]] (homónimos) *[[A Broza]] (homónimos) *[[O Brozo]] (redirección a [[O Brozo, Meirama, Cerceda]]) *[[O Brueiro]] (redirección a [[O Brueiro, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Brués]] (redirección a [[Brués, Boborás]]; lugar e parroquia) *[[Brufe]] (redirección a [[Brufe, Borrifáns, Oza-Cesuras]]) *[[Bruicedo]] (redirección a [[Bruicedo, A Fonsagrada]]; lugar e parroquia) *[[Brumiáns]] (redirección a [[Brumiáns, Montemaior, A Laracha]]) *[[Bruñeira]] (homónimos) *[[A Bruñeira]] (redirección a [[Bruñeira]]) *[[Bruñeiras]] (redirección a [[Bruñeiras, As Neves, As Neves]]) *[[Os Bruñeiros]] (redirección a [[Os Bruñeiros, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[O Bruñido]] (redirección a [[O Bruñido, Arnois, A Estrada]]) *[[O Bruzón]] (redirección a [[O Bruzón, Vilacova, Salvaterra de Miño]]) *[[Bruzos]] (redirección a [[Bruzos, Carteire, Palas de Rei]]) *[[Buazo]] (redirección a [[Buazo, Boimorto]]) *[[A Buba]] (redirección a [[A Buba, Gorgulllos, Tordoia]]) *[[Bubaces]] (redirección a [[Bubaces, Río Caldo, Lobios]]) *[[Bubeiras]] (redirección a [[Bubeiras, Cornoces, Amoeiro]]) *[[A Bubela]] (redirección a [[A Bubella, Mudelos, O Carballiño]]) *[[As Buceleiras]] (redirección a [[As Buceleiras, Bugallido, Ames]]) *[[Buchabade]] (redirección a [[Buchabade, Tourón, Ponte Caldelas]]) *[[Buchaín]] (redirección a [[Buchaín, Sanamede do Monte, A Baña]]) *[[Buciños]] (homónimos) *[[Budeiros de Abaixo]] (redirección a [[Budeiros de Abaixo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Budeiros de Arriba]] (redirección a [[Budeiros de Arriba, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Budián]] (homónimos) *[[Budián de Redeiro]] (redirección a [[Budián de Redeiro, Budián, O Valadouro]]) *[[Os Budiases]] (redirección a [[Os Budiases, Saiáns, Vigo]]) *[[Budiño]] (homónimos) *[[A Budueira]] (redirección a [[A Budueira, Os Vaos, Ribeira de Piquín]]) *[[Bueiro]] (redirección a [[Bueiro, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[Os Bueixos]] (redirección a [[Os Bueixos, As Achas, A Caññiza]]) *[[Buela]] (redirección a [[Buela, Rarís, Teo]]) *[[O Buelo]] (redirección a [[O Buelo, Saiáns, Moraña]]) *[[Bueu]] (concello) *[[Buezas]] (redirección a [[Buezas, Nantes, Sanxenxo]]) *[[Bufarda]] (construción) *[[A Bugalla]] (redirección a [[A Bugalla, Rebordaos, O Saviñao]]) *[[Bugallal]] (homónimos) *[[A Bugallal]] (redirección a [[Bugallal]]) *[[O Bugallal]] (redirección a [[Bugallal]]) *[[Bugalleira]] (homónimos) *[[A Bugalleira]] (redirección a [[Bugalleira]]) *[[Bugalleira de Abaixo]] (redirección a [[Bugalleira de Abaixo, Dadín, O Irixo]]) *[[Bugalleira de Arriba]] (redirección a [[Bugalleira de Arriba, Dadín, O Irixo]]) *[[Bugalleiras]] (redirección a [[Bugalleiras, Taboexa, As Neves]]) *[[Bugallido]] (homónimos) *[[O Bugallo]] (redirección a [[O Bugallo, Andeade, Touro]]) *[[O Bugallón]] (redirección a [[O Bugallón, Cervás, Ares]]) *[[Bugarín]] (homónimos) *[[A Bugariña]] (redirección a [[A Bugariña, Godóns, Covelo]]) *[[Buía]] (redirección a [[Buía, O Araño, Rianxo]]) *[[A Buída]] (redirección a [[A Buída, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Buíde]] (redirección a [[Buíde, Carral, Begonte]]) *[[Buín]] (redirección a [[Buín, Campo, Taboada]]) *[[Buínte]] (redirección a [[Buínte, Dexo, Oleiros]]) *[[Buíña]] (homónimos) *[[A Buíña]] (redirección a [[Buíña]]) *[[Buíñas]] (redirección a [[Buíñas, O Pao, Gomesende]]) *[[Buio]] (homónimos) *[[Os Buios]] (redirección a [[Os Buios, Magalofes, Fene]]) *[[Buiro]] (redirección a [[Buiro, Rial, Val do Dubra]]) *[[Buisán]] (homónimos) *[[Buíste]] (redirección a [[Buíste, Santo Ourente de Entíns, Outes]]) *[[Bullán]] (redirección a [[Bullán, Quintá de Cancelada, Becerreá]]) *[[Bullas]] (redirección a [[Bullas, Arcos, Outeiro de Rei]]) *[[Bulleiro]] (homónimos) *[[O Bulleiro]] (redirección a [[Bulleiro]]) *[[O Bullo]] (homónimos) *[[O Bullón]] (redirección a [[O Bullón, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Bulso]] (redirección a [[Bulso, Sober]]) *[[Bumio]] (redirección a [[Bumio, San Miguel de Barcala, A Estrada]]) *[[Buño]] (homónimos) *[[A Burata]] (homónimos) *[[Buratai]] (redirección a [[Buratai, Bóveda, Lugo]]) *[[As Buratas]] (redirección a [[As Buratas, Burres, Arzúa]]) *[[A Buratiña]] (redirección a [[A Buratiña, Castromao, Celanova]]) *[[O Burato]] (redirección a [[O Burato, Taragoña, Rianxo]]) *[[A Burdalla]] (redirección a [[A Burdalla, Anllo, Sober]]) *[[Burdallos]] (redirección a [[Burdallos, Marzá, Palas de Rei]]) *[[Burdés]] (redirección a [[Burdés, Coruxo, Vigo]]) *[[Burela]] (concello) *[[A Burela]] (redirección a [[A Burela, Carballido, A Fonsagrada]]) *[[Burés]] (redirección a [[Burés, Asados, Rianxo]]) *[[Burgán]] (redirección a [[Burgán, Gorgullos, Tordoia]]) *[[Burgao]] (redirección a [[Burgao, Trasmonte, Oroso]]) *[[As Burgas]] (mananciais) *[[Burgás]] (homónimos) *[[Burgo]] (homónimos) *[[O Burgo]] (redirección a [[Burgo]]) *[[O Burgo de Negral]] (redirección a [[O Burgo de Negral, O Pacio, Friol]]) *[[O Burgovedro]] (redirección a [[O Burgovedro, Borreiros, Gondomar]]) *[[Burgueira]] (redirección a [[Burgueira, Oia]]) *[[Burgueiros]] (homónimos) *[[Os Burgueiros]] (redirección a [[Burgueiros]]) *[[Burguete]] (homónimos) *[[O Burguete]] (redirección a [[Burguete]]) *[[Buría]] (redirección a [[Buría, Camariñas, Camariñas]]) *[[Buriz]] (homónimos) *[[O Buriz]] (redirección a [[Buriz]]) *[[Burleo]] (redirección a [[Burleo, Serres, Muros]]) *[[Burneiros]] (redirección a [[Burneiros, Santa Comba, Lugo]]) *[[Burreiros]] (homónimos) *[[Burreiros de Abaixo]] (redirección a [[Burreiros de Abaixo, Senra, Ortigueira]]) *[[Burreiros de Arriba]] (redirección a [[Burreiros de Arriba, Senra, Ortigueira]]) *[[Burres]] (redirección a [[Burres, Arzúa]]) *[[Burricios]] (redirección a [[Burricios, A Regueira, Oza-Cesuras]]) *[[Bursó]] (redirección a [[Bursó, Fruíme, Lousame]]) *[[Buscalque]] (redirección a [[Buscalque, A Illa, Lobios]]) *[[Buscalte]] (redirección a [[Buscalte, Roupar, Xermade]]) *[[Buscás]] (redirección a [[Buscás, Ordes]]) *[[Busel de Abaixo]] (redirección a [[Busel de Abaixo, Ribadulla, Santiso]]) *[[Busel de Arriba]] (redirección a [[Busel de Arriba, Ribadulla, Santiso]]) *[[Busgardín]] (redirección a [[Busgardín, A Órrea, Riotorto]]) *[[Busgulmar]] (redirección a [[Busgulmar, Santo André, As Nogais]]) *[[Busmullán]] (redirección a [[Busmullán, Padornelo, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Bustabade]] (redirección a [[Bustabade, Seixas, As Somozas]]) *[[As Bustaregas]] (redirección a [[As Bustaregas, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Bustarvelle]] (redirección a [[Bustarvelle, Ouviaño, Negueira de Muñiz]]) *[[Bustate]] (redirección a [[Bustate, A Balsa, Muras]]) *[[Bustavalle]] (redirección a [[Bustavalle, Zorelle, Maceda]]) *[[Busteliño]] (homónimos) *[[Bustelo]] (homónimos) *[[O Bustelo]] (redirección a [[Bustelo]]) *[[Bustelo de Abaixo]] (redirección a [[Bustelo de Abaixo, Carballedo, Carballedo]]) *[[Bustelo de Arriba]] (redirección a [[Bustelo de Arriba, Carballedo, Carballedo]]) *[[Bustelo de Fisteus]] (redirección a [[Bustelo de Fisteus, Quiroga]]; lugar e parroquia) *[[Bustelo de Lor]] (redirección a [[Bustelo de Lor, Vilar de Lor, Quiroga]]) *[[Bustelo de Murias]] (redirección a [[Bustelo de Murias, Negueira, Negueira de Muñiz]]) *[[Bustelo Grande]] (redirección a [[Bustelo Grande, Monte de Meda, Guntín]]) *[[Bustelo Pequeno]] (redirección a [[Bustelo Pequeno, Costante, Guntín]]) *[[Bustelos]] (homónimos) *[[Bustiguillade]] (redirección a [[Bustiguillade, Ribasieira, Porto do Son]]) *[[Busto (homónimos)|Busto]] (homónimos) *[[O Busto]] (redirección a [[Busto (homónimos)]]) *[[Busto de Frades]] (redirección a [[Busto de Frades, Cornanda, Brión]]) *[[Busto Redondo]] (redirección a [[Busto Redondo, Lousada, Xermade]]) *[[Bustofreán]] (redirección a [[Bustofreán, Vilapedre, Vilalba]]) *[[Bustofrío]] (redirección a [[Bustofrío, San Xoán de Lóuzara, Samos]]) *[[Bustomaior]] (redirección a [[Bustomaior, A Porta, Sobrado]]) *[[Bustomeao]] (redirección a [[Bustomeao, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Bustos]] (redirección a [[Bustos, O Souto, A Peroxa]]) *[[Bustoseco]] (redirección a [[Bustoseco, Ribasieira, Porto do Son]]) *[[Butarreira]] (redirección a [[Butarreira, As Goás, Abadín]]) *[[Buxán]] (homónimos) *[[Buxantes]] (redirección a [[Buxantes, Dumbría]]) *[[Buxeiros de Abaixo]] (redirección a [[Buxeiros de Abaixo, San Pedro de Sarandón, Vedra]]) *[[Buxeiros de Arriba]] (redirección a [[Buxeiros de Arriba, San Pedro de Sarandón, Vedra]]) *[[Buxel]] (redirección a [[Buxel, Artoño, Agolada]]) *[[Buxelle]] (redirección a [[Buxelle, Marzás, Carballedo]]) *[[Buxibán]] (redirección a [[Buxibán, Codesido, Vilalba]]) *[[O Buxío]] (redirección a [[O Buxío, Parga, Guitiriz]]) *[[Os Buxos]] (redirección a [[Os Buxos, Carreira, Ribeira]]) *[[O Buzaco]] (homónimos) *[[Buzacos]] (redirección a [[Buzacos, Freixo, Celanova]]) *[[Buzarelos]] (redirección a [[Buzarelos, Rodís, Cerceda]]) *[[A Buzaxe]] (redirección a [[A Buzaxe, A Carballeira, Nogueira de Ramuín]]) ==C== *[[Caamaño]] (homónimos) *[[Caamouco]] (redirección a [[Caamouco, Ares]]) *[[Caaveiro]] (homónimos) *[[Cabaceira]] (homónimos) *[[Cabaces]] (redirección a [[Cabaces, Castrelo, San Xoán de Río]]) *[[Cabalar]] (homónimos) *[[As Cabalares]] (redirección a [[As Cabalares, Seixas, As Somozas]]) *[[A Cabalariza]] (redirección a [[A Cabalariza, Fruíme, Lousame]]) *[[As Cabaleiras]] (redirección a [[As Cabaleiras, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Cabaleiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Cabaleiro]] (redirección a [[Cabaleiro (homónimos)]]) *[[Cabaleiros]] (homónimos) *[[Os Cabaleiros]] (redirección a [[Cabaleiros]]) *[[A Cabalgada]] (redirección a [[A Cabalgada, Vilar de Ordelles, Esgos]]) *[[Cabalo (homónimos)|Cabalo]] (homónimos) *[[O Cabalo]] (redirección a [[Cabalo (homónimos)]]) *[[O Cabalón]] (redirección a [[O Cabalón, Angoares, Ponteareas]]) *[[Cabalos]] (homónimos) *[[Os Cabalos]] (redirección a [[Cabalos]]) *[[Cabana]] (homónimos) *[[A Cabana]] (redirección a [[Cabana]]) *[[Cabana de Bergantiños]] (concello) *[[Cabana Moura]] (redirección a [[Cabana Moura, Santo Ourente de Entíns, Outes]]) *[[A Cabana Pallaza]] (redirección a [[A Cabana Pallaza, Montouto, Abadín]]) *[[A Cabana Vella]] (homónimos) *[[A Cabana da Vella]] (redirección a [[A Cabana da Vella, Vilamartín Pequeno, Barreiros]]) *[[Cabana Xaraz]] (redirección a [[Cabana Xaraz, Donís, Cervantes]]) *[[Cabanacomba]] (redirección a [[Cabanacomba, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Cabanamille]] (redirección a [[Cabanamille, Belesar, Vilalba]]) *[[Cabanán de Abaixo]] (redirección a [[Cabanán de Abaixo, Landoi, Cariño]]) *[[Cabanán de Arriba]] (redirección a [[Cabanán de Arriba, Landoi, Cariño]]) *[[Cabanarril]] (redirección a [[Cabanarril, Pedrafita, Guitiriz]]) *[[Cabanas (homónimos)|Cabanas]] (homónimos) *[[As Cabanas]] (redirección a [[Cabanas (homónimos)]]) *[[Cabanas Antigas]] (redirección a [[Cabanas Antigas, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Cabanas de Abaixo]] (redirección a [[Cabanas de Abaixo, Faramontaos, A Merca]]) *[[Cabanas de Ferro]] (redirección a [[Cabanas de Ferro, Faramontaos, A Merca]]) *[[Cabanas de Loureiro]] (redirección a [[Cabanas de Loureiro, Faramontaos, A Merca]]) *[[Cabanas do Monte]] (redirección a [[Cabanas do Monte, Caborrecelle, Portomarín]]) *[[Os Cabanas]] (redirección a [[Os Cabanas, A Viña, Irixoa]]) *[[A Cabandela]] (redirección a [[A Cabandela, Sumoas, Xove]]) *[[As Cabandelas]] (redirección a [[As Cabandelas, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cabaneiro]] (homónimos) *[[O Cabaneiro]] (redirección a [[Cabaneiro]]) *[[Cabanela]] (homónimos) *[[A Cabanela]] (redirección a [[Cabanela]]) *[[Cabanela de Abaixo]] (redirección a [[Cabanela de Abaixo, Becerreá, Becerreá]]) *[[Cabanela de Arriba]] (redirección a [[Cabanela de Arriba, Becerreá, Becerreá]]) *[[Cabanelas]] (homónimos) *[[Os Cabanelas]] (redirección a [[Cabanelas]]) *[[A Cabaniña]] (redirección a [[A Cabaniña, Magazos, Viveiro]]) *[[O Cabanón]] (redirección a [[O Cabanón, Laiosa, O Incio]]) *[[Cabanude]] (redirección a [[Cabanude, Arcos, Mazaricos]]) *[[A Cabarca]] (redirección a [[A Cabarca, Ribas de Sil, Ribas de Sil]]) *[[O Cabarco]] (redirección a [[O Cabarco, Anllo, Sober]]) *[[Cabarcos]] (redirección a [[Cabarcos, Barreiros]]) *[[Cabaza (homónimos)|Cabaza]] (homónimos) *[[A Cabaza]] (redirección a [[Cabaza (homónimos)]]) *[[Cabazás]] (redirección a [[Cabazás, Campos, Melide]]) *[[As Cabazas]] (homónimos) *[[Río Cabe]] *[[A Cabeceira]] (homónimos) *[[As Cabeceiras]] (redirección a [[As Cabeceiras, Romariz, Abadín]]) *[[A Cabeira]] (homónimos) *[[Cabeiras]] (redirección a [[Cabeiras, Arbo]] *[[Cabeiro]] (homónimos) *[[Cabenca]] (redirección a [[Cabenca, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Caberta]] (redirección a [[Caberta, Muxía]]; lugar e parroquia) *[[Caberte]] (redirección a [[Caberte, Santo Adrián de Castro, Zas]]) *[[Cabeza de Boi]] (redirección a [[Cabeza de Boi, A Armenteira, Meis]]) *[[Cabeza de Lobo]] (redirección a [[Cabeza de Lobo, Ardemil, Ordes]]) *[[Cabeza de Manzaneda]] (homónimos) *[[Cabeza de Vaca]] (homónimos) *[[A Cabeza de Vaca]] (redirección a [[Cabeza de Vaca]]) *[[A Cabeza dos Fornos]] (redirección a [[A Cabeza dos Fornos, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cabezais]] (redirección a [[Cabezais, Vilouzán, Láncara]]) *[[O Cabezal]] (redirección a [[O Cabezal, Grandal, Vilarmaior]]) *[[Cabezán]] (redirección a [[Cabezán, Ferreira, O Valadouro]]) *[[Cabezares]] (redirección a [[Cabezares, Goián, Sarria]]) *[[O Cabezo]] (homónimos) *[[O Cabezón]] (redirección a [[O Cabezón, Ambosores, Ourol]]) *[[Os Cabidos]] (redirección a [[Os Cabidos, Soñeiro, Sada]]) *[[Cabirtallo]] (redirección a [[Cabirtallo, Lougares, Mondariz]]) *[[As Cabirtas]] (redirección a [[As Cabirtas, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Cabo]] (homónimos) *[[O Cabo]] (redirección a [[Cabo]]) *[[O Cabo da Aldea]] (homónimos) *[[Cabo de Aldea]] (homónimos) *[[O Cabo de Aldea]] (redirección a [[Cabo de Aldea]]) *[[Cabo de Arcos]] (redirección a [[Cabo de Arcos, Arcos, Antas de Ulla]]) *[[O Cabo da Area]] (redirección a [[O Cabo da Area, Serantes, Laxe]]) *[[O Cabo de Area]] (redirección a [[O Cabo de Area, Canduas, Cabana de Bergantiños]]) *[[Cabo de Cruz]] (redirección a [[Cabo de Cruz, Castro, Boiro]]) *[[Cabo da Igrexa]] (redirección a [[Cabo da Igrexa, Bermui, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Cabo de Raña]] (redirección a [[O Cabo de Raña, Xunqueiras, Pazos de Borbén]]) *[[O Cabo da Viña]] (redirección a [[O Cabo da Viña, Leirado, Salvaterra de Miño]]) *[[Cabo de Vila]] (homónimos) *[[O Cabo Vilán]] (redirección a [[O Cabo Vilán, Camariñas, Camariñas]]) *[[Cabodantoi]] (redirección a [[Cabodantoi, A Capela, A Capela]]) *[[O Cabodeiro]] (redirección a [[O Cabodeiro, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa]]) *[[Cabodevila]] (homónimos) *[[Caboi]] (redirección a [[Caboi, Outeiro de Rei]]; lugar e parroquia) *[[Caboladrón]] (redirección a [[Caboladrón, Mesos, Frades]]) *[[Caborrecelle]] (redirección a [[Caborrecelle, Portomarín]]) *[[Cabovila]] (redirección a [[Cabovila, Calo, Teo]]) *[[Cabovilaño]] (redirección a [[Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Caboxo]] (homónimos) *[[O Caboxo]] (redirección a [[Caboxo]]) *[[Caboxo de Abaixo]] (redirección a [[Caboxo de Abaixo, Fanoi, Abadín]]) *[[Caboxo de Arriba]] (redirección a [[Caboxo de Arriba, Fanoi, Abadín]]) *[[As Cabozas]] (redirección a [[As Cabozas, Montecubeiro, Castroverde]]) *[[A Cabra]] (homónimos) *[[O Cabradoiro]] (homónimos) *[[Cabrais]] (redirección a [[Cabrais, Ribasieira, Porto do Son]]) *[[Cabral]] (redirección a [[Cabral, Vigo]]) *[[A Cabrariza]] (redirección a [[A Cabrariza, Oia, Oia]]) *[[As Cabras]] (redirección a [[As Cabras, Santaballa, Vilalba]]) *[[As Cabras Figas]] (redirección a [[As Cabras Figas, A Laxe, O Valadouro]]) *[[Cabreira]] (homónimos) *[[As Cabreiras]] (redirección a [[As Cabreiras, Chenlo, O Porriño]]) *[[Cabreiro]] (redirección a [[Cabreiro, Tremoedo, Vilanova de Arousa]]) *[[Cabreiroá]] (redirección a [[Cabreiroá, Verín]]; lugar e parroquia) *[[Cabreiros]] (homónimos) *[[Cabría Nova]] (redirección a [[Cabría Nova, Ombre, Pontedeume]]) *[[Cabría Vella]] (redirección a [[Cabría Vella, Nogueirosa, Pontedeume]]) *[[A Cabrita]] (homónimos) *[[Cabrois]] (redirección a [[Cabrois, Paleo, Carral]]) *[[Cabrui]] (redirección a [[Cabrui, Mesía]]) *[[Cabrúns]] (redirección a [[Cabrúns, O Obre, Noia]]) *[[Cacabelo]] (redirección a [[Cacabelo, Abavides, Trasmiras]]) *[[Cacabelos]] (homónimos) *[[Cacedo]] (redirección a [[Cacedo, Bolmente, Sober]]) *[[Cáceme]] (redirección a [[Cáceme, Goiás, Lalín]]) *[[Cacerille]] (redirección a [[Cacerille, Santalla de Toiriz, Pantón]]) *[[A Cacha]] (redirección a [[A Cacha, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[A Cachada]] (homónimos) *[[As Cachadas]] (homónimos) *[[A Cachadiña]] (homónimos) *[[O Cachafeiro]] (redirección a [[O Cachafeiro, Forcarei, Forcarei]]) *[[Cachagonza]] (redirección a [[Cachagonza, Ponte Ambía, Baños de Molgas]]) *[[Cachal]] (redirección a [[Cachal, Lantaño, Portas]]) *[[Cachaldora]] (redirección a [[Cachaldora, Cerreda, Nogueira de Ramuín]]) *[[Cachalvite]] (redirección a [[Cachalvite, O Castro de Beiro, Ourense]]) *[[Cachamaría]] (redirección a [[Cachamaría, Triós, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Cachamuíña]] (homónimos) *[[Cachán]] (homónimos) *[[O Cachapal]] (redirección a [[O Cachapal, Campañó, Pontevedra]]) *[[Cachaplaza]] (redirección a [[Cachaplaza, Faramontaos, Nogueira de Ramuín]]) *[[Cachapraz]] (redirección a [[Cachapraz, Cañón, Celanova]]) *[[Cacharela]] (homónimos) *[[A Cacharela]] (redirección a [[Cacharela]]) *[[A Cacharosa]] (redirección a [[A Cacharosa, Baio, Zas]]) *[[A Cacharra]] (redirección a [[A Cacharra, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Cacharrequille]] (redirección a [[Cacharrequille, As Chás, Montederramo]]) *[[Cacharrete]] (redirección a [[Cacharrete, Mosteirón, Sada]]) *[[Cacharrizo]] (redirección a [[Cacharrizo, Covelo, Covelo]]) *[[A Cachaveira]] (redirección a [[A Cachaveira, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[A Cachavella]] (redirección a [[A Cachavella, Figueredo, Oza-Cesuras]]) *[[Cachaxúas]] (redirección a [[Cachaxúas, Canedo, Ourense]]) *[[O Cacheiral]] (redirección a [[O Cacheiral, Sobradelo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Cacheiras]] (redirección a [[Cacheiras, Teo]]; lugar e parroquia) *[[Cacheirás]] (redirección a [[Cacheirás, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[Cacheiro]] (homónimos) *[[O Cacheiro]] (redirección a [[Cacheiro]]) *[[Cacheiros]] (homónimos) *[[O Cacheno]] (redirección a [[O Cacheno, Bembrive, Vigo]]) *[[Os Cachenos]] (redirección a [[Os Cachenos, Cervás, Ares]]) *[[O Cachete]] (redirección a [[O Cachete, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[O Cachizo]] (redirección a [[O Cachizo, Cerceda, Cerceda]]) *[[Cachofés]] (redirección a [[Cachofés, Folgoso, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Cachón]] (redirección a [[O Cachón, Miñotos, Ourol]]) *[[Cachóns]] (redirección a [[Cachóns, Oza, Teo]]) *[[A Cachopa]] (homónimos) *[[O Cachopal]] (homónimos) *[[As Cachopas]] (redirección a [[As Cachopas, Ouzande, A Estrada]]) *[[A Cachopeira]] (redirección a [[A Cachopeira, Barrañán, Arteixo]]) *[[As Cachopeiras]] (redirección a [[As Cachopeiras, Almofrei, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Cachopeiro de Abaixo]] (redirección a [[Cachopeiro de Abaixo, San Tomé de Gaioso, Outeiro de Rei]]) *[[Cachopeiro de Arriba]] (redirección a [[Cachopeiro de Arriba, San Tomé de Gaioso, Outeiro de Rei]]) *[[A Cachopiña]] (redirección a [[A Cachopiña, A Baña, A Baña]]) *[[Os Cachopos]] (redirección a [[Os Cachopos, O Pao, Gomesende]]) *[[A Cachorreira]] (redirección a [[A Cachorreira, Lañas, A Baña]]) *[[Cachos]] (redirección a [[Cachos, Vigo, Cambre]]) *[[Cachosenande]] (redirección a [[Cachosenande, Lestedo, Boqueixón]]) *[[Cachufeira]] (redirección a [[Cachufeira, Callobre, Miño]]) *[[Cacidrón]] (redirección a [[Cacidrón, O Burgo, Castro Caldelas]]) *[[Cacirmeiro]] (redirección a [[Cacirmeiro, Cantoña, Paderne de Allariz]]) *[[Cadagunde]] (redirección a [[Cadagunde, Milleirós, Pol]]) *[[Cadarnoxo]] (redirección a [[Cadarnoxo, Cures, Boiro]]) *[[Cadaval]] (homónimos) *[[O Cadaval]] (redirección a [[Cadaval]]) *[[Cadavás]] (homónimos) *[[Os Cadavás]] (redirección a [[Cadavás]]) *[[Os Cadavás Grandes]] (redirección a [[Os Cadavás Grandes, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Os Cadavás Pequenos]] (redirección a [[Os Cadavás Pequenos, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cadavedo]] (redirección a [[Cadavedo, A Pastoriza]]; lugar e parroquia) *[[A Cadaveira]] (redirección a [[A Cadaveira, Aldemunde, Carballo]]) *[[O Cadavello]] (redirección a [[O Cadavello, Santaballa, Vilalba]]) *[[O Cádavo]] (homónimos) *[[Cádavos]] (redirección a [[Cádavos, A Mezquita]]; lugar e parroquia) *[[O Cadavós]] (redirección a [[O Cadavós, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[A Cadavosa]] (homónimos) *[[Cadeiras]] (homónimos) *[[As Cadeiras]] (redirección a [[Cadeiras]]) *[[Cadeirido]] (redirección a [[Cadeirido, Adelán, Alfoz]]) *[[Cadeiroás]] (redirección a [[Cadeiroás, Xián, Taboada]]) *[[A Cadela]] (redirección a [[A Cadela, O Ermo, Ortigueira]]) *[[Cadeliña]] (redirección a [[Cadeliña, Chandrexa de Queixa]]; lugar e parroquia) *[[As Cádevas]] (redirección a [[As Cádevas, Lanzós, Vilalba]]) *[[Cadoalla]] (redirección a [[Cadoalla, Becerreá]]; lugar e parroquia) *[[Cadoira]] (redirección a [[Cadoira, Torneiros, Pol]]) *[[Cados]] (redirección a [[Cados, Muíños]]; lugar e parroquia) *[[Cadós]] (redirección a [[Cadós, Bande]]; lugar e parroquia) *[[O Cadramón]] (redirección a [[O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Cadreche]] (redirección a [[Cadreche, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[As Cadrelas]] (redirección a [[As Cadrelas, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[Cadrelo]] (redirección a [[Cadrelo, San Tomé de Piñeiro, Marín]]) *[[Cadriño]] (redirección a [[Cadriño, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[O Cadro]] (redirección a [[O Cadro, A Pedra, Cariño]]) *[[Cadrón]] (redirección a [[Cadrón, Lalín]]; lugar e parroquia) *[[A Caeira]] (redirección a [[A Caeira, San Salvador de Poio, Poio]]) *[[O Caeiro]] (homónimos) *[[Caforra]] (redirección a [[Caforra, Dumbría, Dumbría]]) *[[A Cafúa]] (redirección a [[A Cafúa, Bra, Friol]]) *[[O Cagaxol]] (redirección a [[O Cagaxol, Pontecesures, Pontecesures]]) *[[A Caguenla]] (redirección a [[A Caguenla, O Esto, Cabana de Bergantiños]]) *[[Caíbe]] (redirección a [[Caíbe, Requeixo, Chantada]]) *[[Caínce]] (redirección a [[Caínce, Ferreira, San Sadurniño]]) *[[A Cainceira]] (redirección a [[A Cainceira, Bazar, Castro de Rei]]) *[[O Caínzo]] (redirección a [[O Caínzo, Lamas, Lugo]]) *[[Os Caínzos]] (homónimos) *[[Cainzada]] (redirección a [[Cainzada, Bazar, Castro de Rei]]) *[[Caíños]] (redirección a [[Caíños, O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal]]) *[[A Caioga]] (redirección a [[A Caioga, San Claudio, Quiroga]]) *[[Caión]] (homónimos) *[[Caira]] (redirección a [[Caira, Amoexa, Antas de Ulla]]) *[[Cairo]] (homónimos) *[[Caivanca]] (homónimos) *[[A Caivanca]] (redirección a [[Caivanca]]) *[[Caivancas]] (homónimos) *[[As Caivancas]] (redirección a [[Caivancas]]) *[[A Caixeira]] (redirección a [[A Caixeira, Cundíns, Cabana de Bergantiños]]) *[[Caizal]] (redirección a [[Caizal, San Martiño de Mondoñedo, Foz]]) *[[Cal (homónimos)|Cal]] (homónimos) *[[A Cal]] (homónimos) *[[O Cal]] (homónimos) *[[O Cal da Abeleira]] (redirección a [[O Cal da Abeleira, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Cal da Pena]] (redirección a [[Cal da Pena, Oleiros, Vilalba]]) *[[Cal da Ortiga]] (redirección a [[Cal da Ortiga, Seixas, As Somozas]]) *[[Cal de Abelleira]] (redirección a [[Cal de Abelleira, Vilapedre, Vilalba]]) *[[Cal de Gaián]] (redirección a [[Cal de Gaián, Tardade, Vilalba]]) *[[Cal de Moreiras]] (redirección a [[Cal de Moreiras, Visma, A Coruña]]) *[[Cal de Mourelle]] (homónimos) *[[Cal de Peón]] (redirección a [[Cal de Peón, Orbazai, Lugo]]) *[[O Cal de Samede]] (redirección a [[O Cal de Samede, Ambroa, Irixoa]]) *[[Cal do Baño]] (redirección a [[Cal do Baño, O Burgo, Muras]]) *[[O Cal do Espiño]] (redirección a [[O Cal do Espiño, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[Cal do Outeiro]] (redirección a [[Cal do Outeiro, Saiáns, Vigo]]) *[[Cal do Pazo]] (redirección a [[Cal do Pazo, Loureda, Arteixo]]) *[[O Cal do Rego]] (redirección a [[O Cal do Rego, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Cal do Sapo]] (redirección a [[Cal do Sapo, Vieiro, Viveiro]]) *[[O Cal do Vilar]] (redirección a [[O Cal do Vilar, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[Calabanda]] (homónimos) *[[Calabreo]] (redirección a [[Calabreo, Marentes, Negueira de Muñiz]]) *[[Cálago]] (redirección a [[Cálago, Vilanova de Arousa, Vilanova de Arousa]]) *[[O Calandro]] (redirección a [[O Calandro, San Mateo de Oliveira, Ponteareas]]) *[[Calcaterra]] (redirección a [[Calcaterra, A Lama, A Lama]]) *[[Calcote]] (redirección a [[Calcote, Godos, Caldas de Reis]]) *[[Calcova]] (redirección a [[Calcova, San Martiño de Duio, Fisterra]]) *[[Caldagueiro]] (redirección a [[Caldagueiro, Centroña, Pontedeume]]) *[[Caldas]] (homónimos) *[[As Caldas]] (redirección a [[Caldas]]) *[[Caldas de Reis]] (concello) *[[Caldavila]] (redirección a [[Caldavila, Loño, Vila de Cruces]]) *[[Calde]] (redirección a [[Calde, Lugo]]) *[[Caldebarcos]] (redirección a [[Caldebarcos, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[O Caldeirón]] (homónimos) *[[Caldelas]] (homónimos) *[[Caldelas de Tui]] (redirección a [[Caldelas de Tui, Tui]]) *[[Caldeliñas]] (redirección a [[Caldeliñas, Vilamaior do Val, Verín]]) *[[Caldesiños]] (redirección a [[Caldesiños, Viana do Bolo]]; lugar e parroquia) *[[Caldeviñas]] (redirección a [[Caldeviñas, Perbes, Miño]]) *[[A Caldigüela]] (homónimos) *[[Os Caldos]] (redirección a [[Os Caldos, Barro, Barro]]) *[[Caldoval]] (redirección a [[Caldoval, Fontarón, Becerreá]]) *[[Caldraga]] (redirección a [[Caldraga, Mourence, Vilalba]]) *[[A Caleira]] (redirección a [[A Caleira, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Caleiro]] (homónimos) *[[O Caleiro]] (redirección a [[Caleiro]]) *[[A Calella]] (redirección a [[A Calella, Visuña, Folgoso do Courel]]) *[[Cales]] (homónimos) *[[As Cales]] (redirección a [[Cales]]) *[[O Calexo]] (redirección a [[O Calexo, Visantoña, Mesía]]) *[[Calistro]] (redirección a [[Calistro, Fonteita, O Corgo]]) *[[Callao]] (homónimos) *[[Callás]] (redirección a [[Callás, San Fiz de Reimóndez, Sarria]]) *[[Calle]] (homónimos) *[[A Calle]] (redirección a [[Calle]]) *[[Calle das Rocas]] (redirección a [[Calle das Rocas, Castro, Narón]]) *[[Calle do Sol]] (redirección a [[Calle do Sol, Gaibor, Begonte]]) *[[A Calle de Ferreiros]] (redirección a [[A Calle de Ferreiros, Ferreiros, O Pino]]) *[[Calleiros]] (redirección a [[Calleiros, San Miguel de Vilapedre, Sarria]]) *[[As Calles]] (redirección a [[As Calles, Olas, Mesía]]) *[[A Calliqueira]] (redirección a [[A Calliqueira, Trasancos, Narón]]) *[[Callobre]] (homónimos) *[[Callobre Vello]] (redirección a [[Callobre Vello, Espasante, Ortigueira]]) *[[Callou]] (redirección a [[Callou, Vixoi, Bergondo]]) *[[Calmourel]] (redirección a [[Calmourel, Os Casás, Cerdido]]) *[[Calo]] (homónimos) *[[A Calousada]] (redirección a [[A Calousada, Roupar, Xermade]]) *[[Calque]] (redirección a [[Calque, O Salto, Rodeiro]]) *[[Calsomiro]] (redirección a [[Calsomiro, Esgos, Esgos]]) *[[A Caluba]] (redirección a [[A Caluba, A Barciela, Santiago de Compostela]]) *[[Calva da Viña]] (redirección a [[Calva da Viña, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade]]) *[[A Calva]] (redirección a [[A Calva, Cerneda, Abegondo]]) *[[Calvar]] (homónimos) *[[Calvario]] (homónimos) *[[O Calvario]] (redirección a [[Calvario]]) *[[Calve]] (redirección a [[Calve, Navío, San Amaro]]) *[[A Calvela]] (homónimos) *[[Calvelas]] (homónimos) *[[As Calvelas]] (redirección a [[Calvelas]]) *[[Calveliño do Monte]] (redirección a [[Calveliño do Monte, Santiso, Maceda]]) *[[Calvelle]] (homónimos) *[[Calvelo]] (homónimos) *[[Calvelo de Abaixo]] (redirección a [[Calvelo de Abaixo, Sofán, Carballo]]) *[[Calvelo de Arriba]] (redirección a [[Calvelo de Arriba, Sofán, Carballo]]) *[[Calvelos]] (homónimos) *[[Calvente]] (homónimos) *[[Calvo]] (homónimos) *[[O Calvo]] (redirección a [[Calvo]]) *[[Calvor]] (redirección a [[Calvor, Sarria]]) *[[Calvos]] (homónimos) *[[Os Calvos]] (redirección a [[Calvos]]) *[[Calvos de Randín]] (concello) *[[Calvos de Socamiño]] (redirección a [[Calvos de Socamiño, Touro]]) *[[Calvoso]] (redirección a [[Calvoso, Chavín, Viveiro]]) *[[A Calzada]] (homónimos) *[[As Calzadas]] (redirección a [[As Calzadas, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Os Calzados]] (homónimos) *[[Calzande]] (redirección a [[Calzande, San Xián de Sales, Vedra]]) *[[Camafreita]] (redirección a [[Camafreita, Riobó, Cabana de Bergantiños]]) *[[Os Camallóns]] (redirección a [[Os Camallóns, Larín, Arteixo]]) *[[Os Camanceiros]] (redirección a [[Os Camanceiros, Camanzo, Vila de Cruces]]) *[[Camanzo]] (redirección a [[Camanzo, Vila de Cruces]]) *[[Camarada]] (homónimos) *[[O Camareiro]] (redirección a [[O Camareiro, Cumbraos, Sobrado]]) *[[A Camareta]] (redirección a [[A Camareta, Ladrido, Ortigueira]]) *[[A Camariña]] (redirección a [[A Camariña, Adelán, Alfoz]]) *[[Camariñas]] (lugar, parroquia e concello) *[[Camba]] (homónimos) *[[A Camba]] (redirección a [[Camba]]) *[[As Cambadas]] (redirección a [[As Cambadas, Tal, Muros]]) *[[Cambados]] (concello, parroquia e lugar) *[[A Cambariña]] (redirección a [[A Cambariña, Vilacova, Salvaterra de Miño]]) *[[Cambás]] (redirección a [[Cambás, Aranga]]) *[[Cambeda]] (redirección a [[Cambeda, Vimianzo]]; lugar e parroquia) *[[Cambeiro de Abaixo]] (redirección a [[Cambeiro de Abaixo, Outes, Outes]]) *[[Cambeiro de Arriba]] (redirección a [[Cambeiro de Arriba, Outes, Outes]]) *[[Cambela]] (homónimos) *[[Cambelas]] (redirección a [[Cambelas, Iria Flavia, Padrón]]) *[[Cambeo]] (redirección a [[Cambeo, Coles]]; lugar e parroquia) *[[Cambeses]] (homónimos) *[[Cambicia]] (redirección a [[Cambicia, Trabazos, Castro Caldelas]]) *[[Cambillán]] (redirección a [[Cambillán, Veascós, Carballedo]]) *[[A Camboa]] (redirección a [[A Camboa, Lourizán, Pontevedra]]) *[[Camboño]] (redirección a [[Camboño, Lousame]]) *[[A Cambra]] (homónimos) *[[Cambre (homónimos)|Cambre]] (homónimos) *[[Cambrelle]] (redirección a [[Cambrelle, Razo, Carballo]]) *[[Cameixa]] (redirección a [[Cameixa, Boborás]]; lugar e parroquia) *[[O Cameleiro]] (homónimos) *[[Os Cameleiros]] (redirección a [[Os Cameleiros, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Camelle]] (redirección a [[Camelle, Camariñas]]; lugar e parroquia) *[[Camesella]] (redirección a [[Camesella, A Ramallosa, Nigrán]]) *[[Camilo]] (homónimos) *[[O Camiño]] (redirección a [[Camiño]]) *[[O Camiño Ancho]] (redirección a [[O Camiño Ancho, O Caramiñal, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Camiño Branco]] (homónimos) *[[O Camiño Branco]] (redirección a [[Camiño Branco]]) *[[O Camiño da Barcia]] (redirección a [[O Camiño da Barcia, Mañón, Mañón]]) *[[Camiño da Mercé]] (redirección a [[Camiño da Mercé, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Camiño da Ponte Grande]] (redirección a [[Camiño da Ponte Grande, Santa María de Neda, Neda]]) *[[O Camiño da Poza]] (redirección a [[O Camiño da Poza, Dorneda, Oleiros]]) *[[O Camiño de Pedrós]] (redirección a [[O Camiño de Pedrós, Ares, Ares]]) *[[O Camiño de Vieiro]] (redirección a [[O Camiño de Vieiro, Liáns, Oleiros]]) *[[O Camiño do Pinar]] (redirección a [[O Camiño do Pinar, Visma, A Coruña]]) *[[Camiño do Raposo]] (redirección a [[Camiño do Raposo, Dexo, Oleiros]]) *[[O Camiño do Río]] (redirección a [[O Camiño do Río, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños]]) *[[Camiño do Santo]] (redirección a [[Camiño do Santo, Santo André de Castro, Lugo]]) *[[Camiño do Vilar]] (redirección a [[Camiño do Vilar, Santo André de Castro, Lugo]]) *[[Camiño Grande]] (homónimos) *[[O Camiño Grande]] (redirección a [[Camiño Grande]]) *[[O Camiño Novo]] (homónimos) *[[Camiño Real]] (homónimos) *[[O Camiño Real]] (redirección a [[Camiño Real]]) *[[O Camiño Vello]] (redirección a [[O Camiño Vello, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Os Camiños]] (redirección a [[Os Camiños, Xanceda, Mesía]]) *[[Os Camiños Chans]] (redirección a [[Os Camiños Chans, Brens, Cee]]) *[[Camoira]] (homónimos) *[[As Camoiras]] (redirección a [[As Camoiras, Vilalvite, Friol]]) *[[Camonde]] (redirección a [[Camonde, Santa Cruz ddo Valadouro, O Valadouro]]) *[[Camondes]] (redirección a [[Camondes, Bugarín, Ponteareas]]) *[[Camos]] (redirección a [[Camos, Nigrán]]) *[[Camouco]] (redirección a [[Camouco, Berbetouros, Palas de Rei]]) *[[Camouzo]] (redirección a [[Camouzo, Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[A Campa]] (homónimos) *[[A Camba da Barra]] (redirección a [[A Camba da Barra, Soñar, Lugo]]) *[[A Campa da Braña]] (redirección a [[A Campa da Braña, Cereixedo, Cervantes]]) *[[A Campa de Fieiró]] (redirección a [[A Campa de Fieiró, Cereixedo, Cervantes]]) *[[A Campa do Val]] (redirección a [[A Campa do Val, Fisteus, Quiroga]]) *[[A Campa Vella]] (redirección a [[A Campa Vella, Romariz, Abadín]]) *[[Os Campados]] (redirección a [[Os Campados, Meirol, Mondariz]]) *[[Campairos]] (redirección a [[Campairos, Carracedo da Serra, A Gudiña]]) *[[O Campamento]] (redirección a [[O Campamento, Iñás, Oleiros]]) *[[Campana Arriba]] (redirección a [[Campana Arriba, Niveiro, Val de Dubra]]) *[[O Campanario]] (homónimos) *[[A Campaneira]] (redirección a [[A Campaneira, O Rosal, O Rosal]]) *[[A Campanilla]] (homónimos) *[[Campanillas]] (redirección a [[Campanillas, Sadurnín, Cenlle]]) *[[Campaña]] (homónimos) *[[A Campañá]] (redirección a [[A Capañá, Carucedo]] *[[Campañao]] (redirección a [[Campañao, Loureda, Oza-Cesuras]]) *[[Campañó]] (redirección a [[Campañó, Pontevedra]]) *[[Campañó de Arriba]] (redirección a [[Campañó de Arriba, Campañó, Pontevedra]]) *[[A Campara]] (homónimos) *[[Camparado]] (redirección a [[Camparado, Seixas, As Somozas]]) *[[As Campas]] (homónimos) *[[A Campaza]] (homónimos) *[[As Campazas]] (redirección a [[As Campazas, Ousende, O Saviñao]]) *[[A Campeira]] (redirección a [[A Campeira, Cerdido, Cerdido]]) *[[As Campeiras]] (homónimos) *[[O Campeiro]] (redirección a [[O Campeiro, Obre, Paderne]]) *[[A Campela]] (redirección a [[A Campela, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[As Campelas]] (homónimos) *[[Campeliños]] (homónimos) *[[Os Campeliños]] (redirección a [[Campeliños]]) *[[Campello]] (redirección a [[Campello, Belesar, Vilalba]]) *[[Campelo]] (homónimos) *[[O Campelo]] (redirección a [[Campelo]]) *[[Campelos]] (homónimos) *[[Campenlos]] (redirección a [[Campenlos, Aguións, A Estrada]]) *[[As Campinas]] (homónimos) *[[A Campiña]] (homónimos) *[[Campiño]] (homónimos) *[[O Campiño]] (redirección a [[Campiño]]) *[[O Campizo]] (redirección a [[O Campizo, Mariz, Guitiriz]]) *[[Campo]] (homónimos) *[[O Campo]] (redirección a [[Campo]]) *[[Campo da Agra]] (redirección a [[Campo da Agra, Corrubedo, Ribeira]]) *[[O Campo da Aldea]] (homónimos) *[[O Campo da Barrosa]] (redirección a [[O Campo da Barrosa, Ladra, Vilalba]]) *[[O Campo da Bóla]] (redirección a [[O Campo da Bóla, Rubián de Cima, O Incio]]) *[[O Campo da Capela]] (redirección a [[O Campo da Capela, Golán, Melide]]) *[[O Campo da Costa]] (redirección a [[O Campo da Costa, Caión, A Laracha]]) *[[O Campo da Cova]] (redirección a [[O Campo da Cova, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Campo da Cruz]] (homónimos) *[[O Campo da Cruz]] (redirección a [[Campo da Cruz]]) *[[O Campo da Eirexe]] (homónimos) *[[O Campo da Estrada]] (redirección a [[O Campo da Estrada, Palmou, Lalín]]) *[[Campo da Feira]] (homónimos) *[[O Campo da Feira]] (redirección a [[Campo da Feira]]) *[[O Campo da Ferreira]] (redirección a [[O Campo da Ferreira, Valongo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Campo da Festa]] (redirección a [[O Campo da Festa, Navío, San Amaro]]) *[[Campo da Igrexa]] (redirección a [[Campo da Igrexa, Os Casás, Cerdido]]) *[[O Campo da Lanza]] (redirección a [[O Campo da Lanza, Os Ánxeles, Boimorto]]) *[[O Campo da Pedra]] (redirección a [[O Campo da Pedra, Larín, Arteixo]]) *[[O Campo da Pena]] (homónimos) *[[O Campo da Porta]] (homónimos) *[[O Campo da Ran]] (redirección a [[O Campo da Ran, Erboedo, A Laracha]]) *[[O Campo da Silva]] (redirección a [[O Campo da Silva, Espasante, Ortigueira]]) *[[O Campo da Taberna]] (redirección a [[O Campo da Taberna, Vilaboa, Valdoviño]]) *[[O Campo da Torre]] (redirección a [[O Campo da Torre, Ortigueira, Ortigueira]]) *[[O Campo da Ventana]] (redirección a [[O Campo da Ventana, Oia, Oia]]) *[[O Campo da Vila]] (homónimos) *[[O Campo das Bestas]] (redirección a [[O Campo das Bestas, Mañufe, Gondomar]]) *[[Campo das Mantas]] (redirección a [[Campo das Mantas, Carnoedo, Sada]]) *[[O Campo das Mentiras]] (redirección a [[O Campo das Mentiras, Xanceda, Mesía]]) *[[O Campo das Parras]] (redirección a [[O Campo das Parras, Deade, Pantón]]) *[[O Campo das Ratas]] (homónimos) *[[O Campo das Rodas]](redirección a [[O Campo das Rodas, O Obre, Noia]]) *[[Campo de Abaixo]] (homónimos) *[[O Campo de Abaixo]] (redirección a [[Campo de Abaixo]]) *[[O Campo de Anllo]] (redirección a [[O Campo de Anllo, Anllo, Sober]]) *[[Campo de Árbore]] (redirección a [[Campo de Árbore, Cascallá, Becerreá]]) *[[Campo de Arriba]] (homónimos) *[[O Campo de Arriba]] (redirección a [[Campo de Arriba]]) *[[O Campo de Berdeogas]] (redirección a [[O Campo de Berdeogas, Berdeogas, Dumbría]]) *[[Campo de Bermés]] (redirección a [[Campo de Bermés, Bermés, Lalín]]) *[[O Campo de Bragunde]] (redirección a [[O Campo de Bragunde, Lendo, A Laracha]]) *[[O Campo de Carlexo]] (redirección a [[O Campo de Carlexo, Rial, Val do Dubra]]) *[[Campo de Cortes]] (redirección a [[Campo de Cortes, Muros, Muros]]) *[[Campo de Cosme]] (redirección a [[Campo de Cosme, Nogueirosa, Pontedeume]]) *[[Campo de Eirexa]] (redirección a [[Campo de Eirexa, Deade, Pantón]]) *[[Campo de Eiró]] (redirección a [[Campo de Eiró, Pereiras, Mos]]) *[[Campo de Lama]] (redirección a [[Campo de Lama, Ordes, Rairiz de Veiga]]) *[[Campo de Lamas]] (redirección a [[Campo de Lamas, Barro, Noia]]) *[[Campo de Leis]] (redirección a [[Campo de Leis, Lubre, Bergondo]]) *[[Campo de Mamas]] (redirección a [[Campo de Mamas, San Mamede de Belaz, Portomarín]]) *[[O Campo de María Méndez]] (redirección a [[O Campo de María Méndez, Rinlo, Ribadeo]]) *[[O Campo de Medado]] (redirección a [[O Campo de Medado, Soandres, A Laracha]]) *[[Campo de Millo]] (redirección a [[Campo de Millo, Castenda da Torre, Tordoia]]) *[[O Campo de Naz]] (redirección a [[O Campo de Naz, Rosende, Sober]]) *[[O Campo de Noia]] (redirección a [[O Campo de Noia, O Obre, Noia]]) *[[Campo de Nosa Señora da Saleta]] (redirección a [[Campo de Nosa Señora da Saleta, Presedo, Abegondo]]) *[[Campo de Outeiro]] (redirección a [[Campo de Outeiro, Deade, Pantón]]) *[[O Campo de Patas]] (redirección a [[O Campo de Patas, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[Campo de Rañestras]] (redirección a [[Campo de Rañestras, Álceme, Rodeiro]]) *[[O Campo de Rial]] (redirección a [[O Campo de Rial, Rial, Val do Dubra]]) *[[O Campo de San Lourenzo]] (redirección a [[O Campo de San Lourenzo, Vilaframil, Ribadeo]]) *[[O Campo de San Pedro]] (homónimos) *[[O Campo de San Xurxo]] (redirección a [[O Campo de San Xurxo, Camariñas, Camariñas]]) *[[Campo de Sar]] (redirección a [[Campo de Sar, Soñeiro, Sada]]) *[[O Campo de Trixezo]] (redirección a [[O Campo de Trixezo, Soandres, A Laracha]]) *[[Campo de Veiga]] (redirección a [[Campo de Veiga, Veiga, A Bola]]) *[[O Campo do Arco]] (redirección a [[O Campo do Arco, A Couboeira, Mondoñedo]]) *[[O Campo do Bacelo]] (redirección a [[O Campo do Bacelo, Millán, Sober]]) *[[Campo do Cabo]] (redirección a [[Campo do Cabo, San Pantalaón de Cabanas, Ourol]]) *[[Campo do Chao]] (redirección a [[Campo do Chao, Agüela, Antas de Ulla]]) *[[O Campo do Cristo]] (homónimos) *[[O Campo do Hospital]] (redirección a [[O Campo do Hospital, Montoxo, Cedeira]]) *[[Campo do Mato]] (redirección a [[Campo do Mato, Riobó, Rodeiro]]) *[[O Campo do Medio ]] (redirección a [[O Campo do Medio, O Viveiró, Muras]]) *[[O Campo do Meire]] (redirección a [[O Campo do Meire, San Martiño de Oleiros, Toques]]) *[[O Campo do Monte]] (homónimos) *[[O Campo do Mouro]] (redirección a [[O Campo do Mouro, Mouriscados, Mondariz]]) *[[Campo do Muro]] (redirección a [[Campo do Muro, Rubián, Bóveda]]) *[[O Campo do Oito]] (redirección a [[O Campo do Oito, Cabanas, Cabanas]]) *[[O Campo do Ollo]] (redirección a [[O Campo do Ollo, Dormeá, Boimorto]]) *[[Campo do Outeiro]] (homónimos) *[[O Campo do Prado]] (homónimos) *[[O Campo do Río]] (homónimos) *[[O Campo do Rollo]] (redirección a [[O Campo do Rollo, Baio, Zas]]) *[[O Campo do Seixo]] (redirección a [[O Campo do Seixo, Ourol, Ourol]]) *[[Campo do Sino]] (redirección a [[Campo do Sino, Vilamaior, Ordes]]) *[[O Campo do Souto]] (homónimos) *[[O Campo do Xordo]] (redirección a [[O Campo do Xordo, Recelle, Portomarín]]) *[[Campo dos Bois]] (homónimos) *[[O Campo dos Bois]] (redirección a [[Campo dos Bois]]) *[[O Campo dos Cochos]] (redirección a [[O Campo dos Cochos, Rial, Val do Dubra]]) *[[Campo Galán]] (redirección a [[Campo Galán, Lubre, Bergondo]]) *[[Campo Grande]] (redirección a [[Campo Grande, Naraío, San Sadurniño]]) *[[Campo Labrado]] (redirección a [[Campo Labrado, Naraío, San Sadurniño]]) *[[Campo Lameiro]] (concello) *[[Campo Lamela]] (redirección a [[Campo Lamela, Salamonde, San Amaro]]) *[[Campo Longo]] (homónimos) *[[Campo Maior]] (redirección a [[Campo Maior, Ulloa, Palas de Rei]]) *[[Campo Meán]] (redirección a [[Campo Meán, Armentón, Arteixo]]) *[[Campo Novo]] (homónimos) *[[O Campo Novo]] (redirección a [[Campo Novo]]) *[[Campo Pequeno]] (redirección a [[Campo Pequeno, Vilacampa, O Valadouro]]) *[[Campo Rairo]] (redirección a [[Campo Rairo, Refoxo, Sober]]) *[[Campo Real]] (redirección a [[Campo Real, Mociños, Quintela de Leirado]]) *[[Campo Redondo]] (homónimos) *[[Campo Simón]] (redirección a [[Campo Simón, Artoño, Agolada]]) *[[Campo Soandres]] (redirección a [[Campo Soandres, Bardaos, Tordoia]]) *[[Campo Susao]] (redirección a [[Campo Susao, Xuances, Xove]]) *[[O Campo Vello]] (redirección a [[O Campo Vello, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Campo Verde]] (homónimos) *[[O Campo Verde]] (redirección a [[Campo Verde]]) *[[O Campo Xesteda]] (redirección a [[O Campo Xesteda, Xesteda, Cerceda]]) *[[Campoade]] (redirección a [[Campoade, Verís, Irixoa]]) *[[Campobecerros]] (redirección a [[Campobecerros, Castrelo do Val]]; lugar e parroquia) *[[O Campodaira]] (redirección a [[O Campodaira, Bravos, Ourol]]) *[[O Campodanta]] (redirección a [[O Campodanta, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Campodeira]] (redirección a [[Campodeira, Requián, Betanzos]]) *[[Campodola]] (redirección a [[Campodola, O Hospital, Quiroga]]) *[[O Campodorreiro]] (redirección a [[O Campodorreiro, Traba, Laxe]]) *[[Campoduro]] (redirección a [[Campoduro, Céltigos, Frades]]) *[[Campolongo]] (homónimos) *[[Campomaior]] (redirección a [[Campomaior, Samarugo, Vilalba]]) *[[Campomarzo]] (redirección a [[Campomarzo, Abades, Sevilla]]) *[[Campomuíños]] (redirección a [[Campomuíños, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[O Campón]] (homónimos) *[[Os Campóns]] (redirección a [[Os Campóns, Sigrás, Cambre]]) *[[Camporramiro]] (redirección a [[Camporramiro, Chantada]]) *[[Camporrapado]] (homónimos) *[[Camporredondo]] (homónimos) *[[Camporrío]] (redirección a [[Camporrío, A Parte, Monforte de Lemos]]) *[[Camporrozado]] (redirección a [[Camporrozado, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Campos]] (homónimos) *[[Os Campos]] (redirección a [[Campos]]) *[[Os Campós]] (redirección a [[Os Campós, Cortiñán, Bergondo]]) *[[Campos de Abaixo]] (redirección a [[Campos de Abaixo, Carreira, Ribeira]]) *[[Campos de Alga]] (redirección a [[Campos de Alga, Cerceda, Cerceda]]) *[[Campos de Arriba]] (redirección a [[Campos de Arriba, Carreira, Ribeira]]) *[[Campos de Bolón]] (redirección a [[Campos de Bolón, Sofán, Carballo]]) *[[Campos de Pazos]] (redirección a [[Campos de Pazos, Taragoña, Rianxo]]) *[[Campos de Vila]] (redirección a [[Campos de Vila, O Hospital, Quiroga]]) *[[Campos do Foxo]] (redirección a [[Campos do Foxo, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Campos Verdes]] (redirección a [[Campos Verdes, A Capela, A Capela]]) *[[Camposa]] (homónimos) *[[A Camposa]] (redirección a [[Camposa]]) *[[Camposancos]] (homónimos) *[[As Camposas]] (redirección a [[As Camposas, Golmar, A Laracha]]) *[[As Camposeiras]] (redirección a [[As Camposeiras, Dorneda, Oleiros]]) *[[Camposo]] (redirección a [[Camposo, O Corgo]]; lugar e parroquia) *[[Campotes]] (redirección a [[Campotes, Covas, Ferrol]]) *[[Campoverde]] (homónimos) *[[O Campoxurado]] (redirección a [[O Campoxurado, Vilaselán, Ribadeo]]) *[[A Camuza]] (redirección a [[A Camuza, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños]] *[[Canadelo]] (redirección a [[Canadelo, Chenlo, O Porriño]]) *[[Canai]] (redirección a [[Canai, Perdecanai, Barro]]) *[[Canal]] (homónimos) *[[O Canal]] (redirección a [[Canal]]) *[[Canaledo]] (homónimos) *[[O Canaledo]] (redirección a [[Canaledo]]) *[[Canaval]] (homónimos) *[[O Canaval]] (redirección a [[Canaval]]) *[[Os Canavás]] (redirección a [[Os Canavás, Senra, Ortigueira]]) *[[Canavelas]] (redirección a [[Canavelas, Castromao, Celanova]]) *[[O Canavello]] (redirección a [[O Canavello, Illán, Begonte]]) *[[Canavoso]] (redirección a [[Canavoso, Cuíña, Oza-Cesuras]]) *[[Cancela]] (homónimos) *[[A Cancela]] (redirección a [[Cancela]]) *[[Cancela de Areas]] (redirección a [[Cancela de Areas, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños]]) *[[Cancela de Sixaos]] (redirección a [[Cancela de Sixaos, San Mamede de Lousada, Guintín]]) *[[A Cancela Abrea]] (redirección a [[A Cancela Abrea, Dodro, Dodro]]) *[[A Cancela Grande]] (redirección a [[A Cancela Grande, Casteláns, Covelo]]) *[[A Cancela Vella]] (redirección a [[A Cancela Vella, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]) *[[Cancelada]] (redirección a [[Cancelada, Abegondo, Abegondo]]) *[[Cancelas]] (homónimos) *[[As Cancelas]] (redirección a [[Cancelas]]) *[[Cancelo]] (homónimos) *[[O Cancelo]] (redirección a [[Cancelo]]) *[[Cancelo de Acó]] (redirección a [[Cancelo de Acó, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Cancelo de Aló]] (redirección a [[Cancelo de Aló, Cuíña, Ortigueira]]) *[[O Cancelo de Abaixo]] (redirección a [[O Cancelo de Abaixo, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[O Cancelo de Arriba]] (redirección a [[O Cancelo de Arriba, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[O Cancelo do Medio]] (redirección a [[O Cancelo do Medio, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Cances]] (homónimos) *[[Cances da Vila]] (redirección a [[Cances da Vila, Cances, Carballo]]) *[[Cances Grande]] (redirección a [[Cances Grande, Cances, Carballo]]) *[[A Cancheta]] (redirección a [[A Cancheta, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Cancio]] (redirección a [[Cancio, Barcela, Negueira de Muñiz]]) *[[Cancillós]] (homónimos) *[[A Canda]] (homónimos) *[[Candá]] (redirección a [[Candá, Anca, Neda]]) *[[Candabade]] (redirección a [[Candabade, Quende, Abadín]]) *[[O Candaedo]] (redirección a [[O Cancaedo, San Pedro de Mor, Alfoz]]) *[[Os Candaedos]] (redirección a [[Os Candaedos, Conforto, A Pontenova]]) *[[Candai]] (homónimos) *[[Candai de Abaixo]] (redirección a [[Candai de Abaixo, Candai, Outeiro de Rei]]) *[[Candai de Arriba]] (redirección a [[Candai de Arriba, Candai, Outeiro de Rei]]) *[[Candaído]] (homónimos) *[[Candaíl]] (redirección a [[Candaíl, Loira, Valdoviño]]) *[[A Candaira]] (redirección a [[A Candaira, Rebordaos, O Saviñao]]) *[[O Candal]] (homónimos) *[[Os Candales]] (redirección a [[Os Candales, San Román de Montoxo, Cedeira]]) *[[Candame]] (redirección a [[Candame, Arteixo, Arteixo]]) *[[Candamil]] ([[Candamil, Xermade]]) *[[Candán]] (homónimos) *[[A Candán]] (redirección a [[Candán]]) *[[O Candán]] (redirección a [[Candán]]) *[[Candañedo]] (redirección a [[Candañedo, Camanzo, Vila de Cruces]]) *[[O Candao]] (redirección a [[O Candao, Cira, Silleda]]) *[[As Candas]] (redirección a [[As Candas, Orois, Melide]]) *[[Candás]] (homónimos) *[[Os Candás]] (redirección a [[Os Candás, Fomiñá, A Pastoriza]]) *[[O Candeal]] (redirección a [[O Candeal, Silán, Muras]]) *[[Candeán]] (homónimos) *[[Candeda]] (homónimos) *[[A Candeda]] (redirección a [[Candeda]]) *[[Candedo]] (homónimos) *[[O Candedo]] *[[Os Candedos]] (homónimos) *[[Os Candedos de Abaixo]] (redirección a [[Os Candedos de Abaixo, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Os Candedos de Arriba]] (redirección a [[Os Candedos de Arriba, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Candeeira]] (redirección a [[A Candeeira, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Candeira]] (homónimos) *[[A Candeira]] (redirección a [[Candeira]]) *[[O Candeiro]] (redirección a [[O Candeiro, Caamaño, Porto do Son]]) *[[Candelabeira]] (redirección a [[Candelabeira, Cesar, Santiago de Compostela]]) *[[Candelago]] (redirección a [[Candelago, Corme Aldea, Ponteceso]]) *[[Candelario]] (redirección a [[Candelario, A Regueira, Oza-Cesuras]]) *[[Candelos]] (redirección a [[Candelos, San Martín de Arroxo, A Fonsagrada]]) *[[O Candendo]] (homónimos) *[[Candia]] (redirección a [[Candia, Abadín]]) *[[Candieira]] (homónimos) *[[A Candieira]] (redirección a [[Candieira]]) *[[Candieiras]] (homónimos) *[[O Candín]] (redirección a [[O Candín, A Esperela, Baleira]]) *[[Candís]] (redirección a [[Candís, Millarouso e Santurxo, O Barco de Valdeorras]]) *[[Cando]] (homónimos) *[[O Cando]] (redirección a [[Cando]]) *[[Cando de Abaixo]] (redirección a [[Cando de Abaixo, Cando, Outes]]) *[[Cando de Arriba]] (redirección a [[Cando de Arriba, Cando, Outes]]) *[[A Candocia]] (redirección a [[A Candocia, Teixido, Cedeira]]) *[[O Candón]] (redirección a [[O Candón, Taboexa, As Neves]]) *[[Candorca]] ([[Candorca, Lanzós, Vilalba]]; unha candorca é un cetáceo) *[[As Candorcas]] (redirección a [[As Candorcas, Chavín, Viveiro]]) *[[O Candorco]] (redirección a [[O Candorco, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[Candosa]] (homónimos) *[[A Candosa]] (redirección a [[Candosa]]) *[[Canduas]] (redirección a [[Canduas, Cabana de Bergantiños]]; lugar e parroquia) *[[Caneda]] (homónimos) *[[Canedo]] (homónimos) *[[O Canedo]] (redirección a [[Canedo]]) *[[Os Canedos]] (homónimos) *[[Caneiro]] (homónimos) *[[O Caneiro]] (redirección a [[Caneiro]]) *[[Canelas]] (homónimos) *[[As Canelas]] (redirección a [[Canelas]]) *[[Caneliñas]] (homónimos) *[[A Canella]] (redirección a [[A Canella, Xinzo, Ponteareas]]) *[[A Caneta]] (homónimos) *[[A Cangalleira]] (redirección a [[A Cangalleira, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[Cangas (homónimos)]] (homónimos) *[[O Cango]] (redirección a [[O Cango, Silvela, Friol]]) *[[Cangos]] (homónimos) *[[Os Cangos]] (redirección a [[Cangos]]) *[[Cangrallo]] (redirección a [[Cangrallo, Barro, Barro]]) *[[Cangues]] (homónimos) *[[Canices]] (redirección a [[Canices, Carballeda, Piñor]]) *[[A Canicouva]] (redirección a [[A Canicouva, Pontevedra]]; lugar e parroquia) *[[Canicova]] (homónimos) *[[Canide]] (redirección a [[Canide, Maianca, Oleiros]]) *[[Canido]] (homónimos) *[[O Canido]] (redirección a [[Canido]]) *[[As Canivelas]] (redirección a [[As Canivelas, Millarada, Forcarei]]) *[[Os Canivelos]] (redirección a [[Os Canivelos, Tras do Hospital, Ourense]]) *[[A Canivouva]] (redirección a [[A Canivouva, Castrelos, Vigo]]) *[[O Canizo]] (homónimos) *[[Canle]] (homónimos) *[[A Canle]] (redirección a [[Canle]]) *[[O Canle]] (redirección a [[Canle]]) *[[As Canles]] (redirección a [[As Canles, Crespos, Padrenda]]) *[[A Canliña]] (homónimos) *[[Canlís]] (redirección a [[Canlís, A Baña, A Baña]]) *[[O Cano]] (redirección a [[Cano]]) *[[Canosa]] (homónimos) *[[A Canosa]] (redirección a [[Canosa]]) *[[Cans]] (homónimos) *[[O Cantadeiro]] (redirección a [[O Cantadeiro, As Achas, A Cañiza]]) *[[O Cantal]] (redirección a [[O Cantal, Rinlo, Ribadeo]]) *[[Cantalarrana]] (homónimos) *[[A Cantaleta]] (redirección a [[A Cantaleta, Vidán, Santiago de Compostela]]) *[[Cantarabá]] (redirección a [[Cantarabá, Ventís, Irixoa]]) *[[Cantarrá]] (homónimos) *[[Cantarrán]] (redirección a [[Cantarrán, Lourido, Salvaterra de Miño]]) *[[A Canteira]] (homónimos) *[[A Canteirada]] (redirección a [[A Canteirada, Castromaior, Abadín]]) *[[As Canteiras]] (redirección a [[As Canteiras, Senra, Oroso]]) *[[O Canteiro]] (homónimos) *[[Os Canteiros]] (redirección a [[Os Canteiros, O Val, Narón]]) *[[Cantelar]] (redirección a [[Cantelar, Boullón, Brión]]) *[[Cantelle]] (homónimos) *[[O Cantiño]] (homónimos) *[[Cantiz]] (redirección a [[Cantiz, Vilachá, Becerreá]]) *[[Canto (homónimos)]] (homónimos) *[[Canto de Arriba]] (redirección a [[Canto de Arriba, Ourol, Ourol]]) *[[O Canto do Muro]] (homónimos) *[[O Canto do Valo]] (redirección a [[O Canto do Valo, Arceo, Boimorto]]) *[[Cantodorxo]] (redirección a [[Cantodorxo, O Grove, O Grove]]) *[[Cantón (homónimos)]] (homónimos) *[[O Cantón]] (redirección a [[Cantón]]) *[[Cantoña]] (homónimos) *[[A Cantoña]] (redirección a [[Cantoña]]) *[[Cantorcia]] (redirección a [[Cantorcia, Ribón, Navia de Suarna]]) *[[Cantorna]] (redirección a [[Cantorna, A Pereiriña, Cee]]) *[[Cañás]] (redirección a [[Cañás, Carral]]; lugar e parroquia) *[[A Cañiza]] (concello, parroquia e lugar) *[[Caño]] (homónimos) *[[O Caño]] (redirección a [[Caño]]) *[[Cañón]] (redirección a [[Cañón, Celanova]]; lugar e parroquia) *[[Os Caños]] (redirección a [[Os Caños, Teis, Vigo]]) *[[A Cañota]] (homónimos) *[[O Cañotal]] (homónimos) *[[As Cañotas]] (homónimos) *[[A Cañoteira]] (homónimos) *[[Cañoto]] (homónimos) *[[O Cañoto]] (redirección a [[Cañoto]]) *[[A Capa]] (redirección a [[A Capa, Ferreira de Pantón, Pantón]]) *[[Caparelle]] (redirección a [[Caparelle, Mera de Abaixo, Ortigueira]]) *[[A Capariña]] (redirección a [[A Capariña, Cabanas, O Vicedo]]) *[[Os Caparís]] (redirección a [[Os Caparís, San Xiao de Mos, Castro de Rei]]) *[[Cáparos]] (redirección a [[Cáparos, Rus, Carballo]]) *[[Capeáns]] (redirección a [[Capeáns, Covas, Ames]]) *[[O Capeirón]] (redirección a [[O Capeirón, Cazás, Xermade]]) *[[A Capela (homónimos)]] (homónimos) *[[A Capelada]] (redirección a [[A Capelada, Veiga, Ortigueira]]) *[[Capelán]] (homónimos) *[[O Capelán]] (redirección a [[Capelán]]) *[[A Capeleira]] (redirección a [[A Capeleira, Labrada, Abadín]]) *[[O Capelo]] (homónimos) *[[Capelos]] (redirección a [[Capelos, Pezobrés, Santiso]]) *[[Cara]] (homónimos) *[[Caraba]] (redirección a [[Caraba, Ferreiros, Paradela]]) *[[Carabán]] (redirección a [[Carabán, Vigo, Boqueixón]]) *[[A Carabela]] (redirección a [[A Carabela, Ledoño, Culleredo]]) *[[Carabelos]] (homónimos) *[[Os Carabelos]] (redirección a [[Carabelos]]) *[[O Carabuchal]] (redirección a [[O Carabunchal, Trasancos, Narón]]) *[[Carabulla]] (redirección a [[Carabulla, Gaibor, Begonte]]) *[[O Carabuñeiro]] (redirección a [[O Carabuñeiro, Lobios, Sober]]) *[[A Carabuxeira]] (redirección a [[A Carabuñeira, Padriñán, Sanxenxo]]) *[[Caraceiro]] (redirección a [[Caraceiro, Muras, Muras]]) *[[A Caracocha]] (redirección a [[A Caracocha, Antas de Ulla, Antas de Ulla]]) *[[As Caracochas]] (redirección a [[As Caracochas, Ceboliño, Ourense]]) *[[O Caramanchón]] (redirección a [[O Caramanchón, Corme Porte, Ponteceso]]) *[[A Carambola]] (redirección a [[A Carambola, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[O Caramecheiro]] (redirección a [[O Caramecheiro, Ribeira, Ribeira]]) *[[O Caramiñal]] (redirección a [[O Caramiñal, A Pobra do Caramiñal]]) *[[O Caramuxo]] (redirección a [[O Caramuxo, Santo André de Comesaña, Vigo]]) *[[Carantoña]] (homónimos) *[[Carantos]] (redirección a [[Carantos, Oca, Coristanco]]) *[[Caraña]] (homónimos) *[[Caraña de Abaixo]] (redirección a [[Caraña de Abaixo, Tiobre, Betanzos]]) *[[Caraña de Arriba]] (redirección a [[Caraña de Arriba, Tiobre, Betanzos]]) *[[Caraña do Medio]] (redirección a [[Caraña do Medio, Tiobre, Betanzos]]) *[[Caraño]] (homónimos) *[[Caraño de Abaixo]] (redirección a [[Caraño de Abaixo, Caraño, Pol]]) *[[Carapetelo]] (redirección a [[Carapetelo, Barbeito, Vilasantar]]) *[[A Carapucha]] (redirección a [[A Carapucha, Matamá, Vigo]]) *[[O Caravel]] (redirección a [[O Caravel, Mato, Taboada]]) *[[Caraveles]] (redirección a [[Caraveles, Urdilde, Rois]]) *[[Caraxeita]] (redirección a [[Caraxeita, Felmil, Begonte]]) *[[Carazo]] (homónimos) *[[Carba]] (homónimos) *[[A Carba]] (redirección a [[Carba]]) *[[O Carbal]] (redirección a [[O Carbal, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Carbaliza]] (redirección a [[A Carbaliza, Toba, Cee]]) *[[Carballa]] (homónimos) *[[A Carballa]] (redirección a [[Carballa]]) *[[Carballa Marela]] (redirección a [[Carballa Marela, Caraño, Pol]]) *[[A Carballa Redonda]] (redirección a [[A Carballa Redonda, Montemaior, A Laracha]]) *[[Carballadrade]] (redirección a [[Carballadrade, Cabaleiros, Tordoia]]) *[[Carballal]] (homónimos) *[[O Carballal]] (redirección a [[Carballal]]) *[[O Carballal de Abaixo]] (redirección a [[O Carballal de Abaixo, O Carballal, Palas de Rei]]) *[[O Carballal de Arriba]] (redirección a [[O Carballal de Arriba, O Carballal, Palas de Rei]]) *[[Carballas]] (homónimos) *[[As Carballas]] (redirección a [[Carballas]]) *[[As Carballas de Abaixo]] (redirección a [[Carballas de Abaixo, Barbude, A Estrada]]) *[[As Carballas de Arriba]] (redirección a [[Carballas de Arriba, Barbude, A Estrada]]) *[[Carballás]] (homónimos) *[[O Carballás]] (redirección a [[Carballás]]) *[[Os Carballás]] (redirección a [[Carballás]]) *[[Carballeda]] (homónimos) *[[Carballeda de Abaixo]] (redirección a [[Carballeda de Abaixo, Laias, Cenlle]]) *[[Carballeda de Arriba]] (redirección a [[Carballeda de Arriba, Laias, Cenlle]]) *[[Carballeda de Avia]] (concello e lugar) *[[Carballeda de Valdeorras]] (concello) *[[As Carballedas]] (redirección a [[As Carballedas, O Val, Narón]]) *[[Carballede]] (redirección a [[Carballede, Guillade, Ponteareas]]) *[[Carballediña]] (redirección a [[Carballediña, Coiras, Piñor]]) *[[Carballedo (homónimos)]] (homónimos) *[[O Carballedo]] (redirección a [[Carballedo (homónimos)]] *[[Carballeira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Carballeira]] (redirección a [[Carballeira (homónimos)]]) *[[A Carballeira de Abaixo]] (redirección a [[A Carballeira de Abaixo, A Vila de Abade, Tordoia]]) *[[A Carballeira de Arriba]] (redirección a [[A Carballeira de Arriba, A Vila de Abade, Tordoia]]) *[[Carballeira Moura]] (redirección a [[Carballeira Moura, Santaballa, Vilalba]]) *[[Carballeiras]] (homónimos) *[[As Carballeiras]] (redirección a [[Carballeiras]]) *[[O Carballeiro]] (homónimos) *[[A Carballida]] (redirección a [[A Carballida, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[Carballidiño]] (redirección a [[Carballidiño, Veascós, Carballedo]]) *[[Carballido]] (homónimos) *[[Carballín]] (homónimos) *[[El Carballín]] (redirección a [[Carballín]]) *[[Carballiño]] (homónimos) *[[O Carballiño]] (concello) *[[Carballiños]] (homónimos) *[[Os Carballiños]] (redirección a [[Carballiños]]) *[[A Carballiza]] (redirección a [[A Carballiza, Baldráns, Tui]]) *[[Carballizos]] (homónimos) *[[Carballo (homónimos)]] *[[O Carballo]] (redirección a [[Carballo (homónimos)]]) *[[O Carballo Branco]] (redirección a [[O Carballo Branco, Celeiro de Mariñaos, Barreiros]]) *[[O Carballo da Palma]] (redirección a [[O Carballo da Palma, Panxón, Nigrán]]) *[[O Carballo da Pedra]] (redirección a [[O Carballo da Pedra, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Carballo de Boi]] (redirección a [[Carballo de Boi, San Claudio, Ortigueira]]) *[[O Carballo de Lor]] (redirección a [[O Carballo de Lor, Quintá de Lor, Quiroga]]) *[[Carballo do Hospital]] (redirección a [[Carballo do Hospital, O Hospital, Quiroga]]) *[[O Carballo do Pazo]] (homónimos) *[[Carballo do Vento]] (redirección a [[Carballo do Vento, Nodar, Friol]]) *[[O Carballo dos Pinos]] (redirección a [[O Carballo dos Pinos, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[O Carballo Furado]] (redirección a [[O Carballo Furado, Doso, Narón]]) *[[O Carballo Gallado]] (redirección a [[O Carballo Gallado, Burgás, Xermade]]) *[[O Carballo Gordo]] (redirección a [[O Carballo Gordo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Carballo Infante]] (redirección a [[Carballo Infante, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Carballo Mariño]] (redirección a [[O Carballo Mariño, Lagoa, Alfoz]]) *[[Carballo Redondo]] (redirección a [[Carballo Redondo, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[Carballo Torto]] (redirección a [[Carballo Torto, Vilarraso, Aranga]]) *[[A Carballoa]] (redirección a [[A Carballoa, Barbeito, Vilasantar]]) *[[Carballoguidín]] (redirección a [[Carballoguidín, Freixo, A Fonsagrada]]) *[[Carballolongo]] (redirección a [[Carballolongo, Santaballa, Vilalba]]) *[[Os Carballos]] (homónimos) *[[Carballós]] (homónimos) *[[Carballos Altos]] (redirección a [[Carballos Altos, Lema, Arzúa]]) *[[Carballosa]] (homónimos) *[[A Carballosa]] (redirección a [[Carballosa]]) *[[Carballoso]] (homónimos) *[[O Carballoso]] (redirección a [[Carballoso]]) *[[Carballotorto]] (redirección a [[Carballotorto, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Carballude]] (homónimos) *[[O Carbedo]] (redirección a [[O Carbedo, Esperante, Folgoso do Courel]]) *[[A Carbeira]] (redirección a [[A Carbeira, Vilaboa, Valdoviño]]) *[[O Carbeiral]] (redirección a [[O Carbeiral, Bardaos, San Sadurniño]]) *[[Carbeta]] (redirección a [[Carbeta, Lousada, Xermade]]) *[[Carbia]] (homónimos) *[[Carboados]] (redirección a [[Carboados, Igrexafeita, San Sadurniño]]) *[[O Carboal]] (homónimos) *[[A Carboeira]] (homónimos) *[[O Carboeiral]] (redirección a [[O Carboeiral, Insua, Ortigueira]]) *[[O Carboeiriño]] (redirección a [[O Carboeiriño, Carboeiro, Silleda]]) *[[Carboeiro]] (homónimos) *[[O Carboeiro]] (redirección a [[Carboeiro]]) *[[Carboeiro de Francia]] (redirección a [[Carboeiro de Francia, Carboeiro, Silleda]]) *[[Os Carboeiros]] (homónimos) *[[Carboentes]] (redirección a [[Carboentes, Rodeiro]]; lugar e parroquia) *[[Carbosende]] (redirección a [[Carbosende, Esperante, Taboada]]) *[[O Carbón]] (redirección a [[O Carbón, Atios, O Porriño]]) *[[Carbuíz]] (redirección a [[Carbuíz, Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo]]) *[[Carcabelos]] (redirección a [[Carcabelos, Almeiras, Culleredo]]) *[[Carcacía]] (homónimos) *[[A Carcallosa]] (redirección a [[A Carcallosa, Ambosores, Ourol]]) *[[A Carcasía]] (redirección a [[A Carcasía, Noia, Noia]]) *[[Cardal]] (homónimos) *[[O Cardal]] (redirección a [[Cardal]]) *[[Cardalda]] (redirección a [[Cardalda, Deiro, Vilanova de Arousa]]) *[[Cardama]] (redirección a [[Cardama, Oroso]]; lugar e parroquia) *[[Cardanachama]] (redirección a [[Cardanachama, Queiroás, Allariz]]) *[[A Cardavella]] (redirección a [[A Cardavella, Guimarei, A Estrada]]) *[[Cardavós]] (redirección a [[Cardavós, Sabadelle, Chantada]]) *[[Cardecide]] (redirección a [[Cardecide, Cuntis, Cuntis]]) *[[O Cardedo]] (redirección a [[O Cardedo, Campo, O Irixo]]) *[[Cardeira de Meroi]] (redirección a [[Cardeira de Meroi, As Somozas, As Somozas]]) *[[Cardeita]] (homónimos) *[[Cardeite]] (redirección a [[Cardeite, Begonte, Begonte]]) *[[Cardelle]] (homónimos) *[[Cardenal]] (redirección a [[Cardenal, Vilameá de Ramirás, Ramirás]]) *[[Cardenao]] (redirección a [[Cardenao, O Castro de Beiro, Ourense]]) *[[Cardeo]] (redirección a [[Cardeo, Albos, Verea]]) *[[Carderón]] (redirección a [[Carderón, Órrea, Agolada]]) *[[Carderrei]] (redirección a [[Carderrei, Ponte, Silleda]]) *[[Cardesín]] (redirección a [[Cardesín, Refoxos, Silleda]]) *[[Cardexía]] (redirección a [[Cardexía, Filgueira, Lalín]]) *[[Cardexo]] (homónimos) *[[Cardezana]] (redirección a [[Cardezana, Godóns, Covelo]]) *[[Cardezo]] (redirección a [[Cardezo, Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Cardida]] (redirección a [[A Cardida, A Torre, Taboada]]) *[[Cardigonde]] (redirección a [[Cardigonde, Cortegada, Silleda]]) *[[Cardín]] (redirección a [[Cardín, Saiar, Caldas de Reis]]) *[[Cardiña]] (homónimos) *[[Cardoeiro]] (homónimos) *[[O Cardoeiro]] (redirección a [[Cardoeiro]]) *[[Cardois]] (redirección a [[Cardois, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Cardorrío]] (redirección a [[Cardorrío, Pedornes, Oia]]) *[[Cardosa]] (homónimos) *[[A Cardosa]] (redirección a [[Cardosa]]) *[[As Cardosas]] (redirección a [[As Cardosas, Soutullo, A Laracha]]) *[[Cardoso]] (redirección a [[Cardoso, San Mamede dos Anxos, Lugo]]) *[[Cardoufe]] (redirección a [[Cardoufe, Sanguiñedo, Dozón]]) *[[O Careixo]] (redirección a [[O Careixo, Salto, Vimianzo]]) *[[Carelle]] (homónimos) *[[Carelle Grande]] (redirección a [[Carelle Grande, O Burgo, Muras]]) *[[Carelo]] (redirección a [[Carelo, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Caresma]] (redirección a [[Caresma, Santiago de Ois, Coirós]]) *[[Carfaxiño]] (redirección a [[Carfaxiño, Vilanova dos Infantes, Celanova]]) *[[Cargadoiro]] (homónimos) *[[O Cargadoiro]] (redirección a [[Cargadoiro]]) *[[Cargas]] (homónimos) *[[As Cargas]] (redirección a [[Cargas]]) *[[Carguizoi]] (redirección a [[Carguizoi, Tioira, Maceda]]) *[[A Caridade]] (redirección a [[A Caridade, Flariz, Monterrei]]) *[[Caride]] (homónimos) *[[Cariño (homónimos)]] (homónimos) *[[Cariño de Arriba]] (redirección a [[Cariño de Arriba, Cariño, Cariño]]) *[[Caritel]] (homónimos) *[[O Caritel]] (redirección a [[Caritel]]) *[[A Carixa]] (homónimos) *[[A Cariza]] (redirección a [[A Cariza, Esporiz, Monterroso]]) *[[As Carizas]] (redirección a [[As Carizas, Dumbría, Dumbría]]) *[[Carleo de Abaixo]] (redirección a [[Carleo de Abaixo, Outes, Outes]]) *[[Carleo de Arriba]] (redirección a [[Carleo de Arriba, Outes, Outes]]) *[[Carlete]] (redirección a [[Carlete, A Torre, Vilalba]]) *[[Carlexo]] (homónimos) *[[Carlín]] (redirección a [[Carlín, Friol]]; lugar e parroquia) *[[O Carme]] (homónimos) *[[Carmoega]] (redirección a [[Carmoega, Agolada]]) *[[Carmona]] (homónimos) *[[A Carmona]] (redirección a [[Carmona]]) *[[Carmoniño]] (redirección a [[Carmoniño, Maceira, Covelo]]) *[[O Carnal]] (redirección a [[O Carnal, Luneda, A Cañiza]]) *[[O Carneiral]] (redirección a [[O Carneiral, Verís, Irixoa]]) *[[As Carneiras]] (redirección a [[As Carneiras, Matamá, Vigo]]) *[[Os Carneiros]] (redirección a [[Os Carneiros, Vilarraso, Aranga]]) *[[Carnes]] (redirección a [[Carnes, A Regueira, Oza-Cesuras]]) *[[Carnés]] (redirección a [[Carnés, Vimianzo]]; lugar e parroquia) *[[Carnio]] (redirección a [[Carnio, Treos, Vimianzo]]) *[[Carnoedo]] (redirección a [[Carnoedo, Sada]]) *[[Carnós]] (redirección a [[Carnós, A Arnoia, A Arnoia]]) *[[Carnota (homónimos)]] (homónimos) *[[A Caroada]] (redirección a [[A Caroada, Cambre, Cambre]]) *[[O Caroceiro]] (homónimos) *[[Os Caroceiros]] (redirección a [[Os Caroceiros, As Neves, Ortigueira]]) *[[As Carochas]] (redirección a [[As Carochas, Laxosa, O Corgo]]) *[[Caroi]] (homónimos) *[[As Carolinas]] (redirección a [[As Carolinas, Ribeira, Ribeira]]) *[[Carolliño]] (redirección a [[Carolliño, Budiño, O Pino]]) *[[Carollo]] (redirección a [[Carollo, Cardama, Oroso]]) *[[Carolo]] (homónimos) *[[A Caropa]] (redirección a [[A Caropa, Feás, Aranga]]) *[[Caroubáns]] (redirección a [[Caroubáns, Covas, Ames]]) *[[Carozo]] (homónimos) *[[Carpazás]] (redirección a [[Carpazás, Bande]]; parroquia e lugar) *[[Carpaceira]] (homónimos) *[[A Carpaceira]] (redirección a [[Carpaceira]]) *[[Carpaceiras]] (homónimos) *[[As Carpaceiras]] (redirección a [[Carpaceiras]]) *[[Carpacide]] (redirección a [[Carpacide, Nois, Foz]]) *[[Carpanzal]] (redirección a [[Carpanzal, Cerceda, O Corgo]]) *[[A Carpinteira]] (redirección a [[A Carpinteira, Matamá, Vigo]]) *[[O Carpio]] (redirección a [[O Carpio, Trazo, Trazo]]) *[[Os Carpizos]] (redirección a [[Os Carpizos, Cazás, Xermade]]) *[[A Carqueixa]] (homónimos) *[[O Carqueixal]] (redirección a [[O Carqueixal, Moimenta, Lalín]]) *[[Carqueixeda]] (redirección a [[Carqueixeda, Gundriz, Samos]]) *[[O Carqueixo]] (redirección a [[O Carqueixo, Bóveda, Lugo]]) *[[A Carra]] (redirección a [[A Carra, Limiñón, Abegondo]]) *[[Carrabete]] (redirección a [[Carrabete, Serantes, Laxe]]) *[[Carraceda]] (redirección a [[Carraceda, Oza, Oza-Cesuras]]) *[[Carracedo]] (homónimos) *[[O Carracedo]] (redirección a [[Carracedo]]) *[[Carracedo da Serra]] (redirección a [[Carracedo da Serra, A Gudiña]]; lugar e parroquia) *[[O Carracedo de Abaixo]] (redirección a [[O Carracedo de Abaixo, A Viña, Irixoa]]) *[[O Carracedo de Arriba]] (redirección a [[O Carracedo de Arriba, A Viña, Irixoa]]) *[[Os Carracedos]] (homónimos) *[[A Carraceira]] (redirección a [[A Carraceira, Librán, Baleira]]) *[[Carracelas]] (redirección a [[Carracelas, Rioaveso, Vilalba]]) *[[A Carracha]] (redirección a [[A Carracha, Sofán, Carballo]]) *[[O Carrachal]] (redirección a [[O Carrachal, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Carracheira]] (redirección a [[A Carracheira, Loureda, Oza-Cesuras]]) *[[Os Carrachos]] (redirección a [[Os Carrachos, San Martiño de Pacios, Begonte]]) *[[Carracido]] (homónimos) *[[Carradela]] (redirección a [[Carradela, Anzo, Lalín]]) *[[Carradelas]] (redirección a [[Carradelas, Xermar, Cospeito]]) *[[O Carragal]] (redirección a [[O Carragal, Moncelos, Abadín]]) *[[Os Carragás]] (redirección a [[Os Carragás, Liáns, Oleiros]]) *[[Carragoso de Abaixo]] (redirección a [[Carragoso de Abaixo, Lalín, Lalín]]) *[[Carragoso de Arriba]] (redirección a [[Carragoso de Arriba, Lalín, Lalín]]) *[[Carraguedo]] (redirección a [[Carraguedo, Penosiños, Ramirás]]) *[[Carrais]] (redirección a [[Carrais, Herbogo, Rois]]) *[[Carral (homónimos)]] (homónimos) *[[O Carral]] (redirección a [[Carral (homónimos)]] *[[Carral Travesa]] (redirección a [[Carral Travesa, Sabadelle, Chantada]]) *[[Carralcova]] (homónimos) *[[Carralmaior]] (redirección a [[Carralmaior, Alba, Vilalba]]) *[[O Carramal]] (redirección a [[O Carramal, Salcedo, Pontevedra]]) *[[Carranchousa]] (redirección a [[Carranchousa, Bascós, Monforte de Lemos]]) *[[A Carrancova]] (redirección a [[A Carrancova, Castelo, Cervo]]) *[[O Carrapatal]] (redirección a [[O Carrapatal, Xuño, Porto do Son]]) *[[Carrapetal]] (redirección a [[Carrapetal, Begonte, Begonte]]) *[[A Carrapota]] (redirección a [[A Carrapota, Magazos, Viveiro]]) *[[A Carrasca]] (homónimos) *[[O Carrascal]] (homónimos) *[[O Carrascás]] (redirección a [[O Carrascás, Prado, Ponteareas]]) *[[Carrasco]] (homónimos) *[[Carrasquedo de Abaixo]] (redirección a [[Carrasquedo de Abaixo, Vilaza, Gondomar]]) *[[Carrasquedo de Arriba]] (redirección a [[Carrasquedo de Arriba, Vilaza, Gondomar]]) *[[A Carrasqueira]] (homónimos) *[[As Carrasqueiras]] (homónimos) *[[Carraveda]] (redirección a [[Carraveda, Pexegueiro, Tui]]) *[[Carravilar]] (redirección a [[Carravilar, Bazar, Castro de Rei]]) *[[Carraxo]] (redirección a [[Carraxo, Laza]]; lugar e parroquia) *[[Carredás]] (redirección a [[Carredás, Barcia de Mera, Covelo]]) *[[Carregal]] (homónimos) *[[O Carregal]] (redirección a [[Carregal]]) *[[Carregal de Abaixo]] (homónimos) *[[Carregal de Arriba]] (homónimos) *[[Carregosa]] (redirección a [[Carregosa, Curtis, Curtis]]) *[[Carregoto]] (redirección a [[Carregoto, Folgoso, Sobrado]]) *[[Carreira]] (homónimos) *[[A Carreira]] (redirección a [[Carreira]]) *[[Carreira Branca]] (redirección a [[Carreira Branca, Vilaframil, Ribadeo]]) *[[A Carreira Chá]] (redirección a [[A Carreira Chá, Vilaformán, Trabada]]) *[[Carreira da Lama]] (redirección a [[Carreira da Lama, Arbo, Arbo]]) *[[A Carreira Vella]] (redirección a [[A Carreira Vella, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei]]) *[[Carreirachán]] (redirección a [[Carreirachán, Taboexa, As Neves]]) *[[Carreiranova]] (redirección a [[Carreiranova, Oleiros, Vilalba]]) *[[Carreiras]] (homónimos) *[[As Carreiras]] (redirección a [[Carreiras]]) *[[Carreiriña]] (homónimos) *[[Carreiro]] (homónimos) *[[O Carreiro]] (redirección a [[Carreiro]]) *[[O Carreiro do Golpe]] (redirección a [[O Carreiro do Golpe, O Ermo, Ortigueira]]) *[[Carreiroa]] (redirección a [[Carreiroa, Lanzós, Vilalba]]) *[[Carreiroá]] (redirección a [[Carreiroá, Maside, Sarria]]) *[[Carreiroás]] (redirección a [[Carreiroás, Cortapezas, Portomarín]]) *[[Carreiros]] (homónimos) *[[Os Carreiros]] (redirección a [[Carreiros]]) *[[Carreixas]] (homónimos) *[[Os Carrelos]] (redirección a [[Os Carrelos, Silvela, Friol]]) *[[Carres]] (redirección a [[Carres, Oza-Cesuras]]) *[[A Carretería]] (redirección a [[A Carretería, Paradela, Paradela]]) *[[A Carrexa]] (redirección a [[A Carrexa, Casteláns, Covelo]]) *[[O Carrexo]] (redirección a [[O Carrexo, O Mosteiro, Ortigueira]]) *[[A Carriceira]] (redirección a [[A Carriceira, Fisteus, Curtis]]) *[[Carricova]] (homónimos) *[[Carriqueiros]] (redirección a [[Carriqueiros, O Burgo, Lugo]]) *[[Carril (homónimos)]] (homónimos) *[[O Carril]] (redirección a [[Carril (homónimos)]] *[[A Carrilla]] (homónimos) *[[O Carrilnovo]] (redirección a [[O Carrilnovo, Seixas, As Somozas]]) *[[Carríns]] (redirección a [[Carríns, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[Carrio]] (homónimos) *[[O Carrio]] (redirección a [[Carrio]]) *[[Os Carrís]] (homónimos) *[[A Carriza]] (redirección a [[A Carriza, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[O Carrizal]] (homónimos) *[[Carrizáns]] (redirección a [[Carrizáns, Escuadra, A Lama]]) *[[O Carrizo]] (homónimos) *[[O Carrizó]] (redirección a [[O Carrizó, Santiago de Covelo, Covelo]]) *[[Os Carrizos]] (redirección a [[Os Carrizos, Val de Sangorza, Agolada]]) *[[As Carroceiras]] (homónimos) *[[Carrocide]] (redirección a [[Carrocide, Lagoa, Alfoz]]) *[[Carrofeito]] (redirección a [[Carrofeito, Lebozán, Lalín]]) *[[Carroipaz]] (redirección a [[Carroipaz, Curtis, Curtis]]) *[[A Carrola]] (redirección a [[A Carrola, O Porriño, O Porriño]]) *[[O Carroleiro]] (redirección a [[O Carroleiro, Ceboliño, Ourense]]) *[[Carromao]] (redirección a [[Carromao, Órrea, Agolada]]) *[[Carrouba]] (redirección a [[Carrouba, Tor, Monforte de Lemos]]) *[[Carruceiro]] (redirección a [[Carruceiro, Arrabaldo, Ourense]]) *[[Os Carrucheiros]] (redirección a [[Os Carrucheiros, Ardemil, Ordes]]) *[[O Carrusco]] (redirección a [[O Carrusco, O Sisto, Ourol]]) *[[Carta]] (homónimos) *[[Cartamil]] (redirección a [[Cartamil, Amil, Moraña]]) *[[Cartas]] (homónimos) *[[As Cartas]] (redirección a [[Cartas]]) *[[Cartea]] (redirección a [[Cartea, Os Vaos, Ribeira de Piquín]]) *[[Carteire]] (redirección a [[Carteire, Palas de Rei]]; lugar e parroquia) *[[Cartel (homónimos)]] (homónimos) *[[Cartelle]] (concello, parroquia e lugar) *[[Cartelos]] (homónimos) *[[Cartemil]] (homónimos) *[[Cartimil]] (homónimos) *[[Cartín]] (redirección a [[Cartín, Tardade, Vilalba]]) *[[Cartomil]] (redirección a [[Cartomil, Taragoña, Rianxo]]) *[[Carude]] (redirección a [[Carude, Carballo, Taboada]]) *[[A Carunchada]] (redirección a [[A Carunchada, Penamaior, Becerreá]]) *[[Carvalente]] (redirección a [[Carvalente, Oirós, Vila de Cruces]]) *[[Carzoá]] (redirección a [[Carzoá, Cualedro]]; lugar e parroquia *[[A Casa Alta]] (homónimos) *[[A Casa Branca]] (redirección a [[A Casa Branca, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Casa Camiño]] (redirección a [[Casa Camiño, Cumbraos, Sobrado]]) *[[Casa Cuberta]] (redirección a [[Casa Cuberta, Lardeiros, O Pino]]) *[[A Casa da Bouza - A Igrexa]] (redirección a [[A Casa da Bouza - A Igrexa, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Casa da Bouza - Tras do Camiño]] (redirección a [[A Casa da Bouza - Tras do Camiño, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Casa da Cancela]] (redirección a [[Casa da Cancela, Dumbría, Dumbría]]) *[[A Casa da Cruz]] (redirección a [[A Casa da Cruz, Arcos, Cuntis]]) *[[Casa da Dona]] (redirección a [[Casa da Dona, Paradela, Castro Caldelas]]) *[[A Casa da Hedra]] (redirección a [[A Casa da Hedra, Covelas, Ribadeo]]) *[[A Casa da Horta]] (redirección a [[A Casa da Horta, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Casa da Lama]] (redirección a [[A Casa da Lama, Ousende, O Saviñao]]) *[[O Casa da Lama]] (redirección a [[O Casa da Lama, Recelle, Portomarín]]) *[[Casa de Abaixo]] (redirección a [[Casa de Abaixo, Ousende, O Saviñao]]) *[[Casa de Antelo]] (redirección a [[Casa de Antelo, Broño, Negreira]]) *[[A Casa de Areán]] (redirección a [[A Casa de Areán, Ligonde, Monterroso]]) *[[A Casa de Ascontra]] (redirección a [[A Casa de Ascontra, Berredo, Agolada]]) *[[A Casa de Fidalgo]] (redirección a [[A Casa de Fidalgo, Mántaras, Irixoa]]) *[[A Casa de Fonseca]] (redirección a [[A Casa de Fonseca, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Casa de Naia]] (redirección a a [[Casa de Naia, Antas de Ulla]]; parroquia e lugar) *[[A Casa de Outeiro]] (redirección a [[A Casa de Outeiro, Quiroga, Quiroga]]) *[[A Casa de Parga]] (redirección a [[A Casa de Parga, Ousá, Friol]]) *[[A Casa de Pedra]] (redirección a [[A Casa de Pedra, Bande, Láncara]]) *[[Casa de Sa]] (redirección a [[Casa de Sa, Rebordaos, O Saviñao]]) *[[A Casa de Xenara]] (redirección a [[A Casa de Xenara, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[A Casa do Barrio]] (redirección a [[A Casa do Barrio, Cartelos, Carballedo]]) *[[Casa do Camiño]] (homónimos) *[[A Casa do Campo]] (redirección a [[A Casa do Campo, Arceo, Boimorto]]) *[[Casa do Cardedo]] (redirección a [[Casa do Cardedo, Recelle, Portomarín]]) *[[A Casa do Cego]] (redirección a [[A Casa do Cego, Vilachá, Monfero]]) *[[Casa do Frade]] (redirección a [[Casa do Frade, San Miguel de Barcala, A Estrada]]) *[[A Casa do Gado]] (redirección a [[A Casa do Gado, A Porta, Sobrado]]) *[[A Casa do Gallego]] (redirección a [[A Casa do Gallego, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[A Casa do Mazo]] (redirección a [[A Casa do Mazo, Ousende, O Saviñao]]) *[[Casa do Monte]] (homónimos) *[[A Casa do Monte]] (redirección a [[Casa do Monte]]) *[[A Casa do Novil]] (redirección a [[A Casa do Novil, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Casa do Pazo]] (redirección a [[A Casa do Pazo, Ousá, Friol]]) *[[A Casa do Porto]] (redirección a [[A Casa do Porto, Rois, Rois]]) *[[A Casa do Prado]] (redirección a [[A Casa do Prado, Carantoña, Vimianzo]]) *[[A Casa do Raque]] (redirección a [[A Casa do Raque, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Casa do Vello]] (redirección a [[Casa do Vello, Bustelo de Fisteus, Quiroga]]) *[[Casa do Vento]] (homónimos) *[[A Casa do Vento]] (redirección a [[Casa do Vento]]) *[[A Casa dos Prados]] (redirección a [[A Casa dos Prados, A Ermida, Quiroga]]) *[[A Casa Grande]] (redirección a [[Casa Grande]]) *[[Casa Lousada]] (homónimos) *[[A Casa Lousada]] (redirección a [[Casa Lousada]]) *[[A Casa Nova]] (homónimos) *[[A Casa Nova de Vilariño]] (redirección a [[A Casa Nova de Vilariño, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[A Casa Queimada]] (redirección a [[A Casa Queimada, Lesón, A Pobra do Caramiñal]]) *[[A Casa Vella]] (homónimos) *[[Casabraira]] (redirección a [[Casabraira, Milleirós, Pol]]) *[[Casabranca]] (homónimos) *[[A Casabranca]] (redirección a [[Casabranca]]) *[[Casacamiño]] (homónimos) *[[Casadán]] (redirección a [[Casadán, Aldixe, Abadín]]) *[[A Casadedra]] (redirección a [[A Casadedra, Candamil, Xermade]]) *[[Casadela]] (redirección a [[Casadela, Vilasante, O Saviñao]]) *[[Casadelas]] (redirección a [[Casadelas, Noicela, Carballo]]) *[[Casadelos]] (redirección a [[Casadelos, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Casadonas]] (redirección a [[Casadonas, Licín, O Saviñao]]) *[[Casagrande]] (homónimos) *[[A Casagrande]] (redirección a [[Casagrande]]) *[[Casagrandes]] (redirección a [[Casagrandes, Desteriz, Padrenda]]) *[[Casaio]] (redirección a [[Casaio, Carballeda de Valdeorras]]; lugar e parroquia) *[[Casais]] (homónimos) *[[Os Casais]] (redirección a [[Casais]]) *[[Casal]] (homónimos) *[[O Casal]] (redirección a [[Casal]]) *[[O Casal da Bouza]] (redirección a [[O Casal da Bouza, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[O Casal da Devesa]] (redirección a [[O Casal da Devesa, A Vila de Abade, Tordoia]]) *[[Casal da Vila]] (redirección a [[Casal da Vila, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[Casal de Abade]] (homónimos) *[[O Casal de Abaixo]] (homónimos) *[[Casal de Agra]] (redirección a [[Casal de Agra, Lubre, Bergondo]]) *[[Casal de Arriba]] (homónimos) *[[O Casal de Arriba]] (redirección a [[Casal de Arriba]]) *[[O Casal de Baixo]] (redirección a [[O Casal de Baixo, Vilachá, Monfero]]) *[[Casal de Bispo]] (redirección a [[Casal de Bispo, Domés, Verea]]) *[[Casal de Cima]] (redirección a [[Casal de Cima, Rubiás, Ramirás]]) *[[Casal de Diego]] (redirección a [[Casal de Diego, Budián, O Valadouro]]) *[[Casal de Eirigo]] (redirección a [[Casal de Eirigo, Setecoros, Valga]]) *[[Casal de Feás]] (redirección a [[Casal de Feás, Podentes, A Bola]]) *[[Casal de Gonzalo]] (redirección a [[Casal de Gonzalo, Urdilde, Rois]]) *[[O Casal de Horta]] (redirección a [[O Casal de Horta, Vista Alegre, Santiago de Compostela]]) *[[Casal de Madre]] (redirección a [[Casal de Madre, Úbeda, A Pastoriza]]) *[[Casal de María]] (redirección a [[Casal de María, San Román de Montoxo, Cedeira]]) *[[Casal de Maus]] (redirección a [[Casal de Maus, Corvillón, A Merca]]) *[[Casal de Mogos]] (redirección a [[Casal de Mogos, Catoira, Catoira]]) *[[Casal de Morgade]] (redirección a [[Casal de Morgade, San Martiño de Berredo, A Bola]]) *[[Casal de Munín]] (redirección a [[Casal de Munín, Boimorto, Boimorto]]) *[[Casal de Niño]] (redirección a [[Casal de Niño, Vedra, Vedra]]) *[[Casal de Perros]] (redirección a [[Casal de Perros, Rus, Carballo]]) *[[Casal de Poño]] (redirección a [[Casal de Poño, Urdilde, Rois]]) *[[O Casal de Rei]] (redirección a [[O Casal de Rei, Campañó, Pontevedra]]) *[[O Casal de Reis]] (redirección a [[O Casal de Reis, Rarís, Teo]]) *[[O Casal de Riba]] (redirección a [[O Casal de Riba, Vilachá, Monfero]]) *[[Casal de Sande]] (redirección a [[Casal de Sande, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[Casal de Santa]] (redirección a [[Casal de Santa, Vilaboa, Vilaboa]]) *[[Casal de Souto]] (redirección a [[Casal de Souto, Dombodán, Arzúa]]) *[[Casal de Veco]] (redirección a [[Casal de Veco, Crespos, Padrenda]]) *[[Casal de Vello]] (redirección a [[Casal de Vello, Torneiros, O Porriño]]) *[[Casal de Vito]] (redirección a [[Casal de Vito, Muro, Láncara]]) *[[Casal do Faído]] (redirección a [[Casal do Faído, Castelo, Cervo]]) *[[Casal do Mato]] (homónimos) *[[Casal do Mendo]] (redirección a [[Casal do Mendo, Campañó, Pontevedra]]) *[[O Casal do Monte]] (redirección a [[O Casal do Monte, Coiro, A Laracha]]) *[[O Casal do Mouro]] (redirección a [[O Casal do Mouro, Ambroa, Irixoa]]) *[[O Casal do Paio]] (redirección a [[O Casal do Paio, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Casal do Regueiro]] (redirección a [[Casal do Regueiro, Vilameá de Ramirás, Ramirás]]) *[[Casal do Río]] (homónimos) *[[O Casal do Río]] (redirección a [[Casal do Río]]) *[[O Casal do Salgueiro]] (redirección a [[O Casal do Salgueiro, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Casal do Souto]] (redirección a [[Casal do Souto, Grou, Lobios ]]) *[[Casal Novo]] (redirección a [[Casal Novo, Lérez, Pontevedra]]) *[[Casalbieito]] (redirección a [[Casalbieito, Codeso, Boqueixón]]) *[[Casalbito de Abaixo]] (redirección a [[Casalbito de Abaixo, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Casalbito de Arriba]] (redirección a [[Casalbito de Arriba, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Casaldabade]] (redirección a [[Casaldabade, Cabaleiros, Tordoia]]) *[[Casaldaia de Abaixo]] (redirección a [[Casaldaia de Abaixo, Cerdido, Cerdido]]) *[[Casaldaia de Arriba]] (redirección a [[Casaldaia de Arriba, A Barqueira, Cerdido]]) *[[Casaldabre]] (redirección a [[Casaldabre, Queixas, Cerceda]]) *[[Casaldálvaro]] (redirección a [[Casaldálvaro, Valongo, Cortegada]]) *[[Casaldarado]] (redirección a [[Casaldarado, Lérez, Pontevedra]]) *[[Casaldares]] (homónimos) *[[Casaldarnos]] (redirección a [[Casaldarnos, Ribadumia, Ribadumia]]) *[[O Casaldarrique]] (redirección a [[O Casaldarrique, Verís, Irixoa]]) *[[Casaldegas]] (redirección a [[Casaldegas, Monteagudo, Arteixo]]) *[[Casaldegonce]] (redirección a [[Casaldegonce, Cerdido, Cerdido]]) *[[Casaldeite]] (redirección a [[Casaldeite, San Miguel de Reinante, Barreiros]]) *[[Casalderrique]] (redirección a [[Casalderrique, Carracedo, Caldas de Reis]]) *[[Casaldesuso]] (redirección a [[Casaldesuso, Codeso, Boqueixón]]) *[[Casaldoeiro]] (homónimos) *[[Casaldoira]] (redirección a [[Casaldoira, Seoane, Allariz]]) *[[Casaldomiro]] (redirección a [[Casaldomiro, Recesende, Teo]]) *[[Casaldrago]] (redirección a [[Casaldrago, San Clemente de Cesar, Caldas de Reis]]) *[[Casaldrigo]] (redirección a [[Casaldrigo, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende]]) *[[Casaliño]] (homónimos) *[[O Casaliño]] (redirección a [[Casaliño]]) *[[Casalitoi]] (redirección a [[Casalitoi, A Lama, A Lama]]) *[[Casalmeán]] (redirección a [[Casalmeán, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Casalmeao]] (redirección a [[Casalmeao, Maceda, Melide]]) *[[Casalmorto]] (redirección a [[Casalmorto, Pereiras, Mos]]) *[[Casalnovo]] (redirección a [[Casalnovo, Carreira, Ribeira]]) *[[A Casalonga]] (redirección a [[A Casalonga, Calo, Teo]]) *[[Casalousada]] (redirección a [[Casalousada, San Xoán de Moeche, Moeche]]) *[[Casalpaio]] (redirección a [[Casalpaio, Frades, A Estrada]]) *[[Casalpeguito]] (redirección a [[Casalpeguito, Gastrar, Boqueixón]]) *[[A Casalta]] (redirección a [[A Casalta, Chandrexa, Parada de Sil]]) *[[O Casalvedro]] (redirección a [[O Casalvedro, Sisán, Ribadumia]]) *[[Casalvito]] (redirección a [[Casalvito, San Xoán de Poio, Poio]]) *[[Casamaría]] (redirección a [[Casamaría, Moalde, Silleda]]) *[[Casamuniño]] (redirección a [[Casamuniño, Pígara, Guitiriz]]) *[[Casanande]] (redirección a [[Casanande, Olveira, Ribeira]]) *[[O Casancho]] (redirección a [[O Casancho, Petán, A Cañiza]]) *[[Casandulfe]] (redirección a [[Casandulfe, Loeda, Piñor]]) *[[As Casanianas]] (redirección a [[As Casanianas, Casteláns, Covelo]]) *[[Casaniño]] (redirección a [[Casaniño, Brosmos, Sober]]) *[[Casanova]] (homónimos) *[[A Casanova]] (redirección a [[Casanova]]) *[[A Casanova da Rocha]] (redirección a [[A Casanova da Rocha, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[A Casanova da Xestosa]] (redirección a [[A Casanova da Xestosa, Muras, Muras]]) *[[A Casanova de Arriba]] (redirección a [[A Casanova de Arriba, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Casanova de Sanche]] (redirección a [[A Casanova de Sanche, Piñeiro, Xermade]]) *[[Casanova de Vilar]] (redirección a [[Casanova de Vilar, San Xoán de Moeche, Moeche]]) *[[A Casanova de Xiao]] (redirección a [[A Casanova de Xiao, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[A Casanova do Campo]] (redirección a [[A Casanova do Campo, Cazás, Xermade]]) *[[A Casanova do Cuarto]] (redirección a [[A Casanova do Cuarto, Mourentán, Arbo]]) *[[As Casanovas]] (redirección a [[As Casanovas, Prado de Canda, Covelo]]) *[[Casansula]] (redirección a [[Casansula, San Miguel de Sarandón, Vedra]]) *[[Casantalla]] (redirección a [[Casantalla, Xiá, Friol]]) *[[Casaqueimada]] (homónimos) *[[A Casaqueimada]] (redirección a [[Casaqueimada]]) *[[Casar]] (homónimos) *[[O Casar]] (redirección a [[Casar]]) *[[Casar de Cima]] (redirección a [[Casar de Cima, Lobios, Sober]]) *[[Casar de María]] (redirección a [[Casar de María, Vales, San Cristovo de Cea]]) *[[Casar de Monín]] (redirección a [[Casar de Monín, Penarrubia, Baralla]]) *[[Casar de Seta]] (redirección a [[Casar de Seta, Arnego, Rodeiro]]) *[[Casar do Mato]] (homónimos) *[[Casar do Nabo]] (redirección a [[Casar do Nabo, Abelenda, Avión]]) *[[Casardansola]] (redirección a [[Casardansola, Covas, Montederramo]]) *[[Casardecima]] (redirección a [[Casardecima, Grou, Lobios]]) *[[Casardeita]] (homónimos) *[[Casardixo]] (redirección a [[Casardixo, O Salto, Rodeiro]]) *[[Casardomato]] (redirección a [[Casardomato, Grou, Lobios]]) *[[Casardoño]] (redirección a [[Casardoño, Saídres, Silleda]]) *[[Casarellos]] (homónimos) *[[Os Casarellos]] (redirección a [[Casarellos]]) *[[Os Casares]] (homónimos) *[[Os Casares]] (redirección a [[Casares]]) *[[Casares da Virxe]] (redirección a [[Casares da Virxe, Refoxos, Cortegada]]) *[[Casares de Refoxos]] (redirección a [[Casares de Refoxos, Refoxos, Cortegada]]) *[[A Casaría]] (redirección a [[A Casaría, Reigosa, A Pastoriza]]) *[[Casariño]] (homónimos) *[[O Casariño]] (redirección a [[Casariño]]) *[[Casarío]] (homónimos) *[[O Casarío]] (redirección a [[Casarío]]) *[[Os Casaríos]] (redirección a [[Os Casaríos, Pinza, Viana do Bolo]]) *[[As Casarizas]] (redirección a [[As Casarizas, Mirallos, A Peroxa]]) *[[O Casarón]] (homónimos) *[[As Casas]] (homónimos) *[[Casás]] (homónimos) *[[Os Casás]] (redirección a [[Casás]]) *[[As Casas Baratas]] (homónimos) *[[As Casas da Estrada do Conde]] (redirección a [[As Casas da Estrada do Conde, Lañas, Arteixo]]) *[[As Casas da Freira]] (redirección a [[As Casas da Freira, Cotá, Friol]]) *[[As Casas da Hedra]] (redirección a [[As Casas da Hedra, Sar, Santiago de Compostela]]) *[[As Casas da Ponte]] (redirección a [[As Casas da Ponte, Castrelo, Vimianzo]]) *[[As Casas da Veiga]] (redirección a [[As Casas da Veiga, Vilar de Santos, Vilar de Santos]]) *[[As Casas da Viña]] (redirección a [[As Casas da Viña, Carballido, Lugo]]) *[[Casas de Abaixo]] (homónimos) *[[As Casas de Abaixo]] (redirección a [[Casas de Abaixo]]) *[[Casas de Arriba]] (homónimos) *[[As Casas de Arriba]] (redirección a [[Casas de Arriba]]) *[[As Casas de Baixo]] (redirección a [[As Casas de Baixo, San Tomé de Recaré, O Valadouro]]) *[[As Casas de Covas]] (redirección a [[As Casas de Covas, Santalla de Devesa, Friol]]) *[[Casas de Eirado de Abaixo]] (redirección a [[Casas de Eirado de , San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Casas de Eirado de Arriba]] (redirección a [[Casas de Eirado de , San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Casas de Gai]] (redirección a [[Casas de Gai, Novelúa, Monterroso]]) *[[Casas de Núñez]] (redirección a [[Casas de Núñez, Cumbraos, Monterroso]]) *[[As Casas de Riba]] (homónimos) *[[As Casas do Cego]] (redirección a [[As Casas do Cego, Santalla de Devesa, Friol]]) *[[As Casas do Chao]] (redirección a [[As Casas do Chao, O Bispo, Monterroso]]) *[[As Casas do Francés]] (redirección a [[As Casas do Francés, Lemaio, A Laracha]]) *[[Casas do Monte]] (homónimos) *[[As Casas do Monte]] (redirección a [[Casas do Monte]]) *[[As Casas do Rego]] (redirección a [[As Casas do Rego, San Paio, Santiago de Compostela]]) *[[As Casas do Río]] (homónimos) *[[As Casas do Vento]] (redirección a [[As Casas do Vento, San Lázaro, Santiago de Compostela]]) *[[As Casas dos Galiñeiros]] (redirección a [[As Casas dos Galiñeiros, Lea, Friol]]) *[[As Casas dos Montes]] (redirección a [[As Casas dos Montes, A Granxa, Oímbra]]) *[[As Casas Ermas]] (redirección a [[As Casas Ermas, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[As Casas Grandes]] (homónimos) *[[Casas Longas]] (homónimos) *[[As Casas Longas]] (redirección a [[Casas Longas]]) *[[Casas Novas]] (homónimos) *[[As Casas Novas]] (redirección a [[Casas Novas]]) *[[Casas Vellas]] (homónimos) *[[As Casas Vellas]] (redirección a [[Casas Vellas]]) *[[Casasoa]] (homónimos) *[[Casasoá]] (homónimos) *[[Casasola]] (redirección a [[Casasola, Freixido, Petín]]) *[[Casateita]] (redirección a [[Casateita, Muras, Muras]]) *[[Casateite]] (redirección a [[Casateite, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Casatellada]] (redirección a [[Casatellada, Santa Cruz de Moeche, Moeche]]) *[[Casavedra]] (homónimos) *[[Casavella]] (homónimos) *[[A Casavella]] (redirección a [[Casavella]]) *[[Casavide]] (redirección a [[Casavide, Cerdido, Cerdido]]) *[[Casbarreiro]] (redirección a [[Casbarreiro, Ramelle, Friol]]) *[[Casbeado]] (redirección a [[Casbeado, Alais, Castro Caldelas]]) *[[Casbeiro]] (redirección a [[Casbeiro, Martín, Bóveda]]) *[[Cascacheda]] (redirección a [[Cascacheda, Oirós, Vila de Cruces]]) *[[Cascalisto]] (redirección a [[Cascalisto, Goente, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cascallá]] (redirección a [[Cascallá, Becerreá]]; lugar e parroquia) *[[Cascallal]] (homónimos) *[[O Cascallal]] (redirección a [[Cascallal]]) *[[A Cascalleira]] (homónimos) *[[O Cascallón]] (redirección a [[O Cascallón, Fao, Touro]]) *[[Cascamaño]] (redirección a [[Cascamaño, Codesido, Vilalba]]) *[[Cascancela]] (redirección a [[Cascancela, Lea, Friol]]) *[[Cascarballo]] (redirección a [[Cascarballo, San Cosme de Montederramo, Montederramo]]) *[[Cascardoso]] (redirección a [[Cascardoso, Campo, Covelo]]) *[[Cascarlos]] (redirección a [[Cascarlos, Insua, Ortigueira]]) *[[Cascarreira]] (redirección a [[Cascarreira, Figueiroá, Paderne de Allariz]]) *[[As Cascas]] (redirección a [[As Cascas, Veiga, Ortigueira]]) *[[Cascaxide]] (homónimos) *[[Caschao]] (redirección a [[Caschao, Cabreiros, Xermade]]) *[[Casco]] (homónimos) *[[O Casco]] (redirección a [[Casco]]) *[[O Cascón]] (redirección a [[O Cascón, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Cascortés]] (redirección a [[Cascortés, Pombeiro, Pantón]]) *[[Cascudo]] (redirección a [[Cascudo, Belesar, Vilalba]]) *[[Casdecid]] (redirección a [[Casdecid, A Carballeira, Nogueira de Ramuín]]) *[[Casdeguístola]] (redirección a [[Casdeguístola, Villarrubín, A Peroxa]]) *[[Casdelope]] (redirección a [[Casdelope, Seoane de Argas, San Xoán de Río]]) *[[Casdemendo]] (redirección a [[Casdemendo, Gargantós, San Cibrao das Viñas]]) *[[Casdemiro]] (homónimos) *[[Casdenodres]] (redirección a [[Casdenodres, A Veiga]]; parroquia e lugar) *[[Casdequille]] (redirección a [[Casdequille, Castrelo, San Xoán de Río]]) *[[Casdomato]] (redirección a [[Casdomato, Castillón, Pantón]]) *[[Casdoncende]] (redirección a [[Casdoncende, Deade, Pantón]]) *[[Casdoniño]] (redirección a [[Casdoniño, Piñeira, Sarria]]) *[[Casdosteo]] (redirección a [[Casdosteo, A Carballeira, Nogueira de Ramuín]]) *[[Casebio]] (redirección a [[Casebio, Deade, Pantón]]) *[[A Caseda]] (redirección a [[A Caseda, Piloño, Vila de Cruces]]) *[[Caseiro]] (redirección a [[Caseiro, Nieva, Avión]]) *[[Os Caseiros]] (homónimos) *[[Casela]] (homónimos) *[[A Casela]] (redirección a [[Casela]]) *[[Caselas]] (homónimos) *[[Casenando]] (redirección a [[Casenando, Navea, A Pobra de Trives]]) *[[A Casería]] (homónimos) *[[Caseta de Ansemil]] (redirección a [[Caseta de Ansemil, Ansemil, Celanova]]) *[[A Caseta]] (homónimos) *[[As Casetas]] (homónimos) *[[Casfalcón]] (redirección a [[Casfalcón, Figueirido, Vilalba]]) *[[Casfarexa]] (redirección a [[Casfarexa, Alais, Castro Caldelas]]) *[[Casferreiro]] (redirección a [[Casferreiro, Beacán, A Peroxa]]) *[[Casferro]] (redirección a [[Casferro, Xiá, Friol]]) *[[Casfiel]] (redirección a [[Casfiel, Vilamaior de Caldelas, Castro Caldelas]]) *[[Casfigueiro]] (redirección a [[Casfigueiro, A Canda, Piñor]]) *[[Casforno]] (redirección a [[Casforno, Dorra, Antas de Ulla]]) *[[Casgoíñas]] (redirección a [[Casgoíñas, Castillón, Pantón]]) *[[Casguil]] (redirección a [[Casguil, Poboeiros, Castro Caldelas]]) *[[Casgutierre]] (redirección a [[Casgutierre, Beacán, A Peroxa]]) *[[Casianes]] (redirección a [[Casianes, Pantín, Valdoviño]]) *[[Casidoiro]] (redirección a [[Casidoiro, Noche, Vilalba]]) *[[A Casilla]] (homónimos) *[[A Casilla de Narón]] (redirección a [[A Casilla de Narón, Narón, Portomarín]]) *[[A Casilla do Bañal]] (redirección a [[A Casilla do Bañal, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Casillaflor]] (redirección a [[Casillaflor, Meis, Meis]]) *[[As Casillas]] (homónimos) *[[Casilmoure]] (redirección a [[Casilmoure, Amoexa, Antas de Ulla]]) *[[A Casiña]] (homónimos) *[[As Casiñas]] (homónimos) *[[Casisaldo]] (redirección a [[Casisaldo, Lapío, O Corgo]]) *[[Casixordo]] (redirección a [[Casixordo, Folgoso, Castro Caldelas]]) *[[Casixova]] (redirección a [[Casixova, Velle, Ourense]]) *[[Casmaio]] (redirección a [[Casmaio, Rúa, Cervo]]) *[[Casmartiño]] (homónimos) *[[Casmiñavida]] (redirección a [[Casmiñavida, Ferroi, Guntín]]) *[[Casmoniño]] (redirección a [[Casmoniño, Coiras, Piñor]]) *[[Casnadagaia]] (redirección a [[Casnadagaia, San Mamede de Urrós, Allariz]]) *[[Casnaloba]] (redirección a [[Casnaloba, A Graña, Xunqueira de Ambía]]) *[[Casoio]] (homónimos) *[[O Casoiro]] (redirección a [[O Casoiro, San Martín de Neira de Rei, Baralla]]) *[[A Casola]] (redirección a [[A Casola, Caroi, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Casonel]] (redirección a [[Casonel, Maceda, Maceda]]) *[[A Casopa]] (redirección a [[A Casopa, Seixas, Cospeito]]) *[[O Casón]] (homónimos) *[[Os Casós]] (redirección a [[Os Casós, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Caspardo]] (redirección a [[Caspardo, Xiá, Friol]]) *[[Caspedro]] (redirección a [[Caspedro, Quiroga, Quiroga]]) *[[Caspicón]] (redirección a [[Caspicón, Beacán, A Peroxa]]) *[[Caspiñón]] (redirección a [[Caspiñón, Santa Marta de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Casqueiros]] (redirección a [[Casqueiros, Xunqueiras, Pazos de Borbén]]) *[[Casqueixeiro]] (redirección a [[Casqueixeiro, Vilaquinte, Carballedo]]) *[[Casquive]] (redirección a [[Casquive, Carmoega, Agolada]]) *[[Os Casquizos]] (redirección a [[Os Casquizos, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Casribeira]] (redirección a [[Casribeira, Ousende, O Saviñao]]) *[[Casroque]] (redirección a [[Casroque, Xiá, Friol]]) *[[Castadón]] (redirección a [[Castadón, Prexigueiró, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Castañal]] (homónimos) *[[O Castañal]] (redirección a [[Castañal]]) *[[A Castañeda]] *[[Castañedo]] (redirección a [[Castañedo, Navia de Suarna]]; lugar e parroquia) *[[Castañeira]] (homónimos) *[[A Castañeira]] (redirección a [[Castañeira]]) *[[O Castaño]] (redirección a [[O Castaño, Freixeiro, Vigo]]) *[[Castañón]] (redirección a [[Castañón, O Rosal, O Rosal]]) *[[Os Castaños]] (homónimos) *[[Castañosín]] (redirección a [[Castañosín, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Castañoso]] (redirección a [[Castañoso, Maderne, A Fonsagrada]]) *[[As Castarnelas]] (redirección a [[As Castarnelas, Dorneda, Oleiros]]) *[[Castaxúa]] (redirección a [[Castaxúa, Proendos, Sober]]) *[[Casteadona]] (redirección a [[Casteadona, Santiago das Caldas]]) *[[Casteda]] (homónimos) *[[As Castedas]] (redirección a [[As Castedas, Esporiz, Monterroso]]) *[[Castedo]] (redirección a [[Castedo, Barredo, Castroverde]]) *[[Os Castedos]] (redirección a [[Os Castedos, Duarría, Castro de Rei]]) *[[Castel de María]] (redirección a [[Castel de María, Quintá de Cancelada, Becerreá]]) *[[O Castelalbo]] (redirección a [[O Castelalbo, Toiriz, Pantón]]) *[[Castelán]] (homónimos) *[[Casteláns]] (redirección a [[Castelán]]) *[[Castelariña]] (redirección a [[Castelariña, Queixa, Chandrexa de Queixa]]) *[[Castelaus]] (homónimos) *[[O Castelete]] (redirección a [[O Castelete, Sobradelo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Casteligo]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[O Casteliño]] (homónimos) *[[A Castellana]] (homónimos) *[[Castelo]] (homónimos) *[[O Castelo]] (redirección a [[Castelo]]) *[[O Castelo da Ermida]] (redirección a [[O Castelo da Ermida, Salvaterra, Salvaterrra de Miño]]) *[[Castelo de Abaixo]] (homónimos) *[[Castelo de Arriba]] (homónimos) *[[Castelo de Frades]] (redirección a [[Castelo de Frades, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Castelo do Príncipe]] (redirección a [[Castelo do Príncipe, A Ameixenda, Cee]]) *[[Castelo Grande]] (redirección a [[Castelo Grande, Castelo de Pallares, Guntín]]) *[[Castelo Pequeno]] (redirección a [[Castelo Pequeno, Castelo de Pallares, Guntín]]) *[[Casteloais]] (redirección a [[Casteloais, Chandrexa de Queixa]]; lugar e parroquia) *[[Castelos]] (homónimos) *[[Os Castelos]] (redirección a [[Castelos]]) *[[Castenda]] (homónimos) *[[Castenda de Parada]] (redirección a [[Castenda de Parada, Parada, Ordes]]) *[[O Castenlo]] (redirección a [[O Castenlo, Vilaboa, Vilaboa]]) *[[Castí]] (redirección a [[Castí, Quintá de Lor, Quiroga]]) *[[Castido]] (redirección a [[Castido, Lago, Valdoviño]]) *[[A Castilla]] (redirección a [[A Castilla, Ladrido, Ortigueira]]) *[[O Castillo]] (redirección a [[O Castillo, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Castillón]] (homónimos) *[[Castinande]] (redirección a [[Castinande, Anllo, Sober]]) *[[As Castiñáns]] (redirección a [[As Castiñáns, Cela, Bueu]]) *[[Castiñeira]] (homónimos) *[[A Castiñeira]] (redirección a [[Castiñeira]]) *[[A Castiñeira Grande]] (redirección a [[A Castiñeira Grande, Sabugueira, Santiago de Compostela]]) *[[A Castiñeira Nova]] (redirección a [[A Castiñeira Nova, Grandal, Vilarmaior]]) *[[A Castiñeira Pequena]] (redirección a [[A Castiñeira Pequena, O Carballal, Santiago de Compostela]]) *[[A Castiñeira Vella]] (homónimos) *[[Castiñeiras]] (homónimos) *[[As Castiñeiras]] (redirección a [[Castiñeiras]]) *[[A Castiñeiriña]] (redirección a [[A Castiñeiriña, Asados, Rianxo]]) *[[O Castiñeiriño]] (redirección a [[O Castiñeiriño, Coruxou, Irixoa]]) *[[Castiñeiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Castiñeiro]] (redirección a [[Castiñeiro (homónimos)]]) *[[O Castiñeiro de Acó]] (redirección a [[O Castiñeiro de Acó, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Castiñeiro de Acolá]] (redirección a [[O Castiñeiro de Acolá, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Castiñeiro de Lobo]] (redirección a [[Castiñeiro de Lobo, Ames, Ames]]) *[[O Castiñeiro Longo]] (redirección a [[O Castiñeiro Longo, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Castiñeiro Redondo]] (homónimos) *[[Castiñeiroa]] (redirección a [[Castiñeiroa, Maceda, Melide]]) *[[Os Castiñeiros]] (homónimos) *[[Castiouba]] (redirección a [[Castiouba, Vedra, Vedra]]) *[[Castomás]] (redirección a [[Castomás, Poboeiros, Castro Caldelas]]) *[[Castonsa]] (redirección a [[Castonsa, San Pedro de Río, A Fonsagrada]]) *[[Castorres]] (redirección a [[Castorres, Xiá, Friol]]) *[[O Castrado]] (redirección a [[O Castrado, Cerponzóns, Pontevedra]]) *[[Castragude]] (redirección a [[Castragude, A Cervela, O Incio]]) *[[Castrallón]] (homónimos) *[[O Castrallón]] (redirección a [[Castrallón]]) *[[Castramonde]] (redirección a [[Castramonde, Piñeiro, Silleda]]) *[[Castreliños]] (redirección a [[Castreliños, Castrelo, Vigo]]) *[[Castrelo]] (homónimos) *[[Castrelo de Abaixo]] (homónimos) *[[Castrelo de Arriba]] (redirección a [[Castrelo de Arriba, Pardemarín, A Estrada]]) *[[Castrelo de Cima]] (redirección a [[Castrelo de Cima, Riós]]) *[[Castrelo de Miño]] (concello) *[[Castrelo do Val]] (concello) *[[Castrelos]] (homónimos) *[[Castres]] (homónimos) *[[Castrexe]] (redirección a [[Castrexe, Sardiñeiro, Fisterra]]) *[[Castrigo]] (redirección a [[Castrigo, Ortoño, Ames]]) *[[Castrillón]] (homónimos) *[[O Castrillón]] (redirección a [[Castrillón]]) *[[O Castriño]] (homónimos) *[[Os Castriños]] (homónimos) *[[Castrisanto]] (redirección a [[Castrisanto, San Lourenzo de Trives, A Pobra de Trives]]) *[[Castriz]] (redirección a [[Castriz, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[Castro]] (homónimos) *[[O Castro]] (redirección a [[Castro]]) *[[Castro Alfonsín]] (redirección a [[Castro Alfonsín, Saa, Lugo]]) *[[Castro Barbudo]] (redirección a [[Castro Barbudo, Ponte Caldelas]]) *[[Castro Bo]] (redirección a [[Castro Bo, Mosende, O Vicedo]]) *[[Castro Caldelas]] (concello) *[[Castro Castriño]] (homónimos) *[[O Castro Castriño]] (redirección a [[Castro Castriño]]) *[[O Castro da Ermida]] (redirección a [[O Castro da Ermida, Pedroso, Narón]]) *[[O Castro da Igrexa]] (redirección a [[O Castro da Igrexa, Cazás, Xermade]]) *[[O Castro da Virxe]] (redirección a [[O Castro da Virxe, Portomarín, Portomarín]]) *[[O Castro das Seixas]] (redirección a [[O Castro das Seixas, Merlán, Palas de Rei]]) *[[Castro de Abaixo]] (homónimos) *[[O Castro de Abaixo]] (redirección a [[Castro de Abaixo]]) *[[Castro de Agudín]] (redirección a [[Castro de Agudín, Cea, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Castro de Anzo]] (redirección a [[Castro de Anzo, Anzo, Lalín]]) *[[Castro de Ares]] (homónimos) *[[Castro de Arriba]] (homónimos) *[[O Castro de Arriba]] (redirección a [[Castro de Arriba]]) *[[Castro de Arroxo]] (redirección a [[Castro de Arroxo, San Martín de Arroxo, A Fonsagrada]]) *[[O Castro de Beiro]] (redirección a [[O Castro de Beiro, Ourense]]) *[[O Castro de Bóveda]] (redirección a [[O Castro de Bóveda, Bóveda, Lugo]]) *[[O Castro de Breixa]] (redirección a [[O Castro de Breixa, Breixa, Silleda]]) *[[Castro de Cabras]] (redirección a [[Castro de Cabras, Lalín]]) *[[O Castro de Caldelas]] (redirección a [[O Castro de Caldelas, Castro Caldelas, Castro Caldelas]]) *[[Castro de Covas]] (redirección a [[Castro de Covas, Covas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[O Castro de Cumeiro]] (redirección a [[O Castro de Cumeiro, Cumeiro, Vila de Cruces]]) *[[O Castro de Duio]] (redirección a [[O Castro de Duio, Duio, Fisterra]]) *[[O Castro de Elviña]] (redirección a [[O Castro de Elviña, Elviña, A Coruña]]) *[[Castro de Escuadro]] (redirección a [[Castro de Escuadro, Maceda]]; lugar e parroquia) *[[O Castro de Espiñeira]] (redirección a [[O Castro de Espiñeira, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[O Castro de Ferreira]] (redirección a [[O Castro de Ferreira, Ferreira de Pantón, Pantón]]) *[[Castro de Hermunde]] (redirección a [[Castro de Hermunde, Hermunde, Pol]]) *[[Castro de Lamas]] (redirección a [[Castro de Lamas, Lamas de Moreira, A Fonsagrada]]) *[[O Castro de Laza]] (redirección a [[O Castro de Laza, Laza]]) *[[Castro de Lobos]] (redirección a [[Castro de Lobos, Paradela, Toques]]) *[[Castro de Lourido]] (homónimos) *[[O Castro de Moreda]] (redirección a [[O Castro de Moreda, Moreda, Monforte de Lemos]]) *[[O Castro de Morgade]] (redirección a [[O Castro de Morgade, Carballedo, Carballedo]]) *[[Castro de Muras]] (redirección a [[Castro de Muras, Pereira, Forcarei]]) *[[O Castro de Neira]] (redirección a [[O Castro de Neira, Vilarmosteiro, O Páramo]]) *[[O Castro de Ouro]] (redirección a [[O Castro de Ouro, Alfoz]]) *[[Castro de Rei]] (concello) *[[Castro de Rei de Lemos]] (redirección a [[Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Castro de Ribeiras de Lea]] (redirección a [[Castro de Ribeiras de Lea, Ribeiras de Lea, Castro de Rei]]) *[[O Castro de San Fiz]] (redirección a [[O Castro de San Fiz, Pontellas, Betanzos]]) *[[O Castro de Soengas]] (redirección a [[O Castro de Soengas, Portomarín]]) *[[O Castro de Valdeorras]] (redirección a [[O Castro de Valdeorras, O Barco de Valdeorras]]) *[[O Castro de Valdería]] (redirección a [[O Castro de Valdería, A Esperela, Baleira]]) *[[O Castro de Vilamarín]] (redirección a [[O Castro de Vilamarín, Mabegondo, Abegondo]]) *[[O Castro de Vilarullo]] (redirección a [[O Castro de Vilarullo, Curtis, Curtis]]) *[[Castro do Anido, Nantón]] (redirección a [[Castro do Anido, Nantón, Cabana de Bergantiños]]) *[[Castro do Cabo]] (redirección a [[Castro do Cabo, Castro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Castro do Medio]] (redirección a [[Castro do Medio, Castro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Castro do Porto]] (redirección a [[O Castro do Porto, Montouto, Santa Comba]]) *[[Castro do Seixo]] (redirección a [[Castro do Seixo, Codesoso, Sobrado]]) *[[O Castro dos Freires]] (redirección a [[O Castro dos Freires, San Martiño de Corvelle, A Pastoriza]]) *[[O Castro dos Petos]] (redirección a [[O Castro dos Petos, Vilar de Sarria, Sarria]]) *[[Castro Portela]] (redirección a [[Castro Portela, Vilamor, Folgoso do Courel]]) *[[Castro Ramiro]] (redirección a [[Castro Ramiro, A Somoza, A Estrada]]) *[[O Castro Romeor]] (redirección a [[O Castro Romeor, Esperante, Folgoso do Courel]]) *[[Castro Vilar]] (redirección a [[Castro Vilar, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[Castrobó]] (homónimos) *[[Castrobuxán]] (redirección a [[Castrobuxán, Berdoias, Vimianzo]]) *[[Castrodá]] (redirección a [[Castrodá, Vilalvite, Friol]]) *[[Castrodelo]] (redirección a [[Castrodelo, Cedrón, Láncara]]) *[[Castrolandín]] (redirección a [[Castrolandín, Cuntis, Cuntis]]) *[[Castrolanzán]] (redirección a [[Castrolanzán, Penarrubia, Baralla]]) *[[Castrolázaro]] (redirección a [[Castrolázaro, Vedro, Portomarín]]) *[[Castromaior]] (homónimos) *[[Castromao]] (homónimos) *[[Castromarigo]] (redirección a [[Castromarigo, A Veiga]]; lugar e parroquia) *[[Castromeixe]] (redirección a [[Castromeixe, Biville, Sarria]]) *[[Castromil]] (homónimos) *[[Castromiñán]] (redirección a [[Castromiñán, Sardiñeiro, Fisterra]]) *[[Castroncán]] (redirección a [[Castroncán, Samos]]; lugar e parroquia) *[[Castroncelos]] (homónimos) *[[A Castronela]] (redirección a [[A Castronela, Xiá, Friol]]) *[[O Castropombo]] (redirección a [[O Castropombo, Freixeiro, Santa Comba]]) *[[Castrorramil]] (redirección a [[Castrorramil, Momán, Xermade]]) *[[Castrorregueiro]] (redirección a [[Castrorregueiro, Maceira, Covelo]]) *[[Os Castros]] (homónimos) *[[Castrosante]] (homónimos) *[[Castroseiros]] (redirección a [[Castroseiros, Neiras, Sober]]) *[[Castrosol]] (redirección a [[Castrosol, Silán, Muras]]) *[[Castrotañe]] (redirección a [[Castrotañe, San Vicente de Castillón, Pantón]]) *[[Castrotión]] (redirección a [[Castrotión, Oca, A Estrada]]) *[[Castroverde (homónimos)]] (homónimos) *[[Castrovite]] (redirección a [[Castrovite, Orazo, A Estrada]]) *[[Castugares]] (redirección a [[Castugares, Carboentes, Rodeiro]]) *[[O Casucho]] (redirección a [[O Casucho, Ligonde, Monterroso]]) *[[Casullao]] (redirección a [[Casullao, A Pumarega, Castroverde]]) *[[Casundila]] (redirección a [[Casundila, San Xes da Peroxa, A Peroxa]]) *[[A Casusa]] (redirección a [[A Casusa, Bamio, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Casuxeto]] (redirección a [[Casuxeto, A Carballeira, Nogueira de Ramuín]]) *[[Casvasco]] (redirección a [[Casvasco, Amoroce, Celanova]]) *[[Cataboi]] (redirección a [[Cataboi, Freixeiro, Vigo]]) *[[Catabois]] (redirección a [[Catabois, Serantes, Ferrol]]) *[[A Catadoira]] (redirección a [[A Catadoira, Veiga, Ortigueira]]) *[[O Catadoiro]] (homónimos) *[[Cataduiro]] (redirección a [[Cataduiro, Alón, Santa Comba]]) *[[O Catalán]] (redirección a [[O Catalán, Maniños, Fene]]) *[[A Cataliña]] (redirección a [[A Cataliña, Vilacova, Salvaterra de Miño]]) *[[O Cataliño]] (redirección a [[O Cataliño, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[Catarou]] (homónimos) *[[O Catarou]] (redirección a [[Catarou]]) *[[Catasol]] (homónimos) *[[O Catasol]] (redirección a [[Catasol]]) *[[Catasós]] (redirección a [[Catasós, Lalín]]; lugar e parroquia) *[[Catasueiro]] (redirección a [[Catasueiro, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[Catatrigo]] (redirección a [[Catatrigo, Librán, Baleira]]) *[[Cataxiña]] (redirección a [[Cataxiña, Ansemar, Castro de Rei]]) *[[As Catedrais]] (redirección a [[praia de Augas Santas]]) *[[A Catía]] (redirección [[A Catía, Aguiño, Ribeira]]) *[[Caticovas]] (redirección a [[Caticovas, Nogueira, Meis]]) *[[Catoira]] (concello) *[[Os Catro Camiños]] (homónimos) *[[Os Catro Camiños]] (redirección a [[Catro Camiños]]) *[[As Catro Esquinas]] (redirección a [[As Catro Esquinas, Mosteirón, Sada]]) *[[Os Catro Ventos]] (redirección a [[Os Catro Ventos, Branzá, Arzúa]]) *[[Catroventos]] (redirección a [[Catroventos, Lamas, Cervantes]]) *[[A Catuxa]] (homónimos) *[[O Caudillo]] (redirección a [[O Caudillo, Arnuíde, Vilar de Barrio]]) *[[Cavada]] (homónimos) *[[A Cavada]] (redirección a [[Cavada]]) *[[Cavada Chan]] (redirección a [[Cavada Chan, Vilaboa, Vilaboa]]) *[[Cavadas]] (homónimos) *[[As Cavadas]] (redirección a [[Cavadas]]) *[[Cavadiña]] (homónimos) *[[A Cavadiña]] (redirección a [[Cavadiña]]) *[[As Cavadiñas]] (homónimos) *[[Cavado]] (homónimos) *[[Cavadoiro]] (redirección a [[Cavadoiro, Acevedo do Río, Celanova]]) *[[Cavadosa]] (redirección a [[Cavadosa, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[As Cavancas]] (redirección a [[As Cavancas, Quembre, Carral]]) *[[Cavarcos]] (redirección a [[Cavarcos, Sisán, Ribadumia]]) *[[A Cavaxe]] (redirección a [[A Cavaxe, Andavao, Boimorto]]) *[[A Caveanca]] (redirección a [[A Caveanca, Beiro, Ourense]]) *[[Caveiroa]] (redirección a [[Caveiroa, Bodaño, Vila de Cruces]]) *[[Caxadas]] (redirección a [[Caxadas, Cambeda, Vimianzo]]) *[[Caxade]] (homónimos) *[[O Caxado]] (redirección a [[O Caxado, Bermui, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Caxamonde]] (redirección a [[Caxamonde, Figueiroá, Paderne de Allariz]]) *[[Caxaraville]] (redirección a [[Caxaraville, San Miguel de Sarandón, Vedra]]) *[[Caxeba]] (redirección a [[Caxeba, Saídres, Silleda]]) *[[Caxerigo]] (redirección a [[Caxerigo, Rebordaos, O Saviñao]]) *[[O Caxete]] (redirección a [[O Caxete, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Caxiao]] (homónimos) *[[Caxide]] (homónimos) *[[Caxigal]] (homónimos) *[[O Caxigal]] (redirección a [[Caxigal]]) *[[O Caxigo]] (homónimos) *[[Os Caxigos]] (Os Caxigos, Abeledo, Abadín) *[[Caxigueira]] (homónimos) *[[A Caxigueira]] (redirección a [[Caxigueira]]) *[[Caxigueira de Abaixo]] (redirección a [[Caxigueira de Abaixo, As Neves, Ortigueira]]) *[[Caxigueira de Arriba]] (redirección a [[Caxigueira de Arriba, As Neves, Ortigueira]]) *[[A Caxigueira]] (redirección a [[Caxigueira]]) *[[Caxil]] (redirección a [[Caxil, Barcia de Mera, Covelo]]) *[[Caxín]] (homónimos) *[[Caxusa]] (redirección a [[Caxusa, Bastavales, Brión]]) *[[Cazaligo]] (redirección a [[Cazaligo, Velle, Ourense]]) *[[As Cazallas]] (homónimos) *[[Cazán,]] (redirección a [[Cazán, Leirado, Salvaterra de Miño]]) *[[O Cazapal]] (redirección a [[O Cazapal, Albeos, Crecente]]) *[[O Cazapedo]] (redirección a [[O Cazapedo, A Encomenda, A Pobra de Trives]]) *[[Cazarrancas]] (redirección a [[Cazarrancas, Longos, San Cristovo de Cea]]) *[[Cazarrande]] (redirección a [[Cazarrande, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Cazás]] (redirección a [[Cazás, Xermade]]) *[[A Cazcalleira]] (redirección a [[A Cazcalleira, Frexulfe, O Valadouro]]) *[[A Cazolga]] (redirección a [[A Cazolga, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Cazón (homónimos)]] (homónimos) *[[Cazorráns]] (redirección a [[Cazorráns, Merín, Vedra]]) *[[Cazuín]] (redirección a [[Cazuín, Feás, Aranga]]) *[[Cazurraque]] (redirección a [[Cazurraque, Vales, San Cristovo de Cea]]) *[[Cea]] (homónimos) *[[Ceán]] (homónimos) *[[O Ceán]] (redirección a [[Ceán]]) *[[O Ceao]] (homónimos) *[[Os Cebados]] (redirección a [[Os Cebados, Aguións, A Estrada]]) *[[Cebei]] (redirección a [[Cebei, San Román, Val do Dubra]]) *[[A Cebola de Abaixo]] (redirección a [[A Cebola de Abaixo, O Allo, Zas]]) *[[A Cebola de Arriba]] (redirección a [[A Cebola de Arriba, O Allo, Zas]]) *[[Ceboleira]] (homónimos) *[[A Ceboleira]] (redirección a [[Ceboleira]]) *[[Cebolido]] (redirección a [[Cebolido, Val de Sangorza, Agolada]]) *[[Ceboliño]] (redirección a [[Ceboliño, Ourense]]; lugar e parroquia) *[[Cebral]] (homónimos) *[[Cebrán]] (redirección a [[Cebrán, O Sisto, Ourol]]) *[[Cebráns]] (redirección a [[Cebráns, San Martiño de Ozón, Muxía]]) *[[Cebreiro]] (homónimos) *[[O Cebreiro]] (redirección a [[Cebreiro]]) *[[Cebreiros]] (redirección a [[Cebreiros, Covas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Cece]] (redirección a [[Cece, Labrada, Guitiriz]]) *[[Cecebre]] (redireción a [[Cecebre, Cambre]]) *[[Ceceda]] (redirección a [[Ceceda, Doade, Sober]]) *[[Cedeira (homónimos)]] (homónimos) *[[Cedelle]] (redirección a [[Cedelle, Larazo, Vila de Cruces]]) *[[Cedelo]] (homónimos) *[[O Cedelo]] (redirección a [[Cedelo]]) *[[Cedofeita]] (homónimos) *[[Cedofeito]] (redirección a [[Cedofeito, Toxos Outos, Lousame]]) *[[Cedrón]] (homónimos) *[[Cedrón Xusaos]] (redirección a [[Cedrón Xusaos, Cedrón, Láncara]]) *[[Cee]] (concello) *[[A Cegoñeira]] (homónimos) *[[As Cegoñeiras]] (redirección a [[As Cegoñeiras, Guillarei, Tui]]) *[[Cela]] (homónimos) *[[A Cela]] (redirección a [[Cela]]) *[[Celaguantes]] (redirección a [[Celaguantes, A Peroxa]]; lugar e parroquia) *[[Celanova]] (concello) *[[A Celareira]] (redirección a [[A Celareira, Xunqueira de Espadanedo, Xunqueira de Espadanedo]]) *[[Celas]] (homónimos) *[[Celavente]] (redirección a [[Celavente, O Bolo]]) *[[Celeiro]] (homónimos) *[[O Celeiro]] (redirección a [[Celeiro]]) *[[Celeiro de Mariñaos]] (redirección a [[Celeiro de Mariñaos, Barreiros]]) *[[Celeiró]] (redirección a [[Celeiró, Liñares, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Celeirón]] (homónimos) *[[O Celeirón]] (redirección a [[Celeirón]]) *[[Celeiróns]] (redirección a [[Celeiróns, Berres, A Estrada]]) *[[Celeiros]] (homónimos) *[[Celeirós]] (homónimos) *[[Celeirota]] (redirección a [[Celeirota, Goá, Cospeito]]) *[[O Celeirote]] (redirección a [[O Celeirote, Fanoi, Abadín]]) *[[Celemín]] (redirección a [[Celemín, Catasós, Lalín]]) *[[Os Celerotes]] (redirección a [[Os Celerotes, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cellán de Calvos]] (redirección a [[Cellán de Calvos, Castroverde]]; lugar e parroquia) *[[Cellán de Mosteiro]] (redirección a [[Cellán de Mosteiro, Castroverde]]; lugar e parroquia) *[[O Cello]] (redirección a [[O Cello, Lalín]]; lugar e parroquia) *[[Celmán]] (redirección a [[Celmán, Suar, Paradela]]) *[[Celme]] (homónimos) *[[Céltigos]] (homónimos) *[[Cenlle]] (concello) *[[Cencasas]] (homónimos) *[[Cendá]] (redirección a [[Cendá, Ambroa, Irixoa]]) *[[Cendán]] (homónimos) *[[Cende]] (redirección a [[Cende, Prado, Covelo]]) *[[Cendemil]] (homónimos) *[[Cendoi]] (homónimos) *[[Cendón]] (homónimos) *[[A Cendona]] (redirección a [[A Cendona, Lérez, Pontevedra]]) *[[Centeais]] (homónimos) *[[O Centeal]] (redirección a [[O Centeal, Soesto, Laxe]]) *[[Centeáns]] (redirección a [[Centeáns, Pontellas, O Porriño]]) *[[Centeás]] (homónimos) *[[Os Centeás]] (redirección a [[Centeás]]) *[[As Centeeiras]] (redirección a [[As Centieiras, Perlío, Fene]]) *[[As Centieiras]] (redirección a [[As Centieiras, Perlío, Fene]]) *[[Centigosa]] (redirección a [[Centigosa, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Centiña]] (redirección a [[Centiña, Coristanco, Coristanco]]) *[[A Centinela]] (homónimos) *[[Centro de Aldea]] (redirección a [[Centro de Aldea, Cullergondo, Abegondo]]) *[[Centroña]] (redirección a [[Centroña, Pontedeume]]; lugar e parroquia) *[[Centulle]] (homónimos) *[[Cenzoi]] (redirección a [[Cenzoi, Caaveiro, A Capela]]) *[[O Ceo]] (homónimos) *[[A Cepa]] (redirección a [[A Cepa, Erbecedo, Coristanco]]) *[[A Cepada]] (homónimos) *[[As Cepadas]] (redirección a [[As Cepadas, Santalla de Paradela, Paradela]]) *[[Cepeda]] (homónimos) *[[Cepedelo]] (redirección a [[Cepedelo, Viana do Bolo]]; lugar e parroquia) *[[O Cepedo]] (homónimos) *[[O Cepegal]] (redirección a [[O Cepegal, Coruxou, Irixoa]]) *[[A Cepeira]] (homónimos) *[[Cepelos]] (redirección a [[Cepelos, Santalla de Agrón, Melide]]) *[[Cepetal]] (redirección a [[Cepetal, A Devesa, Ribadeo]]) *[[Cepetelo]] (redirección a [[Cepetelo, Tabeirós, A Estrada]]) *[[Cepido]] (redirección a [[Cepido, Dexo, Oleiros]]) *[[O Cepiño]] (redirección a [[O Cepiño, San Pedro das Viñas, Betanzos]]) *[[Cepo]] (homónimos) *[[O Cepo]] (redirección a [[Cepo]]) *[[Cepomundín]] (redirección a [[Cepomundín, Montecubeiro, Castroverde]]) *[[Cequeliños]] (redirección a [[Cequeliños, Arbo]]; lugar e parroquia) *[[Cequeril]] (redirección a [[Cequeril, Cuntis]]; lugar e parroquia) *[[Céramo]] (redirección a [[Céramo, Visuña, Folgoso do Courel]] *[[A Cerca]] (homónimos) *[[A Cerca Pequena]] (redirección a [[A Cerca Pequena, A Pedra, Cariño]]) *[[O Cercado]] (redirección a [[O Cercado, Meira, Meira]]) *[[Cerceda (homónimos)]] (homónimos) *[[Cercedo]] (homónimos) *[[O Cercedo]] (redirección a [[Cercedo]]) *[[Cercias]] (redirección a [[Cercias, O Xobre, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Cercido]] (homónimos) *[[O Cercido]] (redirección a [[Cercido]]) *[[Cercio]] (homónimos) *[[Cercio de Abaixo]] (redirección a [[Cercio de Abaixo, Cercio, Lalín]]) *[[Cercio de Arriba]] (redirección a [[Cercio de Arriba, Cercio, Lalín]]) *[[Cerdal]] (homónimos) *[[Cerdedelo]] (homónimos) *[[Cerdediño]] (redirección a [[Cerdediño, Vilameá de Ramirás, Ramirás]]) *[[Cerdedo]] (homónimos) *[[Cerdeira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Cerdeira]] (redirección a [[Cerdeira (homónimos)]]) *[[Cerdeira de Abaixo]] (redirección a [[Cerdeira de Abaixo, O Regueiro, O Irixo]]) *[[Cerdeira de Arriba]] (redirección a [[Cerdeira de Arriba, O Regueiro, O Irixo]]) *[[Cerdeira de Cabalar]] (redirección a [[Cerdeira de Cabalar, As Somozas, As Somozas]]) *[[Cerdeiral]] (homónimos) *[[O Cerdeiral]] (redirección a [[Cerdeiral]]) *[[Cerdeiras]] (homónimos) *[[As Cerdeiras]] (redirección a [[Cerdeiras]]) *[[Cerdeiredo]] (homónimos) *[[O Cerdeiredo]] (redirección a [[Cerdeiredo]]) *[[Cerdeirido]] (redirección a [[Cerdeirido, Bemantes, Miño]]) *[[A Cerdeiriña]] (homónimos) *[[Cerdeiriñas]] (homónimos) *[[As Cerdeiriñas]] (redirección a [[Cerdeiriñas]]) *[[Cerdeiro]] (homónimos) *[[O Cerdeiro]] (redirección a [[Cerdeiro]]) *[[Cerdeiroa]] (redirección a [[Cerdeiroa, Nieva, Avión]]) *[[Os Cerdeiros]] (homónimos) *[[Cerdelo]] (redirección a [[Cerdelo, Muniferral, Aranga]]) *[[Cerdido (homónimos)]] (homónimos) *[[Cereixa (homónimos)]] (homónimos) *[[Cereixal]] (homónimos) *[[O Cereixal]] (redirección a [[Cereixal]]) *[[As Cereixás]] (redirección a [[As Cereixás, As Nocedas, Monforte de Lemos]]) *[[Cereixedo]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[A Cereixeira]] (homónimos) *[[O Cereixeiro]] (redirección a [[O Cereixeiro, Brexo, Cambre]]) *[[Cereixido]] (homónimos) *[[A Cereixiña]] (redirección a [[A Cereixiña, Ambosores, Ourol]]) *[[Cereixo]] (homónimos) *[[Cereo]] (homónimos) *[[Cereo Vello]] (redirección a [[Cereo Vello, Cereo, Coristanco]]) *[[Cerezo]] (homónimos) *[[Cerezo de Abaixo]] (redirección a [[Cerezo de Abaixo, Cospindo, Ponteceso]]) *[[Cerezo de Arriba]] (homónimos) *[[Cermuzo]] (redirección a [[Cermuzo, Breamo, Pontedeume]]) *[[Cernada]] (homónimos) *[[A Cernada]] (redirección a [[Cernada]]) *[[Cernadas]] (homónimos) *[[As Cernadas]] (redirección a [[Cernadas]]) *[[Cernadela]] (homónimos) *[[A Cernadela]] (redirección a [[Cernadela]]) *[[Cernadelo]] (redirección a [[Cernadelo, Santa Mariña de Presqueiras, Forcarei]]) *[[Cernades]] (redirección a [[Cernades, Cabral, Vigo]]) *[[Cernado]] (homónimos) *[[Cernados]] (homónimos) *[[Cernamoura]] (redirección a [[Cernamoura, Seixas, As Somozas]]) *[[Cernán]] (redirección a [[Cernán, Augasantas, Rois]]) *[[Cernande]] (redirección a [[Cernande, Tállara, Lousame]]) *[[Cerneda]] (redirección a [[Cerneda, Abegondo]]) *[[Cernedo]] (redirección a [[Cernedo, A Barcia do Seixo, A Lama]]) *[[Cernego]] (homónimos) *[[A Cerneira]] (redirección a [[A Cerneira, Setecoros, Valga]]) *[[Cernello]] (redirección a [[Cernello, San Tomé de Piñeiro, Marín]]) *[[Cernide]] (redirección a [[Cernide, Carballo, Carballo]]) *[[Cerniza]] (redirección a [[Cerniza, San Xoán de Río, San Xoán de Río]]) *[[Cerponzóns]] (redirección a [[Cerponzóns, Pontevedra]]) *[[Cerqueda]] (homónimos) *[[A Cerqueira]] (homónimos) *[[O Cerqueiral]] (homónimos) *[[Cerqueiras]] (homónimos) *[[As Cerqueiras]] (redirección a [[Cerqueiras]]) *[[Cerqueirás]] (homónimos) *[[Cerqueirás de Abaixo]] (redirección a [[Cerqueirás de Abaixo, Traba, Coristanco]]) *[[Cerqueirás de Arriba]] (redirección a [[Cerqueirás de Arriba, Seavia, Coristanco]]) *[[Cerqueiro]] (homónimos) *[[O Cerqueiro]] (redirección a [[Cerqueiro]]) *[[Cerquides]] (redirección a [[Cerquides, Lousame, A Coruña]]) *[[O Cerquido]] (homónimos) *[[Cerracín]] (homónimos) *[[Cerradao]] (redirección a [[Cerradao, Vilariño, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Cerradas]] (redirección a [[Cerradas, Olveira, Ribeira]]) *[[Cerradelo]] (redirección a [[Cerradelo, Portomeiro, Val do Dubra]]) *[[O Cerrado]] (redirección a [[Cerrado]]) *[[O Cerrapio]] (redirección a [[O Cerrapio, A Agualada, Coristanco]]) *[[O Cerraque]] (redirección a [[O Cerraque, Albeos, Crecente]]) *[[Cerreda]] (homónimos) *[[Cerredelo]] (redirección a [[Cerredelo, Couso de Limia, Sandiás]]) *[[Cerredo]] (homónimos) *[[O Cerro]] (redirección a [[O Cerro, Churío, Irixoa]]) *[[Cerval]] (homónimos) *[[Cerván]] (redirección a [[Cerván, Buxantes, Dumbría]]) *[[Cervantes (homónimos)]] (homónimos) *[[Cervaña]] (redirección a [[Cervaña, Silleda]]) *[[Cervás]] (homónimos) *[[A Cerveira]] (redirección a [[A Cerveira, Piñeiro, Xermade]]) *[[Cerveiro]] (homónimos) *[[O Cerveiro]] (redirección a [[Cerveiro]]) *[[A Cervela]] (homónimos) *[[Cervetelo]] (redirección a [[Cervetelo, Cervo, Cedeira]]) *[[Cervicol]] (redirección a [[Cervicol, Somede, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cervo (homónimos)]] (homónimos) *[[Cerxedo]] (redirección a [[Cerxedo, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Cerzón]] (redirección a [[Cerzón, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[Ces]] (redirección a [[Ces, Lousame, Lousame]]) *[[Cesantes]] (redirección a [[Cesantes, Redondela]]) *[[Cesar]] (homónimos) *[[Cesariños]] (redirección a [[Cesariños, San Clemente de Cesar, Caldas de Reis]]) *[[Cespón]] (redirección a [[Cespón, Boiro]]) *[[A Cesta]] (redirección a [[A Cesta, Ardaña, Carballo]]) *[[Cestaños]] (redirección a [[Cestaños, Parada, Ordes]]) *[[A Cesteña]] (redirección a [[A Cesteña, Vilamaior, Ordes]]) *[[Cestro]] (redirección a [[Cestro, Rebordelos, Carballo]]) *[[Cesullas]] (redirección a [[Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[Cesuras]] (homónimos) *[[Cesures]] (homónimos) *[[Cesuris]] (homónimos) *[[Cexo]] (homónimos) *[[Ceza]] (redirección a [[Ceza, Coeses, Lugo]]) *[[Cezar]] (homónimos) *[[Cezobre]] (redirección a [[Cezobre, Borraxeiros, Agolada]]) *[[Chá]] (homónimos) *[[A Chá]] (redirección a [[Chá]]) *[[Chá da Mariña]] (redirección a [[Chá da Mariña, Esmelle, Ferrol]]) *[[A Chabola]] (homónimos) *[[As Chabolas]] (homónimos) *[[A Chaburra]] (redirección a [[A Chaburra, Sada, Sada]]) *[[Chacente]] (homónimos) *[[Chacín]] (homónimos) *[[O Chaelo]] (redirección a [[O Chaelo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[O Chafallón]] (redirección a [[O Chafallón, Fofe, Covelo]]) *[[A Chafareta]] (redirección a [[A Chafareta, Baamonde, Begonte]]) *[[Chafarica]] (homónimos) *[[A Chafarica]] (redirección a [[Chafarica]]) *[[Chafarís]] (redirección a [[Chafarís, A Pereiriña, Cee]]) *[[Chafarra]] (redirección a [[Chafarra, Sancovade, Vilalba]]) *[[O Chaguacedo]] (redirección a [[O Chaguacedo, Santa Tegra de Abeleda, Castro Caldelas]]) *[[Chaguazoso]] (homónimos) *[[Chaián]] (homónimos) *[[Chaián de Abaixo]] (redirección a [[Chaián de Abaixo, Lamas, Moraña]]) *[[Chaín]] (homónimos) *[[A Chaíña]] (redirección a [[A Chaíña, Cerdido, Cerdido]]) *[[O Chaíño]] (redirección a [[O Chaíño, Frexulfe, O Valadouro]]) *[[A Chaínza]] (redirección a [[A Chaínza, O Obre, Noia]]) *[[Chaioso]] (redirección a [[Chaioso, Maceda, Maceda]]) *[[A Chaira]] (homónimos) *[[Chairas]] (homónimos) *[[As Chairas]] (redirección a [[Chairas]]) *[[O Chairo]] (redirección a [[O Chairo, Ribeiras de Lea, Castro de Rei]]) *[[A Chaleira]] (redirección a [[A Chaleira, Riofrío, Mondariz]]) *[[Chamadoira]] (homónimos) *[[O Chamberín]] (redirección a [[O Chamberín, Baio, Zas]]) *[[Chamín]] (homónimos) *[[Chamín de Abaixo]] (redirección a [[Chamín de Abaixo, Chamín, Arteixo]]) *[[Chamín de Arriba]] (redirección a [[Chamín de Arriba, Chamín, Arteixo]]) *[[Chamín do Medio]] (redirección a [[Chamín do Medio, Chamín, Arteixo]]) *[[Chamoín]] (redirección a [[Chamoín, Limiñón, Abegondo]]) *[[O Chamorro]] (redirección a [[O Chamorro, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Chamosa]] (redirección a [[Chamosa, Forcarei, Forcarei]]) *[[As Chamosas]] (redirección a [[As Chamosas, Queiruga, Porto do Son]]) *[[O Chamoselo]] (redirección a [[O Chamoselo, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Chamosiños]] (homónimos) *[[Chamoso]] (homónimos) *[[A Champaina]] (redirección a [[A Champaina, Coiro, A Laracha]]) *[[Chamuín]] (redirección a [[Chamuín, Abellá, Frades]]) *[[O Chamusco]] (redirección a [[O Chamusco, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Chamusqueira]] (homónimos) *[[A Chamusqueira]] (redirección a [[Chamusqueira]]) *[[Chan]] (homónimos) *[[A Chan]] (homónimos) *[[O Chan]] (homónimos) *[[O Chan da Agra]] (redirección a [[O Chan da Agra, Veigue, Sada]]) *[[Chan da Aldea]] (homónimos) *[[O Chan da Aldea]] (redirección a [[Chan da Aldea]]) *[[O Chan da Ferradura]] (petróglifo) *[[Chan da Gándara]] (redirección a [[Chan da Gándara, Padróns, Ponteareas]]) *[[Chan da Igrexa]] (redirección a [[Chan da Igrexa, Pesqueiras, Salvaterra de Miño]]) *Chan da Parafita (rúa no [[polígono do Campiño]], [[Marcón, Pontevedra]]) *[[A Chan da Ponte]] (redirección a [[A Chan da Ponte, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[A Chan da Salgosa]] (homónimos) *[[Chan de Espiño]] (redirección a [[Chan de Espiño, Moreira, Ponteareas]]) *[[A Chan de Fornos]] (redirección a [[A Chan de Fornos, Sabaxáns, Mondariz]]) *[[A Chan de Goia]] (redirección a [[A Chan de Goia, Oleiros, Salvaterra de Miño]]) *[[Chan de Lagares]] (redirección a [[Chan de Lagares, San Pedro de Cervantes, Lugo]]) *[[O Chan de Maroñas]] (redirección a [[O Chan de Maroñas, O Obre, Noia]]) *[[Chan de Outeiro]] (redirección a [[Chan de Outeiro, Romai, Portas]]) *[[Chan de Pena]] (redirección a [[Chan de Pena, Lousada, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Chan de Piñeiro]] (redirección a [[Chan de Piñeiro, Beluso, Bueu]]) *[[Chan de Pracía]] (redirección a [[Chan de Pracía, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Chan de Prado]] (redirección a [[Chan de Prado, A Lamosa, Covelo]]) *[[Chan de Souto]] (homońimos) *[[A Chan de Souto]] (redirección a [[Chan de Souto]]) *[[A Chan de Vide]] (redirección a [[A Chan de Vide, Vide, As Neves]]) *[[Chan de Vila]] (redirección a [[Chan de Vila, Bordóns, Sanxenxo]]) *[[Chan de Vilar]] (redirección a [[Chan de Vilar, Nullán, As Nogais]]) *[[O Chan do Casal]] (redirección a [[O Chan do Casal, Xustáns, Ponte Caldelas]]) *[[Chan do Crego]] (redirección a [[Chan do Crego, Monte Redondo, Padrenda]]) *[[Chan do Forno]] (redirección a [[Chan do Forno, Monte Redondo, Padrenda]]) *[[Chan do Souto]] (redirección a [[Chan do Souto, Padrenda, Padrenda]]) *[[A Chan do Val]] (redirección a [[A Chan do Val, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Chan do Vilar]] (campo de fútbol de [[Figueirido, Vilaboa]]) *[[A Chanca]] (homónimos) *[[As Chancas]] (redirección a [[As Chancas, Perlío, Fene]]) *[[A Chanceira]] (redirección a [[A Chanceira, Cerceda, Cerceda]]) *[[Chancela]] (homónimos) *[[A Chancela]] (redirección a [[Chancela]]) *[[Chancelas]] (homónimos) *[[A Chanciña]] (redirección a [[A Chanciña, Vide, As Neves]]) *[[Chandebrito]] (redirección a [[Chandebrito, Nigrán]]) *[[Chandeira]] (redirección a [[Chandeira, Xaviña, Camariñas]]) *[[A Chandeiriña]] (redirección a [[A Chandeiriña, Cans, O Porriño]]) *[[Chandeiro]] (redirección a [[Chandeiro, San Pedro de Cervantes, Cervantes]]) *[[A Chandoído]] (redirección a [[A Chandoído, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Chandoiro]] (redirección a [[Chandoiro, O Bolo]]; lugar e parroquia *[[Chandrexa]] (homónimos) *[[Chandrexa de Queixa]] (concello; tamén lugar que lle dá nome) *[[Chans]] (homónimos) *[[As Chans]] (redirección a [[Chans]]) *[[As Chans do Carrasco]] (redirección a [[As Chans do Carrasco, Randufe, Tui]]) *[[A Chanta]] (redirección a [[A Chanta, Os Remedios, Mondoñedo]]) *[[Chantada (homónimos)]] (homónimos) *[[A Chantada]] (redirección a [[Chantada (homónimos)]] *[[Chantado]] (redirección a [[Chantado, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Chanteiro]] (redirección a [[Chanteiro, Cervás, Ares]]) *[[Chantelos]] (redirección a [[Chantelos, Meá, Mugardos]]) *[[Chao]] (homónimos) *[[O Chao]] (redirección a [[Chao]]) *[[O Chao Cativo]] (redirección a [[O Chao Cativo, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Chao da Aldea]] (homónimos) *[[O Chao da Barreira]] (redirección a [[O Chao da Barreira, Carballido, Vilalba]]) *[[Chao da Casa]] (redirección a [[Chao da Casa, Vilaster, Quiroga]]) *[[O Chao da Viña]] (redirección a [[O Chao da Viña, A Viña, Irixoa]]) *[[Chao das Donas]] (redirección a [[Chao das Donas, Xava, O Bolo]]) *[[O Chao das Medas]] (redirección a [[O Chao das Medas, Ourol, Ourol]]) *[[Chao de Abaixo]] (redirección a [[Chao de Abaixo, As Somozas, As Somozas]]) *[[Chao de Arriba]] (redirección a [[Chao de Arriba, As Somozas, As Somozas]]) *[[Chao de Bravos]] (redirección a [[Chao de Bravos, Bravos, Ourol]]) *[[O Chao de Carantoña]] (redirección a [[O Chao de Carantoña, Carantoña, Miño]]) *[[Chao de Castro]] (redirección a [[Chao de Castro, O Bolo]]; lugar e parroquia) *[[Chao de Lamas]] (redirección a [[Chao de Lamas, Lamas, San Sadurniño]]) *[[Chao de Leira]] (redirección a [[Chao de Leira, Monteseiro, A Fonsagrada]]) *[[Chao de Ombre]] (redirección a [[Chao de Ombre, Ombre, Pontedeume]]) *[[Chao de Ourol]] (redirección a [[Chao de Ourol, Ourol, Ourol]]) *[[O Chao de Ove]] (redirección a [[O Chao de Ove, Ove, Ribadeo]]) *[[Chao de Perros]] (redirección a [[Chao de Perros, Muras, Muras]]) *[[O Chao de Pousadoiro]] (redirección a [[O Chao de Pousadoiro, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín]]) *[[Chao de Vila]] (redirección a [[Chao de Vila, Agüeira, Becerreá]]) *[[Chao de Vilar]] (redirección a [[Chao de Vilar, Vilar, Pontedeume]]) *[[Chao de Vilarín]] (redirección a [[Chao de Vilarín, Vilaquinte, Cervantes]]) *[[Chao do Carril]] (redirección a [[Chao do Carril, O Ermo, Ortigueira]]) *[[O Chao do Couso]] (redirección a [[O Chao do Couso, Moia, Navia de Suarna]]) *[[Chao do Covo]] (redirección a [[Chao do Covo, Labrada, Abadín]]) *[[O Chao do Fabeiro]] (redirección a [[O Chao do Fabeiro, Monforte de Lemos]]) *[[O Chao do Monte]] (homónimos) *[[Chao do Outeiro]] (redirección a [[Chao do Outeiro, Labrada, Abadín]]) *[[Chao do Río]] (redirección a [[Chao do Río, Reis, Teo]]) *[[O Chao do Sevil]] (redirección a [[O Chao do Sevil, Trabada, Trabada]]) *[[Chao do Souto]] (redirección a [[Chao do Souto, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Chao do Val]] (redirección a [[O Chao do Val, Vilamor, Mondoñedo]]) *[[O Chao dos Carneiros]] (redirección a [[O Chao dos Carneiros, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Chao dos Nabais]] (redirección a [[O Chao dos Nabais, Trabada, Trabada]]) *[[Chaodarcas]] (homónimos) *[[Chaodarcas de Abaixo]] (redirección a [[Chaodarcas de Abaixo, Chaodarcas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Chaodarcas de Arriba]] (redirección a [[Chaodarcas de Arriba, Chaodarcas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Chaos]] (homónimos) *[[Os Chaos]] (redirección a [[Chaos]]) *[[Chapa]] (homónimos) *[[Chapela]] (homónimos) *[[A Chapeleira]] (redirección a [[A Chapeleira, Dorra, Antas de Ulla]]) *[[Chapelín]] (redirección a [[Chapelín, Folladela, Melide]]) *[[Os Chapurros]] (redirección a [[Os Chapurros, Lagartóns, A Estrada]]) *[[O Charco]] (homónimos) *[[Chares]] (homónimos) *[[Chares de Outeiro]] (redirección a [[Chares de Outeiro, Camposancos, Lalín]]) *[[As Charnecas]] (redirección a [[As Charnecas, Folgueira, Outeiro de Rei]]) *[[A Charrúa]] (homónimos) *[[As Chás (homónimos)]] (homónimos) *[[Os Chás]] (homónimos) *[[Chavaga]] (redirección a [[Chavaga, Monforte de Lemos]]) *[[A Chavarega]] (redirección a [[A Chavarega, Baamorto, Monforte de Lemos]]) *[[Chave]] (homónimos) *[[Chave de Carballo]] (redirección a [[Chave de Carballo, Bastavales, Brión]]) *[[Chave de Ponte]] (redirección a [[Chave de Ponte, Bastavales, Brión]]) *[[Chaveán]] (homónimos) *[[Chaveanciños]] (redirección a [[Chaveanciños, Chaveán, Chandrexa de Queixa]]) *[[Chavella]] (homónimos) *[[A Chavella]] (redirección a [[Chavella]]) *[[Chaves]] (homónimos) *[[Chavián]] (homónimos) *[[Chavín]] (homónimos) *[[O Chazo]] (redirección a [[O Chazo, Abanqueiro, Boiro]]) *[[A Cheda]] (homónimos) *[[A Cheda de Abaixo]] (redirección a [[A Cheda de Abaixo, Montoxo, Cedeira]]) *[[A Cheda de Arriba]] (redirección a [[A Cheda de Arriba, Montoxo, Cedeira]]) *[[Chedas]] (homónimos) *[[A Cheira]] (homónimos) *[[A Cheiriña]] (redirección a [[A Cheiriña, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Cheis]] (redirección a [[Cheis, Bamiro, Vimianzo]]) *[[Cheiván]] (homónimos) *[[Chelo]] (homónimos) *[[Chelos]] (homónimos) *[[Os Chelos]] (redirección a [[Chelos]]) *[[Chenlo]] (homónimos) *[[Chenlos]] (redirección a [[Chenlos, Loimil, A Estrada]]) *[[Chente]] (redirección a [[Chente, Santa Mariña de Brañas, Toques]]) *[[Chenzas]] (redirección a [[Chenzas, Soutordei, Ribas de Sil]]) *[[Cheo]] (redirección a [[Cheo, Dumbría, Dumbría]]) *[[A Chichorra]] (redirección a [[A Chichorra, Abegondo, Abegondo]]) *[[Chicoreiros]] (redirección a [[Chicoreiros, Maceira, Covelo]]) *[[A Chiela]] (redirección a [[A Chiela, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Chielas]] (redirección a [[Chielas, Valongo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Chimpín]] (redirección a [[Chimpín, Palmeira, Ribeira]]) *[[Chinote]] (redirección a [[Chinote, Becín, Guitiriz]]) *[[O Chinto]] (redirección a [[O Chinto, Irixoa, Irixoa]]) *[[A Chisca]] (redirección a [[A Chisca, Buxán, Rois]]) *[[As Chiscas]] (redirección a [[As Chiscas, Corrubedo, Ribeira]]) *[[A Chisqueira]] (redirección a [[A Chisqueira, Anca, Neda]]) *[[As Chivanas]] (redirección a [[As Chivanas, Santiago de Ribarteme, As Neves]]) *[[Choca]] (homónimos) *[[A Choca]] (redirección a [[Choca]]) *[[A Chociña]] (redirección a [[A Chociña, Saiáns, Moraña]]) *[[A Choeira]] (redirección a [[A Choeira, Almeiras, Culleredo]]) *[[Choi]] (redirección a [[Choi, Romariz, Abadín]]) *[[Choía]] (redirección a [[Choía, Chavín, Viveiro]]) *[[A Choia]] (redirección a [[A Choia, Mourentán, Arbo]]) *[[Choias]] (redirección a [[Choias, Artes, Carballo]]) *[[A Chonia]] (redirección a [[A Chonia, Xavestre, Trazo]]) *[[O Chope]] (redirección a [[O Chope, Présaras, Vilasantar]]) *[[A Choqueira]] (redirección a [[A Choqueira, Labrada, Abadín]]) *[[Chorén]] (redirección a [[Chorén, Barazón, Santiso]]) *[[Chorente]] (homónimos) *[[Chorexe]] (redirección a [[Chorexe, Pidre, Palas de Rei]]) *[[Choride]] (redirección a [[Choride, Figueredo, Oza-Cesuras]]) *[[Choucela]] (redirección a [[Choucela, Leroño, Rois]]) *[[Chouchiño]] (redirección a [[ Chouchiño, Vidán, Santiago de Compostela]]) *[[Choupana]] (homónimos) *[[A Choupana]] (redirección a [[Choupana]]) *[[Choupenete]] (redirección a [[Choupenete, Loira, Valdoviño]]) *[[O Choupín]] (redirección a [[O Choupín, Cerneda, Abegondo]]) *[[Chousa]] (homónimos) *[[A Chousa]] (redirección a [[Chousa]]) *[[A Chousa Grande]] (homónimos) *[[A Chousa Nova]] (megálitos) *[[As Chousas]] (homónimos) *[[Chousela]] (homónimos) *[[A Chousela]] (redirección a [[Chousela]]) *[[Chouselas]] (homónimos) *[[As Chouselas]] (redirección a [[Chousela]]) *[[O Chouso]] (homónimos) *[[Chouso Vello]] (redirección a [[Chouso Vello, Lestedo, Palas de Rei]]) *[[Choutar]] (redirección a [[Choutar, Lousada, Xermade]]) *[[A Chouteira]] (redirección a [[A Chouteira, Lougares, Mondariz]]) *[[Chouzán]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[A Chouzana]] (homónimos) *[[As Chouzas]] (redirección a [[As Chouzas, Vilanuíde, Quiroga]]) *[[O Chouzo]] (redirección a [[O Chouzo, Coia, Vigo]]) *[[A Choza]] (homónimos) *[[Chozas]] (homónimos) *[[As Chozas]] (redirección a [[Chozas]]) *[[Os Chozos]] (redirección a [[Os Chozos, Xove, Xove]]) *[[A Chumba]] (redirección a [[A Chumba, Teis, Vigo]]) *[[O Chuqueiro]] (redirección a [[O Chuqueiro, Ansemar, Castro de Rei]]) *[[A Churía]] (redirección a [[A Churía, Muíño, Zas]]) *[[Churío]] (redirección a [[Churío, Irixoa]]) *[[Churiz]] (redirección a [[Churiz, Caraño, Pol]]) *[[A Ciadella]] (redirección a [[A Ciadella, Sobrado]]) *[[O Ciao]] (redirección a [[O Ciao, Coruxou, Irixoa]]) *[[Cibrán]] (homónimos) *[[O Cibrao]] (redirección a [[O Cibrao, Outeiro, Castro de Rei]]) *[[Cibreiro]] (homónimos) *[[O Cibreiro]] (redirección a [[Cibreiro]]) *[[Cibreiros]] (redirección a [[Cibreiros, Remesar, A Estrada]]) *[[Cibrisqueiros]] (redirección a [[Cibrisqueiros, Pombeiro, Pantón]]) *[[O Cicho]] (redirección a [[O Cicho, Filgueira de Barranca, Oza-Cesuras]]) *[[Cicillón]] (redirección a [[Cicillón, Taboada]]) *[[A Cidá]] (redireción a [[A Cidá, O Irixo]]) *[[Cidadelle]] (redirección a [[Cidadelle, Chapela, Redondela]]) *[[Cidáns]] (redirección a [[Cidáns, Zamáns, Vigo]]) *[[Cidrás]] (homónimos) *[[A Cigarreira]] (homónimos) *[[Cigarrosa]] (homónimos) *[[A Cigoñeira]] (redirección a [[A Cigoñeira, Damil, Begonte]]) *[[A Ciguñeira]] (redirección a [[A Ciguñeira, Vilarmosteiro, O Páramo]]) *[[Cillarga]] (redirección a [[Cillarga, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Cillobre]] (homónimos) *[[A Cima]] (redirección a [[A Cima, Guláns, Ponteareas]]) *[[Cima da Aldea]] (homónimos) *[[Cima da Costa]] (redirección a [[Cima da Costa, O Castro de Beiro, Ourense]]) *[[A Cima da Eira]] (redirección a [[A Cima da Eira, Vista Alegre, Santiago de Compostela]]) *[[O Cima da Lama]] (redirección a [[O Cima da Lama, Lobios, Sober]]) *[[Cima da Vila de Santalla]] (redirección a [[Cima da Vila de Santalla, Santa Marta de Meilán, Riotorto]]) *[[A Cima da Vila]] (redirección a [[A Cima da Vila, O Val, Narón]]) *[[A Cima de Aldea]] (redirección a [[A Cima de Aldea, Toiriz, Vila de Cruces]]) *[[Cima de Alemparte]] (redirección a [[Cima de Alemparte, Busto, Lalín]]) *[[Cima de Atán]] (redirección a [[Cima de Atán, Atán, Pantón]]) *[[Cima de Ribeira]] (homónimos; lugar e parroquia; Xinzo de Limia) *[[A Cima de Rielo]] (redirección a [[A Cima de Rielo, Palmou, Lalín]]) *[[Cima de Sello]] (redirección a [[Cima de Sello, Sello, Lalín]]) *[[Cima de Vila]] (homónimos) *[[A Cima de Vila]] (redirección a [[Cima de Vila]]) *[[Cima de Vila de Abaixo]] (redirección a [[Cima de Vila de Abaixo, Vilela, Taboada]]) *[[Cima de Vila de Arriba]] (redirección a [[Cima de Vila de Arriba, Vilela, Taboada]]) *[[A Cima do Alle]] (redirección a [[A Cima do Alle, Filgueira, Lalín]]) *[[Cimadevila]] (homónimos) *[[A Cimadevila]] (redirección a [[Cimadevila]]); A Cimadevila, Fontes Rosas, Touro *[[Cimáns]] (redirección a [[Cimáns, Tabeirós, A Estrada]]) *[[Cimás]] (redirección a [[Cimás, Meirás, Sada]]) *[[Cimbelo]] (redirección a [[Cimbelo, Lérez, Pontevedra]]) *[[O Cimo da Agra]] (redirección a [[O Cimo da Agra, Vilar de Sarria, Sarria]]) *[[O Cimo do Lugar]] (homónimos) *[[As Cinco Calles]] (redirección a [[As Cinco Calles, Campo, Arzúa]]) *[[Cinco Nogueiras]] (redirección a [[Cinco Nogueiras, Vilarrubín, A Peroxa]]) *[[Cinsa]] (homónimos) *[[Cinseiro]] (redirección a [[Cinseiro, Moura, Nogueira de Ramuín]]) *[[Cinxe]] (redirección a [[Cinxe, A Devesa, Ribadeo]]) *[[Ciobre]] (redirección a [[Ciobre, O Val, Narón]]) *[[Ciocende]] (redirección a [[Ciocende, Mercurín, Boimorto]]) *[[Cioi]] (redirección a [[Cioi, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Cira]] (redirección a [[Cira, Silleda]]) *[[Circes]] (redirección a [[Circes, Touro]]) *[[O Circo]] (redirección a [[O Circo, Vilaselán, Ribadeo]]) *[[Circos]] (redirección a [[Circos, Pazos de Reis, Tui]]) *[[Cirela]] (redirección a [[Cirela, Gres, Vila de Cruces]]) *[[Cirio]] (homónimos) *[[Cirós]] (redirección a [[Cirós, Veiga, A Bola]]) *[[Cirro]] (homónimos) *[[O Cirro]] (redirección a [[Cirro]]) *[[Cis]] (homónimos) *[[A Ciudá]] (redirección a [[A Ciudá, Moreda, Monforte de Lemos]]) *[[Cives de Abaixo]] (redirección a [[Cives de Abaixo, Colúns, Mazaricos]]) *[[Cives de Arriba]] (redirección a [[Cives de Arriba, Colúns, Mazaricos]]) *[[A Cividá]] (homónimos) *[[Cividáns]] (redirección a [[Cividáns, Salcidos, A Guarda]]) *[[Cividás]] (redirección a [[Cividás, Serantes, Oleiros]]) *[[Cizán]] (homónimos) *[[A Clara]] (redirección a [[A Clara, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Clavos]] (redirección a [[Clavos, Adelán, Alfoz]]) *[[Coaxe]] (redirección a [[Coaxe, Dimo, Catoira]]) *[[Coalloso]] (redirección a [[Coalloso, Sandiás, Sandiá]]) *[[Cobazas]] (redirección a [[Cobazas, Andeiro, Cambre]]) *[[Cobreiro]] (homónimos) *[[Cobreiros]] (redirección a [[Cobreiros, Albos, Verea]]) *[[Cobres]] (homónimos) *[[A Coca]] (redirección a [[A Coca, Mañón, Mañón]]) *[[O Cocallo]] (redirección a [[O Cocallo, Barallobre, Fene]]) *[[A Cocheira]] (redirección a [[A Cocheira, Senra, Ortigueira]]) *[[A Cocheiriza]] (redirección a [[A Cocheiriza, Olveira, Ribeira]]) *[[Os Cocheiros]] (redirección a [[Os Cocheiros, Santo André de Comesaña, Vigo]]) *[[Cochilra]] (redirección a [[Cochilra, Pontellas, O Porriño]]) *[[Cochín]] (redirección a [[Cochín, Sistallo, Cospeito]]) *[[O Cocho]] (homónimos) *[[O Cocho de San Pedro]] (redirección a [[O Cocho de San Pedro, Matamá, Vigo]]) *[[O Cochón]] (homónimos) *[[Cochos]] (redirección a [[Cochos, Monte Redondo, Padrenda]]) *[[O Cochovello]] (redirección a [[O Cochovello, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[A Cociña]] (redirección a [[A Cociña, Galegos, Navia de Suarna]]) *[[Codes]] (redirección a [[Codes, Serantes, Oleiros]]) *[[Codesal]] (homónimos) *[[O Codesal]] (redirección a [[Codesal]]) *[[Codesás]] (homónimos) *[[Os Codesás]] (redirección a [[Codesás]]) *[[Codeseda]] (homónimos) *[[Codesedas]] (redirección a [[Codesedas, Figueiras, Santiago de Compostela]]) *[[Codesedo]] (homónimos) *[[A Codeseira]] (homónimos) *[[As Codeseiras]] (redirección a [[As Codeseiras, Coristanco, Coristanco]]) *[[Codesido]] (homónimos) *[[Codesidos]] (redirección a [[Codesidos, Rois, Rois]]) *[[Codesiño]] (redirección a [[Codesiño, Soandres, A Laracha]]) *[[Codeso]] (arbusto; o topónimo aparece en [[O Codeso]]) *[[O Codeso]] (homónimos) *[[Codesos]] (redirección a [[Codesos, A Pereiriña, Cee]]) *[[Codesoso]] (homónimos) *[[Codesoso do Monte]] (redirección a [[Codesoso do Monte, Grixalba, Sobrado]]) *[[Codosedo]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Coea]] (homónimos) *[[Coebre]] (redirección a [[Coebre, Loureda, Oza-Cesuras]]) *[[Coedo]] (homónimos) *[[O Coedo]] (redirección a [[Coedo]]) *[[Os Coedros]] (homónimos) *[[Coelleira]] (homónimos) *[[A Coelleira]] (redirección a [[Coelleira]]) *[[O Coello]] (redirección a [[O Coello, Caldelas de Tui, Tui]]) *[[Coence]] (homónimos) *[[Coeo]] (homónimos) *[[Coeses]] (homónimos) *[[Cofra]] (redirección a [[Cofra, Abeleda, A Teixeira]]) *[[O Cogoludo]] (redirección a [[O Cogoludo, Guimarei, A Estrada]]) *[[A Cogula]] (redirección a [[A Cogula, Fente, Monterroso]]) *[[Coia]] (redirección a [[Coia, Vigo]]) *[[O Coidal]] (redirección a [[O Coidal, Visma, A Coruña]]) *[[Coído]] (homónimos) *[[O Coído]] (redirección a [[Coído]]) *[[Coíñas]] (redirección a [[Coíñas, Samos, Samos]]) *[[O Coiñedo]] (redirección a [[O Coiñedo, Filgueira, Crecente]]) *[[Coira]] (homónimos) *[[A Coira]] (redirección a [[Coira]]) *[[Coiradas]] (redirección a [[Coiradas, Entíns, Outes]]) *[[Coirados]] (redirección a [[Coirados, Marín, Marín]]) *[[O Coiral]] (redirección a [[O Coiral, Loureda, Oza-Cesuras]]) *[[Coiras]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Coirío]] (redirección a [[Coirío, Conforto, A Pontenova]]) *[[Coiro (homónimos)]] (homónimos) *[[Coiroa]] (redirección a [[Coiroa, A Regueira, Oza-Cesuras]]) *[[Coirón]] (homónimos) *[[Coirós (homónimos)]] (homónimos; concello) *[[A Coita]] (redirección a [[A Coita, Briallos, Portas]]) *[[O Coitelo]] (redirección a [[O Coitelo, Viñoás, Nogueira de Ramuín]]) *[[Coitos]] (redirección a [[Coitos, Ordes, Toques]]) *[[A Colada]] (redirección a [[A Colada, Santiago de Acevo, Ribeira de Piquín]]) *[[Colado]] (homónimos) *[[O Colado]] (redirección a [[Colado]]) *[[Colantres]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Coleira]] (redirección a [[Coleira, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Coles (homónimos)]] *[[O Colexio]] (redirección a [[O Colexio, Duancos, Castro de Rei]]) *[[A Colleira]] (redirección a [[A Colleira, Dorra, Antas de Ulla]]) *[[O Colo de Arca]] (redirección a [[O Colo de Arca, Lesón, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Coloño]] (redirección a [[Coloño, Grou, Lobios]]) *[[Colúns]] (homónimos) *[[Os Colviños]] (redirección a [[Os Colviños, Ourol, Ourol]]) *[[O Comareiro]] (homónimos) *[[O Cómaro Gordo]] (redirección a [[O Cómaro Gordo, Sante, Trabada]]) *[[Comba]] (homónimos) *[[Combarro]] (homónimos) *[[O Combarro]] (redirección a [[Combarro]]) *[[Combe]] (homónimos) *[[O Combel de Abaixo]] (redirección a [[O Combel de Abaixo, Xavestre, Trazo]]) *[[O Combel de Arriba]] (redirección a [[O Combel de Arriba, Xavestre, Trazo]]) *[[Comboa]] (redirección a [[Comboa, Soutomaior, Soutomaior]]) *[[Combre]] (redirección a [[Combre, San Tomé de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[O Combro]] (redirección a [[O Combro, Coruxo, Vigo]]) *[[Comeanda]] (redirección a [[Comeanda, Visma, A Coruña]]) *[[Comeás]] (redirección a [[Comeás, Ligonde, Monterroso]]) *[[Comesaña]] (homónimos) *[[Comezo]] (redirección a [[Comezo, A Laxe, Chantada]]) *[[Comiños]] (redirección a [[Comiños, Covas, Viveiro]]) *[[Comoxo]] (redirección a [[Comoxo, Boiro, Boiro]]) *[[Compañeiro]] (redirección a [[Compañeiro, Soandres, A Laracha]]) *[[Comparada]] (redirección a [[Comparada, Vilacova, Lousame]]) *[[Compostela]] (homónimos) *[[Con]] (homónimos) *[[O Con]] (redirección a [[Con]]) *[[Conceado]] (redirección a [[Conceado, Quintá de Lor, Quiroga]]) *[[Concello]] (homónimos) *[[O Concello]] (redirección a [[Concello]]) *[[Conces]] (homónimos) *[[Conces de Baixo]] (redirección a [[Conces de Baixo, Fene, Fene]]) *[[Conces de Riba]] (redirección a [[Conces de Riba, Fene, Fene]]) *[[A Conchada]] (homónimos) *[[As Conchadas]] (redirección a [[As Conchadas, Zas de Rei, Melide]]) *[[Os Conchados]] (redirección a [[Os Conchados, Saavedra, Begonte]]) *[[As Conchas]] (redirección a [[As Conchas, Santa Cruz de Grou, Lobeira]]) *[[A Concheira]] (redirección a [[A Concheira, Maianca, Oleiros]]) *[[O Concheiro]] (redirección a [[O Concheiro, Cortiñán, Bergondo]]) *[[Concheiros]] (redirección a [[Concheiros, Ver, Bóveda]]) *[[O Conchido]] (redirección a [[O Conchido, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Conchouso]] (homónimos) *[[O Conchouso]] (redirección a [[Conchouso]]) *[[Condado]] (territorio) *[[O Condado]] (homónimos) *[[O Conde]] (redirección a [[O Conde, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Condelle]] (homónimos) *[[Condes]] (homónimos) *[[Os Condes]] (redirección a [[Condes]]) *[[Condes de Abaixo]] (redirección a [[Condes de Abaixo, Punxín, Punxín]]) *[[Condes de Arriba]] (redirección a [[Condes de Arriba, Punxín, Punxín]]) *[[Condesa]] (redirección a [[Condesa, Mourente, Pontevedra]]) *[[Condesuso]] (redirección a [[Condesuso, Soandres, A Laracha]]) *[[Condide]] (homónimos) *[[Condomiña]] (homónimos) *[[A Condomiña]] (redirección a [[Condomiña]]) *[[Condomiñas]] (homónimos) *[[As Condomiñas]] (redirección a [[Condomiñas]]) *[[Condomiñas de Abaixo]] (redirección a [[Condomiñas de Abaixo, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[Condomiñas de Arriba]] (redirección a [[Condomiñas de Arriba, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[Condós]] (redirección a [[Condós, Vilouzás, Paderne]]) *[[Condús]] (redirección a [[Condús, Oleiros, Oleiros]]) *[[Conduzo]] (redirección a [[Conduzo, Rutis, Culleredo]]) *[[Conforto]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Confurco]] (homónimos) *[[O Confurco]] (redirección a [[Confurco]]) *[[A Conga]] (redirección a [[A Conga, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Os Congos]] (redirección a [[Os Congos, Piúgos, Lugo]]) *[[A Congostra]] (homónimos) *[[As Congostras]] (homónimos) *[[Congostro]] (homónimos) *[[A Conguada]] (redirección a [[A Conguada, Carteire, Palas de Rei]]) *[[Conles]] (homónimos) *[[Conlle]] (redirección a [[Conlle, Serantes, Laxe]]) *[[A Conlleira]] (redirección a [[A Conlleira, Ribeira, Ribeira]]) *[[Cons]] (redirección a [[Cons, Mourente, Pontevedra]]) *[[Consello]] (homónimos; Consello, Papucín, Frades) *[[O Consistorio]] (redirección a [[O Consistorio, Paderne, Paderne]]) *[[Conso]] (homónimos) *[[A Consolación]] (redirección a [[A Consolación, Tabeirós, A Estrada]]) *[[Constante (homónimos)]] (homónimos) *[[Constenla]] (homónimos) *[[Contariz]] (redirección a [[Contariz, Pígara, Guitiriz]]) *[[Contimunde]] (redirección a [[Contimunde, Rois, Rois]]) *[[A Contiña]] (redirección a [[A Contiña, Larazo, Vila de Cruces]]) *[[Contixe]] (redirección a [[Contixe, Tourón, Ponte Caldelas]]) *[[Contomil]] (redirección a [[Contomil, Nantes, Sanxenxo]]) *[[O Contrasto]] (redirección a [[O Contrasto, Torneiros, O Porriño]]) *[[Contrés]] (redirección a [[Contrés, O Araño, Rianxo]]) *[[O Control]] (redirección a [[O Control, San Fiz de Asma, Chantada]]) *[[Conturiz]] (redirección a [[Conturiz, Santo André de Castro, Lugo]]) *[[O Convento]] (homónimos) *[[Conxo]] (homónimos) *[[Conxo de Abaixo]] (redirección a [[Conxo de Abaixo, Conxo, Santiago de Compostela]]) *[[Conxo de Arriba]] (redirección a [[Conxo de Arriba, Conxo, Santiago de Compostela]]) *[[A Copa do Castro]] (castro) *[[O Cope]] (redirección a [[O Cope, Carracedo, Caldas de Reis]]) *[[O Coque]] (redirección a [[O Coque, Larín, Arteixo]]) *[[Cora]] (homónimos) *[[Corbacín]] (redirección a [[Corbacín, Grolos, Guntín]]) *[[Corbeixe]] (redirección a [[Corbeixe, San Mamede de Ribadulla, Vedra]]) *[[Corbite]] (redirección a [[Corbite, Adelán, Alfoz]]) *[[Corcoesto]] (redirección a [[Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[Córcores]] (homónimos; parroquia e lugar) *[[A Corcoveira]] (redirección a [[A Corcoveira, Barcia de Mera, Covelo]]) *[[Corcubión]] (concello, parroquia e lugar) *[[A Corda]] (homónimos) *[[O Cordal]] (homónimos) *[[Cordeda]] (redirección a [[Cordeda, Rutis, Culleredo]]) *[[Cordeira]] (redirección a [[Cordeira, Lavadores, Vigo]]) *[[Cordeiro]] (homónimos) *[[Cordelle]] (homónimos) *[[Cordelle de Abaixo]] (redirección a [[Cordelle de Abaixo, As Chás, Montederramo]]) *[[Cordido]] (redirección a [[Cordido, Foz]]) *[[Cordobelas]] (redirección a [[Cordobelas, Esteiro, Cedeira]]) *[[O Cordón]] (redirección a [[O Cordón, Santa Locaia, Castro de Rei]]) *[[Coreixas]] (redirección a [[Coreixas, A Portela, Rodeiro]]) *[[Cores]] (homónimos) *[[Corexido]] (homónimos) *[[Corexo]] (redirección a [[Corexo, Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[Corga]] (homónimos) *[[A Corga]] (redirección a [[Corga]]) *[[Corga de Abaixo]] (redirección a [[Corga de Abaixo, Cequeril, Cuntis]]) *[[Corga de Arriba]] (redirección a [[Corga de Arriba, Cequeril, Cuntis]]) *[[As Corgas]] (homónimos) *[[As Corgas en Carreiro]] (redirección a [[As Corgas en Carreiro, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Corgo]] (homónimos) *[[O Corgo]] (concello) *[[Córgomo]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Os Corgos]] (homónimos) *[[A Corisca]] (redirección a [[A Corisca, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[O Corisco]] (redirección a [[O Corisco, Recemel, As Somozas]]) *[[Coristanco]] (concello) *[[Corme]] (homónimos) *[[Corme Aldea]] (redirección a [[Corme Aldea, Ponteceso]]) *[[Corme Porto]] (redirección a [[Corme Porto, Ponteceso]]) *[[Cormes]] (redirección a [[Cormes, Morcelle, Becerreá]]) *[[A Corna]] (homónimos) *[[Cornaces]] (redirección a [[Cornaces, Rus, Carballo]]) *[[Cornado]] (homónimos) *[[O Cornado]] (redirección a [[Cornado]]) *[[Cornanda]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Cornas]] (homónimos) *[[Cornazo]] (redirección a [[Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Cornazo de Abaixo]] (redirección a [[Cornazo de Abaixo, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Corneantes]] (redirección a [[Corneantes, Donís, Cervantes]]) *[[Córneas]] (homónimos) *[[As Córneas]] *[[Corneda]] (homónimos) *[[Cornedo]] (homónimos) *[[Corneira]] (homónimos) *[[Cornella]] (redirección a [[Cornella, Berredo, Agolada]]) *[[Cornello]] (homónimos) *[[Cornes]] (homónimos) *[[Cornide]] (homónimos) *[[Cornido]] (homónimos) *[[O Corno]] (homónimos) *[[Corno de Boi]] (redirección a [[Corno de Boi, Merlán, Palas de Rei]]) *[[O Corno de Insua]] (redirección a [[O Corno de Insua, Insua, Ortigueira]]) *[[Corno do Boi]] (redirección a [[Corno do Boi, Xiá, Friol]]) *[[O Cornocelo]] (redirección a [[O Cornocelo, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Cornoces]] (homónimos) *[[Coro]] (homónimos) *[[As Coroas]] (redirección a [[As Coroas, Reigosa, A Pastoriza]]) *[[Coroño]] (redirección a [[Coroño, Boiro, Boiro]]) *[[Coroso]] (redirección a [[Coroso, Ribeira, Ribeira]]) *[[A Corota]] (redirección a [[A Corota, Seixomil, Meira]]) *[[Coroto]] (homónimos) *[[O Coroto]] (redirección a [[Coroto]]) *[[A Coroza]] (redirección a [[A Coroza, Abeledo, Abadín]]) *[[Corpachón]] (redirección a [[Corpachón, Negreira, Negreira]]) *[[O Corpiño]] (redirección a [[O Corpiño, Losón, Lalín]]) *[[O Corpo Santo]] (redirección a [[O Corpo Santo, Tabeaio, Carral]]) *[[Corques]] (redirección a [[Corques, Taragoña, Rianxo]]) *[[Corra]] (redirección a [[Corra, Vilalvite, Friol]]) *[[As Corraínzas]] (redirección a [[As Corraínzas, Marrubio, Montederramo]]) *[[Corral da Gándara]] (redirección a [[Corral da Gándara, Piño, A Pobra do Brollón]]) *[[O Corral da Igrexa]] (homónimos) *[[Corral de Abaixo]] (homónimos) *[[O Corral de Abaixo]] (redirección a [[Corral de Abaixo]]) *[[O Corral de Arriba]] (homónimos) *[[O Corral de San Martiño]] (redirección a [[O Corral de San Martiño, Mezonzo, Vilasantar]]) *[[O Corral de Senín]] (redirección a [[O Corral de Senín, Folgoso, Sobrado]]) *[[Corral do Medio]] (redirección a [[Corral do Medio, Santalla de Agrón, Melide]]) *[[O Corral Vello]] (redirección a [[O Corral Vello, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Corralvello]] (redirección a [[Corralvello, Abellá, Frades]]) *[[Os Corrás]] (redirección a [[Os Corrás, Serantes, Ferrol]]) *[[Correa]] (redirección a [[Correa, Xirazga, Beariz]]) *[[Correáns]] (redirección a [[Correáns, Vinseiro, A Estrada]]) *[[Os Correás]] (redirección a [[Os Correás, Fraialde, Pol]]) *[[Correchouso]] (redirección a [[Correchouso, O Castro de Laza, Laza]]) *[[Corredoira]] (homónimos) *[[A Corredoira]] (redirección a [[Corredoira]]) *[[A Corredoira da Pega]] (redirección a [[A Corredoira da Pega, Santa María de Neda, Neda]]) *[[As Corredoiras]] (homónimos) *[[Os Corredoiros]] (redirección a [[Os Corredoiros, Pedrafita, Guitiriz]]) *[[A Corredoura]] (homónimos) *[[O Córrego]] (redirección a [[O Córrego, O Castro de Valdeorras, O Barco de Valdeorras]]) *[[Correlo]] (homónimos) *[[O Correlo]] (redirección a [[Correlo]]) *[[Correlos]] (redirección a [[Correlos, San Pedro de Mor, Alfoz]]) *[[O Correo]] (redirección a [[O Correo, Abadín, Abadín]]) *[[Correxais]] (homónimos) *[[Correxás]] (redirección a [[Correxás, Freixo, Celanova]]) *[[Correxíns]] (redirección a [[Correxíns, Figueiras, Santiago de Compostela]]) *[[Corrigatos]] (homónimos) *[[Os Corrillos]] (redirección a [[Os Corrillos, Xanceda, Mesía]]) *[[Corripa]] (redirección a [[Corripa, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño]]) *[[O Corroliño]] (redirección a [[O Corroliño, Santa Mariña de Pescoso, Rodeiro]]) *[[Corrubedo]] (homónimos) *[[O Corrullo]] (redirección a [[O Corrullo, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Cortapezas]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[A Corte do Mato]] (redirección a [[A Corte do Mato, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Cortecadela]] (redirección a [[Cortecadela, Santa Cruz de Rubiacós, Nogueira de Ramuín]]) *[[Cortegada (homónimos)]] (homónimos) *[[Cortegadela]] (redirección a [[Cortegadela, Cortegada, Silleda]]) *[[Cortegaza]] (redirección a [[Cortegaza, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Cortegazas]] (redirección a [[Cortegazas, Avión]]; lugar e parroquia) *[[A Cortegosa]] (redirección a [[A Cortegosa, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[Cortegoso]] (homónimos) *[[Cortella]] (homónimos) *[[A Cortella]] (redirección a [[Cortella]]) *[[Cortellas]] (homónimos) *[[As Cortellas]] (redirección a [[Cortellas]]) *[[Os Cortellos]] (homónimos) *[[Corteo de Abaixo]] (redirección a [[Corteo de Abaixo, Monteagudo, Arteixo]]) *[[Corteo de Arriba]] (redirección a [[Corteo de Arriba, Monteagudo, Arteixo]]) *[[Corteporcos]] (redirección a [[Corteporcos, Silvela, Friol]]) *[[Cortes]] (homónimos) *[[As Cortes]] (redirección a [[Cortes]]) *[[A Cortevella]] (redirección a [[A Cortevella, Martín, Baleira]]) *[[Cortiña]] (homónimos) *[[A Cortiña]] (redirección a [[Cortiña]]) *[[Cortiñadona]] (redirección a [[Cortiñadona, Luama, Ortigueira]]) *[[Cortiñal]] (redirección a [[Cortiñal, O Pao, Gomesende]]) *[[Cortiñán]] (redirección a [[Cortiñán, Bergondo]]) *[[Cortiñas]] (homónimos) *[[As Cortiñas]] (redirección a [[Cortiñas]]) *[[Cortiñas de Abaixo]] (redirección a [[Cortiñas de Abaixo, Corvillón, Cambados]]) *[[O Cortiñeiro]] (redirección a [[O Cortiñeiro, Toirán, Láncara]]) *[[Cortiñela]] (redirección a [[Cortiñela, Xubial, Melide]]) *[[Cortizada]] (redirección a [[Cortizada, Sabrexo, Vila de Cruces]]) *[[As Cortizas]] (redirección a [[As Cortizas, Queixeiro, Monfero]]) *[[O Cortizo]] (redirección a [[O Cortizo, Lesón, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Os Cortizos]] (redirección a [[Os Cortizos, Luneda, A Cañiza]]) *[[Cortobe]] (redirección a [[Cortobe, Burres, Arzúa]]) *[[Cortos]] (redirección a [[Cortos, Marantes, Santiago de Compostela]]) *[[A Coruña (homónimos)]] (homónimos) *[[O Coruto Vello]] (redirección a [[O Coruto Vello, Salcidos, A Guarda]]) *[[Coruxa]] (homónimos) *[[O Coruxal]] (homónimos) *[[Coruxas]] (redirección a [[Coruxas, Asadur, Maceda]]) *[[Coruxedo]] (redirección a [[Coruxedo, Moia, Navia de Suarna]]) *[[A Coruxeira]] (redirección a [[A Coruxeira, San Vitoiro da Mezquita, Allariz]]) *[[As Coruxeiras]] (redirección a [[As Coruxeiras, Os Remedios, Mondoñedo]]) *[[Coruxeiro]] (redirección a [[Coruxeiro, Vilaboa, Vilaboa]]) *[[Coruxido]] (redirección a [[Coruxido, Bastavales, Brión]]) *[[Coruxo]] (homónimos) *[[O Coruxo]] (redirección a [[Coruxo]]) *[[Coruxo de Abaixo]] (homónimos) *[[Coruxo de Arriba]] (redirección a [[Coruxo de Arriba, Liáns, Oleiros]]) *[[Coruxo Novo]] (redirección a [[Coruxo Novo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Coruxo Vello]] (redirección a [[Coruxo Vello, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Coruxos]] (homónimos) *[[Os Coruxos]] (redirección a [[Coruxos]]) *[[Coruxou]] (redirección a [[Coruxou, Irixoa]]) *[[A Corva]] (redirección a [[A Corva, O Vicedo, O Vicedo]]) *[[Corvaceiras]] (homónimos) *[[As Corvaceiras]] (redirección a [[Corvaceiras]]) *[[Corval]] (homónimos) *[[A Corval]] (redirección a [[A Corval, Bora, Pontevedra]]) *[[O Corval]] (redirección a [[O Corval, Berredo, Agolada]]) *[[Corvás]] (redirección a [[Corvás, Toiriz, Pantón]]) *[[Corveira]] (homónimos) *[[A Corveira]] (redirección a [[Corveira]]) *[[A Corveira de Baixo]] (redirección a [[A Corveira de Baixo, Buciños, Carballedo]]) *[[Corveiral]] (redirección a [[Corveiral, Esteiro, Cedeira]]) *[[As Corveiras]] (redirección a [[As Corveiras, Vilachá, Monfero]]) *[[Corveiro]] (homónimos) *[[O Corveiro]] (redirección a [[Corveiro]]) *[[Corveiros]] (redirección a [[Corveiros, Miraz, Friol]]) *[[Corveixe]] (redirección a [[Corveixe, Rosende, O Saviñao]]) *[[Corvelle]] (homónimos) *[[Corvelle de Abaixo]] (homónimos) *[[Corvelle de Arriba]] (redirección a [[Corvelle de Arriba, Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Corvillón]] (homónimos) *[[Corvite]] (homónimos) *[[Corvite de Abaixo]] (redirección a [[Corvite de Abaixo, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Corvite de Arriba]] (redirección a [[Corvite de Arriba, O Buriz, Guitiriz]]) *[[O Corvo]] (homónimos) *[[Corzáns]] (redirección a [[Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[Os Corzás]] (redirección a [[Os Corzás, Meá, Mugardos]]) *[[Corzo (homónimos)]] (homónimos) *[[Corzón]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Corzos]] (homónimos) *[[Corzós]] (redirección a [[Corzós, A Lamosa, Covelo]]) *[[Cos]] (homónimos) *[[Cosoirado]] (redirección a [[Cosoirado, Moraña]]; lugar e parroquia) *[[Cospeito (homónimos)]] (homónimos) *[[Cospindo]] (redirección a [[Cospindo, Ponteceso]]) *[[Costa]] (homónimos) *[[A Costa]] (redirección a [[Costa]]) *[[Costa da Cabra]] (redirección a [[Costa da Cabra, San Xes da Peroxa, A Peroxa]]) *[[A Costa da Groba]] (redirección a [[A Costa da Groba, Guláns, Ponteareas]]) *[[A Costa da Silva]] (redirección a [[A Costa da Silva, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Costa da Tapia]] (redirección a [[A Costa da Tapia, O Temple, Cambre]]) *[[Costa da Zapateira]] (redirección a [[Costa da Zapateira, Muimenta, Cospeito]]) *[[A Costa dos Tallós]] (redirección a [[A Costa dos Tallós, Valeixe, A Cañiza]]) *[[A Costa de Figueirón]] (redirección a [[A Costa de Figueirón, Beluso, Bueu]]) *[[Costa de Monte]] (homónimos) *[[Costa de Ouces]] (redirección a [[Costa de Ouces, Ouces, Bergondo]]) *[[A Costa de Pandos]] (redirección a [[A Costa de Pandos, Fonteita, O Corgo]]) *[[A Costa de Santa Ana]] (redirección a [[A Costa de Santa Ana, Maianca, Oleiros]]) *[[A Costa de Santa Marta]] (redirección a [[A Costa de Santa Marta, Santa Marta de Babío, Bergondo]]) *[[Costa de Sequeiros]] (redirección a [[Costa de Sequeiros, Guláns, Ponteareas]]) *[[A Costa de Valeixe]] (redirección a [[A Costa de Valeixe, Valeixe, A Cañiza]]) *[[A Costa de Xan]] (redirección a [[A Costa de Xan, Barallobre, Fene]]) *[[A Costa do Carrizal]] (redirección a [[A Costa do Carrizal, Coristanco, Coristanco]]) *[[A Costa do Cuco]] (redirección a [[A Costa do Cuco, Melón, Melón]]) *[[A Costa do Freixo]] (redirección a [[A Costa do Freixo, As Achas, A Cañiza]]) *[[Costa do Murallón]] (redirección a [[Costa do Murallón, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Costa do Outeiro]] (redirección a [[A Costa do Outeiro, Almofrei, Cerdedo-Cotobade]]) *[[A Costa do Papamoscas]] (redirección a [[A Costa do Papamoscas, Santa Comba, Santa Comba]]) *[[A Costa do Sol]] (redirección a [[A Costa do Sol, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[O Costal]] (homónimos) *[[A Costaneira]] (redirección a [[A Costaneira, Noia, Noia]]) *[[Costaneiro]] (redirección a [[Costaneiro, Rozavales, Monforte de Lemos]]) *[[Costante]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Costantín]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Costanza]] (homónimos) *[[Costeira]] (homónimos) *[[A Costeira]] (redirección a [[Costeira]]) *[[As Costeiras]] (redirección a [[As Costeiras, Cambás, Aranga]]) *[[Costeiriña]] (redirección a [[Costeiriña, Maceira, Covelo]]) *[[Costeiro]] (homónimos) *[[O Costeiro]] (redirección a [[Costeiro]]) *[[Costela (homónimos)]] (homónimos) *[[A Costela]] (redirección a [[Costela (homónimos)]]) *[[As Costelas]] (redirección a [[As Costelas, Rioaveso, Vilalba]]) *[[A Costeliña]] (redirección a [[A Costeliña, Pías, Ponteareas]]) *[[Costenla]] (homónimos) *[[A Costenla]] (redirección a [[Costenla]]) *[[Costián]] (redirección a [[Costián, A Torre, Vilalba]]) *[[A Costiña]] (homónimos) *[[As Costiñas]] (redirección a [[As Costiñas, Feás, Boborás]]) *[[Costoia]] (homónimos) *[[Costoira]] (homónimos) *[[A Costoira]] (redirección a [[Costoira]]) *[[Costoiras]] (homónimos) *[[As Costoiras]] (redirección a [[Costoiras]]) *[[A Costoura]] (redirección a [[A Costoura, Nogueira, Ponteareas]]) *[[Cota]] (homónimos) *[[Cotá]] (homónimos) *[[O Cotado]] (redirección a [[O Cotado, Rebordechán, Crecente]]) *[[Cotaredo]] (homónimos) *[[O Cotaredo]] (redirección a [[Cotaredo]]) *[[Cotarel]] (homónimos) *[[O Cotarel]] (redirección a [[Cotarel]]) *[[Cotarelo]] (homónimos) *[[O Cotarelo]] (redirección a [[Cotarelo]]) *[[A Cotareña]] (redirección a [[A Cotareña, Mántaras, Irixoa]]) *[[O Cotariño]] (redirección a [[O Cotariño, Camariñas, Camariñas]]) *[[O Cótaro]] (redirección a [[O Cótaro, Entrecruces, Carballo]]) *[[O Cotarón]] (homónimos) *[[Cotarós]] (redirección a [[Cotarós, A Pobra de Trives]]; lugar e parroquia) *[[Cotas]] (redirección a [[Cotas, O Couto, A Cañiza]]) *[[O Cotedo]] (redirección a [[O Cotedo, A Cervela, O Incio]]) *[[Cotelas]] (redirección a [[Cotelas, A Canda, Piñor]]) *[[Cotelo]] (homónimos) *[[O Cotelo]] (redirección a [[Cotelo]]) *[[Coterces]] (redirección a [[Coterces, Liñares, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Cotillón]] (homónimos) *[[O Cotillón]] (redirección a [[Cotillón]]) *[[Cotiño]] (homónimos) *[[O Cotiño]] (redirección a [[Cotiño]]) *[[Cotiños]] (redirección a [[Cotiños, Maceira, Covelo]]) *[[Coto]] (homónimos) *[[O Coto]] (redirección a [[Coto]]) *[[Coto Aciveiro]] (redirección a [[Coto Aciveiro, Castrelo, Forcarei]]) *[[O Coto da Garota]] (redirección a [[O Coto da Garota, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[O Coto da Mo]] (redirección a [[O Coto da Mo, Desteriz, Padrenda]]) *[[Coto da Rega]] (redirección a [[Coto da Rega, Budián, O Valadouro]]) *[[O Coto da Rega]] (redirección a [[O Coto da Rega, O Sisto, Ourol]]) *[[O Coto de Abaixo]] (homónimos) *[[O Coto de Arriba]] (homónimos) *[[O Coto de Barcia]] (redirección a [[O Coto de Barcia, Mourentán, Arbo]]) *[[O Coto de Covas]] (redirección a [[O Coto de Covas, Mourentán, Arbo]]) *[[O Coto de Francos]] (redirección a [[O Coto de Francos, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[O Coto de Gaio]] (redirección a [[O Coto de Gaio, Randulfe, Tui]]) *[[O Coto de Galos]] (redirección a [[O Coto de Galos, As Achas, A Cañiza]]) *[[Coto de Lamas]] (redirección a [[Coto de Lamas, Lamas de Moreira, A Fonsagrada]]) *[[O Coto de Lobos]] (redirección a [[O Coto de Lobos, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[O Coto de Millán]] (redirección a [[O Coto de Millán, San Miguel de Vilar, Touro]]) *[[O Coto de Mourentán]] (redirección a [[O Coto de Mourentán, Arbo, Arbo]]) *[[Coto de Pedra]] (redirección a [[Coto de Pedra, Martín, Baleira]]) *[[O Coto de Prados]] (redirección a [[O Coto de Prados, , Santiago de Ribarteme, As Neves]]) *[[O Coto de Salas]] (redirección a [[O Coto de Salas, As Somozas, As Somozas]]) *[[O Coto de San Mariño]] (redirección a [[O Coto de San Mariño, Albeos, Crecente]]) *[[O Coto de Sande]] (redirección a [[O Coto de Sande, Mourentán, Arbo]]) *[[O Coto de Ventín]] (redirección a [[O Coto de Ventín, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Coto de Xunqueira]] (redirección a [[Coto de Xunqueira, Lamas de Moreira, A Fonsagrada]]) *[[O Coto do Castelo]] (redirección a [[O Coto do Castelo, Lañas, Arteixo]]) *[[O Coto do Freixo]] (redirección a [[O Coto do Freixo, As Achas, A Cañiza]]) *[[O Coto do Lazo]] (redirección a [[O Coto do Lazo, Covelo, Covelo]]) *[[Coto do Mouro]] (homónimos) *[[O Coto do Mouro]] (redirección a [[Coto do Mouro]]) *[[O Coto do Muíño]] (homónimos) *[[O Coto do Regueiriño]] (redirección a [[O Coto do Regueiriño, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[O Coto do Rixo]] (redirección a [[O Coto do Rixo, A Lamosa, Covelo]]) *[[Coto Grande]] (homónimos) *[[O Coto Grande]] (redirección a [[Coto Grande]]) *[[O Coto Pequeno]] (redirección a [[O Coto Pequeno, O Piñeiro, Covelo]]) *[[O Coto Real]] (redirección a [[O Coto Real, Lourido, Salvaterra de Miño]]) *[[O Coto Salgueiro]] (redirección a [[O Coto Salgueiro, Os Ánxeles, Boimorto]]) *[[Cotobade]] (homónimos) *[[O Cotodouro]] (redirección a [[O Cotodouro, Alxén, Salvaterra de Miño]]) *[[A Cotoleira]] (redirección a [[A Cotoleira, Grixoa de Esternande, Santa Comba]]) *[[O Cotomil]] (redirección a [[O Cotomil, Sofán, Carballo]]) *[[O Cotorelo]] (homónimos) *[[Cotón]] (homónimos) *[[O Cotón]] (redirección a [[Cotón]]) *[[Cotón do Muíño]] (redirección a [[Cotón do Muíño, Lamas, Zas]]) *[[Cotoriña]] (redirección a [[Cotoriña, Insua, Vilalba]]) *[[Cotoriño]] (redirección a [[Cotoriño, Santa Mariña do Monte, Ourense]]) *[[Cotorredondo]] (redirección a [[Cotorredondo, Ladrido, Ortigueira]]) *[[O Cotorulo]] (redirección a [[O Cotorulo, Rosende, Sober]]) *[[O Cotote]] (redirección a [[O Cotote, Sofán, Carballo]]) *[[Os Cotriños]] (redirección a [[Os Cotriños, Cordeiro, Valga]]) *[[O Cotro]] (homónimos) *[[Os Cotros]] (redirección a [[Os Cotros, A Ramallosa, Nigrán]]) *[[A Couboeira]] (redirección a [[A Couboeira, Mondoñedo]]) *[[Coubos]] (redirección a [[Coubos, Novela, Santiso]]) *[[Couce]] (homónimos) *[[O Couce]] (redirección a [[Couce]]) *[[Couce da Fraga]] (redirección a [[Couce da Fraga, Ferreira, San Sadurniño]]) *[[O Couce da Nova]] (redirección a [[O Couce da Nova, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[O Couce das Taugas]] (redirección a [[O Couce das Taugas, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Couce de Laxe]] (redirección a [[O Couce de Laxe, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[O Couce de Paredes]] (redirección a [[O Couce de Paredes, O Sisto, Ourol]]) *[[Couce do Baño]] (redirección a [[Couce do Baño, Recemel, As Somozas]]) *[[Couce dos Mouros]] (redirección a [[Couce dos Mouros, Ambosores, Muras]]) *[[O Couce Gordo]] (homónimos) *[[O Couce Mosquento]] (redirección a [[O Couce Mosquento, Devesos, Ortigueira]]) *[[Couce Mouro]] (redirección a [[Couce Mouro, Muras, Muras]]) *[[O Couce Nabeira]] (redirección a [[O Couce Nabeira, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[O Couce Redondo]] (redirección a [[O Couce Redondo, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Couce Seco]] (redirección a [[O Couce Seco, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Couceiros]] (homónimos) *[[Os Couceiros]] (redirección a [[Couceiros]]) *[[Coucevilar]] (redirección a [[Coucevilar, Recemel, As Somozas]]) *[[Coucieiro (homónimos)]] (homónimos) *[[Coucixoso]] (redirección a [[Coucixoso, As Somozas, As Somozas]]) *[[Couñago]] (homónimos) *[[Os Coupríns]] (redirección a [[Os Coupríns, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[O Couquiño]] (redirección a [[O Couquiño, Olveira, Dumbría]]) *[[Courel]] (homónimos) *[[O Courel]] (redirección a [[Courel]]) *[[Couselo]] (homónimos) *[[Cousín]] (redirección a [[Cousín, Sevane, Becerreá]]) *[[Cousiño]] (homónimos) *[[O Cousiño]] (redirección a [[Cousiño]]) *[[Couso]] (homónimos) *[[O Couso]] (redirección a [[Couso]]) *[[Couso de Limia]] (redirección a [[Couso de Limia, Sandiás]]) *[[Couso de Salas]] (homónimos) *[[Couso de Abaixo]] (redirección a [[Couso de Abaixo, Campolongo, Negreira]]) *[[Couso de Arriba]] (redirección a [[Couso de Arriba, Campolongo, Negreira]]) *[[Cousos]] (homónimos) *[[Os Cousos]] (redirección a [[Cousos]]) *[[A Coutada]] (homónimos) *[[Coutada Nova]] (redirección a [[Coutada Nova, Lavadores, Vigo]]) *[[As Coutadas]] (homónimos) *[[O Coutado]] (homónimos) *[[O Coutiño]] (redirección a [[O Coutiño, Caxide, Parada de Sil]]) *[[Couto]] (homónimos) *[[O Couto]] (redirección a [[Couto]]) *[[O Couto Carballo]] (homónimos) *[[O Couto de A]] (redirección a [[O Couto de A, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Couto de Abaixo]] (homónimos) *[[O Couto de Abaixo]] (redirección a [[Couto de Abaixo]]) *[[Couto de Arriba]] (homónimos) *[[O Couto de Arriba]] (redirección a [[Couto de Arriba]]) *[[Couto de Baixo]] (redirección a [[Couto de Baixo, San Pedro de Mor, Alfoz]]) *[[Couto de Riba]] (redirección a [[Couto de Riba, San Pedro de Mor, Alfoz]]) *[[O Couto do Medio]] (redirección a [[O Couto do Medio, Montouto, Abegondo]]) *[[O Couto Pequeno]] (redirección a [[O Couto Pequeno, Medín, O Pino]]) *[[Coutomil]] (redirección a [[Coutomil, Frexulfe, O Valadouro]]) *[[Os Coutos]] (homónimos) *[[Couxela]] (redirección a [[Couxela, Ribadeo]]) *[[Couxil]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[Couxiliño]] (redirección a [[Couxiliño, Couxil, Cartelle]]) *[[Couzadoiro]] (homónimos) *[[A Couzada]] (redirección a [[A Couzada, A Costa, Maceda]]) *[[Cova (homónimos)]] (homónimos) *[[A Cova]] (redirección a [[Cova (homónimos)]]) *[[A Cova da Barxa]] (redirección a [[A Cova da Barxa, Saiáns, Vigo]]) *[[A Cova da Becha]] (homónimos) *[[Cova da Laxe]] (redirección a [[Cova da Laxe, Samieira, Poio]]) *[[A Cova da Serpe]] (homónimos) *[[A Cova das Andes]] (redirección a [[A Cova das Andes, Rodís, Cerceda]]) *[[Cova de Pazos]] (redirección a [[Cova de Pazos, Noalla, Sanxenxo]]) *[[A Cova de Xerpe]] (redirección a [[A Cova de Xerpe, Abelleira, Muros]]) *[[A Cova Grande]] (redirección a [[A Cova Grande, Laxe, Laxe]]) *[[Cova Terreña]] (redirección a [[Cova Terreña, Baiona, Baiona]]) *[[Covacho]] (redirección a [[Covacho, Trabada, Trabada]]) *[[A Covada]] (redirección a [[A Covada, Oleiros, Oleiros]]) *[[As Covadas]] (redirección a [[As Covadas, Sorrizo, Arteixo]]) *[[Covadáspera]] (redirección a [[Covadáspera, Verducido, Pontevedra]]) *[[A Covadela]] (redirección a [[A Covadela, O Castro de Soengas, Portomarín]]) *[[Covadelas]] (redirección a [[Covadelas, Saa, A Pobra do Brollón]]) *[[Covadiña]] (redirección a [[Covadiña, Xaviña, Camariñas]]) *[[O Covaíño]] (redirección a [[O Covaíño, Lira, Salvaterra de Miño]]) *[[O Coval]] (redirección a [[O Coval, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Covalagarto]] (redirección a [[Covalagarto, Taboexa, As Neves]]) *[[O Covallo]] (homónimos) *[[Os Covallos]] (redirección a [[Os Covallos, Montefurado, Quiroga]]) *[[A Covariza]] (redirección a [[A Covariza, Silvela, Friol]]) *[[Covarradeiras]] (redirección a [[Covarradeiras, Covas, Ferrol]]) *[[Covas de Abaixo]] (homónimos) *[[Covas de Arriba]] (homónimos) *[[Covas]] (homónimos) *[[As Covas]] (redirección a [[Covas]]) *[[Covas de Lobos]] (redirección a [[Covas de Lobos, Vilariño, Cambados]]) *[[Covas do Río]] (redirección a [[Covas do Río, Zarracós, A Merca]]) *[[A Covasa]] (redirección a [[A Covasa, Aguiño, Ribeira]]) *[[A Covecha]] (redirección a [[A Covecha, Santiago do Deán, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Covela]] (homónimos) *[[A Covela]] (redirección a [[Covela]]) *[[Covelas]] (homónimos) *[[As Covelas]] (redirección a [[Covelas]]) *[[Coveliña]] (homónimos) *[[A Coveliña]] (redirección a [[Coveliña]]) *[[Coveliñas]] (redirección a [[Coveliñas, Casardeita, Ramirás]]) *[[Coveliño]] (homónimos) *[[O Coveliño]] (redirección a [[Coveliño]]) *[[Covelo (homónimos)]] *[[O Covelo]] *[[Covelos]] *[[Os Covelos]] (redirección a [[Covelos]]) *[[A Coveluda]] (redirección a [[A Coveluda, Anca, Neda]]) *[[As Covilloas]] (redirección a [[As Covilloas, Godóns, Covelo]]) *[[Covillón]] (redirección a [[Covillón, Cazás, Xermade]]) *[[A Coviña]] (homónimos) *[[Covo]] (homónimos) *[[O Covo]] (redirección a [[Covo]]) *[[Covos]] (homónimos) *[[Os Covos]] (redirección a [[Covos]]) *[[O Coxuxo]] (redirección a [[O Coxuxo, Bravos, Ourol]]) *[[As Crabeiras]] (redirección a [[As Crabeiras, Coucieiro, Muxía]]) *[[O Crasto]] (homónimos) *[[Creba o Carro]] (redirección a [[Creba o Carro, Veigue, Sada]]) *[[Crecedur]] (redirección a [[Crecedur, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Crecencia]] (redirección a [[Crecencia, San Pedro de Río, A Fonsagrada]]) *[[Crecente (homónimos)]] *[[Crecide]] (redirección a [[Crecide, San Miguel de Negradas, O Vicedo]]) *[[Crende]] (homónimos) *[[Crendes]] (redirección a [[Crendes, Abegondo]]) *[[Creo]] (redirección a [[Creo, Esteiro, Muros]]) *[[Crescón]] (redirección a [[Crescón, Toirán, Láncara]]) *[[Crespos]] (homónimos) *[[Crestelle]] (redirección a [[Crestelle, Manduas, Silleda]]) *[[Creximil]] (redirección a [[Creximil, San Miguel de Negradas, O Vicedo]]) *[[A Criba]] (redirección a [[A Criba, Roupar, Xermade]]) *[[O Cribeiro]] (redirección a [[O Cribeiro, Cristiñade, Ponteareas]]) *[[Os Cribeiros]] (redirección a [[Os Cribeiros, Senra, Ortigueira]]) *[[Cristal (homónimos)]] (homónimos) *[[O Cristal]] (redirección a [[Cristal (homónimos)]]) *[[Cristelos]] (redirección a [[Cristelos, Barrantes, Tomiño]]) *[[O Cristil]] (redirección a [[O Cristil, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Cristillón]] (redirección a [[Cristillón, Mañufe, Gondomar]]) *[[Cristimil]] (homónimos) *[[Cristín]] (homónimos) *[[Cristiñade]] (redirección a [[Cristiñade, Ponteareas]]) *[[O Cristo]] (homónimos) *[[O Cristo de Meá]] (redirección a [[O Cristo de Meá, Meá, Mugardos]]) *[[Cristoble]] (redirección a [[Cristoble, Reádegos, Vilamarín]]) *[[Cristosende]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[A Croa]] (homónimos) *[[As Croas]] (homónimos) *[[A Crocha de Levante]] (redirección a [[A Crocha de Levante, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[A Crocha de Poñente]] (redirección a [[A Crocha de Poñente, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Croído]] (redirección a [[Croído, Lousame, Lousame]]) *[[O Croio]] (redirección a [[O Croio, Codesido, Vilalba]]) *[[Os Croios]] (redirección a [[Os Croios, Carantoña, Miño]]) *[[Crons]] (redirección a [[Crons, Camboño, Lousame]]) *[[O Croto]] (redirección a [[O Croto, Gorgullos, Tordoia]]) *[[O Cruce]] (homónimos) *[[O Cruce de Sesmonde]] (redirección a [[O Cruce de Sesmonde, Barbeito, Vilasantar]]) *[[Cruceiras]] (redirección a [[Cruceiras, Nogueira, Ponteareas]]) *[[O Cruceiriño]] (redirección a [[O Cruceiriño, O Piñeiro, Covelo]]) *[[Cruceiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Cruceiro]] (redirección a [[Cruceiro (homónimos)]]) *[[O Cruceiro da Barquiña]] (redirección a [[O Cruceiro da Barquiña, Barro, Noia]]) *[[O Cruceiro de Barro]] (redirección a [[O Cruceiro de Barro, Barro, Noia]]) *[[O Cruceiro de Cruces]] (redirección a [[O Cruceiro de Cruces, Palmeira, Ribeira]]) *[[O Cruceiro de Marcos]] (redirección a [[O Cruceiro de Marcos, Palmeira, Ribeira]]) *[[O Cruceiro de Roo]] (redirección a [[O Cruceiro de Roo, Roo, Outes]]) *[[O Cruceiro de Santiago]] (redirección a [[O Cruceiro de Santiago, Godos, Caldas de Reis]]) *[[O Cruceiro de Sar]] (redirección a [[O Cruceiro de Sar, Sar, Santiago de Compostela]]) *[[Cruceiro de Vao]] (redirección a [[Cruceiro de Vao, Boiro, Boiro]]) *[[O Cruceiro do Río]] (redirección a [[O Cruceiro do Río, Barro, Noia]]) *[[O Cruceiro do Vento]] (redirección a [[O Cruceiro do Vento, Marín, Marín]]) *[[O Cruceiro Novo]] (homónimos) *[[O Cruceiro Vello]] (homónimos) *[[Os Cruceiros]] (homónimos) *[[A Crucella]] (redirección a [[A Crucella, Armentón, Arteixo]]) *[[Cruces]] (homónimos) *[[As Cruces]] (redirección a [[Cruces]]) *[[O Crucifixo]] (redirección a [[O Crucifixo, Senra, Ortigueira]]) *[[A Cruciña]] (homónimos) *[[A Crucitaria]] (redirección a [[A Crucitaria, Belesar, Vilalba]]) *[[Cruxeira]] (homónimos) *[[A Cruxeira]] (redirección a [[Cruxeira]]) *[[Cruxeiras]] (homónimos) *[[Cruxeiras de Abaixo]] (redirección a [[Cruxeiras de Abaixo, Carcacía, Padrón]]) *[[Cruxeiras de Arriba]] (redirección a [[Cruxeiras de Arriba, Carcacía, Padrón]]) *[[A Cruz]] (homónimos) *[[A Cruz da Carreira]] (redirección a [[A Cruz da Carreira, Santa María Maior, Mondoñedo]]) *[[A Cruz da Moa]] (redirección a [[A Cruz da Moa, A Capela, A Capela]]) *[[A Cruz de Agrelo]] (redirección a [[A Cruz de Agrelo, Cereo, Coristanco]]) *[[A Cruz de Aguiño]] (redirección a [[A Cruz de Aguiño, Aguiño, Ribeira]]) *[[Cruz de Beira]] (redirección a [[Cruz de Beira, Sarandós, Abegondo]]) *[[A Cruz de Folgoso]] (redirección a [[A Cruz de Folgoso, Marzoa, Oroso]]) *[[Cruz de Gracia]] (redirección a [[Cruz de Gracia, Tardade, Vilalba]]) *[[A Cruz de Guerra]] (redirección a [[A Cruz de Guerra, Présaras, Vilasantar]]) *[[A Cruz de Meá]] (redirección a [[A Cruz de Meá, Meá, Mugardos]]) *[[A Cruz de Méndez]] (redirección a [[A Cruz de Méndez, Touro, Touro]]) *[[A Cruz de Oleiros]] (redirección a [[A Cruz de Oleiros, Oleiros, Oleiros]]) *[[A Cruz de Outeiro]] (redirección a [[A Cruz de Outeiro, Outeiro, Quiroga]]) *[[A Cruz de Pastoriza]] (redirección a [[A Cruz de Pastoriza, Lema, Arzúa]]) *[[A Cruz de Rante]] (redirección a [[A Cruz de Rante, Rante, San Cibrao das Viñas]]) *[[A Cruz de Rosende]] (redirección a [[A Cruz de Rosende, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Cruz de Santos]] (redirección a [[A Cruz de Santos, Ser, Santa Comba]]) *[[Cruz de Sar]] (redirección a [[Cruz de Sar, Bergondo, Bergondo]]) *[[A Cruz de Toleiro]] (redirección a [[A Cruz de Toleiro, Vilar de Sarria, Sarria]]) *[[A Cruz do Cabalo]] (redirección a [[A Cruz do Cabalo, Canduas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Cruz do Cabildo]] (redirección a [[A Cruz do Cabildo, Nogueirosa, Pontedeume]]) *[[A Cruz do Carballal]] (redirección a [[A Cruz do Carballal, Castenda da Torre, Tordoia]]) *[[A Cruz do Castro]] (redirección a [[A Cruz do Castro, Cumbraos, Sobrado]]) *[[A Cruz do Coto]] (redirección a [[A Cruz do Coto, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Cruz do Incio]] (redirección a [[A Cruz do Incio, O Incio, O Incio]]) *[[A Cruz do Lobo]] (redirección a [[A Cruz do Lobo, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[A Cruz do Meixón]] (redirección a [[A Cruz do Meixón, Sismundi, Cariño]]) *[[Cruz do Monte]] (redirección a [[Cruz do Monte, Trasmonte, Oroso]]) *[[O Cruz do Noval]] (redirección a [[O Cruz do Noval, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[A Cruz do Pouso]] (redirección a [[A Cruz do Pouso, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Cruz do Souto]] (redirección a [[A Cruz do Souto, Caneda, Monforte de Lemos]]) *[[A Cruz dos Campos]] (redirección a [[A Cruz dos Campos, Pígara, Guitiriz]]) *[[Cruz dos Novás]] (redirección a [[Cruz dos Novás, Cerdido, Cerdido]]) *[[A Cruz Encarnada]] (redirección a [[A Cruz Encarnada, A Barqueira, Cerdido]]) *[[A Cruz Nova]] (redirección a [[A Cruz Nova, A Proba de Burón, A Fonsagrada]]) *[[A Cruz Pequena]] (redirección a [[A Cruz Pequena, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[A Cruz Vella]] (redirección a [[A Cruz Vella, Momán, Xermade]]) *[[A Cruzada]] (redirección a [[A Cruzada, Caraño, Pol]]) *[[As Cruzadas]] (redirección a [[As Cruzadas, Caamaño, Porto do Son]]) *[[A Cruzana]] (redirección a [[A Cruzana, Alón, Santa Comba]]) *[[Cruzul]] (homónimos) *[[A Cuada]] (redirección a [[A Cuada, A Regueira, Oza-Cesuras]]) *[[Cualedro]] (concello, parroquia e lugar) *[[As Cuartas]] (redirección a [[As Cuartas, Armental, A Peroxa]]) *[[O Cuartel]] (homónimos) *[[Os Cuartos]] (redirección a [[Os Cuartos, Artes, Carballo]]) *[[Cuartos de Borbén]] (redirección a [[Cuartos de Borbén, Borbén, Pazos de Borbén]]) *[[A Cuba]] (redirección a [[A Cuba, Argomoso, Mondoñedo]]) *[[Cubas]] (homónimos) *[[As Cubas]] (redirección a [[Cubas]]) *[[Cubeiro]] (redirección a [[Cubeiro, Caraño, Pol]]) *[[Cubeiros]] (redirección a [[Cubeiros, Cesuris, Manzaneda]]) *[[Cubelo]] (redirección a [[Cubelo, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[Cubes]] (redirección a [[Cubes, Cambeda, Vimianzo]]) *[[A Cubeta]] (redirección a [[A Cubeta, Meirás, Valdoviño]]) *[[Cubilledo]] (homónimos) *[[O Cubilledo]] (redirección a [[Cubilledo]]) *[[O Cubilote]] (redirección a [[O Cubilote, Landoi, Cariño]]) *[[O Cubión]] (redirección a [[O Cubión, Santiago de Ribarteme, As Neves]]) *[[O Cubo]] (homónimos) *[[Os Cubos]] (redirección a [[Os Cubos, Cerdido, Cerdido]]) *[[Cubula]] (redirección a [[Cubula, Montecubeiro, Castroverde]]) *[[A Cuca]] (homónimos) *[[O Cucheiro]] (homónimos) *[[Os Cucheiros]] (redirección a [[Os Cucheiros, Erbecedo, Coristanco]]) *[[Cuchín]] (redirección a [[Cuchín, A Armenteira, Meis]]) *[[O Cuco]] (homónimos) *[[Cucos]] (homónimos) *[[A Cucurela]] (redirección a [[A Cucurela, Ombreiro, Lugo]]) *[[O Cucurruxo]] (redirección a [[O Cucurruxo, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Cudeiro]] (homónimo; lugar e parroquia) *[[Cudieiros]] (redirección a [[Cudieiros, Palmeira, Ribeira]]) *[[Cufe]] (redirección a [[Cufe, Xerdiz, Ourol]]) *[[Cuíña]] (homónimos) *[[A Cuíña]] (redirección a [[Cuíña]]) *[[Cuíña de Abaixo]] (redirección a [[Cuíña de Abaixo, Grobas, Melide]]) *[[Cuíña de Arriba]] (redirección a [[Cuíña de Arriba, Grobas, Melide]]) *[[Cuíñas]] (homónimos) *[[As Cuíñas]] (redirección a [[Cuíñas]]) *[[Culleredo]] (concello, lugar e parroquia) *[[O Cullereiro]] (redirección a [[O Cullereiro, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[Cullergondo]] (redirección a [[Cullergondo, Abegondo]]) *[[A Culpa de Abaixo]] (redirección a [[A Culpa de Abaixo, Insua, Ortigueira]]) *[[A Culpa de Arriba]] (redirección a [[A Culpa de Arriba, Insua, Ortigueira]]) *[[Cumbraos]] (homónimos) *[[Cumbraos de Abaixo]] (redirección a [[Cumbraos de Abaixo, Cumbraos, Monterroso]]) *[[O Cume]] (redirección a [[O Cume, As Achas, A Cañiza]]) *[[Cumeiro]] (homónimos; lugar e parroquia) *[[O Cumial]] (homónimos) *[[Cumiáns]] (redirección a [[Cumiáns, Montemaior, A Laracha]]) *[[Cumiar]] (redirección a [[Cumiar, Ponteareas]]) *[[A Cumieira]] (homónimos) *[[A Cumieira de Abaixo]] (redirección a [[A Cumieira de Abaixo, O Rosal, O Rosal]]) *[[A Cumieira de Arriba]] (redirección a [[A Cumieira de Arriba, O Rosal, O Rosal]]) *[[A Cuncha]] (redirección a [[A Cuncha, Nantón, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Cunchada]] (redirección a [[A Cunchada, O Rosal, O Rosal]]) *[[A Cuncheira]] (redirección a [[A Cuncheira, Cures, Boiro]]) *[[Cunchido]] (homónimos) *[[O Cunchido]] (redirección a [[Cunchido]]) *[[Os Cunchidos]] (homónimos) *[[Cundíns]] (homónimos) *[[Cunqueiro]] (homónimos) *[[Cuns]] (homónimos) *[[Cuntis]] (concello, parroquia e lugar) *[[A Cuña]] (redirección a [[A Cuña, San Mateo de Oliveira, Ponteareas]]) *[[Cuñarro do Cabo]] (redirección a [[Cuñarro do Cabo, Arnego, Rodeiro]]) *[[Cuñarro do Medio]] (redirección a [[Cuñarro do Medio, Arnego, Rodeiro]]) *[[Os Cuñarros]] (redirección a [[Os Cuñarros, Tella, Ponteceso]]) *[[Cuñas]] (homónimos) *[[Cuñas de Abaixo]] (redirección a [[Cuñas de Abaixo, Anllo, Sober]]) *[[Cuñas de Arriba]] (redirección a [[Cuñas de Arriba, Anllo, Sober]]) *[[Cuño]] (redirección a [[Cuño, Morquintián, Muxía]]) *[[Cupeiro]] (redirección a [[Cupeiro, Guillar, Outeiro de Rei]]) *[[A Cuqueira]] (homónimos) *[[Os Cuquexos]] (redirección a [[Os Cuquexos, Guntín, Os Blancos]]) *[[O Curadoiro]] (redirección a [[O Curadoiro, Lanzós, Vilalba]]) *[[Curantes]] (homónimos) *[[Curantes Novo]] (redirección a [[Curantes Novo, Curantes, A Estrada]]) *[[Curantes Vello]] (redirección a [[Curantes Vello, Curantes, A Estrada]]) *[[Curbel]] (redirección a [[Curbel, Santaballa, Vilalba]]) *[[Curbián]] (homónimos) *[[Cures]] (homónimos) *[[Curío]] (redirección a [[Curío, Boebre, Pontedeume]]) *[[A Curiscada]] (homónimos) *[[Curmá]] (homónimos) *[[A Curota]] (redirección a [[Monte da Curota]]) *[[Curra]] (homónimos) *[[A Curra]] (redirección a [[Curra]]) *[[A Currada]] (homónimos) *[[O Curraíño]] (redirección a [[O Curraíño, Romariz, Abadín]]) *[[Os Currais]] (homónimos) *[[O Curral]] (homónimos) *[[Curral Chao]] (redirección a [[Curral Chao, Miñotos, Ourol]]) *[[O Curral da Fonte]] (redirección a [[O Curral da Fonte, Miraz, Friol]]) *[[O Curral de Abaixo]] (homónimos) *[[O Curral de Arriba]] (homónimos) *[[Curral de Orro]] (redirección a [[Curral de Orro, Barro, Noia]]) *[[O Curral dos Mateos]] (redirección a [[O Curral dos Mateos, Anafreita, Friol]]) *[[O Curral dos Paos]] (redirección a [[O Curral dos Paos, Anafreita, Friol]]) *[[O Curral Grande]] (redirección a [[O Curral Grande, Castelo, Cervo]]) *[[O Curraliño]] (redirección a [[O Curraliño, O Caramiñal, A Pobra do Caramiñal]]) *[[O Curralón]] (redirección a [[O Curralón, Vilanuíde, Quiroga]]) *[[Curralvello]] (redirección a [[Curralvello, Muras, Muras]]) *[[Currás]] (homónimos) *[[O Currás]] (redirección a [[Currás]]) *[[Os Currás]] (redirección a [[Currás]]) *[[Currás de Abaixo]] (redirección a [[Currás de Abaixo, Couso, Coristanco]]) *[[Currás de Arriba]] (redirección a [[Currás de Arriba, Couso, Coristanco]]) *[[A Currega de Baixo]] (redirección a [[A Currega de Baixo, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[A Currega de Riba]] (redirección a [[A Currega de Riba, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[A Currela]] (redirección a [[A Currela, Belesar, Vilalba]]) *[[Currelo]] (homónimos) *[[O Currelo]] (redirección a [[Currelo]]) *[[Currelos]] (homónimos) *[[Os Currelos]] (redirección a [[Currelos]]) *[[O Currial]] (redirección a [[O Currial, Maside, Sarria]]) *[[Currillo]] (homónimos) *[[O Currillo]] (redirección a [[Currillo]]) *[[O Currillón]] (redirección a [[O Currillón, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Os Currillos]] (redirección a [[Os Currillos, Vitre, Frades]]) *[[Curriño]] (redirección a [[Curriño, Mabegondo, Abegondo]]) *[[Curro]] (homónimos) *[[O Curro]] (redirección a [[Curro]]) *[[O Curro de Beira]] (redirección a [[O Curro de Beira, Beira, Carral]]) *[[Curro de Eguas]] (redirección a [[Curro de Eguas, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[O Curro de Herves]] (redirección a [[O Curro de Herves, Beira, Carral]]) *[[O Curro de Riba]] (redirección a [[O Curro de Riba, A Azúmara, Castro de Rei]]) *[[O Curro Pequeno]] (redirección a [[O Curro Pequeno, Corneda, Boimorto]]) *[[Curros]] (homónimos) *[[Os Curros]] (redirección a [[Curros]]) *[[Currospedriños]] (redirección a [[Currospedriños, Refoxos, Silleda]]) *[[Currovedo]] (redirección a [[Currovedo, Labrada, Abadín]]) *[[Curtis (homónimos)]] (homónimos) *[[Curutela]] (redirección a [[Curutela, Santiago de Gaioso, Outeiro de Rei]]) *[[Curutelo]] (homónimos) *[[Curutín]] (redirección a [[Curutín, Sobrada de Aguiar, Outeiro de Rei]]) *[[O Curuto]] (homónimos) *[[A Curuxa]] (homónimos) *[[A Curuxal]] (redirección a [[A Curuxal, Caldas de Reis (Santa María), Caldas de Reis]]) *[[Curuxás]] (homónimos) *[[As Curuxas]] (redirección a [[As Curuxas, Torres, Vilarmaior]]) *[[Curuxeira]] (homónimos) *[[A Curuxeira]] (redirección a [[Curuxeira]]) *[[Curuxeiras]] (homónimos) *[[As Curuxeiras]] (redirección a [[Curuxeiras]]) *[[O Curuxeiro]] (redirección a [[O Curuxeiro, Carballedo, Carballedo]]) *[[Curuxido]] (redirección a [[Curuxido, Soandres, A Laracha]]) *[[Curxido]] (redirección a [[Curxido, Liñaio, Negreira]]) *[[A Cusaduira]] (redirección a [[A Cusaduira, Mallón, Santa Comba]]) *[[Cusanca]] (homónimos) *[[Cuspedriños]] (redirección a [[Cuspedriños, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Custeu]] (redirección a [[Custeu, A Lamosa, Covelo]]) *[[A Custoia]] (redirección a [[A Custoia, Xaviña, Coristanco]]) *[[A Custoura]] (redirección a [[A Custoura, Taboexa, As Neves]]) *[[Cutián]] (homónimos) *[[Cutián de Abaixo]] (redirección a [[Cutián de Abaixo, Cutián, Oza-Cesuras]]) *[[O Cutimán]] (redirección a [[O Cutimán, Espasante, Ortigueira]]) *[[Cutrimol]] (redirección a [[Cutrimol, Codesido, Vilalba]]) *[[Cuvide]] (redirección a [[Cuvide, Taragoña, Rianxo]]) ==D== *[[Dadín]] (homónimos) *[[As Dádivas]] (redirección a [[As Dádivas, Alba, Vilalba]]) *[[Dacón]] (redirección a [[Dacón, Amarante, Maside]]) *[[Daián]] (redirección a [[Daián, Cervo, Cervo]]) *[[Damil]] (homónimos) *[[Damil de Abaixo]] (redirección a [[Damil de Abaixo, Figueroa, Abegondo]]) *[[Damil de Arriba]] (redirección a [[Damil de Arriba, Figueroa, Abegondo]]) *[[Daneiro]] (redirección a [[Daneiro, San Cremenzo de Pazos, Zas]]) *[[Darbo]] (redirección a [[Darbo, Cangas]]) *[[Darefe]] (redirección a [[Darefe, Ordes, Ordes]]) *[[Deade]] (redirección a [[Deade, Pantón]]) *[[Deán]] (homónimos) *[[Deán Grande]] (redirección a [[Deán Grande, Ribeira, Ribeira]]) *[[Deán Pequeno]] (redirección a [[Deán Pequeno, Ribeira, Ribeira]]) *[[Debodas]] (redirección a [[Debodas, Muras, Muras]]) *[[A Decoita]] (redirección a [[A Decoita, Coiro, A Laracha]]) *[[A Decolada]] (redirección a [[A Decolada, Valongo, Cortegada]]) *[[A Degolada]] (homónimos) *[[A Degrada]] (redirección a [[A Degrada, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Deilás]] (redirección a [[Deilás, Bembibre, Taboada]]) *[[Deira]] (redirección a [[Deira, Cespón, Boiro]]) *[[Deiro]] (homónimos) *[[Deirón]] (redirección a [[Deirón, Laias, Cenlle]]) *[[Deixebre]] (redirección a [[Deixebre, Oroso]]) *[[Del]] (redirección a [[Del, Lesta, Ordes]]) *[[Delaparte]] (redirección a [[Delaparte, Goiás, Lalín]]) *[[Delás]] (redirección a [[Delás, Araúxo, Lobios]]) *[[Delle]] (redirección a [[Delle, Ferreiros, Paradela]]) *[[Delvezón]] (redirección a [[Delvezón, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Demondín]] (redirección a [[Demondín, San Bartolomeu de Chamoso, O Corgo]]) *[[Dena]] (redirección a [[Dena, Meaño]]) *[[Denellón]] (redirección a [[Denellón, Nantón, Cabana de Bergantiños]]) *[[Denle]] (redirección a [[Denle, Duio, Fisterra]]) *[[Denoeiro]] (redirección a [[Denoeiro, Labacengos, Moeche]]) *[[Denoi]] (redirección a [[Denoi, Campo, Arzúa]]) *[[Denune]] (redirección a [[Denune, Felmil, Begonte]]) *[[O Dequente]] (redirección a [[O Dequente, Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Derramada]] (redirección a [[A Derramada, Carballeda, Piñor]]) *[[Derramán]] (redirección a [[Derramán, Santa Uxía de Asma, Chantada]]) *[[A Derrasa]] (redirección a [[A Derrasa, San Xoán de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Des]] (redirección a [[Des, Soutolongo, Lalín]]) *[[Desabanda]] (homónimos) *[[Desecabo]] (homónimos) *[[Deseiro de Abaixo]] (redirección a [[Deseiro de Abaixo, Sergude, Boqueixón]]) *[[Deseiro de Arriba]] (redirección a [[Deseiro de Arriba, Sergude, Boqueixón]]) *[[Desteriz]] (redirección a [[Desteriz, Padrenda]]) *[[Destros]] (homónimos) *[[Os Destros]] (redirección a [[Destros]]) *[[Detrás das Figueiras]] (redirección a [[Detrás das Figueiras, Boiro, Boiro]]) *[[Deva]] (homónimos) *[[Deva de Abaixo]] (redirección a [[Deva de Abaixo, As Achas, A Cañiza]]) *[[Devesa]] (homónimos) *[[A Devesa]] (redirección a [[Devesa]]) *[[Devesa de Abaixo]] (homónimos) *[[A Devesa de Abaixo]] (redirección a [[Devesa de Abaixo]]) *[[Devesa de Arriba]] (homónimos) *[[A Devesa de Arriba]] (redirección a [[Devesa de Arriba]]) *[[A Devesa Nova]] (redirección a [[A Devesa Nova, San Mamede do Carballal, Palas de Rei]]) *[[As Devesas]] (homónimos) *[[A Devesela]] (redirección a [[A Devesela, Fisteus, Curtis]]) *[[A Devesiña]] (redirección a [[A Devesiña, Chaián, Trazo]]) *[[O Deveso]] (redirección a [[O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Devesos]] (redirección a [[Devesos, Ortigueira]]) *[[Dexo]] (homónimos) *[[Deza]] (homónimos) *[[O Deza]] (redirección a [[Deza]]) *[[Os Dezas]] (redirección a [[Os Dezas, Fao, Touro]]) *[[Dialcabo]] (redirección a [[Dialcabo, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Diamantel]] (redirección a [[Diamantel, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Diáns]] (redirección a [[Diáns, Santa Cristina de Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[Diarada]] (redirección a [[Diarada, Carracedo, A Peroxa]]) *[[Días]] (redirección a [[Días, Vilariño, Vilasantar]]) *[[Díaz]] (homónimos) *[[Os Díaz]] (redirección a [[Díaz]]) *[[Dices]] (homónimos) *[[Os Dices]] (redirección a [[Dices]]) *[[Diciona]] (redirección a [[Diciona, O Hospital, O Incio]]) *[[A Dicoita]] (redirección a [[A Dicoita, Lira, Salvaterra de Miño]]) *[[Digañe]] (redirección a [[Digañe, Santa Locaia de Parga, Guitiriz]]) *[[Dimo]] (redirección a [[Dimo, Catoira]]) *[[Diomondi]] (homónimos) *[[Dioño]] (redirección a [[Dioño, Cornado, Touro]]) *[[O Dique]] (redirección a [[O Dique, Queiruga, Porto do Son]]) *[[Distriz]] (homónimos) *[[Diz]] (homónimos) *[[Doade]] (homónimos) *[[A Doadiña]] (redirección a [[A Doadiña, Casteláns, Covelo]]) *[[Os Doces]] (redirección a [[Os Doces, Seixas, As Somozas]]) *[[Docil]] (redirección a [[Docil, Santalla de Toiriz, Pantón]]) *[[Dodelle]] (redirección a [[Dodelle, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Dodrín]] (redirección a [[Dodrín, Conforto, A Pontenova]]) *[[Dodriño]] (redirección a [[Dodriño, Dodro, Dodro]]) *[[Dodro (homónimos)]] *[[Doeña]] (redirección a [[Doeña, Nantón, Cabana de Bergantiños]]) *[[Domaio]] (redirección a [[Domaio, Moaña]]) *[[Dombate]] (redirección a [[Dombate, Borneiro, Cabana de Bergantiños]]) *[[Dombodán]] (homónimos) *[[Dombrete]] (redirección a [[Dombrete, Grixalba, Sobrado]]) *[[Dombrollo]] (redirección a [[Dombrollo, Cotá, Friol]]) *[[Domecelle]] (homónimos) *[[Domeira]] (redirección a [[Domeira, Saiáns, Vigo]]) *[[Domende]] (redirección a [[Domende, Cerdido, Cerdido]]) *[[Domés]] (homónimos) *[[Domez]] (redirección a [[Domez, Vilaxuste, Portomarín]]) *[[Os Domínguez]] (redirección a [[Os Domínguez, Chaguazoso, Vilariño de Conso]]) *[[Domiz]] (homónimos) *[[O Domo]] (redirección a [[O Domo, Cameixa, Boborás]]) *[[Domondó]] (redirección a [[Domondó, Pantín, Valdoviño]]) *[[Dompiñor]] (homónimos) *[[Don Xulián]] (redirección a [[Don Xulián, Chamoso, O Corgo]]) *[[Dona Elvira]] (redirección a [[Dona Elvira, Santa María de Traseirexa, Vilardevós]]) *[[Dona Orraca]] (redirección a [[Dona Orraca, Mourence, Vilalba]]) *[[A Dona]] (redirección a [[A Dona, Bamio, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Donalbai]] (homónimos) *[[Donalbán]] (redirección a [[Donalbán, Laxosa, O Corgo]]) *[[Donas]] (homónimos) *[[As Donas]] (redirección a [[Donas]]) *[[Doncide]] (redirección a [[Doncide, Silva, Pol]]) *[[Doncos]] (homónimos) *[[Dónego]] (redirección a [[Dónego, Caborrecelle, Portomarín]]) *[[Donelle]] (homónimos) *[[Donepedre]] (redirección a [[Donepedre, Castelo, Culleredo]]) *[[Donfreán]] (redirección a [[Donfreán, Catasós, Lalín]]) *[[Dongo]] (redirección a [[Dongo, Sante, Trabada]]) *[[Dongrandeo]] (redirección a [[Dongrandeo, Donalbai, Begonte]]) *[[Donide]] (redirección a [[Donide, Maceda, Melide]]) *[[Donín]] (homónimos) *[[Doniños]] (homónimos) *[[Donís]] (homónimos) *[[Doniz]] (redirección a [[Doniz, Espiñoso, Cartelle]]) *[[Donón]] (redirección a [[Donón, O Hío, Cangas]]) *[[Os Doños]] (redirección a [[Os Doños, Mourentán, Arbo]]) *[[Donramiro]] (homónimos) *[[Donsión]] (homónimos) *[[Dontide]] (redirección a [[Dontide, O Hospital, O Incio]]) *[[Dor]] (artigo sobre a dor; ollo! [[Dor, A Ponte do Porto, Camariñas]]) *[[Dordaño]] (redirección a [[Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Dorelle]] (redirección a [[Dorelle, San Xiao de Vea, A Estrada]]) *[[Dormeá]] (homónimos) *[[Dorna (homónimos)]] (homónimos) *[[A Dorna]] (redirección a [[Dorna (homónimos)]]) *[[Dornas]] (homónimos) *[[As Dornas]] (redirección a [[Dornas]]) *[[Dorneda]] (redirección a [[Dorneda, Oleiros]]) *[[Dornela]] (redirección a [[Dornela, Lobás, O Carballiño]]) *[[Dornelas]] (homónimos) *[[O Dorno]] (redirección a [[O Dorno, Poulo, Gomesende]]) *[[Doroña]] (homónimos) *[[Doroñeira]] (redirección a [[Doroñeira, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Dorra]] (homónimos) *[[Dorrón]] (redirección a [[Dorrón, Sanxenxo]]) *[[Doso]] (redirección a [[Doso, Narón]]) *[[Dorvisón]] (redirección a [[Dorvisón, San Tomé de Insua, Vila de Cruces]]) *[[Dozar]] (homónimos) *[[Dozariñas]] (redirección a [[Dozariñas, Novefontes, Touro]]) *[[Dozón]] (concello, parroquia e lugar) *[[Drada]] (homónimos) *[[Dradas]] (homónimos) *[[Dradelo]] (redirección a [[Dradelo, Tabazoa de Umoso, Viana do Bolo]]) *[[Drados]] (homónimos) *[[Drozo]] (homónimos) *[[O Drozo]] (redirección a [[Drozo]]) *[[Duancos]] (redirección a [[Duancos, Castro de Rei]]) *[[Duarría]] (redirección a [[Duarría, Castro de Rei]]) *[[Dúas Igrexas]] (redirección a [[Dúas Igrexas, Forcarei]]) *[[A Duca]] (redirección a [[A Duca, Olveira, Ponteareas]]) *[[Ducí]] (redirección a [[Ducí, Augas Santas, Allariz]]) *[[Ducío]] (redirección a [[Ducío, Arcos, Cuntis]]) *[[Duei]] (homónimos) *[[Duio]] (homónimos) *[[Dumbría (homónimos)]] (homónimos) *[[Dumia]] (redirección a [[Dumia, San Tomé de Cancelada, Cervantes]]) *[[Dumpín]] (redirección a [[Dumpín, Castro de Rei]]) *[[As Dunas]] (redirección a [[As Dunas, Panxón, Nigrán]]) *[[Duño]] (redirección a [[Duño, Paderne, Oza-Cesuras]]) *[[Duomes de Abaixo]] (redirección a [[Duomes de Abaixo, Sanamede do Monte, A Baña]]) *[[Duomes de Arriba]] (redirección a [[Duomes de Arriba, Sanamede do Monte, A Baña]]) *[[Os Durás]] (redirección a [[Os Durás, Soaserra, Cababas]]) *[[Dureixa]] (redirección a [[Dureixa, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[As Dureixas]] (redirección a [[As Dureixas, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[Duxame]] (homónimos) ==E== *[[Édramo]] (redirección a [[Édramo, Xermar, Cospeito]]) *[[As Edradas]] (en [[Lubián]]) *[[A Edreira]] (homónimos) *[[As Edreiras]] (redirección a [[As Edreiras, San Martiño de Meanos, Zas]]) *[[Os Edreiros]] (homónimos) *[[Ego]] (homónimos) *[[Egoeiras]] (redirección a [[Egoeiras, Castromaior, Abadín]]) *[[Éichegas]] (redirección a [[Éichegas, Luneda, A Cañiza]]) *[[Eidián]] (homónimos) *[[Eido]] (homónimos) *[[O Eido]] (redirección a [[Eido]]) *[[O Eido da Tendeira]] (redirección a [[O Eido da Tendeira, A Barcia do Seixo, A Lama]]) *[[O Eido de Abaixo]] (homónimos) *[[O Eido de Arriba]] (homónimos) *[[O Eido de Baixo]] (redirección a [[O Eido de Baixo, Verducido, A Lama]]) *[[O Eido de Caneiras]] (redirección a [[O Eido de Caneiras, Xende, A Lama]]) *[[Eido de Lamas]] (redirección a [[Eido de Lamas, Sabucedo, Porqueira]]) *[[Eido de Ribeira]] (redirección a [[Eido de Ribeira, Sabucedo, Porqueira]]) *[[O Eido do Crego]] (redirección a [[O Eido do Crego, O Piñeiro, Covelo]]) *[[O Eido do Macho]] (redirección a [[O Eido do Macho, A Barcia do Seixo, A Lama]]) *[[O Eido do Monte]] (redirección a [[O Eido do Monte, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[O Eido Fernández]] (redirección a [[O Eido Fernández, A Graña, Covelo]]) *[[O Eido Gonzalo]] (redirección a [[O Eido Gonzalo, A Graña, Covelo]]) *[[O Eido Vello]] (homónimos) *[[Eidobispo]] (redirección a [[Eidobispo, Zapeaus, Rairiz de Veiga]]) *[[Eidos]] (homónimos) *[[Os Eidos]] (redirección a [[Eidos]]) *[[Os Eidos de Abaixo]] (homónimos) *[[Os Eidos de Arriba]] (homónimos) *[[Eidos de Limia]] (redirección a [[Eidos de Limia, Ordes, Rairiz de Veiga]]) *[[Eidos de Riba]] (redirección a [[Eidos de Riba, Xunqueiras, Pazos de Borbén]]) *[[Os Eidos do Medio]] (redirección a [[Os Eidos do Medio, Cans, O Porriño]]) *[[Eidos Vellos]] (redirección a [[Eidos Vellos, Maceira, Covelo]]) *[[Eifonso]] (homónimos) *[[Eilabai]] (redirección a [[Eilabai, Celanova, Celanova]]) *[[Eilarrío]] (redirección a [[Eilarrío, San Tomé de Cancelada, Cervantes]]) *[[Eilavila]] (redirección a [[Eilavila, Gondulfe, Taboada]]) *[[Eimer]] (redirección a [[Eimer, San Fiz de Rubián, Bóveda]]) *[[Einibó]] (redirección a [[Einibó, A Veiga, Celanova]]) *[[Eio dos Ferreiros]] (redirección a [[Eio dos Ferreiros, Oza, Teo]]) *[[Eio dos Menecos]] (redirección a [[Eio dos Menecos, Oza, Teo]]) *[[Eira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Eira de Abaixo]] (redirección a [[A Eira de Abaixo, Vilacova, Salvaterra de Miño]]) *[[A Eira de Concha]] (redirección a [[A Eira de Concha, Liáns, Oleiros]]) *[[Eira de Lapela]] (redirección a [[Eira de Lapela, Padrenda, Ourense]]) *[[Eira de Mouros]] (redirección a [[Eira de Mouros, Lebosende, Leiro]]) *[[A Eira Grande]] (redirección a [[A Eira Grande, San Miguel de Tabagón, O Rosal]]) *[[A Eira Pedriña]] (redirección a [[A Eira Pedriña, Cedeira, Redondela]]) *[[A Eira Vella]] (homónimos) *[[Eiradela]] (redirección a [[Eiradela, Faramontaos, Nogueira de Ramuín]]) *[[O Eirado]] (homónimos) *[[Eirapedriña]] (redirección a [[Eirapedriña, Bugallido, Ames]]) *[[Eiras]] (homónimos) *[[As Eiras]] (redirección a [[Eiras]]) *[[Eirás]] (homónimos) *[[Eirasvedras]] (redirección a [[Eirasvedras, Canedo, Ourense]]) *[[Eiravedra]] (homónimos) *[[Eiré]] (redirección a [[Eiré, Pantón]]) *[[O Eirelo]] (redirección a [[O Eirelo, Sanguiñedo, Dozón]]) *[[Eireos]] (redirección a [[Eireos, Mañente, Pantón]]) *[[Eirexa]] *[[A Eirexa]] (redirección a [[Eirexa]]) *[[A Eirexa Vella]] (redirección a [[A Eirexa Vella, Longos, San Cristovo de Cea]]) *[[Eirexafeita]] (redirección a [[Eirexafeita, O Saviñao]]) *[[Eirexalba]] (redirección a [[Eirexalba, O Incio]]) *[[Eirexe]] (homónimos) *[[A Eirexe]] (redirección a [[Eirexe]]) *[[A Eirexiña]] (redirección a [[A Eirexiña, Buciños, Carballedo]]) *[[Eirexúa]] (redirección a [[Eirexúa, Xudán, A Pontenova]]) *[[Eirín]] (homónimos) *[[Eiriña]] (homónimos) *[[A Eiriña]] (redirección a [[Eiriña]]) *[[Eirís]] (homónimos) *[[A Eirita]] (homónimos) *[[A Eirixa]] (homónimos) *[[O Eirixado]] (homónimos) *[[Eirixe]] (homónimos) *[[A Eirixe]] (redirección a [[Eirixe]]) *[[Eirixe Nova]] (redirección a [[Eirixe Nova, A Porta, Sobrado]]) *[[Eiriz]] (homónimos) *[[Eiró]] (redirección a [[Eiró, Laíño, Dodro]]) *[[Eiroa]] (homónimos) *[[A Eiroa]] (redirección a [[Eiroa]]) *[[As Eiroas]] (redirección a [[As Eiroas, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Eiroás]] (redirección a [[Eiroás, Cudeiro, Ourense]]) *[[Eirón]] (homónimos) *[[Eiros]] (redirección a [[Eiros, A Degolada, Baleira]]) *[[Eirós]] (homónimos) *[[A Eive]] (redirección a [[A Eive, Santa Xiá de Monfero, Monfero]]) *[[O Eivedo]] (redirección a [[O Eivedo, San Xillao de Tor, Monforte de Lemos]]) *[[Eiviño]] (redirección a [[Eiviño, Sobrán, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Eixán]] (redirección a [[Eixán, Astureses, Boborás]]) *[[A Eixavedra]] (redirección a [[A Eixavedra, Mondriz, Castro de Rei]]) *[[Eixe de Lamas]] (redirección a [[Eixe de Lamas, Baltar, Melide]]) *[[Eixibrón]] (redirección a [[Eixibrón, Tortes, Becerreá]]) *[[Eixido]] (redirección a [[Eixido, Santo André de Comesaña, Vigo]]) *[[O Eixo]] (homónimos) *[[O Eixo de Abaixo]] (redirección a [[O Eixo de Abaixo, O Eixo, Santiago de Compostela]]) *[[O Eixo de Arriba]] (redirección a [[O Eixo de Arriba, O Eixo, Santiago de Compostela]]) *[[Eixón]] (homónimos) *[[Elfe]] (homónimos) *[[A Elfe]] (redirección a [[Elfe]]) *[[A Ella de Abaixo]] (redirección a [[A Ella de Abaixo, Espiñoso, Cartelle]]) *[[A Ella de Arriba]] (redirección a [[A Ella de Arriba, Espiñoso, Cartelle]]) *[[Elviña]] (homónimos) *[[A Embalsada]] (redirección a [[A Embalsada, Padrenda, Padrenda]]) *[[Embande]] (redirección a [[Embande, Pígara, Guitiriz]]) *[[Embendo]] (redirección a [[Embendo, Árbol, Vilalba]]) *[[Embernallas]] (redirección a [[Embernallas, Muñís, Navia de Suarna]]) *[[Embernallúas]] (redirección a [[Embernallúas, Muñís, Navia de Suarna]]) *[[Emes]] (redirección a [[Emes, Barcala, A Baña]]) *[[O Empalme]] (homónimos) *[[O Empalme de Arón]] (redirección a [[O Empalme de Arón, Montoxo, Cedeira]]) *[[O Empalme de Lanzá]] (redirección a [[O Empalme de Lanzá, Lanzá, Mesía]]) *[[A Empedrada]] (redirección a [[A Empedrada, Bendoiro, Lalín]]) *[[O Empedrón]] (redirección a [[O Empedrón, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Empiade]] (redirección a [[Empiade, Cerdeira, As Neves]]) *[[As Enchousas]] (homónimos) *[[Encián]] (redirección a [[Encián, Soandres, A Laracha]]) *[[Encima da Vila]] (redirección a [[Encima da Vila, Vilamor, Mondoñedo]]) *[[A Enciñeira]] (homónimos) *[[Encoirados]] (redirección a [[Encoirados, Poio (San Salvador), Poio]]) *[[A Encomenda]] (homónimos) *[[A Encostada]] (redirección a [[A Encostada, Guillade, Ponteareas]]) *[[A Encoutada]] (redirección a [[A Encoutada, Refoxos, Cortegada]]) *[[As Encrobas]] (redirección a [[As Encrobas, Cerceda]]) *[[A Encrucelada]] (homónimos) *[[A Encrucillada]] (homónimos) *[[As Encrucilladas]] (homónimos) *[[A Enfermería]] (redirección a [[A Enfermería, Meira, Meira]]) *[[Enfesta]] (homónimos) *[[A Enfesta]] (redirección a [[Enfesta]]) *[[Enfestela]] (homónimos) *[[A Enfestela]] (redirección a [[Enfestela]]) *[[A Enfonxa]] (redirección a [[A Enfonxa, Temes, Carballedo]]) *[[As Enfornadas]] (redirección a [[As Enfornadas, San Pedro da Torre, Padrenda]]) *[[O Enfreado]] (redirección a [[O Enfreado, Dadín, O Irixo]]) *[[Engarde]] (redirección a [[Engarde, Caldelas de Tui, Tui]]) *[[Engas]] (redirección a [[Engas, Codeso, Boqueixón]]) *[[As Engrobias]] (redirección a [[As Engrobias, Galdo, Viveiro]]) *[[O Enguido]] (redirección a [[O Enguido, Viladesuso, Oia]]) *[[O Enleito]] (redirección a [[O Enleito, Bueu, Bueu]]) *[[Enquerentes]] (redirección a [[Enquerentes, Touro]]) *[[Ensalde]] (homónimos) *[[Enseño]] (redirección a [[Enseño, Cures, Boiro]]) *[[Entenza]] (redirección a [[Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Entíns]] (homónimos) *[[Éntoma]] (homónimos) *[[Entornacarros]] (redirección a [[Entornacarros, Céltigos, Ortigueira]]) *[[Entralgo]] (redirección a [[Entralgo, Río de Porto, Negueira de Muñiz]]) *[[Entrambasaugas]] (redirección a [[Entrambasaugas, Guntín]]) *[[Entrambasrías]] (redirección a [[Entrambasrías, Labacengos, Moeche]]) *[[Entrambos Ríos]] (redirección a [[Entrambos Ríos, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Entrambosores]] (redirección a [[Entrambosores, Ambosores, Ourol]]) *[[Entrambosríos]] (homónimos) *[[Entre as Vías]] (redirección a [[Entre as Vías, Caamaño, Porto do Son]]) *[[Entrecasas]] (redirección a [[Entrecasas, Visma, A Coruña]]) *[[Entrecastrelo]] (redirección a [[Entrecastrelo, Ribela, A Estrada]]) *[[Entrecinsa]] (redirección a [[Entrecinsa, Sabuguido, Vilariño de Conso]]) *[[Entrecotos]] (redirección a [[Entrecotos, Oliveira, Ponteareas]]) *[[Entrecruces]] (redirección a [[Entrecruces, Carballo]]) *[[Entreeidos]] (redirección a [[Entreeidos, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Entrelorríos]] (redirección a [[Entrelorríos, Castromaior, Abadín]]) *[[Entrerríos]] (homónimos) *[[Entreviñas]] (homónimos) *[[As Entreviñas]] (redirección a [[Entreviñas]]) *[[Entrimo]] (concello e parroquia) *[[Enveande]] (homónimos) *[[Enviande]] (homónimos) *[[Enxame]] (sobre o grupo de abellas; VT [[Enxames]]) *[[A Enxamea]] (redirección a [[A Enxamea, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[O Enxameado]] (redirección a [[O Enxameado, Adelán, Alfoz]]) *[[Enxames]] (homónimos) *[[O Enxeito]] (redirección a [[O Enxeito, Xiá, Friol]]) *[[Enxembre]] (redirección a [[Enxembre, Fornelos, Salvaterra de Miño]]) *[[O Enxertado]] (homónimos) *[[Os Enxertados]] (homónimos) *[[Enxerto]] (homónimos) *[[Enxertos]] (homónimos) *[[O Enxilde]] (redirección a [[O Enxilde, Arcos, Mazaricos]]) *[[O Enxo]] (redirección a [[O Enxo, Brión, Brión]]) *[[Os Eños]] (redirección a [[Os Eños, Vilacova, Salvaterra de Miño]]) *[[Erbededo de Abaixo]] (redirección a [[Erbededo de Abaixo, Razamonde, Cenlle]]) *[[Erbededo de Arriba]] (redirección a [[Erbededo de Arriba, Razamonde, Cenlle]]) *[[Erbecedo]] (redirección a [[Erbecedo, Coristanco]]) *[[Erbedeiro]] (homónimos) *[[O Erbedeiro]] (redirección a [[Erbedeiro]]) *[[Erbedelo]] (redirección a [[Erbedelo, Vista Fermosa, Ourense]]) *[[Erbellás]] (redirección a [[Erbellás, Miñotos, Ourol]]) *[[Erbello]] (redirección a [[Erbello, Aldán, Cangas]]) *[[Erbo de Abaixo]] (redirección a [[Erbo de Abaixo, Palmou, Lalín]]) *[[Erbo de Arriba]] (redirección a [[Erbo de Arriba, Palmou, Lalín]]) *[[Erboedo]] (redirección a [[Erboedo, A Laracha]]) *[[Erboedo de Abaixo]] (redirección a [[Erboedo de Abaixo, Erboedo, A Laracha]]) *[[Erbón]] (redirección a [[Erbón, Tortes, Becerreá]]) *[[Ermedelo]] (redirección a [[Ermedelo, Rois]]) *[[Ermedesuxo de Abaixo]] (redirección a [[Ermedesuxo de Abaixo, Duio, Fisterra]]) *[[Ermedesuxo de Arriba]] (redirección a [[Ermedesuxo de Arriba, Duio, Fisterra]]) *[[Ermelo]] (homónimos) *[[Ermida]] (homónimos) *[[A Ermida]] (redirección a [[Ermida]]) *[[As Ermidas]] (homónimos) *[[Ermide]] (homónimos) *[[O Ermidón]] (redirección a [[O Ermidón, Montefurado, Quiroga]]) *[[Ermille]] (redirección a [[Ermille, Santa Cruz de Grou, Lobeira]]) *[[Erminde]] (redirección a [[Erminde, Figueroa, Abegondo]]) *[[O Ermo]] (homónimos) *[[Érmora]] (redirección a [[Érmora, Cuíña, Palas de Rei]]) *[[Ermosende]] (redirección a [[Ermosende, Galdo, Viveiro]]) *[[Ernes]] (redirección a [[Ernes, San Pedro de Ernes, Negueira de Muñiz]]) *[[Erosa]] (redirección a [[Erosa, Adá, Chantada]]) *[[Ervedíns]] (redirección a [[Ervedíns, Loureda, Arteixo]]) *[[A Ervella]] (redirección a [[A Ervella, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Ervellais]] (redirección a [[Ervellais, San Martín de Arroxo, A Fonsagrada]]) *[[Ervellaqueira]] (redirección a [[Ervellaqueira, Devesos, Ortigueira]]) *[[Ervellás]] (homónimos) *[[Ervelle]] (redirección a [[Ervelle, Conforto, A Pontenova]]) *[[A Ervelleira]] (redirección a [[A Ervelleira, Verdes, Coristanco]]) *[[Ervillás]] (homónimos) *[[Erville]] (redirección a [[Erville, Cela, Mos]]) *[[A Ervillega]] (redirección a [[A Ervillega, Loboso, A Pastoriza]]) *[[Ervilleiro]] (redirección a [[Ervilleiro, Barbos, Ortigueira]]) *[[Erviñou]] (homónimos) *[[Ervixe]] (redirección a [[Ervixe, Graba, Silleda]]) *[[Esabanda]] (redirección a [[Esabanda, Santa Cruz de Moeche, Moeche]]) *[[O Esbedral]] (redirección a [[O Esbedral, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[As Escabanas]] (redirección a [[As Escabanas, Cee, Cee]]) *[[A Escabia]] (redirección a [[A Escabia, Fruíme, Lousame]]) *[[A Escada]] (redirección a [[A Escada, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[As Escadas]] (homónimos) *[[Escadavada]] (redirección a [[Escadavada, Oleiros, Vilalba]]) *[[Escádebas]] (redirección a [[Escádebas, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[A Escádeva]] (redirección a [[A Escádeva, As Encrobas, Cerceda]]) *[[Escairo]] (homónimos) *[[O Escairo]] (redirección a [[Escairo]]) *[[Escairón]] (redirección a [[Escairón, Vilasante, O Saviñao]]) *[[A Escaleira]] (redirección a [[A Escaleira, Ove, Ribadeo]]) *[[O Escallal]] (redirección a [[O Escallal, Frexulfe, O Valadouro]]) *[[O Escalleiro]] (redirección a [[O Escalleiro, Maroxo, Arzúa]]) *[[Escalo]] (homónimos) *[[Escalo de Abaixo]] (redirección a [[Escalo de Abaixo, O Ermo, Ortigueira]]) *[[Escalo de Arriba]] (redirección a [[Escalo de Arriba, O Ermo, Ortigueira]]) *[[O Escambroeiro]] (redirección a [[O Escambroeiro, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[Escamelada]] (redirección a [[Escamelada, Freixo, A Fonsagrada]]) *[[O Escampado]] (homónimos) *[[Os Escampados]] (redirección a [[Os Escampados, Sobrada, Tomiño]]) *[[A Escanabada]] (redirección a [[A Escanabada, Xustás, Cospeito]]) *[[Escanande]] (redirección a [[Escanande, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[A Escanarega]] (redirección a [[A Escanarega, Trabada, Trabada]]) *[[A Escanavada]] (redirección a [[A Escanavada, Cabanas, O Vicedo]]) *[[Escanlar]] (homónimos) *[[O Escanlar]] (redirección a [[Escanlar]]) *[[Escañoi]] (redirección a [[Escañoi, Ambroa, Irixoa]]) *[[Os Escanos]] (redirección a [[Os Escanos, Quiroga, Quiroga]]) *[[Escarabote]] (redirección a [[Escarabote, Lampón, Boiro]]) *[[Escarabotiño]] (redirección a [[Escarabotiño, Lampón, Boiro]]) *[[A Escarabuña]] (redirección a [[A Escarabuña, San Caetano, Santiago de Compostela]]) *[[A Escaravella]] (redirección a [[A Escaravella, Seoane da Pregación, Friol]]) *[[Escaravelleira]] (homónimos) *[[A Escaravelleira]] (redirección a [[Escaravelleira]]) *[[Escardel]] (homónimos) *[[A Escardia]] (redirección a [[A Escardia, Vilagarcía, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Escarís]] (homónimos) *[[Escarlán]] (redirección a [[Escarlán, Goián, Sarria]]) *[[As Escaselas]] (redirección a [[As Escaselas, San Martiño de Duio, Fisterra]]) *[[O Escobeiro]] (homónimos) *[[Escobia]] (homónimos) *[[A Escobia]] (redirección a [[Escobia]]) *[[As Escobias]] (redirección a [[As Escobias, Lampón, Boiro]]) *[[Escobio]] (redirección a [[Escobio, Baralla, Baralla]]) *[[A Escoira]] (redirección a [[A Escoira, Xoibán, Vilalba]]) *[[Escoiras]] (redirección a [[Escoiras, Silán, Muras]]) *[[Escoitadoira]] (homónimos) *[[A Escoitadoira]] (redirección a [[Escoitadoira]]) *[[A Escola]] (homónimos) *[[Escolante]] (redirección a [[Escolante, Insua, Vilalba]]) *[[Escoleira]] (hopmónimos) *[[O Escolleito]] (redirección a [[O Escolleito, Luía, Ortigueira]]) *[[A Escora]] (redirección a [[A Escora, Chavín, Viveiro]]) *[[O Escorial]] (homónimos) *[[O Escorial de Abaixo]] (redirección a [[O Escorial de Abaixo, Santa María de Neda, Neda]]) *[[O Escorial de Arriba]] (redirección a [[O Escorial de Arriba, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Escoriscada]] (redirección a [[Escoriscada, Cazás, Xermade]]) *[[Escornabois]] (homónimos) *[[A Escorrentada]] (redirección a [[A Escorrentada, Nebra, Porto do Son]]) *[[Escote]] (homónimos) *[[Escouprín]] (redirección a [[Escouprín, Friolfe, O Páramo]]) *[[Escoureda]] (homónimos) *[[Escouredo]] (homónimos) *[[O Escouredo]] (redirección a [[Escouredo]]) *[[Escouride]] (redirección a [[Escouride, San Pedro de Río, A Fonsagrada]]) *[[Escourido]] (homónimos) *[[O Escourido]] (redirección a [[Escourido]]) *[[Escras]] (redirección a [[Escras, Cambre, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Escravitude]] (redirección a [[A Escravitude, Cruces, Padrón]]) *[[A Escrita]] (homónimos) *[[Escuadra]] (homónimos) *[[Escuadrio]] (redirección a [[Escuadrio, Vilanova, A Pobra de Trives]]) *[[Escuadro]] (homónimos) *[[Escudeiros]] (homónimos) *[[A Esculca]] (redirección a [[A Esculca, Salcedo, Pontevedra]]) *[[A Esculqueira]] (homónimos) *[[Escuredos]] (redirección a [[Escuredos, Meda, A Veiga]]) *[[Escurido]] (redirección a [[Escurido, Lendo, A Laracha]]) *[[A Escusa]] (homónimos) *[[A Escusalla]] (homónimos) *[[Esdulfe]] (redirección a [[Esdulfe, San Martiño de Castro, Paradela]]) *[[A Esfarrapa]] (homónimos) *[[A Esfarrapada]] (homónimos) *[[As Esfoladas]] (redirección a [[As Esfoladas, A Viña, Irixoa]]) *[[O Esfolado]] (redirección a [[O Esfolado, Covelas, Ribadeo]]) *[[Esgos]] (concello, parroquia e lugar) *[[Esgrade]] (redirección a [[Esgrade, Cubilledo, Baleira]]) *[[Esgueva]] (homónimos) *[[A Esgueva]] (redirección a [[Esgueva]]) *[[Esmelle]] (homónimos) *[[Esmeriz]] (homónimos) *[[Esmolfe]] (redirección a [[Esmolfe, Santa Cristina de Asma, Carballedo]]) *[[O Esmorique]] (redirección a [[O Esmorique, Curtis, Curtis]]) *[[Esmorís]] (homónimos) *[[O Esmorís]] (redirección a [[Esmorís]]) *[[A Esmorisa]] (redirección a [[A Esmorisa, Riobó, Cabana de Bergantiños]]) *[[Esmoriz]] (homónimos) *[[Esmorode]] (redirección a [[Esmorode, Alón, Santa Comba]]) *[[Espá]] (redirección a [[Espá, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Espadana]] (redirección a [[A Espadana, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[O Espadanal]] (homónimos) *[[Espadanedo]] (homónimos) *[[O Espadanedo]] (redirección a [[Espadanedo]]) *[[Espadanoso]] (redirección a [[Espadanoso, Chamín, Arteixo]]) *[[Espai]] (redirección a [[Espai, Herbogo, Rois]]) *[[Espaílde]] (redirección a [[Espaílde, Esperante, Taboada]]) *[[A Espanadeira]] (redirección a [[A Espanadeira, Entrecruces, Carballo]]) *[[Espandariz]] (redirección a [[Espandariz, Nocedo, Quiroga]]) *[[Español]] (homónimos) *[[A Esparadela]] (redirección a [[A Esparadela, Borreiros, Gondomar]]) *[[Esparís]] (redirección a [[Esparís, Viceso, Brión]]) *[[Espariz]] (redirección a [[Espariz, Doncos, As Nogais]]) *[[A Espariza]] (redirección a [[A Espariza, Recemel, As Somozas]]) *[[Esparramáns]] (redirección a [[Esparramáns, Bembrive, Vigo]]) *[[A Esparreliña]] (redirección a [[A Esparreliña, Untes, Ourense]]) *[[Esparrelle]] (redirección a [[Esparrelle, Caamaño, Porto do Son]]) *[[Espartedo]] (redirección a [[Espartedo, Santa Cruz de Rubiacós, Nogueira de Ramuín]]) *[[A Espasa]] (redirección a [[A Espasa, Chandrexa, Chandrexa de Queixa]]) *[[Espasande]] (homónimos) *[[Espasande de Arriba]] (redirección a [[Espasande de Arriba, Santa Marta de Meilán, Riotorto]]) *[[Espasande de Baixo]] (redirección a [[Espasande de Baixo, Riotorto]]) *[[Espasandín]] (homónimos) *[[Espasante]] (homónimos) *[[Espasantes]] (redirección a [[Espasantes, Pantón]]) *[[Espedrás]] (redirección a [[Espedrás, Bembrive, Vigo]]) *[[Espedregada]] (homónimos) *[[A Espedregada]] (redirección a [[Espedregada]]) *[[A Espedregueira]] (redirección a [[A Espedregueira, Gargantáns, Moraña]]) *[[A Espedrigada]] (homónimos) *[[Espeldoña]] (redirección a [[Espeldoña, Vilamateo, Vilarmaior]]) *[[Espendelo]] (redirección a [[Espendelo, Ribadelouro, Tui]]) *[[A Espenica]] (redirección a [[A Espenica, Ordes, Ordes]]) *[[A Espenuca]] (redirección a [[A Espenuca, Coirós, Coirós]]) *[[Esperante]] (homónimos) *[[A Esperanza]] (redirección a [[A Esperanza, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño]]) *[[Esperanzo]] (redirección a [[Esperanzo, San Paio de Araúxo, Lobios]]) *[[A Esperela]] (homónimos) *[[Esperido]] (redirección a [[Esperido, Noche, Vilalba]]) *[[Esperón]] (homónimos) *[[O Esperón]] (redirección a [[Esperón]]) *[[Espesedo]] (homónimos) *[[Espido]] (homónimos) *[[O Espido]] (redirección a [[Espido]]) *[[A Espiga]] (redirección a [[A Espiga, Recemel, As Somozas]]) *[[As Espigas]] (redirección a [[As Espigas, Alborés, Mazaricos]]) *[[Espigueiras]] (redirección a [[Espigueiras, Río Barba, O Vicedo]]) *[[Espil]] (redirección a [[Espil, Merza, Vila de Cruces]]) *[[Espilla]] (redirección a [[Espilla, Devesos, Ortigueira]]) *[[Espín]] (homónimos) *[[O Espín]] (redirección a [[Espín]]) *[[Espiña]] (homónimos) *[[A Espiña]] (redirección a [[Espiña]]) *[[Espiñal]] (redirección a [[Espiñal, San Martiño de Berredo, A Bola]]) *[[Espiñarcao]] (redirección a [[Espiñarcao, Romariz, Abadín]]) *[[Espiñaredo]] (homónimos) *[[Espiñarido]] (redirección a [[Espiñarido, Árbol, Vilalba]]) *[[Espiñas]] (redirección a [[Espiñas, Chandrexa, Parada de Sil]]) *[[Espiñás]] (redirección a [[Espiñás, O Condado, Padrenda]]) *[[Espindo]] (homónimos) *[[Espiñedo]] (homónimos) *[[O Espiñedo]] (redirección a [[Espiñedo]]) *[[Espiñeira]] (homónimos) *[[A Espiñeira]] (redirección a [[Espiñeira]]) *[[Espiñeirido]] (homónimos) *[[O Espiñeirido]] (redirección a [[Espiñeirido]]) *[[Espiñeiro]] (homónimos) *[[O Espiñeiro]] (redirección a [[Espiñeiro]]) *[[Espiñeiros]] (homónimos) *[[Os Espiñeiros]] (redirección a [[Espiñeiros]]) *[[Espiño]] (homónimos) *[[O Espiño]] (redirección a [[Espiño]]) *[[O Espiño do Cal]] (redirección a [[O Espiño do Cal, Corvite, Abadín]]) *[[Espiñoso]] (redirección a [[Espiñoso, Cartelle]]) *[[A Espiñuda]] (redirección a [[A Espiñuda, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Espírito Santo (homónimos)]] (homónimos) *[[O Espírito Santo]] (redirección a [[Espírito Santo (homónimos)]]) *[[Esporiz]] (homónimos) *[[Esportel]] (redirección a [[Esportel, Donalbai, Begonte]]) *[[Esposende]] (homónimos) *[[Esqueira]] (homónimos) *[[As Esqueiras]] (redirección a [[As Esqueiras, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[O Esqueiro]] (redirección a [[O Esqueiro, Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Esquipa]] (homónimos) *[[A Esquiza]] (redirección a [[A Esquiza, Valiñas, Barro]]) *[[O Esquizo]] (redirección a [[O Esquizo, Cabanas, O Vicedo]]) *[[Estacada]] (redirección a [[Estacada, Vieiro, Viveiro]]) *[[Estacas]] (homónimos) *[[As Estacas]] (redirección a [[Estacas]]) *[[A Estación]] (homónimos) *[[A Estaladoira]] (redirección a [[A Estaladoira, Cedrón, Láncara]]) *[[O Estanco]] (homónimos) *[[As Estañeiras]] (redirección a [[As Estañeiras, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[O Estanque]] (homónimos) *[[O Estanqueiro]] (redirección a [[O Estanqueiro, Vilar, Crecente]]) *[[Estás]] (redirección a [[Estás, Tomiño]]) *[[A Estea]] (homónimos) *[[Esteba]] (redirección a [[Esteba, Penas, Monterroso]]) *[[Estebande]] (redirección a [[Estebande, San Román, Val do Dubra]]) *[[Esteiro]] (homónimos) *[[O Esteiro]] (redirección a [[Esteiro]]) *[[Esteiro de Abaixo]] (redirección a [[Esteiro de Abaixo, Feás, Cariño]]) *[[Esteiro de Arriba]] (redirección a [[Esteiro de Arriba, Feás, Cariño]]) *[[O Esteleiro]] (redirección a [[O Esteleiro, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Estelo]] (redirección a [[Estelo, Os Remedios, Mondoñedo]]) *[[O Esteo]] (redirección a [[O Esteo, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Esteriz]] (redirección a [[Esteriz, Oia, Vigo]]) *[[Esternande]] (homónimos) *[[Esteva]] (redirección a [[Esteva, Vilela, Taboada]]) *[[Esteve]] (redirección a [[Esteve, Recemel, As Somozas]]) *[[Esteves]] (redirección a [[Esteves, Ardaña, Carballo]]) *[[Estevesiños]] (homónimos) *[[Estévez]] (homónimos) *[[Estevo]] (homónimos) *[[A Estibada]] (homónimos) *[[As Estibadas]] (redirección a [[As Estibadas, Atás, Cualedro]]) *[[Estibadiña]] (redirección a [[Estibadiña, Fiopáns, A Baña]]) *[[Estimán]] (redirección a [[Estimán, Dumbría, Dumbría]]) *[[Estivelle]] (redirección a [[Estivelle, Donsión, Lalín]]) *[[O Esto]] (homónimos) *[[Éstoa]] (redirección a [[Éstoa, A Regueira, A Pastoriza]]) *[[A Estomada]] (redirección a [[A Estomada, Oia, Vigo]]) *[[Estonllo]] (redirección a [[Estonllo, O Grove, O Grove]]) *[[Estorde]] (redirección a [[Estorde, Toba, Cee]]) *[[O Estornín]] (redirección a [[O Estornín, A Fontaneira, Baleira]]) *[[A Estorrentada]] (redirección a [[A Estorrentada, Cambre, Cambre]]) *[[Estoupelo]] (redirección a [[Estoupelo, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[A Estoxa]] (homónimos) *[[A Estrada (homónimos)]] (homónimos) *[[Estrada de Fisterra]] (redirección a [[Estrada de Fisterra, Vimianzo, Vimianzo]]) *[[A Estrada de Reza]] (redirección a [[A Estrada de Reza, Reza, Ourense]]) *[[A Estrada do Seixo]] (redirección a [[A Estrada do Seixo, Maniños, Fene]]) *[[A Estrada do Vilán]] (redirección a [[A Estrada do Vilán, Camariñas, Camariñas]]) *[[Estramil]] (redirección a [[Estramil, Torás, A Laracha]]) *[[Estramundi de Abaixo]] (redirección a [[Estramundi de Abaixo, Padrón, Padrón]]) *[[Estramundi de Arriba]] (redirección a [[Estramundi de Arriba, Padrón, Padrón]]) *[[Estrar]] (redirección a [[Estrar, Os Ánxeles, Brión]]) *[[Estraviz]] (homónimos) *[[Estraxiz]] (homónimos) *[[O Estreito]] (redirección a [[O Estreito, A Regueira, A Pastoriza]]) *[[A Estrela]] (redirección a [[A Estrela, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[A Estrema]] (redirección a [[A Estrema, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[O Estremadoiro]] (homónimos) *[[Estremar de Baixo]] (redirección a [[Estremar de Baixo, Dorna, Cervantes]]) *[[Estremar de Riba]] (redirección a [[Estremar de Riba, Quindous, Cervantes]]) *[[Estremeiro]] (redirección a [[Estremeiro, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Estremil]] (homónimos) *[[Estribela]] (redirección a [[Estribela, Lourizán, Pontevedra]]) *[[As Estrigueiras]] (homónimos) *[[O Estripeiral]] (redirección a [[O Estripeiral, Priegue, Nigrán]]) *[[O Estripeiro]] (redirección a [[O Estripeiro, Donas, Gondomar]]) *[[Estrumil]] (homónimos) *[[Estúniga]] (redirección a [[Estúniga, O Lago, Maside]]) *[[Esturáns]] (redirección a [[Esturáns, Coia, Vigo]]) *[[Eume]] (homónimos) *[[Evas]] (redirección a [[Evas, Sofán, Carballo]]) *[[Exipto (homónimos)]] (homónimos) *[[O Ézaro]] (homónimos) ==F== *[[Fabal]] (homónimos) *[[O Fabal]] (redirección a [[Fabal]]) *[[Fabás]] (homónimos) *[[Os Fabás]] (redirección a [[Fabás]]) *[[Fabega]] (homónimos) *[[A Fabega]] (redirección a [[Fabega]]) *[[A Fabeira]] (redirección a [[A Fabeira, Oeste, Catoira]]) *[[Fabeiro]] (homónimos) *[[O Fabeiro]] (redirección a [[Fabeiro]]) *[[Fabeiros]] (redirección a [[Fabeiros, San Cosmede de Cusanca, O Irixo]]) *[[Fabilos]] (redirección a [[Fabilos, Noche, Vilalba]]) *[[Fábrica]] (factoría) *[[A Fábrica]] (homónimos) *[[A Fábrica de Labora]] (redirección a [[A Fábrica de Labora, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Fábrica de Xuvia]] (redirección a [[A Fábrica de Xuvia, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Fábrica do Monte]] (redirección a [[A Fábrica do Monte, Santa María de Neda, Neda]]) *[[As Fábricas]] (redirección a [[As Fábricas, Sargadelos, Cervo]]) *[[A Faceira]] (redirección a [[A Faceira, Vilariño de Conso, Vilariño de Conso]]) *[[Facelude]] (redirección a [[Facelude, Carballido, Alfoz]]) *[[Facha]] (homónimos) *[[A Facha]] (redirección a [[Facha]]) *[[O Fachal]] (redirección a [[O Fachal, Mezonzo, Vilasantar]]) *[[Fachán]] (redirección a [[Fachán, Taragoña, Rianxo]]) *[[Fachas]] (homónimos) *[[As Fachas]] (redirección a [[Fachas]]) *[[Os Facheiros]] (redirección a [[Os Facheiros, Soutopenedo, San Cibrao das Viñas]]) *[[Fachelas]] (redirección a [[Fachelas, Adelán, Alfoz]]) *[[A Fachita]] (redirección a [[A Fachita, Baralla, Baralla]]) *[[O Facho]] (homónimos) *[[Facoi]] (redirección a [[Facoi, Vilachá de Mera, Lugo]]) *[[Facós]] (redirección a [[Facós, Lobeira, Lobeira]]) *[[Fadibón]] (redirección a [[Fadibón, Brens, Cee]]) *[[A Faeira]] (homónimos)Faton *[[Fafia]] (redirección a [[Fafia, Freixeiro, Santa Comba]]) *[[Fafián]] (homónimos) *[[Fafiás]] (redirección a [[Fafiás, Toiriz, Vila de Cruces]]) *[[Fafiz]] (redirección a [[Fafiz, O Couso, Campo Lameiro]]) *[[O Fagundo]] (redirección a [[O Fagundo, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[A Faia]] (redirección a [[A Faia, Bacoi, Alfoz]]) *[[Faián]] (redirección a [[Faián, O Pereiro, Alfoz]]) *[[Faíl]] (redirección a [[Faíl, San Mamede de Lousada, Carballedo]]) *[[Faílde]] (homónimos) *[[O Faílde]] (redirección a [[Faílde]]) *[[Faladoira]] (redirección a [[Faladoira, Goá, Cospeito]]) *[[O Falcato]] (redirección a [[O Falcato, Mosende, O Porriño]]) *[[A Falcoa]] (redirección a [[A Falcoa, Castrelos, Vigo]]) *[[A Falcoeira]] (redirección a [[A Falcoeira, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[O Falcón]] (redirección a [[O Falcón, Cereixa, A Pobra do Brollón]]) *[[A Falgarosa]] (redirección a [[A Falgarosa, Muniferral, Aranga]]) *[[Falmega]] (redirección a [[Falmega, A Gándara, Oroso]]) *[[Faluche]] (redirección a [[Faluche, Brigos, Chantada]]) *[[Famelga]] (homónimos) *[[A Famelga]] (redirección a [[Famelga]]) *[[Fampousa]] (redirección a [[Fampousa, A Baña, A Baña]]) *[[A Famulia]] (redirección a [[A Famulia, Espasantes, Pantón]]) *[[Fan]] (seareiro; véxase tamén [[Fan, Orro, Culleredo]]) *[[Fanoi]] (homónimos) *[[Fanoi Vello]] (redirección a [[Fanoi Vello, Fanoi, Abadín]]) *[[Fao]] (homónimos) *[[Faquín]] (redirección a [[Faquín, Garabás, Maside]]) *[[Faquiós]] (redirección a [[Faquiós, Castelo, Taboada]]) *[[Faquís]] (redirección a [[Faquís, Rao, Navia de Suarna]]) *[[O Faracho]] (redirección a [[O Faracho, Punxín, Punxín]]) *[[O Faraldo]] (redirección a [[O Faraldo, A Castañeda, Arzúa]]) *[[Illas Farallóns]] *[[O Faramello]] (homónimos) *[[A Faramenga]] (redirección a [[A Faramenga, Veigue, Sada]]) *[[Faramilláns]] (redirección a [[Faramilláns, Buscás, Ordes]]) *[[Faramiñás]] (redirección a [[Faramiñás, San Martiño de Porqueira, Porqueira]]) *[[Faramontáns]] (redirección a [[Faramontáns, San Clemente de Cesar, Caldas de Reis]]) *[[Faramontaos]] (homónimos) *[[Farán]] (redirección a [[Farán, Arnego, Rodeiro]]) *[[Farbán]] (homónimos) *[[O Fargallo]] (redirección a [[O Fargallo, San Pedro de Mor, Alfoz]]) *[[Fargós]] (redirección a [[Fargós, Costante, Guntín]]) *[[Fariñas]] (homónimos) *[[As Fariñas]] (redirección a [[Fariñas]]) *[[A Farixa]] (redirección a [[A Farixa, San Cibrao das Viñas, San Cibrao das Viñas]]) *[[Farlá]] (redirección a [[Farlá, Grixalba, Sobrado]]) *[[Farnadeiros]] (homónimos) *[[Faro]] (homónimos) *[[O Faro]] (redirección a [[Faro]]) *[[O Faro da Estaca de Bares]] (redirección a [[O Faro da Estaca de Bares, Bares, Mañón]]) *[[O Farragoto]] (redirección a [[O Farragoto, Requián, Betanzos]]) *[[A Farrapa]] (homónimos) *[[A Farrapeira]] (redirección a [[A Farrapeira, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[A Farrapiña]] (redirección a [[A Farrapiña, Coucieiro, Muxía]]) *[[A Farria]] (redirección a [[A Farria, Xunqueira de Ambía, Xunqueira de Ambía]]) *[[Farxocos]] (redirección a [[Farxocos, Bóveda, Lugo]]) *[[O Fato]] (redirección a [[O Fato, Montecubeiro, Castoverde]]) *[[Fatón]] (homónimos) *[[Fausto Cansado]] (redirección a [[Fausto Cansado, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Faxarda]] (redirección a [[A Faxarda, Ove, Ribadeo]]) *[[Faxil]] (homónimos) *[[Faxilde]] (homónimos) *[[Faxín]] (homónimos) *[[Faxín de Abaixo]] (redirección a [[Faxín de Abaixo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Faxín de Arriba]] (redirección a [[Faxín de Arriba, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Faxín do Medio]] (redirección a [[Faxín do Medio, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Faxó]] (redirección a [[Faxó, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Fazai]] (redirección a [[Fazai, Carballido, Lugo]]) *[[Fazouro]] (redirección a [[Fazouro, Foz]]) *[[Feá]] (homónimos) *[[Feais]] (redirección a [[Feais, Cereixido, Quiroga]]) *[[Feal]] (homónimos) *[[O Feal]] (redirección a [[Feal]]) *[[O Feal da Paula]] (redirección a [[O Feal da Paula, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]) *[[Feal de Ansemil]] (redirección a [[Feal de Ansemil, Ansemil, Celanova]]) *[[Feáns]] *[[Feardos]] (homónimos) *[[Feás]] (homónimos) *[[Os Feás]] (redirección a [[Feás]]) *[[Feás de Arriba]] (redirección a [[Feás de Arriba, Mesía, Mesía]]) *[[Os Feás de Moreda]] (redirección a [[Os Feás de Moreda, San Cosme de Barreiros, Barreiros]]) *[[Febral]] (redirección a [[Febral, Santiago de Acevo, Ribeira de Piquín]]) *[[Os Febreiros]] (redirección a [[Os Febreiros, Lanzós, Vilalba]]) *[[O Fecellido]] (redirección a [[O Fecellido, Loiba, Ortigueira]]) *[[Feces de Abaixo]] (redirección a [[Feces de Abaixo, Verín]]) *[[Feces de Cima]] (redirección a [[Feces de Cima, Verín]]) *[[Fecha]] (homónimos) *[[A Fecha]] (redirección a [[Fecha]]) *[[Fechiñas]] (redirección a [[Fechiñas, Fechas, Celanova]]) *[[Fechos]] (redirección a [[Fechos, Trasalba, Ourense]]) *[[Fedepedro]] (redirección a [[Fedepedro, Orga, Celanova]]) *[[Fefiñáns]] (redirección a [[Fefiñáns, Cambados, Cambados]]) *[[Feilas]] (redirección a [[Feilas, Fumaces e A Trepa, Vilardevós]]) *[[A Feira]] (homónimos) *[[A Feira de Berdillo]] (redirección a [[A Feira de Berdillo, Artes, Carballo]]) *[[A Feira do Monte]] (redirección a [[A Feira do Monte, Sistallo, Cospeito]]) *[[A Feira do Trece]] (redirección a [[A Feira do Trece, Sedes, Narón]]) *[[A Feira Nova]] (homónimos) *[[A Feira Vella]] (redirección a [[A Feira Vella, Galez, Entrimo]]) *[[Feirobal]] (homónimos) *[[Feirol]] (redirección a [[Feirol, Xián, Taboada]]) *[[O Feirón]] (redirección a [[O Feirón, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[A Feixa]] (redirección a [[A Feixa, Verducido, A Lama]]) *[[Feixe (homónimos)]] (homónimos) *[[O Feixoal]] (redirección a [[O Feixoal, Cristiñade, Ponteareas]]) *[[A Felga]] (redirección a [[A Felga, Elviña, A Coruña]]) *[[Felgosa]] (homónimos) *[[As Felgosas]] (redirección a [[As Felgosas, A Barqueira, Cerdido]]) *[[A Felgueira]] (homónimos) *[[Felgueiras de Abaixo]] (redirección a [[Felgueiras de Abaixo, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Felgueiras de Arriba]] (redirección a [[Felgueiras de Arriba, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[As Felgueiras]] (redirección a [[As Felgueiras, A Capela, A Capela]]) *[[Felín]] (redirección a [[Felín, Vilapene, Cospeito]]) *[[Felmil]] (homónimos) *[[Felón]] (redirección a [[Felón, Marrube, O Saviñao]]) *[[Os Felós]] (redirección a [[Os Felós, A Cova, O Saviñao]]) *[[Felpás]] (redirección a [[Felpás, Santa Mariña, Outeiro de Rei]]) *[[Felpós]] (homónimos) *[[Fene (homónimos)]] (homónimos) *[[O Fental]] (homónimos) *[[Fentáns]] (redirección a [[Fentáns, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Fente]] (homónimos) *[[Fenteira]] (homónimos) *[[A Fenteira]] (redirección a [[Fenteira]]) *[[As Fenteiras]] (redirección a [[As Fenteiras, As Achas, A, Cañiza]]) *[[A Fentosa]] (redirección a [[A Fentosa, Seixido, A Lama]]) *[[O Feo]] (redirección a [[O Feo, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Fercoi]] (redirección a [[Fercoi, Cerdido, Cerdido]]) *[[Fermelle]] (redirección a [[Fermelle, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Fermil]] (homónimos) *[[O Fermín]] (redirección a [[O Fermín, Moncelos, Abadín]]) *[[As Fermosas]] (redirección a [[As Fermosas, Vilar de Condes, Carballeda de Avia]]) *[[A Fernal]] (homónimos) *[[Fernandaño]] (redirección a [[Fernandaño, Abadín, Abadín]]) *[[Fernande]] (homónimos) *[[Fernandelo]] (redirección a [[Fernandelo, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Os Fernandes]] (redirección a [[Os Fernandes, Frades, Frades]]) *[[Os Fernández]] (homónimos) *[[Feros]] (homónimos) *[[Os Feros]] (redirección a [[Feros]]) *[[Ferraces]] (redirección a [[Ferraces, Corneira, A Baña]]) *[[Ferradal]] (homónimos) *[[O Ferradal]] (redirección a [[Ferradal]]) *[[Ferradal Novo]] (redirección a [[Ferradal Novo, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[Ferradal Vello]] (redirección a [[Ferradal Vello, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[Ferradás]] (homónimos) *[[Ferrador]] (homónimos) *[[O Ferrador]] (redirección a [[Ferrador]]) *[[A Ferradura]] (redirección a [[A Ferradura, Soandres, A Laracha]]) *[[Ferral]] (homónimos) *[[A Ferrala]] (redirección a [[A Ferrala, Liáns, Oleiros]]) *[[Ferramulín]] (redirección a [[Ferramulín, Hórreos, Folgoso do Courel]]) *[[Ferrañol]] (redirección a [[Ferrañol, Ferreirós de Valboa, Becerreá]]) *[[A Ferraría]] (homónimos) *[[A Ferraría da Cuíña]] (redirección a [[A Ferraría da Cuíña, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[A Ferraría de Abaixo]] (redirección a [[A Ferraría de Abaixo, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[A Ferraría de Arriba]] (redirección a [[A Ferraría de Arriba, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[As Ferrarías]] (redirección a [[As Ferrarías, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Ferrás]] (redirección a [[Ferrás, Vizoño, Abegondo]]) *[[A Ferraxosa]] (redirección a [[A Ferraxosa, Ambosores, Ourol]]) *[[Ferrazo]] (redirección a [[Ferrazo, Sobradelo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Ferredo]] (redirección a [[Ferredo, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[Ferreira]] (homónimos) *[[A Ferreira]] (redirección a [[Ferreira]]) *[[Ferreira de Abaixo]] (redirección a [[Ferreira de Abaixo, Freixo, A Fonsagrada]]) *[[Ferreira de Arriba]] (redirección a [[Ferreira de Arriba, Freixo, A Fonsagrada]]) *[[Ferreira de Negral]] (redirección a [[Ferreira de Negral, Palas de Rei]]) *[[Ferreira de Pallares]] (redirección a [[Ferreira de Pallares, Guntín]]) *[[Ferreira de Pantón]] (redirección a [[Ferreira de Pantón, Pantón]]) *[[Ferreira de Suso]] (redirección a [[Ferreira de Suso, Codesido, Vilalba]]) *[[Ferreira Vella]] (redirección a [[Ferreira Vella, San Martiño de Mondoñedo, Foz]]) *[[Ferreiradevés]] (redirección a [[Ferreiradevés, Vilaspasantes, Cervantes]]) *[[Ferreiras]] (homónimos) *[[As Ferreiras]] (redirección a [[Ferreiras]]) *[[Ferreiravella]] (redirección a [[Ferreiravella, Riotorto]]) *[[O Ferreiriño]] (redirección a [[O Ferreiriño, Reis, Teo]]) *[[Ferreiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Ferreiro]] (redirección a [[Ferreiro (homónimos)]]) *[[Ferreiroa]] (homónimos) *[[A Ferreiroa]] (redirección a [[Ferreiroa]]) *[[Ferreiroá]] (homónimos) *[[Ferreiroas]] (redirección a [[Ferreiroas, Os Freires, Ortigueira]]) *[[Ferreirola]] (redirección a [[Ferreirola, Pacios, A Fonsagrada]]) *[[Ferreiros]] (homónimos) *[[Os Ferreiros]] (redirección a [[Ferreiros]]) *[[Ferreiros de Abaixo]] (redirección a [[Ferreiros de Abaixo, Folgoso do Courel, Folgoso do Courel]]) *[[Ferreiros de Alén]] (redirección a [[Ferreiros de Alén, Grou, Lobios]]) *[[Ferreiros de Arriba]] (redirección a [[Ferreiros de Arriba, Folgoso do Courel, Folgoso do Courel]]) *[[Ferreirós]] (homónimos) *[[Ferreirós de Valboa]] (homónimos) *[[Ferreirous]] (redirección a [[Ferreirous, Fonfría, A Fonsagrada]]) *[[A Ferreirúa]] (homónimos) *[[A Ferreirúa de Abaixo]] (redirección a [[A Ferreirúa de Abaixo, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón]]) *[[As Ferreirúas]] (redirección a [[As Ferreirúas, Cabanela, Navia de Suarna]]) *[[Ferrería]] (homónimos) *[[A Ferrería]] (redirección a [[Ferrería]]) *[[Ferrería Vella]] (redirección a [[Ferrería Vella, Seoane do Courel, Folgoso do Courel]]) *[[As Ferrerías]] (homónimos) *[[Ferrío]] (redirección a [[Ferrío, Dumbría, Dumbría]]) *[[O Ferro]] (redirección a [[O Ferro, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[Ferrocente]] (redirección a [[Ferrocente, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Ferroi]] (homónimos) *[[Ferrol (homónimos)]] (homónimos) *[[Ferrol Vello]] (artigo) *[[Ferrón]] (homónimos) *[[O Ferroño]] (redirección a [[O Ferroño, Ribeiras de Miño, Pantón]]) *[[Ferroños]] (redirección a [[Ferroños, San Martiño de Anllo, Sober]]) *[[Ferrozos]] (redirección a [[Ferrozos, Manduas, Silleda]]) *[[A Ferrulleira]] (redirección a [[A Ferrulleira, Coiro, A Laracha]]) *[[Férveda]] (homónimos) *[[A Férveda]] (redirección a [[Férveda]]) *[[O Fervedoiro]] (redirección a [[O Fervedoiro, Pedrouzos, Melide]]) *[[O Fervencedo]] (redirección a [[O Fervencedo, San Vicente de Fervenzas, Aranga]]) *[[Fervenza]] (homónimos) *[[A Fervenza]] (redirección a [[Fervenza]]) *[[As Fervenzas]] (redirección a [[As Fervenzas, Vilaño, A Laracha]]) *[[A Fervoira]] (redirección a [[A Fervoira, Abeledo, Abadín]]) *[[Festín]] (redirección a [[Festín, Toutón, Mondariz]]) *[[Fetós]] (redirección a [[Fetós, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[O Fial]] (redirección a [[O Fial, Vilarmaior, Santa Comba]]) *[[A Fialla]] (redirección a [[A Fialla, Barro, Noia]]) *[[A Fianteira]] (redirección a [[A Fianteira, Vilalonga, Sanxenxo]]) *[[Os Fiaños]] (redirección a [[Os Fiaños, Filgueira de Barranca, Oza-Cesuras]]) *[[A Fichoca]] (redirección a [[A Fichoca, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Fidalgo]] (homónimos) *[[Os Fidalgos]] (redirección a [[Os Fidalgos, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz]]) *[[A Fieira]] (homónimos) *[[A Fieira de Abaixo]] (redirección a [[A Fieira de Abaixo, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Fieira de Arriba]] (redirección a [[A Fieira de Arriba, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Fieira do Medio]] (redirección a [[A Fieira do Medio, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Fieiro]] (homónimos) *[[O Fieital]] (homónimos) *[[Os Fieitás]] (redirección a [[Os Fieitás, Corvelle, Vilalba]]) *[[A Fieiteira]] (homónimos) *[[As Fieiteiras]] (redirección a [[As Fieiteiras, Meá, Mugardos]]) *[[A Fieitiña]] (redirección a [[A Fieitiña, Romariz, Abadín]]) *[[Fieitosa]] (homónimos) *[[O Fieitoso]] (homónimos) *[[O Fielato]] (redirección a [[O Fielato, Présaras, Vilasantar]]) *[[A Fiestra]] (redirección a [[A Fiestra, Toubes, A Peroxa]]) *[[Fiestras]] (homónimos) *[[As Fiestras]] (redirección a [[Fiestras]]) *[[Figaredo]] (homónimos) *[[Figueira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Figueira]] (redirección a [[Figueira (homónimos)]] *[[O Figueiral]] (redirección a [[O Figueiral, Soutolobre, Salvaterra de Miño]]) *[[Figueiras]] (homónimos) *[[As Figueiras]] (redirección a [[Figueiras]]) *[[Figueiras de Abaixo]] (redirección a [[Figueiras de Abaixo, Moraime, Muxía]]) *[[Figueiras de Arriba]] (redirección a [[Figueiras de Arriba, Moraime, Muxía]]) *[[Figueiredo]] (homónimos) *[[O Figueiredo]] (redirección a [[Figueiredo]]) *[[Figueirido]] (homónimos) *[[Figueiro]] (redirección a [[Figueiro, Torbeo, Ribas de Sil]]) *[[Figueiró]] (homónimos) *[[Figueiroa]] (homónimos) *[[Figueiroa de Abaixo]] (redirección a [[Figueiroa de Abaixo, A Estrada, A Estrada]]) *[[Figueiroa de Arriba]] (redirección a [[Figueiroa de Arriba, A Estrada, A Estrada]]) *[[Figueiroá]] (homónimos) *[[Figueirós]] (redirección a [[Figueirós, Beade, Vigo]]) *[[Figueirúa]] (redirección a [[Figueirúa, Conforto, A Pontenova]]) *[[Figueredo]] (homónimos) *[[Figueredo de Abaixo]] (redirección a [[Figueredo de Abaixo, Figueredo, Oza-Cesuras]]) *[[Figueredo de Arriba]] (redirección a [[Figueredo de Arriba, Figueredo, Oza-Cesuras]]) *[[Figueroa]] (redirección a [[Figueroa, Abegondo]]) *[[Figueroa Pequeno]] (redirección a [[Figueroa Pequeno, Figueroa, Abegondo]]) *[[Filgueira]] (homónimos) *[[A Filgueira]] (redirección a [[Filgueira]]) *[[Filgueira de Barranca]] (redirección a [[Filgueira de Barranca, Oza-Cesuras]]) *[[Filgueira de Traba]] (redirección a [[Filgueira de Traba, Oza-Cesuras]]) *[[Filgueira da Devesa]] (redirección a [[Filgueira da Devesa, San Mamede do Carballal, Palas de Rei]]) *[[Filgueiras]] (homónimos) *[[As Filgueiras]] (redirección a [[Filgueiras]]) *[[As Filgueiras Grandes]] (redirección a [[As Filgueiras Grandes, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[As Filgueiras Pequenas]] (redirección a [[As Filgueiras Pequenas, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Filgueiro]] (homónimos) *[[Filgueiroa]] (redirección a [[Filgueiroa, Donramiro, Lalín]]) *[[Fillazós]] (redirección a [[Fillazós, Armentón, Arteixo]]) *[[Fillobal]] (redirección a [[Fillobal, Vilavella, Triacastela]]) *[[Filloi]] (homónimos) *[[Os Fillós]] (redirección a [[Os Fillós, Ribeira, Crecente]]) *[[O Fin]] (redirección a [[O Fin, Vilela, Outeiro de Rei]]) *[[Finlle]] (redirección a [[Finlle, Abade, Moeche]]) *[[Finllido]] (redirección a [[Finllido, Laxe, Laxe]]) *[[Fins]] (homónimos) *[[Finsín]] (redirección a [[Finsín, O Ézaro, Dumbría]]) *[[Finzáns]] (redirección a [[Finzáns, Uma, Salvaterra de Miño]]) *[[Fiobre]] (redirección a [[Fiobre, Moruxo, Bergondo]]) *[[Fiolleda]] (homónimos) *[[Fiolledo]] (redirección a [[Fiolledo, Salvaterra de Miño]]) *[[Fión]] (homónimos) *[[A Fionza]] (redirección a [[A Fionza, Sargadelos, Cervo]]) *[[Os Fiós]] (redirección a [[Os Fiós, Chandrexa, Parada de Sil]]) *[[A Fiosa]] (redirección a [[A Fiosa, Vilacova, Lousame]]) *[[Firmistáns]] (redirección a [[Firmistáns, Bugallido, Ames]]) *[[Fiscal]] (redirección a [[Fiscal, Moura, Nogueira de Ramuín]]) *[[Fiscás]] (redirección a [[Fiscás, Carballeda, Carballeda de Avia]]) *[[Fistela]] (redirección a [[Fistela, Román, Vilalba]]) *[[Fisteos]] (redirección a [[Fisteos, Moldes, Melide]]) *[[Fisterra (homónimos)]] (homónimos) *[[Fisteus]] (homónimos) *[[O Fito]] (redirección a [[O Fito, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Os Fiúnchos]] (redirección a [[Os Fiúnchos, Vilaboa, Valdoviño]]) *[[Fiúnte]] (homónimos) *[[Fixó]] (homónimos) *[[Fixoi]] (redirección a [[Fixoi, Meangos, Abegondo]]) *[[Fixón]] (homónimos) *[[Fixoucos]] (homónimos) *[[Fiz de Rozas]] (redirección a [[Fiz de Rozas, Portomarín]]) *[[Flariz]] (homónimos) *[[Florderrei]] (homónimos) *[[Florderrei Vello]] (redirección a [[Florderrei Vello, Arzádegos, Vilardevós]]) *[[Flores]] (homónimos) *[[As Flores]] (redirección a [[Flores]]) *[[Florida]](homónimos) *[[A Florida]] (redirección a [[Florida]]) *[[Florís]] (redirección a [[Florís, A Capela, Toques]]) *[[Floxón]] (redirección a [[Floxón, Vilamelle, Pantón]]) *[[Foca]] (homónimos) *[[A Foca]] (redirección a [[Foca]]) *[[Fócanos]] (redirección a [[Fócanos, Paleo, Carral]]) *[[Fochiños]] (redirección a [[Fochiños, Oia, Vigo]]) *[[Fofán]] (redirección a [[Fofán, A Armenteira, Meis]]) *[[Fofe]] (redirección a [[Fofe, Covelo]]) *[[Fofelle]] (redirección a [[Fofelle, Lestón, A Laracha]]) *[[O Fogareiro]] (redirección a [[O Fogareiro, Louro, Muros]]) *[[A Fogueirada]] (redirección a [[A Fogueirada, Baltar, Melide]]) *[[Foguentelle]] (redirección a [[Foguentelle, Riomol, Castroverde]]) *[[Foilebar]] (homónimos) *[[Folarón]] (redirección a [[Folarón, Farnadeiros, O Corgo]]) *[[A Folga]] (redirección a [[A Folga, Santiago de Ribarteme, As Neves]]) *[[A Folgada]] (redirección a [[A Folgada, Belesar, Vilalba]]) *[[Folgar]] (homónimos) *[[O Folgar]] (redirección a [[Folgar]]) *[[Folgosa]] (homónimos) *[[A Folgosa]] (redirección a [[Folgosa]]) *[[Folgoselo]] (redirección a [[Folgoselo, Xerdiz, Ourol]]) *[[Folgoso]] (homónimos) *[[Folgoso de Abaixo]] (redirección a [[Folgoso de Abaixo, Senra, Ortigueira]]) *[[Folgoso de Arriba]] (redirección a [[Folgoso de Arriba, Senra, Ortigueira]]) *[[Folgoso do Courel]] (concello; tamén parroquia e lugar) *[[As Folguedas]] (redirección a [[As Folguedas, Vilalpape, Bóveda]]) *[[Folgueira]] (homónimos) *[[A Folgueira]] (redirección a [[Folgueira]]) *[[A Folgueira de Abaixo]] (redirección a [[A Folgueira de Abaixo, Anxeriz, Tordoia]]) *[[A Folgueira de Arriba]] (redirección a [[A Folgueira de Arriba, Anxeriz, Tordoia]]) *[[Folgueiras]] (homónimos) *[[As Folgueiras]] (redirección a [[Folgueiras]]) *[[As Folgueiras de Aigas]] (redirección a [[As Folgueiras de Aigas, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Folgueiro]] (homónimos) *[[O Folgueiro]] (redirección a [[Folgueiro]]) *[[Folgueiroa]] (redirección a [[Folgueiroa, Dorna, Cervantes]]) *[[Folgueiros]] (redirección a [[Folgueiros, Golmar, A Laracha]]) *[[Folgueirosa]] (redirección a [[Folgueirosa, Lindín, Mondoñedo]]) *[[Folgueirúa]] (homónimos) *[[Folla Branca]] (redirección a [[Folla Branca, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Follabal]] (redirección a [[O Follabal, A Ría de Abres, Trabada]]) *[[Folladela]] (redirección a [[Folladela, Melide]]) *[[A Follanzá]] (redirección a [[A Follanzá, Aranga, Aranga]]) *[[Follente]] (homónimos) *[[Follenza]] (redirección a [[Follenza, Branzá, Arzúa]]) *[[Follés]] (redirección a [[Follés, Pantón, Pantón]]) *[[Follobal]] (redirección a [[Follobal, Torés, As Nogais]]) *[[Folón]] (homónimos) *[[O Folón]] (redirección a [[Folón]]) *[[Foloña]] (redirección a [[Foloña, Nebra, Porto do Son]]) *[[O Fomento]] (redirección a [[O Fomento, O Vicedo, O Vicedo]]) *[[Fomiñá]] (redirección a [[Fomiñá, A Pastoriza]]) *[[Fompedriña]] (homónimos) *[[Fompernal]] (redirección a [[Fompernal, Toldaos, Triacastela]]) *[[Foncova]] (redirección a [[Foncova, Fontarón, Becerreá]]) *[[Foncuberta]] (homónimos) *[[Fondaía]] (redirección a [[Fondaía, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[O Fondal]] (homónimos) *[[Fondaldea]] (redirección a [[Fondaldea, Folgoso, Sobrado]]) *[[Fondelo]] (redirección a [[Fondelo, Moldes, Melide]]) *[[Fondemera]] (redirección a [[Fondemera, Vilafiz, Friol]]) *[[Fondevila]] (homónimos) *[[Fondo]] (homónimos) *[[O Fondo]] (redirección a [[Fondo]]) *[[Fondo da Aldea]] (homónimos) *[[O Fondo da Costa]] (redirección a [[O Fondo da Costa, Cereixedo, Cervantes]]) *[[O Fondo da Lama]] (redirección a [[O Fondo da Lama, Lobios, Sober]]) *[[Fondo da Vila]] (homónimos) *[[O Fondo da Vila]] (redirección a [[Fondo da Vila]]) *[[Fondo da Xesta]] (redirección a [[Fondo da Xesta, A Xesta, Lalín]]) *[[Fondo de Brántega]] (redirección a [[Fondo de Brántega, Brántega, Agolada]]) *[[Fondo de Cea]] (redirección a [[Fondo de Cea, Cea, San Cristovo de Cea]]) *[[O Fondo de Codesoso]] (redirección a [[O Fondo de Codesoso, Codesoso, Sobrado]]) *[[Fondo de Leiro]] (redirección a [[Fondo de Leiro, Leiro, Abegondo]]) *[[Fondo de Nois]] (redirección a [[Fondo de Nois, Nois, Foz]]) *[[Fondo de Vila]] (homónimos) *[[O Fondo do Alle]] (redirección a [[O Fondo do Alle, Filgueira, Lalín]]) *[[Fondo do Lugar]] (homónimos) *[[O Fondo do Lugar]] (redirección a [[Fondo do Lugar]]) *[[Fondodevila]] (homónimos) *[[Fondoi]] (redirección a [[Fondoi, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Fondomar]] (redirección a [[Fondomar, Árbol, Vilalba]]) *[[Fondón]] (homónimos) *[[O Fondón]] (redirección a [[Fondón]]) *[[Fondóns]] (redirección a [[Fondóns, Leirado, Quintela de Leirado]]) *[[Fondorallo]] (redirección a [[Fondorallo, Saa, A Pobra do Brollón]]) *[[Fondoreses]] (redirección a [[Fondoreses, Requeixo, Chantada]]) *[[Fondós]] (homónimos) *[[O Fondoso]] (redirección a [[O Fondoso, San Martiño de Condes, Friol]]) *[[O Fondovilar]] (redirección a [[O Fondovilar, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[Fonfría]] (homónimos) *[[Fongarandón]] (redirección a [[Fongarandón, San Vicente de Fervenzas, Aranga]]) *[[Fongate]] (redirección a [[Fongate, Lamas de Campos, A Fonsagrada]]) *[[Fonlor]] (redirección a [[Fonlor, Zanfoga, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[A Fonqueixeira]] (redirección a [[A Fonqueixeira, A Balsa, Muras]]) *[[Fonquente]] (redirección a [[Fonquente, Cereixedo, Cervantes]]) *[[A Fonsa]] (redirección a [[A Fonsa, Montoxo, Cedeira]]) *[[Fonsá]] (redirección a [[Fonsá, Aiazo, Frades]]) *[[A Fonsagrada]] (concello, parroquia e lugar) *[[Fonse]] (redirección a [[Fonse, San Román de Montoxo, Cedeira]]) *[[Fonseca]] (homónimos) *[[Fonsín]] (redirección a [[Fonsín, Baión, Vilanova de Arousa]]) *[[Fontá]] (homónimos) *[[O Fontá]] (redirección a [[Fontá]]) *[[Fontabrea]] (redirección a [[Fontabrea, Foxado, Curtis]]) *[[Fontabuín]] (redirección a [[Fontabuín, A Veiga, Sarria]]) *[[Fontaíña]] (homónimos) *[[A Fontaíña]] (redirección a [[Fontaíña]]) *[[A Fontaíña de Abaixo]] (redirección a [[A Fontaíña de Abaixo, Lemaio, A Laracha]]) *[[A Fontaíña de Arriba]] (redirección a [[A Fontaíña de Arriba, Lemaio, A Laracha]]) *[[A Fontaíña do Medio]] (redirección a [[A Fontaíña do Medio, Lemaio, A Laracha]]) *[[Fontaíñas]] (homónimos) *[[As Fontaíñas]] (redirección a [[Fontaíñas]]) *[[O Fontaíño]] (redirección a [[O Fontaíño, Graíces, A Peroxa]]) *[[Fontalén]] (redirección a [[Fontalén, Ferreiros, O Pino]]) *[[Fontán]] (homónimos) *[[O Fontán]] (redirección a [[Fontán]]) *[[A Fontaneira]] (homónimos) *[[Fontangordo]] (redirección a [[Fontangordo, Vilaboa, A Pontenova]]) *[[Fontáns]] (homónimos) *[[Os Fontáns]] (redirección a [[Fontáns]]) *[[Fontao]] (homónimos) *[[O Fontao]] (redirección a [[Fontao]]) *[[Fontarán]] (redirección a [[Fontarán, Santa Cristina, Cospeito]]) *[[Fontarcada]] (homónimos) *[[A Fontarcade]] (redirección a [[A Fontarcade, Pesqueiras, Salvaterra de Miño]]) *[[Fontarón]] (homónimos) *[[Fontarraña]] (redirección a [[Fontarraña, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Fontarriba]] (redirección a [[Fontarriba, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[A Fontataza]] (redirección a [[A Fontataza, Vilar, Guitiriz]]) *[[Fonte]] (homónimos; fusionar con [[A Fonte]], dar formato e completar) *[[A Fonte]] (homónimos; fusionar con [[Fonte]], dar formato e completar) *[[Fonte Almesendre]] (redirección a [[Fonte Almesendre, Saavedra, Begonte]]) *[[A Fonte Alta]] (redirección a [[A Fonte Alta, Cela, Bueu]]) *[[Fonte Alvite]] (homónimos) *[[Fonte Ameneiro]] (redirección a [[Fonte Ameneiro, Visantoña, Santiso]]) *[[Fonte Arcada]] (redirección a [[Fonte Arcada, Aguís, Os Blancos]]) *[[A Fonte Arnosa]] (redirección a [[A Fonte Arnosa, Benza, Trazo]]) *[[A Fonte Barca]] (redirección a [[A Fonte Barca, Candeán, Vigo]]) *[[Fonte Barreira]] (redirección a [[Fonte Barreira, Camariñas, Camariñas]]) *[[Fonte Boa]] (redirección a [[Fonte Boa, Soñeiro, Sada]]) *[[Fonte Branca]] (redirección a [[Fonte Branca, Penosiños, Ramirás]]) *[[A Fonte Caldeira]] (redirección a [[A Fonte Caldeira, Sísamo, Carballo]]) *[[Fonte Cuberta]] (redirección a [[Fonte Cuberta, Barxa, Celanova]]) *[[A Fonte Cuntín]] (redirección a [[A Fonte Cuntín, Vigo, Cambre]]) *[[A Fonte da Agra]] (redirección a [[A Fonte da Agra, San Pedro de Portomarín, Portomarín]]) *[[A Fonte da Bestra]] (redirección a [[A Fonte da Bestra, Adelán, Alfoz]]) *[[A Fonte da Bouza]] (redirección a [[A Fonte da Bouza, Santaballa, Vilalba]]) *[[A Fonte da Canle]] (redirección a [[A Fonte da Canle, Vilaño, A Laracha]]) *[[A Fonte da Horta]] (redirección a [[A Fonte da Horta, Arteixo, Arteixo]]) *[[A Fonte da Leira]] (redirección a [[A Fonte da Leira, Perbes, Miño]]) *[[A Fonte da Pedra]] (redirección a [[A Fonte da Pedra, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[Fonte da Pía]] (redirección a [[Fonte da Pía, Insua, Ortigueira]]) *[[Fonte da Saúde]] (redirección a [[Fonte da Saúde, O Cereixal, Becerreá]]) *[[Fonte da Tella]] (redirección a [[Fonte da Tella, Covas, Ferrol]]) *[[A Fonte da Uz]] (redirección a [[A Fonte da Uz, Merlán, Palas de Rei]]) *[[Fonte da Vila]] (homónimos) *[[A Fonte da Vila]] (redirección a [[Fonte da Vila]]) *[[Fonte da Viña]] (redirección a [[Fonte da Viña, Beán, Ordes]]) *[[A Fonte das Tallós]] (redirección a [[A Fonte das Tallós, Valeixe, A Cañiza]]) *[[A Fonte de Alvite]] (redirección a [[A Fonte de Alvite, San Tomé de Recaré, O Valadouro]]) *[[A Fonte de Ambroa]] (redirección a [[A Fonte de Ambroa, Ambroa, Irixoa]]) *[[A Fonte de Baixo]] (redirección a [[A Fonte de Baixo, Ludrio, Castro de Rei]]) *[[Fonte de Cántaras]] (redirección a [[Fonte de Cántaras, Ferreiroa, Agolada]]) *[[Fonte de Cervos]] (redirección a [[Fonte de Cervos, Augas Santas, Palas de Rei]]) *[[Fonte de Horta]] (redirección a [[Fonte de Horta, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[Fonte de Lara]] (redirección a [[Fonte de Lara, San Pedro de Losón, Vila de Cruces]]) *[[Fonte de Mouro]] (redirección a [[Fonte de Mouro, Castro, Boiro]]) *[[Fonte de Mouros]] (homónimos) *[[Fonte de Ons]] (redirección a [[Fonte de Ons, Noalla, Sanxenxo]]) *[[Fonte de Tras]] (redirección a [[Fonte de Tras, A Azúmara, Castro de Rei]]) *[[Fonte Díaz]] (redirección a [[Fonte Díaz, Touro, Touro]]) *[[A Fonte do Cal]] (redirección a [[A Fonte do Cal, Cervás, Ares]]) *[[A Fonte do Campo]] (redirección a [[A Fonte do Campo, Fene, Fene]]) *[[A Fonte do Can]] (redirección a [[A Fonte do Can, San Martiño de Condes, Friol]]) *[[A Fonte do Cando]] (redirección a [[A Fonte do Cando, Santo André, As Nogais]]) *[[A Fonte do Chope]] (redirección a [[A Fonte do Chope, Présaras, Vilasantar]]) *[[A Fonte do Cura]] (redirección a [[A Fonte do Cura, San Tomé de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Fonte do Curro]] (redirección a [[Fonte do Curro, Curro, Barro]]) *[[A Fonte do Espiño]] (redirección a [[A Fonte do Espiño, Liáns, Oleiro-s]]) *[[A Fonte do Freire]] (redirección a [[A Fonte do Freire, Pacios, Castro de Rei]]) *[[Fonte do Lobo]] (redirección a [[Fonte do Lobo, Guillén, Becerreá]]) *[[A Fonte do Mallo]] (redirección a [[A Fonte do Mallo, Remonde, Palas de Rei]]) *[[A Fonte do Mouro]] (homónimos) *[[A Fonte do Porco]] (redirección a [[A Fonte do Porco, Ligonde, Monterroso]]) *[[A Fonte do Primo]] (redirección a [[A Fonte do Primo, Vilar, Crecente]]) *[[A Fonte do Torno]] (redirección a [[A Fonte do Torno, A Barciela, Santiago de Compostela]]) *[[A Fonte do Val]] (redirección a [[A Fonte do Val, A Azúmara, Castro de Rei]]) *[[A Fonte do Trobo]] (redirección a [[A Fonte do Trobo, A Graña de Vilarente, Abadín]]) *[[A Fonte dos Bois]] (redirección a [[A Fonte dos Bois, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[Fonte dos Poios]] (redirección a [[Fonte dos Poios, Penarrubia, Baralla-]]) *[[Fonte Ermida]] (redirección a [[Fonte Ermida, Corvillón, A Merca]]) *[[A Fonte Escura]] (redirección a [[A Fonte Escura, Candeán, Vigo]]) *[[A Fonte Espiño]] (redirección a [[A Fonte Espiño, Muíño, Zas]]) *[[Fonte Espiñosa]] (redirección a [[Fonte Espiñosa, San Pedro de Muro, Porto do Son]]) *[[Fonte Estrei]] (redirección a [[Fonte Estrei, Ordes, Ordes]]) *[[Fonte Filloa]] (redirección a [[Fonte Filloa, Saavedra, Begonte]]) *[[Fonte Franza]] (redirección a [[Fonte Franza, Cortiñán, Bergondo]]) *[[Fonte Fría]] (redirección a [[Fonte Fría, Cumbraos, Mesía]]) *[[Fonte Grande]] (homónimos) *[[A Fonte Grande]] (redirección a [[Fonte Grande]]) *[[Fonte Lamela]] (redirección a [[Fonte Lamela, Cereo, Coristanco]]) *[[Fonte Lanzá]] (redirección a [[Fonte Lanzá, Lanzá, Mesía]]) *[[Fonte Larelle]] (redirección a [[Fonte Larelle, Toén, Toén]]) *[[Fonte Maior]] (homónimos) *[[Fonte Melendre]] (redirección a [[Fonte Melendre, Vilar, Pontedeume]]) *[[Fonte Moreiras]] (redirección a [[Fonte Moreiras, Moreiras, Boborás]]) *[[A Fonte Moura]] (redirección a [[A Fonte Moura, Vigo, Cambre]]) *[[A Fonte Nova]] (redirección a [[A Fonte Nova, Carnoedo, Sada]]) *[[Fonte Outeiro]] (redirección a [[Fonte Outeiro, Dodro, Arzúa]]) *[[A Fonte Ouxín]] (redirección a [[A Fonte Ouxín, Zas de Rei, Melide]]) *[[Fonte Paredes]] (redirección a [[Fonte Paredes, Ons, Brión]]) *[[A Fonte Pequena]] (redirección a [[A Fonte Pequena, Coruxou, Irixoa]]) *[[Fonte Pernal]] (redirección a [[Fonte Pernal, O Obre, Noia]]) *[[A Fonte Prata]] (redirección a [[A Fonte Prata, Figueiroa, Arzúa]]) *[[Fonte Ramil]] (redirección a [[Fonte Ramil, Castiñeiras, Ribeira]]) *[[A Fonte Rastrada]] (redirección a [[A Fonte Rastrada, Quintela, Crecente]]) *[[A Fonte Santa]] (homónimos) *[[Fonte Santaia]] (redirección a [[Fonte Santaia, Moar, Frades]]) *[[A Fonte Seca]] (homónimos) *[[A Fonte Soutelo]] (redirección a [[A Fonte Soutelo, Remesar, A Estrada]]) *[[Fonte Susán]] (redirección a [[Fonte Susán, Taragoña, Rianxo]]) *[[A Fonte Vella]] (homónimos) *[[Fonteantiga]] (redirección a [[Fonteantiga, O Barón, O Carballiño]]) *[[Fontearcade]] (redirección a [[Fontearcade, Arnego, Vila de Cruces]]) *[[Fontearcuda]] (redirección a [[Fontearcuda, Lousada, Samos]]) *[[Fontebalán]] (redirección a [[Fontebalán, Mouriscados, Mondariz]]) *[[Fontebieita]] (homónimos) *[[A Fontebieita]] (redirección a [[Fontebieita]]) *[[Fonteboa]] (homónimos) *[[Fontebranca]] (homónimos) *[[A Fontebranca]] (redirección a [[Fontebranca]]) *[[Fontecá Moreda]] (redirección a [[Fontecá Moreda, Monforte de Lemos]]) *[[Fontecabalos]] (redirección a [[Fontecabalos, Sello, Lalín]]) *[[Fontecada]] (homónimos) *[[Fontecarmoa]] (homónimos) *[[A Fontecativa]] (redirección a [[A Fontecativa, Filgueira de Traba, Oza-Cesuras]]) *[[Fontecavada]] (redirección a [[Fontecavada, Córneas, Baleira]]) *[[Fontechide]] (redirección a [[Fontechide, Santa María de Cexo, Verea]]) *[[A Fontechousa]] (redirección a [[A Fontechousa, Distriz, Vilalba]]) *[[Fontecova]] (homónimos) *[[A Fontecova]] (redirección a [[Fontecova]]) *[[A Fontecribo]] (redirección a [[A Fontecribo, O Buriz, Guitiriz]]) *[[A Fontecuba]] (redirección a [[A Fontecuba, Dexo, Oleiros]]) *[[Fontecuberta]] (homónimos) *[[Fonteculler]] (redirección a [[Fonteculler, Rutis, Culleredo]]) *[[A Fontedaúde]] (redirección a [[A Fontedaúde, Salaia, Palas de Rei]]) *[[Fontedelo]] (homónimos) *[[Fontedor]] (redirección a [[Fontedor, Gondaísque, Vilalba]]) *[[Fontedoso]] (redirección a [[Fontedoso, Gabín, Montederramo]]) *[[Fontedouro]] (redirección a [[Fontedouro, Punxín, Punxín]]) *[[Fontefeal]] (redirección a [[Fontefeal, Castromaior, Abadín]]) *[[Fonteferreira]] (redirección a [[Fonteferreira, O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Fontefiz]] (homónimos) *[[Fonteformosa]] (redirección a [[Fonteformosa, Riocereixa, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[O Fontefreixo]] (redirección a [[O Fontefreixo, San Martiño de Corvelle, A Pastoriza]]) *[[Fontefría]] (homónimos) *[[A Fontefría]] (redirección a [[Fontefría]]) *[[Fontegrada]] (redirección a [[Fontegrada, Vieiro, Viveiro]]) *[[Fontegrande]] (redirección a [[Fontegrande, Santa Mariña de Presqueiras, Forcarei]]) *[[Fontei]] (redirección a [[Fontei, A Rúa de Valdeorras, A Rúa]]) *[[A Fonteíña]] (redirección a [[A Fonteíña, Boiro, Boiro]]) *[[As Fonteíñas]] (redirección a [[As Fonteíñas, Xinzo, Ponteareas]]) *[[A Fonteiriña]] (redirección a [[A Fonteiriña, Ribadumia, Ribadumia]]) *[[As Fonteiriñas]] (redirección a [[As Fonteiriñas, Couso, Gondomar]]) *[[Fonteiroa]] (redirección a [[Fonteiroa, Santa Cecilia de Trasancos, Ferrol]]) *[[Fonteita]] (homónimos) *[[Fontela]] (homónimos) *[[A Fontela]] (redirección a [[Fontela]]) *[[Fontela de Abaixo]] (redirección a [[Fontela de Abaixo, Senra, Ortigueira]]) *[[Fontela de Arriba]] (redirección a [[Fontela de Arriba, Senra, Ortigueira]]) *[[Fontelas]] (homónimos) *[[As Fontelas]] (redirección a [[Fontelas]]) *[[Fontellada]] (redirección a [[Fontellada, Narón, Portomarín]]) *[[Fontelo]] (homónimos) *[[O Fontelo]] (redirección a [[Fontelo]] *[[Fontemaior]] (homónimos) *[[Fontemaor]] (redirección a [[Fontemaor, Cumeiro, Vila de Cruces]]) *[[Fontemaría]] (redirección a [[Fontemaría, Arbo, Arbo]]) *[[Fontemarín]] (redirección a [[Fontemarín, Román, Vilalba]]) *[[Fontemirón]] (redirección a [[Fontemirón, Portor, Negreira]]) *[[Fontemoura]] (redirección a [[Fontemoura, Porqueira, Porqueira]]) *[[A Fontemourela]] (redirección a [[A Fontemourela, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[Fontemourente]] (redirección a [[Fontemourente, Chacín, Mazaricos]]) *[[Fontemouro]] (redirección a [[Fontemouro, Abellá, Frades]]) *[[Fontemuín]] (redirección a [[Fontemuín, Castromaior, Abadín]]) *[[Fonteneixe]] (redirección a [[Fonteneixe, Boiro, Boiro]]) *[[Fontenla]] (homónimos) *[[A Fontenla]] (redirección a [[Fontenla]]) *[[As Fontenlas]] (redirección a [[As Fontenlas, Parada, Ordes]]) *[[Fontenlo]] (homónimos) *[[Fontenlos]] (redirección a [[Fontenlos, Entíns, Outes]]) *[[A Fontenova]] (homónimos) *[[Fonteo]] (homónimos) *[[Fontepécora]] (redirección a [[Fontepécora, Abade, Moeche]]) *[[Fontepedre]] (redirección a [[Fontepedre, Siós, Pantón]]) *[[Fontepisón]] (redirección a [[Fontepisón, Santaballa, Vilalba]]) *[[Fontepresa]] (redirección a [[Fontepresa, Quende, Abadín]]) *[[Fonterredonda]] (redirección a [[Fonterredonda, Céltigos, Ortigueira]]) *[[Fonterrega]] (redirección a [[Fonterrega, Sistallo, Cospeito]]) *[[Fonterremula]] (redirección a [[Fonterremula, Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[Fonterrota]] (redirección a [[Fonterrota, Carnoedo, Sada]]) *[[Fontes]] (homónimos) *[[As Fontes]] (redirección a [[Fontes]]) *[[Fontes Rosas]] (redirección a [[Fontes Rosas, Touro]]) *[[Fontesalgueira]] (redirección a [[Fontesalgueira, Pino, Cospeito]]) *[[Fonteseca]] (homónimos) *[[A Fonteseca]] (redirección a [[Fonteseca]]) *[[Fontevaliño]] (redirección a [[Fontevaliño, Loureiro, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Fontevedra]] (redirección a [[Fontevedra, O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[A Fontevella]] (homónimos) *[[Fonteverde]] (redirección a [[Fonteverde, Oleiros, Vilalba]]) *[[A Fontevilar]] (redirección a [[A Fontevilar, Mourence, Vilalba]]) *[[Fontexoán]] (redirección a [[Fontexoán, Folladela, Melide]]) *[[Fontexoana]] (redirección a [[Fontexoana, Vilapún, Cervantes]]) *[[Fonticova]] (redirección a [[Fonticova, As Somozas, As Somozas]]) *[[A Fontiña]] (homónimos) *[[As Fontiñas]] (homónimos) *[[Fontixón]] (redirección a [[Fontixón, A Azúmara, Castro de Rei]]) *[[Fontoade]] (redirección a [[Fontoade, Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[Fontoira]] (homónimos) *[[Fontón]] (redirección a [[Fontón, Ansemar, Castro de Rei]]) *[[Fontorto]] (redirección a [[Fontorto, Boado, Mesía]]) *[[Fontoura]] (redirección a [[Fontoura, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[Fonxe]] (redirección a [[Fonxe, Santa María de Arzúa, Arzúa]]) *[[O Fonxérez]] (redirección a [[O Fonxérez, Momán, Xermade]]) *[[Fóra de Portas]] (redirección a [[Fóra de Portas, Corrubedo, Ribeira]]) *[[A Forca]] (redirección a [[A Forca, Salvaterra, Salvaterra de Miño]]) *[[A Forca do Lobo]] (redirección a [[A Forca do Lobo, Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Forcada]] (homónimos) *[[Forcadas]] (homónimos) *[[As Forcadas]] (redirección a [[Forcadas]]) *[[Forcadela]] (homonimos) *[[Forcadenla]] (redirección a [[Forcadenla, Loroño, Zas]]) *[[Forcados]] (redirección a [[Forcados, Vilacaíz, O Saviñao]]) *[[A Forcamuniz]] (redirección a [[A Forcamuniz, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Forcarei (homónimos)]] (homónimos) *[[Forcas]] (homónimos) *[[As Forcas]] (redirección a [[Forcas]]) *[[O Forcón]] (redirección a [[O Forcón, Corvelle, Vilalba]]) *[[Forcós]] (redirección a [[Forcós, O Viveiró, Muras]]) *[[Os Foreiros]] (redirección a [[Os Foreiros, Vilaúxe, Chantada]]) *[[Forgas]] (redirección a [[Forgas, Ferreiros, A Pobra do Brollón]]) *[[A Forma]] (redirección a [[A Forma, San Martiño de Pazó, Allariz]]) *[[Formado]] (redirección a [[Formado, Cabaneiro, Abadín]]) *[[Formarán]] (redirección a [[Formarán, Pacios, Castro de Rei]]) *[[Formarigo]] (homónimos) *[[Formarís]] (homónimos) *[[Formariz]] (homónimos) *[[Formás]] (redirección a [[Formás, O Rosal, O Rosal]]) *[[A Formiga]] (homónimos) *[[O Formigón]] (redirección a [[O Formigón, Panxón, Nigrán]]) *[[Os Formigos]] (homónimos) *[[Formigoso]] (redirección a [[Formigoso, Baños de Molgas, Baños de Molgas]]) *[[O Formigueiro]] (homónimos) *[[Formigueiros]] (redirección a [[Formigueiros, Samos]]) *[[A Formilla]] (redirección a [[A Formilla, Esteiro, Muros]]) *[[Formistán]] (redirección a [[Formistán, Cela, Outeiro de Rei]]) *[[Formosende]] (redirección a [[Formosende, Fene, Fene]]) *[[Fornas]] (homónimos) *[[Fornas de Abaixo]] (redirección a [[Fornas de Abaixo, Fornas, Chantada]]) *[[Fornas de Arriba]] (redirección a [[Fornas de Arriba, Fornas, Chantada]]) *[[Fornás]] (redirección a [[Fornás, Aríns, Santiago de Compostela]]) *[[A Fornaza]] (redirección a [[A Fornaza, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[A Fórnea]] (homónimos) *[[Fórneas]] (redirección a [[Fórneas, Martín, Baleira]]) *[[Fornela]] (homónimos) *[[Fornelas]] (redirección a [[Fornelas, A Pobra do Brollón]]) *[[Forneliños]] (redirección a [[Forneliños, Lourido, Salvaterra de Miño]]) *[[Fornelo]] (redirección a [[Fornelo, Couxela, Ribadeo]]) *[[Fornelos]] (homónimos) *[[Os Fornelos]] (redirección a [[Fornelos]]) *[[Fornelos de Cova]] (redirección a [[Fornelos de Cova, Covelo, Viana do Bolo]]) *[[Fornelos de Filloás]] (homónimos) *[[Fornelos de Montes]] (concello e parroquia) *[[Fornería]] (redirección a [[Fornería, Oleiros, Silleda]]) *[[Forniños]] (redirección a [[Forniños, Xallas, Negreira]]) *[[Fornís]] (redirección a [[Fornís, Coiro, Mazaricos]]) *[[Forno (homónimos)]] (homónimos) *[[O Forno]] (redirección a [[Forno (homónimos)]]) *[[Forno da Cal]] (redirección a [[Forno da Cal, O Cereixal, Becerreá]]) *[[O Forno Telleiro]] (redirección a [[O Forno Telleiro, Albeos, Crecente]]) *[[Fornos]] (homónimos) *[[Os Fornos]] (redirección a [[Fornos]]) *[[Os Fornos da Cal]] (redirección a [[Os Fornos da Cal, San Martín de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[Foro]] (homónimos) *[[O Foro]] (redirección a [[Foro]]) *[[A Forqueta]] (redirección a [[A Forqueta, Río Barba, O Vicedo]]) *[[A Forraqueira]] (redirección a [[A Forraqueira, Viñoás, Nogueira de Ramuín]]) *[[O Forriolo]] (redirección a [[O Forriolo, San Martiño de Berredo, A Bola]]) *[[Fortaleza]] (homónimos) *[[A Fortaleza]] (homónimos) *[[Forte]] (homónimos) *[[O Forte]] (homónimos) *[[O Forte Novo]] (redirección a [[O Forte Novo, Os Ánxeles, Melide]]) *[[O Forte Vello]] (redirección a [[O Forte Vello, Os Ánxeles, Melide]]) *[[Fortesende]] (redirección a [[Fortesende, Loureda, Arteixo]]) *[[Fortiñón]] (homónimos) *[[Fortóns]] (redirección a [[Fortóns, Cedeira, Redondela]]) *[[Forxa (homónimos)]] (homónimos) *[[A Forxa]] (redirección a [[Forxa (homónimos)]] *[[A Forxá]] (redirección a [[A Forxá, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Forxán]] (homónimos) *[[Forxao]] (redirección a [[Forxao, San Xoán de Moeche, Moeche]]) *[[Forxas]] (redirección a [[Forxas, San Xiao de Narón, Narón]]) *[[Forxás]] (homónimos) *[[Forxás de Montes]] (homónimos) *[[Forzáns]] (homónimos) *[[Fosado]] (redirección a [[Fosado, Santa Cruz de Montaos, Ordes]]) *[[Fosas]] (redirección a [[Fosas, Castromaior, Abadín]]) *[[As Foucellas]] (redirección a [[As Foucellas, Cabrui, Mesía]]) *[[O Fouco]] (redirección a [[O Fouco, Chaín, Gondomar]]) *[[Foxaca]] (redirección a [[Foxaca, Saldanxe, A Pastoriza]]) *[[Foxaco]] (homónimos) *[[Foxacos]] (homónimos) *[[Foxado]] (homónimos) *[[Foxas]] (homónimos) *[[As Foxas]] (redirección a [[Foxas]]) *[[Foxás]] (homónimos) *[[Foxás de Abaixo]] (redirección a [[Foxás de Abaixo, Foxás, Touro]]) *[[O Foxiño]] (redirección a [[O Foxiño, A Xesta, Lalín]]) *[[Os Foxiños]] (redirección a [[Os Foxiños, Traba, Laxe]]) *[[Foxo]] (homónimos) *[[El Foxo]] (redirección a [[El Foxo, Barcela, Negueira de Muñiz]]) *[[O Foxo]] (redirección a [[Foxo]]) *[[O Foxo Cativo]] (redirección a [[O Foxo Cativo, O Ermo, Ortigueira]]) *[[O Foxo do Cabrito]] (redirección a [[O Foxo do Cabrito, Santa Mariña de Brañas, Toques]]) *[[O Foxoiro]] (redirección a [[O Foxoiro, Entrambasaugas, Guntín]]) *[[O Foxón]] (redirección a [[O Foxón, Xiá, Friol]]) *[[Foxos]] (homónimos) *[[Os Foxos]] (redirección a [[Foxos]]) *[[Foz (homónimos)]] (homónimos) *[[A Foz]] (redirección a [[Foz (homónimos)]]) *[[Fozara]] (redirección a [[Fozara, Ponteareas]]) *[[Fra]] (homónimos) *[[Fracela]] (homónimos) *[[A Fracela]] (redirección a [[Fracela]]) *[[A Fracha]] ([[monte da Fracha]]) *[[Fradalvite]] (redirección a [[Fradalvite, Santa Comba, Lobeira]]) *[[O Frade]] (homónimos) *[[Fradé]] (homónimos) *[[Frádega]] (homónimos) *[[Frádegas]] (homónimos) *[[Fradelo]] (homónimos) *[[A Fradería]] (redirección a [[A Fradería, San Román de Vale, O Vicedo]]) *[[Frades (homónimos)]] (homónimos) *[[Fraemelle]] (redirección a [[Fraemelle, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Fraga]] (homónimos) *[[A Fraga]] (redirección a [[Fraga]]) *[[A Fraga Alta]] (homónimos) *[[A Fraga Chá]] (homónimos) *[[A Fraga da Barcia]] (redirección a [[A Fraga da Barcia, Mondariz, Mondariz]]) *[[A Fraga da Galiña]] (redirección a [[A Fraga da Galiña, Ordes, Ordes]]) *[[A Fraga da Lata]] (redirección a [[A Fraga da Lata, Albixoi, Mesía]]) *[[A Fraga de Fene]] (redirección a [[A Fraga de Fene, Fene, Fene]]) *[[A Fraga de Limodre]] (redirección a [[A Fraga de Limodre, Limodre, Fene]]) *[[A Fraga de Maniños]] (redirección a [[A Fraga de Maniños, Maniños, Fene]]) *[[A Fraga de Perlío]] (redirección a [[A Fraga de Perlío, Perlío, Fene]]) *[[Fraga de Vila]] (redirección a [[Fraga de Vila, A Graña de Vilarente, Abadín]]) *[[A Fraga do Curral]] (bosque) *[[Fraga do Rei]] (homónimos) *[[A Fraga do Rei]] (redirección a [[Fraga do Rei]]) *[[Fraga dos Cregos]] (redirección a [[Fraga dos Cregos, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Fraga Escura]] (redirección a [[Fraga Escura, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Fraga Moura]] (redirección a [[Fraga Moura, Santaballa, Vilalba]]) *[[Fraga Redonda]] (homónimos) *[[A Fraga Redonda]] (redirección a [[Fraga Redonda]]) *[[A Fraga Vella]] (homónimos) *[[Fragachá]] (homónimos) *[[A Fragachá]] (redirección a [[Fragachá]]) *[[Fragamoreira]] (redirección a [[Fragamoreira, Poio (San Xoán), Poio]]) *[[Fragarrara]] (redirección a [[Fragarrara, O Burgo, Muras]]) *[[Fragas]] (redirección a [[Fragas, Campo Lameiro]]) *[[Fragoselo]] (redirección a [[Fragoselo, Coruxo, Vigo]]) *[[Fragosiño]] (redirección a [[Fragosiño, Sárdoma, Vigo]]) *[[Fragoso]] (homónimos) *[[A Fragua]] (homónimos) *[[Fraguas]] (homónimos) *[[A Fraguela]] (homónimos) *[[A Fraguella]] (redirección a [[A Fraguella, Román, Vilalba]]) *[[Fraguiña]] (homónimos) *[[A Fraguiña]] (redirección a [[Fraguiña]]) *[[As Fraguiñas]] (redirección a [[As Fraguiñas, Fornelos, Salvaterra de Miño]]) *[[Fraguizón]] (redirección a [[Fraguizón, Lago, Valdoviño]]) *[[Fragunde]] (redirección a [[Fragunde, Vilaño, A Laracha]]) *[[Fraialde]] (redirección a [[Fraialde, Pol]]) *[[Fraián de Abaixo]] (redirección a [[Fraián de Abaixo, Vilaíz, Becerreá]]) *[[Fraián de Arriba]] (redirección a [[Fraián de Arriba, Vilaíz, Becerreá]]) *[[Fraiás]] (redirección a [[Fraiás, Abadín]]) *[[A Fraira]] (redirección a [[A Fraira, Santa María de Traseirexa, Vilardevós]]) *[[A Frairía]] (homónimos) *[[Fraís]] (homónimos) *[[O Fraixo]] (homónimos) *[[Fraiz]] (homónimos) *[[Fraíz]] (homónimos) *[[Framán]] (redirección a [[Framán, Bugallido, Ames]]) *[[Frameán]] (homónimos) *[[Framia]] (homónimos) *[[Framil]] (homónimos) *[[Framiñán]] (redirección a [[Framiñán, Cortegada, Silleda]]) *[[Framonce]] (redirección a [[Framonce, Feás, Aranga]]) *[[A Franca]] (homónimos) *[[Francelos]] (homónimos) *[[Francés]] (homónimos) *[[O Francés]] (redirección a [[Francés]]) *[[Francés de Abaixo]] (redirección a [[Francés de Abaixo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Francés de Arriba]] (redirección a [[Francés de Arriba, San Claudio, Ortigueira]]) *[[O Franco]] (redirección a [[Franco (homónimos)]]) *[[Francos (homónimos)]] (homónimos) *[[Os Francos]] (redirección a [[Francos (homónimos)]]) *[[Francos de Proendos]] (redirección a [[Francos de Proendos, Proendos, Sober]]) *[[A Frangosa]] (redirección a [[A Frangosa, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[Franqueán]] (homónimos) *[[Franqueira]] (homónimos) *[[A Franqueira]] (redirección a [[Franqueira]]) *[[A Franqueirán]] (redirección a [[A Franqueirán, Ribadavia, Ribadavia]]) *[[Franza]] (homónimos) *[[Franzomel]] (redirección a [[Franzomel, Liáns, Oleiros]]) *[[Franzomil]] (redirección a [[Franzomil, Sendelle, Boimorto]]) *[[Fraxope]] (redirección a [[Fraxope, Santa Cruz do Valadouro, O Valadouro]]) *[[Freán]] (homónimos) *[[Freande]] (homónimos) *[[Freán]] (homónimos) *[[Freáns]] (homónimos) *[[Freáns de Deva]] (redirección a [[Freáns de Deva, Pontedeva, Pontedeva]]) *[[Freás]] (homónimos) *[[Freás da Canda]] (redirección a [[Freás da Canda, A Canda, Piñor]]) *[[Freás de Eiras]] (homónimos) *[[Freaza]] (redirección a [[Freaza, Traspielas, Fornelos de Montes]]) *[[Frechazo Derradeiro]] (redirección a [[Frechazo Derradeiro, San Mamede de Ferreiros, O Pino]]) *[[Frechazo Primeiro]] (redirección a [[Frechazo Primeiro, San Mamede de Ferreiros, O Pino]]) *[[Freinobal]] (redirección a [[Freinobal, Santa Comba de Orizón, Castro de Rei]]) *[[Freira]] (homónimos) *[[Freirá]] (redirección a [[Freirá, Nogueira, Sobrado]]) *[[Freire]] (homónimos) *[[O Freire]] (redirección a [[Freire]]) *[[Freires]] (homónimos) *[[Os Freires]] (redirección a [[Freires]]) *[[Freiría]] (homónimos) *[[A Freiría]] (redirección a [[Freiría]]) *[[A Freiriña]] (redirección a [[A Freiriña, Sofán, Carballo]]) *[[Freiriñas]] (redirección a [[Freiriñas, Sanamede do Monte, A Baña]]) *[[O Freis]] (redirección a [[O Freis, Cerdido, Cerdido]]) *[[A Freita]] (redirección a [[A Freita, Cereixedo, Cervantes]]) *[[Freitemunde]] (redirección a [[Freitemunde, Budián, O Valadouro]]) *[[Freituxe]] (homónimos) *[[Freixa]] (homónimos) *[[A Freixa]] (redirección a [[Freixa]]) *[[O Freixal]] (homónimos) *[[Freixedo]] (homónimos) *[[A Freixeira]] (redirección a [[A Freixeira, Forcarei, Forcarei]]) *[[Freixeiro]] (homónimos) *[[O Freixeiro]] (redirección a [[Freixeiro]]) *[[Freixende]] (redirección a [[Freixende, Brosmos, Sober]]) *[[Freixendo]] (homónimos) *[[Freixide]] (redirección a [[Freixide, Vián, A Pastoriza]]) *[[Freixido (homónimos)]] (homónimos) *[[O Freixido]] (redirección a [[Freixido]]) *[[Freixido de Abaixo]] (homónimos) *[[Freixís]] (homónimos) *[[Freixo (homónimos)]] (homónimos) *[[O Freixo]] (redirección a [[Freixo (homónimos)]]) *[[O Freixo de Sabardes]] (redirección a [[O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[O Freixoal]] (redirección a [[O Freixoal, Barrantes, Tomiño]]) *[[O Freixoeiro]] (redirección a [[O Freixoeiro, Leirado, Salvaterra de Miño]]) *[[Freixomil]] (redirección a [[Freixomil, Moar, Frades]]) *[[Freixoso de Penela]] (redirección a [[Freixoso de Penela, Penela, Cartelle]]) *[[Frende]] (homónimos) *[[Frensa]] (redirección a [[Frensa, Santa Cristina de Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[Frensa]] (redirección a [[Frensa, Santa Cristina de Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[Frenza]] (homónimos) *[[Frenzas]] (redirección a [[Frenzas, Toiriz, Pantón]]) *[[Freón]] (redirección a [[Freón, Monteagudo, Arteixo]]) *[[As Frévedas]] (redirección a [[As Frévedas, Verís, Irixoa]]) *[[Frexufre]] (redirección a [[Frexufre, Canduas, Cabana de Bergantiños]]) *[[Frexulfe]] (homónimos) *[[Friamonde]] (homónimos) *[[Frián]] (homónimos) *[[Friáns]] (redirección a [[Friáns, San Salvador de Tebra, Tomiño]]) *[[Frieira]] (homónimos) *[[A Frieira]] (redirección a [[Frieira]]) *[[Frieira a Nova]] (redirección a [[Frieira a Nova, OVe, Ribadeo]]) *[[Frieira a Vella]] (redirección a [[Frieira a Vella, OVe, Ribadeo]]) *[[Frieiro]] (homónimos) *[[Frinle]] (redirección a [[Frinle, Cundíns, Cabana de Bergantiños]]) *[[Frinxo]] (redirección a [[Frinxo, Pazos de Reis, Tui]]) *[[Friol]] (concello, lugar e parroquia) *[[Friolfe]] (homónimos) *[[Frións]] (redirección a [[Frións, Carreira, Ribeira]]) *[[Friosende]] (redirección a [[Friosende, Viladavil, Arzúa]]) *[[Friúce]] (redirección a [[Friúce, Merlín, Agolada]]) *[[Frixe]] (homónimos) *[[Frixoi]] (redirección a [[Frixoi, Bardaos, Tordoia]]) *[[O Fro]] (redirección a [[O Fro, Bóveda, Begonte]]) *[[A Frocela]] (redirección a [[A Frocela, Vilaxuste, Portomarín]]) *[[Froián]] (homónimos) *[[Froiás]] (redirección a [[Froiás, San Martiño de Berredo, A Bola]]) *[[Frollais]] (homónimos) *[[Frontal]] (redirección a [[Frontal, A Allonca, A Fonsagrada]]) *[[Frontoi]] (redirección a [[Frontoi, Vilabade, Castroverde]]) *[[Frontón]] (homónimos) *[[O Fronzal]] (redirección a [[O Fronzal, Seixas, As Somozas]]) *[[Froufe]] (homónimos) *[[A Frouseira]] (redirección a [[A Frouseira, Sancovade, Vilalba]]) *[[A Frouxeira]] (homónimos) *[[Froxa]] (redirección a [[Froxa, Carelle, Sobrado]]) *[[Froxá]] (redirección a [[Froxá, Buazo, Boimorto]]) *[[Froxais]] (homónimos) *[[Froxán]] (homónimos) *[[Froxás das Viñas]] (redirección a [[Froxás das Viñas, Proente, A Merca]]) *[[O Froxel]] (redirección a [[O Froxel, Oseiro, Arteixo]]) *[[Froxelle]] (redirección a [[Froxelle, Carballo, Friol]]) *[[Froxende]] (redirección a [[Froxende, Vilamarín, Monforte de Lemos]]) *[[Froxil]] (redirección a [[Froxil, Ardemil, Ordes]]) *[[Froxinde]] (redirección a [[Froxinde, Rioaveso, Vilalba]]) *[[O Froxo]] (redirección a [[O Froxo, Torás, A Laracha]]) *[[O Froxón]] (redirección a [[O Froxón, Berbetouros, Palas de Rei]]) *[[Fruíme]] (homónimos) *[[Fruxil]] (redirección a [[Fruxil, A Cervela, O Incio]]) *[[Fruxinde]] (redirección a [[Fruxinde, Ferreiros, Paradela]]) *[[Fruzo]] (redirección a [[Fruzo, Oíns, Arzúa]]) *[[Fucarelos]] (homónimos) *[[Fufelo]] (redirección a [[Fufelo, Buxán, Rois]]) *[[Fufín]] (homónimos) *[[O Fuluxento]] (redirección a [[O Fuluxento, Augas Mestas, Quiroga]]) *[[Fumaces]] (redirección a [[Fumaces, Fumaces e A Trepa, Riós]]) *[[Fumaces e A Trepa (homónimos)]] (homónimos) *[[Fumaior]] (redirección a [[Fumaior, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[A Fumeira]] *[[Fumiñeo]] (redirección a [[Fumiñeo, San Martiño de Ozón, Muxía]]) *[[Funcasta]] (redirección a [[Funcasta, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Funchal]] (homónimos) *[[O Funchal]] (redirección a [[Funchal]]) *[[Funchidos]] (redirección a [[Funchidos, Salcidos, A Guarda]]) *[[As Fungas]] (redirección a [[As Fungas, Santalla de Pena, Begonte]]) *[[Funsín]] (redirección a [[Funsín, Árbol, Antas de Ulla]]) *[[A Furaca]] (redirección a [[A Furaca, Baíñas, Vimianzo]]) *[[A Furada]] (homónimos) *[[A Furadiña]] (homónimos) *[[O Furado]] *[[Furco]] (homónimos) *[[O Furco]] (redirección a [[Furco]]) *[[O Furco da Meda]] (redirección a [[O Furco da Meda, Cedrón, Láncara]]) *[[Furco de Abaixo]] (redirección a [[Furco de Abaixo, Lousada, Xermade]]) *[[Furcos]] (redirección a [[Furcos, Covas, Viveiro]]) *[[Furela]] (redirección a [[Furela, Zoó, Samos]]) *[[Furelos]] (homónimos) *[[O Furiño]] *[[Furís]] (homónimos) *[[Furís de Abaixo]] (redirección a [[Furís de Abaixo, Furís, Castroverde]]) *[[Furís de Arriba]] (redirección a [[Furís de Arriba, Furís, Castroverde]]) *[[A Furna]] (redirección a [[A Furna, Batalláns, As Neves]]) *[[As Furnas]] (redirección a [[As Furnas, O Deveso, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Furnia]] (redirección a [[A Furnia, Valeixe, A Cañiza]]) *[[A Furoca]] (homónimos) *[[Os Furoces]] (redirección a [[Os Furoces, Céltigos, Ortigueira]]) *[[Fustáns]] (redirección a [[Fustáns, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende]]) *[[Fuxacos]] (redirección a [[Fuxacos, Cuntis, Cuntis]]) *[[Fuxín]] (redirección a [[Fuxín, Mañón, Mañón]]) *[[Fuxón]] (redirección a [[Fuxón, Carracedo, Láncara]]) ==G== *[[A Gabeira]] (redirección a [[A Gabeira, Pantín, Valdoviño]]) *[[As Gabeiras]] (redirección a [[As Gabeiras, Catoira, Catoira]]) *[[Gabenlle]] (redirección a [[Gabenlle, Torás, A Laracha]]) *[[Gabián]] (homónimos) *[[O Gabián]] (redirección a [[Gabián]]) *[[Gabín]] (homónimos) *[[A Gabiñeira]] (redirección a [[A Gabiñeira, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[Gadamil]] (redirección a [[Gadamil, Vilarromarís, Oroso]]) *[[Gadoi]] (redirección a [[Gadoi, Castro, Narón]]) *[[A Gafa]] (redirección a [[A Gafa, Miñortos, Porto do Son]]) *[[Gafoi]] (redirección a [[Gafoi, Frades]]) *[[O Gafote]] (redirección a [[O Gafote, Corme Porto, Ponteceso]]) *[[Os Gagos]] (redirección a [[Os Gagos, Fao, Touro]]) *[[Gai]] (Véxase tamén [[Gai, Vilaxuste, Portomarín]]) *[[Gaián]] (redirección a [[Gaián, Soexo, Vilalba]]) *[[Gaiás]] (homónimos) *[[Gaiba]] (homónimos) *[[A Gaiba]] (redirección a [[Gaiba]]) *[[Gaibor]] (redirección a [[Gaibor, Begonte]]) *[[Gaifar]] (redirección a [[Gaifar, Panxón, Nigrán]]) *[[Gaíme]] (redirección a [[Gaíme, Salamonde, San Amaro]]) *[[A Gaiola]] (homónimos) *[[Os Gaios]] (homónimos) *[[A Gaiosa]] (homónimos) *[[Gaioso]] (homónimos) *[[O Gaioso]] (redirección a [[Gaioso]]) *[[A Gaiteira]] (redirección a [[A Gaiteira, Liáns, Oleiros]]) *[[O Gaiteiro]] (redirección a [[O Gaiteiro, Sigrás, Cambre]]) *[[Os Gaiteiros]] (redirección a [[Os Gaiteiros, Igrexafeita, San Sadurniño]]) *[[A Gaiva]] (redirección a [[A Gaiva, Devesos, Ortigueira]]) *[[Galán]] (homónimos) *[[As Galanas]] (homónimos) *[[Os Galanos]] (redirección a [[Os Galanos, Anca, Neda]]) *[[Galáns]] (homónimos) *[[Galdo]] (redirección a [[Galdo, Viveiro]]) *[[Galdos]] (redirección a [[Galdos, Mañón, Mañón]]) *[[Galea]] (homónimos) *[[A Galea]] (redirección a [[Galea]]) *[[Galegos]] (homónimos) *[[Os Galegos]] (redirección a [[Galegos]]) *[[A Galera]] (redirección a [[A Galera, Vilaframil, Ribadeo]]) *[[Galez]] (homónimos) *[[Galgáns]] (redirección a [[Galgáns, Sumio, Carral]]) *[[Galgao]] (redirección a [[Galgao, Abadín]]) *[[Os Galgos]] (redirección a [[Os Galgos, Cervás, Ares]]) *[[A Galgueira]] (redirección a [[A Galgueira, Candia, Abadín]]) *[[A Galiana]] (redirección a [[A Galiana, Campañó, Pontevedra]]) *[[Galicia]] *[[A Galiña]] (redirección a [[A Galiña, Cerceda, Cerceda]]) *[[Galiñáns]] (redirección a [[Galiñáns, Lores, Meaño]]) *[[A Galindra]] (redirección a [[A Galindra, Castrelos, Vigo]]) *[[A Galiñeira]] (homónimos) *[[As Galiñeiras]] (homónimos) *[[Galiñeiro]] (homónimos) *[[O Galiñeiro]] (redirección a [[Galiñeiro]]) *[[Galiñeiros]] (redirección a [[Galiñeiros, Cecebre, Cambre]]) *[[Galisteo]] (homónimos) *[[A Gallada de Piñeiro]] (redirección a [[A Gallada de Piñeiro, Piñeiro, Mugardos]]) *[[O Gallado]] (redirección a [[O Gallado, Cambás, Aranga]]) *[[Gallamonde]] (redirección a [[Gallamonde, Pesqueiras, Salvaterra de Miño]]) *[[O Gallardo]] (homónimos) *[[O Galleiro]] (homónimos) *[[O Gallel]] (redirección a [[O Gallel, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Gallufe]] (redirección a [[Gallufe, Santa Cristina de Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[A Gallupá]] (redirección a [[A Gallupá, Senra, Ortigueira]]) *[[O Galo]] (redirección a [[Galo]]) *[[Os Galos]] (redirección a [[Os Galos, Vilaselán, Ribadeo]]) *[[Galteiros]] (homónimos) *[[A Galufa]] (redirección a [[A Galufa, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[A Gamalleira]] (homónimos) *[[Gamás]] (redirección a [[Gamás, Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[As Gamelas]] (redirección a [[As Gamelas, Anceis, Cambre]]) *[[Gamil]] (homónimos) *[[Gamiz]] (redirección a [[Gamiz, Santalla, Samos]]) *[[O Gamoal]] (redirección a [[O Gamoal, Oseira, San Cristovo de Cea]]) *[[Ganade]] (homónimos) *[[A Gañavena]] (redirección a [[A Gañavena, Taboexa, As Neves]]) *[[Ganceiros]] (redirección a [[Ganceiros, Torno, Lobios]]) *[[Gándara]] (homónimos) *[[A Gándara]] (redirección a [[Gándara]]) *[[A Gándara Chan]] (redirección a [[A Gándara Chan, Alxén, Salvaterra de Miño]]) *[[A Gándara da Eirixa]] (redirección a [[A Gándara da Eirixa, Coruxou, Irixoa]]) *[[A Gándara de Caldebarcos]] (redirección a [[A Gándara de Caldebarcos, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[A Gándara de Lamas]] (redirección a [[A Gándara de Lamas, Calo, Vimianzo]]) *[[A Gándara do Campo]] (redirección a [[A Gándara do Campo, Coruxou, Irixoua]]) *[[Gándara Longa]] (redirección a [[Gándara Longa, Reádegos, Vilamarín]]) *[[Gándaras]] (homónimos) *[[As Gándaras]] (redirección a [[Gándaras]]) *[[O Gandaral]] (redirección a [[O Gandaral, Vilouchada, Trazo]]) *[[O Gandareiro]] (redirección a [[O Gandareiro, Espasante, Ortigueira]]) *[[Gandarela]] (homónimos) *[[A Gandarela]] (redirección a [[Gandarela]]) *[[Gandariña]] (homónimos) *[[A Gandariña]] (redirección a [[Gandariña]]) *[[Gandarío]] (redirección a [[Gandarío, Ouces, Bergondo]]) *[[A Gandaroa]] (redirección a [[A Gandaroa, A Viña, Irixoa]]) *[[Gandarón]] (homónimos) *[[O Gandarón]] (redirección a [[Gandarón]]) *[[A Gandarouta]] (redirección a [[A Gandarouta, Cerceda, Cerceda]]) *[[Gandarrozada]] (redirección a [[Gandarrozada, Seixas, As Somozas]]) *[[Ganderón]] (redirección a [[Ganderón, Santa Comba de Bértola, Vilaboa]]) *[[Gandia]] (homónimos) *[[Gandoi]] (redirección a [[Gandoi, Lamela, Guntín]]) *[[Gandón]] (redirección a [[Gandón, Aldán, Cangas]]) *[[Gandra]] (homónimos) *[[A Gandra]] (redirección a [[Gandra]]) *[[As Gandras]] (redirección a [[As Gandras, Rubiós, As Neves]]) *[[A Gandriña]] (redirección a [[A Gandriña, Cuns, Coristanco]]) *[[A Ganduma]] (homónimos) *[[A Gangoa]] (redirección a [[A Gangoa, Cerdido, Cerdido]]) *[[Gangoavella]] (redirección a [[Gangoavella, Abade, Moeche]]) *[[As Gañidoiras]] (redirección a [[As Gañidoiras, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Ganón]] (redirección a [[Ganón, Xil, Meaño]]) *[[Garabal]] (redirección a [[Garabal, San Caetano, Santiago de Compostela]]) *[[A Garabanxa]] (homónimos) *[[Garabás]] (homónimos) *[[Garabatos]] (homónimos) *[[Os Garabatos]] (redirección a [[Garabatos]]) *[[Garabelos]] (homónimos) *[[Garabelos do Bouzo]] (redirección a [[Garabelos do Bouzo, Baltar]]) *[[Garaloces]] (redirección a [[Garaloces, O Burgo, Lugo]]) *[[O Garavanzal]] (redirección a [[O Garavanzal, Arrabaldo, Ourense]]) *[[Garavide]] (redirección a [[Garavide, O Vicedo, O Vicedo]]) *[[Garavisco]] (redirección a [[Garavisco, As Neves, As Neves]]) *[[Garceiras]] (redirección a [[Garceiras, Os Ánxeles, Melide]]) *[[García Sánchez]] (homónimos) *[[Garcías]] (homónimos) *[[Os Garcías]] (redirección a [[Garcías]]) *[[Gardado]] (homónimos) *[[O Gardado]] (redirección a [[Gardado]]) *[[Os Gardados]] (redirección a [[Os Gardados, Oleiros, Vilalba]]) *[[Gardamil]] (redirección a [[Gardamil, Oleiros, Vilalba]]) *[[O Gardarríos]] *[[Gárdoma]] (redirección a [[Gárdoma, Boimil, Boimorto]]) *[[A Garduña]] (redirección a [[A Garduña, Prevesos, Castro de Rei]]) *[[Garduñeira]] (homónimos) *[[A Garduñeira]] (redirección a [[Garduñeira]]) *[[A Garea]] (homónimos) *[[Garellas]] (redirección a [[Garellas, Millarada, Forcarei]]) *[[Garfián]] (redirección a [[Garfián, Beariz, Beariz]]) *[[Garga]] (homónimos) *[[A Garga]] (redirección a [[Garga]]) *[[Gargallán, Ramil]] (redirección a [[Gargallán, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Gargallóns]] (redirección a [[Gargallóns, Fragas, Campo Lameiro]]) *[[Gargamala]] (redirección a [[Gargamala, Mondariz]]) *[[Gargantáns]] (redirección a [[Gargantáns, Moraña]]) *[[Gargantós]] (redirección a [[Gargantós, San Cibrao das Viñas]]) *[[A Garita]] (homónimos) *[[Os Garitos]] (redirección a [[Os Garitos, Ove, Ribadeo]]) *[[Garlín]] (redirección a [[Garlín, Santa Comba, Agolada]]) *[[A Garmalla]] (redirección a [[A Garmalla, Brandeso, Arzúa]]) *[[Garnil]] (redirección a [[Garnil, Cumeiro, Vila de Cruces]]) *[[A Garrida]] (homónimos) *[[As Garroas]] (redirección a [[As Garroas, Forcadela, Tomiño]]) *[[A Garrona]] (redirección a [[A Garrona, Lousada, Xermade]]) *[[As Garzas]] (redirección a [[As Garzas, Barizo, Malpica de Bergantiños]]) *[[Gas (homónimos)]] (homónimos) *[[Gasalla]] (homónimos) *[[A Gasalla]] (redirección a [[Gasalla]]) *[[Gasamáns]] (redirección a [[Gasamáns, Agrón, Ames]]) *[[O Gaspalledo]] (redirección a [[O Gaspalledo, Queixeiro, Monfero]]) *[[Gaspar]] (homónimos) *[[Gaspares]] (redirección a [[Gaspares, Santa Mariña do Monte, San Sadurniño]]) *[[Gastrar]] (homónimos) *[[Gatañal]] (homónimos) *[[O Gatañal]] (redirección a [[Gatañal]]) *[[A Gatarante]] (redirección a [[A Gatarante, San Martiño de Ozón, Muxía]]) *[[A Gatariza]] (redirección a [[A Gatariza, San Miguel de Negradas, O Vicedo]]) *[[Gate]] (redirección a [[Gate, Catasós, Lalín]]) *[[A Gateira]] (redirección a [[A Gateira, Covelo, A Lama]]) *[[Gatelle]] (redirección a [[Gatelle, Labrada, Guitiriz]]) *[[As Gateñas]] (homónimos) *[[O Gateño]] (redirección a [[O Gateño, Randufe, Tui]]) *[[Gatente]] (redirección a [[Gatente, Trobe, Vedra]]) *[[Gatiande]] (redirección a [[Gatiande, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[As Gatiñeiras]] (redirección a [[As Gatiñeiras, Berdeogas, Dumbría]]) *[[O Gato]] (redirección a [[Gato (homónimos)]]) *[[Gatoi]] (redirección a [[Gatoi, Santa Cruz do Valadouro, O Valadouro]]) *[[Gatomorto]] (redirección a [[Gatomorto, Santa María de Xeve, Pontevedra]]) *[[Gatón]] (redirección a [[Gatón, Visma, A Coruña]]) *[[A Gatuñeira]] (redirección a [[A Gatuñeira, Montemaior, A Laracha]]) *[[Gaúte]] (redirección a [[Gaúte, As Goás, Abadín]]) *[[Gavián]] (redirección a [[Gavián, Lagoa, Alfoz]]) *[[Gaxate]] (redirección a [[Gaxate, A Lama]]) *[[Gaxín]] (redirección a [[Gaxín, Forcarei, Forcarei]]) *[[A Gloria]] (redirección a [[Gloria]]) *[[Goá]] (redirección a [[Goá, Cospeito]]) *[[As Goás]] (redirección a [[As Goás, Abadín]]) *[[Goberna]] (redirección a [[Goberna, Navia, Vigo]]) *[[As Gobernas]] (redirección a [[As Gobernas, Dexo, Oleiros]]) *[[Goberno]] (véxase tamén [[Goberno, Castro de Rei]]) *[[Gobia]] (redirección a [[Gobia, Meangos, Abegondo]]) *[[Gocende de Abaixo]] (redirección a [[Gocende de Abaixo, Devesos, Ortigueira]]) *[[Gocende de Arriba]] (redirección a [[Gocende de Arriba, Devesos, Ortigueira]]) *[[Gocendre]] (redirección a [[Gocendre, Goiriz, Vilalba]]) *[[Goda]] (redirección a [[Goda, Artes, Ribeira]]) *[[As Godallas]] (redirección a [[As Godallas, San Mateo de Oliveira, Ponteareas]]) *[[Godás de Cima]] (redirección a [[Godás de Cima, Longoseiros, O Carballiño]]) *[[Godás do Río]] (redirección a [[Godás do Río, Longoseiros, O Carballiño]]) *[[A Godela]] (redirección a [[A Godela, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Godexás]] (redirección a [[Godexás, Piñor, Barbadás]]) *[[Godoi]] (homónimos) *[[Godón]] (homónimos) *[[Godóns]] (redirección a [[Godóns, Covelo]]) *[[Godos]] (redirección a [[Godos, Caldas de Reis]]) *[[Godral]] (redirección a [[Godral, Sirgueiros, O Incio]]) *[[Godulfes]] (redirección a [[Godulfes, Fisteus, Curtis]]) *[[Goela]] (redirección a [[Goela, Fanoi, Abadín]]) *[[Goelas]] (redirección a [[Goelas, Goá, Cospeito]]) *[[Goente]] (homónimos) *[[As Goexas]] (redirección a [[As Goexas, Suegos, O Vicedo]]) *[[Goexe]] (redirección a [[Goexe, Montemaior, A Laracha]]) *[[Goi]] (homónimos) *[[Goia]] (homónimos) *[[A Goia]] (redirección a [[Goia]]) *[[Goía]] (redirección a [[Goía, Lousada, Xermade]]) *[[Goián]] (homónimos) *[[Goiáns]] (homónimos) *[[Goiáns de Arriba]] (redirección a [[Goiáns de Arriba, Goiáns, Carballo]]) *[[Goiáns do Rego]] (redirección a [[Goiáns do Rego, Goiáns, Carballo]]) *[[Goiás]] (homónimos) *[[A Goiba]] (redirección a [[A Goiba, Vilarmaior, Vilarmaior]]) *[[Goibetas]] (redirección a [[Goibetas, O Burgo, Muras]]) *[[Goiende]] (redirección a [[Goiende, Fornelos, Salvaterra de Miño]]) *[[Goiente]] (redirección a [[Goiente, Sueiro, Culleredo]]) *[[Goimel]] (redirección a [[Goimel, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Goimil]] (homónimos) *[[O Goio]] (redirección a [[O Goio, Xerdiz, Ourol]]) *[[Goios]] (redirección a [[Goios, A Pontenova, A Pontenova]]) *[[Goiriz]] (homónimos) *[[Goive de Arriba]] (redirección a [[Goive de Arriba, Nogueirosa, Pontedeume]]) *[[A Golada]] (homónimos) *[[Golán]] (homónimos) *[[Golariz]] (redirección a [[Golariz, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Golás]] (redirección a [[Golás, O Alto, O Corgo]]) *[[Goldar]] (redirección a [[Goldar, Saavedra, Begonte]]) *[[A Goldra]] (redirección a [[A Goldra, Mañufe, Gondomar]]) *[[Goleta]] (homónimos) *[[A Goleta]] (redirección a [[Goleta]]) *[[Golfariz]] (redirección a [[Golfariz, Paradela, A Estrada]]) *[[Os Golmados]] (redirección a [[Os Golmados, Arnois, A Estrada]]) *[[Golmar]] (homónimos) *[[A Golpa]] (redirección a [[A Golpa, A Pedra, Cariño]]) *[[Golpeiras]] (redirección a [[Golpeiras, Río Barba, O Vicedo]]) *[[Golpellás]] (homónimos) *[[As Golpelleiras]] (redirección a [[As Golpelleiras, A Barra, Coles]]) *[[Golpilleira]] (homónimos) *[[A Golpilleira]] (redirección a [[Golpilleira]]) *[[Golpilleiras]] (homónimos) *[[As Golpilleiras]] (redirección a [[Golpilleiras]]) *[[Goltar]] (redirección a [[Goltar, Queiruga, Porto do Son]]) *[[Gomarís]] (redirección a [[Gomarís, Lamas, Zas]]) *[[Gomariz]] (homónimos) *[[Gombra]] (redirección a [[Gombra, Tremoedo, Vilanova de Arousa]]) *[[Gomeán]] (homónimos) *[[Gomelio]] (redirección a [[Gomelio, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Gomelle]] (homónimos) *[[Gomenlle]] (redirección a [[Gomenlle, Árbol, Vilalba]]) *[[Os Gomes]] (homónimos) *[[Gomesende (homónimos)]] (homónimos) *[[Gomesendes]] (redirección a [[Gomesendes, Padrenda, Padrenda]]) *[[Os Gómez]] (homónimos) *[[Gomil]] (redirección a [[Gomil, Aranga, Aranga]]) *[[O Gomoroto]] (redirección a [[O Gomoroto, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[Gonce]] (redirección a [[Gonce, Vilafiz, Friol]]) *[[Gonda]] (homónimos) *[[Gondai]] (redirección a [[Gondai, Parada, Outeiro de Rei]]) *[[Gondaísque]] (redirección a [[Gondaísque, Vilalba]]) *[[Gondán]] (redirección a [[Gondán, Cabarcos, Barreiros]]) *[[Gondar]] (homónimos) *[[Gondar de Abaixo]] (redirección a [[Gondar de Abaixo, Gondar, Sanxenxo]]) *[[Gondar de Arriba]] (redirección a [[Gondar de Arriba, Gondar, Sanxenxo]]) *[[Gondarán]] (homónimos) *[[Gondarei]] (homónimos) *[[Gondarei de Abaixo]] (redirección a [[Gondarei de Abaixo, San Martiño de Meis, Meis]]) *[[Gondarei de Arriba]] (redirección a [[Gondarei de Arriba, San Martiño de Meis, Meis]]) *[[Gondarén]] (redirección a [[Gondarén, Entrambasaugas, Guntín]]) *[[Gondariño]] (redirección a [[Gondariño, Gondar, Sanxenxo]]) *[[Gondarisco]] (redirección a [[Gondarisco, Cabral, Vigo]]) *[[Gondeboi]] (redirección a [[Gondeboi, Distriz, Vilalba]]) *[[Gondel]] (redirección a [[Gondel, Pol]]) *[[Gondelle]] (redirección a [[Gondelle, Oza, Teo]]) *[[Gonderande]] (redirección a [[Gonderande, O Caramiñal, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Gondes]] (redirección a [[Gondes, A Armenteira, Meis]]) *[[Gondesende]] (redirección a [[Gondesende, Cexo, Verea]]) *[[Gondollín]] (homónimos) *[[Gondomar (homónimos)]] *[[Gondomar de Abaixo]] (redirección a [[Gondomar de Abaixo, San Xiao de Vea, A Estrada]]) *[[Gondomar de Arriba]] (redirección a [[Gondomar de Arriba, San Xiao de Vea, A Estrada]]) *[[Gondomil]] (redirección a [[Gondomil, Corme Aldea, Ponteceso]]) *[[Gondón]] (redirección a [[Gondón, San Román de Montoxo, Cedeira]]) *[[Gondoriz]] (homónimos) *[[Gondoriz Grande]] (redirección a [[Gondoriz Grande, Vilatuxe, Lalín]]) *[[Gondoriz Pequeno]] (redirección a [[Gondoriz Pequeno, Vilatuxe, Lalín]]) *[[Gondorón]] (redirección a [[Gondorón, Oirós, Vila de Cruces]]) *[[Gondrame]] (homónimos) *[[Gondrás]] (redirección a [[Gondrás, Lieiro, Cervo]]) *[[Gondré]] (redirección a [[Gondré, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Gondrei]] (redirección a [[Gondrei, A Porta, Sobrado]]) *[[Gondreo]] (redirección a [[Gondreo, Sorrizo, Arteixo]]) *[[Gondriz]] (redirección a [[Gondriz, Pacios, Castro de Rei]]) *[[Gondufe]] (homónimos) *[[Gondulfe]] (homónimos) *[[Gondulfes]] (homónimos) *[[Gonselle de Abaixo]] (redirección a [[Gonselle de Abaixo, Morlán, Trazo]]) *[[Gonselle de Arriba]] (redirección a [[Gonselle de Arriba, Morlán, Trazo]]) *[[Gontá de Abaixo]] (redirección a [[Gontá de Abaixo, Coence, Palas de Rei]]) *[[Gontá de Arriba]] (redirección a [[Gontá de Arriba, Pedraza, Monterroso]]) *[[Gontade]] (homónimos) *[[Gontalde]] (redirección a [[Gontalde, Mira, Zas]]) *[[Gontán]] (homónimos) *[[Gontán de Abaixo]] (homónimos) *[[Gontán de Arriba]] (redirección a [[Gontán de Arriba, Quende, Abadín]]) *[[Gontar]] (redirección a [[Gontar, Coucieiro, Val do Dubra]]) *[[Gontariz]] (redirección a [[Gontariz, Os Remedios, Mondoñedo]]) *[[Gonte]] (homónimos) *[[Gontelle]] (redirección a [[Gontelle, Cameixa, Boborás]]) *[[Gontén]] (redirección a [[Gontén, San Tomé de Ancorados, A Estrada]]) *[[Gonxar]] (redirección a [[Gonxar, Agar, A Estrada]]) *[[O Gonzalves]] (redirección a [[O Gonzalves, Aldemunde, Carballo]]) *[[Gonzalvite]] (redirección a [[Gonzalvite, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Gonzalvo]] (homónimos) *[[O Gonzalvo]] (redirección a [[Gonzalvo]]) *[[Gonzán]] (homónimos) *[[Gonzar]] (homónimos) *[[Goó]] (homónimos) *[[A Gordela]] (homónimos) *[[Gordón]] (redirección a [[Gordón, Argozón, Chantada]]) *[[O Gorgal]] (redirección a [[O Gorgal, Xallas, Negreira]]) *[[Gorgode]] (redirección a [[Gorgode, Espiñaredo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Gorgoeira]] (redirección a [[A Gorgoeira, Mosteiro, Navia de Suarna]]) *[[A Gorgoloza]] (redirección a [[A Gorgoloza, Ganade, Xinzo de Limia]]) *[[O Gorgoreiro]] (redirección a [[O Gorgoreiro, Moscoso, Pazos de Borbén]]) *[[A Gorgoza]] (redirección a [[A Gorgoza, San Cibrán de Ribarteme, As Neves]]) *[[O Gorgozo]] (redirección a [[O Gorgozo, Xuvencos, O Saviñao]]) *[[Gorgua]] (redirección a [[Gorgua, San Pedro da Torre, Padrenda]]) *[[O Gorgulfe]] (redirección a [[O Gorgulfe, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[O Gorgullón]] (homónimos) *[[Gorgullos]] (redirección a [[Gorgullos, Tordoia]]) *[[Gorís]] (redirección a [[Gorís, Lamela, Silleda]]) *[[A Gorita]] (homónimos) *[[As Goritas]] (redirección a [[As Goritas, Loxo, Touro]]) *[[Os Goritos]] (redirección a [[Os Goritos, Fomiñá, A Pastoriza]]) *[[Gornai]] (redirección a [[Gornai, Xustás, Cospeito]]) *[[Gorolfe]] (redirección a [[Gorolfe, Pascais, Samos]]) *[[Os Gorrións]] (redirección a [[Os Gorrións, Crecente, Crecente]]) *[[O Gorvidal]] (redirección a [[O Gorvidal, Bacoi, ALfoz]]) *[[Gorxá]] (redirección a [[Gorxá, Curtis, Curtis]]) *[[O Gorxal]] (redirección a [[O Gorxal, Cabral, Vigo]]) *[[Gosende]] (homónimos) *[[Gosenxe]] (redirección a [[Gosenxe, Ribadulla, Santiso]]) *[[Gosolfre]] (redirección a [[Gosolfre, Chacín, Mazaricos]]) *[[Gosteres]] (redirección a [[Gosteres, A Mella, Arzúa]]) *[[Goterre]] (redirección a [[Goterre, Amoroce, Celanova]]) *[[Os Gotes]] (redirección a [[Os Gotes, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[A Goulla]] (redirección a [[A Goulla, Paradela, Meis]]) *[[Gourís]] (redirección a [[Gourís, Queiruga, Porto do Son]]) *[[A Gouxa]] (homónimos) *[[Gouzón]] (redirección a [[Gouzón, Leira, Ordes]]) *[[Goxán]] (homónimos) *[[Goxán Grande]] (redirección a [[Goxán Grande, Abeancos, Melide]]) *[[Goxán Pequeno]] (redirección a [[Goxán Pequeno, Abeancos, Melide]]) *[[Goxe, Piñeira]] (redirección a [[Goxe, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Os Gozos]] (redirección a [[Os Gozos, Santa Marta de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Graba]] (redirección a [[Graba, Silleda]]) *[[A Grabanía]] (redirección a [[A Grabanía, San Nicolao de Portomarín, Portomarín]]) *[[Gracián]] (redirección a [[Gracián, Arcos, Castroverde]]) *[[A Graciosa]] (redirección a [[A Graciosa, Bembibre, Val do Dubra]]) *[[Gradaílle]] (homónimos) *[[Gradamil]] (homónimos) *[[A Grade]] (redirección a [[A Grade, Chantada]]) *[[A Gradeira]] (redirección a [[A Gradeira, Toén, Toén]]) *[[As Grades]] (homónimos) *[[Gradín]] (homónimos) *[[Gradoi]] (homónimos) *[[Gradón]] (redirección a [[Gradón, As Negradas, Guitiriz]]) *[[Graduíl]] (redirección a [[Graduíl, Cambre, Cambre]]) *[[Graduín]] (redirección a [[Graduín, Goiriz, Vilalba]]) *[[Graíces]] (homónimos) *[[O Graivo]] (redirección a [[O Graivo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[O Grallal]] (redirección a [[O Grallal, Caamaño, Porto do Son]]) *[[Grallás]] (homónimos) *[[Gralleiras]] (homónimos) *[[As Gralleiras]] (redirección a [[Gralleiras]]) *[[A Gramela]] (homónimos) *[[Gramil]] (redirección a [[Gramil, Dombodán, Arzúa]]) *[[A Granada]] (redirección a [[A Granada, Miño, Miño]]) *[[Granda]] (homónimos) *[[A Granda]] (redirección a [[Granda]]) *[[Granda de Abaixo]] (redirección a [[Granda de Abaixo, Goá, Cospeito]]) *[[Granda de Arriba]] (redirección a [[Granda de Arriba, Goá, Cospeito]]) *[[A Granda Pequena]] (redirección a [[A Granda Pequena, Matela, Outeiro de Rei]]) *[[A Granda Vella]] (redirección a [[A Granda Vella, Fraialde, Pol]]) *[[Granda Vella de Abaixo]] (redirección a [[Granda Vella de Abaixo, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Granda Vella de Arriba]] (redirección a [[Granda Vella de Arriba, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Grandal]] (homónimos) *[[O Grandal]] (redirección a [[Grandal]]) *[[Grandameá]] (homónimos) *[[As Grandas]] (redirección a [[As Grandas, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]) *[[Grandela]] (homónimos) *[[A Grandela]] (redirección a [[Grandela]]) *[[A Grandella]] (redirección a [[A Grandella, Vilapene, Cospeito]]) *[[Grandisca]] (redirección a [[Grandisca, Mourence, Vilalba]]) *[[O Grandón]] (homónimos) *[[Granxa]] (homónimos) *[[A Granxa]] (redirección a [[Granxa]]) *[[A Granxa de Toba]] (redirección a [[A Granxa de Toba, Cee, Cee]]) *[[Granxa do Sol]] (redirección a [[Granxa do Sol, Paradela, Meis]]) *[[A Granxa Vella]] (redirección a [[A Granxa Vella, Labrada, Guitiriz]]) *[[O Granxal]] (redirección a [[O Granxal, Vilar, Mondariz]]) *[[O Granxeo]] (redirección a [[O Granxeo, Armental, Vilasantar]]) *[[O Granxo]] (homónimos) *[[A Granxola]] (homónimos) *[[Graña]] (homónimos) *[[A Graña]] (redirección a [[Graña]]) *[[A Graña da Acea]] (redirección a [[A Graña da Acea, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[A Graña de Cabanelas]] (redirección a [[A Graña de Cabanelas, Quintillán, Forcarei]]) *[[A Graña de Chao de Fornos]] (redirección a [[A Graña de Chao de Fornos, Santo André de Logares, A Fonsagrada]]) *[[A Graña de Seoane]] (redirección a [[A Graña de Seoane, Seoane Vello, Montederramo]]) *[[A Graña de Sevil]] (redirección a [[A Graña de Sevil, Santa Xiá de Monfero, Monfero]]) *[[A Graña de Umia]] (redirección a [[A Graña de Umia, Quintillán, Forcarei]]) *[[A Graña de Vilarente]] (redirección a [[A Graña de Vilarente, Abadín]]) *[[A Graña do Crego]] (redirección a [[A Graña do Crego, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[A Graña do Vilar]] (redirección a [[A Graña do Vilar, Cambás, Aranga]]) *[[A Graña dos Carunchos]] (redirección a [[A Graña dos Carunchos, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[A Graña Vella]] (redirección a [[A Graña Vella, As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Grañanova]] (redirección a [[Grañanova, Meira, Meira]]) *[[As Grañas]] (redirección a [[As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[As Grañas do Sor]] (redirección a [[As Grañas do Sor, Mañón]]) *[[Os Grañas]] (redirección a [[Os Grañas, Pousada, Sobrado]]) *[[O Grañeiro]] (redirección a [[O Grañeiro, San Claudio, Ortigueira]]) *[[O Graño]] (redirección a [[O Graño, Valdoviño, Valdoviño]]) *[[Grañol]] (redirección a [[Grañol, Ove, Ribadeo]]) *[[Graso]] (redirección a [[Graso, Abanqueiro, Boiro]]) *[[Gravido]] (redirección a [[Gravido, Vilaño, A Laracha]]) *[[O Graxal]] (redirección a [[O Graxal, O Temple, Cambre]]) *[[Grazán]] (redirección a [[Grazán, Alais, Castro Caldelas]]) *[[Grazós]] (redirección a [[Grazós, Castelo de Pallares, Guntín]]) *[[O Gregorio]] (redirección a [[O Gregorio, Insua, Ortigueira]]) *[[Grela]] (homónimos) *[[A Grela]] (redirección a [[Grela]]) *[[As Grelas]] (redirección a [[As Grelas, Canduas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Greleira]] (redirección a [[A Greleira, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Gres]] (homónimos) *[[Gresande]] (redirección a [[Gresande, Lalín]]) *[[Gresufe]] (redirección a [[Gresufe, Crespos, Padrenda]]) *[[Gresulfe]] (redirección a [[Gresulfe, Marzá, Palas de Rei]]) *[[A Grifa]] (redirección a [[A Grifa, Xesta, A Lama]]) *[[Grileira]] (redirección a [[Grileira, Cabral, Vigo]]) *[[Grille]] (redirección a [[Grille, Antes, Mazaricos]]) *[[A Gris]] (homónimos) *[[Grisín]] (redirección a [[Grisín, Tirimol, Lugo]]) *[[A Grixa]] (homónimos) *[[Grixalba]] (redirección a [[Grixalba, Sobrado]]) *[[Grixanova]] (redirección a [[Grixanova, Ventosa, Agolada]]) *[[O Grixario]] (homónimos) *[[Grixó]] (homónimos) *[[Grixoa]] (homónimos) *[[A Grixoá]] (redirección a [[A Grixoá, Chouzán, Carballedo]]) *[[Grixoa de Esternande]] (redirección a [[Grixoa de Esternande, Santa Comba]]) *[[Groba]] (homónimos) *[[A Groba]] (redirección a [[Groba]]) *[[A Groba de Abaixo]] (redirección a [[A Groba de Abaixo, Larín, Arteixo]]) *[[A Groba de Arriba]] (redirección a [[A Groba de Arriba, Larín, Arteixo]]) *[[Grobas]] (homónimos) *[[A Grobia]] (redirección a [[A Grobia, Leiro, Abegondo]]) *[[Grolos]] (homónimos) *[[Gromaz]] (redirección a [[Gromaz, Carballido, A Fonsagrada]]) *[[O Gromedoiro]] (redirección a [[O Gromedoiro, Chavín, Viveiro]]) *[[Gronzo]] (redirección a [[Gronzo, Brión, Brión]]) *[[A Grosa]] (redirección a [[A Grosa, Almofrei, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Grou (homónimos)]] (homónimos) *[[O Grou]] (redirección a [[Grou (homónimos)]]) *[[Groufa]] (homónimos) *[[A Groufa]] (redirección a [[Groufa]]) *[[A Grova]] (redirección a [[A Grova, Riotorto, Riotorto]]) *[[O Grove (homónimos)]] (homónimos) *[[A Grúa]] (redirección a [[A Grúa, Cabalar, A Capela]]) *[[A Grubenla]] (redirección a [[A Grubenla, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[A Grueira]] (redirección a [[A Grueira, Ludrio, Castro de Rei]]) *[[O Grueiro]] (redirección a [[O Grueiro, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Grumar]] (redirección a [[Grumar, Boizán, Vilalba]]) *[[Grumélez]] (redirección a [[Grumélez, O Castro de Soengas, Portomarín]]) *[[As Gruncheiras]] (redirección a [[As Gruncheiras, Coiro, Cangas]]) *[[O Gruñedo]] (homónimos) *[[O Gruñido]] (redirección a [[O Gruñido, Mañón, Mañón]]) *[[Guadalupe]] (homónimos) *[[Guamil]] (homónimos) *[[A Guarda]] (concello, parroquia e lugar) *[[Os Guardados]] (redirección a [[Os Guardados, Fontecada, Santa Comba]]) *[[Guariz]] (redirección a [[Guariz, Liñares, A Pobra do Brollón]]) *[[Gude]] (homónimos) *[[Gudes]] (redirección a [[Gudes, Guntimil, Xinzo de Limia]]) *[[Gudín]] (homónimos) *[[Gudín de Abaixo]] (redirección a [[Gudín de Abaixo, Roimil, Friol]]) *[[Gudín de Arriba]] (redirección a [[Gudín de Arriba, Roimil, Friol]]) *[[A Gudiña]] (concello, parroquia e lugar) *[[Gudiós]] (redirección a [[Gudiós, San Vitoiro de Ribas de Miño, O Saviñao]]) *[[Gudís]] (redirección a [[Gudís, Coiro, A Laracha]]) *[[Guede]] (homónimos) *[[Gueifas]] (redirección a [[Gueifas, Agar, A Estrada]]) *[[A Gueima]] (redirección a [[A Gueima, As Maroñas, Mazaricos]]) *[[Gueimonde]] (homónimos) *[[Os Gueimondes]] (redirección a [[Os Gueimondes, Reigosa, A Pastoriza]]) *[[Gueirón]] (redirección a [[Gueirón, Senra, Ortigueira]]) *[[Guelle]] (redirección a [[Guelle, A Barqueira, Cerdido]]) *[[A Guelra]] (redirección a [[A Guelra, Noicela, Carballo]]) *[[Guende]] (homónimos) *[[Guendón]] (redirección a [[Guendón, A Hedrada, Parada de Sil]]) *[[Guendos]] (redirección a [[Guendos, Matalobos, A Estrada]]) *[[Gueral]] (homónimos) *[[Gueral de Abaixo]] (redirección a [[Gueral de Abaixo, Anfeoz, Cartelle]]) *[[Gueral de Arriba]] (redirección a [[Gueral de Arriba, O Mundil, Cartelle]]) *[[Os Guerras]] (redirección a [[Os Guerras, Arceo, Boimorto]]) *[[Guestrar]] (homónimos) *[[O Gueto]] (redirección a [[O Gueto, Seoane, Monforte de Lemos]]) *[[A Guía]] (homónimos) *[[Güián]] (redirección a [[Güián, Vilaragunte, Paradela]]) *[[Güiande]] (redirección a [[Güiande, Cangas, Pantón]]) *[[Guiandón]] (redirección a [[Guiandón, Xuño, Porto do Son]]) *[[Guidixe]] (redirección a [[Guidixe, Pontedeva, Pontedeva]]) *[[Guielas]] (redirección a [[Guielas, O Pao, Gomesende]]) *[[Guiende]] (redirección a [[Guiende, Tállara, Lousame]]) *[[Guieral]] (redirección a [[Guieral, Camanzo, Vila de Cruces]]) *[[Os Guildeiros]] (redirección a [[Os Guildeiros, Ove, Ribadeo]]) *[[Guilfoi]] (redirección a [[Guilfoi, Torás, A Laracha]]) *[[Guilfonso]] (homónimos) *[[Guilfonxe]] (homónimos) *[[Guilfrei]] (homónimos) *[[Guiliade]] (homónimos) *[[Guillade]] (homónimos) *[[Guillamil]] (homónimos) *[[Guillán]] (redirección a [[Guillán, O Carril, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Guillar]] (homónimos) *[[Guillarei]] (redirección a [[Guillarei, Tui]]) *[[Guillareo]] (redirección a [[Guillareo, San Vicenzo de Curtis, Vilasantar]]) *[[Guille]] (redirección a [[Guille, Batalláns, As Neves]]) *[[O Guilleiro]] (redirección a [[O Guilleiro, Cespón, Boiro]]) *[[Guillén]] (homónimos) *[[A Guillerma]] (redirección a [[A Guillerma, Borraxeiros, Agolada]]) *[[Guillufe]] (homónimos) *[[Guillurfe]] (redirección a [[Guillurfe, Cabalar, A Capela]]) *[[Guimaráns]] (homónimos) *[[Guimarás]] (homónimos) *[[Guimarei]] (homónimos) *[[Guimarei de Arriba]] (redirección a [[Guimarei de Arriba, Guimarei, Friol]]) *[[Guimareu]] (redirección a [[Guimareu, Toba, Cee]]) *[[Guimeráns]] (redirección a [[Guimeráns, San Martiño de Meis, Meis]]) *[[Güimil]] (homónimos) *[[Güín]] (homónimos) *[[O Guindal]] (redirección a [[O Guindal, Malvas, Tui]]) *[[As Guindeiras]] (redirección a [[As Guindeiras, As Achas, A Cañiza]]) *[[Guindibó]] (redirección a [[Guindibó, Santa Cruz de Montaos, Ordes]]) *[[Guindibó de Riba]] (redirección a [[Guindibó de Riba, Pereira, Ordes]]) *[[Guinlle]] (redirección a [[Guinlle, Lubre, Bergondo]]) *[[O Guioncho]] (redirección a [[O Guioncho, Lieiro, Cervo]]) *[[Guiove]] (redirección a [[Guiove, Sedes, Narón]]) *[[Guisalle]] (redirección a [[Guisalle, Suñide, Samos]]) *[[Guísamo]] (redirección a [[Guísamo, Bergondo]]) *[[Guisamonde]] (redirección a [[Guisamonde, Morquintián, Muxía]]) *[[Guisande]] (homónimos) *[[Guisó]] (redirección a [[Guisó, Cumbraos, Sobrado]]) *[[Guistilán]] (redirección a [[Guistilán, Galdo, Viveiro]]) *[[As Guístolas]] (redirección a [[As Guístolas, Cerdeira, San Xoán de Río]]) *[[Guitar]] (redirección a [[Guitar, Ulloa, Palas de Rei]]) *[[Guítara]] (redirección a [[Guítara, Eiré, Pantón]]) *[[Guitián]] (redirección a [[Guitián, San Pedro de Froián, Sarria]]) *[[Guitiande]] (redirección a [[Guitiande, Os Ánxeles, Brión]]) *[[Guitiriz (homónimos)]] (homónimos) *[[Guitizá]] (redirección a [[Guitizá, A Porta, Sobrado]]) *[[Guitoi de Abaixo]] (redirección a [[Guitoi de Abaixo, Sofán, Carballo]]) *[[Guitoi de Arriba]] (redirección a [[Guitoi de Arriba, Sofán, Carballo]]) *[[Guitón]] (redirección a [[Guitón, Ribela, A Estrada]]) *[[Guixar]] (redirección a [[Guixar, Teis, Vigo]]) *[[Guiximil]] (redirección a [[Guiximil, Grixalba, Sobrado]]) *[[Guizán]] (redirección a [[Guizán, Mos]]) *[[Guláns]] (homónimos) *[[Guldeiros]] (redirección a [[Guldeiros, Pino, Cospeito]]) *[[Guldrigáns]] (redirección a [[Guldrigáns, Troáns, Cuntis]]) *[[Guldrís]] (homónimos) *[[Guldriz]] (homónimos) *[[Guldriz de Abaixo]] (redirección a [[Guldriz de Abaixo, Guldriz, Friol]]) *[[Guldriz de Arriba]] (redirección a [[Guldriz de Arriba, Guldriz, Friol]]) *[[Gulfar]] (homónimos) *[[Gulfariz]] (redirección a [[Gulfariz, Graíces, A Peroxa]]) *[[Gulfián]] (redirección a [[Gulfián, San Cosme de Outeiro, Outes]]) *[[Gulfín]] (redirección a [[Gulfín, Goimil, Vilarmaior]]) *[[Gullade]] (redirección a [[Gullade, Monforte de Lemos]]) *[[A Gulpilleira]] (homónimos) *[[Gulpilleiras]] (redirección a [[Gulpilleiras, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Gulúa]] (redirección a [[Gulúa, Cereo, Coristanco]]) *[[O Gumieiro]] (redirección a [[O Gumieiro, Vilarello, Cervantes]]) *[[Gundar]] (redirección a [[Gundar, Nande, Laxe]]) *[[Gundiá]] (redirección a [[Gundiá, Albá, Palas de Rei]]) *[[Gundián]] (homónimos) *[[Gundiao]] (redirección a [[Gundiao, Abade, Moeche]]) *[[Gundiás]] (homónimos) *[[Gundille]] (redirección a [[Gundille, Chaián, Trazo]]) *[[Gundín]] (homónimos) *[[Gundiñáns]] (redirección a [[Gundiñáns, Saiar, Caldas de Reis]]) *[[Gundisal]] (redirección a [[Gundisal, Beira, Carral]]) *[[Gundivós]] (redirección a [[Gundivós, Sober]]) *[[Gundivós o Vello]] (redirección a [[Gundivós o Vello, Gundivós, Sober]]) *[[Gundriz]] (homónimos) *[[Gunduriz]] (homónimos) *[[Gunín]] (redirección a [[Gunín, A Enfesta, Santiago de Compostela]]) *[[Guntián]] (redirección a [[Guntián, Sofán, Carballo]]) *[[Guntille]] (redirección a [[Guntille, As Somozas, As Somozas]]) *[[Guntimil]] (homónimos) *[[Guntín (homónimos)]] (homónimos) *[[Guntín de Pallares]] (homónimos) *[[Guntiñas]] (redirección a [[Guntiñas, Cereixa, A Pobra do Brollón]]) *[[Guntís]] (redirección a [[Guntís, Neiras, Sober]]) *[[Guntumil]] (redirección a [[Guntumil, Requiás, Muíños]]) *[[Gunturiz]] (redirección a [[Gunturiz, Breamo, Pontedeume]]) *[[Gunxar]] (redirección a [[Gunxar, Santaballa, Vilalba]]) *[[Gunxel]] (redirección a [[Gunxel, A Capela, A Capela]]) *[[Gures]] (redirección a [[Gures, A Ameixenda, Cee]]) *[[Gurgueiro]] (homónimos) *[[O Gurguillón]] (redirección a [[O Gurguillón, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[O Gurgullón]] (redirección a [[O Gurgullón, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Gurís]] (redirección a [[Gurís, Chaián, Trazo]]) *[[A Gurita]] (homónimos) *[[Gustei]] (homónimos) *[[Gustomeao]] (redirección a [[Gustomeao, Araúxo, Lobios]]) *[[O Gustovedro]] (redirección a [[O Gustovedro, As Encrobas, Cerceda]]) *[[Guxeva]] (redirección a [[Guxeva, Santiago de Arriba, Chantada]]) *[[Guxide]] (redirección a [[Guxide, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Guxilde]] (homónimos) *[[Guxín]] (homónimos) *[[Guxinde]] (redirección a [[Guxinde, A Pereira, Entrimo]]) *[[Guzulfes]] (redirección a [[Guzulfes, Liñares, Santiso]]) ==H== *[[A Hedra]] (homónimos) *[[Hedrada]] (homónimos) *[[A Hedrada]] (redirección a [[Hedrada]]) *[[As Hedradas]] (homónimos) *[[O Hedrado]] (redirección a [[O Hedrado, Mosteiro, Outeiro de Rei]]) *[[Hedreira]] (homónimos) *[[A Hedreira]] (redirección a [[Hedreira]]) *[[As Hedreiras]] (redirección a [[As Hedreiras, Ribeira, Ribeira]]) *[[O Hedreiro]] (homónimos) *[[Hedrosa]] (homónimos) *[[Hedroso]] (homónimos) *[[Herbogo]] (redirección a [[Herbogo, Rois]]) *[[Herbón]] (homónimos) *[[A Herbosa]] (redirección a [[A Herbosa, Boebre, Pontedeume]]) *[[A Herdadiña]] (redirección a [[A Herdadiña, Torno, Lobios]]) *[[Herdeiros]] (redirección a [[Herdeiros, Pazos de Reis, Tui]]) *[[Hermunde]] (homónimos) *[[Herosa]] (homónimos) *[[Herves]] (redirección a [[Herves, Beira, Carral]]) *[[Hervés]] (redirección a [[Hervés, Troáns, Cuntis]]) *[[O Hío]] (redirección a [[O Hío, Cangas]]) *[[O Home Grande]] (monte) *[[O Hórreo]] (homónimos) *[[Hórreos]] (homónimos) *[[Horta (homónimos)]] (homónimos) *[[A Horta]] (redirección a [[Horta (homónimos)]]) *[[A Horta da Zapateira]] (redirección a [[A Horta da Zapateira, Barro, Noia]]) *[[Horta de Montes]] (redirección a [[Horta de Montes, Cospindo, Ponteceso]]) *[[A Horta do Conde]] (redirección a [[A Horta do Conde, Quembre, Carral]]) *[[As Hortas]] (homónimos) *[[Hortás]] (redirección a [[Hortás, Anllo, Sober]]) *[[Hortos]] (homónimos) *[[Os Hortos]] (redirección a [[Hortos]]) *[[O Hortovello]] (redirección a [[O Hortovello, Riotorto, Riotorto]]) *[[O Hospicio]] (redirección a [[O Hospicio, Anllo, San Amaro]]) *[[Hospital (homónimos)]] (homónimos) *[[O Hospital]] (redirección a [[Hospital (homónimos)]]) *[[O Hospital das Seixas]] (redirección a [[O Hospital das Seixas, Merlán, Palas de Rei]]) ==I== *[[Ianes]] (redirección a [[Ianes, Vilarrube, Valdoviño]]) *[[Ibia]] (homónimos) *[[A Ibia]] (redirección a [[Ibia]]) *[[O Ichó]] (redirección a [[O Ichó, Niñodaguia, Xunqueira de Espadanedo]]) *[[A Ichoa]] (redirección a [[A Ichoa, Ladra, Vilalba]]) *[[Ichozas]] (redirección a [[Ichozas, Lanzós, Vilalba]]) *[[Ider]] (redirección a [[Ider, Castelo, Taboada]]) *[[Ieste]] (redirección a [[Ieste, Nebra, Porto do Son]]) *[[Igón]] (homónimos) *[[Igrexa]] (homónimos) *[[A Igrexa]] (redirección a [[Igrexa]]) *[[A Igrexa Pequena]] (redirección a [[A Igrexa Pequena, Lanzós, Vilalba]]) *[[A Igrexa Vella]] (redirección a [[A Igrexa Vella, Petán, A Cañiza]]) *[[Igrexafeita]] (homónimos) *[[Igrexario]] (homónimos) *[[O Igrexario]] (redirección a [[Igrexario]]) *[[A Illa (homónimos)]](homónimos) *[[A Illa de Arousa]] (concello e parroquia) *[[A Illa de Ons]] (redirección a [[A Illa de Ons, Bueu]]) *[[Illade]] (redirección a [[Illade, Xuances, Xove]]) *[[Illán]] (homónimos) *[[A Illán]] (redirección a [[Illán]]) *[[Illán de Abaixo]] (redirección a [[Illán de Abaixo, Illán, Begonte]]) *[[Illán de Arriba]] (redirección a [[Illán de Arriba, Illán, Begonte]]) *[[A Illana]] (redirección a [[A Illana, Fisteus, Curtis]]) *[[Illar de Amigo]] (redirección a [[Illar de Amigo, San Román, Lugo]]) *[[As Illas]] (redirección a [[As Illas, Orbazai, Lugo]]) *[[Illas Sisargas]] (redirección desde [[Illas Sisargas, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Illeira]] (redirección a [[A Illeira, Vilasouto, O Incio]]) *[[O Illó]] (homónimos) *[[Illoá]] (redirección a [[Illoá, Valboa, Monterroso]]) *[[Illobre]] (homónimos) *[[Illoi]] (redirección a [[Illoi, Saavedra, Begonte]]) *[[Os Illós]] (redirección a [[Os Illós, Mondego, Sada]]) *[[A Imende]] (redirección a [[A Imende, Noicela, Carballo]]) *[[Imo]] (homónimos) *[[Inciñán]] (redirección a [[Inciñán, O Burgo, Muras]]) *[[O Incio]] (concello e parroquia) *[[A Infanta]] (redirección a [[A Infanta, San Pedro de Viveiro, Viveiro]]) *[[As Infantas]] (redirección a [[As Infantas, Noicela, Carballo]]) *[[O Inferniño]] (redirección a [[O Inferniño, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[O Inferno]] (redirección a [[O Inferno, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[Infesta]] (homónimos) *[[A Infesta]] (redirección a [[Infesta]]) *[[As Infestas]] (redirección a [[As Infestas, Carantoña, Miño]]) *[[A Inquisición]] (redirección a [[A Inquisición, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[O Instrumento]] (homónimos) *[[Insua (homónimos)]] (homónimos) *[[A Insua]] (redirección a [[Insua (homónimos)]]) *[[Insua Chan]] (redirección a [[Insua Chan, Macenda, Boiro]]) *[[A Insua do Baio]] (redirección a [[A Insua do Baio, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Insua Nova]] (redirección a [[Insua Nova, As Oiras, Alfoz]]) *[[Insua Vella]] (redirección a [[Insua Vella, As Oiras, Alfoz]]) *[[Insuaboa]] (redirección a [[Insuaboa, Soandres, A Laracha]]) *[[Insuas]] (homónimos) *[[As Insuas]] (redirección a [[Insuas]]) *[[Insuela]] (homónimos) *[[A Insuela]] (redirección a [[Insuela]]) *[[O Invernadeiro]] (homónimos) *[[Invernal]] (redirección a [[Invernal, O Padrón, A Fonsagrada]]) *[[As Invernegas]] (redirección a [[As Invernegas, Santiago de Mondoñedo, Mondoñedo]]) *[[Invernego]] (redirección a [[Invernego, Os Vaos, Ribeira de Piquín]]) *[[Invernés]] (redirección a [[Invernés, Muras, Muras]]) *[[Iñaño]] (redirección a [[Iñaño, Cundíns, Cabana de Bergantiños]]) *[[Iñás]] (redirección a [[Iñás, Oleiros]]) *[[Iñeiras]] (redirección a [[Iñeiras, Olveira, Ribeira]]) *[[Iñobre]] (redirección a [[Iñobre, Taragoña, Rianxo]]) *[[Inxerto]] (redirección a [[Inxerto, Ribasieira, Porto do Son]]) *[[Irago de Abaixo]] (redirección a [[Irago de Abaixo, Vilamor, Toques]]) *[[Irago de Arriba]] (redirección a [[Irago de Arriba, Vilamor, Toques]]) *[[A Irexa]] (homónimos) *[[Irexe]] (homónimos) *[[A Irexe]] (redirección a [[Irexe]]) *[[Iria Flavia]] (redirección á parroquia; tamén lugar) *[[Irimia Alta]] (redirección a [[Irimia Alta, Meira, Meira]]) *[[Irimia Baixa]] (redirección a [[Irimia Baixa, Meira, Meira]]) *[[Irís]] (redirección a [[Irís, Cabanas]]) *[[Irixe]] (homónimos) *[[A Irixe]] (redirección a [[Irixe]]) *[[Irixo]] (homónimos) *[[O Irixo]] (concello) *[[Irixo de Arriba]] (redirección a [[Irixo de Arriba, Campo, O Irixo]]) *[[Irixoa (homónimos)]] (homónimos) *[[Isamil]] (redirección a [[Isamil, Meira, Moaña]]) *[[Isorna]] (homónimos) *[[O Ivedo]] (homónimos) *[[Ivil]] (redirección a [[Ivil, Pradomao, Parada de Sil]]) *[[Ixavara]] (redirección a [[Ixavara, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[Ixobre]] (redirección a [[Ixobre, Caamouco, Ares]]) *[[Izá]] (redirección a [[Izá, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[Izás]] (homónimos) ==L== *[[Labacengos]] (redirección a [[Labacengos, Moeche]]) *[[Labagueira]] (redirección a [[Labagueira, Cuíña, Palas de Rei]]) *[[Labañou]] (redirección a [[Labañou, Visma, A Coruña]]) *[[Labarta]] (homónimos) *[[Labazá]] (redirección a [[Labazá, Vilarmaior, Vilarmaior]]) *[[Labexo]] (redirección a [[Labexo, Moraime, Muxía]]) *[[A Labiada]] (redirección a [[A Labiada, A Trapa, A Fonsagrada]]) *[[Labio]] (homónimos) *[[A Laboreña]] (redirección a [[A Laboreña, Esteiro, Cedeira]]) *[[Labrada]] (homónimos) *[[A Labrada]] (redirección a [[Labrada]]) *[[Labradas]] (homónimos) *[[As Labradas]] (redirección a [[Labradas]]) *[[Labradela]] (redirección a [[Labradela, A Rigueira, Xove]]) *[[As Labradías]] (redirección a [[As Labradías, Piñeira, Monforte de Lemos]]) *[[As Laceiras]] (homónimos) *[[Lácere]] (redirección a [[Lácere, Mondego, Sada]]) *[[A Laciana]] (redirección a [[A Laciana, Vilela, Outeiro de Rei]]) *[[Ladar]] (redirección a [[Ladar, San Breixo, Monterroso]]) *[[Ladeira]] (homónimos) *[[A Ladeira]] (redirección a [[Ladeira]]) *[[Ladeiro]] (homónimos) *[[O Ladeiro]] (redirección a [[Ladeiro]]) *[[O Ladelo]] (redirección a [[O Ladelo, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Ladra]] (redirección a [[Ladra, Vilalba]]) *[[Ladredo]] (homónimos) *[[O Ladredo]] (redirección a [[Ladredo]]) *[[Ladrela]] (homónimos) *[[A Ladrela]] (redirección a [[Ladrela]]) *[[Ladricelo]] (redirección a [[Ladricelo, Ulloa, Palas de Rei]]) *[[Ladride]] (redirección a [[Ladride, Cubilledo, Baleira]]) *[[Ladrido]] (homónimos) *[[Ladruga]] (redirección a [[Ladruga, San Miguel de Vilapedre, Sarria]]) *[[Ladrús]] (redirección a [[Ladrús, Curtis, Curtis]]) *[[Laga]] (redirección a [[Laga, Suegos, Pol]]) *[[Lagar]] (homónimos) *[[O Lagar]] (redirección a [[Lagar]]) *[[O Lagar Novo]] (redirección a [[O Lagar Novo, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Lagarea]] (homónimos) *[[Lagarei]] (redirección a [[Lagarei, Vilalonga, Sanxenxo]]) *[[Lagareiros]] (redirección a [[Lagareiros, Santa Comba de Carnota, Carnota]]) *[[A Lagarella]] (redirección a [[A Lagarella, Matamá, Vigo]]) *[[Lagarellos]] (redirección a [[Lagarellos, Razamonde, Cenlle]]) *[[Lagares]] (homónimos) *[[O Lagares]] (redirección a [[Lagares]]) *[[Lagariños]] (redirección a [[Lagariños, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Lagariza]] (homónimos) *[[A Lagariza]] (redirección a [[Lagariza]]) *[[Lagarteira]] (homónimos) *[[A Lagarteira]] (redirección a [[Lagarteira]]) *[[O Lagarto]] (redirección a [[Lagarto (homónimos)]]) *[[Lagartóns]] (redirección a [[Lagartóns, A Estrada]]) *[[As Lagas]] (redirección a [[As Lagas, Cangas, Foz]]) *[[Lagás]] (redirección a [[Lagás, Cervo, Cervo]]) *[[Lagazós]] (redirección a [[Lagazós, Lalín, Lalín]]) *[[Lago (homónimos)]] (homónimos) *[[O Lago]] (redirección a [[Lago (homónimos)]]) *[[Lagoa (homónimos)]] (homónimos) *[[A Lagoa]] (redirección a [[Lagoa (homónimos)]] *[[Lagoa de Abaixo]] (redirección a [[Lagoa de Abaixo, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Lagoa de Arriba]] (redirección a [[Lagoa de Arriba, Rioaveso, Cospeito]]) *[[A Lagoa de Xaviña]] (redirección a [[A Lagoa de Xaviña, Xaviña, Coristanco]]) *[[Lagoallo]] (redirección a [[Lagoallo, Arbo, Arbo]]) *[[As Lagoas]] (homónimos) *[[Lagocios]] (redirección a [[Lagocios, Sabadelle, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Lagoela]] (homónimos) *[[A Lagoela]] (redirección a [[Lagoela]]) *[[As Lagoelas]] (redirección a [[As Lagoelas, O Ézaro, Dumbría]]) *[[A Lagoíña]] (homónimos) *[[Lagorza]] (redirección a [[Lagorza, Fiz de Rozas, Portomarín]]) *[[Lagorzos]] (redirección a [[Lagorzos, San Cosmede de Cusanca, O Irixo]]) *[[Lagos]] (homónimos) *[[Os Lagos]] (redirección a [[Lagos]]) *[[Lagostelle]] (homónimos) *[[Os Lagouzos]] (redirección a [[Os Lagouzos, Cotá, Friol]]) *[[A Lagúa]] (homónimos) *[[Lagúas]] (redirección a [[Lagúas, San Pedro de Neiro, A Fonsagrada]]) *[[As Laguceiras]] (redirección a [[As Laguceiras, Fanoi, Abadín]]) *[[Laguiño]] (redirección a [[Laguiño, Abragán, O Corgo]]) *[[Laia]] (homónimos) *[[Laiantes de Abaixo]] (redirección a [[Laiantes de Abaixo, Armeses, Maside]]) *[[Laiantes de Arriba]] (redirección a [[Laiantes de Arriba, Armeses, Maside]]) *[[Laias]] (homónimos) *[[Laíña]] (redirección a [[Laíña, Campo, O Irixo]]) *[[Laíño]] (redirección a [[Laíño, Dodro]]) *[[Laiosa]] (redirección a [[Laiosa, O Incio]]) *[[Laioso]] (homónimos) *[[Lal]] (redirección a [[Lal, Coucieiro, Val do Dubra]]) *[[Lale]] (homónimos) *[[Lalín (homónimos)]] *[[Lalín de Arriba]] (redirección a [[Lalín de Arriba, Lalín, Lalín]]) *[[Lalón]] (redirección a [[Lalón, Gomariz, Leiro]]) *[[Lama]] (homónimos) *[[A Lama]] (concello) *[[Lama Boa]] (redirección a [[Lama Boa, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[A Lama da Vila]] (redirección a [[A Lama da Vila, Santo André, As Nogais]]) *[[A Lama de Fente]] (redirección a [[A Lama de Fente, Santa Mariña do Castro, Carballedo]]) *[[Lama de Mena]] (redirección a [[Lama de Mena, Negrelos, Rodeiro]]) *[[A Lama de Outeiro]] (redirección a [[A Lama de Outeiro, Moreda, Monforte de Lemos]]) *[[Lama de Paio]] (homónimos) *[[Lama de Rei]] (redirección a [[Lama de Rei, O Mosteiro, Cervantes]]) *[[A Lama do Franco]] (redirección a [[A Lama do Franco, Moreda, Monforte de Lemos]]) *[[A Lama do Outeiro]] (redirección a [[A Lama do Outeiro, Rosende, Sober]]) *[[Lama do Prado]] (redirección a [[Lama do Prado, Brosmos, Sober]]) *[[A Lama do Río]] (redirección a [[A Lama do Río, Espasantes, Pantón]]) *[[A Lama do Sobrado]] (redirección a [[A Lama do Sobrado, Rosende, Sober]]) *[[A Lama dos Campos]] (redirección a [[A Lama dos Campos, Rosende, Sober]]) *[[Lama Forcada]] (redirección a [[Lama Forcada, Nogueira de Ramuín, Nogueira de Ramuín]]) *[[Lama Grande]] (homónimos) *[[A Lama Grande]] (redirección a [[Lama Grande]]) *[[Lama Má]] (homónimos) *[[Lama Redonda]] (homónimos) *[[Lama Retorta]] (redirección a [[Lama Retorta, Novelúa, Monterroso]]) *[[Lamabecerros]] (redirección a [[Lamabecerros, Vilarmosteiro, O Páramo]]) *[[Lamabelide]] (redirección a [[Lamabelide, Sa, O Páramo]]) *[[Lamaboa]] (homónimos) *[[Lamacamiño]] (redirección a [[Lamacamiño, Mariz, Chantada]]) *[[Lamaceda]] (redirección a [[Lamaceda, San Pedro de Viveiro, Viveiro]]) *[[Lamacemón]] (redirección a [[Lamacemón, Vilarmosteiro, O Páramo]]) *[[Lamacide]] (redirección a [[Lamacide, Labrada, Abadín]]) *[[Lamacido]] (redirección a [[Lamacido, Loiba, Ortigueira]]) *[[O Lamagal]] (redirección a [[O Lamagal, Sumio, Carral]]) *[[Lamagrande]] (homónimos) *[[Lamaigrexa]] (homónimos) *[[Lamalonga]] (homónimos) *[[A Lamalonga]] (redirección a [[Lamalonga]]) *[[Lamamarín]] (redirección a [[Lamamarín, Merlán, Chantada]]) *[[Lamaná]] (redirección a [[Lamaná, Boizán, Vilalba]]) *[[Lamansandrei]] (redirección a [[Lamansandrei, Xián, Taboada]]) *[[Lamansián]] (redirección a [[Lamansián, Mabegondo, Abegondo]]) *[[Lamapereira]] (redirección a [[Lamapereira, Ousende, O Saviñao]]) *[[Lamapodre]] (redirección a [[Lamapodre, Sobreda, O Saviñao]]) *[[Lamapulleira]] (homónimos) *[[Lamaquebrada]] (redirección a [[Lamaquebrada, Fión, O Saviñao]]) *[[Lamarcide]] (redirección a [[Lamarcide, Xudán, A Pontenova]]) *[[Lamarredonda]] (redirección a [[Lamarredonda, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Lamarregueira]] (redirección a [[Lamarregueira, Camporramiro, Chantada]]) *[[Lamarrigueira]] (redirección a [[Lamarrigueira, Farbán, Sarria]]) *[[Lamarrío]] (redirección a [[Lamarrío, Tortes, Becerreá]]) *[[Lamartín]] (redirección a [[Lamartín, Loureiro, Samos]]) *[[Lamas]] (homónimos) *[[As Lamas]] (redirección a [[Lamas]]) *[[Os Lamas]] )redirección a [[Lamas]]) *[[Lamas de Abade]] (redirección a [[Lamas de Abade, O Castiñeiriño, Santiago de Compostela]]) *[[Lamas de Abaixo]] (redirección a [[Lamas de Abaixo, Bulso, Sober]]) *[[Lamas de Arriba]] (redirección a [[Lamas de Arriba, Bulso, Sober]]) *[[Lamas de Brosmos]] (redirección a [[Lamas de Brosmos, Lobios, Sober]]) *[[Lamas de Campos]] (homónimos) *[[Lamas de Lor]] (redirección a [[Lamas de Lor, Vilar de Lor, Quiroga]]) *[[Lamas de Moreira]] (homónimos) *[[Lamas de Outeiro]] (redirección a [[Lamas de Outeiro, Sabucedo de Montes, Cartelle]]) *[[Lamas de Pacios]] (redirección a [[Lamas de Pacios, Pacios, Baralla]]) *[[Lamas de Ríos]] (redirección a [[Lamas de Ríos, Caborrecelle, Portomarín]]) *[[Lamas do Biduedo]] (redirección a [[Lamas do Biduedo, Triacastela]]) *[[Lamas Maiores]] (redirección a [[Lamas Maiores, Caborrecelle, Portomarín]]) *[[A Lamasaída]] (redirección a [[A Lamasaída, Garabás, Maside]]) *[[Lamasapín]] (redirección a [[Lamasapín, Chacín, Mazaricos]]) *[[Lamascal]] (redirección a [[Lamascal, Fecha, Santiago de Compostela]]) *[[Lamasdeite]] (redirección a [[Lamasdeite, Berrande, Vilardevós]]) *[[Lamasendín]] (redirección a [[Lamasendín, Arcos, Chantada]]) *[[Lamasgalán de Abaixo]] (redirección a [[Lamasgalán de Abaixo, Aciveiro, Forcarei]]) *[[Lamasgalán de Arriba]] (redirección a [[Lamasgalán de Arriba, Aciveiro, Forcarei]]) *[[Lamastelle]] (redirección a [[Lamastelle, Liáns, Oleiros]]) *[[Lamastredo]] (redirección a [[Lamastredo, Xaviña, Camariñas]]) *[[Lamasusán]] (redirección a [[Lamasusán, Amoedo, Pazos de Borbén]]) *[[Lamazáns]] (redirección a [[Lamazáns, Ponteareas, Ponteareas]]) *[[Lamazares]] (homónimos) *[[Lambás]] (redirección a [[Lambás, Porto, Salvaterra de Miño]]) *[[Lambeiro]] (redirección a [[Lambeiro, Beade, Vigo]]) *[[Lambre]] (homónimos) *[[A Lamea]] (redirección a [[A Lamea, Ordes, Toques]]) *[[Lamego]] (homónimos) *[[Os Lamegos]] (redirección a [[Os Lamegos, A Couboeira, Mondoñedo]]) *[[Lameira]] (homónimos) *[[A Lameira]] (redirección a [[Lameira]]) *[[Lameiriña]] (homónimos) *[[O Lameiriño]] (redirección a [[O Lameiriño, Vilameá de Ramirás, Ramirás]]) *[[Lameiro]] (homónimos) *[[O Lameiro]] (redirección a [[Lameiro]]) *[[Lameiro do Monte]] (redirección a [[Lameiro do Monte, Razamonde, Cenlle]]) *[[Lameiro Quente]] (redirección a [[Lameiro Quente, Entrambosríos, A Merca]]) *[[Os Lameiros]] (homónimos) *[[Os Lameiros de Abaixo]] (redirección a [[Os Lameiros de Abaixo, Ligonde, Monterroso]]) *[[Os Lameiros de Arriba]] (redirección a [[Os Lameiros de Arriba, Ligonde, Monterroso]]) *[[Lameirós]] (redirección a [[Lameirós, Tardade, Vilalba]]) *[[Lamela]] (homónimos) *[[A Lamela]] (redirección a [[Lamela]]) *[[A Lamela de Abaixo]] (redirección a [[A Lamela de Abaixo, Coruxou, Irixoa]]) *[[A Lamela de Arriba]] (redirección a [[A Lamela de Arriba, Coruxou, Irixoa]]) *[[Lamela do Medio]] (redirección a [[Lamela do Medio, San Pedro de Losón, Vila de Cruces]]) *[[Lamelas]] (homónimos) *[[As Lamelas]] (redirección a [[Lamelas]]) *[[A Lameliña]] (redirección a [[A Lameliña, Bora, Pontevedra]]) *[[A Lamestra]] (redirección a [[A Lamestra, Feás, Cariño]]) *[[As Lamestras]] (redirección a [[As Lamestras, Cervo, Cedeira]]) *[[A Laméstrega]] (redirección a [[A Laméstrega, Ambroa, Irixoa]]) *[[Lamigueiro Novo]] (redirección a [[Lamigueiro Novo, A Barqueira, Cerdido]]) *[[Lamigueiro Vello]] (redirección a [[Lamigueiro Vello, A Barqueira, Cerdido]]) *[[A Lamiña]] (redirección a [[A Lamiña, Celaguantes, A Peroxa]]) *[[Lamiño]] (homónimos) *[[Lamosa]] (homónimos) *[[A Lamosa]] (redirección a [[Lamosa]]) *[[Os Lamosos]] (redirección a [[Os Lamosos, Mañón, Mañón]]) *[[Lampai]] (redirección a [[Lampai, Teo]]) *[[Lamparte]] (homónimos) *[[Lampaza]] (homónimos) *[[A Lampaza]] (redirección a [[Lampaza]]) *[[Lampazas]] (homónimos) *[[Lampón]] (redirección a [[Lampón, Boiro]]) *[[Lampreeira]] (redirección a [[Lampreeira, Alba, Pontevedra]]) *[[Láncara (homónimos)]] (homónimos) *[[Landeira]] (homónimos) *[[Landeiras]] (redirección a [[Landeiras, Bealo, Boiro]]) *[[Landido]] (redirección a [[Landido, Insua, Ortigueira]]) *[[Landín]] (homónimos) *[[A Landoeira]] (redirección a [[A Landoeira, Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Landoi]] (homónimos) *[[Landriz]] (redirección a [[Landriz, Milleirós, Pol]]) *[[Landrove]] (redirección a [[Landrove, Viveiro]]) *[[A Langoira]] (redirección a [[A Langoira, Cervo, Cervo]]) *[[Langueirón]] (homónimos) *[[Langullo]] (redirección a [[Langullo, Cesuris, Manzaneda]]) *[[Lantaño]] (redirección a [[Lantaño, Portas]]) *[[Lantañón]] (redirección a [[Lantañón, Paradela, Meis]]) *[[Lantarou]] (redirección a [[Lantarou, Outes, Outes]]) *[[Lantemil]] (redirección a [[Lantemil, A Illa, Entrimo]]) *[[Lantexa]] (redirección a [[Lantexa, Oia, Vigo]]) *[[Lanza]] (redirección a [[Lanza, Tiobre, Betanzos]]) *[[Lanzá]] (redirección a [[Lanzá, Mesía]]) *[[Lanza Carreira]] (redirección a [[Lanza Carreira, Seixalbo, Ourense]]) *[[A Lanzada]] (homónimos) *[[Lanzán]] (redirección a [[Lanzán, Tardade, Vilalba]]) *[[Lanzós]] (homónimos) *[[Laña]] (homónimos) *[[Laña de Abaixo]] (redirección a [[Laña de Abaixo, San Fiz de Quión, Touro]]) *[[Laña de Arriba]] (redirección a [[Laña de Arriba, San Fiz de Quión, Touro]]) *[[Lañas]] (homónimos) *[[Lapa]] (homónimos) *[[A Lapa]] (redirección a [[Lapa]]) *[[Lapas]] (redirección a [[Lapas, Ferreira, San Sadurniño]]) *[[As Lapedas]] (redirección a [[As Lapedas, Castrelo de Cima, Riós]]) *[[Lapela]] (homónimos) *[[A Lapela]] (redirección a [[Lapela]]) *[[As Lapelas]] (redirección a [[As Lapelas, Gafoi, Frades]]) *[[Lapido]] (homónimos) *[[O Lapido]] (redirección a [[Lapido]]) *[[Lapiñeiras]] (redirección a [[Lapiñeiras, Monte Redondo, Padrenda]]) *[[Lapío]] (homónimos) *[[A Laracha]] (concello; tamén [[A Laracha, Torás, A Laracha]]) *Larache (en [[Santa Cristina de Cobres, Vilaboa]] *[[Laranga]] (homónimos) *[[Larañiño]] (redirección a [[Larañiño, Laraño, Santiago de Compostela]]) *[[Laraño]] (redirección a [[Laraño, San Xián de Sales, Vedra]]) *[[A Laranxeira]] (homónimos) *[[Laranxeiras]] (homónimos) *[[As Laranxeiras]] (redirección a [[Laranxeiras]]) *[[Os Laranxeiros]] (redirección a [[Os Laranxeiros, Arantei, Salvaterra de Miño]]) *[[O Laranxo]] (redirección a [[O Laranxo, Teis, Vigo]]) *[[Os Laranxos]] (homónimos) *[[Laraño]] (redirección a [[Laraño, Santiago de Compostela]]) *[[Laraxe]] (redirección a [[Laraxe, Cabanas]]) *[[Larazo]] (homónimos) *[[Lardeira]] (redirección a [[Lardeira, Carballeda de Valdeorras]]; lugar e parroquia) *[[Lardeiros]] (homónimos) *[[Lardeiros de Medín]] (redirección a [[Lardeiros de Medín, Medín, O Pino]]) *[[A Lardoeira]] (redirección a [[A Lardoeira, Agudelo, Barro]]) *[[Laredo]] (homónimos) *[[Larelle]] (redirección a [[Larelle, Toén, Toén]]) *[[Lareo]] (redirección a [[Lareo, Salgueiros, Vila de Cruces]]) *[[Larín]] (homónimos) *[[Larín de Arriba]] (redirección a [[Larín de Arriba, Larín, Arteixo]]) *[[Lariño]] (homónimos) *[[O Larizo]] (redirección a [[O Larizo, Alba, Vilalba]]) *[[Laro]] (homónimos) *[[Laroá]] (homónimos) *[[Larouce]] (redirección a [[Larouce, Lobás, O Carballiño]]) *[[Larouco (homónimos)]] (homónimos) *[[Larxentes]] (redirección a [[Larxentes, Muñís, Navia de Suarna]]) *[[Las]] (redirección a [[Las, San Amaro]]) *[[Lastigueira]] (redirección a [[Lastigueira, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Lastra]] (homónimos) *[[As Lastras]] (redirección a [[As Lastras, Santa Cristina, A Veiga]]) *[[Lastres]] (redirección a [[Lastres, Renche, Samos]]) *[[A Lata]] (homónimos) *[[A Lata de Abaixo]] (redirección a [[A Lata de Abaixo, Trasanquelos, Oza-Cesuras]]) *[[A Lata de Arriba]] (redirección a [[A Lata de Arriba, Trasanquelos, Oza-Cesuras]]) *[[O Latadal]] (redirección a [[O Latadal, Furís, Castroverde]]) *[[As Latas]] (homónimos) *[[O Latedo]] (redirección a [[O Latedo, Santa María de Neda, Neda]]) *[[O Latidal]] (homónimos) *[[O Latidal de Abaixo]] (redirección a [[O Latidal de Abaixo, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Latidal de Arriba]] (redirección a [[O Latidal de Arriba, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Latiza]] (redirección a [[A Latiza, Álceme, Rodeiro]]) *[[O Latoal]] (redirección a [[O Latoal, Loira, Valdoviño]]) *[[Lavacerido]] (redirección a [[Lavacerido, Meirás, Valdoviño]]) *[[Lavacolla]] (homónimos) *[[A Lavacolla]] (redirección a [[Lavacolla]]) *[[Lavadoiro]] (redirección a [[Lavadoiro, Candai, Outeiro de Rei]]) *[[Lavadores]] (redirección a [[Lavadores, Vigo]]) *[[Lavadouro]] (redirección a [[Lavadouro, A Florida, Vigo]]) *[[Lavanco]] (redirección a [[Lavanco, Lagoa, Alfoz]]) *[[Lavancos]] (redirección a [[Lavancos, Loboso, A Pastoriza]]) *[[Lavandeira]] (homónimos) *[[A Lavandeira]] (redirección a [[Lavandeira]]) *[[Lavandeira de Baixo]] (homónimos) *[[Lavandeira de Riba]] (homónimos) *[[Lavandeiras]] (homónimos) *[[As Lavandeiras]] (redirección a [[Lavandeiras]]) *[[Lavandelo]] (redirección a [[Lavandelo, Monterroso]]) *[[A Lavanqueira]] (redirección a [[praia da Lavanqueira]]) *[[Lavapés]] (redirección a [[Lavapés, Vilapedre, Vilalba]]) *[[O Laverco]] (redirección a [[O Laverco, Arzúa, Arzúa]]) *[[Laxa]] (homónimos) *[[A Laxa]] (redirección a [[Laxa]]) *[[A Laxa de Abaixo]] (redirección a [[A Laxa de Abaixo, San Fiz de Asma, Chantada]]) *[[A Laxa de Arriba]] (redirección a [[A Laxa de Arriba, San Fiz de Asma, Chantada]]) *[[Laxas]] (homónimos) *[[As Laxas]] (redirección a [[Laxas]]) *[[Laxás]] (redirección a [[Laxás, Luía, Ortigueira]]) *[[As Laxas de Barreiros]] (redirección a [[As Laxas de Barreiros, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Laxe (homónimos)]] (homónimos) *[[A Laxe]] (redirección a [[Laxe (homónimos)]]) *[[A Laxe do Pan]] (redirección a [[A Laxe do Pan, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa]]) *[[Laxedo]] (redirección a [[Laxedo, Covelo, A Lama]]) *[[As Laxelas]] (redirección a [[As Laxelas, Noal, Porto do Son]]) *[[O Laxendo]] (redirección a [[O Laxendo, O Piñeiro, Covelo]]) *[[Laxes]] (homónimos) *[[As Laxes]] (redirección a [[Laxes]]) *[[Laxes de Orro]] (redirección a [[Laxes de Orro, San Cristovo das Viñas, A Coruña]]) *[[As Laxes do Castelo]] (redirección a [[As Laxes do Castelo, Ribeira, Ribeira]]) *[[O Laxido]] (redirección a [[O Laxido, Asados, Rianxo]]) *[[Laxielas]] (redirección a [[Laxielas, Coiro, Cangas]]) *[[A Laxiña]] (homónimos) *[[Laxo]] (redirección a [[Laxo, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Laxobre]] (redirección a [[Laxobre, Arteixo, Arteixo]]) *[[Laxos]] (redirección a [[Laxos, Cuntis, Cuntis]]) *[[Laxosa]] (homónimos) *[[Laxoso]] (homónimos) *[[O Laxoso]] (redirección a [[Laxoso]]) *[[Laxoso de Abaixo]] (redirección a [[Laxoso de Abaixo, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas]]) *[[Laxoso de Arriba]] (redirección a [[Laxoso de Arriba, Ponte Caldelas, Ponte Caldelas]]) *[[Laza (homónimos)]] (homónimos) *[[Lázara]] (homónimos) *[[Lázare]] (redirección a [[Lázare, Ferroi, Guntín]]) *[[O Lazareto]] (redirección a [[O Lazareto, As Achas, A Cañiza]]) *[[Lazo]] (redirección a [[Lazo, Camelle, Camariñas]]) *[[Lea]] (homónimos) *[[Leas]] (homónimos) *[[As Leas]] (redirección a [[Leas]]) *[[Os Leás]] (redirección a [[Os Leás, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[Lebaste]] (redirección a [[Lebaste, Goó, O Incio]]) *[[Lebesén]] (redirección a [[Lebesén, Pradeda, Guntín]]) *[[Lebesende]] (redirección a [[Lebesende, Queixeiro, Antas de Ulla]]) *[[Lebón]] (redirección a [[Lebón, Reboiro, O Incio]]) *[[A Leborada]] (redirección a [[A Leborada, Merille, Ourol]]) *[[Leboradas]] (redirección a [[Leboradas, Gaibor, Begonte]]) *[[Leborán]] (homónimos) *[[Leborán Grande]] (redirección a [[Leborán Grande, O Pino, O Pino]]) *[[Leborán Pequeno]] (redirección a [[Leborán Pequeno, O Pino, O Pino]]) *[[Leboráns]] (redirección a [[Leboráns, Trasmonte, Ames]]) *[[Leboré]] (redirección a [[Leboré, Cabreiros, Xermade]]) *[[Leborei]] (homónimos) *[[Leboreira]] (homónimos) *[[A Leboreira]] (redirección a [[Leboreira]]) *[[Leboreiro]] (homónimos) *[[O Leboreiro]] (redirección a [[Leboreiro]]) *[[Leboreo]] (redirección a [[Leboreo, Bértoa, Carballo]]) *[[As Leborías]] (redirección a [[As Leborías, Montemaior, A Laracha]]) *[[Leborín]] (homónimos) *[[Leborís]] (homónimos) *[[Leboriz]] (homónimos) *[[Leboro]] (redirección a [[Leboro, Río, Rodeiro]]) *[[Lebosandaus]] (redirección a [[Lebosandaus, Os Baños, Bande]]) *[[Lebosende]] (homónimos) *[[Lebozán]] (homónimos) *[[Lebozás]] (redirección a [[Lebozás, Sagra, O Carballiño]]) *[[Lebrón]] (redirección a [[Lebrón, Saa, A Pobra do Brollón]]) *[[Lebruxo]] (homónimos) *[[Lecín]] (redirección a [[Lecín, Bravos, Ourol]]) *[[Lede]] (redirección a [[Lede, Lois, Ribadumia]]) *[[Ledesma]] (homónimos) *[[Ledime]] (redirección a [[Ledime, Cexo, Verea]]) *[[Ledín]] (redirección a [[Ledín, Cervo, Cedeira]]) *[[Ledoira]] (redirección a [[Ledoira, Frades]]) *[[Ledoño]] (homónimos) *[[Ledro]] (redirección a [[Ledro, Nodar, Friol]]) *[[Leduzo]] (redirección a [[Leduzo, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[Leganitos]] (redirección a [[Leganitos, Muras, Muras]]) *[[As Leguas]] (redirección a [[As Leguas, Queixeiro, Monfero]]) *[[A Legumieira]] (redirección a [[A Legumieira, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende]]) *[[Leiloio]] (redirección a [[Leiloio, Malpica de Bergantiños]]) *[[Leilón]] (redirección a [[Leilón, San Cibrao da Repostería, Palas de Rei]]) *[[Leimán]] (redirección a [[Leimán, Belante, Sarria]]) *[[Leira]] (homónimos) *[[A Leira]] (redirección a [[Leira]]) *[[A Leira Chá]] (redirección a [[A Leira Chá, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Leira de Ares]] (redirección a [[Leira de Ares, Aro, Negreira]]) *[[Leira Enfesta]] (redirección a [[Leira Enfesta, Cerceda, Cerceda]]) *[[A Leira Longa]] (homónimos) *[[Leiradiño]] (redirección a [[Leiradiño, Taboexa, As Neves]]) *[[Leirado]] (homónimos) *[[O Leirado]] (redirección a [[Leirado]]) *[[Leiras]] (homónimos) *[[As Leiras]] (redirección a [[Leiras]]) *[[As Leiras de Abaixo]] (redirección a [[As Leiras de Abaixo, Montouto, Abadín]]) *[[As Leiras de Arriba]] (redirección a [[As Leiras de Arriba, Montouto, Abadín]]) *[[Leiravella]] (redirección a [[Leiravella, Sacardebois, Parada de Sil]]) *[[A Leireta]] (redirección a [[A Leireta, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[A Leiriña]] (homónimos) *[[Leiro (homónimos)]] (homónimos) *[[Leiromeán]] (redirección a [[Leiromeán, Leiro, Ribadumia]]) *[[O Leirón]] (redirección a [[O Leirón, Recemel, As Somozas]]) *[[Os Leiros]] (redirección a [[Os Leiros, Dordaño, Oza-Cesuras]]) *[[Leirou]] (redirección a [[Leirou, Mandaio, Oza-Cesuras]]) *[[Leis de Nemancos]] (redirección a [[Leis de Nemancos, Muxía]]; parroquia e lugar) *[[Leituego]] (redirección a [[Leituego, Pacios, A Fonsagrada]]) *[[Leixa]] (homónimos) *[[A Leixa]] (redirección a [[Leixa]]) *[[Leixazós]] (redirección a [[Leixazós, Pacios da Serra, Quiroga]]) *[[O Leixo]] (redirección a [[O Leixo, A Armenteira, Meis]]) *[[Leixoada]] (redirección a [[Leixoada, Cambre, Malpica de Bergantiños]]) *[[Leizán]] (redirección a [[Leizán, Vilarxoán, O Incio]]) *[[Lela]] (redirección a [[Lela, Alba, Vilalba]]) *[[Lema]] (homónimos) *[[Lema de Abaixo]] (redirección a [[Lema de Abaixo, Lema, Arzúa]]) *[[Lema de Arriba]] (redirección a [[Lema de Arriba, Lema, Arzúa]]) *[[Lemaio]] (redirección a [[Lemaio, A Laracha]]) *[[Os Lemos]] (redirección a [[Os Lemos, O Araño, Rianxo]]) *[[Len]] (redirección a [[Len, Belesar, Vilalba]]) *[[Lence]] (homónimos) *[[A Lence]] (redirección a [[Lence]]) *[[Lencias]] (redirección a [[Lencias, Castañedo, Navia de Suarna]]) *[[A Lende]] (redirección a [[A Lende, Gullade, Monforte de Lemos]]) *[[Lendecoira]] (redirección a [[Lendecoira, Sante, Trabada]]) *[[Lendo]] (redirección a [[Lendo, A Laracha]]) *[[Lendoiro]] (homónimos) *[[Lendorrío]] (redirección a [[Lendorrío, Vilameñe, Taboada]]) *[[A Lenguda]] (redirección a [[A Lenguda, Pías, Ponteareas]]) *[[Lengüelle]] (homónimos) *[[Lens]] (homónimos) *[[Lentellais]] (homónimos) *[[Lentemil]] (redirección a [[Lentemil, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz]]) *[[Lentil]] (redirección a [[Lentil, Novelúa, Monterroso]]) *[[Lentille]] (homónimos) *[[Lentomil]] (homónimos) *[[As Lenzas]] (redirección a [[As Lenzas, Saavedra, Begonte]]) *[[Leobalde]] (redirección a [[Leobalde, Tordoia]]) *[[León (homónimos)]] (homónimos) *[[León de Abaixo]] (redirección a [[León de Abaixo, Oíns, Arzúa]]) *[[León de Arriba]] (redirección a [[León de Arriba, Oíns, Arzúa]]) *[[Leonte]] (redirección a [[Leonte, Miñotos, Ourol]]) *[[Lera]] (redirección a [[Lera, Vilanova de Arousa, Vilanova de Arousa]]) *[[Lerce]] (redirección a [[Lerce, Castrelo, Forcarei]]) *[[Lérez]] (homónimos) *[[Lermo]] (redirección a [[Lermo, Vista Alegre, Santiago de Compostela]]) *[[Leroño]] (homónimos) *[[Lesa]] (redirección a [[Lesa, Santa Mariña de Lesa, Coirós]]) *[[Lesende]] (homónimos) *[[Lesón]] (homónimos) *[[Lesta]] (homónimos) *[[A Lesta]] (redirección a [[Lesta]]) *[[Lestaio]] (redirección a [[Lestaio, Valadares, Outes]]) *[[Lestedo]] (homónimos) *[[A Lesteira]] (redirección a [[A Lesteira, Boimil, Boimorto]]) *[[Lestelle]] (homónimos) *[[Lestide]] (redirección a [[Lestide, Labrada, Abadín]]) *[[Lestido]] (homónimos) *[[O Lestido]] (redirección a [[Lestido]]) *[[Lestimoño]] (redirección a [[Lestimoño, A Graña, Ponteceso]]) *[[Lestón]] (homónimos) *[[Lestón de Abaixo]] (redirección a [[Lestón de Abaixo, Abelleira, Muros]]) *[[Lestón de Arriba]] (redirección a [[Lestón de Arriba, Torea, Muros]]) *[[Lestrobe]] (homónimos) *[[Letros]] (redirección a [[Letros, Manduas, Silleda]]) *[[A Levada]] (homónimos) *[[Levices]] (redirección a [[Levices, Melias, Coles]]) *[[Levoso]] (redirección a [[Levoso, Quintillán, Forcarei]]) *[[Lexas]] (homónimos) *[[Lexo]] (homónimos) *[[Lexocairo]] (redirección a [[Lexocairo, Lexo, Baralla]]) *[[Lezoce]] (redirección a [[Lezoce, San Xulián da Veiga, Sarria]]) *[[Liáns]] (redirección a [[Liáns, Oleiros]]) *[[Liber]] (homónimos) *[[Libioi]] (redirección a [[Libioi, Armental, Vilasantar]]) *[[Liboeira]] (redirección a [[Liboeira, Atios, O Porriño]]) *[[Liboi]] (redirección a [[Liboi, Carreira, Ribeira]]) *[[Librán]] (redirección a [[Librán, Baleira]]) *[[Libre]] (homónimos) *[[O Libreiro]] (redirección a [[O Libreiro, A Pena, Negreira]]) *[[Libureo]] (redirección a [[Libureo, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Licencia]] (redirección a [[Licencia, O Viveiró, Muras]]) *[[Licín]] (homónimos) *[[Lidín]] (homónimos) *[[Lidón]] (redirección a [[Lidón, Cures, Boiro]]) *[[Lidor]] (redirección a [[Lidor, Castrillón, O Corgo]]) *[[Lieiro]] (homónimos) *[[Lier]] (homónimos) *[[Ligonde]] (homónimos) *[[Liméns]] (redirección a [[Liméns, O Hío, Cangas]]) *[[Limeres]] (redirección a [[Limeres, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[A Limia]] (redirección a [[comarca da Limia]]) *[[Limideiro]] (redirección a [[Limideiro, Brandomil, Zas]]) *[[Limiñoa]] (redirección a [[Limiñoa, Cores, Ponteceso]]) *[[Limiñón]] (homónimos) *[[Limodre]] (redirección a [[Limodre, Fene]]) *[[O Limpadoiro]] (redirección a [[O Limpadoiro, Vilacampa, O Valadouro]]) *[[Líncora]] (homónimos) *[[Os Lindeiros]] (redirección a [[Os Lindeiros, Viladavil, Arzúa]]) *[[Lindín]] (homónimos) *[[Liñaio]] (homónimos) *[[Liñar]] (homónimos) *[[O Liñar]] (redirección a [[Liñar]]) *[[Liñarán]] (redirección a [[Liñarán, Sober]]) *[[Liñarcovo]] (redirección a [[Liñarcovo, Bascoi, Mesía]]) *[[Liñardeu]] (redirección a [[Liñardeu, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Liñarede]] (redirección a [[Liñarede, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[A Liñarega]] (redirección a [[A Liñarega, O Cadramón, O Valadouro]]) *[[Liñares]] (homónimos) *[[Os Liñares]] (redirección a [[Liñares]]) *[[Liñares de Bidul]] (redirección a [[Liñares de Bidul, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[Liñares de Maderne]] (redirección a [[Liñares de Maderne, Maderne, A Fonsagrada]]) *[[Liñares de Vilafurada]] (redirección a [[Liñares de Vilafurada, A Veiga de Logares, A Fonsagrada]]) *[[O Liñariño]] (redirección a [[O Liñariño, Numide, Tordoia]]) *[[Liñariños]] (homónimos) *[[A Liñeira]] (redirección a [[A Liñeira, Visantoña, Santiso]]) *[[Liñeiras]] (homónimos) *[[Liñeiro]] (homónimos) *[[Lingunde]] (redirección a [[Lingunde, Camariñas, Camariñas]]) *[[Linteiros]] (redirección a [[Linteiros, Miñortos, Porto do Son]]) *[[Liorfe]] (redirección a [[Liorfe, A Ciadella, Sobrado]]) *[[Lira]] (homónimos) *[[Lires]] (homónimos) *[[Liripio]] (redirección a [[Liripio, A Estrada]]) *[[Lis]] (homónimos) *[[Lisoiros]] (redirección a [[Lisoiros, As Achas, A Cañiza]]) *[[Lista]] (homónimos) *[[Listanco]] (redirección a [[Listanco, Armeses, Maside]]) *[[Liste]] (redirección a [[Liste, Numide, Tordoia]]) *[[Listres]] (redirección a [[Listres, Aguiño, Ribeira]]) *[[Liúlfe]] (redirección a [[Liúlfe, Lestedo, Palas de Rei]]) *[[Lixibán]] (redirección a [[Lixibán, Santa Baia de Búbal, Carballedo]]) *[[Lixó]] (homónimos) *[[O Lixó]] (redirección a [[Lixó]]) *[[A Lixoa]] (redirección a [[A Lixoa, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Lixuás]] (redirección a [[Lixuás, Torneiros, Pol]]) *[[Liz]] (redirección a [[Liz, Gomelle, Guntín]]) *[[Llacín]] (redirección a [[Llacín, Carballido, A Fonsagrada]]) *[[Lladairo]] (redirección a [[Lladairo, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Llan]] (redirección a [[Llan, A Veiga de Logares, A Fonsagrada]]) *[[Llancela]] (redirección a [[Llancela, San Pedro de Neiro, A Fonsagrada]]) *[[Llencias]] (redirección a [[Llencias, San Martín de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[Loalo]] (redirección a [[Loalo, Frixe, Muxía]]) *[[Lobaces]] (homónimos) *[[A Lobagueira]] (redirección a [[A Lobagueira, Santa Baia de Búbal, Carballedo]]) *[[Lobagueiras]] (redirección a [[Lobagueiras, Bendaña, Touro]]) *[[Lobamorta]] (redirección a [[Lobamorta, Ourol, Ourol]]) *[[Lobán]] (homónimos) *[[Lobán da Barreira]] (redirección a [[Lobán da Barreira, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Lobán de Louros]] (redirección a [[Lobán de Louros, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Lobariñas]] (redirección a [[Lobariñas, Crecente, Crecente]]) *[[Lobás]] (homónimos) *[[Os Lobás]] (redirección a [[Lobás]]) *[[As Lobateiras]] (redirección a [[As Lobateiras, Vilar, Guitiriz]]) *[[Lobeira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Lobeira]] (redirección a [[Lobeira (homónimos)]]) *[[Lobeiras]] (homónimos) *[[As Lobeiras]] (redirección a [[Lobeiras]]) *[[Lobeiro]] (homónimos) *[[O Lobeiro]] (redirección a [[Lobeiro]]) *[[Lobeiros]] (redirección a [[Lobeiros, Barbos, Ortigueira]]) *[[Lobelle]] (homónimos) *[[Lobelle de Abaixo]] (redirección a [[Lobelle de Abaixo, Lobelle, Carballedo]]) *[[Lobelle de Arriba]] (redirección a [[Lobelle de Arriba, Lobelle, Carballedo]]) *[[Lobelos]] (redirección a [[Lobelos, A Pereiriña, Cee]]) *[[Lobio]] (homónimos) *[[O Lobio]] (redirección a [[Lobio]]) *[[Lobios (homónimos)]] (homónimos) *[[Lobomorto]] (redirección a [[Lobomorto, Arceo, Boimorto]]) *[[Loboso]] (homónimos) *[[Lobra]] (redirección a [[Lobra, Verdía, Santiago de Compostela]]) *[[Locai]] (homónimos) *[[Locencia]] (homónimos) *[[O Lodairo]] (redirección a [[O Lodairo, Piñeiro, Mugardos]]) *[[Lodás]] (homónimos) *[[Lodeira]] (homónimos) *[[A Lodeira]] (redirección a [[Lodeira]]) *[[Lodeiro]] (homónimos) *[[O Lodeiro]] (redirección a [[Lodeiro]]) *[[Lodeirón]] (redirección a [[Lodeirón, Vilatuxe, Lalín]]) *[[Lodeiros]] (homónimos) *[[Lodos]] (redirección a [[Lodos, Santo André de Logares, A Fonsagrada]]) *[[Lodoselo]] (homónimos) *[[Lodoso]] (homónimos) *[[Loeda]] (redirección a [[Loeda, Piñor]]) *[[Loentia]] (redirección a [[Loentia, Castro de Rei]]) *[[Loenzo]] (homónimos) *[[Loenzo de Abaixo]] (redirección a [[Loenzo de Abaixo, Bértoa, Carballo]]) *[[Loenzo de Arriba]] (redirección a [[Loenzo de Arriba, Bértoa, Carballo]]) *[[Logares]] (redirección a [[Logares, Santo André de Logares, A Fonsagrada]]) *[[O Logoso]] (redirección a [[O Logoso, Olveira, Dumbría]]) *[[Logrosa]] (homónimos) *[[Loiba]] (redirección a [[Loiba, Ortigueira]]) *[[Loibán]] (redirección a [[Loibán, Merille, Ourol]]) *[[As Loibas]] (redirección a [[As Loibas, Bardaos, San Sadurniño]]) *[[O Loibo]] (redirección a [[O Loibo, Quintas, Paderne]]) *[[Loimar]] (redirección a [[Loimar, Bealo, Boiro]]) *[[Loimil]] (homónimos) *[[Loimil do Carballo]] (redirección a [[Loimil do Carballo, Loimil, A Estrada]]) *[[Loio]] (homónimos) *[[Loios]] (homónimos) *[[Loira]] (homónimos) *[[A Loira]] (redirección a [[Loira]]) *[[Loiravella]] (redirección a [[Loiravella, Loira, Valdoviño]]) *[[Loiro]] (homónimos) *[[Lomba]] (homónimos) *[[A Lomba]] (redirección a [[Lomba]]) *[[Lomba do Cruceiro]] (redirección a [[Lomba do Cruceiro, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Lombao]] (homónimos) *[[O Lombao]] (redirección a [[Lombao]]) *[[Lombao de Abaixo]] (redirección a [[Lombao de Abaixo, Os Freires, Ortigueira]]) *[[Lombao de Arriba]] (redirección a [[Lombao de Arriba, Os Freires, Ortigueira]]) *[[As Lombas]] (homónimos) *[[O Lombedrado]] (redirección a [[O Lombedrado, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Lombeira]] (redirección a [[A Lombeira, Leirado, Salvaterra de Miño]]) *[[A Lombiña]] (redirección a [[A Lombiña, O Xobre, A Pobra do Caramiñal]]) *[[O Lombiño]] (homónimos) *[[Lombo]] (homónimos) *[[O Lombo]] (redirección a [[Lombo]]) *[[O Lombo de Abaixo]] (redirección a [[O Lombo de Abaixo, Barbos, Ortigueira]]) *[[O Lombo de Afonso]] (redirección a [[O Lombo de Afonso, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Lombo de Arriba]] (redirección a [[O Lombo de Arriba, Barbos, Ortigueira]]) *[[Lombo do Cervo]] (redirección a [[Lombo do Cervo, Vilapedre, Vilalba]]) *[[O Lombo do Coitelo]] (redirección a [[O Lombo do Coitelo, Devesos, Ortigueira]]) *[[Lombo do Muíño]] (redirección a [[Lombo do Muíño, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Lombo do Río]] (redirección a [[Lombo do Río, Vilapedre, Vilalba]]) *[[Lombo Gordo]] (redirección a [[Lombo Gordo, Covas, Viveiro]]) *[[Os Lombos]] (redirección a [[Os Lombos, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Lomear]] (redirección a [[Lomear, Rioseco, Calvos de Randín]]) *[[O Lomedro]] (redirección a [[O Lomedro, Godóns, Covelo]]) *[[Lomparte]] (redirección a [[Lomparte, San Tomé de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Loncras]] (redirección a [[Loncras, O Barro, A Baña]]) *[[Londoño]] (redirección a [[Londoño, Xesteda, Cerceda]]) *[[A Longa]] (redirección a [[A Longa, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Longaíño]] (redirección a [[O Longaíño, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Longalai]] (redirección a [[Longalai, Ferroi, Guntín]]) *[[Lóngara]] (homónimos) *[[A Lóngara]] (redirección a [[Lóngara]]) *[[As Lóngaras]] (redirección a [[As Lóngaras, Trabada, Trabada]]) *[[Longarela]] (homónimos) *[[Longás]] (redirección a [[Longás, Santa Xusta de Moraña, Moraña]]) *[[Longo]] (homónimos) *[[Lóngora]] (redirección a [[Lóngora, Liáns, Oleiros]]) *[[Longos]] (homónimos) *[[Longoseiros]] (homónimos) *[[Longra]] (homónimos) *[[A Longra]] (redirección a [[Longra]]) *[[Longras]] (homónimos) *[[As Longras]] (redirección a [[Longras]]) *[[Longueiral]] (redirección a [[Longueiral, Vigo, Cambre]]) *[[A Lonia de Abaixo]] (redirección a [[A Lonia de Abaixo, Tras do Hospital, Ourense]]) *[[A Lonia de Arriba]] (redirección a [[A Lonia de Arriba, Velle, Ourense]]) *[[Lonzas]] (redirección a [[Lonzas, San Cristovo das Viñas, A Coruña]]) *[[A Loña]] (redirección a [[A Loña, Fornelos, Salvaterra de Miño]]) *[[Loña do Monte]] (parroquia eclesiástica) *[[Loño]] (homónimos) *[[Loñoá do Camiño]] (redirección a [[Loñoá do Camiño, Covas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Loñoá Grande]] (redirección a [[Loñoá Grande, Covas, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Lopiño]] (redirección a [[Lopiño, A Torre, Vilalba]]) *[[Lorbé]] (redirección a [[Lorbé, Dexo, Oleiros]]) *[[Lordelo]] (homónimos) *[[Lores]] (homónimos) *[[Loreto]] (homónimos) *[[Lorigados]] (redirección a [[Lorigados, Espasande de Baixo, Riotorto]]) *[[Lornés]] (redirección a [[Lornés, Troáns, Cuntis]]) *[[Lornís]] (redirección a [[Lornís, Frontón, Pantón]]) *[[Loroño]] (homónimos) *[[Loroxo]] (redirección a [[Loroxo, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[O Lorteiro]] (redirección a [[O Lorteiro, Montemaior, A Laracha]]) *[[Losón]] (homónimos) *[[O Lote]] (redirección a [[O Lote, Queixeiro, Monfero]]) *[[Loucenzo]] (redirección a [[Loucenzo, Cercio, Lalín]]) *[[Loucia]] (redirección a [[Loucia, Las, San Amaro]]) *[[Lougares]] (homónimos) *[[Lougarés]] (redirección a [[Lougarés, Sendelle, Crecente]]) *[[O Loural]] (homónimos) *[[Lourás]] (redirección a [[Lourás, Manduas, Silleda]]) *[[Loureda]] (homónimos) *[[Louredela]] (redirección a [[Louredela, Loxo, Touro]]) *[[Louredo]] (homónimos) *[[Loureiral]] (redirección a [[Loureiral, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona]]) *[[As Loureiras]] (redirección a [[As Loureiras, Orro, Culleredo]]) *[[Loureiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Loureiro]] (redirección a [[Loureiro (homónimos)]]) *[[Loureiro de Abaixo]] (homónimos) *[[O Loureiro de Abaixo]] (redirección a [[Loureiro de Abaixo]]) *[[Loureiro de Arriba]] (homónimos) *[[O Loureiro de Arriba]] (redirección a [[Loureiro de Arriba]]) *[[Loureiro de Baixo]] (redirección a [[Loureiro de Baixo, Buciños, Carballedo]]) *[[O Loureiro de Bocixa]] (redirección a [[O Loureiro de Bocixa, Soandres, A Laracha]]) *[[O Loureiro de Borreiros]] (redirección a [[O Loureiro de Borreiros, Soandres, A Laracha]]) *[[Loureiro de Riba]] (redirección a [[Loureiro de Riba, Buciños, Carballedo]]) *[[O Loureiro Pequeno]] (redirección a [[O Loureiro Pequeno, A Riba, A Baña]]) *[[Loureiros]] (homónimos) *[[Os Loureiros]] (redirección a [[Loureiros]]) *[[A Lourenceira]] (redirección a [[A Lourenceira, Coiro, A Laracha]]) *[[Lourente]] (redirección a [[Lourente, Saa, A Pobra do Brollón]]) *[[Lourentín]] (homónimos) *[[Lourenzá (homónimos)]] (homónimos) *[[O Lourenzo]] (redirección a [[O Lourenzo, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Os Lourenzos]] (redirección a [[Os Lourenzos, Rebordelo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Lourés]] (redirección a [[Lourés, Gondollín, Melide]]) *[[Loureses]] (redirección a [[Loureses, Aguís, Os Blancos]]) *[[Loureza]] (homónimos) *[[Louride]] (redirección a [[Louride, Rus, Carballo]]) *[[Lourido]] (homónimos) *[[O Lourido]] (redirección a [[Lourido]]) *[[Lourido Grande]] (homónimos) *[[Lourido Pequeno]] (homónimos) *[[Louridos]] (redirección a [[Louridos, Abade, Moeche]]) *[[Louriña]] (homónimos) *[[A Louriña]] (redirección a [[Louriña]]) *[[Louriño]] (homónimos) *[[O Louriño]] (redirección a [[Louriño]]) *[[Louriñó]] (redirección a [[Louriñó, Torroso, Mos]]) *[[Lourintín]] (redirección a [[Lourintín, Camos, Nigrán]]) *[[Lourixe]] (homónimos) *[[Lourizán]] (redirección a [[Lourizán, Pontevedra]]) *[[Louro]] (homónimos) *[[Os Louros]] (redirección a [[Os Louros, Viós, Abegondo]]) *[[A Lousa]] (homónimos) *[[Lousada]] (homónimos) *[[Lousada de Abaixo]] (homónimos) *[[Lousada de Arriba]] (homónimos) *[[A Lousada]] (redirección a [[Lousada]]) *[[O Lousadal]] (redirección a [[O Lousadal, Álvare, A Pastoriza]]) *[[Lousadela]] (homónimos) *[[Lousado]] (homónimos) *[[O Lousado]] (redirección a [[Lousado]]) *[[Lousame]] (concello e parroquia) *[[Os Lousedos]] (redirección a [[Os Lousedos, Reigosa, A Pastoriza]]) *[[A Louseira]] (homónimos) *[[Louseiro]] (redirección a [[Louseiro, Sarria]]) *[[Lousende]] (redirección a [[Lousende, Prado, Friol]]) *[[Louside]] (redirección a [[Louside, Candia, Abadín]]) *[[Lousido]] (redirección a [[Lousido, Cabanas, Cabanas]]) *[[Lousidos]] (redirección a [[Lousidos, Carballido, Vilalba]]) *[[Louteiro]] (redirección a [[Louteiro, A Veiga de Logares, A Fonsagrada]]) *[[Loutoño]] (redirección a [[Loutoño, Cambre, Malpica de Bergantiños]]) *[[Louxadas]] (redirección a [[Louxadas, Sárdoma, Vigo]]) *[[Louxadelas]] (redirección a [[Louxadelas, Soutordei, Ribas de Sil]]) *[[Louxas]] (redirección a [[Louxas, Lamas de Moreira, A Fonsagrada]]) *[[A Louza]] (redirección a [[A Louza, Sargadelos, Cervo]]) *[[Louzaregos]] (homónimos) *[[Louzarela]] (homónimos) *[[Lovada]] (redirección a [[Lovada, O Lago, Maside]]) *[[A Loxe]] (redirección a [[A Loxe, Barro, Noia]]) *[[Loxo]] (homónimos) *[[Loxo de Abaixo]] (redirección a [[Loxo de Abaixo, Boiro, Boiro]]) *[[Loxo de Arriba]] (redirección a [[Loxo de Arriba, Boiro, Boiro]]) *[[Lúa (homónimos)]] (homónimos) *[[Luaces]] (homónimos) *[[Luama]] (redirección a [[Luama, Ortigueira]]) *[[Luáns]] (redirección a [[Luáns, Iria Flavia, Padrón]]) *[[Luaña]] (redirección a [[Luaña, Brión]]) *[[Lubián]] (homónimos) *[[Lubre]] (homónimos) *[[A Luceira]] (redirección a [[A Luceira, Liñares, As Neves]]) *[[A Lucencia]] (redirección a [[A Lucencia, Lodoso, Monterroso]]) *[[Lucenza]] (homónimos) *[[A Lucenza]] (redirección a [[Lucenza]]) *[[Lucí]] (homónimos) *[[O Lucial]] (redirección a [[O Lucial, Vila de Mouros, O Incio]]) *[[Lucil]] (redirección a [[Lucil, Outes, Outes]]) *[[Lucín]] (homónimos) *[[O Lucín]] (redirección a [[Lucín]]) *[[Ludeiro]] (homónimos) *[[O Ludeiro]] (redirección a [[Ludeiro]]) *[[Ludeiros]] (homónimos) *[[A Ludiña]] (redirección a [[A Ludiña, Vigo, Carral]]) *[[O Ludiño de Baixo]] (redirección a [[O Ludiño de Baixo, Pereira, Ordes]]) *[[O Ludiño de Riba]] (redirección a [[O Ludiño de Riba, Pereira, Ordes]]) *[[Ludrio]] (redirección a [[Ludrio, Castro de Rei]]) *[[Ludro]] (redirección a [[Ludro, Rairiz de Veiga, Rairiz de Veiga]]) *[[Lueda]] (redirección a [[Lueda, Bande, Bande]]) *[[As Lueiras]] (redirección a [[As Lueiras, As Enchousas, As Somozas]]) *[[Lueiro]] (homónimos) *[[O Lugar]] (homónimos) *[[O Lugar da Fonte]] (redirección a [[O Lugar da Fonte, Cospindo, Ponteceso]]) *[[Lugar de Abaixo]] (homónimos) *[[O Lugar de Abaixo]] (redirección a [[Lugar de Abaixo]]) *[[Lugar de Arriba]] (homónimos) *[[O Lugar de Arriba]] (redirección a [[Lugar de Arriba]]) *[[O Lugar do Crego]] (redirección a [[O Lugar do Crego, Vilarmaior, Vilarmaior]]) *[[O Lugar do Medio]] (redirección a [[O Lugar do Medio, Cerceda, Cerceda]]) *[[Lugar do Monte]] (homónimos) *[[O Lugar do Monte]] (redirección a [[Lugar do Monte]]) *[[O Lugar Grande]] (redirección a [[O Lugar Grande, Corcoesto, Cabana de Bergantiños]]) *[[O Lugar Novo]] (redirección a [[O Lugar Novo, Bravos, Ourol]]) *[[O Lugar Vello]] (redirección a [[O Lugar Vello, Cazás, Xermade]]) *[[O Lugarexo]] (redirección a [[O Lugarexo, Vilamateo, Vilarmaior]]) *[[O Lugariño]] (homónimos) *[[O Lugarnovo]] (redirección a [[O Lugarnovo, Corzón, Mazaricos]]) *[[Lugarvello]] (redirección a [[Lugarvello, Santaballa, Vilalba]]) *[[Lugo (homónimos)]] (homónimos) *[[Luía]] (redirección a [[Luía, Ortigueira]]) *[[Luíntra]] (redirección a [[Luíntra, Nogueira de Ramuín, Nogueira de Ramuín]]) *[[Os Luíses]] (redirección a [[Os Luíses, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[Lulaíños]] (redirección a [[Lulaíños, Lousada, Carballedo]]) *[[Lulás]] (redirección a [[Lulás, San Mamede de Lousada, Carballedo]]) *[[Lulle]] (redirección a [[Lulle, Loureiro, Samos]]) *[[Lume]] (proceso; véxase tamén [[Lume, San Xusto, Coristanco]]) *[[Lume da Cova]] (redirección a [[Lume da Cova, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[Lume de Suso]] (redirección a [[Lume de Suso, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[Lumeares]] (redirección a [[Lumeares, A Teixeira]]) *[[Lumián]] (redirección a [[Lumián, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[As Lumieiras]] (redirección a [[As Lumieiras, Millán, Sober]]) *[[Luneda]] (homónimos) *[[Luou]] (redirección a [[Luou, Teo]]) *[[Lusío]] (homónimos) *[[Os Lusoiros]] (redirección a [[Os Lusoiros, Aldosende, Paradela]]) *[[Lusquiños]] (redirección a [[Lusquiños, Tomeza, Pontevedra]]) *[[Lustiás]] (redirección a [[Lustiás, Couto, Taboada]]) *[[Lustres]] (redirección a [[Lustres, Asados, Rianxo]]) *[[Luxilde]] (homónimos) *[[Luxís]] (redirección a [[Luxís, Pacios, Castro de Rei]]) *[[A Luz]] (homónimos) ==M== *[[Maariz]] (redirección a [[Maariz, Santiago de Mondoñedo, Mondoñedo]]) *[[Mabegondo]] (redirección a [[Mabegondo, Abegondo]]) *[[Mabia]] (redirección a [[Mabia, Loureza, Oia]]) *[[Macadín]] (redirección a [[Macadín, Moreira, Ponteareas]]) *[[Macal]] (redirección a [[Macal, Castrelos, Vigo]]) *[[Mácara]] (redirección a [[Mácara, Ramil, Palas de Rei]]) *[[Maceda (homónimos)]] (homónimos) *[[Macedo]] (homónimos) *[[Macedos]] (redirección a [[Macedos, Urdilde, Rois]]) *[[Maceira (homónimos)]] *[[A Maceira]] (redirección a [[Maceira (homónimos)]]) *[[Maceiras]] (homónimos) *[[As Maceiras]] (redirección a [[Maceiras]]) *[[Maceiriña]] (redirección a [[Maceiriña, Cabral, Vigo]]) *[[Macenda]] (homónimos) *[[Macendo]] (redirección a [[Macendo, Castrelo de Miño]]) *[[Macenlle]] (redirección a [[Macenlle, Marín, Marín]]) *[[Machado]] (homónimos) *[[O Machín]] (redirección a [[O Machín, Santa Marta de Meilán, Riotorto]]) *[[O Machuco]] (homónimos) *[[Os Macicos]] (redirección a [[Os Macicos, Barizo, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Macieira]] (redirección a [[A Macieira, Bretoña, A Pastoriza]]) *[[Maciñeira]] (homónimos) *[[A Maciñeira]] (redirección a [[Maciñeira]]) *[[Maciñeirá]] (redirección a [[Maciñeirá, Saavedra, Begonte]]) *[[A Maciñeira Pequena]] (redirección a [[A Maciñeira Pequena, O Burgo, Muras]]) *[[Maciñeiras]] (homónimos) *[[As Maciñeiras]] (redirección a [[Maciñeiras]]) *[[Maciñeiro]] (redirección a [[Maciñeiro, Corvelle, Vilalba]]) *[[Mación]] (redirección a [[Mación, Pombeiro, Pantón]]) *[[Madalena]] (homónimos) *[[A Madalena]] (redirección a [[Madalena]]) *[[Madanela]] (homónimos) *[[A Madanela]] (redirección a [[Madanela]]) *[[A Madanela de Montes]] (redirección a [[A Madanela de Montes, Forcarei]]) *[[Madarnás]] (homónimos) *[[Madeiro]] (homónimos) *[[O Madeiro]] (redirección a [[Madeiro]]) *[[Madelos]] (homónimos) *[[Maderne]] (homónimos) *[[A Madorra]] (homónimos) *[[As Madorras]] (redirección a [[As Madorras, Mosende, O Porriño]]) *[[O Madorro]] (redirección a [[O Madorro, Soutelo, Salceda de Caselas]]) *[[A Madosa]] (redirección a [[A Madosa, Oza, A Coruña]]) *[[A Madreduga]] (redirección a [[A Madredauga, Rosende, O Saviñao]]) *[[As Madriceiras]] (redirección a [[As Madriceiras, Probaos, Oza-Cesuras]]) *[[Madriñán]] (homónimos) *[[Madroa]] (homónimos) *[[A Madroa]] (redirección [[Madroa]]) *[[Madrosende]] (homónimos) *[[Magaláns]] (redirección a [[Magaláns, Dorrón, Sanxenxo]]) *[[Magalofes]] (redirección a [[Magalofes, Fene]]) *[[Magán]] (homónimos) *[[Magarella]] (redirección a [[Magarella, Santa Cristina de Cobres, Vilaboa]]) *[[Magarelos]] (redirección a [[Magarelos, San Trocado, Allariz]]) *[[Magariños]] (homónimos) *[[Magazos]] (redirección a [[Magazos, Viveiro]]) *[[A Magdalena]] (redirección a [[A Magdalena, Ribadelouro, Tui]]) *[[Magoira]] (redirección a [[Magoira, Cervo, Cedeira]]) *[[Magolán]] (redirección a [[Magolán, Lema, Arzúa]]) *[[Magor]] (redirección a [[Magor, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[Magro]] (redirección a [[Magro, Calo, Vimianzo]]) *[[Magros]] (redirección a [[Magros, Beariz, Beariz]]) *[[Maguxe]] (redirección a [[Maguxe, Ortoño, Ames]]) *[[A Maía]] (homónimos) *[[Maial de Abaixo]] (redirección a [[Maial de Abaixo, Oza, Oza-Cesuras]]) *[[Maial de Arriba]] (redirección a [[Maial de Arriba, Reboredo, Oza-Cesuras]]) *[[Maianca]] (homónimos) *[[Maín]] (redirección a [[Maín, San Clodio, Leiro]]) *[[Maíndo]] (redirección a [[Maíndo, Couso, A Estrada]]) *[[Maínza]] (redirección a [[Maínza, Padróns, Ponteareas]]) *[[O Maio]] (redirección a [[O Maio, Esteiro, Muros]]) *[[Maio Grande]] (redirección a [[Maio Grande, Liñaio, Negreira]]) *[[Maio Pequeno]] (redirección a [[Maio Pequeno, Liñaio, Negreira]]) *[[Maiobre]] (redirección a [[Maiobre, Ares, Ares]]) *[[Maiordomo]] (redirección a [[Maiordomo, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Maira]] (redirección a [[Maira, Camoira, Lugo]]) *[[Maizán]] (redirección a [[Maizán, Couxela, Ribadeo]]) *[[Maladas]] (redirección a [[Maladas, Río Barba, O Vicedo]]) *[[Malagón]] (redirección a [[Malagón, Vieiro, Viveiro]]) *[[A Malata]] (homónimos) *[[O Malate]] (redirección a [[O Malate, Loira, Valdoviño]]) *[[Os Malatos]] (redirección a [[Os Malatos, Ove, Ribadeo]]) *[[Malburgo]] (redirección a [[Malburgo, Millarada, Forcarei]]) *[[Malburguete]] (redirección a [[Malburguete, San Miguel do Campo, Nogueira de Ramuín]]) *[[Malcán]] (redirección a [[Malcán, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Malde]] (homónimos) *[[Maldecrimente]] (redirección a [[Maldecrimente, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Maldefilgueiras]] (redirección a [[Maldefilgueiras, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Malfurado]] (homónimos) *[[A Malladoira]] (homónimos) *[[O Malladoiro]] (redirección a [[O Malladoiro, Tamallancos, Vilamarín]]) *[[Malladoura]] (homónimos) *[[A Malladoura]] (redirección a [[Malladoura]]) *[[Mallas]] (redirección a [[Mallas, San Martiño de Duio, Fisterra]]) *[[Malle]] (homónimos) *[[O Malle]] (redirección a [[Malle]]) *[[O Mallo]] (homónimos) *[[Malló]] (homónimos) *[[O Malló]] (redirección a [[Malló]]) *[[O Malloeiro]] (redirección a [[O Malloeiro, O Val de Xestoso, Monfero]]) *[[Mallón]] (homónimos) *[[O Mallón]] (redirección a [[Mallón]]) *[[Mallos]] (homónimos) *[[Os Mallos]] (redirección a [[Mallos]]) *[[Mallou]] (homónimos) *[[Mallou de Abaixo]] (redirección a [[Mallou de Abaixo, San Lázaro, Santiago de Compostela]]) *[[Mallou de Arriba]] (redirección a [[Mallou de Arriba, San Caetano, Santiago de Compostela]]) *[[Malobrigo]] (redirección a [[Malobrigo, Triós, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Malpica]] (homónimos) *[[Malpica de Bergantiños]] (concello e parroquia) *[[Malvas]] (redirección a [[Malvas, Tui]]) *[[Malvares]] (homónimos) *[[Malvecín]] (redirección a [[Malvecín, Sancovade, Vilalba]]) *[[O Malvedo]] (redirección a [[O Malvedo, Ribela, Coles]]) *[[Malveiros]] (redirección a [[Malveiros, Seteventos, O Saviñao]]) *[[Malvide]] (redirección a [[Malvide, Mañón, Mañón]]) *[[Malvido]] (homónimos) *[[A Mámoa]] (homónimos) *[[Mámoa Alba]] (redirección a [[Mámoa Alba, Quireza, Cerdedo-Cotobade]]) *[[As Mámoas]] (homónimos) *[[Mamoela]] (homónimos) *[[Mamoelas]] (homónimos) *[[As Mamoelas]] (redirección a [[Mamoelas]]) *[[A Mamurria]] (redirección a [[A Mamurria, Lestedo, Palas de Rei]]) *[[Manán]] (homónimos) *[[Manán de San Cosme]] (redirección a [[Manán de San Cosme, San Cosme de Manán, O Corgo]]) *[[Manán de Santa María]] (redirección a [[Manán de Santa María, Santa María de Manán, O Corgo]]) *[[Mancegar]] ([[Mancegar, Alvidrón, Antas de Ulla]] + [[Mancegar, Vilapoupre, Antas de Ulla]]) *[[Os Manchás]] (redirección a [[Os Manchás, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[A Manchica]] (homónimos) *[[Manciñeiras]] (redirección a [[Manciñeiras, Codesoso, Sobrado]]) *[[A Mancoña]] (redirección a [[A Mancoña, Cabral, Vigo]]) *[[A Manda]] (redirección a [[A Manda, Coiro, Mazaricos]]) *[[Mandaio]] (redirección a [[Mandaio, Oza-Cesuras]]) *[[Mandaios]] (redirección a [[Mandaios, Barbeiros, Ordes]]) *[[Mandás]] (redirección a [[Mandás, Olas, Mesía]]) *[[Mandelos]] (homónimos) *[[Mandeo]] (homónimos) *[[Mandiá]] (homónimos) *[[Mandín]] (homónimos) *[[Mandrá]] (redirección a [[Mandrá, Lamas, San Sadurniño]]) *[[Mandrás]] (homónimos) *[[Manduas]] (homónimos) *[[Mane]] (homónimos) *[[Manedo]] (redirección a [[Manedo, Oíns, Arzúa]]) *[[A Manga]] (homónimos) *[[As Mangas]] (redirección a [[As Mangas, Río Barba, O Vicedo]]) *[[Mangoeiro]] (homónimos) *[[Mangoeiros]] (redirección a [[Mangoeiros, O Ermo, Ortigueira]]) *[[O Mangón]] (homónimos) *[[Mangoño]] (homónimos) *[[A Manguela]] (redirección a [[A Manguela, Montoxo, Cedeira]]) *[[Manide]] (homónimos) *[[Manín]] (homónimos) *[[Maniños]] (redirección a [[Maniños, Fene]]) *[[O Maniño]] (redirección a [[O Maniño, Pezobre, Santiso]]) *[[Manle]] (homónimos) *[[Manlle]] (homónimos) *[[Manoi]] (redirección a [[Manoi, Loureda, Arteixo]]) *[[Manselle]] (redirección a [[Manselle, Laíño, Dodro]]) *[[Mansián]] (redirección a [[Mansián, A Laxe, O Valadouro]]) *[[Mansín]] (redirección a [[Mansín, Foz, Foz]]) *[[Mántaras]] (redirección a [[Mántaras, Irixoa]]) *[[A Manteigada]] (redirección a [[A Manteigada, Rebordáns, Tui]]) *[[Manteles de Abaixo]] (redirección a [[Manteles de Abaixo, Vedra, Vedra]]) *[[Manteles de Arriba]] (redirección a [[Manteles de Arriba, Vedra, Vedra]]) *[[Mantelle]] (homónimos) *[[Mantiñán]] (redirección a [[Mantiñán, Soandres, A Laracha]]) *[[Mantoño]] (redirección a [[Mantoño, Goiáns, Porto do Son]]) *[[O Manxadoiro]] (redirección a [[O Manxadoiro, Carballo, Friol]]) *[[Manxar]] (redirección a [[Manxar, San Mamede do Couto, Samos]]) *[[Manxarín]] (homónimos) *[[Manxofrío]] (redirección a [[Manxofrío, Cabanas, O Vicedo]]) *[[Manzalvos]] (redirección a [[Manzalvos, A Mezquita]]; parroquia e lugar) *[[Manzaneda]] (concello, parroquia e lugar) *[[Manzoi]] (homónimos) *[[Manzós]] (redirección a [[Manzós, Louredo, Maside]]) *[[Mañar]] (redirección a [[Mañar, Valcarría, Viveiro]]) *[[Mañariz]] (redirección a [[Mañariz, Vilacaíz, O Saviñao]]) *[[Os Mañás]] (redirección a [[Os Mañás, San Martiño de Calvos de Sobrecamiño, Arzúa]]) *[[Mañente]] (homónimos) *[[O Maño]] (redirección a [[O Xobre ou O Maño, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Mañoás]] (redirección a [[Mañoás, Rubiós, Riós]]) *[[Mañón]] (concello e parroquia) *[[Mañufe]] (homónimos) *[[Mao]] (homónimos) *[[O Mao]] (redirección a [[Mao]]) *[[Maques]] (homónimos) *[[Maques de Abaixo]] (redirección a [[Maques de Abaixo, Curtis, Curtis]]) *[[Maques de Arriba]] (redirección a [[Maques de Arriba, Curtis, Curtis]]) *[[A Maquía]] (homónimos) *[[A Maquián]] (redirección a [[A Maquián, Maceira, Covelo]]) *[[A Maquieira]] (redirección a [[Maquieira]]) *[[A Marabilla]] (redirección a [[A Marabilla, Piñeiro, Cedeira]]) *[[As Marabillas]] (redirección a [[As Marabillas, Cartelle]]) *[[Maragouzos]] (redirección a [[Maragouzos, Saídres, Silleda]]) *[[A Maramiga]] (redirección a [[A Maramiga, Galgao, Abadín]]) *[[Marán]] (homónimos) *[[Maráns]] (redirección a [[Maráns, Santa Cristina de Vea, A Estrada]]) *[[Marantes]] (homónimos) *[[A Maraña]] (redirección a [[A Maraña, Arbo, Arbo]]) *[[Marañís]] (redirección a [[Marañís, A Corna, Piñor]]) *[[Marás]] (redirección a [[Marás, Grou, Lobios]]) *[[Maravexás]] (redirección a [[Maravexás, Boqueixón, Boqueixón]]) *[[Marazoi]] (redirección a [[Marazoi, Salto, Oza-Cesuras]]) *[[Marbán]] (redirección a [[Marbán, Gondulfes, Castrelo do Val]]) *[[Marcadoiro]] (redirección a [[Marcadoiro, A Laxe, Paradela]]) *[[Marce]] (homónimos) *[[A Marcela]] (redirección a [[A Marcela, Silvela, Friol]]) *[[Marcelín]] (homónimos) *[[Marcelle]] (homónimos) *[[Marcenlos]] (redirección a [[Marcenlos, Codeseda, A Estrada]]) *[[Marces]] (redirección a [[Marces, Mabegondo, Abegondo]]) *[[As Marchás]] (redirección a [[As Marchás, Vilamaior, Ordes]]) *[[Marciñado]] (redirección a [[Marciñado, Loureda, Arteixo]]) *[[O Marco]] (homónimos) *[[O Marco Alto]] (redirección a [[O Marco Alto, Álvare, A Pastoriza]]) *[[O Marco Baixo]] (redirección a [[O Marco Baixo, Álvare, A Pastoriza]]) *[[A Marco da Fontenla]] (redirección a [[A Marco da Fontenla, Pexegueiro, Tui]]) *[[O Marco das Eiras]] (redirección a [[O Marco das Eiras, Paleo, Carral]]) *[[O Marco das Pías]] (redirección a [[O Marco das Pías, Codesoso, Sobrado]]) *[[O Marco de Abaixo]] (redirección a [[O Marco de Abaixo, Sendelle, Boimorto]]) *[[O Marco de Arriba]] (redirección a [[O Marco de Arriba, Sendelle, Boimorto]]) *[[Marco do Camballón]] *[[O Marco do Río]] (redirección a [[O Marco do Río, Vilamateo, Vilarmaior]]) *[[Marcoi]] (homónimos) *[[Marcón]] (homónimos) *[[Marcoraos de Abaixo]] (redirección a [[Marcoraos de Abaixo, Folladela, Melide]]) *[[Marcoraos de Arriba]] (redirección a [[Marcoraos de Arriba, Folladela, Melide]]) *[[Marcos]] (homónimos) *[[Marcosende]] (redirección a [[Marcosende, Zamáns, Vigo]]) *[[Marei]] (homónimos) *[[A Marela]] (redirección a [[A Marela, Nete, Vilalba]]) *[[Marelle]] (redirección a [[Marelle, Covelas, Ribadeo]]) *[[Marentes]] (redirección a [[Marentes, Negueira de Muñiz]]) *[[Mareque]] (redirección a [[Mareque, Sergude, Boqueixón]]) *[[Marexe]] (redirección a [[Marexe, Fiolleda, Monforte de Lemos]]) *[[Marful]] (homónimos) *[[Marfulo]] (redirección a [[Marfulo, Vilaño, A Laracha]]) *[[Margá]] (redirección a [[Margá, Labrada, Guitiriz]]) *[[Margarida (homónimos)]] (homónimos) *[[A Margarida]] (redirección a [[Margarida (homónimos)]]) *[[Margaride]] (homónimos) *[[Margarideiros]] (redirección a [[Margarideiros, Rubiás, Ramirás]]) *[[Os Margaridos]] (redirección a [[Os Margaridos, Briallos, Portas]]) *[[O Margazal]] (redirección a [[O Margazal, Rioaveso, Vilalba]]) *[[María de Amido]] (redirección a [[María de Amido, Seixas, As Somozas]]) *[[Maril]] (redirección a [[Maril, Fiestras, Silleda]]) *[[Marín (homónimos)]] (homónimos) *[[Mariña]] (homónimos) *[[A Mariña]] (redirección a [[Mariña]]) *[[A Mariñadona]] (redirección a [[A Mariñadona, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Mariñaleda]] (redirección a [[Mariñaleda, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Mariñán]] (redirección a [[Mariñán, Bergondo, Bergondo]]) *[[Mariñanes]] (redirección a [[Mariñanes, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Mariñao]] (homónimos) *[[O Mariñao]] (redirección a [[Mariñao]]) *[[Mariñaos]] (homónimos) *[[Os Mariñaos]] (redirección a [[Mariñaos]]) *[[As Mariñas]] (homónimos) *[[As Mariñás]] (redirección a [[As Mariñás, Burgás, Xermade]]) *[[Mariño]] (homónimos) *[[O Mariño]] (redirección a [[Mariño]]) *[[Os Mariños]] (redirección a [[Os Mariños, Seivane de Vilarente, Abadín]]) *[[Mariocos]] (redirección a [[Mariocos, Mugardos, Mugardos]]) *[[Marís]] (redirección a [[Marís, Abellá, Frades]]) *[[A Marisqueira]] (redirección a [[A Marisqueira, Almeiras, Culleredo]]) *[[Mariz]] (homónimos) *[[Marmancón]] (homónimos) *[[Marmancou]] (redirección a [[Marmancou, Figueiras, Santiago de Compostela]]) *[[Marmoiral]] (homónimos) *[[O Marmoiral]] (redirección a [[Marmoiral]]) *[[Marnela]] (homónimos) *[[Marnela de Abaixo]] (redirección a [[Marnela de Abaixo, Pantín, Valdoviño]]) *[[Marnela de Arriba]] (redirección a [[Marnela de Arriba, Pantín, Valdoviño]]) *[[A Marnela]] (redirección a [[Marnela]]) *[[Marnotes]] (redirección a [[Marnotes, Campo, O Irixo]]) *[[Marnotos]] (redirección a [[Marnotos, Penosiños, Ramirás]]) *[[As Maroas]] (redirección a [[As Maroas, Sofán, Carballo]]) *[[A Marola]] (illa) *[[A Maroña]] (redirección a [[A Maroña, Perlío, Fene]]) *[[As Maroñas]] (homónimos) *[[O Marouco]] (redirección a [[O Marouco, Salcidos, A Guarda]]) *[[A Maroxa]] (redirección a [[A Maroxa, Beseño, Touro]]) *[[Maroxo]] (homónimos) *[[Maroxo de Abaixo]] (redirección a [[Maroxo de Abaixo, Maroxo, Arzúa]]) *[[Maroxo de Arriba]] (redirección a [[Maroxo de Arriba, Maroxo, Arzúa]]) *[[Marque]] (redirección a [[Marque, Ribeira, A Estrada]]) *[[A Marquesa]] (homónimos) *[[O Marquesado]] (redirección a [[O Marquesado, Brocos, Agolada]]) *[[Marquide]] (homónimos) *[[O Marquiño]] (redirección a [[O Marquiño, Lardeiros, O Pino]]) *[[Marracín de Abaixo]] (redirección a [[Marracín de Abaixo, Tállara, Lousame]]) *[[Marracín de Arriba]] (redirección a [[Marracín de Arriba, Tállara, Lousame]]) *[[Marrás]] (homónimos) *[[Marraxón]] (homónimos) *[[Marraxón de Abaixo]] (redirección a [[Marraxón de Abaixo, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Marraxón de Arriba]] (redirección a [[Marraxón de Arriba, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Marrociños]] (redirección a [[Marrociños, Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[Marrocos]] (para o artigo sobre a aldea, vexa [[Marrocos, Sismundi, Cariño]]) *[[Marrondo]] (homónimos) *[[O Marrondo]] (redirección a [[Marrondo]]) *[[Marronteiro]] (redirección a [[Marronteiro, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[Marrozos]] (redirección a [[Marrozos, Santiago de Compostela]]) *[[A Marrúa]] (redirección a [[A Marrúa, Moaña, Moaña]]) *[[Marrube]] (homónimos) *[[Marrubio]] (homónimos) *[[Marselle]] (homónimos) *[[A Martagona]] (redirección a [[A Martagona, Abeancos, Melide]]) *[[Martelo]] (para o artigo sobre a aldea, vexa [[Martelo, Ermedelo, Rois]]) *[[Martianes]] (redirección a [[Martianes, Sedes, Narón]]) *[[Martices]] (homónimos) *[[Os Martices]] (redirección a [[Martices]]) *[[A Martilla]] (redirección a [[A Martilla, Adelán, Alfoz]]) *[[Martille]] (redirección a [[Martille, Lagoa, Alfoz]]) *[[Martín]] (homónimos) *[[Martín de Abaixo]] (redirección a [[Martín de Abaixo, Trobo, Begonte]]) *[[Martín de Arriba]] (redirección a [[Martín de Arriba, Trobo, Begonte]]) *[[Martín de Louredo]] (redirección a [[Martín de Louredo, Louredo, Maside]]) *[[Martín Mouro]] (redirección a [[Martín Mouro, Cambás, Aranga]]) *[[O Martinete]] (homónimos) *[[Martineto]] (redirección a [[Martineto, Morquintián, Muxía]]) *[[Martinga]] (redirección a [[Martinga, As Somozas, As Somozas]]) *[[Os Martingos]] (redirección a [[Os Martingos, Filgueira, Crecente]]) *[[A Martiña]] (redirección a [[A Martiña, A Baíña, Agolada]]) *[[Martiñá]] (homónimos) *[[A Martiñal]] (redirección a [[A Martiñal, San Fiz de Cangas, Pantón]]) *[[Martiñán]] (homónimos) *[[Martiñán de Abaixo]] (redirección a [[Martiñán de Abaixo, Corvelle, Vilalba]]) *[[Martiñán de Arriba]] (redirección a [[Martiñán de Arriba, Corvelle, Vilalba]]) *[[Martiño]] (homónimos) *[[Os Martiños]] (redirección a [[Os Martiños, Fisteus, Curtis]]) *[[Martixe]] (redirección a [[Martixe, Silleda]]) *[[Martixe de Abaixo]] (redirección a [[Martixe de Abaixo, Martixe, Silleda]]) *[[Os Martores]] (redirección a [[Os Martores, Valga, Valga]]) *[[Martul]] (homónimos) *[[Martul de Alende]] (redirección a [[Martul de Alende, Lamaigrexa, A Pobra do Brollón]]) *[[Martulo]] (homónimos) *[[O Marulo]] (redirección a [[O Marulo, Brabío, Betanzos]]) *[[Maruxento]] (redirección a [[Maruxento, Matamá, Vigo]]) *[[O Maruzo]] (redirección a [[O Maruzo, Cumbraos, Mesía]]) *[[Marván]] (redirección a [[Marván, Seixas, As Somozas]]) *[[Marxiáns]] (redirección a [[Marxiáns, Ribadelouro, Tui]]) *[[Marza]] (redirección a [[Marza, Oleiros, Silleda]]) *[[Marzá]] (homónimos) *[[Marzán]] (homónimos) *[[Marzán de Abaixo]] (redirección a [[Marzán de Abaixo, Vedra, Vedra]]) *[[Marzán de Arriba]] (redirección a [[Marzán de Arriba, Vedra, Vedra]]) *[[Marzás]] (homónimos) *[[Marzo de Abaixo]] (redirección a [[Marzo de Abaixo, Grixoa, Santiago de Compostela]]) *[[Marzo de Arriba]] (redirección a [[Marzo de Arriba, Grixoa, Santiago de Compostela]]) *[[O Marzo]] (redirección a [[O Marzo, Prevesos, Castro de Rei]]) *[[Marzoa]] (redirección a [[Marzoa, Oroso]]) *[[O Mascaño]] (redirección a [[O Mascaño, Os Ánxeles, Melide]]) *[[O Mascoto]] (redirección a [[O Mascoto, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[O Maseo]] (redirección a [[O Maseo, Coiro, A Laracha]]) *[[Maside (homónimos)]] (homónimos) *[[Masma]] (redirección a [[Masma, Mondoñedo]]) *[[Masoucos]] (homónimos) *[[Mastontán]] (redirección a [[Mastontán, Matasueiro, Outes]]) *[[Masusao]] (redirección a [[Masusao, Maroxo, Arzúa]]) *[[Mata]] (homónimos) *[[A Mata]] (redirección a [[Mata]]) *[[Matafaxín]] (redirección a [[Matafaxín, Gomeán, O Corgo]]) *[[Matalobos]] (homónimos) *[[Matamá]] (homónimos) *[[A Matanza]] (homónimos) *[[Matasueiro]] (redirección a [[Matasueiro, Outes]]) *[[Matei]] (redirección a [[Matei, San Martín de Neira de Rei, Baralla]]) *[[Matela]] (homónimos) *[[Matelas]] (homónimos) *[[Matelo]] (homónimos) *[[O Matelo]] (redirección a [[Matelo]]) *[[Matelos]] (redirección a [[Matelos, Guillar, Outeiro de Rei]]) *[[O Matiño]] (redirección a [[O Matiño, Leiro, Abegondo]]) *[[Matío]] (redirección a [[Matío, Nande, Laxe]]) *[[Mato]] (homónimos) *[[O Mato]] (redirección a [[Mato]]) *[[Mato de Abaixo]] (redirección a [[Mato de Abaixo, Olas, Mesía]]) *[[Mato de Arriba]] (redirección a [[Mato de Arriba, Olas, Mesía]]) *[[Mato Grande]] (redirección a [[Mato Grande, Cañás, Carral]]) *[[Mato tras do Souto]] (redirección a [[Mato tras do Souto, Cospindo, Ponteceso]]) *[[O Mato Vello]] (redirección a [[O Mato Vello, Pedornes, Oia]]) *[[A Matoca]] (redirección a [[A Matoca, Oia, Vigo]]) *[[Matocovo]] (redirección a [[Matocovo, Xermar, Cospeito]]) *[[O Matodoso]] (redirección a [[O Matodoso, Triabá, Castro de Rei]]) *[[Matomaior]] (redirección a [[Matomaior, Cabarcos, Barreiros]]) *[[A Matosa]] (redirección a [[A Matosa, Coiro, A Laracha]]) *[[Matusiños]] (redirección a [[Matusiños, A Merca, A Merca]]) *[[Maus]] (homónimos) *[[As Maus]] (redirección a [[Maus]]) *[[As Maus de Salas]] (redirección a [[As Maus de Salas, Muíños]]) *[[Maxais]] (redirección a [[Maxais, Coucieiro, Val do Dubra]]) *[[Maxal]] (homónimos) *[[Maxide]] (homónimos) *[[Maxín]] (redirección a [[Maxín, San Martiño de Meanos, Zas]]) *[[O Mazadoiro]] (redirección a [[O Mazadoiro, Requeixo, Sarria]]) *[[Mazaeda]] (redirección a [[Mazaeda, San Pedro de Neiro, A Fonsagrada]]) *[[Mazaído]] (homónimos) *[[Mazaílle]] (redirección a [[Mazaílle, Pacios, Baralla]]) *[[Mazaira]] (homónimos) *[[O Mazairo]] (redirección a [[O Mazairo, Santa Mariña do Monte, Monforte de Lemos]]) *[[Mazarelas]] (redirección a [[Mazarelas, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Mazarelos]] (homónimos) *[[Mazaricos]] (concello, parroquia e lugar) *[[Mazas]] (redirección a [[Mazas, Calo, Teo]]) *[[Mazcarelle]] (redirección a [[Mazcarelle, Ousá, Friol]]) *[[O Mazcoto]] (redirección a [[O Mazcoto, A Faeira, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[O Mazo]] (homónimos) *[[O Mazo de Doiras]] (redirección a [[O Mazo de Doiras, Vilarello, Cervantes]]) *[[Mazo Santigoso]] (redirección a [[Mazo Santigoso, Vilamor, Folgoso do Courel]]) *[[Mazoi]] (homónimos) *[[Mazón]] (homónimos) *[[Mazorgán]] (redirección a [[Mazorgán, Céltigos, Ortigueira]]) *[[Os Mazos]] (redirección a [[Os Mazos, San Martín de Neira de Rei, Baralla]]) *[[Mazúa]] (redirección a [[Mazúa, San Xurxo de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Meá]] (homónimos) *[[A Meá]] (redirección a [[Meá]]) *[[Meaba]] (redirección a [[Meaba, Mugares, Toén]]) *[[Meamán]] (redirección a [[Meamán, Vide, Baños de Molgas]]) *[[Meán]] (homónimos) *[[A Meán]] (redirección a [[Meán]]) *[[A Meana]] (homónimos) *[[Meandreiras]] (redirección a [[Meandreiras, Ligonde, Monterroso]]) *[[Meangos]] (redirección a [[Meangos, Abegondo]]) *[[Meanos]] (redirección a [[Meanos, San Martiño de Meanos, Zas]]) *[[Meáns]] (homónimos) *[[As Meáns]] (redirección a [[Meáns]]) *[[Os Meáns]] (redirección a [[Meáns]]) *[[Meaño]] (concello e parroquia) *[[O Meao]] (redirección a [[O Meao, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Meás]] (redirección a [[Meás, Lobeira, Lobeira]]) *[[Meaus]] (redirección a [[Meaus, Vilar, Cospeito]]) *[[Meavía]] (redirección a [[Meavía, Forcarei]]) *[[Meda]] (homónimos) *[[A Meda]] (redirección a [[Meda]]) *[[A Meda de Abaixo]] (redirección a [[A Meda de Abaixo, Marcelle, Monforte de Lemos]]) *[[Medáns]] (redirección a [[Medáns, Setados, As Neves]]) *[[As Medas]] (homónimos) *[[Medeiro]] (redirección a [[Medeiro, Barreiro, Antas de Ulla]]) *[[Medeiros]] (homónimos) *[[Medela]] (homónimos) *[[A Medela]] (redirección a [[Medela]]) *[[As Medelas]] (redirección a [[As Medelas, Paraños, Covelo]]) *[[Medelo]] (homónimos) *[[Meder]] (redirección a [[Meder, Salvaterra de Miño]]) *[[Mediafariña]] (redirección a [[Mediafariña, Cazás, Xermade]]) *[[Medialdea]] (redirección a [[Medialdea, Belesar, Baiona]]) *[[Medianeiros]] (redirección a [[Medianeiros, Ramil, Castro de Rei]]) *[[Mediavila]] (redirección a [[Mediavila, Cecebre, Cambre]]) *[[Médico Cebreiro]] (redirección a [[Médico Cebreiro, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Medín]] (homónimos) *[[A Mediña]] (redirección a [[A Mediña, Ombre, Pontedeume]]) *[[O Medio]] (redirección a [[O Medio, Bascoi, Mesía]]) *[[O Medio do Eido]] (redirección a [[O Medio do Eido, O Piñeiro, Covelo]]) *[[Mediodaldea]] (redirección a [[Mediodaldea, Parada, Silleda]]) *[[O Medón]] (redirección a [[O Medón, As Chás, Montederramo]]) *[[A Medoña]] (homónimos) *[[As Medoñas]] (redirección a [[As Medoñas, Priegue, Nigrán]]) *[[Os Medóns]] (redirección a [[Os Medóns, Leirado, Salvaterra de Miño]]) *[[A Medorra]] (homónimos) *[[As Medorras]] (redirección a [[As Medorras, Marzán, Monterroso]]) *[[Medos]] (homónimos) *[[Os Medos]] (redirección a [[Medos]]) *[[Os Medros]] (redirección a [[Os Medros, Malpica de Bergantiños, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Medrosa]] (redirección a [[A Medrosa, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Medua]] (redirección a [[A Medua, San Xusto, Carballeda de Valdeorras]]) *[[Meicende]] (redirección a [[Meicende, Pastoriza, Arteixo]]) *[[Meidonín]] (redirección a [[Meidonín, Cela, Outeiro de Rei]]) *[[Meigonte]] (redirección a [[Meigonte, Guimarei, Friol]]) *[[Meilá]] (redirección a [[Meilá, Barbeito, Vilasantar]]) *[[Meilán]] (homónimos) *[[Meilás]] (redirección a [[Meilás, Cortegada, Sarreaus]]) *[[Meilide]] (redirección a [[Meilide, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Meimendre]] (redirección a [[Meimendre, Lañas, A Baña]]) *[[Meimixe]] (redirección a [[Meimixe, Os Ánxeles, Oroso]]) *[[O Meimón]] (redirección a [[O Meimón, A Viña, Irixoa]]) *[[Meiquiz]] (redirección a [[Meiquiz, Leiro, Rianxo]]) *[[Meira (homónimos)]] (homónimos) *[[O Meiral]] (homónimos) *[[Meirama]] (redirección a [[Meirama, Cerceda]]) *[[Meiraos]] (homónimos) *[[Meirás]] (homónimos) *[[Meire]] (homónimos) *[[O Meire]] (redirección a [[Meire]]) *[[Meirengos]] (redirección a [[Meirengos, A Devesa, Ribadeo]]) *[[O Meiriño]] (redirección a [[O Meiriño, Momán, Xermade]]) *[[Meiro]] (homónimos) *[[A Meiroá]] (redirección a [[A Meiroá, Esgos, Esgos]]) *[[As Meiroás]] (redirección a [[As Meiroás, Esgos, Esgos]]) *[[Meiroi]] (redirección a [[Meiroi, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín]]) *[[Meirol]] (homónimos) *[[Meis]] (concello e parroquia) *[[Meitriz]] (redirección a [[Meitriz, A Laxe, O Saviñao]]) *[[Meitufe]] (homónimos) *[[Meixaboi]] (redirección a [[Meixaboi, Guntín de Pallares, Guntín]]) *[[Méixamo]] (redirección a [[Méixamo, Queizán, Navia de Suarna]]) *[[Meixarín]] (redirección a [[Meixarín, Monseiro, Láncara]]) *[[Meixe]] (homónimos) *[[Meixente]] (homónimos) *[[Meixide]] (homónimos) *[[Meixide Grande]] (redirección a [[Meixide Grande, San Fiz de Asma, Chantada]]) *[[Meixide Pequeno]] (redirección a [[Meixide Pequeno, Merlán, Chantada]]) *[[Meixido]] (redirección a [[Meixido, Os Freires, Ortigueira]]) *[[Meixigo]] (homónimos) *[[A Meixoada]] (redirección a [[A Meixoada, Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[Meixoeiro]] (homónimos) *[[O Meixoeiro]] (redirección a [[Meixoeiro]]) *[[Méixome]] (homónimos) *[[Meixomence]] (redirección a [[Meixomence, Ponte, Silleda]]) *[[Meixomín]] (redirección a [[Meixomín, Moimenta, Lalín]]) *[[Meixón]] (homónimos) *[[O Meixón]] (redirección a [[Meixón]]) *[[Meixón Frío]] (redirección a [[Meixón Frío, Liáns, Oleiros]]) *[[Meixonfría]] (redirección a [[Meixonfría, Lanzós, Vilalba]]) *[[Meixonfrío]] (homónimos) *[[O Meixonfrío]] (redirección a [[Meixonfrío]]) *[[O Meixueiro]] (redirección a [[O Meixueiro, A Guía, Gomesende]]) *[[Meixuz]] (redirección a [[Meixuz, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Meizarán]] (redirección a [[Meizarán, Lamas do Biduedo, Triacastela]]) *[[Meizo]] (redirección a [[Meizo, Macendo, Castrelo de Miño]]) *[[Meizoso]] (homónimos) *[[Melante]] (redirección a [[Melante, Vilamaior, Ordes]]) *[[Melcas]] (redirección a [[Melcas, Coruxo, Vigo]]) *[[Os Melcos]] (redirección a [[Os Melcos, Langueirón, Ponteceso]]) *[[Meleato]] (redirección a [[Meleato, Landoi, Cariño]]) *[[As Melgueiras]] (redirección a [[As Melgueiras, Traba, Laxe]]) *[[Melias]] (homónimos) *[[Melide (homónimos)]] *[[O Melio]] (redirección a [[O Melio, Soutullo, A Laracha]]) *[[A Mella]] (homónimos) *[[Melle]] (homónimos) *[[O Melle]] (redirección a [[Melle]]) *[[Melón (homónimos)]] *[[Melón de Abaixo]] (redirección a [[Melón de Abaixo, Rocas, Esgos]]) *[[Melón de Arriba]] (redirección a [[Melón de Arriba, Rocas, Esgos]]) *[[Meloxo]] (redirección a [[Meloxo, O Grove, O Grove]]) *[[Membribe]] (homónimos) *[[Menaz]] (redirección a [[Menaz, Campo, O irixo]]) *[[Mencide]] (redirección a [[Mencide, Carteire, Palas de Rei]]) *[[A Menda]] (homónimos) *[[Mende]] (homónimos) *[[O Mendo]] (redirección a [[O Mendo, Pereira, Ordes]]) *[[Mendoia]] (homónimos) *[[Mendreira]] (redirección a [[Mendreira, Marrube, O Saviñao]]) *[[Mendreiras]] (redirección a [[Mendreiras, Martín, Baleira]]) *[[Mendrós]] (redirección a [[Mendrós, Vilar de Sarria, Sarria]]) *[[Menduíña]] (homónimos) *[[As Meneiroas]] (redirección a [[As Meneiroas, Coiro, A Laracha]]) *[[Menlle]] (homónimos) *[[Menlle de Abaixo]] (redirección a [[Menlle de Abaixo, Troitosende, A Baña]]) *[[Menlle de Arriba]] (redirección a [[Menlle de Arriba, Troitosende, A Baña]]) *[[Mens]] (homónimos) *[[O Mens]] (redirección a [[Mens]]) *[[O Mente]] (redirección a [[O Mente, O Navallo, Riós]]) *[[Mer]] (redirección a [[Mer, Proendos, Sober]]) *[[Mera]] (homónimos) *[[A Mera]] (redirección a [[Mera]]) *[[Mera de Abaixo]] (redirección a [[Mera de Abaixo, Ortigueira]]) *[[Mera de Arriba]] (redirección a [[Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[O Merán]] (redirección a [[O Merán, San Pantaleón de Cabanas, Ourol]]) *[[A Merca (homónimos)]] *[[Mercadeiros]] (redirección a [[Mercadeiros, Fomiñá, A Pastoriza]]) *[[A Mercé]] (redirección a [[A Mercé, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[As Mercedes]] (redirección a [[As Mercedes, Baldriz, Cualedro]]) *[[Mercuín]] (redirección a [[Mercuín, Anceis, Cambre]]) *[[Mercurín]] (homónimos) *[[O Mercuto]] (redirección a [[O Mercuto, Ameixenda, Ames]]) *[[Merdil]] (redirección a [[Merdil, Abegondo, Abegondo]]) *[[Mereixe]] (redirección a [[Mereixe, Graíces, A Peroxa]]) *[[As Merelas]] (redirección a [[As Merelas, Fisteus, Curtis]]) *[[Merelle]] (homónimos) *[[O Merendeiro]] (redirección a [[O Merendeiro, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Meréns]] (homónimos) *[[Merés]] (homónimos) *[[Merexo]] (redirección a [[Merexo, San Martiño de Ozón, Muxía]]) *[[Merí]] (redirección a [[Merí, Armariz, Xunqueira de Ambía]]) *[[Merille]] (homónimos) *[[Merín]] (homónimos) *[[Meriz]] (redirección a [[Meriz, Coles, Coles]]) *[[Merlán]] (homónimos) *[[Merlín (homónimos)]] (homónimos) *[[O Merlín]] (redirección a [[Merlín (homónimos)]]) *[[Merlís]] (redirección a [[Merlís, Vilamaior, Ordes]]) *[[Merlos]] (redirección a [[Merlos, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[O Mero]] (redirección a [[O Mero, Limiñón, Abegondo]]) *[[Meroi]] (redirección a [[Meroi, As Somozas, As Somozas]]) *[[Merouces]] (redirección a [[Merouces, Mondariz, Mondariz]]) *[[O Merouciño]] (redirección a [[O Merouciño, Oia, Oia]]) *[[Merouzo Grande]] (redirección a [[Merouzo Grande, A Merca, A Merca]]) *[[Merouzo Pequeno]] (redirección a [[Merouzo Pequeno, A Merca, A Merca]]) *[[Meruso]] (redirección a [[Meruso, Boa, Noia]]) *[[Meruz]] (redirección a [[Meruz, Tuimil, Bóveda]]) *[[Merza]] (redirección a [[Merza, Vila de Cruces]]) *[[O Mesadoiro]] (redirección a [[O Mesadoiro, Paradela, A Estrada]]) *[[Mesego]] (homónimos) *[[Mesego de Cabo]] (redirección a [[Mesego de Cabo, Mesego, O Carballiño]]) *[[Mesía (homónimos)]] *[[Mesoiro]] (homónimos) *[[Mesón]] (homónimos) *[[O Mesón]] (redirección a [[Mesón]]) *[[O Mesón da Auga]] (redirección a [[O Mesón da Auga, San Pedro de Nós, Oleiros]]) *[[O Mesón da Cabra]] (redirección a [[O Mesón da Cabra, Trasparga, Guitiriz]]) *[[Mesón de Augalevada]] (redirección a [[Mesón de Augalevada, Carboentes, Rodeiro]]) *[[O Mesón de Calvos]] (redirección a [[O Mesón de Calvos, Taboadela]]) *[[Mesón de Deus]] (redirección a [[Mesón de Deus, Ordes, Ordes]]) *[[Mesón de Herosa]] (redirección a [[Mesón de Herosa, Pentes, A Gudiña]]) *[[Mesón de Pardo]] (redirección a [[Mesón de Pardo, San Clodio, Leiro]]) *[[O Mesón de Varela]] (redirección a [[O Mesón de Varela, Cumbraos, Mesía]]) *[[O Mesón do Caldeiro]] (redirección a [[O Mesón do Caldeiro, Castrillón, O Corgo]]) *[[Mesón do Purrián]] (redirección a [[Mesón do Purrián, Pentes, A Gudiña]]) *[[O Mesón do Vento]] (redirección a [[O Mesón do Vento, Ardemil, Ordes]]) *[[O Mesón dos Ramos]] (redirección a [[O Mesón dos Ramos, Fonteita, O Corgo]]) *[[O Mesón Novo]] (redirección a [[O Mesón Novo, A Trapa, A Fonsagrada]]) *[[O Mesón Vello]] (homónimos) *[[Mesos]] (redirección a [[Mesos, Frades]]) *[[As Mestas]] (homónimos) *[[Mestre]] (homónimos) *[[Os Mestres]] (redirección a [[Os Mestres, Bascuas, Vila de Cruces]]) *[[O Mexadeiro]] (redirección a [[O Mexadeiro, Devesos, Ortigueira]]) *[[A Mexerica]] (redirección a [[A Mexerica, Bembibre, Val do Dubra]]) *[[Mexide]] (redirección a [[Mexide, Santa Comba, Bande]]) *[[Mexilloeiro]] (redirección a [[Mexilloeiro, Corrubedo, Ribeira]]) *[[O Mexote]] (redirección a [[O Mexote, Franza, Mugardos]]) *[[As Mezoiras]] (redirección a [[As Mezoiras, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Mezonzo]] (homónimos) *[[A Mezquita (homónimos)]] *[[Mezur]] (redirección a [[Mezur, A Pena, Sarria]]) *[[Miandreiras]] (redirección a [[Miandreiras, Moldes, Boborás]]) *[[O Miaxal]] (redirección a [[O Miaxal, Rebordechán, Crecente]]) *[[Mide]] (homónimos) *[[O Mido]] (redirección a [[O Mido, Piñeira, A Fonsagrada]]) *[[Midoi]] (redirección a [[Midoi, A Viña, Irixoa]]) *[[Midón]] (homónimos) *[[Miegodevila]] (redirección a [[Miegodevila, Melias, Coles]]) *[[Mieites]] (redirección a [[Mieites, Cures, Boiro]]) *[[Migoi]] (redirección a [[Migoi, Calvente, Oroso]]) *[[Miguelares]] (redirección a [[Miguelares, Igrexafeita, San Sadurniño]]) *[[Mil de Abaixo]] (redirección a [[Mil de Abaixo, Abade, Moeche]]) *[[Mil de Arriba]] (redirección a [[Mil de Arriba, Abade, Moeche]]) *[[Os Milagres do Medo]] (redirección a [[Os Milagres do Medo, Vide, Baños de Molgas]]) *[[A Milicroca]] (redirección a [[A Milicroca, Bacoi, Alfoz]]) *[[A Millada]] (redirección a [[A Millada, Guillarei, Tui]]) *[[Milladoiro]] (homónimos) *[[O Milladoiro]] (redirección a [[Milladoiro]]) *[[Millán]] (homónimos) *[[Míllara]] (homónimos) *[[A Míllara]] (redirección a [[Míllara]]) *[[Millarada]] (homónimos) *[[A Millarada]] (redirección a [[Millarada]]) *[[Millaradelo]] (redirección a [[Millaradelo, Camboño, Lousame]]) *[[Millarados]] (redirección a [[Millarados, Paradela, Paradela]]) *[[A Millareira]] (redirección a [[A Millareira, Alcabre, Vigo]]) *[[A Millarenga]] (redirección a [[A Millarenga, Camariñas, Camariñas]]) *[[Millarengo]] (redirección a [[Millarengo, Torres, Vilarmaior]]) *[[Millares]] (homónimos) *[[Millares Grande]] (redirección a [[Millares Grande, Bama, Touro]]) *[[Millares Pequeno]] (redirección a [[Millares Pequeno, Prevediños, Touro]]) *[[Millarouso e Santurxo]] (redirección a [[Millarouso e Santurxo, O Barco de Valdeorras]]) *[[Millarouso]] (redirección a [[Millarouso, Millarouso e Santurxo, O Barco de Valdeorras]]) *[[Millaxendo]] (redirección a [[Millaxendo, Taboexa, As Neves]]) *[[A Milleira]] (redirección a [[A Milleira, Camariñas, Camariñas]]) *[[O Milleiro]] (redirección a [[O Milleiro, Ourol, Ourol]]) *[[Milleirós]] (homónimos) *[[Millón]] (homónimos) *[[Milmanda]] (redirección a [[Milmanda, Celanova]]) *[[Milreu]] (redirección a [[Milreu, San Vicente de Fervenzas, Aranga]]) *[[A Mina]] (redirección a [[A Mina, Tabagón, O Rosal]]) *[[Mina das Carneiras]] (redirección a [[Mina das Carneiras, Matamá, Vigo]]) *[[As Minas]] (homónimos) *[[As Minas de Freixo]] (redirección a [[As Minas de Freixo, Marcelle, Monforte de Lemos]]) *[[As Minas de San Fins]] (redirección a [[As Minas de San Fins, Vilacova, Lousame]]) *[[Miñán]] (homónimos) *[[Miñaño]] (redirección a [[Miñaño, Luama, Ortigueira]]) *[[Miñao]] (redirección a [[Miñao, San Martiño de Piñeiro, Lugo]]) *[[Miñarzo]] (redirección a [[Miñarzo, Lira, Carnota]]) *[[A Miñata]] (redirección a [[A Miñata, Oca, Coristanco]]) *[[Mince]] (redirección a [[Mince, Prevediños, Touro]]) *[[Miñeixa]] (redirección a [[Miñeixa, Veiga, Ortigueira]]) *[[Mingarabeiza]] (redirección a [[Mingarabeiza, Taboadela, Taboadela]]) *[[Miñide]] (redirección a [[Miñide, O Vilar da Cuíña, A Fonsagrada]]) *[[Miño (homónimos)]] *[[O Miñón]] (redirección a [[O Miñón, Mens, Malpica de Bergantiños]]) *[[Miñóns]] (redirección a [[Miñóns, Buxantes, Dumbría]]) *[[Miñortos]] (redirección a [[Miñortos, Porto do Son]]) *[[A Miñoteira]] (homónimos) *[[O Miñoteiro]] (redirección a [[O Miñoteiro, Palmeira, Ribeira]]) *[[Miñotelo]] (redirección a [[Miñotelo, A Aguarda, A Pastoriza]]) *[[Miñoto]] (redirección a [[Miñoto, Crecente, A Pastoriza]]) *[[Miñotos]] (redirección a [[Miñotos, Ourol]]) *[[Miñovedro]] (redirección a [[Miñovedro, Osedo, Sada]]) *[[Mins]] (redirección a [[Mins, Loureda, Arteixo]]) *[[Mintiráns]] (redirección a [[Mintiráns, Caberta, Muxía]]) *[[Miodelo]] (redirección a [[Miodelo, Bergondo, Bergondo]]) *[[O Miogo]] (redirección a [[O Miogo, San Xillao de Tor, Monforte de Lemos]]) *[[Miomás]] (redirección a [[Miomás, Sagra, O Carballiño]]) *[[A Mioteira]] (homónimos) *[[Mira]] (homónimos) *[[Mira de Abaixo]] (redirección a [[Mira de Abaixo, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Mira de Cima]] (redirección a [[Mira de Cima, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Mira do Río]] (redirección a [[Mira do Río, Santo Eusebio da Peroxa, Coles]]) *[[Os Miraces]] (homónimos) *[[O Mirador]] (redirección a [[O Mirador, A Porta, Sobrado]]) *[[Miraflores]] (homónimos) *[[Miralde]] (redirección a [[Miralde, Barbadelo, Sarria]]) *[[Mirallos]] (homónimos) *[[Miramar de Baixo]] (redirección a [[Miramar de Baixo, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[Miramar de Riba]] (redirección a [[Miramar de Riba, As Ribeiras do Sor, Mañón]]) *[[Miramontes]] (redirección a [[Miramontes, Grixoa, Santiago de Compostela]]) *[[Miranciños]] (redirección a [[Miranciños, Vide, As Neves]]) *[[Miranda]] (homónimos) *[[A Miranda]] (redirección a [[Miranda]]) *[[Mirandela]] (homónimos) *[[A Mirandela]] (redirección a [[Mirandela]]) *[[As Miráns]] (redirección a [[As Miráns, O Araño, Rianxo]]) *[[Miranxe]] (redirección a [[Miranxe, O Rosal, O Rosal]]) *[[Miranzo]] (redirección a [[Miranzo, Alcázar de Milmanda, Celanova]]) *[[Mirás]] (homónimos) *[[Mirasol]] (redirección a [[Mirasol, Ribadeo, Ribadeo]]) *[[Miravale]] (redirección a [[Miravale, Moreda, Taboada]]) *[[Miraz]] (homónimos) *[[Miraz de Abaixo]] (redirección a [[Miraz de Abaixo, Meiraos, Folgoso do Courel]]) *[[Miraz de Arriba]] (redirección a [[Miraz de Arriba, Meiraos, Folgoso do Courel]]) *[[Mirce]] (redirección a [[Mirce, Moldes, Melide]]) *[[Mirela]] (redirección a [[Mirela, A Canda, Piñor]]) *[[Mirío]] (redirección a [[Mirío, Castelo de Pallares, Guntín]]) *[[Mirón]] (homónimos) *[[O Mirón]] (redirección a [[Mirón]]) *[[Mirós]] (homónimos) *[[Mirou]] (redirección a [[Mirou, Roo, Noia]]) *[[Miserela]] (redirección a [[Miserela, Saiáns, Vigo]]) *[[Os Mises]] (redirección a [[Os Mises, Mougás, Oia]]) *[[Miso]] (comida; véxase tamén [[Miso, Lens, Ames]]) *[[Miudelos]] (redirección a [[Miudelos, Cuíña, Ortigueira]]) *[[A Miuteira]] (redirección a [[A Miuteira, A Cova, O Saviñao]]) *[[Mixón]] (redirección a [[Mixón, Rodís, Cerceda]]) *[[Mixós]] (redirección a [[Mixós, Estevesiños, Monterrei]]) *[[Mizoite de Abaixo]] (redirección a [[Mizoite de Abaixo, O Castro, Dozón]]) *[[Mizoite de Arriba]] (redirección a [[Mizoite de Arriba, O Castro, Dozón]]) *[[A Mó]] (homónimos) *[[Moa]] (homónimos) *[[A Moa]] (redirección a [[Moa]]) *[[Moalde]] (redirección a [[Moalde, Silleda]]) *[[Moaña (homónimos)]] (concello, parroquias e lugar) *[[Moar]] (homónimos) *[[Moares]] (redirección a [[Moares, Ermedelo, Rois]]) *[[Moas]] (homónimos) *[[As Moas]] (redirección a [[Moas]]) *[[As Moas de Abaixo]] (redirección a [[As Moas de Abaixo, Figueiras, Santiago de Compostela]]) *[[As Moas de Arriba]] (redirección a [[As Moas de Arriba, Figueiras, Santiago de Compostela]]) *[[Moás]] (homónimos) *[[As Moás]] (redirección a [[Moás]]) *[[Moces]] (redirección a [[Moces, Quins, Melón]]) *[[A Mocha]] (redirección a [[A Mocha, Vilartelín, Baralla]]) *[[Mociños]] (homónimos) *[[A Modia]] (homónimos) *[[As Modias]] (homónimos) *[[Modillós]] (homónimos) *[[Modillós de Abaixo]] (redirección a [[Modillós de Abaixo, Curtis, Curtis]]) *[[Modillós de Arriba]] (redirección a [[Modillós de Arriba, Curtis, Curtis]]) *[[A Modorra]] (homónimos) *[[Modorróns]] (redirección a [[Modorróns, Palmeira, Ribeira]]) *[[Modreiro]] (redirección a [[Modreiro, Padornelo, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Moeche (homónimos)]] (homónimos) *[[A Moeda]] (redirección a [[A Moeda, O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Moede]] (redirección a [[Moede, Ordes, Toques]]) *[[Moeiro]] (redirección a [[Moeiro, Becín, Guitiriz]]) *[[Moeiros]] (redirección a [[Moeiros, Paraños, Covelo]]) *[[A Mogaínza]] (redirección a [[A Mogaínza, Gabín, Montederramo]]) *[[O Mogallo]] (redirección a [[O Mogallo, Peitieiros, Gondomar]]) *[[O Mogallón]] (redirección a [[O Mogallón, Insua, Ortigueira]]) *[[O Mogo]] (redirección a [[O Mogo, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[O Mogollón]] (redirección a [[O Mogollón, Viladesuso, Oia]]) *[[Mogor]] (homónimos) *[[A Mogueira]] (redirección a [[A Mogueira, Anllo, Sober]]) *[[Mogor]] (homónimos) *[[Moi]] (redirección a [[Moi, Saa, Dozón]]) *[[Moia]] (homónimos) *[[Moialde]] (homónimos) *[[Moimenta]] (homónimos) *[[A Moimenta]] (redirección a [[Moimenta]]) *[[Moimento]] (homónimos) *[[O Moimento]] (redirección a [[Moimenta]]) *[[Moimentos]] (homónimos) *[[Moinelos]] (redirección a [[Moinelos, Xustás, Cospeito]]) *[[Moire]] (redirección a [[Moire, Carballeda, Piñor]]) *[[Moláns]] (redirección a [[Moláns, Coruxo, Cabral]]) *[[Molares]] (homónimos) *[[Moldes]] (homónimos) *[[Moldes de Abaixo]] (redirección a [[Moldes de Abaixo, Moldes, Melide]]) *[[Moledo]] (homónimos) *[[O Moledo]] (redirección a [[Moledo]]) *[[O Moledo de Pereiras]] (redirección a [[O Moledo de Pereiras, As Achas, A Cañiza]]) *[[O Moledo de Sobradelo]] (redirección a [[O Moledo de Sobradelo, As Achas, A Cañiza]]) *[[Mollapán]] (redirección a [[Mollapán, O Freixo, Crecente]]) *[[Mollarrabo]] (homónimos) *[[O Mollarrabo]] (redirección a [[Mollarrabo]]) *[[Mollavao]] (redirección a [[Mollavao, San Xosé, Pontevedra]]) *[[Mollón]] (homónimos) *[[O Mollón]] (redirección a [[Mollón]]) *[[Molmeán]] (redirección a [[Molmeán, Mosteiro, Navia de Suarna]]) *[[Momán]] (homónimos) *[[Momán de Abaixo]] (redirección a [[Momán de Abaixo, Momán, Cospeito]]) *[[Momán de Arriba]] (redirección a [[Momán de Arriba, Momán, Cospeito]]) *[[Momelle]] (redirección a [[Momelle, Gundivós, Sober]]) *[[Moncalvo]] (redirección a [[Moncalvo, Quende, Abadín]]) *[[Moncelos]] (homónimos) *[[Mondariz (homónimos)]] (homónimos) *[[Mondariz-Balneario]] (concell, parroquia e lugar) *[[Mondego]] (homónimos) *[[Mondelo]] (homónimos) *[[O Mondigo]] (redirección a [[O Mondigo, Covelas, Ribadeo]]) *[[Mondoeses]] (redirección a [[Mondoeses, Vilaúxe, Chantada]]) *[[Mondoi]] (homónimos) *[[Mondoñedo (homónimos)]] (homónimos) *[[Mondriz]] (redirección a [[Mondriz, Castro de Rei]]) *[[A Mondragona]] (redirección a [[A Mondragona, Montemaior, A Laracha]]) *[[O Moneco]] (redirección a [[O Moneco, Probaos, Oza-Cesuras]]) *[[Moneixas]] (redirección a [[Moneixas, Lalín]]) *[[Moneixiñas]] (redirección a [[Moneixiñas, Moneixas, Lalín]]) *[[Monel]] (redirección a [[Monel, Vilachá, Becerreá]]) *[[Monelo]] (redirección a [[Monelo, Tortes, Becerreá]]) *[[Monelos]] (homónimos) *[[Mones]] (homónimos) *[[Os Monetes]] (redirección a [[Os Monetes, Lourido, Valdoviño]]) *[[Monfero (homónimos)]] (homónimos) *[[Monforte de Lemos]] (concello) *[[Monfadal]] (redirección a [[Monfadal, O Carme, Mondoñedo]]) *[[A Moniña]] (redirección a [[A Moniña, Biduído, Ames]]) *[[Moniños]] (redirección a [[Moniños, Recemel, As Somozas]]) *[[Monllo]] (redirección a [[Monllo, Barro, Barro]]) *[[Monreal]] (redirección a [[Monreal, Santa Cruz de Ribadulla, Vedra]]) *[[Monseiro]] (homónimos) *[[O Monserrat]] (redirección a [[O Monserrat, Donramiro, Lalín]]) *[[Montalbán]] (homónimos) *[[Montalbo]] (redirección a [[Montalbo, Arra, Sanxenxo]]) *[[Montán]] (redirección a [[Montán, Samos]]) *[[Montana]] (estado dos EUA; tamén [[Montana, Alcabre, Vigo]]) *[[Montaña (homónimos)]] (homónimos) *[[Montañó]] (redirección a [[Montañó, Lampón, Boiro]]) *[[Montarelo]] (redirección a [[Montarelo, Quindimil, Palas de Rei]]) *[[Monte]] (homónimos) *[[O Monte]] (redirección a [[Monte]]) *[[Monte Alegre]] (redirección a [[Monte Alegre, Xián, Taboada]]) *[[Monte Asnal]] (redirección a [[Monte Asnal, Trasalba, Amoeiro]]) *[[O Monte da Bouza]] (redirección a [[O Monte da Bouza, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[O Monte da Feira]] (redirección a [[O Monte da Feira, Vilouriz, Toques]]) *[[O Monte da Laxa]] (redirección a [[O Monte da Laxa, Olveira, Ribeira]]) *[[Monte da Pedrosa]] (redirección a [[Monte da Pedrosa, Bembrive, Vigo]]) *[[Monte da Serra]] (homónimos) *[[Monte das Arcas]] (redirección a [[Monte das Arcas, Morás, Arteixo]]) *[[Monte de Abaixo]] (homónimos) *[[O Monte de Abaixo]] (redirección a [[Monte de Abaixo]]) *[[O Monte de Arriba]] (redirección a [[O Monte de Arriba, Corzáns, Salvaterra de Miño]]) *[[Monte de Casa]] (redirección a [[Monte de Casa, Nogueira, Meis]]) *[[O Monte de Casal]] (redirección a [[O Monte de Casal, Dorneda, Oleiros]]) *[[O Monte de Dorna]] (redirección a [[O Monte de Dorna, Taragoña, Rianxo]]) *[[Monte de Insua]] (redirección a [[Monte de Insua, San Miguel de Negradas, O Vicedo]]) *[[Monte de Meda]] (homónimos) *[[Monte de San Pedro]] (homónimos) *[[O Monte de San Pedro]] (redirección a [[Monte de San Pedro]]) *[[O Monte de Silva]] (homónimos) *[[O Monte do Aciveiro]] (redirección a [[O Monte do Aciveiro, Armentón, Arteixo]]) *[[O Monte do Bolo]] (redirección a [[O Monte do Bolo, Noia, Noia]]) *[[O Monte do Calvario]] (redirección a [[O Monte do Calvario, Bembrive, Vigo]]) *[[O Monte do Couso]] (redirección a [[O Monte do Couso, Ledoño, Culleredo]]) *[[O Monte do Couto]] (redirección a [[O Monte do Couto, Árbol, Vilalba]]) *[[Monte do Rei]] (redirección a [[Monte do Rei, Sofán, Carballo]]) *[[O Monte do Río]] (redirección a [[O Monte do Río, Iñás, Oleiros]]) *[[O Monte do Seixo]] (redirección a [[O Monte do Seixo, Conxo, Santiago de Compostela]]) *[[Monte Grande]] (redirección a [[Monte Grande, Asados, Rianxo]]) *[[Monte Longo]] (redirección a [[Monte Longo, Lobeira]]) *[[O Monte Lourido]] (redirección a [[O Monte Lourido, A Ramallosa, Nigrán]]) *[[Monte Louro]] (redirección a [[Monte Louro, Louro, Muros]]) *[[Monte Pando]] (redirección a [[Monte Pando, Piñeira, Monforte de Lemos]]) *[[Monte Pequeno]] (homónimos) *[[O Monte Pequeno]] (redirección a [[Monte Pequeno]]) *[[Monte Porreiro]] (redirección a [[Monte Porreiro, Mourente, Pontevedra]]) *[[O Monte Real]] (homónimos) *[[Monte Redondo]] (redirección a [[Monte Redondo, Padrenda]]) *[[Monte Sartego]] (redirección a [[Monte Sartego, Muxa, Lugo]]) *[[O Monte Xaquín]] (redirección a [[O Monte Xaquín, Arealonga, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Monteagudo]] (homónimos) *[[Montealegre]] (redirección a [[Montealegre, Ourense]]) *[[Montealto]] (homónimos) *[[Montebón]] (redirección a [[Montebón, Viladonga, Castro de Rei]]) *[[Montecalvelo]] (redirección a [[Montecalvelo, Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Montecalvo]] (homónimos) *[[Montecelo]] (homónimos) *[[O Montecelo]] (redirección a [[Montecelo]]) *[[Montecelos]] (homónimos) *[[Montecubeiro]] (redirección a [[Montecubeiro, Castroverde]]) *[[Montecuruto]] (redirección a [[Montecuruto, A Cabana, Ferrol]]) *[[Montederramo (homónimos)]] (homónimos) *[[Montedónigo]] (redirección a [[Montedónigo, Loiba, Ortigueira]]) *[[Montefaro]] (homónimos) *[[O Monteferro]] (redirección a [[O Monteferro, Panxón, Nigrán]]) *[[Montefurado]] (homónimos) *[[Montegrande]] (homónimos) *[[A Monteira]] (homónimos) *[[O Monteiro]] (homónimos) *[[Monteiros]] (homónimos) *[[Os Monteiros]] (redirección a [[Monteiros]]) *[[Montelén]] (redirección a [[Montelén, Paradela, Toques]]) *[[Montellos]] (homónimos) *[[Montelongo]] (homónimos) *[[Montelongo de Abaixo]] (redirección a [[Montelongo de Abaixo, Soutopenedo, San Cibrao das Viñas]]) *[[Montelongo de Arriba]] (redirección a [[Montelongo de Arriba, Soutopenedo, San Cibrao das Viñas]]) *[[Montelora]] (redirección a [[Montelora, Cedrón, Láncara]]) *[[Monteluz]] (redirección a [[Monteluz, Labacengos, Moeche]]) *[[Montemaior]] (homónimos) *[[Montemar]] (redirección a [[Montemar, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[Montemeá]] (homónimos) *[[Montemeán]] (homónimos) *[[Montemeao]] (homónimos) *[[Montemiao]] (redirección a [[Montemiao, Camba, Castro Caldelas]]) *[[Montemogos]] (redirección a [[Montemogos, Beluso, Bueu]]) *[[Montemuíño]] (redirección a [[Montemuíño, Baroña, Porto do Son]]) *[[O Montenovo]] (redirección a [[O Montenovo, Arcos, Outeiro de Rei]]) *[[Monterredondo]] (redirección a [[Monterredondo, Sobreda, O Saviñao]]) *[[Monterrei (homónimos)]] (homónimos) *[[Monterrío]] (redirección a [[Monterrío, San Pedro de Río, A Fonsagrada]]) *[[Monterroso]] (concello; tamén [[Monterroso, Esporiz, Monterroso]]) *[[Montes]] (homónimos) *[[Os Montes]] (redirección a [[Montes]]) *[[Montes Claros]] (redirección a [[Montes Claros, Vilaño, A Laracha]]) *[[Os Montes Outeiros]] (redirección a [[Os Montes Outeiros, Corvillón, Cambados]]) *[[Montesalgueiro]] (redirección a [[Montesalgueiro, Muniferral, Aranga]]) *[[Montesandeu]] (redirección a [[Montesandeu, Piñeiro, Cuntis]]) *[[Monteseiro]] (homónimos) *[[Monteselo]] (redirección a [[Monteselo, Camboño, Lousame]]) *[[A Montesiña]] (redirección a [[A Montesiña, Soutomaior, Soutomaior]]) *[[Montesiño]] (redirección a [[Montesiño, Ronfe, Láncara]]) *[[Montesiños]] (redirección a [[Montesiños, Coucieiro, Muxía]]) *[[Montesubelo]] (redirección a [[Montesubelo, Alborés, Mazaricos]]) *[[Monteveloso]] (redirección a [[Monteveloso, Piornedo, Castrelo do Val]]) *[[Monteverde]] (redirección a [[Monteverde, Moura, Nogueira de Ramuín]]) *[[Montevixán]] (redirección a [[Montevixán, Carreira, Ribeira]]) *[[Montibeiro]] (redirección a [[Montibeiro, Cuíña, Palas de Rei]]) *[[Monticaño]] (redirección a [[Monticaño, Pastoriza, Arteixo]]) *[[Montillón]] (homónimos) *[[O Montillón]] (redirección a [[Montillón]]) *[[O Montillón de Abaixo]] (redirección a [[O Montillón de Abaixo, Souto, A Estrada]]) *[[O Montillón de Arriba]] (redirección a [[O Montillón de Arriba, Souto, A Estrada]]) *[[Montillos]] (redirección a [[Montillos, Pastoriza, Arteixo]]) *[[O Montiño]] (homónimos) *[[Os Montiños]] (redirección a [[Os Montiños, Argalo, Noia]]) *[[Montixo]] (redirección a [[Montixo, Muro, Láncara]]) *[[Montoán]] (redirección a [[Montoán, Veiga, Ortigueira]]) *[[Montoedo]] (homónimos) *[[Montoiro]] (redirección a [[Montoiro, Baloira, A Estrada]]) *[[Montoutiño]] (redirección a [[Montoutiño, As Varelas, Melide]]) *[[Montouto]] (homónimos) *[[Montouto de Astariz]] (redirección a [[Montouto de Astariz, Gomelle, Guntín]]) *[[Montoxo]] (homónimos) *[[Montoxo Vello]] (redirección a [[Montoxo Vello, Montoxo, Cedeira]]) *[[Montrigo]] (redirección a [[Montrigo, Cangas, Lalín]]) *[[Montrove]] (redirección a [[Montrove, Liáns, Oleiros]]) *[[O Monxidoiro]] (redirección a [[O Monxidoiro, A Graña, Covelo]]) *[[Monzo]] (redirección a [[Monzo, Trazo]]) *[[A Morá]] (homónimos) *[[Morade]] (homónimos) *[[O Morade Grande]] (redirección a [[O Morade Grande, Vilamarín, Monforte de Lemos]]) *[[O Morade Pequeno]] (redirección a [[O Morade Pequeno, A Penela, Monforte de Lemos]]) *[[Moradela]] (redirección a [[Moradela, Canaval, Sober]]) *[[Morado]] (homónimos) *[[Moraime]] (homónimos) *[[Moral]] (filosofía; véxase tamén [[Moral, Noceda, As Nogais]]) *[[O Morán]] (homónimos) *[[Morancelle]] (redirección a [[Morancelle, A Pereiriña, Cee]]) *[[Morangueiros]] (redirección a [[Morangueiros, Curtis, Curtis]]) *[[Moraña]] (concello) *[[Morañó]] (redirección a [[Morañó, O Campo, Campo Lameiro]]) *[[Morás]] (homónimos) *[[O Morazás]] (redirección a [[O Morazás, Verdes, Coristanco]]) *[[A Morcegueira]] (homónimos) *[[Morcelle]] (homónimos) *[[Mordadiz]] (redirección a [[Mordadiz, Moreda, Taboada]]) *[[Mórdomo]] (redirección a [[Mórdomo, Traba, Laxe]]) *[[Moreda]] (homónimos) *[[Moreda de Abaixo]] (redirección a [[Moreda de Abaixo, Moreda, Taboada]]) *[[Moreda de Arriba]] (redirección a [[Moreda de Arriba, Moreda, Taboada]]) *[[Moredo]] (homónimos) *[[O Moredo]] (redirección a [[Moredo]]) *[[Moreira]] (homónimos) *[[A Moreira]] (redirección a [[Moreira]]) *[[Moreira Nova]] (redirección a [[Moreira Nova, Moreira, A Estrada]]) *[[Moreira Vella]] (redirección a [[Moreira Vella, Moreira, A Estrada]]) *[[Moreiras]] (homónimos) *[[As Moreiras]] (redirección a [[Moreiras]]) *[[Moreiras de Abaixo]] (redirección a [[Moreiras de Abaixo, Torbeo, Ribas de Sil]]) *[[Moreiras de Arriba]] (redirección a [[Moreiras de Arriba, Torbeo, Ribas de Sil]]) *[[Moreiras do Medio]] (redirección a [[Moreiras do Medio, Torbeo, Ribas de Sil]]) *[[Moreiriñas]] (redirección a [[Moreiriñas, Veiga, A Bola]]) *[[O Moreiro]] (redirección a [[O Moreiro, Mugares, Toén]]) *[[Morgadáns]] (redirección a [[Morgadáns, Gondomar]]) *[[Morgade]] (homónimos) *[[Morgadelle]] (redirección a [[Morgadelle, Vilaboa, Valdoviño]]) *[[O Morgado]] (redirección a [[O Morgado, Albeos, Crecente]]) *[[Morgallón]] (homónimos) *[[O Morgallón]] (redirección a [[Morgallón]]) *[[O Morgullón]] (redirección a [[O Morgullón, Piñeira, Ribadeo]]) *[[O Morido]] (redirección a [[O Morido, Godos, Caldas de Reis]]) *[[Morillas]] (homónimos) *[[Morixoso]] (redirección a [[Morixoso, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Morlán]] (redirección a [[Morlán, Trazo]]) *[[Morlán de Abaixo]] (redirección a [[Morlán de Abaixo, Morlán, Trazo]]) *[[Morlás]] (redirección a [[Morlás, A Torre, Taboada]]) *[[Mormenta]] (redirección a [[Mormenta, San Lourenzo de Trives, A Pobra de Trives]]) *[[Mormentelos]] (homónimos) *[[O Mornelo]] (redirección a [[O Mornelo, Cospeito, Cospeito]]) *[[Morono]] (redirección a [[Morono, Herbón, Padrón]]) *[[O Moroso]] (redirección a [[O Moroso, Taragoña, Rianxo]]) *[[Morouzo]] (redirección a [[Morouzo, Liáns, Oleiros]]) *[[Morouzón]] (redirección a [[Morouzón, Cameixa, Boborás]]) *[[Morouzos]] (redirección a [[Morouzos, Dena, Meaño]]) *[[A Moroza]] (redirección a [[A Moroza, Paradela, meis]]) *[[Morpeguite]] (redirección a [[Morpeguite, Coucieiro, Muxía]]) *[[Morquintián]] (homónimos) *[[A Morraceira]] (redirección a [[A Morraceira, O Rosal, O Rosal]]) *[[O Morrazo]] (homónimos) *[[Morrazón]] (redirección a [[Morrazón, O Couto, A Cañiza]]) *[[Morreiras de Arriba]] (redirección a [[Morreiras de Arriba, Torbeo, Ribas de Sil]]) *[[O Morteirado]] (redirección a [[O Morteirado, Franza, Mugardos]]) *[[O Morteiral]] (redirección a [[O Morteiral, Celas, Culleredo]]) *[[O Morteiro]] (redirección a [[O Morteiro, San Xusto de Cabarcos, Barreiros]]) *[[Mortoares]] (redirección a [[Mortoares, Bandoxa, Oza-Cesuras]]) *[[Moruxo]] (homónimos) *[[Morzán]] (redirección a [[Morzán, Iñás, Oleiros]]) *[[Morzós]] (redirección a [[Morzós, As Encrobas, Cerceda]]) *[[Mos (homónimos)]] (homónimos) *[[A Mosca]] (redirección a [[A Mosca, Vigo, Cambre]]) *[[A Moscadeira]] (redirección a [[A Moscadeira, Ponteareas, Ponteareas]]) *[[O Moscallo]] (redirección a [[O Moscallo, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Moscallos]] (redirección a [[Moscallos, Miñotos, Ourol]]) *[[Moscán]] (homónimos) *[[Moscarán]] (redirección a [[Moscarán, Árbol, Vilalba]]) *[[As Moscosas]] (redirección a [[As Moscosas, Cardeiro, Boimorto]]) *[[Moscoso]] (homónimos) *[[Mosende]] (homónimos) *[[Mosende de Abaixo]] (redirección a [[Mosende de Abaixo, Lago, Valdoviño]]) *[[Mosende de Arriba]] (redirección a [[Mosende de Arriba, Lago, Valdoviño]]) *[[Mosexos]] (redirección a [[Mosexos, Pinza, Viana do Bolo]]) *[[Mosiños]] (redirección a [[Mosiños, Seteventos, O Saviñao]]) *[[O Mosqueiro]] (homónimos) *[[Mosqueiros]] (homónimos) *[[Os Mosqueiros]] (redirección a [[Mosqueiros]]) *[[Mosquete]] (homónimos) *[[O Mosquetín]] (redirección a [[O Mosquetín, Salto, Vimianzo]]) *[[Mostás]] (homónimos) *[[Mostaz]] (redirección a [[Mostaz, Esperante, Folgoso do Courel]]) *[[A Mostaza]] (redirección a [[A Mostaza, Xallas de Castriz, Santa Comba]]) *[[Mosteirín]] (redirección a [[Mosteirín, Castañedo, Navia de Suarna]]) *[[Mosteiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Mosteiro]] (redirección a [[Mosteiro]]) *[[Mosteiro de Devesa]] (homónimos); Mosteiro de Devesa, Palas de Rei *[[Mosteiro de Ribeira]] (homónimos) Mosteiro de Ribeira, Xinzo de Limia *[[Mosteiro de Rocas]] (redirección a [[Mosteiro de Rocas, Rocas, Esgos]]) *[[Mosteiro Vello]] (redirección a [[Mosteiro Vello, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Mosteiró]] (redirección a [[Mosteiró, Goó, O Incio]]) *[[Mosteirón]] (homónimos) *[[Mota]] (homónimos) *[[A Mota]] (redirección a [[Mota]]) *[[As Motas]] (redirección a [[As Motas, Triabá, Castro de Rei]]) *[[A Mótega]] (redirección a [[A Mótega, Goiáns, Porto do Son]]) *[[Motín]] (homónimos) *[[Mou]] (redirección a [[Mou, Cabrui, Mesía]]) *[[O Moucho]] (homónimos) *[[Moucide]] (redirección a [[Moucide, O Valadouro]]) *[[Moucos]] (redirección a [[Moucos, Cuns, Coristanco]]) *[[Mougá]] (homónimos) *[[Mougán]] (homónimos) lugar e parroquia; Mougán, Guntín *[[Mougás]] (homónimos) lugar e parroquia; Mougás, Oia *[[O Moullón]] (redirección a [[O Moullón, Codesido, Vilalba]]) *[[Moura (homónimos)]] (homónimos) *[[A Moura]] (redirección a [[Moura (homónimos)]]) *[[Mourade]] (redirección a [[Mourade, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Moural]] (homónimos) *[[O Moural]] (redirección a [[Moural]]) *[[Mourama]] (homónimos) *[[A Mourama]] (redirección a [[Mourama]]) *[[Mourazos]] (homónimos) *[[Moure]] (homónimos) *[[Moure Grande]] (redirección a [[Moure Grande, Campo, Taboada]]) *[[Moure Pequeno]] (redirección a [[Moure Pequeno, Campo, Taboada]]) *[[A Moureira]] (homónimos) *[[A Mourela]] (homónimos) *[[A Mourela Alta]] (redirección a [[A Mourela Alta, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Mourela Baixa]] (redirección a [[A Mourela Baixa, Santa María de Neda, Neda]]) *[[A Mourela do Medio]] (redirección a [[A Mourela do Medio, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Mourelle]] (homónimos) *[[Mourelos]] (homónimos) *[[Mourelos de Abaixo]] (redirección a [[Mourelos de Abaixo, Touro, Touro]]) *[[Mourelos de Arriba]] (redirección a [[Mourelos de Arriba, Touro, Touro]]) *[[Mourelos Ermo]] (redirección a [[Mourelos Ermo, Touro, Touro]]) *[[Mourence]] (homónimos) *[[Mourengos]] (redirección a [[Mourengos, San Vicenzo de Curtis, Vilasantar]]) *[[Mourentán]] (homónimos) *[[Mourentáns]] (redirección a [[Mourentáns, Viceso, Brión]]) *[[Mourentaos]] (redirección a [[Mourentaos, Bacurín, Lugo]]) *[[Mourente]] (homónimos) *[[A Mourente]] (redirección a [[Mourente]]) *[[Mourices]] (redirección a [[Mourices, Vilareda, Palas de Rei]]) *[[Mouricios]] (homónimos) *[[Mourigade]] (homónimos) *[[Mourigán]] (redirección a [[Mourigán, Romai, Portas]]) *[[Mourigás]] (redirección a [[Mourigás, Arnego, Rodeiro]]) *[[Mouril]] (redirección a [[Mouril, Os Blancos, Os Blancos]]) *[[Mourillón]] (redirección a [[Mourillón, Toubille, Láncara]]) *[[Mourillós]] (homónimos) *[[A Mouriña]] (redirección a [[A Mouriña, Baloira, A Estrada]]) *[[Mouriños]] (homónimos) *[[Os Mouriños]] (redirección a [[Mouriños]]) *[[Mourisca]] (homónimos) *[[A Mourisca]] (redirección a [[Mourisca]]) *[[Mouriscade]] (redirección a [[Mouriscade, Vilanova, Lalín]]) *[[Mouriscados]] (homónimos) *[[O Mouriscal]] (redirección a [[O Mouriscal, Pantín, Valdoviño]]) *[[Mourisco]] (homónimos) *[[O Mourisco]] (redirección a [[Mourisco]]) *[[O Mouriscón]] (redirección a [[O Mouriscón, Ambosores, Muras]]) *[[Mouriz]] (homónimos) *[[O Mouro]] (homónimos) *[[Mouromorto]] (homónimos) *[[Mouronte]] (redirección a [[Mouronte, Milleirós, Monterroso]]) *[[Os Mouros]] (redirección a [[Mouros (homónimos)]]) *[[Mouruás]] (redirección a [[Mouruás, San Xoán de Río, San Xoán de Río]]) *[[Mourulle]] (redirección a [[Mourulle, Taboada]]) *[[A Mouta]] (homónimos) *[[A Mouta de Abaixo]] (redirección a [[A Mouta de Abaixo, Burgueira, Oia]]) *[[A Mouta de Arriba]] (redirección a [[A Mouta de Arriba, Burgueira, Oia]]) *[[A Moutada]] (redirección a [[A Moutada, San Pedro de Batalláns, As Neves]]) *[[Moutarelle]] (redirección a [[Moutarelle, Gundivós, Sober]]) *[[O Moutarón]] (redirección a [[O Moutarón, Fao, Touro]]) *[[Mouteira]] (homónimos) *[[A Mouteira]] (redirección a [[Mouteira]]) *[[Moutillón]] (homónimos) *[[O Moutillón]] (redirección a [[Moutillón]]) *[[Moutras]] (redirección a [[Moutras, A Laxe, Paradela]]) *[[A Muchiqueira]] (redirección a [[A Muchiqueira, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Mucrín]] (redirección a [[Mucrín, San Salvador de Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Mudelos]] (homónimos) *[[A Mudia]] (homónimos) *[[O Muelle]] (redirección a [[O Muelle, Iria Flavia, Padrón]]) *[[Mugardos (homónimos)]] *[[Mugares]] (homónimos) *[[Mugueimes]] (redirección a [[Mugueimes, Muíños, Muíños]]) *[[A Muguiña]] (redirección a [[A Muguiña, Arantei, Salvaterra de Miño]]) *[[Muimenta]] (homónimos) *[[A Muimenta]] (redirección a [[Muimenta]]) *[[O Muíl]] (redirección a [[O Muíl, Bravos, Ourol]]) *[[Muín Queimado]] (redirección a [[Muín Queimado, Trabada, Trabada]]) *[[A Muíña (homónimos)]] (homónimos) *[[Muíñas]] (redirección a [[Muíñas, Moreda, Taboada]]) *[[Muíño (homónimos)]] (homónimos) *[[O Muíño]] (redirección a [[Muíño (homónimos)]] *[[Muíño da Correa]] (redirección a [[Muíño da Correa, Oleiros, Ribeira]]) *[[Muíño da Devesa]] (redirección a [[Muíño da Devesa, Vilar de Donas, Palas de Rei]]) *[[O Muíño da Madanela]] (redirección a [[O Muíño da Madanela, Insua, Ortigueira]]) *[[O Muíño da Ponte]] (redirección a [[O Muíño da Ponte, Insua, Ortigueira]]) *[[Muíño de Arriba]] (redirección a [[Muíño de Arriba, Paradela, Meis]]) *[[O Muíño de Silvao]] (redirección a [[O Muíño de Silvao, Insua, Ortigueira]]) *[[Muíño do Lago]] (redirección a [[Muíño do Lago, Espasante, Ortigueira]]) *[[O Muíño do Mar]] (redirección a [[O Muíño do mar, Senra, Ortigueira]]) *[[Muíño do Vento]] (homónimos) *[[O Muíño do Vento]] (redirección a [[Muíño do Vento]]) *[[O Muíño Grande]] (redirección a [[O Muíño Grande, Insua, Ortigueira]]) *[[O Muíño Novo]] (homónimos) *[[Muíño Pequeno]] (redirección a [[Muíño Pequeno, A Torre, Vilalba]]) *[[Muíño Seco]] (redirección a [[Muíño Seco, Traba, Coristanco]]) *[[O Muíño Vello]] (homónimos) *[[Muíños (homónimos)]] (homónimos) *[[Os Muíños]] (redirección a [[Muíños (homónimos)]] *[[Os Muíños da Mera]] (redirección a [[Os Muíños da Mera, San Martiño de Calvos de Sobrecamiño, Arzúa]]) *[[Os Muíños de Abaixo]] (redirección a [[Os Muíños de Abaixo, Coiro, A Laracha]]) *[[Os Muíños de Arriba]] (redirección a [[Os Muíños de Arriba, Coiro, A Laracha]]) *[[Os Muíños de Naia]] (redirección a [[Os Muíños de Naia, Cambre, Cambre]]) *[[Os Muíños de Valdoña]] (redirección a [[Os Muíños de Valdoña, Arceo, Boimorto]]) *[[Os Muíños de Vento]] (redirección a [[Os Muíños de Vento, Catoira, Catoira]]) *[[Os Muíños Novos]] (homónimos) *[[Muiñou]] (redirección a [[Muiñou, Bogo, A Pontenova]]) *[[O Muiñovedro]] (homónimos) *[[Mularedo]] (redirección a [[Mularedo, Rosende, O Saviñao]]) *[[As Mulatas]] (redirección a [[As Mulatas, Arealonga, Vilagarcía de Arousa]]) *[[O Mulidao]] (redirección a [[O Mulidao, San Nicolao de Portomarín, Portomarín]]) *[[Mullerboa]] (redirección a [[Mullerboa, Fragas, Campo Lameiro]]) *[[O Mundil]] (redirección a [[O Mundil, Cartelle]]) *[[Mundín]] (homónimos) *[[Muniferral]] (homónimos) *[[Mundrís]] (redirección a [[Mundrís, Lañas, A Baña]]) *[[Munín]] (homónimos) *[[Muntián]] (redirección a [[Muntián, As Marabillas, Cartelle]]) *[[A Muñeiz]] (redirección a [[A Muñeiz, Vilachá, Becerreá]]) *[[Muñís]] (homónimos) *[[Os Muños]] (homónimos) *[[Murada]] (redirección a [[Murada, Castrelo, Forcarei]]) *[[Muradás]] (redirección a [[Muradás, Beariz, Beariz]]) *[[A Muradela]] (redirección a [[A Muradela, Foxado, Curtis]]) *[[A Muradella]] (redirección a [[A Muradella, San Xosé de Ribarteme, As Neves]]) *[[Muradelle]] (homónimos) *[[Muradelo]] (redirección a [[Muradelo, Codesoso, Sobrado]]) *[[Os Murados da Barcia]] (redirección a [[Os Murados da Barcia, Mañón, Mañón]]) *[[O Murallón]] (redirección a [[O Murallón, Mera de Abaixo, Ortigueira]]) *[[Muras (homónimos)]] *[[As Muras]] (redirección a [[Muras (homónimos)]]) *[[A Muraza]] (redirección a [[A Muraza, Trasmonte, Friol]]) *[[Murazó]] (homónimos) *[[Murazós]] (redirección a [[Murazós, Rúa, Cervo]]) *[[Murazoso]] (redirección a [[Murazoso, Bermui, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Murcia]] (redirección a [[A Murcia, Santa Cristina, Cospeito]]) *[[A Mureira]] (redirección a [[A Mureira, Abelleira, Muros]]) *[[Murela]] (redirección a [[Murela, A Pedra, Cariño]]) *[[Murgás]] (homónimos) *[[Murias]] (homónimos) *[[Murias de Camín]] (redirección a [[Murias de Camín, Ribón, Navia de Suarna]]) *[[Murias de Rao]] (redirección a [[Murias de Rao, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Muriño]] (redirección a [[Muriño, O Allo, Zas]]) *[[O Murio de Arriba]] (redirección a [[O Murio de Arriba, Vilaformán, Trabada]]) *[[Muro (homónimos)]] (homónimos) *[[Muro do Vasco]] (redirección a [[Muro do Vasco, As Neves, Ortigueira]]) *[[Muro Novo]] (redirección a [[Muro Novo, San Miguel de Negradas, O Vicedo]]) *[[Muros (homónimos)]] (homónimos) *[[Os Muros]] (redirección a [[Muros (homónimos)]]) *[[Os Muros do Chao]] (redirección a [[Os Muros do Chao, Mañón, Mañón]]) *[[A Murteira]] (redirección a [[A Murteira, Tibiás, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Muruás]] (redirección a [[Muruás, O Sisto, Muras]]) *[[Muruxás]] (homónimos) *[[Muruxeses]] (redirección a [[Muruxeses, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[A Muruxosa]] (redirección a [[A Muruxosa, Paradela, Toques]]) *[[A Murxeira]] (redirección a [[A Murxeira, Nogueira, Ponteareas]]) *[[Murxide]] (redirección a [[Murxide, Santo André de Vea, A Estrada]]) *[[Murxido]] (redirección a [[Murxido, Morgadáns, Gondomar]]) *[[Murzás]] (redirección a [[Murzás, Santa Baia de Berredo, A Bola]]) *[[Musdradas]] (redirección a [[Musdradas, Muras, Muras]]) *[[O Mustallar]] (monte) *[[Muxa]] (homónimos) *[[Muxa de Abaixo]] (redirección a [[Muxa de Abaixo, San Salvador de Muxa, Lugo]]) *[[Muxa de Arriba]] (redirección a [[Muxa de Arriba, Muxa, Lugo]]) *[[Muxén]] (redirección a [[Muxén, Os Vaos, Ribeira de Piquín]]) *[[A Muxena]] (redirección a [[A Muxena, Arnoso, Ponteareas]]) *[[Muxía (homónimos)]] (homónimos) *[[Muxilán]] (redirección a [[Muxilán, Moucide, O Valadouro]]) *[[Muxín]] (redirección a [[Muxín, Labrada, Guitiriz]]) *[[A Muxueira]] (homónimos) ==N== *[[Nabal]] (homónimos) *[[O Nabal]] (redirección a [[Nabal]]) *[[O Nabal Vello]] (redirección a [[O Nabal Vello, Bardaos, Tordoia]]) *[[A Nabaleira]] (redirección a [[A Nabaleira, A Cañiza, A Cañiza]]) *[[O Nabalexo]] (redirección a [[O Nabalexo, Salcedo, Pontevedra]]) *[[Nabán]] (redirección a [[Nabán, Gundivós, Sober]]) *[[Nabás]] (homónimos) *[[Os Nabás]] (redirección a [[Nabás]]) *[[Nabeda]] (redirección a [[Nabeda, Bolaño, Castroverde]]) *[[A Nabeira]] (homónimos) *[[Nabeiras]] (homónimos) *[[As Nabeiras]] (redirección a [[Nabeiras]]) *[[Nadal (homónimos)]] (homónimos) *[[O Nadal]] (redirección a [[Nadal (homónimos)]]) *[[Nadela]] (homónimos) *[[Nadelas]] (redirección a [[Nadelas, Queiruga, Porto do Son]]) *[[Nai]] (maternidade; véxase tamén [[Nai, San Vicente de Paradela, Paradela]]) *[[Naia]] (homónimos) *[[A Namela]] (redirección a [[A Namela, San Miguel de Coence, Palas de Reis]]) *[[Nande]] (homónimos) *[[Nandín]] (redirección a [[Nandín, Parada, Nigrán]]) *[[Os Nandíns]] (redirección a [[Os Nandíns, Vincios, Gondomar]]) *[[Nando]] (redirección a [[Nando, Xinzo, Ponteareas]]) *[[Nandufe]] (redirección a [[Nandufe, Noicela, Carballo]]) *[[Nandulfe]] (homónimos) *[[Nantes]] (homónimos) *[[Nantón]] (homónimos) *[[Naraído]] (redirección a [[Naraído, Vilaformán, Trabada]]) *[[Naraío]] (redirección a [[Naraío, San Sadurniño]]) *[[O Naranxo]] (homónimos) *[[Naraxa]] (redirección a [[Naraxa, Vilabol de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[Nariño]] (homónimos) *[[Narla]] (homónimos) *[[Narón (homónimos)]] (homónimos) *[[O Narón]] (redirección a [[Narón (homónimos)]]) *[[O Naseiro]] (redirección a [[O Naseiro, San Pedro de Viveiro, Viveiro]]) *[[O Navallo]] (homónimos) *[[O Navallo de Abaixo]] (redirección a [[O Navallo de Abaixo, Senra, Ortigueira]]) *[[O Navallo de Arriba]] (redirección a [[O Navallo de Arriba, Senra, Ortigueira]]) *[[Navallos]] (homónimos) *[[Os Navallos]] (redirección a [[Navallos]]) *[[Navaza]] (homónimos) *[[Navea]] (redirección a [[Navea, A Pobra de Trives]]) *[[Naveaus]] (redirección a [[Naveaus, O Castro de Laza, Laza]]) *[[As Naveiras]] (redirección a [[As Naveiras, Veiga, Ortigueira]]) *[[Naves]] (homónimos) *[[Navia]] (homónimos) *[[Navia de Suarna]] (concello) *[[Navío]] (homónimos) *[[Naz]] (homónimos) *[[Naz de Abaixo]] (redirección a [[Naz de Abaixo, Rosende, Sober]]) *[[Naz de Arriba]] (homónimos) *[[Názara]] (redirección a [[Názara, Cenlle, Cenlle]]) *[[Neboade]] (redirección a [[Neboade, Melias, Coles]]) *[[Neboeiro]] (redirección a [[Neboeiro, Figueiroá, Paderne de Allariz]]) *[[Nebra]] (redirección a [[Nebra, Porto do Son]]) *[[Nebras]] (redirección a [[Nebras, San Fiz de Monfero, Monfero]]) *[[Nebrexe]] (redirección a [[Nebrexe, Montemaior, A Laracha]]) *[[Nebril]] (redirección a [[Nebril, Cervo, Cedeira]]) *[[Nebrixe]] (redirección a [[Nebrixe, Bribes, Cambre]]) *[[Neda (homónimos)]] (homónimos) *[[As Negradas]] (redirección a [[As Negradas, Guitiriz]]) *[[Negral]] (redirección a [[Negral, O Obre, Noia]]) *[[As Negráns]] (redirección a [[As Negráns, Mourentán, Arbo]]) *[[Negreira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Negreira]] (redirección a [[Negreira (homónimos)]]) *[[Negreiriños]] (redirección a [[Negreiriños, Negreiros, Silleda]]) *[[Negreiroa]] (redirección a [[Negreiroa, Negreira, Negreira]]) *[[Negreiros]] (redirección a [[Negreiros, Silleda]]) *[[Negrelle]] (homónimos) *[[Negrelos]] (homónimos) *[[Negros]] (homónimos) *[[Negueira]] (homónimos) *[[Negueira de Muñiz]] (concello) *[[Neipín]] (redirección a [[Neipín, Vilaboa, A Pontenova]]) *[[Neira]] (homónimos) *[[Neira de Abaixo]] (redirección a [[Neira de Abaixo, San Mamede de Ribadulla, Vedra]]) *[[Neira de Arriba]] (redirección a [[Neira de Arriba, San Mamede de Ribadulla, Vedra]]) *[[Neira de Cabaleiros]] (homónimos) *[[Neira de Rapados]] (redirección a [[Neira de Rapados, Vilaleo, Láncara]]) *[[Neira de Rei]] (homónimos) *[[Neiras]] (redirección a [[Neiras, Sober]]) *[[Neiro]] (homónimos) *[[Neiro de Abaixo]] (redirección a [[Neiro de Abaixo, Busto, Santiago de Compostela]]) *[[Neiro de Arriba]] (redirección a [[Neiro de Arriba, Busto, Santiago de Compostela]]) *[[Nelle]] (redirección a [[Nelle, Castro, Narón]]) *[[Nemenzo]] (homónimos) *[[Nemenzo de Abaixo]] (redirección a [[Nemenzo de Abaixo, Nemenzo, Santiago de Compostela]]) *[[Nemenzo de Arriba]] (redirección a [[Nemenzo de Arriba, Nemenzo, Santiago de Compostela]]) *[[Nemeño]] (homónimos) *[[Nemiña]] (homónimos) *[[O Neo]] (redirección a [[O Neo, A Pinza, Sarria]]) *[[Nercellas]] (redirección a [[Nercellas, Pereira, Forcarei]]) *[[Nerga]] (redirección a [[Nerga, O Hío, Cangas]]) *[[Nespereira]] (homónimos) *[[A Nespereira]] (redirección a [[Nespereira]]) *[[A Neta]] (redirección a [[A Neta, Coucieiro, Paderne de Allariz]]) *[[Nete]] (redirección a [[Nete, Vilalba]]) *[[Nétoma]] (redirección a [[Nétoma, Razo, Carballo]]) *[[Netos]] (homónimos) *[[Os Netos]] (redirección a [[Netos]]) *[[As Neves (homónimos)]] (homónimos) *[[O Nicho]] (redirección a [[O Nicho, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa]]) *[[Nicolao]] (homónimos) *[[Nieva]] (redirección a [[Nieva, Avión]]) *[[Nigoi]] (redirección a [[Nigoi, A Estrada]]) *[[Nigrán]] (concello; tamén parroquia e lugar) *[[Nigrofe]] (redirección a [[Nigrofe, Perbes, Miño]]) *[[Nigueiroá]] (homónimos) *[[Nimo]] (redirección a [[Nimo, Roo, Noia]]) *[[O Niñán]] (redirección a [[O Niñán, Os Vaos, Mazaricos]]) *[[Nináns]] (redirección a [[Nináns, Luaña, Brión]]) *[[Niñarelle]] (homónimos) *[[Niñarellos]] (homónimos) *[[Nine]] (redirección a [[Nine, Cespón, Boiro]]) *[[O Niño de Azor]] (redirección a [[O Niño de Azor, Soandres, A Laracha]]) *[[Niño do Azor]] (redirección a [[Niño do Azor, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Niño do Corvo]] (redirección a [[Niño do Corvo, Anxeriz, Tordoia]]) *[[Niñodaguia]] (homónimos) *[[Niñóns]] (homónimos) *[[Nión]] (redirección a [[Nión, Razo, Carballo]]) *[[Niveiro]] (homónimos) *[[Niveiro do Medio]] (redirección a [[Niveiro do Medio, Niveiro, Val do Dubra]]) *[[Nixela]] (redirección a [[Nixela, Luaces, Pol]]) *[[Noaio]] (redirección a [[Noaio, Prevediños, Touro]]) *[[Noal]] (homónimos) *[[Noalla]] (homónimos) *[[Noallo]] (homónimos) *[[Noallo de Abaixo]] (redirección a [[Noallo de Abaixo, Barral, Castrelo de Miño]]) *[[Noallo de Arriba]] (redirección a [[Noallo de Arriba, Barral, Castrelo de Miño]]) *[[Noceda]] (homónimos) *[[Noceda de Abaixo]] (redirección a [[Noceda de Abaixo, Noceda, Lalín]]) *[[Noceda de Cabrera]] *[[Noceda del Bierzo]] *[[As Nocedas]] (redirección a [[As Nocedas, Monforte de Lemos]]) *[[Nocedo]] (homónimos) *[[Nocedo do Val]] (homónimos) *[[Nocelláns]] (redirección a [[Nocelláns, Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[As Nocellas]] (redirección a [[As Nocellas, Montemaior, A Laracha]]) *[[A Nocelleira]] (redirección a [[A Nocelleira, Lourido, Salvaterra de Miño]]) *[[Nocelo]] (homónimos) *[[Nocelo da Pena]] (redirección a [[Nocelo da Pena, Sarreaus]]; parroquia e lugar) *[[Noche]] (homónimos) *[[Nodar]] (homónimos) *[[Noenlle]] (redirección a [[Noenlle, Sergude, Boqueixón]]) *[[Noenlles]] (redirección a [[Noenlles, Cacheiras, Teo]]) *[[Noente]] (redirección a [[Noente, Ledesma, Boqueixón]]) *[[As Nogais]] (concello; tamén parroquia e lugar) *[[Nogaledo]] (redirección a [[Nogaledo, Forcadela e Nogaledo, O Barco de Valdeorras]]) *[[Nogalláns]] (redirección a [[Nogalláns, Berreo, Trazo]]) *[[Nogán]] (redirección a [[Nogán, Cabovilaño, A Laracha]]) *[[Nogareda]] (redirección a [[Nogareda, Rus, Carballo]]) *[[Nogaredo]] (redirección a [[Nogaredo, Brates, Boimorto]]) *[[Nogarido]] (homónimos) *[[O Nogarido]] (redirección a [[Nogarido]]) *[[Noguedo]] (homónimos) *[[O Noguedo]] (redirección a [[Noguedo]]) *[[Nogueira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Nogueira]] (redirección a [[Nogueira (homónimos)]]) *[[Nogueira de Abaixo]] (homónimos) *[[Nogueira de Arriba]] (homónimos) *[[Nogueira de Asma]] (redirección a [[Nogueira de Asma, Cicillón, Taboada]]) *[[Nogueira de Miño]] (redirección a [[Nogueira de Miño, Chantada]]) *[[Nogueira de Ramuín]] (concello; tamén parroquia) *[[O Nogueiral]] (redirección a [[O Nogueiral, Sarandós, Abegondo]]) *[[Nogueiras]] (homónimos) *[[As Nogueiras]] (redirección a [[Nogueiras]]) *[[Nogueiredo]] (homónimos) *[[Nogueirido]] (homónimos) *[[O Nogueirido]] (redirección a [[Nogueirido]]) *[[Nogueiró]] (homónimos) *[[Nogueiró de Abaixo]] (redirección a [[Nogueiró de Abaixo, San Tomé de Nogueira, Meis]]) *[[Nogueiró de Arriba]] (redirección a [[Nogueiró de Arriba, San Tomé de Nogueira, Meis]]) *[[Nogueiroa]] (redirección a [[Nogueiroa, Parada de Labiote, O Irixo]]) *[[Nogueirosa]] (redirección a [[Nogueirosa, Pontedeume]]) *[[Noia]] (tamén parroquia e lugar) *[[A Noia]] (redirección a [[A Noia, Xavestre, Trazo]]) *[[Noicela]] (redirección a [[Noicela, Carballo]]) *[[Noicela de Abaixo]] (redirección a [[Noicela de Abaixo, Noicela, Carballo]]) *[[Noicela de Arriba]] (redirección a [[Noicela de Arriba, Noicela, Carballo]]) *[[Noilán]] (redirección a [[Noilán, A Cervela, O Incio]]) *[[Nois]] (redirección a [[Nois, Foz]]) *[[Nóitegos]] (redirección a [[Nóitegos, O Mosteiro, Ortigueira]]) *[[Nonás]] (redirección a [[Nonás, Moldes, Boborás]]) *[[O Norbasco]] (redirección a [[O Norbasco, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Nores]] (redirección a [[Nores, Cobres, Vilaboa]]) *[[A Noria]] (redirección a [[A Noria, Tallo, Ponteceso]]) *[[O Norte]] (redirección a [[O Norte, Bueu, Bueu]]) *[[Nosa Señora da O]] (redirección a [[Nosa Señora da O, Muxía]]) *[[Nosiño]] (redirección a [[Nosiño, Mesía, Mesía]]) *[[Nostián]] (homónimos) *[[A Notaria]] (redirección a [[A Notaria, Desteriz, Padrenda]]) *[[Nouche]] (redirección a [[Nouche, Beán, Ordes]]) *[[Noudelo]] (redirección a [[Noudelo, Donís, Cervantes]]) *[[Nóutigos]] (redirección a [[Nóutigos, Santa Comba de Carnota, Carnota]]) *[[Novais]] (homónimos) *[[Os Novais]] (redirección a [[Novais]]) *[[Noval]] (homónimos) *[[O Noval]] (redirección a [[Noval]]) *[[Novás]] (homónimos) *[[Os Novás]] (redirección a [[Novás]]) *[[Novefontes]] (redirección a [[Novefontes, Touro]]) *[[A Noveira]] (redirección a [[A Noveira, Arcos, Mazaricos]]) *[[Novela]] (xénero; véxase [[Novela, Santiso]]) *[[Noveledo]] (homónimos) *[[A Noveleira]] (redirección a [[A Noveleira, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[Novelín]] (redirección a [[Novelín, Rendar, O Incio]]) *[[A Noveliza]] (redirección a [[A Noveliza, Aciveiro, Forcarei]]) *[[Novelle]] (homónimos) *[[Novelos]] (redirección a [[Novelos, Bembrive, Vigo]]) *[[Novelúa]] (homónimos) *[[Novexil]] (homónimos) *[[Novexilde]] (homónimos) *[[Noví]] (redirección a [[Noví, Ardaña, Carballo]]) *[[O Noviño]] (redirección a [[O Noviño, Fonteita, O Corgo]]) *[[Novío]] (redirección a [[Novío, San Martín de Arroxo, A Fonsagrada]]) *[[O Novo Poboado]] (redirección a [[O Novo Poboado, Fontao, Vila de Cruces]]) *[[Os Novos]] (redirección a [[Os Novos, Sancovade, Vilalba]]) *[[Nugallás]] (homónimos) *[[Nullán]] (homónimos) *[[Numide]] (redirección a [[Numide, Tordoia]]) *[[Nuxilde]] (redirección a [[Nuxilde, A Laxe, Chantada]]) Ou==O== *[[Obra]] (homónimos) *[[A Obra]] (redirección a [[Obra]]) *[[A Obra Pía]] (redirección a [[A Obra Pía, San Miguel de Reinante, Barreiros]]) *[[A Obra de Paño]] (redirección a [[A Obra de Paño, Lubre, Bergondo.]]) *[[Obre]] (homónimos) *[[O Obre]] (redirección a [[Obre]]) *[[O Obre de Abaixo]] (redirección a [[O Obre de Abaixo, O Obre, Noia]]) *[[O Obre de Arriba]] (redirección a [[O Obre de Arriba, O Obre, Noia]]) *[[Oca]] (homónimos) *[[Oca de Abaixo]] (redirección a [[Oca de Abaixo, Beseño, Touro]]) *[[Oca de Arriba]] (homónimos) *[[A Ocella]] (redirección a [[A Ocella, San Lourenzo de Fustáns, Gomesende]]) *[[Odreiro]] (redirección a [[Odreiro, Cabaneiro, Abadín]]) *[[Os Odreiros]] (redirección a [[Os Odreiros, Ambroa, Irixoa]]) *[[Oeste]] (punto cardinal; véxase tamén [[Oeste, Catoira]]) *[[Ogas]] (redirección a [[Ogas, Cambeda, Vimianzo]]) *[[Ogos]] (redirección a [[Ogos, Lobios, Lobios]]) *[[Ogrobe]] (homónimos) *[[Oia (homónimos)]] *[[Oímbra (homónimos)]] *[[Oín]] (redirección a [[Oín, Rois]]) *[[Oíns]] (redirección a [[Oíns, Arzúa]]) *[[Oirán]] (redirección a [[Oirán, Mondoñedo]]) *[[As Oiras]] (redirección a [[As Oiras, Alfoz]]) *[[Oirín]] (redirección a [[Oirín, San Martiño de Mondoñedo, Foz]]) *[[Oirós]] (redirección a [[Oirós, Vila de Cruces]]) *[[Oitavén]] (homónimos) *[[Olas]] (redirección a [[Olas, Mesía]]) *[[Olás]] (homónimos) *[[Olás de Vilariño]] (redirección a [[Olás de Vilariño, A Merca]]) *[[Oldán]] (redirección a [[Oldán, Cabovilano, A Laracha]]) *[[Oldar]] (redirección a [[Oldar, Céltigos, Ortigueira]]) *[[A Oleira]] (homónimos) *[[A Oleira de Abaixo]] (redirección a [[A Oleira de Abaixo, Coruxou, Irixoa]]) *[[A Oleira de Arriba]] (redirección a [[A Oleira de Arriba, Coruxou, Irixoa]]) *[[Oleiros (homónimos)]] *[[Os Oleiros]] (redirección a [[Oleiros (homónimos)]]) *[[Olelas]] (redirección a [[Olelas, A Illa, Entrimo]]) *[[A Olga]] (redirección a [[A Olga, Álvare, A Pastoriza]]) *[[Olgueira]] (redirección a [[Olgueira, Sante, Trabada]]) *[[Olín]] (redirección a [[Olín, Galez, Entrimo]]) *[[O Olivar]] (redirección a [[O Olivar, Esposende, Cenlle]]) *[[Oliveira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Oliveira]] (redirección a [[Oliveira (homónimos)]]) *[[Olives]] (redirección a [[Olives, A Estrada]]) *[[O Ollal]] (redirección a [[O Ollal, Ponte Veiga, O Carballiño]]) *[[Ollares]] (homónimos) *[[Os Olleiros]] (redirección a [[Os Olleiros, A Devesa, Ribadeo]]) *[[O Ollo]] (redirección a [[O Ollo, O Castro, Begonte]]) *[[O Olmo]] (redirección a [[O Olmo, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Olmos]] (homónimos) *[[Os Olmos]] (redirección a [[Olmos]]) *[[Olveda]] (redirección a [[Olveda, Antas de Ulla]]) *[[Olveira]] (homónimos) *[[Olveira da Igrexa]] (redirección a [[Olveira da Igrexa, Olveira, Ribeira]]) *[[Olveira de Arriba]] (redirección a [[Olveira de Arriba, Olveira, Ribeira]]) *[[Olveiroa]] (homónimos) *[[O Ombral]] (redirección a [[O Ombral, Mariz, Guitiriz]]) *[[Ombre]] (homónimos) *[[Ombreiro]] (articulación; véxase [[Ombreiro, Lugo]]) *[[A On]] (redirección a [[A On, Nosa Señora da O, Muxía]]) *[[Onceta]] (redirección a [[Illa de Onza]]) *[[Ons]] (homónimos) *[[Onza]] (homónimos) *[[Opa]] (redirección a [[Opa, Mezonzo, Vilasantar]]) *[[Or]] (redirección a [[Or, Leiro, Rianxo]]) *[[Orade]] (redirección a [[Orade, Galdo, Viveiro]]) *[[Orán]] (homónimos) *[[O Oratorio]] (homónimos) *[[Orazo]] (redirección a [[Orazo, A Estrada]]) *[[Orbán]] (homónimos) *[[Orbazai]] (homónimos) *[[Orbazán]] (redirección a [[Orbazán, Goiriz, Vilalba]]) *[[O Orbellido]] (redirección a [[O Orbellido, Baíñas, Vimianzo]]) *[[Orbenlle]] (redirección a [[Orbenlle, San Salvador de Budiño, O Porriño]]) *[[Orde]] (homónimos) *[[A Orde]] (redirección a [[Orde]]) *[[Ordelles]] (homónimos) *[[A Orden]] (redirección a [[A Orden, Adelán, Alfoz]]) *[[Ordes (homónimos)]] *[[Ordoeste]] (redirección a [[Ordoeste, A Baña]]) *[[Ordóñez]] (homónimos) *[[Ordoño]] (homónimos) *[[Orega]] (homónimos) *[[A Orela]] (redirección a [[A Orela, Ombre, Pontedeume]]) *[[Orellán]] (homónimos) *[[Orga]] (homónimos) *[[A Orga]] (redirección a [[Orga]]) *[[Orgo do Monte]] (redirección a [[Orgo do Monte, Poio (San Xoán), Poio]]) *[[Oría]] (redirección a [[Oría, A Capela, A Capela]]) *[[Orizón]] (redirección a [[Orizón, Santa Comba de Orizón, Castro de Rei]]) *[[Orois]] (homónimos) *[[Orois de Abaixo]] (redirección a [[Orois de Abaixo, Orois, Melide]]) *[[Orois de Arriba]] (redirección a [[Orois de Arriba, Orois, Melide]]) *[[Oroña]] (redirección a [[Oroña, Santo Ourente de Entíns, Outes]]) *[[Oróns]] (redirección a [[Oróns, Bamiro, Vimianzo]]) *[[Orosa]] (homónimos) *[[Oroso (homónimos)]] *[[Oroso de Abaixo]] (redirección a [[Oroso de Abaixo, A Gándara, Oroso]]) *[[Oroso Pequeno]] (redirección a [[Oroso Pequeno, Oroso, Oroso]]) *[[Oroxe]] (redirección a [[Oroxe, Bazar, Castro de Rei]]) *[[Oroxo]] (redirección a [[Oroxo, San Mamede de Urrós, Allariz]]) *[[Orpín]] (redirección a [[Orpín, Seixosmil, Meira]]) *[[Orra]] (redirección a [[Orra, Sillobre, Fene]]) *[[Orraca]] (homónimos) *[[A Orraca]] (redirección a [[Orraca]]) *[[Orracas]] (redirección a [[Orracas, Muniferral, Aranga]]) *[[Órrea]] (homónimos) *[[A Órrea]] (redirección a [[Órrea]]) *[[Orro]] (homónimos) *[[Orros]] (homónimos) *[[Orseño]] (redirección a [[Orseño, Nebra, Porto do Son]]) *[[Ortega]] (homónimos) *[[Ortegal]] (homónimos) *[[A Ortiga]] (redirección a [[Ortiga (homónimos)]]) *[[Ortigoso]] (redirección a [[Ortigoso, Lamas de Campos, A Fonsagrada]]) *[[Ortigueira (homónimos)]] *[[A Ortigueira]] (redirección a [[Ortigueira (homónimos)]]) *[[Orto (homónimos)]] (homónimos) *[[O Orto]] (redirección a [[Orto (homónimos)]]) *[[Ortoá]] (homónimos) *[[Ortoñiño]] (redirección a [[Ortoñiño, Ortoño, Ames]]) *[[Ortoño]] (redirección a [[Ortoño, Ames]]) *[[Oruxo]] (redirección a [[Oruxo, Moraime, Muxía]]) *[[O Orxado]] (redirección a [[O Orxado, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Orxaínza]] (redirección a [[A Orxaínza, Sobreda, O Saviñao]]) *[[Orxais]] (homónimos) *[[Os Orxais]] (redirección a [[Orxais]]) *[[Orxal]] (homónimos) *[[O Orxal]] (redirección a [[Orxal]]) *[[As Orxas]] (redirección a [[As Orxas, Curtis, Curtis]]) *[[Orxás]] (homónimos) *[[Os Orxás]] (redirección a [[Orxás]]) *[[A Orxeira]] (homónimos) *[[As Orxeiras]] (redirección a [[As Orxeiras, Golmar, A Laracha]]) *[[Orxeiro]] (redirección a [[Orxeiro, Landoi, Cariño]]) *[[As Óseas]] (redirección a [[As Óseas, Covelo, Covelo]]) *[[Osebe]] (homónimos) *[[Osedo]] (homónimos) *[[Oseira]] (homónimos) *[[A Oseira]] (redirección a [[Oseira]]) *[[Oseiro]] (homónimos) *[[Osís]] (redirección a [[Osís, Covelo, Palas de Rei]]) *[[Osmo]] (homónimos) *[[Osoño]] (homónimos) *[[A Ostreira]] (redirección a [[A Ostreira, Perlío, Fene]]) *[[Oubime]] (redirección a [[Oubime, Franqueán, O Corgo]]) *[[Oubiña]] (homónimos) *[[Ouces]] (redirección a [[Ouces, Bergondo]]) *[[Oulego]] (redirección a [[Oulego, Rubiá]]; parroquia e lugar) *[[A Ourada]] (redirección a [[A Ourada, Cores, Ponteceso]]) *[[Oural]] (homónimos) *[[O Oural]] (redirección a [[Oural]]) *[[Ourantes]] (homónimos) *[[Ourao]] (homónimos) *[[Ourás]] (redirección a [[Ourás, Reboredo, Antas de Ulla]]) *[[Ourelo]] (redirección a [[Ourelo, Darbo, Cangas]]) *[[Ourense (homónimos)]] (homónimos) *[[Ourigo]] (redirección a [[Ourigo, A Broza, O Saviñao]]) *[[Ourille]] (homónimos) *[[Ourille de Arriba]] (redirección a [[Ourille de Arriba, Ourille, Verea]]) *[[Ourín]] (redirección a [[Ourín, San Martiño de Asperelo, Rodeiro]]) *[[O Ouriño]] (redirección a [[O Ouriño, Rodís, Cerceda]]) *[[Ourís]] (redirección a [[Ourís, Viñós, Arzúa]]) *[[Ouriz]] (homónimos) *[[O Ouro]] (redirección a [[O Ouro, Souto, Paderne]]) *[[Ourol (homónimos)]] (homónimos) *[[Ourol de Abaixo]] (redirección a [[Ourol de Abaixo, Ourol, Guntín]]) *[[Ourol de Arriba]] (redirección a [[Ourol de Arriba, Ourol, Guntín]]) *[[Ourolo]] (redirección a [[Ourolo, Taragoña, Rianxo]]) *[[O Ourovello]] (redirección a [[O Ourovello, Adragonte, Paderne]]) *[[Ousá]] (redirección a [[Ousá, Friol]]) *[[Ousecende]] (redirección a [[Ousecende, Cerdeira, San Xoán de Río]]) *[[Ouselle]] (homónimos) *[[Ousende]] (homónimos) *[[Ousensa]] (redirección a [[Ousensa, Caleiro, Vilanova de Arousa]]) *[[Ousesende]] (redirección a [[Ousesende, Santo Ourente de Entíns, Outes]]) *[[Ousille]] (redirección a [[Ousille, Gundivós, Sober]]) *[[Ousón]] (redirección a [[Ousón, Becerreá]]; parroquia e lugar) *[[Ousoño]] (redirección a [[Ousoño, Barro, Noia]]) *[[Outar de Pregos]] (redirección a [[Outar de Pregos, Lentellais, O Bolo]]) *[[Óutara]] (homónimos) *[[Outarelo]] (homónimos) *[[Outariz]] (homónimos) *[[Outeda]] (redirección a [[Outeda, Curro, Barro]]) *[[Outedo]] (redirección a [[Outedo, Maceira, Covelo]]) *[[Outeiral]] (homónimos) *[[O Outeiral]] (redirección a [[Outeiral]]) *[[As Outeiras]] (redirección a [[As Outeiras, Valeixe, A Cañiza]]) *[[Outeirás]] (redirección a [[Outeirás, Anllo, San Amaro]]) *[[Outeiriño]] (homónimos) *[[O Outeiriño]] (redirección a [[Outeiriño]]) *[[Outeiriños]] (homónimos) *[[Os Outeiriños]] (redirección a [[Outeiriños]]) *[[Outeiro]] (homónimos) *[[O Outeiro]] (redirección a [[Outeiro]]) *[[Outeiro Calvo]] (redirección a [[Outeiro Calvo, Soutopenedo, San Cibrao das Viñas]]) *[[Outeiro Cruz]] (redirección a [[Outeiro Cruz, A Arnoia, A Arnoia]]) *[[Outeiro da Guía]] (redirección a [[Outeiro da Guía, A Guía, Gomesende]]) *[[Outeiro da Moa]] (redirección a [[Outeiro da Moa, Riofrío, Mondariz]]) *[[Outeiro da Torre]] (redirección a [[Outeiro da Torre, Maceda, Maceda]]) *[[Outeiro da Vila]] (redirección a [[Outeiro da Vila, Catoira, Catoira]]) *[[Outeiro das Penas]] (redirección a [[Outeiro das Penas, Cesantes, Redondela]]) *[[Outeiro das Vellas]] (redirección a [[Outeiro das Vellas, Mirandela, Castroverde]]) *[[Outeiro de Abaixo]] (homónimos) *[[O Outeiro de Abaixo]] (redirección a [[Outeiro de Abaixo]]) *[[O Outeiro de Abelenda]] (redirección a [[O Outeiro de Abelenda, Mourentán, Arbo]]) *[[Outeiro de Amoexa]] (redirección a [[Outeiro de Amoexa, Amoexa, Antas de Ulla]]) *[[Outeiro de Arriba]] (homónimos) *[[O Outeiro de Arriba]] (redirección a [[Outeiro de Arriba]]) *[[O Outeiro de Baiordo]] (redirección a [[O Outeiro de Baiordo, Coristanco, Coristanco]]) *[[O Outeiro de Baixo]] (redirección a [[O Outeiro de Baixo, Ribeira, Crecente]]) *[[O Outeiro de Barracido]] (redirección a [[O Outeiro de Barracido, Caamouco, Ares]]) *[[O Outeiro de Beacán]] (redirección a [[O Outeiro de Beacán, Beacán, A Peroxa]]) *[[Outeiro de Bois]] (redirección a [[Outeiro de Bois, Beba, Mazaricos]]) *[[O Outeiro de Bordelle]] (redirección a [[O Outeiro de Bordelle, Santaballa, Vilalba]]) *[[O Outeiro de Buciños]] (redirección a [[O Outeiro de Buciños, Buciños, Carballedo]]) *[[Outeiro de Burdallos]] (redirección a [[Outeiro de Burdallos, Marzá, Palas de Rei]]) *[[Outeiro de Carracedo]] (redirección a [[Outeiro de Carracedo, Carracedo, A Peroxa]]) *[[Outeiro de Castro]] (redirección a [[Outeiro de Castro, Fozara, Ponteareas]]) *[[O Outeiro de Cela]] (redirección a [[O Outeiro de Cela, Mántaras, Irixoa]]) *[[Outeiro de Donas]] (redirección a [[Outeiro de Donas, Casa de Naia, Antas de Ulla]]) *[[O Outeiro de Doncel]] (redirección a [[O Outeiro de Doncel, Moscán, O Páramo]]) *[[Outeiro de Laxe]] (redirección a [[Outeiro de Laxe, Augas Santas, Allariz]]) *[[O Outeiro de Lea]] (redirección a [[O Outeiro de Lea, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz]]) *[[O Outeiro de Millán]] (redirección a [[O Outeiro de Millán, San Miguel de Vilar, Touro]]) *[[Outeiro de Orraca]] (redirección a [[Outeiro de Orraca, Allariz (Santiago), Allariz]]) *[[Outeiro de Pena]] (redirección a [[Outeiro de Pena, Francos, Paradela]]) *[[Outeiro de Rei]] (concello, parroquia e vila) *[[Outeiro de Reis]] (redirección a [[Outeiro de Reis, Basadre, Agolada]]) *[[O Outeiro de Riba]] (redirección a [[O Outeiro de Riba, Ribeira, Crecente]]) *[[Outeiro de Torneiros]] (redirección a [[Outeiro de Torneiros, Torneiros, Allariz]]) *[[O Outeiro de Xaviña]] (redirección a [[O Outeiro de Xaviña, Coristanco, Coristanco]]) *[[Outeiro do Cabo]] (redirección a [[Outeiro do Cabo, Asadur, Maceda]]) *[[O Outeiro do Forno]] (redirección a [[O Outeiro do Forno, Valongo, Cerdedo-Cotobade]]) *[[O Outeiro do Foxo]] (redirección a [[O Outeiro do Foxo, Guláns, Ponteareas]]) *[[Outeiro do Gato]] (redirección a [[Outeiro do Gato, Vilaboa, Vilaboa]]) *[[Outeiro Fernando]] (redirección a [[Outeiro Fernando, Fozara, Ponteareas]]) *[[O Outeiro Grande]] (redirección a [[O Outeiro Grande, Miraz, Friol]]) *[[O Outeiro Pito]] (redirección a [[O Outeiro Pito, O Rosal, O Rosal]]) *[[Outeiro Redondo]] (redirección a [[Outeiro Redondo, Almofrei, Cerdedo-Cotobade]]) *[[Outeiromeao]] (redirección a [[Outeiromeao, Santa Marta de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Outeiros]] (homónimos) *[[Os Outeiros]] (redirección a [[Outeiros]]) *[[Outerelo]] (redirección a [[Outerelo, Lougares, Mondariz]]) *[[O Outeriño]] (redirección a [[O Outeriño, O Castro, Silleda]]) *[[Outes]] (homónimos) *[[Outomuro]] (redirección a [[Outomuro, O Mundil, Cartelle]]) *[[Outón]] (homónimos) *[[O Outón]] (redirección a [[Outón]]) *[[Outonais]] (redirección a [[Outonais, A Trapa, A Fonsagrada]]) *[[O Outonil]] (redirección a [[O Outonil, Noia, Noia]]) *[[Outonín]] (redirección a [[Outonín, San Cristovo de Lóuzara, Samos]]) *[[Outorelo]] (homónimos) *[[O Outorelo]] (redirección a [[Outorelo]]) *[[Outra Aldea]] (redirección a [[Outra Aldea, Paleo, Carral]]) *[[A Outra Banda]] (redirección a [[A Outra Banda, Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Outraldea]] (homónimos) *[[Outrís]] (redirección a [[Outrís, Mabegondo, Abegondo]]) *[[Outrocanto]] (redirección a [[Outrocanto, Arabexo, Val do Dubra]]) *[[Ouviaña]] (redirección a [[Ouviaña, Os Vaos, Ribeira de Piquín]]) *[[Ouviaño]] (homónimos) *[[Ouvigo]] (redirección a [[Ouvigo, Os Blancos, Os Blancos]]) *[[As Ouxeas]] (redirección a [[As Ouxeas, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Ouxo]] (redirección a [[Ouxo, Posmarcos, A Pobra do Caramiñal]]) *[[Ouzamerxe]] (homónimos) *[[Ouzande]] (homónimos) *[[Ouzás]] (redirección a [[Ouzás, As Negradas, Guitiriz]]) *[[Ove]] (homónimos) *[[A Ovella]] (redirección a [[A Ovella, San Claudio, Ortigueira]]) *[[A Ovellariza]] (redirección a [[A Ovellariza, Oia, Oia]]) *[[Ovenza]] (redirección a [[Ovenza, Loeda, Piñor]]) *[[Oxén]] (homónimos) *[[Oza]] (homónimos) *[[Oza-Cesuras]] (concello) *[[Oza Vella]] (redirección a [[Oza Vella, Oza, Carballo]]) *[[Ozón]] (redirección a [[Ozón, San Martiño de Ozón, Muxía]]) ==P== *[[Paadín]] (redirección a [[Paadín, Santiago de Mondoñedo, Mondoñedo]]) *[[Os Paces]] (homónimos) *[[O Pachuzo]] (redirección a [[O Pachuzo, Perlío, Fene]]) *[[Paciños]] (homónimos) *[[Pacio]] (homónimos) *[[O Pacio]] (redirección a [[Pacio]]) *[[O Pacio de Tovar]] (redirección a [[O Pacio de Tovar, San Tomé de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Pacio do Río]] (redirección a [[Pacio do Río, Rubián, Bóveda]]) *[[Pacio Vello]] (homónimos) *[[O Pacio Vello]] (redirección a [[Pacio Vello]]) *[[Paciocova]] (redirección a [[Paciocova, As Nocedas, Monforte de Lemos]]) *[[Pacios]] (homónimos) *[[Os Pacios]] (redirección a [[Pacios]]) *[[Pacios da Serra]] (homónimos) *[[Pacios de Anllo]] (redirección a [[Pacios de Anllo, Anllo, Sober]]) *[[Pacios de Calvos]] (redirección a [[Pacios de Calvos, A Pinza, Sarria]]) *[[Pacios de Condelle]] (redirección a [[Pacios de Condelle, Alais, Castro Caldelas]]) *[[Pacios de Mondelo]] (redirección a [[Pacios de Mondelo, Quiroga, Quiroga]]) *[[Pacios de San Xurxo]] (redirección a [[Pacios de San Xurxo, San Xurxo, San Xoán de Río]]) *[[Pacios de Toutelle]] (redirección a [[Pacios de Toutelle, Alais, Castro Caldelas]]) *[[Pacios de Veiga]] (redirección a [[Pacios de Veiga, A Ferreirúa, A Pobra do Brollón]]) *[[Pacios do Rebolín]] (redirección a [[Pacios do Rebolín, Vieiro, A Fonsagrada]]) *[[A Paderna]] (redirección a [[A Paderna, Labrada, Guitiriz]]) *[[Paderne (homónimos)]] (homónimos) *[[Paderne de Allariz]] (concello) *[[O Padernelo]] (redirección a [[O Padernelo, Churío, Irixoa]]) *[[Padornelo]] (homónimos) *[[O Padornelo]] (redirección a [[Padronelo]]) *[[O Padrairo]] (redirección a [[O Padrairo, San Salvador de Asma, Chantada]]) *[[O Padrán]] (redirección a [[O Padrán, Guláns, Ponteareas]]) *[[Padreda]] (homónimos) *[[Padreiro]] (homónimos) *[[O Padreiro]] (redirección a [[Padreiro]]) *[[Padreiro de Abaixo]] (redirección a [[Padreiro de Abaixo, Baíñas, Vimianzo]]) *[[Padreiro de Arriba]] (redirección a [[Padreiro de Arriba, Baíñas, Vimianzo]]) *[[Padrenda (homónimos)]] (homónimos) *[[Padrenda de Abaixo]] (redirección a [[Padrenda de Abaixo, Padrenda, Meaño]]) *[[Padrendo]] (redirección a [[Padrendo, Río Caldo, Lobios]]) *[[Padrín]] (homónimos) *[[Padriñán]] (homónimos) *[[O Padriñeiro]] (redirección a [[O Padriñeiro, Vilapedre, Vilalba]]) *[[Padrís]] (redirección a [[Padrís, Sardiñeiro, Fisterra]]) *[[Padrón (homónimos)]] (homónimos) *[[O Padrón]] (redirección a [[Padrón (homónimos)]]) *[[Padronelo]] (homónimos) *[[Padróns]] (homónimos) *[[Os Padróns]] (redirección a [[Padróns]]) *[[Padroso]] (homónimos) *[[Os Padrosos]] (redirección a [[Os Padrosos, A Ameixeira, Crecente]]) *[[Padruxao]] (redirección a [[Padruxao, Prado, Lalín]]) *[[A Pagueira]] (redirección a [[A Pagueira, Brexo, Cambre]]) *[[Pai da Cana]] (redirección a [[Pai da Cana, Conxo, Santiago de Compostela]]) *[[A Paía]] (redirección a [[A Paía, Grixoa, Santa Comba]]) *[[Paicordeiro]] (redirección a [[Paicordeiro, Allariz, Allariz]]) *[[Paidavella]] (redirección a [[Paidavella, Roupar, Xermade]]) *[[Paiendes]] (redirección a [[Paiendes, Nogueira, Meis]]) *[[Paíme]] (redirección a [[Paíme, San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín]]) *[[Painavalla]] (redirección a [[Painavalla, Valdín, A Veiga]]) *[[As Paincegas]] (redirección a [[As Paincegas, Muimenta, Cospeito]]) *[[Painceira]] (homónimos) *[[A Painceira]] (redirección a [[Painceira]]) *[[Painceiras]] (homónimos) *[[As Painceiras]] (redirección a [[Painceiras]]) *[[Painceiros]] (redirección a [[Painceiros, Moimenta, Campo Lameiro]]) *[[A Paínza]] (homónimos) *[[O Painzal]] (homónimos) *[[Painzás]] (homónimos) *[[Painzás de Baixo]] (redirección a [[Painzás de Baixo, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Painzás de Riba]] (redirección a [[Painzás de Riba, Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Paio]] (homónimos) *[[Paio Rodríguez]] (redirección a [[Paio Rodríguez, Santa María de Lurdes, Curtis]]) *[[O Paio]] (redirección a [[Paio]]) *[[A Paioca]] (redirección a [[A Paioca, Quembre, Carral]]) *[[A Paiola]] (homónimos) *[[Paiolante]] (redirección a [[Paiolante, Quembre, Carral]]) *[[Paiosaco]] (homónimos) *[[Paioso]] (redirección a [[Paioso, Vilardecás, Maceda]]) *[[Paipaz]] (redirección a [[Paipaz, San Pedro de Eume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Paisás]] (redirección a [[Paisás, Camariñas, Camariñas]]) *[[O Paiseo]] (redirección a [[O Paiseo, Figueiroá, Paderne de Allariz]]) *[[A Paixón]] (redirección a [[A Paixón, A Arnoia, A Arnoia]]) *[[Paizal]] (redirección a [[Paizal, Laíño, Dodro]]) *[[Paizás]] (homónimos) *[[A Paizosa]] (redirección a [[A Paizosa, Cuntis, Cuntis]]) *[[Palacio (homónimos)]] (homónimos) *[[O Palacio]] (redirección a [[Palacio (homónimos)]]) *[[Palacios]] (homónimos) *[[Palai]] (redirección a [[Palai, Doroña, Vilarmaior]]) *[[Palas de Rei]] (concello, parroquia e vila) *[[Palavea]] (redirección a [[Palavea, Elviña, A Coruña]]) *[[Paleira]] (homónimos) *[[A Paleira]] (redirección a [[Paleira]]) *[[A Paleira Nova]] (redirección a [[A Paleira Nova, Recemel, As Somozas]]) *[[A Paleira Vella]] (redirección a [[A Paleira Vella, Recemel, As Somozas]]) *[[A Palela]] (redirección a [[A Palela, Covas, Maceda]]) *[[Paleo]] (redirección a [[Paleo, Carral]]) *[[Palio de Abaixo]] (redirección a [[Palio de Abaixo, Rodís, Lalín]]) *[[Palio de Arriba]] (redirección a [[Palio de Arriba, Rodís, Lalín]]) *[[Palláns]] (redirección a [[Palláns, Pexegueiro, Tui]]) *[[Pallarega]] (homónimos) *[[A Pallarega]] (redirección a [[Pallarega]]) *[[Pallaregas]] (redirección a [[Pallaregas, Covas, Viveiro]]) *[[Pallares]] (homónimos) *[[Os Pallares]] (redirección a [[Pallares]]) *[[Pallarés]] (redirección a [[Pallarés, Cee, Cee]]) *[[Pallarvello]] (redirección a [[Pallarvello, Padornelo, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[As Pallas]] (redirección a [[As Pallas, Artes, Carballo]]) *[[A Pallaza]] (homónimos) *[[A Palleira]] (redirección a [[Palleira]]) *[[As Palleiras]] (redirección a [[As Palleiras, Mañón, Mañón]]) *[[Palleiro (homónimos)]] (homónimos) *[[O Palleiro]] (redirección a [[Palleiro (homónimos)]]) *[[Palleirós]] (redirección a [[Palleirós, Reigada, Manzaneda]]) *[[Os Palleiros]] (redirección a [[Os Palleiros, Marcelle, Monforte de Lemos]]) *[[O Pallizo]] (redirección a [[O Pallizo, Caamouco, Ares]]) *[[A Pallota]] (homónimos) *[[As Pallotas]] (homónimos) *[[Palloza (homónimos)]] (homónimos) *[[A Palloza]] (redirección a [[Palloza (homónimos)]]) *[[As Pallozas]] (redirección a [[As Pallozas, Mañón, Mañón]]) *[[Os Palmarios]] (redirección a [[Os Palmarios, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Palmás]] (redirección a [[Palmás, Domaio, Moaña]]) *[[Palmaz]] (homónimos) *[[Palmeán]] (redirección a [[Palmeán, Monteseiro, A Fonsagrada]]) *[[Palmeira]] (homónimos) *[[A Palmeira]] (redirección a [[Palmeira]]) *[[Palmeiro]] (homónimos) *[[O Palmeiro]] (redirección a [[Palmeiro]]) *[[Palmelle]] (redirección a [[Palmelle, Moreda, Pantón]]) *[[Palmés]] (homónimos) *[[Palmiz]] (redirección a [[Palmiz, San Martiño de Mondoñedo, Foz]]) *[[Palmou]] (homónimos) *[[Palomar]] (redirección a [[Palomar, Camposancos, A Guarda]]) *[[Pambre]] (homónimos) *[[O Pampillal]] (redirección a [[O Pampillal, Mondego, Sada]]) *[[Pampillón]] (redirección a [[Pampillón, Vilaza, Gondomar]]) *[[Pampín]] (homónimos) *[[Panacioi]] (redirección a [[Panacioi, Présaras, Vilasantar]]) *[[Panadeiros]] (redirección a [[Panadeiros, Zas de Rei, Melide]]) *[[A Panadería]] (redirección a [[A Panadería, Santa Cristina de Vea, A Estrada]]) *[[O Panascal]] (redirección a [[O Panascal, Petán, A Cañiza]]) *[[A Panceira]] (redirección a [[A Panceira, O Burgo, Muras]]) *[[Pancellos]] (redirección a [[Pancellos, Maceira, Covelo]]) *[[Pancenteo]] (redirección a [[Pancenteo, O Rosal, O Rosal]]) *[[Panchés]] (redirección a [[Panchés, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[Panchóns]] (redirección a [[Panchóns, Vide, As Neves]]) *[[Panda]] (homónimos) *[[A Panda]] (redirección a [[Panda]]) *[[A Panda da Serra]] (redirección a [[A Panda da Serra, As Neves, Ortigueira]]) *[[A Panda de Adá]] (redirección a [[A Panda de Adá, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[As Pandas]] (redirección a [[As Pandas, Muras, Muras]]) *[[A Pandela]] (redirección a [[A Pandela, Santo André de Logares, A Fonsagrada]]) *[[Pandelo]] (homónimos) *[[O Pandelo]] (redirección a [[Pandelo]]) *[[Pando]] (homónimos) *[[O Pando]] (redirección a [[Pando]]) *[[O Pando de Cuíñas]] (redirección a [[O Pando de Cuíñas, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Panela]] (homónimos) *[[A Panela]] (redirección a [[Panela]]) *[[A Panfolía]] (redirección a [[A Panfolía, Cangas, Pantón]]) *[[A Panica]] (redirección a [[A Panica, Mesos, Frades]]) *[[Panoia]] (redirección a [[Panoia, Trado, Pontedeva]]) *[[O Pantaño]] (redirección a [[O Pantaño, Louredo, Mos]]) *[[As Pantigueiras]] (redirección a [[As Pantigueiras, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[Pantín]] (redirección a [[Pantín, Valdoviño]]) *[[Pantiñobre]] (homónimos) *[[Pantón (homónimos)]] (homónimos) *[[Pantón de Abaixo]] (redirección a [[Pantón de Abaixo, Pantón, Pantón]]) *[[A Pantrigueira]] (redirección a [[A Pantrigueira, Caleiro, Vilanova de Arousa]]) *[[A Panturreira]] (redirección a [[A Panturreira, Vilaboa, A Pontenova]]) *[[Panxón]] (redirección a [[Panxón, Nigrán]]) *[[Pao]] (homónimos) *[[O Pao]] (redirección a [[Pao]]) *[[Pao de Raposo]] (redirección a [[Pao de Raposo, Barcala, A Baña]]) *[[O Pao do Lobo]] (redirección a [[O Pao do Lobo, Queixas, Cerceda]]) *[[Paos]] (redirección a [[Paos, Lira, Carnota]]) *[[O Papamoscas]] (redirección a [[O Papamoscas, Santa Comba, Santa Comba]]) *[[Pape]] (homónimos) *[[As Papelas]] (redirección a [[As Papelas, Vilariño, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Papelle]] (redirección a [[Papelle, A Cova, Carballedo]]) *[[Papín]] (redirección a [[Papín, Penarrubia, Baralla]]) *[[Papoi]] (homónimos) *[[Papoi de Abaixo]] (redirección a [[Papoi de Abaixo, Esperante, Lugo]]) *[[Papucín]] (redirección a [[Papucín, Frades]]) *[[Parabico]] (redirección a [[Parabico, Andavao, Boimorto]]) *[[Paraboa]] (redirección a [[Paraboa, Chaín, Gondomar]]) *[[Parabispo]] (redirección a [[Parabispo, O Barreiro, Melide]]) *[[Paracostoira]] (redirección a [[Paracostoira, Pedrafita, Chantada]]) *[[Parada]] (homónimos) *[[A Parada]] (redirección a [[Parada]]) *[[Parada da Serra]] (parroquia relixiosa; liga ás parroquias e lugar civil) *[[Parada das Achas]] (redirección a [[Parada das Achas, A Cañiza]]) *[[Parada de Amoeiro]] (homónimos) *[[Parada de Labiote]] (redirección a [[Parada de Labiote, O Irixo]]) *[[Parada de Outeiro]] (redirección a [[Parada de Outeiro, Vilar de Santos]]) *[[Parada de Ribeira]] (homónimos) *[[Parada de Sil]] (concello, parroquia e lugar) *[[Parada de Ventosa]] (homónimos) *[[Parada do Monte]] (homónimos) *[[A Parada do Rei]] (redirección a [[A Parada do Rei, Bamio, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Parada dos Montes]] (homónimos) *[[Parada Seca]] (homónimos) *[[Paradanova]] (redirección a [[Paradanova, San Martín de Suarna, A Fonsagrada]]) *[[A Paradanta]] (comarca) *[[Paradapiñol]] (redirección a [[Paradapiñol, Vilarmel, Quiroga]]) *[[Paradavella]] (homónimos) *[[Paradaseca]] (homónimos) *[[Paradela (homónimos)]] (homónimos) *[[A Paradela]] (redirección a [[Paradela (homónimos)]]) *[[Paradela de Abaixo]] (redirección a [[Paradela de Abaixo, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[Paradela de Abeleda]] (homónimos) *[[Paradela de Arriba]] (redirección a [[Paradela de Arriba, Cornazo, Vilagarcía de Arousa]]) *[[As Paradelas de Abaixo]] (redirección a [[As Paradelas de Abaixo, Nemenzo, Santiago de Compostela]]) *[[As Paradelas de Arriba]] (redirección a [[As Paradelas de Arriba, Nemenzo, Santiago de Compostela]]) *[[Paradella]] (redirección a [[Paradella, Santa Tegra de Abeleda, Castro Caldelas]]) *[[Paradellas]] (homónimos) *[[As Paradellas]] (redirección a [[Paradellas]]) *[[Paradoa]] (redirección a [[Paradoa, A Silvarredonda, Cabana de Bergantiños]]) *[[Parafita]] (homónimos) *[[Paraimas]] (redirección a [[Paraimas, Saiar, Caldas de Reis]]) *[[Paraíso]] (homónimos) *[[O Paraíso]] (redirección a [[Paraíso]]) *[[O Paraixal]] (redirección a [[O Paraixal, Teis, Vigo]]) *[[Paramá]] (redirección a [[Paramá, Santo André de Vea, A Estrada]]) *[[Parameiras]] (redirección a [[Parameiras, Serantes, Oleiros]]) *[[Paramios]] (redirección a [[Paramios, Castrelo, San Cristovo de Cea]]) *[[O Paramo]] (homónimos) *[[Páramo]] (homónimos) *[[O Páramo]] (concello; tamén un lugar) *[[Paramos]] (homónimos) *[[Os Páramos]] (redirección a [[Os Páramos, Castiñeiras, Ribeira]]) *[[Paramuíño]] (redirección a [[Paramuíño, Biduído, Ames]]) *[[O Parañel]] (redirección a [[O Parañel, San Martiño de Corvelle, A Pastoriza]]) *[[Paraño]] (homónimos) *[[O Paraño]] (redirección a [[Paraño]]) *[[Parañoa]] (redirección a [[Parañoa, Budiño, O Pino]]) *[[Parañoi]] (redirección a [[Parañoi, As Somozas, As Somozas]]) *[[Paraños]] (homónimos) *[[Os Paraños]] (redirección a [[Paraños]]) *[[Parapar]] (homónimos) *[[Paravedra]] (redirección a [[Paravedra, Mourentán, Arbo]]) *[[Paraviñaval]] (redirección a [[Paraviñaval, Panxón, Nigrán]]) *[[O Paraxal]] (redirección a [[O Paraxal, Mandaio, Oza-Cesuras]]) *[[As Paraxas]] (redirección a [[As Paraxas, A Peroxa, A Peroxa]]) *[[Paraxes]] (redirección a [[Paraxes, Fomiñá, A Pastoriza]]) *[[Paraxó]] (homónimos) *[[O Paraxón]] (homónimos) *[[Paraxuá]] (redirección a [[Paraxuá, Romelle, Samos]]) *[[Os Paraxuás]] (redirección a [[Os Paraxuás, San Martiño de Corvelle, A Pastoriza]]) *[[Parboeira]] (redirección a [[Parboeira, Corvillón, A Merca]]) *[[Parbón]] (redirección a [[Parbón, Sande, Cartelle]]) *[[A Parceira]] (redirección a [[A Parceira, Baldráns, Tui]]) *[[O Parceiro]] (redirección a [[O Parceiro, Albixoi, Mesía]]) *[[Os Parceiros]] (redirección a [[Os Parceiros, Xove, Xove]]) *[[Pardaces de Abaixo]] (redirección a [[Pardaces de Abaixo, A Peregrina, Santiago de Compostela]]) *[[Pardaces de Arriba]] (redirección a [[Pardaces de Arriba, A Peregrina, Santiago de Compostela]]) *[[A Pardaíña]] (redirección a [[A Pardaíña, Alcabre, Vigo]]) *[[O Pardal]] (redirección a [[O Pardal, Zas de Rei, Melide]]) *[[Pardalongas]] (redirección a [[Pardalongas, Traspielas, Fornelos de Montes]]) *[[A Pardantela]] (redirección a [[A Pardantela, Prado, Ponteareas]]) *[[Pardarilla]] (redirección a [[Pardarilla, Castrelos, Vigo]]) *[[Pardasalbas]] (redirección a [[Pardasalbas, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Pardavedra]] (homónimos) *[[Pardavila]] (homónimos) *[[Pardeconde]] (homónimos) *[[A Pardela]] (redirección a [[A Pardela, Labrada, Abadín]]) *[[Pardellas]] (homónimos) *[[As Pardellas]] (redirección a [[Pardellas]]) *[[Pardellas do Monte]] (redirección a [[Pardellas do Monte, Narón, Portomarín]]) *[[Pardemarín]] (redirección a [[Paradela, A Estrada]]) *[[Parderrubias]] (homónimos) *[[Pardes]] (redirección a [[Pardes, Laraño, Santiago de Compostela]]) *[[Pardesoa]] (homónimos) *[[Os Pardieiros]] (homónimos) *[[Pardiñas]] (homónimos) *[[Pardiñas de Abaixo]] (homónimos) *[[Pardiñas de Arriba]] (homónimos) *[[Pardiñás]] (redirección a [[Pardiñás, Covas, Viveiro]]) *[[As Pardiñas]] (redirección a [[Pardiñas]]) *[[Pardiñeira]] (homónimos) *[[A Pardiñeira]] (redirección a [[Pardiñeira]]) *[[Pardiñeiras]] (redirección a [[Pardiñeiras, Fisteus, Curtis]]) *[[O Pardiñeiro]] (homónimos) *[[Pardiñeiros]] (homónimos) *[[Os Pardiñeiros]] (redirección a [[Pardiñeiros]]) *[[Os Pardiños]] (redirección a [[Os Pardiños, O Grove, O Grove]]) *[[Pardiscos]] (redirección a [[Pardiscos, Codesido, Vilalba]]) *[[Pardollán]] (homónimos) *[[Os Pardos]] (homónimos) *[[A Parede de Delle]] (redirección a [[A Parede de Delle, Ferreiros, Paradela]]) *[[Parede Nova]] (redirección a [[Parede Nova, Tal, Muros]]) *[[Paredes]] (homónimos) *[[As Paredes]] (redirección a [[Paredes]]) *[[Paredes de Abaixo]] (homónimos) *[[Paredes de Arriba]] (redirección a [[Paredes de Arriba, Castro de Rei de Lemos, Paradela]]) *[[Paredes do Pao]] (redirección a [[Paredes do Pao, O Pao, Gomesende]]) *[[A Parediña]] (redirección a [[A Parediña, Tal, Muros]]) *[[Pareisás]] (redirección a [[Pareisás, A Pobra de Trives]]; parroquia e lugar) *[[Pareizo]] (redirección a [[Pareizo, Goiás, Lalín]]) *[[Parga]] (homónimos) *[[O Paridoiro]] (redirección a [[O Paridoiro, Labrada, Abadín]]) *[[O Parladoiro]] (homónimos) *[[A Parola]] (redirección a [[A Parola, Xavestre, Trazo]]) *[[As Paroxas]] (redirección a [[As Paroxas, Cerceda, Cerceda]]) *[[A Parraguesa]] (redirección a [[A Parraguesa, Galdo, Viveiro]]) *[[A Parrocha]] (homónimos) *[[A Parrocha de Abaixo]] (redirección a [[A Parrocha de Abaixo, Nete, Vilalba]]) *[[A Parrocha de Arriba]] (redirección a [[A Parrocha de Arriba, Nete, Vilalba]]) *[[A Parrovella]] (redirección a [[A Parrovella, Bembrive, Vigo]]) *[[As Parruchas]] (redirección a [[As Parruchas, Carantoña, Miño]]) *[[A Parrugueira]] (redirección a [[A Parrugueira, Santaballa, Vilalba]]) *[[As Parrugueiras]] (redirección a [[As Parrugueiras, Xermade, Xermade]]) *[[Parte ó Río]] (redirección a [[Parte ó Río, Carreira, Ribeira]]) *[[A Parte]] (homónimos) *[[Parteme]] (homónimos) *[[Parteme de Baixo]] (redirección a [[Parteme de Baixo, Frameán, Monterroso]]) *[[Parteme de Riba]] (redirección a [[Parteme de Riba, Sirgal, Monterroso]]) *[[A Partida]] (redirección a [[A Partida, Rubiás, Ramirás]]) *[[Partovia]] (homónimos) *[[Pasacondía]] (redirección a [[Pasacondía, Cerqueda, Malpica de Bergantiños]]) *[[A Pasada]] (homónimos) *[[A Pasada Seca]] (redirección a [[A Pasada Seca, Cuíñas, A Fonsagrada]]) *[[Pasadán]] (redirección a [[Pasadán, O Mesón de Calvos, Taboadela]]) *[[As Pasadas]] (redirección a [[As Pasadas, San Miguel de Reinante, Barreiros]]) *[[O Pasadelo]] (redirección a [[O Pasadelo, As Pontes de García Rodríguez, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Pasadiña]] (redirección a [[A Pasadiña, Piñeiro, Xermade]]) *[[O Pasadoiro]] (redirección a [[O Pasadoiro, Taboi, Outeiro de Rei]]) *[[Os Pasadoiros]] (redirección a [[Os Pasadoiros, Mera de Arriba, Ortigueira]]) *[[Pasaído]] (homónimos) *[[Pasales]] (redirección a [[Pasales, Castrelos, Vigo]]) *[[Os Pasandellos]] (redirección a [[Os Pasandellos, Abeledo, Abadín]]) *[[Pasantes]] (homónimos) *[[As Pasantes]] (redirección a [[Pasantes]]) *[[Os Pasantes]] (redirección a [[Pasantes]]) *[[Pasarela]] (homónimos) *[[Pasarelle]] (redirección a [[Pasarelle, San Simón da Costa, Vilalba]]) *[[Pasarelos]] (homónimos) *[[Pasarín]] (homónimos) *[[Pasarón]] (homónimos) *[[A Pasaxe]] (homónimos) *[[A Pasaxe do Pedrido]] (redirección a [[A Pasaxe do Pedrido, Moruxo, Bergondo]]) *[[Pasaxes]] (redirección a [[Pasaxes, A Torre, Vilalba]]) *[[Pascais]] (homónimos) *[[Pascal]] (homónimos) *[[Pascuais]] (redirección a [[Pascuais, Parada, Outeiro de Rei]]) *[[Pascual]] (homónimos) *[[O Paseo]] (redirección a [[O Paseo, Cristiñade, Ponteareas]]) *[[O Paseo Matutino]] (redirección a [[O Paseo Matutino, Ponteareas, Ponteareas]]) *[[Os Pasos]] (redirección a [[Os Pasos, Mourence, Vilalba]]) *[[O Pastel]] (redirección a [[O Pastel, Pravio, Cambre]]) *[[Pastor]] (homónimos) *[[A Pastora]] (redirección a [[A Pastora, Freixeiro, Vigo]]) *[[Pastoriza]] (homónimos) *[[A Pastoriza]] (concello) *[[Pastoriza a Nova]] (redirección a [[Pastoriza a Nova, Lema, Arzúa]]) *[[Pastoriza a Vella]] (redirección a [[Pastoriza a Vella, Lema, Arzúa]]) *[[A Pata]] (redirección a [[A Pata, Barrañán, Arteixo]]) *[[Patanín]] (redirección a [[Patanín, Santeles, A Estrada]]) *[[O Pataqueiro]] (redirección a [[O Pataqueiro, Santa María de Ois, Coirós]]) *[[O Patarelo]] (redirección a [[O Patarelo, Cabanas, Abegondo]]) *[[Patarroa]] (redirección a [[Patarroa, Covas, Viveiro]]) *[[As Patas]] (redirección a [[As Patas, Cabral, Vigo]]) *[[Pateira]] (homónimos) *[[A Pateira]] (redirección a [[Pateira]]) *[[A Pateira de Baixo]] (redirección a [[A Pateira de Baixo, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[A Pateira de Riba]] (redirección a [[A Pateira de Riba, Santo Adrao de Lourenzá, Lourenzá]]) *[[A Patela]] (redirección a [[A Patela, Cuntis, Cuntis]]) *[[A Patiña]] (redirección a [[A Patiña, Cela, Cambre]]) *[[As Patiñas]] (redirección a [[As Patiñas, Serantes, Oleiros]]) *[[Patos]] (homónimos) *[[Patrocelos]] (redirección a [[Patrocelos, Vilamaior, Ordes]]) *[[O Patrocinio]] (redirección a [[O Patrocinio, Negreira, Negreira]]) *[[O Patronato]] (redirección a [[O Patronato, Vilarrube, Valdoviño]]) *[[Paucabaleiro]] (redirección a [[Paucabaleiro, Trabada, Trabada]]) *[[Paufito]] (redirección a [[Paufito, Devesos, Ortigueira]]) *[[O Paulouro]] (redirección a [[O Paulouro, Duarría, Castro de Rei]]) *[[Pausalido]] (redirección a [[Pausalido, Santiago de Mondoñedo, Mondoñedo]]) *[[A Pavana]] (redirección a [[A Pavana, Pravio, Cambre]]) *[[O Pavillón]] (redirección a [[O Pavillón, Perlío, Fene]]) *[[Paxán]] (redirección a [[Paxán, Sancovade, Vilalba]]) *[[A Páxara]] (redirección a [[A Páxara, Licín, O Saviñao]]) *[[A Paxareira]] (redirección a [[A Paxareira, Pontecesures, Pontecesures]]) *[[As Paxareiras]] (redirección a [[As Paxareiras, Coiro, Mazaricos]]) *[[A Paxariña]] (homónimos) *[[Paxariñas]] (homónimos) *[[O Paxariño]] (redirección a [[O Paxariño, Fanoi, Abadín]]) *[[Paxariños]] (redirección a [[Paxariños, Viladesuso, Oia]]) *[[O Paxaro]] (redirección a [[O Paxaro, San Claudio, Ortigueira]]) *[[Paxarón]] (redirección a [[Paxarón, Trasancos, Narón]]) *[[Os Páxaros]] (redirección a [[Os Páxaros, Ver, Bóveda]]) *[[A Paxarosa]] (redirección a [[A Paxarosa, Santalla de Pena, Begonte]]) *[[Paxe]] (homónimos) *[[O Paxón]] (redirección a [[O Paxón, O Freixo, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[As Paxonetas]] (redirección a [[As Paxonetas, Os Freires, Ortigueira]]) *[[A Paxota]] (redirección a [[A Paxota, San Xurxo de Moeche, Moeche]]) *[[Paz (homónimos)]] (homónimos) *[[Pazarreira]] (redirección a [[Pazarreira, San Salvador de Tebra, Tomiño]]) *[[Pazo (homónimos)]] (homónimos) *[[O Pazo]] (redirección a [[Pazo (homónimos)]] *[[Pazo Aguiar]] (redirección a [[Pazo Aguiar, Castelo, Cervo]]) *[[O Pazo da Trabe]] (redirección a [[O Pazo da Trabe, Cuns, Coristanco]]) *[[O Pazo da Veiga]] (redirección a [[O Pazo da Veiga, Mourence, Vilalba]]) *[[Pazo das Chousas]] (redirección a [[Pazo das Chousas, Acevedo do Río, Celanova]]) *[[O Pazo das Tallós]] (redirección a [[O Pazo das Tallós, Valeixe, A Cañiza]]) *[[O Pazo de Abaixo]] (redirección a [[O Pazo de Abaixo, Vilamor, Toques]]) *[[Pazo de Arán]] (redirección a [[Pazo de Arán, Ladra, Vilalba]]) *[[O Pazo de Arriba]] (redirección a [[O Pazo de Arriba, Vilamor, Toques]]) *[[O Pazo de Irixoa]] (redirección a [[O Pazo de Irixoa, Irixoa, Irixoa]]) *[[O Pazo de Meis]] (redirección a [[O Pazo de Meis, Meis, Meis]]) *[[O Pazo de Mende]] (redirección a [[O Pazo de Mende, Barbeito, Vilasantar]]) *[[O Pazo de Sande]] (redirección a [[O Pazo de Sande, Mourentán, Arbo]]) *[[O Pazo de Valeixe]] (redirección a [[O Pazo de Valeixe, Valeixe, A Cañiza]]) *[[O Pazo de Vilarullo]] (redirección a [[O Pazo de Vilarullo, Curtis, Curtis]]) *[[O Pazo do Monte]] (homónimos) *[[O Pazo do Río]] (redirección a [[O Pazo do Río, Liáns, Oleiros]]) *[[O Pazo Novo]] (redirección a [[O Pazo Novo, Ladra, Vilalba]]) *[[O Pazo Vello]] (homónimos) *[[Pazó]] (homónimos) *[[Pazos]] (homónimos) *[[Os Pazos]] (redirección a [[Pazos]]) *[[Os Pazos Altos]] (redirección a [[Os Pazos Altos, Alxén, Salvaterra de Miño]]) *[[Os Pazos Baixos]] (redirección a [[Os Pazos Baixos, Alxén, Salvaterra de Miño]]) *[[Pazos da Abeleda]] (redirección a [[Pazos da Abeleda, A Abeleda, Xunqueira de Ambía]]) *[[Pazos de Abaixo]] (homónimos) *[[Pazos de Arenteiro]] (homónimos) *[[Pazos de Arriba]] (homónimos) *[[Pazos de Borbén]] (concello) *[[Pazos de Iria]] (redirección a [[Pazos de Iria, Iria Flavia, Padrón]]) *[[Pazos de Monte]] (redirección a [[Pazos de Monte, Vilamarín, Vilamarín]]) *[[Pazos de Olás]] (redirección a [[Pazos de Olás, Olás de Vilariño, A Merca]]) *[[Pazos de Reis]] (redirección a [[Pazos de Reis, Tui]]) *[[Pazos de San Clodio]] (homónimos) *[[Pazos de Vaos]] (redirección a [[Pazos de Vaos, Os Vaos, Mazaricos]]) *[[Pazos Ermos]] (redirección a [[Pazos Ermos, A Pena, Cenlle]]) *[[Pazos Figueiras]] (redirección a [[Pazos Figueiras, Orro, Culleredo]]) *[[O Pé da Ruba]] (redirección a [[O Pé da Ruba, Galdo, Viveiro]]) *[[Pé da Serra]] (redirección a [[Pé da Serra, O Alto de Xestoso, Monfero]]) *[[O Pé da Veiga]] (redirección a [[O Pé da Veiga, O Sisto, Ourol]]) *[[O Pé da Viña]] (redirección a [[O Pé da Viña, Vilaformán, Trabada]]) *[[O Pé de Arosa]] (redirección a [[O Pé de Arosa, Moucide, O Valadouro]]) *[[Pé de Bispo]] (redirección a [[Pé de Bispo, Rioaveso, Cospeito]]) *[[Pé do Altar]] (redirección a [[Pé do Altar, Barbos, Ortigueira]]) *[[Pé do Corniño]] (redirección a [[Pé do Corniño, Carreira, Ribeira]]) *[[O Pé do Monte]] (redirección a [[O Pé do Monte, Sasdónigas, Mondoñedo]]) *[[Pé do Muíño]] (homónimos) *[[O Pé do Muíño]] (redirección a [[Pé do Muíño]]) *[[Peago]] (homónimos) *[[O Peago]] (redirección a [[Peago]]) *[[Peaguda]] (redirección a [[Peaguda, Ordes, Rairiz de Veiga]]) *[[Peai]] (redirección a [[Peai, Gondar, Sanxenxo]]) *[[Os Peares]] (núcleo de poboación e parroquia a que dá nome) *[[Pearo]] (redirección a [[Pearo, Santeles, A Estrada]]) *[[A Pebidal]] (redirección a [[A Pebidal, Cabral, Vigo]]) *[[Peceñe]] (redirección a [[Peceñe, Viladavil, Arzúa]]) *[[Pecenín]] (redirección a [[Pecenín, Pereira, Ordes]]) *[[A Peciña]] (redirección a [[A Peciña, Vilamarín, Monforte de Lemos]]) *[[O Pecouzo]] (redirección a [[O Pecouzo, Arcos, Outeiro de Rei]]) *[[O Pedamúa]] (redirección a [[O Pedamúa, Meirama, Cerceda]]) *[[A Pedela]] (redirección a [[A Pedela, Navea, A Pobra de Trives]]) *[[O Pedo]] (redirección a [[O Pedo, Santa Cristina, Cospeito]]) *[[Pedornes]] (parroquia e lugar) *[[A Pedra]] (homónimos) *[[A Pedra Aguda]] (redirección a [[A Pedra Aguda, Cabreira, Salvaterra de Miño]]) *[[Pedra Branca]] (redirección a [[Pedra Branca, Santo André de Comesaña, Vigo]]) *[[Pedra Chantada]] (redirección a [[Pedra Chantada, Frollais, Samos]]) *[[Pedra Cuberta]] (homónimos) *[[A Pedra Cuca]] (redirección a [[A Pedra Cuca, Cesullas, Cabana de Bergantiños]]) *[[A Pedra da Barca]] (redirección a [[A Pedra da Barca, Visma, A Coruña]]) *[[A Pedra da Bouza]] (homónimos) *[[Pedra de Agua]] (redirección a [[Pedra de Agua, Ponteareas, Ponteareas]]) *[[Pedra de Saa]] (redirección a [[Pedra de Saa, Armea, Láncara]]) *[[Pedra do Camiño]] (redirección a [[Pedra do Camiño, Piñeiro, Cedeira]]) *[[Pedra do Couto]] (homónimos) *[[A Pedra do Couto]] (redirección a [[Pedra do Couto]]) *[[O Pedra do Couto]] (redirección a [[Pedra do Couto]]) *[[Pedra do Frade]] (redirección a [[Pedra do Frade, Berdoias, Vimianzo]]) *[[A Pedra do Lobo]] (redirección a [[A Pedra do Lobo, Nebra, Porto do Son]]) *[[A Pedra do Pino]] (redirección a [[A Pedra do Pino, Corrubedo, Ribeira]]) *[[A Pedra do Sal]] (homónimos) *[[Pedra do Sol]] (redirección a [[Pedra do Sol, Montoedo, A Teixeira]]) *[[A Pedra do Val]] (redirección a [[A Pedra do Val, Cazás, Xermade]]) *[[Pedra Furada]] (homónimos) *[[A Pedra Furada]] (redirección a [[Pedra Furada]]) *[[A Pedra Grande]] (redirección a [[A Pedra Grande, Pastoriza, Arteixo]]) *[[Pedra Lobeira]] (redirección a [[Pedra Lobeira, Nogueira, Sobrado]]) *[[Pedra Longa]] (redirección a [[Pedra Longa, Candeán, Vigo]]) *[[A Pedra Moura]] (redirección a [[A Pedra Moura, Arantei, Salvaterra de Miño]]) *[[Pedra Padreiro]] (redirección a [[Pedra Padreiro, Muíño, Zas]]) *[[A Pedra Pateira]] (redirección a [[A Pedra Pateira, Ribeira, Ribeira]]) *[[A Pedra Picada]] (homónimos) *[[A Pedra Piñeira]] (redirección a [[A Pedra Piñeira, Fornelos, Salvaterra de Miño]]) *[[Pedra Rubia]] (redirección a [[Pedra Rubia, Mougás, Oia]]) *[[A Pedrabranca]] (redirección a [[A Pedrabranca, Vilar, Crecente]]) *[[Pedrabuxiña]] (redirección a [[Pedrabuxiña, Parderrubias, Salceda de Caselas]]) *[[Pedracarballa]] (redirección a [[Pedracarballa, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Pedracerrada]] (redirección a [[Pedracerrada, A Illa de Arousa, A Illa de Arousa]]) *[[Pedrachá]] (redirección a [[Pedrachá, Cervás, Ares]]) *[[A Pedrachán]] (redirección a [[A Pedrachán, Noia, Noia]]) *[[A Pedrachantada]] (redirección a [[A Pedrachantada, Os Casás, Cerdido]]) *[[Pedracova]] (redirección a [[Pedracova, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[O Pedrado]] (redirección a [[O Pedrado, Oca, A Estrada]]) *[[Pedradreita]] (redirección a [[Pedradreita, Castrillón, O Corgo]]) *[[Pedrafigueira]] (redirección a [[Pedrafigueira, Santa Comba de Carnota, Carnota]]) *[[Pedrafita]] (homónimos) *[[Pedrafita de Camporredondo]] (redirección a [[Pedrafita de Camporredondo, Baralla]]) *[[Pedrafita do Cebreiro]] (concello, parroquia e lugar) *[[Pedrafita do Courel]] (redirección a [[Pedrafita do Courel, Meiraos, Folgoso do Courel]]) *[[Pedrafitelas]] (redirección a [[Pedrafitelas, Vieiro, A Fonsagrada]]) *[[Pedragosa]] (homónimos) *[[A Pedragosa]] (redirección a [[Pedragosa]]) *[[O Pedragoso]] (redirección a [[O Pedragoso, Santa Mariña, Outeiro de Rei]]) *[[Pedragude]] (redirección a [[Pedragude, Eiré, Pantón]]) *[[Pedraio]] (redirección a [[Pedraio, Santa Marta de Moreiras, O Pereiro de Aguiar]]) *[[O Pedral]] (homónimos) *[[Pedralaxe]] (redirección a [[Pedralaxe, Saídres, Silleda]]) *[[Pedralba]] (homónimos) *[[Pedralonga]] (redirección a [[Pedralonga, Aro, Negreira]]) *[[Pedralta]] (redirección a [[Pedralta, Santa Baia de Castro, Coristanco]]) *[[Pedramaior]] (homónimos) *[[Pedramarrada]] (redirección a [[Pedramarrada, Santa Comba de Carnota, Carnota]]) *[[Pedramogueira]] (redirección a [[Pedramogueira, Sobrán, Vilagarcía de Arousa]]) *[[A Pedranegra]] (redirección a [[A Pedranegra, Seixón, Friol]]) *[[Pedrapicada]] (redirección a [[Pedrapicada, Belesar, Vilalba]]) *[[Pedrapinta]] (redirección a [[Pedrapinta, A Picoña, Salceda de Caselas]]) *[[Pedraporral]] (redirección a [[Pedraporral, Foxado, Curtis]]) *[[Pedrarrubia]] (redirección a [[Pedrarrubia, Lemaio, A Laracha]]) *[[Pedras]] (homónimos) *[[As Pedras]] (redirección a [[Pedras]]) *[[Pedras Altas]] (redirección a [[Pedras Altas, Xuño, Porto do Son]]) *[[Pedras Brancas]] (homónimos) *[[As Pedras Miúdas]] (homónimos) *[[Pedras Negras]] (redirección a [[Pedras Negras, San Vicente do Grove, O Grove]]) *[[Pedras Pardas]] (redirección a [[Pedras Pardas, Cazás, Xermade]]) *[[Pedras Roibas]] (redirección a [[Pedras Roibas, Padrenda, Meaño]]) *[[A Pedrasalgueira]] (redirección a [[A Pedrasalgueira, Anxeriz, Tordoia]]) *[[Pedraúcha]] (redirección a [[Pedraúcha, Tameiga, Mos]]) *[[Pedraza]] (homónimos) *[[Pedrazas]] (redirección a [[Pedrazas, Chaveán, Chandrexa de Queixa]]) *[[O Pedrazón]] (redirección a [[O Pedrazón, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Pedre]] (homónimos) *[[Pedreda]] (homónimos) *[[Pedredo]] (homónimos) *[[Os Pedregais]] (redirección a [[Os Pedregais, A Vila de Abade, Tordoia]]) *[[Pedregal]] (homónimos) *[[O Pedregal]] (redirección a [[Pedregal]]) *[[Pedregás]] (homónimos) *[[Os Pedregás]] (redirección a [[Pedregás]]) *[[A Pedregosa]] (redirección a [[A Pedregosa, Niveiro, Val do Dubra]]) *[[As Pedregosas]] (redirección a [[As Pedregosas, Candamil, Xermade]]) *[[Pedregoso]] (redirección a [[Pedregoso, Begonte, Begonte]]) *[[A Pedregueira]] (homónimos) *[[Pedregueiras]] (redirección a [[Pedregueiras, Dexo, Oleiros]]) *[[Pedreira]] (homónimos) *[[A Pedreira]] (redirección a [[Pedreira]]) *[[Pedreiras]] (homónimos) *[[As Pedreiras]] (redirección a [[Pedreiras]]) *[[A Pedreiriña]] (homónimos) *[[O Pedreiro]] (homónimos) *[[Pedreisoas]] (redirección a [[Pedreisoas, Nebra, Porto do Son]]) *[[Pedreisón]] (redirección a [[Pedreisón, Samieira, Poio]]) *[[Pedrelada]] (redirección a [[Pedrelada, Fontarón, Becerreá]]) *[[As Pedridas]] (redirección a [[As Pedridas, Breamo, Pontedeume]]) *[[Pedride]] (redirección a [[Pedride, Pantiñobre, Arzúa]]) *[[Pedrido]] (homónimos) *[[O Pedrido]] (redirección a [[Pedrido]]) *[[Pedriña]] (homónimos) *[[A Pedriña]] (redirección a [[Pedriña]]) *[[As Pedriñas]] (homónimos) *[[Pedriños]] (redirección a [[Pedriños, San Cibrán de Ribarteme, As Neves]]) *[[Pedrón]] (homónimos) *[[O Pedrón]] (redirección a [[Pedrón]]) *[[Pedroño]] (redirección a [[Pedroño, Nantes, Sanxenxo]]) *[[Pedrós]] (homónimos) *[[Pedrosa]] (homónimos) *[[A Pedrosa]] (redirección a [[Pedrosa]]) *[[As Pedrosas]] (homónimos) *[[Pedroselle]] (redirección a [[Pedroselle, Sante, Trabada]]) *[[Pedrosiño]] (redirección a [[Pedrosiño, Serantes, Oleiros]]) *[[Pedroso]] (homónimos) *[[O Pedroso]] (redirección a [[Pedroso]]) *[[O Pedroso de Abaixo]] (redirección a [[O Pedroso de Abaixo, San Martiño de Pacios, Begonte]]) *[[O Pedroso de Arriba]] (redirección a [[O Pedroso de Arriba, San Martiño de Pacios, Begonte]]) *[[O Pedroso do Norte]] (redirección a [[O Pedroso do Norte, Cruces, Padrón]]) *[[O Pedroso do Vendaval]] (redirección a [[O Pedroso do Vendaval, Cruces, Padrón]]) *[[O Pedrouco]] (redirección a [[O Pedrouco, Chaín, Gondomar]]) *[[Pedrouso]] (homónimos) *[[A Pedrouza]] (redirección a [[A Pedrouza, Barreiro, Antas de Ulla]]) *[[Pedrouzo]] (homónimos) *[[O Pedrouzo]] (redirección a [[Pedrouzo]]) *[[Pedrouzón]] (homónimos) *[[Pedrouzos]] (homónimos) *[[Os Pedrouzos]] (redirección a [[Pedrouzos]]) *[[A Pega]] (homónimos) *[[Pegade]] (redirección a [[Pegade, Entenza, Salceda de Caselas]]) *[[Pegariña]] (homónimos) *[[A Pegariña]] (redirección a [[Pegariña]]) *[[Pegariños]] (redirección a [[Pegariños, Ames, Ames]]) *[[Pegas]] (homónimos) *[[As Pegas]] (redirección a [[Pegas]]) *[[Pegas do Cotorro]] (redirección a [[Pegas do Cotorro, Coedo, Allariz]]) *[[Pego]] (homónimos) *[[O Pego]] (redirección a [[Pego]]) *[[Pegos]] (redirección a [[Pegos, Árbol, Vilalba]]) *[[O Pegueiro]] (redirección a [[O Pegueiro, Devesos, Ortigueira]]) *[[Pegullal]] (redirección a [[Pegullal, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas]]) *[[Peibás]] (homónimos) *[[A Peiceira]] (redirección a [[A Peiceira, Vilaesteva, O Saviñao]]) *[[Peiluz]] (redirección a [[Peiluz, Berbetouros, Palas de Rei]]) *[[Peimogo]] (redirección a [[Peimogo, Barbantes, Punxín]]) *[[Peimoure]] (redirección a [[Peimoure, A Mota, Guntín]]) *[[Peinador]] (homónimos) *[[Peiraio]] (redirección a [[Peiraio, Bribes, Cambre]]) *[[Peiro de Abaixo]] (redirección a [[Peiro de Abaixo, Veiga, Culleredo]]) *[[Peiro de Arriba]] (redirección a [[Peiro de Arriba, Celas, Culleredo]]) *[[Peisais]] (redirección a [[Peisais, Fiopáns, A Baña]]) *[[Peiteiros]] (redirección a [[Peiteiros, Soñar, Lugo]]) *[[Peites]] (homónimos) *[[Peitieiras]] (redirección a [[Peitieiras, Ribadetea, Ponteareas]]) *[[Peitieiros]] (redirección a [[Peitieiros, Gondomar]]) *[[O Peito]] (redirección a [[O Peito, Beira, Carral]]) *[[Peixoanes]] (homónimos) *[[Peixón]] (redirección a [[Peixón, Loxo, Touro]]) *[[Peizais]] (redirección a [[Peizais, San Pedro de Neiro, A Fonsagrada]]) *[[Peizás]] (homónimos) *[[Pela]] (redirección a [[Pela, Vilantime, Arzúa]]) *[[Pelamio]] (redirección a [[Pelamio, Farnadeiros, O Corgo]]) *[[Os Pelamios]] (homónimos) *[[A Peleda]] (redirección a [[A Peleda, Barcia de Mera, Covelo]]) *[[O Pelete]] (redirección a [[O Pelete, Covelo, A Lama]]) *[[A Pelexa]] (redirección a [[A Pelexa, Buxantes, Dumbría]]) *[[Peliceira]] (redirección a [[Peliceira, Rao, Navia de Suarna]]) *[[Pelourao]] (redirección a [[Pelourao, Vieiro, Viveiro]]) *[[Pelourín]] (redirección a [[Pelourín, Os Remedios, Mondoñedo]]) *[[O Pelouriño]] (redirección a [[O Pelouriño, Tibiás, O Pereiro de Aguiar]]) *[[Pelures]] (redirección a [[Pelures, Laro, Silleda]]) *[[Pena]] (homónimos) *[[A Pena]] (redirección a [[Pena]]) *[[Pena Abelleira]] (redirección a [[Pena Abelleira, Noal, Porto do Son]]) *[[A Pena Barreira]] (redirección a [[A Pena Barreira, Curantes, A Estrada]]) *[[A Pena Branca]] (homónimos) *[[Pena Corveira]] (homónimos) *[[Pena Cova]] (redirección a [[Pena Cova, Sante, Trabada]]) *[[A Pena da Eirexa]] (redirección a [[A Pena da Eirexa, Vilarmaior, Vilarmaior]]) *[[A Pena da Galiña]] (redirección a [[A Pena da Galiña, Ferreira de Negral, Palas de Rei]]) *[[A Pena da Leira]] (redirección a [[A Pena da Leira, Muras, Muras]]) *[[Pena da Meda]] (redirección a [[Pena da Meda, Igrexafeita, San Sadurniño]]) *[[A Pena da Merla]] (redirección a [[A Pena da Merla, Carteire, Palas de Rei]]) *[[A Pena da Mula]] (redirección a [[A Pena da Mula, Piúgos, Lugo]]) *[[Pena da Nogueira]] (redirección a [[Pena da Nogueira, Marentes, Negueira de Muñiz]]) *[[Pena da Revolta]] (homónimos) *[[A Pena da Revolta]] (redirección a [[Pena da Revolta]]) *[[A Pena da Salsa]] (redirección a [[A Pena da Salsa, San Pedro de Benquerencia, Barreiros]]) *[[A Pena da Seara]] (redirección a [[A Pena da Seara, O Cebreiro, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[A Pena da Vexiga]] (redirección a [[A Pena da Vexiga, Andavao, Boimorto]]) *[[A Pena da Xelgaiz]] (redirección a [[A Pena da Xelgaiz, Muras, Muras]]) *[[A Pena de Abaixo]] (homónimos) *[[A Pena de Arca]] (redirección a [[A Pena de Arca, Cazás, Xermade]]) *[[Pena de Arriba]] (homónimos) *[[A Pena de Arriba]] (redirección a [[Pena de Arriba]]) *[[A Pena de Cabanas]] (redirección a [[A Pena de Cabanas, Cabanas, Cabanas]]) *[[Pena de Cabras]] (redirección a [[Pena de Cabras, Santiago de Acevo, Ribeira de Piquín]]) *[[Pena de Corvos]] (redirección a [[Pena de Corvos, Momán, Xermade]]) *[[Pena de Eiriz]] (homónimos) *[[A Pena de Eiriz]] (redirección a [[Pena de Eiriz]]) *[[A Pena de Embade]] (redirección a [[A Pena de Embade, Castro, Narón]]) *[[A Pena de Irís]] (redirección a [[A Pena de Irís, Irís, Cabanas]]) *[[Pena de Loureiro]] (redirección a [[Pena de Loureiro, Bascuas, Vila de Cruces]]) *[[A Pena de Martín]] (redirección a [[A Pena de Martín, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Pena de Miro]] (redirección a [[Pena de Miro, Vilaescura, Sober]]) *[[A Pena de Proendos]] (redirección a [[A Pena de Proendos, Proendos, Sober]]) *[[A Pena de Riba]] (redirección a [[A Pena de Riba, San Pedro de Ancorados, A Estrada]]) *[[A Pena de Roldán]] (redirección a [[A Pena de Roldán, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Pena de Vilabar]] (redirección a [[Pena de Vilabar, Troáns, Cuntis]]) *[[Pena do Boi]] (homónimos) *[[Pena do Boi Louro]] (redirección a [[Pena do Boi Louro, Augas Santas, Palas de Rei]]) *[[Pena do Camiño]] (redirección a [[Pena do Camiño, Oleiros, Silleda]]) *[[A Pena do Carro]] (redirección a [[A Pena do Carro, Verís, Irixoa]]) *[[Pena do Chao]] (redirección a [[Pena do Chao, Viñoás, Nogueira de Ramuín]]) *[[A Pena do Corvo]] (redirección a [[A Pena do Corvo, Armentón, Arteixo]]) *[[A Pena do Couso]] (redirección a [[A Pena do Couso, Santa Marta de Meilán, Riotorto]]) *[[A Pena do Couto]] (redirección a [[A Pena do Couto, San Fiz de Asma, Chantada]]) *[[Pena do Curro]] (homónimos) *[[A Pena do Foxo]] (redirección a [[A Pena do Foxo, Agar, A Estrada]]) *[[A Pena do Golpe]] (redirección a [[A Pena do Golpe, O Pereiro, Alfoz]]) *[[A Pena do Leito]] (redirección a [[A Pena do Leito, Santa Mariña de Lagostelle, Guitiriz]]) *[[A Pena do Millo]] (redirección a [[A Pena do Millo, Goente, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Pena do Mouriscón]] (redirección a [[Pena do Mouriscón, Ambosores, Muras]]) *[[A Pena do Muíño]] (redirección a [[A Pena do Muíño, Carlín, Friol]]) *[[Pena do Pazo]] (redirección a [[Pena do Pazo, Seixas, As Somozas]]) *[[Pena do Souto]] (redirección a [[Pena do Souto, O Navallo, Riós]]) *[[A Pena do Tizón]] (redirección a [[A Pena do Tizón, Goente, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Pena do Traste]] (redirección a [[A Pena do Traste, Ribadeume, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[A Pena do Vilar]] (redirección a [[A Pena do Vilar, Veiga, Ortigueira]]) *[[A Pena dos Diñeiros]] (redirección a [[A Pena dos Diñeiros, Pedrafita, Guitiriz]]) *[[A Pena Fachada]] (redirección a [[A Pena Fachada, Os Vilares, Guitiriz]]) *[[Pena Folenche]] (redirección a [[Pena Folenche, A Pobra de Trives]]; único lugar da parroquia) *[[Pena Forcada]] (homónimos) *[[A Pena Forcada]] (redirección a [[Pena Forcada]]) *[[Pena Grande]] (homónimos) *[[A Pena Grande]] (redirección a [[Pena Grande]]) *[[Pena Monteira]] (redirección a [[Pena Monteira, Rodieiros, Boimorto]]) *[[A Pena Moscosa]] (redirección a [[A Pena Moscosa, Trasparga, Guitiriz]]) *[[A Pena Mosqueira]] (redirección a [[A Pena Mosqueira, As Oiras, Alfoz]]) *[[A Pena Moura]] (homónimos) *[[Pena Mouril]] (redirección a [[Pena Mouril, Mosteiro de Devesa, Palas de Rei]]) *[[Pena Oubiña]] (redirección a [[Pena Oubiña, Cambre, Cambre]]) *[[Pena Parda]] (homónimos) *[[A Pena Parda]] (redirección a [[Pena Parda]]) *[[Pena Petada]] (redirección a [[Pena Petada, A Pobra de Trives]]; único lugar da parroquia) *[[Pena Piñeiro]] (redirección a [[Pena Piñeiro, Curbián, Palas de Rei]]) *[[Pena Porreira]] (redirección a [[Pena Porreira, Vilavella, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Pena Quente]] (redirección a [[Pena Quente, Sante, Trabada]]) *[[Pena Redonda]] (homónimos) *[[A Pena Redonda]] (redirección a [[Pena Redonda]]) *[[A Pena Vaqueira]] (redirección a [[A Pena Vaqueira, Roupar, Xermade]]) *[[Pena Verde]] (homónimos) *[[Penabade]] (redirección a [[Penabade, Ourol, Ourol]]) *[[Penabelá]] (redirección a [[Penabelá, Rodeiro, Oza-Cesuras]]) *[[Penabico]] (redirección a [[Penabico, Santa Cruz de Parga, Guitiriz]]) *[[Penaboa]] (homónimos) *[[A Penaboa]] (redirección a [[Penaboa]]) *[[Penaboa de Abaixo]] (redirección a [[Penaboa de Abaixo, Insua, Ortigueira]]) *[[Penaboa de Arriba]] (redirección a [[Penaboa de Arriba, Insua, Ortigueira]]) *[[Penaboi]] (redirección a [[Penaboi, Paradela, Meis]]) *[[Penacastrelo]] (redirección a [[Penacastrelo, Lamas, San Sadurniño]]) *[[Penacerveira]] (redirección a [[Penacerveira, Zanfoga, Pedrafita do Cebreiro]]) *[[Penachaíña]] (redirección a [[Penachaíña, Cabreiros, Xermade]]) *[[Penacova]] (homónimos) *[[Penadagra]] (redirección a [[Penadagra, Siador, Silleda]]) *[[Penadaguia]] (homónimos) *[[A Penadaguia]] (redirección a [[Penadaguia]]) *[[A Penadanta]] (redirección a [[A Penadanta, Belesar, Vilalba]]) *[[A Penadauga]] (redirección a [[A Penadauga, Escuadro, Silleda]]) *[[Penadedra]] (redirección a [[Penadedra, San Fiz de Paz, Outeiro de Rei]]) *[[Penadexo]] (redirección a [[Penadexo, Saa, A Pobra do Brollón]]) *[[Penadiz]] (redirección a [[Penadiz, Arnuíde, Vilar de Barrio]]) *[[Penadobico]] (redirección a [[Penadobico, Cerdido, Cerdido]]) *[[Penadouro]] (redirección a [[Penadouro, Guláns, Ponteareas]]) *[[Penadrade]] (homónimos) *[[Penaflor]] (redirección a [[Penaflor, Torneiros, Allariz]]) *[[Penagateira]] (homónimos) *[[A Penagateira]] (redirección a [[Penagateira]]) *[[A Penagrande]] (homónimos) *[[Penagudín]] (redirección a [[Penagudín, San Pedro de Losón, Vila de Cruces]]) *[[Penagundín]] (redirección a [[Penagundín, O Meire, Melide]]) *[[Penahedrá]] (redirección a [[Penahedrá, Galdo, Viveiro]]) *[[Penairada]] (redirección a [[Penairada, O Veral, Lugo]]) *[[O Penal]] (redirección a [[O Penal, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Penalba]] (homónimos) *[[A Penalba]] (redirección a [[Penalba]]) *[[Penalobeira]] (redirección a [[Penalobeira, Agar, A Estrada]]) *[[Penalonga]] (homónimos) *[[A Penalonga]] (redirección a [[Penalonga]]) *[[A Penaloura]] (redirección a [[A Penaloura, Merlán, Palas de Rei]]) *[[Penalta]] (homónimos) *[[Penamá]] (homónimos) *[[Penamaior]] (homónimos) *[[Penamaría]] (redirección a [[Penamaría, A Trapa, A Fonsagrada]]) *[[Penamazada]] (redirección a [[Penamazada, Valonga, Pol]]) *[[Pename]] (redirección a [[Pename, Santa María de Neda, Neda]]) *[[Penamil]] (homónimos) *[[Penamoa]] (redirección a [[Penamoa, Visma, A Coruña]]) *[[A Penamoura]] (homónimos) *[[A Penamusga]] (redirección a [[A Penamusga, Lousada, Xermade]]) *[[A Penaoseira]] (redirección a [[A Penaoseira, Cuíña, Ortigueira]]) *[[Penapicada]] (redirección a [[Penapicada, Loiba, Ortigueira]]) *[[Penaporrín]] (redirección a [[Penaporrín, Loimil, A Estrada]]) *[[Penaposta]] (redirección a [[Penaposta, Santiso, Santiso]]) *[[Penaquente]] (homónimos) *[[A Penaquente]] (redirección a [[Penaquente]]) *[[Penarada]] (redirección a [[Penarada, Ouzande, A Estrada]]) *[[Penarredonda]] (homónimos) *[[Penarrubia]] (homónimos) *[[Penas]] (homónimos) *[[As Penas]] (redirección a [[Penas]]) *[[Penas Agudas]] (homónimos) *[[As Penas Agudas]] (redirección a [[Penas Agudas]]) *[[Penas Albas]] (homónimos) *[[Penas Corveiras]] (redirección a [[Penas Corveiras, Sancovade, Vilalba]]) *[[As Penas da Laxe]] (redirección a [[As Penas da Laxe, A Laxe, O Valadouro]]) *[[Penas das Seixas]] (redirección a [[Penas das Seixas, Céltigos, Ortigueira]]) *[[As Penas das Valiñas]] (redirección a [[As Penas das Valiñas, Sello, Lalín]]) *[[Penas de Gulfe]] (redirección a [[Penas de Gulfe, Pedrafita, Guitiriz]]) *[[Penas do Lombo]] (redirección a [[Penas do Lombo, Loiba, Ortigueira]]) *[[Penas do Porto]] (redirección a [[Penas do Porto, San Vicente de Fervenzas, Aranga]]) *[[Penas do Raposo]] (redirección a [[Penas do Raposo, Xaviña, Camariñas]]) *[[As Penas do Rego]] (redirección a [[As Penas do Rego, Couzadoiro, Ortigueira]]) *[[Penas Rubias]] (redirección a [[Penas Rubias, Pacios da Serra, Quiroga]]) *[[Penasedoira]] (redirección a [[Penasedoira, San Mamede do Carballal, Palas de Rei]]) *[[Penaseixo]] (redirección a [[Penaseixo, Bravos, Ourol]]) *[[Penaserra]] (homónimos) *[[Penasgarfas]] (redirección a [[Penasgarfas, Salgueiros, Vila de Cruces]]) *[[Penasillás]] (redirección a [[Penasillás, A Laxe, Chantada]]) *[[Penasinceira]] (redirección a [[Penasinceira, Galegos, Navia de Suarna]]) *[[Penateixa]] (redirección a [[Penateixa, A Gándara, Oroso]]) *[[Penatomé]] (redirección a [[Penatomé, Codesido, Vilalba]]) *[[Penatouro]] (redirección a [[Penatouro, Serantes, Oleiros]]) *[[Penavaqueira]] (redirección a [[Penavaqueira, Melón, Melón]]) *[[Penaveada]] (redirección a [[Penaveada, Pombeiro, Pantón]]) *[[Penavegosa]] (redirección a [[Penavegosa, Rubiás, Ramirás]]) *[[Penavella]] (redirección a [[Penavella, San Mateo de Oliveira, Ponteareas]]) *[[A Penaventosa]] (redirección a [[A Penaventosa, Vilamor, Toques]]) *[[Penavide]] (homónimos) *[[Penavidreira]] (redirección a [[Penavidreira, Naraío, San Sadurniño]]) *[[Penaxubeira]] (redirección a [[Penaxubeira, A Cervela, O Incio]]) *[[Penaxunta]] (redirección a [[Penaxunta, Landrove, Viveiro]]) *[[Pencellas]] (redirección a [[Pencellas, Brates, Boimorto]]) *[[A Pendella]] (homónimos) *[[O Pendello]] (redirección a [[O Pendello, Distriz, Vilalba]]) *[[A Pendente]] (redirección a [[A Pendente, Esteiro, Muros]]) *[[O Pendón]] (redirección a [[O Pendón, Nocedo, Quiroga]]) *[[A Peneda]] (homónimos) *[[As Penedas]] (redirección a [[As Penedas, Gres, Vila de Cruces]]) *[[As Penediñas]] (redirección a [[As Penediñas, Circes, Touro]]) *[[O Penediño]] (redirección a [[O Penediño, O Buriz, Guitiriz]]) *[[Os Penediños]] (redirección a [[Os Penediños, Camanzo, Vila de Cruces]]) *[[Penedo]] (homónimos) *[[O Penedo]] (redirección a [[Penedo]]) *[[O Penedo de Baixo]] (redirección a [[O Penedo de Baixo, Barallobre, Fene]]) *[[O Penedo de Rendal]] (redirección a [[O Penedo de Rendal, Curtis, Curtis]]) *[[O Penedo de Riba]] (redirección a [[O Penedo de Riba, Barallobre, Fene]]) *[[O Penedo de Teixeiro]] (redirección a [[O Penedo de Teixeiro, Curtis, Curtis]]) *[[O Penedo de Xuvencos]] (redirección a [[O Penedo de Xuvencos, Xuvencos, Boborás]]) *[[Os Penedos]] (homónimos) *[[Peneiro]] (homónimos) *[[O Peneiro]] (redirección a [[Peneiro]]) *[[Penela]] (homónimos) *[[A Penela]] (redirección a [[Penela]]) *[[Penela Garceira]] (redirección a [[Penela Garceira, Vilapoupre, Antas de Ulla]]) *[[Penelas]] (homónimos) *[[As Penelas]] (redirección a [[Penelas]]) *[[Penelas de Abaixo]] (redirección a [[Penelas de Abaixo, ]]) *[[Penelas de Arriba]] (redirección a [[Penelas de Arriba, ]]) *[[A Peneliña]] (redirección a [[A Peneliña, Loiba, Ortigueira]]) *[[A Penencia]] (redirección a [[A Penencia, Curtis, Curtis]]) *[[Penente]] (redirección a [[Penente, Nogueira, Meis]]) *[[A Penexa]] (redirección a [[A Penexa, Parada, Oza-Cesuras]]) *[[A Penica]] (redirección a [[A Penica, Montoxo, Cedeira]]) *[[A Penicosa]] (redirección a [[A Penicosa, San Xusto, Coristanco]]) *[[Penido]] (homónimos) *[[O Penido]] (redirección a [[Penido]]) *[[As Peniñas]] (redirección a [[As Peniñas, Nespereira, Portomarín]]) *[[Penisqueira]] (redirección a [[Penisqueira, Aguiño, Ribeira]]) *[[As Penizas]] (homónimos) *[[As Penlas]] (redirección a [[As Penlas, Santiago de Ribarteme, As Neves]]) *[[Penoi]] (redirección a [[Penoi, Viós, Abegondo]]) *[[Penosiños (homónimos)]] (homónimos) *[[A Penoubiña]] (homónimos) *[[O Penouco]] (redirección a [[O Penouco, Santo André de Boimente, Viveiro]]) *[[Os Penoucos]] (redirección a [[Os Penoucos, Carballido, Alfoz]]) *[[Penouta]] (homónimos) *[[Penouzos]] (homónimos) *[[A Penseira]] (redirección a [[A Penseira, O Freixo de Sabardes, Outes]]) *[[Penso]] (homónimos) *[[O Penso]] (redirección a [[Penso]]) *[[Os Pensos]] (homónimos) *[[Pentes]] (homónimos) *[[O Penzo]] (redirección a [[O Penzo, Queixas, Cerceda]]) *[[Os Peñascales]] (redirección a [[Os Peñascales, Laxe, Laxe]]) *[[O Peón]] (homónimos) *[[Pepe]] (homónimos) *[[Pepes]] (redirección a [[Pepes, Castro, Carballedo]]) *[[Pepín]] (homónimos) *[[Peracova]] (redirección a [[Peracova, Buxán, Rois]]) *[[Peralba]] (homónimos) *[[Peralbar]] (redirección a [[Peralbar, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[Peralto]] (redirección a [[Peralto, Lampón, Boiro]]) *[[Perbes]] (redirección a [[Perbes, Miño]]; lugar e parroquia) *[[Percebelleira]] (redirección a [[Percebelleira, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona]]) *[[Perceboi]] (redirección a [[Perceboi, Nebra, Porto do Son]]) *[[Percelo]] (redirección a [[Percelo, Orro, Culleredo]]) *[[Percordeiro]] (redirección a [[Percordeiro, O Aparral, As Pontes de García Rodríguez]]) *[[Percorvo]] (redirección a [[Percorvo, Rúa, Cervo]]) *[[Perdecanai]] (redirección a [[Perdecanai, Barro]]) *[[Perdeán]] (redirección a [[Perdeán, Taboexa, As Neves]]) *[[O Perdigón]] (homónimos) *[[A Perdigota]] (redirección a [[A Perdigota, Valeixe, A Cañiza]]) *[[A Perdigoteira]] (redirección a [[A Perdigoteira, Artes, Ribeira]]) *[[A Perdigueira]] (homónimos) *[[A Perdiz]] (redirección a [[A Perdiz, Covelo, A Lama]]) *[[Os Péreces]] (redirección a [[Os Péreces, Quende, Abadín]]) *[[A Perecha]] (redirección a [[A Perecha, San Mamede de Carnota, Carnota]]) *[[Pereda]] (homónimos) *[[Peredo]] (homónimos) *[[O Peredo]] (redirección a [[Peredo]]) *[[A Peregrina]] (homónimos) ====Perei ==== *[[Pereira (homónimos)]] (homónimos) *[[A Pereira]] (redirección a [[Pereira (homónimos)]]) *[[Pereira Corval]] (redirección a [[Pereira Corval, Bexán, Cospeito]]) *[[Pereira de Abaixo]] (homónimos) *[[A Pereira de Abaixo]] (redirección a [[Pereira de Abaixo]]) *[[Pereira de Arriba]] (homónimos) *[[A Pereira de Arriba]] (redirección a [[Pereira de Arriba]]) *[[Pereira de Montes]] (redirección a [[Pereira de Montes, A Merca]]) *[[Pereira de San Tomé]] (redirección a [[Pereira de San Tomé, Santo André de Penosiños, Ramirás]]) *[[Pereira Fera]] (redirección a [[Pereira Fera, Cervás, Ares]]) *[[A Pereira Parda]] (redirección a [[A Pereira Parda, Vilaformán, Trabada]]) *[[Pereiraboa]] (homónimos) *[[O Pereiral]] (homónimos) *[[Pereiramá]] (redirección a [[Pereiramá, Castroverde]]; lugar e parroquia) *[[Pereirameá]] (redirección a [[Pereirameá, Lardeiros, O Pino]]) *[[Pereiras]] (homónimos) Pereiras, Mos *[[Pereiras de Abaixo]] (redirección a [[Pereiras de Abaixo, As Achas, A Cañiza]]) *[[Pereiras do Medio]] (redirección a [[Pereiras do Medio, As Achas, A Cañiza]]) *[[As Pereiras]] (redirección a [[Pereiras]]) *[[Pereiriña]] (homónimos) A Pereiriña, Cee *[[A Pereiriña]] (redirección a [[Pereiriña]]) *[[As Pereiriñas]] (homónimos) *[[Pereiro]] (homónimos) *[[Pereiró]] (homónimos) *[[O Pereiro]] (redirección a [[Pereiro]]) O Pereiro, Alfoz O Pereiro, A Mezquita *[[O Pereiro de Abaixo]] (homónimos) *[[O Pereiro de Aguiar]] (lugar e concello) *[[O Pereiro de Alén]] (redirección a [[O Pereiro de Alén, Prexigueiró, O Pereiro de Aguiar]]) *[[O Pereiro de Arriba]] (homónimos) *[[O Pereiro Vello]] (homónimos) *[[Pereiroa]] (redirección a [[Pereiroa, Damil, Begonte]]) *[[Pereiroá]] (redirección a [[Pereiroá, Bolaño, Castroverde]]) *[[Pereiroás]] (redirección a [[Pereiroás, Santo Estevo do Mato, Pantón]]) *[[Pereirón]] (homónimos) *[[Pereiros]] (homónimos) *[[Os Pereiros]] (redirección a [[Pereiros]]) *[[A Pereirúa]] (redirección a [[A Pereirúa, Freixo, A Fonsagrada]]) *[[Pereiruga]] (homónimos) *[[A Pereiruga]] (redirección a [[Pereiruga]]) ====Perel... ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[Os Peres]] Os Pérez, Viladesuso, Oia ====Peri-l-m-n-ñ ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Perillona]] ====Pero-p-q-r-s ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Perouta]] *[[A Peroxa]] ====Pert-u-v-x-z ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) A Pértega, Riotorto, Riotorto *[[A Peruca]] *[[A Perucha]] *[[O Peruleiro]] ====Pes ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[O Pesco]] *[[A Pesqueira]] *[[A Pesquita]] ====Pet ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Peteira]] *[[As Peteiras]] *[[O Peteiro]] *[[Os Peteiros]] *[[Petín]] *[[O Peto]] *[[O Petón]] ====Peu/v/x/z ==== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[As Pezoas]] *[[A Pezoca]] ===Pi=== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Pía]] *[[As Pías]] *[[O Pibidal]] *[[A Picaraña]] *[[Os Picardos]] *[[As Picas]] *[[O Picato]] *[[A Picha]] *[[A Picheira]] *[[A Pichina]] *[[O Picho]] *[[A Pichoca]] *[[O Pico]] *[[O Pico Farelo]] *[[O Pico Vello]] *[[O Pico da Meda]] *[[O Pico de Ferreira]] *[[O Pico do Vento]] *[[A Picoña]] *[[Os Picos]] *[[A Picota]] *[[Os Picotes]] *[[O Picoto]] *[[O Picoto de Abaixo]] *[[O Picouso]] *[[O Picouto]] *[[O Picón]] *[[A Piegueira]] *[[O Pieiro]] *[[A Pifaina]] *[[A Pila da Leña]] *[[A Pillada]] *[[O Pilro]] *[[O Pimpín]] *[[O Pinal do Rei]] *[[O Pinar]] *[[O Pinar de Martín]] *[[O Pinche]] *[[O Pinchudo]] *[[O Pindo]] *[[A Pinguela]] *[[O Pino]] *[[O Pino de Val]] *[[Os Pinos]] *[[O Pinto]] *[[A Pinza]] *[[A Piña]] *[[O Piñeiral]] *[[O Piñeiro]] *[[O Piñeiro da Alta]] *[[O Piñeiro de Abaixo]] *[[O Piñeiro de Arriba]] *[[O Piñeiro de Baixo]] *[[O Piñeiro de Riba]] *[[Os Piñeiros]] *[[O Piñón]] *[[Piñor]] *[[A Piolla]] *[[O Pión]] *[[Os Píos]] *[[A Pipileira]] *[[O Pique]] *[[A Piqueira]] *[[O Piqueiro]] *[[O Pireo]] *[[O Pirillueiro]] *[[O Pirineo]] *[[O Piringuel]] *[[A Piroga]] *[[As Pitas]] *[[A Piteira]] ===Pl=== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[O Placer]] *[[O Plantío]] *[[O Plantío de Abaixo]] *[[O Plantío de Arriba]] ===Po=== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Pobanza]] *[[As Pobanzas]] *[[O Pobo]] *[[O Poboado]] *[[A Pobra]] *[[A Pobra de Brollón]] *[[A Pobra de Parga]] *[[A Pobra de San Xiao]] *[[A Pobra de Trives]] *[[A Pobra do Brollón]] *[[A Pobra do Caramiñal]] *[[A Poceira]] *[[As Poceiras]] *[[O Poceiro]] *[[As Podrés]] *[[O Podriqueiro]] *[[Poio]] *[[Pol]] *[[A Pola]] *[[A Pollosa]] *[[O Polo]] *[[O Polvorín]] *[[O Pomar]] *[[O Pomariño]] *[[A Pomba]] *[[O Pombal]] *[[O Pombal de Abaixo]] *[[O Pombal de Arriba]] *[[A Pombeira]] *[[O Pombeiro]] *[[A Pombiña]] *[[O Pombo]] *[[A Pómez]] *[[A Ponte]] *[[A Ponte Arcediago]] *[[A Ponte Barbanza]] *[[A Ponte Baxoi]] *[[A Ponte Beluso]] *[[A Ponte Boado]] *[[A Ponte Borela]] *[[Ponte Caldelas]] *[[A Ponte Campaña]] *[[A Ponte Carral]] *[[A Ponte Carreira]] *[[A Ponte Covas]] *[[A Ponte Liñares]] *[[A Ponte Maceira]] *[[A Ponte Mercé]] *[[A Ponte Muniferral]] *[[A Ponte Nafonso]] *[[A Ponte Nova]] *[[A Ponte Noval]] *[[A Ponte Olveira]] *[[A Ponte Pequena]] *[[A Ponte Présaras]] *[[A Ponte Rosende]] *[[A Ponte Taboada]] *[[A Ponte Trado]] *[[A Ponte Ulla]] *[[A Ponte Vella]] *[[A Ponte Vilariño]] *[[A Ponte da Braña]] *[[A Ponte da Ermida]] *[[A Ponte da Pedra]] *[[A Ponte da Veiga]] *[[A Ponte de Alvedro]] *[[A Ponte de Argalo]] *[[A Ponte de Arriba]] *[[A Ponte de Cela]] *[[A Ponte de Domingo Flórez]] *[[A Ponte de Mera]] *[[A Ponte de Neira]] *[[A Ponte de Roca]] *[[A Ponte de Río Maior]] *[[A Ponte de San Francisco]] *[[A Ponte de Traba]] *[[A Ponte do Norte]] *[[A Ponte do Porco]] *[[A Ponte do Porto]] *[[A Ponte do Sur]] *[[A Ponte do Teixo]] *[[A Ponte do Va]] *[[A Pontealbar]] *[[Ponteareas]] *[[Ponteceso]] *[[Pontecesures]] *[[Pontedeume]] *[[Pontedeva]] *[[A Pontedona]] *[[A Pontella]] *[[As Pontellas]] *[[A Pontenaveira]] *[[A Pontenova]] *[[As Pontes]] *[[As Pontes de García Rodríguez]] *[[As Pontes de Gatín]] *[[Pontevedra]] *[[A Pontevella]] *[[As Pontigas]] *[[O Pontigo]] *[[Os Pontigos]] *[[O Pontoibo]] *[[O Pontón]] *[[Os Porcallos]] *[[A Porcariza]] *[[A Porfía]] *[[Porqueira]] *[[A Porqueira]] *[[Os Porrás]] *[[O Porriño]] *[[A Porta]] *[[A Porta Santa]] *[[A Porta de Bouza]] *[[A Porta de Novo]] *[[A Porta do Sol]] *[[A Porta dos Galanos]] *[[A Porta dos Mariños]] *[[A Portacabana]] *[[A Portada]] *[[O Portádego]] *[[O Portal]] *[[O Portanxil]] *[[O Portapazos]] *[[Portas]] *[[As Portas]] *[[A Portaxe]] *[[A Portela]] *[[A Portela da Aira Vella]] *[[A Portela da Quinta]] *[[A Portela de Lamas]] *[[A Portela de Portomourisco]] *[[A Portela do Trigal]] *[[As Portelas]] *[[A Porteliña]] *[[O Portelo]] *[[Os Portelos]] *[[O Portigueiro]] *[[O Portiño]] *[[O Porto]] *[[O Porto Bañal]] *[[O Porto Covo]] *[[O Porto Pequeno]] *[[O Porto Vello]] *[[O Porto da Valiña]] *[[O Porto de Abaixo]] *[[O Porto de Arriba]] *[[O Porto de Barbeito]] *[[O Porto de Bares]] *[[O Porto de Barizo]] *[[O Porto de Bois]] *[[O Porto de Dexo]] *[[O Porto de Espasante]] *[[O Porto de Meloxo]] *[[O Porto de Santa Cruz]] *[[O Porto do Alle]] *[[O Porto do Barqueiro]] *[[O Porto do Cabo]] *[[O Porto do Carro]] *[[O Porto do Corgo]] *[[Porto do Son]] *[[O Porto do Souto]] *[[O Portocego]] *[[O Portodoso]] *[[O Portolago]] *[[Portomarín]] *[[O Portopaio]] *[[Os Portos]] *[[Os Portos Carros]] *[[O Porvelo]] *[[A Posta]] *[[A Poula]] *[[O Poulo]] *[[A Poupariña]] *[[A Pousa]] *[[A Pousada]] *[[A Pousadoira]] *[[O Pousadoiro]] *[[O Pousadoiro de Abaixo]] *[[O Pousadoiro de Arriba]] *[[A Pousanova]] *[[O Pousiño]] *[[O Pouso]] *[[A Poza]] *[[A Poza de Mande]] *[[As Pozacas]] *[[A Pozadauga]] *[[As Pozas]] *[[O Pozo]] *[[O Pozo Mouro]] *[[O Pozo Negro]] *[[O Pozo do Cachón]] *[[O Pozón]] *[[Os Pozos]] ===Pr=== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[A Pradanova]] *[[A Pradavella]] *[[A Pradia]] *[[O Prado]] *[[O Prado Vello]] *[[Os Prados]] *[[Os Prados Vellos]] *[[A Praga]] *[[A Praia América]] *[[A Praza]] *[[As Prazas]] *[[O Prego]] *[[O Preguecido]] *[[O Preguntoiro]] *[[A Presa]] *[[Os Pretos]] *[[A Previsa]] *[[O Priorato]] *[[A Proba]] *[[A Proba de Burón]] *[[A Proba de Navia]] *[[A Proída]] ===Pu=== *[[]] (homónimos) *[[]] (redirección a [[]]) *[[As Puceiras]] *[[O Pudrical]] *[[A Pulgueira]] *[[A Pulgueira Vella]] *[[A Pulgueira de Abaixo]] *[[A Pulgueira de Arriba]] *[[A Pulgueira do Medio]] *[[As Pulidas]] *[[O Pulvureiro]] *[[O Pumadiño]] *[[O Pumar]] *[[A Pumara]] *[[A Pumarega]] *[[O Pumariño]] *[[A Punta]] *[[O Puntal]] *[[O Puntal de Abaixo]] *[[O Puntal de Arriba]] *[[As Punxeiras Altas]] *[[As Punxeiras Baixas]] *[[Punxín]] *[[A Puxeda]] *[[O Puxedo]] ==Q== *[[As Queimadas]] *[[Os Queimadoiros]] *[[A Queira]] *[[O Queiro]] *[[A Queiroga]] *[[O Queirogal]] *[[Os Queixeiros]] *[[A Quenlla]] *[[As Quenllas]] *[[A Quinta]] *[[A Quintá]] *[[As Quintairas]] *[[O Quintairo]] *[[Os Quintarios]] *[[A Quintán]] *[[O Quintán]] *[[As Quintáns]] *[[O Quintario de Couso]] *[[As Quintas]] *[[As Quintás]] *[[O Quinteiro]] *[[O Quinteiro de Abaixo]] *[[O Quinteiro de Arriba]] *[[Quintela de Leirado]] *[[A Quinza]] *[[Quiroga]] ==R== *[[Rábade]] *[[A Rabadeira]] *[[As Rabadeiras]] *[[A Rabadeña]] *[[O Rabado]] *[[A Rabea]] *[[O Rabelo]] *[[A Rabilonga]] *[[A Rabiña]] *[[As Rabuceiras]] *[[O Rabuñeiro]] *[[A Rabuxenta]] *[[A Rachola]] *[[A Raia]] *[[O Raído]] *[[A Raíña]] *[[A Raiola]] *[[Rairiz de Veiga]] *[[A Ramadela]] *[[O Ramallal]] *[[A Ramalleira]] *[[O Ramallón]] *[[A Ramallosa]] *[[Ramiráns]] (homónimos) *[[Ramiras]] (redirección a [[Ramiras, Macendo, Castrelo de Miño]]) *[[Ramirás (homónimos)|Ramirás]] (homónimos) *[[O Ramiscal]] *[[A Ramisqueira]] *[[O Ramo]] *[[Os Ramos]] *[[A Raña]] *[[O Rañado]] *[[O Rañadoiro]] *[[O Rañal]] *[[As Rañas]] *[[As Rañeiras]] *[[O Raño]] *[[O Rañó]] *[[A Rañoa]] *[[A Rañoá]] *[[A Rapa]] *[[As Rapadas]] *[[O Rapadoiro]] *[[Os Raparigos]] *[[A Raposa]] *[[A Raposeira]] *[[As Raposeiras]] *[[O Rapote]] *[[A Rasa de Abaixo]] *[[A Rasa de Arriba]] *[[Os Rascados]] *[[A Rasela]] *[[O Raso]] *[[A Rata]] *[[A Rateira]] *[[O Rato]] *[[O Real]] *[[O Real da Pousa]] *[[O Real de San Paio]] *[[O Rebel]] *[[A Reboira]] *[[A Rebolada]] *[[O Reboladoiro]] *[[A Reboleira]] *[[As Reboleiras]] *[[A Reboreda]] *[[O Reboredo]] *[[Os Reboredos]] *[[A Reborica]] *[[A Rebouta]] *[[As Rebuiras]] *[[A Recosta]] *[[A Rectoral]] *[[A Redonda]] *[[As Redondas]] *[[Redondela]] *[[O Redondo]] *[[A Rega]] *[[A Regada]] *[[As Regadas]] *[[O Regado]] *[[A Regadouxa]] *[[Os Regalados]] *[[As Regas]] *[[A Regata]] *[[O Regato]] *[[O Rego]] *[[O Rego Cavado]] *[[O Rego Novo]] *[[O Rego Traveso]] *[[O Rego da Laxe]] *[[O Rego da Madeira]] *[[O Rego da Manga]] *[[O Rego da Moa]] *[[O Rego das Pedras]] *[[O Rego de Hortas]] *[[O Rego do Cal]] *[[O Rego do Chao]] *[[O Rego do Eixo]] *[[O Rego do Lopo]] *[[O Rego do Pazo]] *[[O Rego do Sapo]] *[[O Rego do Seixo]] *[[O Rego dos Bácaros]] *[[O Rego dos Sapos]] *[[Os Regos]] *[[A Regouza]] *[[O Regovello]] *[[A Regueira]] *[[A Regueira de Abaixo]] *[[A Regueira de Arriba]] *[[O Regueiral]] *[[O Regueiriño]] *[[O Regueiro]] *[[O Regueiro da Vila]] *[[O Regueiro de Abaixo]] *[[O Regueiro de Arriba]] *[[O Reguendo]] *[[A Reguenga]] *[[O Reguengo]] *[[O Reguiño]] *[[O Rei]] *[[A Reibocha]] *[[A Reigada]] *[[A Reigosa]] *[[O Reirado]] *[[As Reixas]] *[[A Reixía]] *[[Os Remedios]] *[[O Rempenín]] *[[O Requeixo]] *[[A Restreba]] *[[As Restrebas]] *[[O Retiro]] *[[A Retirosa]] *[[O Reto]] *[[O Retorno]] *[[A Retorta]] *[[A Revolta]] *[[As Revoltas]] *[[O Revolto]] *[[A Rexedoira]] *[[A Rexidoira]] *[[A Reza]] *[[A Ría de Abres]] *[[O Rial]] *[[Rianxo]] *[[Riazor]] *[[A Riba]] *[[A Riba de Abaixo]] *[[A Riba de Arriba]] *[[Ribadavia]] *[[A Ribadeira]] *[[Ribadeo]] *[[O Ribado]] *[[Ribadumia]] *[[Os Ribas]] *[[Ribas de Sil]] *[[Ribeira]] *[[A Ribeira]] *[[A Ribeira Nova]] *[[A Ribeira de Abaixo]] *[[A Ribeira de Creo]] *[[Ribeira de Piquín]] *[[A Ribeira do Freixo]] *[[A Ribeira do Maio]] *[[A Ribeira do Uía]] *[[As Ribeiras do Sor]] *[[A Ribeiriña]] *[[O Ribeiro]] *[[A Ribeiroa]] *[[A Ribela]] *[[A Richoliña]] *[[O Rieiro]] *[[A Rigueira]] *[[A Rilleira]] *[[A Rincha]] *[[O Río]] *[[O Río Grande]] *[[O Río Lérez]] *[[O Río Morto]] *[[O Río Pequeno]] *[[O Río Tenorio]] *[[O Río da Lousa]] *[[O Río de Busto]] *[[O Río de Cortes]] *[[O Río de Va]] *[[O Río do Couto]] *[[O Río do Porto]] *[[O Riomouro]] *[[Riós]] *[[Riotorto]] *[[O Rizal]] *[[A Robaleira]] *[[As Robaleiras]] *[[O Robalo]] *[[O Robledo]] *[[O Robledo da Lastra]] *[[As Rocellas]] *[[O Rocello]] *[[A Rocha]] *[[A Rochela]] *[[A Rochiña]] *[[A Roda de Abaixo]] *[[A Roda de Arriba]] *[[Rodeiro]] *[[O Rodeiro]] *[[O Rodel]] *[[O Rodicio]] *[[O Rodo]] *[[As Rodrigas]] *[[As Roibeiras]] *[[Rois]] *[[O Romanchón]] *[[Os Romeos]] *[[A Romea]] *[[As Romeiras]] *[[O Roncudo]] *[[A Ronda]] *[[O Roque]] *[[O Rosal]] *[[Os Rosales]] *[[O Rosario]] *[[O Rosoiro]] *[[O Rosío]] *[[O Roucón]] *[[O Roxal]] *[[O Roxedoiro]] *[[Os Roxedoiros]] *[[A Roza]] *[[A Roza Vella]] *[[As Rozadas]] *[[As Rozas]] *[[A Rúa]] *[[A Rúa Alta]] *[[A Rúa Baixa]] *[[A Rúa Nova]] *[[A Rúa de Barracido]] *[[A Rúa de Escourido]] *[[A Rúa de Valdeorras]] *[[A Rúa do Pozo]] *[[Rubiá]] *[[O Rubial]] *[[A Rubiña]] *[[O Rucheiro]] *[[O Rueiro]] *[[O Rueiro do Adro]] *[[O Rueiro do Porto]] *[[A Ruxida]] ==S== *[[A Saborida]] *[[O Sabugueiro]] *[[A Saceda]] *[[O Sacramento]] *[[Sada]] *[[A Sagrada]] *[[A Saímia]] *[[A Saínza de Abaixo]] *[[A Saínza de Arriba]] *[[A Saíña]] *[[As Saíñas]] *[[Salceda de Caselas]] *[[A Saleta]] *[[A Salgueira]] *[[O Salgueiral]] *[[As Salgueiras]] *[[O Salgueiro]] *[[O Salgueirón]] *[[Os Salgueiros]] *[[O Salnés]] *[[O Saltiño]] *[[O Salto]] *[[O Salto de Baixo]] *[[O Salto de Riba]] *[[O Salvador]] *[[Salvaterra de Miño]] *[[As Samargosas]] *[[Os Samartiños]] *[[Os Samordás]] *[[Samos]] *[[San Amaro]] *[[San Cibrao das Viñas]] *[[San Cristovo de Cea]] *[[San Sadurniño]] *[[San Xoán de Río]] *[[O San Salvador]] *[[A Sancha]] *[[As Sanches]] *[[O Sanchón]] *[[Sandiás]] *[[O Sandiño]] *[[O Sanguilexo]] *[[O Sanguiñedo]] *[[A Sanguiñeira]] *[[A Santa]] *[[Santa Comba]] *[[A Santa Cruz]] *[[A Santa Lucía]] *[[A Santa Rosa]] *[[Santiago de Compostela]] *[[Santiago do Deán|O Santiago do Deán ou Castelo]] *[[O Santiaguiño do Monte]] *[[A Santiña da Devesa]] *[[Santiso]] *[[O Santo]] *[[O Santón]] *[[Sanxenxo]] *[[A Sapeira]] *[[O Sapo]] *[[Os Sapos]] *[[O Sar]] *[[Os Sardiñas]] *[[A Sariña]] *[[Sarreaus]] *[[Sarria]] *[[A Sartaíña]] *[[O Sartego]] *[[O Saviñao]] *[[A Sé]] *[[O Seán]] *[[A Seaña]] *[[A Seara]] *[[As Searas]] *[[A Seca]] *[[O Seilán]] *[[As Seixadas]] *[[O Seixal]] *[[As Seixas]] *[[O Seixo]] *[[O Seixo Branco]] *[[O Seixo da Veiga]] *[[O Seixo do Chao]] *[[Os Seixos]] *[[O Seixoso]] *[[A Senra]] *[[O Señorío]] *[[O Sequeiro]] *[[O Sequelo]] *[[Serantes]] *[[A Serra]] *[[A Serra de Nacente]] *[[A Serra de Outes]] *[[A Serra de Poente]] *[[A Serralleira]] *[[O Sesteiro]] *[[O Sestelo]] *[[O Sesto]] *[[Os Sestos]] *[[Seteventos]] (homónimos) *[[O Sexo]] *[[A Silgada]] *[[O Sillabreu]] *[[Silleda]] *[[A Silva]] *[[O Silvao]] *[[O Silvar]] *[[A Silvarredonda]] *[[A Silveira]] *[[A Silvosa]] *[[O Silvoso]] *[[O Sino]] *[[O Sío]] *[[Sisto]] (homónimos) *[[O Sisto (homónimos)|O Sisto]] (homónimos) *[[Os Sobecos]] *[[Sober]] *[[Sobrado]] *[[O Sobrado]] *[[O Sobral]] *[[A Sobreira]] *[[O Sobreiral]] *[[O Sobreiro]] *[[A Solaina]] *[[A Solana]] *[[O Solar]] *[[O Soldón]] *[[A Soledá]] *[[O Sollío]] *[[O Someiro]] *[[A Somoza]] *[[As Somozas]] *[[O Son]] *[[O Sopé]] *[[O Soto das Anduriñas]] *[[O Souteliño]] *[[O Soutiño]] *[[O Souto]] *[[O Souto Chao]] *[[O Souto Grande]] *[[O Souto Vello]] *[[O Souto da Regueira]] *[[O Souto da Ribeira]] *[[O Souto de Arriba]] *[[O Souto de Engarde]] *[[O Souto de San Pedro]] *[[O Souto do Val]] *[[Soutomaior]] *[[O Soutullo]] *[[A Subida]] *[[As Subidas]] *[[A Sudreira]] *[[O Sumeiro]] *[[O Supenido]] ==T== *[[Os Tabaques]] *[[A Tabeira]] *[[Tabeirós]] *[[A Taberna]] *[[As Tabernas]] *[[As Tablas]] *[[A Tablilla]] *[[Taboada]] *[[Taboadela]] *[[As Taboazas]] *[[A Tafona]] *[[Os Tafornelos]] *[[O Talieiro]] *[[As Talladas]] *[[O Tambre]] *[[O Tameirón]] *[[A Tapada]] *[[A Tapia]] *[[O Tarabelo]] *[[O Tarambelo]] *[[O Tarambollo]] *[[As Tarandeiras]] *[[A Tarañeira]] *[[O Taraño]] *[[As Taras]] *[[O Taraxal]] *[[A Tarela]] *[[Os Tarraxís]] *[[O Tarrelo]] *[[O Tarreo]] *[[Tarrío]] (homónimos) *[[Tarrío de Buxergos]] (redirección a [[Tarrío de Buxergos, Tarrío, Monterroso]]) *[[A Tarroeira]] *[[A Tasca]] *[[As Tecedeiras]] *[[A Teixeira]] *[[O Teixeiro]] *[[O Teixeiro de Abaixo]] *[[O Teixeiro de Arriba]] *[[Os Teixidos]] *[[O Teixo]] *[[A Teixoeira]] *[[As Teixoeiras]] *[[As Teixoeiras de Abaixo]] *[[As Teixoeiras de Arriba]] *[[A Teixugueira]] *[[As Teixugueiras]] *[[O Tellado]] *[[O Tellado do Campo]] *[[A Telleira]] *[[O Telleiro]] *[[A Telva]] *[[Os Tembrás]] *[[A Templanza]] *[[O Temple]] *[[O Tendedeiro]] *[[O Tenso]] *[[Teo]] *[[O Tercio]] *[[A Terra Chá]] *[[A Terra de Caldelas]] *[[A Terra de Celanova]] *[[A Terra de Lemos]] *[[A Terra de Melide]] *[[Terra de Montes]] *[[A Terra de Soneira]] *[[A Terra de Trives]] *[[A Terrachá]] *[[O Terrado]] *[[O Terreo]] *[[O Terrexal]] *[[O Terrón]] *[[O Teso]] *[[A Tieira]] *[[Os Tiguillois]] *[[Os Tilos]] *[[Os Tineos]] *[[A Tinteira]] *[[A Tiñaz]] *[[A Tioira]] *[[Os Titos]] *[[A Toca]] *[[A Toeleira]] *[[Toén]] *[[A Tolda]] *[[O Toledo]] *[[A Tomada]] *[[O Tombelo]] *[[Tomiño]] *[[Toques]] *[[Tordoia]] *[[O Torguedo]] *[[Os Torneiros]] *[[O Torno]] *[[Os Tornos]] *[[A Torre]] *[[A Torre Branca]] *[[A Torre Lavandeira]] *[[A Torre Vella]] *[[A Torre de Carboentes]] *[[A Torre de Labrada]] *[[A Torre de Lama]] *[[A Torre de Rouzós]] *[[A Torre de San Bartolomeu]] *[[O Torreiro]] *[[A Torrelonga]] *[[As Torrentas]] *[[A Torrente]] *[[Os Torrentes]] *[[As Torres]] *[[As Torres de Cillobre]] *[[As Torres de Mens]] *[[A Torrevedra]] *[[A Torrevella]] *[[O Torrillón]] *[[A Torriña]] *[[O Torrón]] *[[Os Tortos]] *[[A Touceira]] *[[O Toural]] *[[O Touredo]] *[[Touro]] *[[O Touro]] *[[A Touticeira]] *[[A Touza]] *[[As Touzas]] *[[O Touzón]] *[[A Toxa]] *[[O Toxal]] *[[O Toxedo]] *[[A Toxeira]] *[[As Toxeiras]] *[[O Toxeiro]] *[[A Toxiña]] *[[O Toxiño]] *[[O Toxo]] *[[O Toxo Brañío]] *[[Trabada]] *[[A Trabada]] *[[O Trabado]] *[[A Trabanca]] *[[As Trabancas]] *[[A Trabe]] *[[O Trabeiro]] *[[As Trabes]] *[[A Tragallía]] *[[A Trapa]] *[[A Trapela]] *[[Trasdosisto]] (redirección a [[Trasdosisto, Ponte, Silleda]]) *[[Trasisto, Budián, O Valadouro|Trasisto]] (lugar [[Trasisto, Budián, O Valadouro]]) *[[Trasmiras]] *[[Trasparga]] *[[A Travesa]] *[[A Travesa de Ledro]] *[[As Travesas]] *[[O Traveso]] *[[Trazo]] *[[O Trebello]] *[[O Tremo]] *[[A Trémoa]] *[[O Tres]] *[[O Trevoedo]] *[[Triacastela]] *[[O Trigal]] *[[A Trigueira]] *[[Os Trinta]] *[[O Trobo]] *[[A Troncosa]] *[[Tui]] *[[O Tuíño]] *[[O Tumbadoiro]] *[[As Turbelas]] ==U== *[[Os Ucedos]] *[[A Uceira]] *[[A Uceira Grande]] *[[A Uceira Pequena]] *[[As Ucheiras]] *[[O Uía]] *[[A Ulfe]] *[[O Ulleiro]] *[[A Ulloa]] *[[A Umia]] ==V== *[[A Vacariza]] *[[O Val]] *[[O Val Miñor]] *[[O Val da Cal]] *[[O Val de Deus]] *[[O Val de Xestoso]] *[[O Val do Caínzo]] *[[Val do Dubra]] *[[O Valado]] *[[O Valadoiro]] *[[Os Valados]] *[[O Valadouro]] *[[A Valboa]] *[[O Valcovo]] *[[Valdeorras]] *[[Valdoviño]] *[[A Valenzá]] *[[Os Vales]] *[[A Valexa]] *[[Valga]] *[[As Valgas]] *[[O Valgote]] *[[As Valías]] *[[A Valiña]] *[[A Valiña de Freire]] *[[O Valiño]] *[[O Valló]] *[[O Valo]] *[[O Valoiro]] *[[Os Valos]] *[[O Vao]] *[[Os Vaos]] *[[O Vaqueiro]] *[[A Vara]] *[[A Varela]] *[[As Varelas]] *[[Vedra]] *[[A Veiga]] *[[A Veiga Rubia]] *[[A Veiga das Meás]] *[[A Veiga de Cascallá]] *[[A Veiga de Espiñareda]] *[[A Veiga de Galegos]] *[[A Veiga de Lea]] *[[A Veiga de Logares]] *[[A Veiga de Outeiro]] *[[A Veiga de Pude]] *[[A Veiga de San Pedro]] *[[A Veiga de Valcarce]] *[[A Veiga do Seixo]] *[[A Veigalonga]] *[[As Veigas]] *[[As Veigas de Vilariño]] *[[A Veiguiña]] *[[As Veiguiñas]] *[[O Vello]] *[[A Venda]] *[[A Venda da Capela]] *[[A Venda da Teresa]] *[[A Venda de Cruzul]] *[[A Venda do Bolaño]] *[[A Venda do Espiño]] *[[As Vendas da Barreira]] *[[A Veneira de Roques]] *[[As Ventelas]] *[[A Ventisca]] *[[O Vento]] *[[O Ventorro]] *[[Os Ventos de Comesaña]] *[[A Ventosa]] *[[O Veral]] *[[Os Verdes]] *[[Verea]] *[[A Vereda]] *[[O Veredo]] *[[Verín]] *[[A Veronza]] *[[A Verruga]] *[[A Vesada]] *[[A Vespilleira]] *[[A Vesura]] *[[Viana]] *[[Viana do Bolo]] *[[A Viaxe]] *[[O Vicedo]] *[[A Vicenta]] *[[Os Vidás]] *[[A Vide]] *[[O Vidreiro]] *[[O Vieiro]] *[[As Vigas]] *[[Vigo (homónimos)|Vigo]] (homónimos) *[[A Vila]] *[[A Vila Grande]] *[[A Vila Pequena]] *[[A Vila da Igrexa]] *[[A Vila de Abade]] *[[A Vila de Anca]] *[[A Vila de Bares]] *[[A Vila de Cambás]] *[[A Vila de Castro]] *[[Vila de Cruces]] *[[A Vila do Fondo]] *[[A Vila do Mato]] *[[A Vila do Monte]] *[[A Vila do Souto]] *[[Vilaboa (homónimos)|Vilaboa]] (homónimos) *[[A Viladónega]] *[[Vilagarcía de Arousa]] *[[Vilalba]] *[[A Vilalén]] *[[Vilamarín]] *[[Vilamartín de Valdeorras]] *[[Vilameá]] *[[A Vilamoura]] *[[Vilanova de Arousa]] *[[Vilanova dos Infantes]] *[[Vilaoudriz]] *[[O Vilar]] *[[O Vilar Novo]] *[[O Vilar da Corota]] *[[O Vilar da Cuíña]] *[[O Vilar da Viña]] *[[Vilar de Barrio]] *[[O Vilar de Lago]] *[[O Vilar de Outes]] *[[O Vilar de Queixas]] *[[Vilar de Santos]] *[[O Vilar de Toba]] *[[O Vilar do Boi]] *[[O Vilar do Mato]] *[[O Vilar do Seco]] *[[O Vilar dos Adrios]] *[[A Vilara]] *[[Vilardevós]] *[[Os Vilares]] *[[O Vilariño]] *[[Vilariño de Conso]] *[[Os Vilariños]] *[[Vilarmaior]] *[[O Vilarvello]] *[[Vilasantar]] *[[A Vilavella]] *[[A Vilaxe]] *[[A Vilerma]] *[[Vilorín]] (redirección a [[Vilorín, Ledoira, Frades]]) *[[Vimianzo]] *[[O Vinquiño]] *[[O Vinteún]] *[[A Viña]] *[[A Viña de Millán]] *[[A Viña do Cabezal]] *[[A Viña do Pazo]] *[[As Viñas]] *[[O Viñal]] *[[As Virtudes]] *[[A Virxe do Camiño]] *[[A Virxe do Monte]] *[[O Viso]] *[[A Vispeira]] *[[A Visura]] *[[As Vistas]] *[[A Vitureira]] *[[O Vitureiro]] *[[Viveiro]] *[[O Viveiró]] *[[A Vixoteira]] [[A Volta]] *[[A Volta da Insua]] *[[O Volteiro]] *[[A Vouga]] ==X== *[[O Xabrón]] *[[O Xallas]] *[[O Xalo]] *[[O Xamozo]] *[[O Xaral]] *[[O Xarelo]] *[[O Xeixo]] *[[Os Xens]] *[[A Xentiña]] *[[Xermade]] *[[A Xerpe]] *[[A Xesta]] *[[O Xestal]] *[[As Xestas]] *[[A Xesteira]] *[[As Xesteiras]] *[[A Xesteiriña]] *[[A Xestosa]] *[[Xeve]] *[[Os Xicos]] *[[Xindiriz]] (redirección a [[Xindiriz, Moalde, Silleda]]) *[[Xinzo de Limia]] *[[Os Xiros]] *[[A Xira]] *[[A Xironda]] *[[O Xistro]] *[[O Xobre]] *[[O Xobre ou O Maño]] *[[O Xogo dos Bolos]] *[[O Xogral]] *[[Xove]] *[[O Xuaniño]] (redirección a [[O Xuaniño, Filgueira de Barranca, Oza-Cesuras]]) *[[As Xubias]] *[[Xubín]] (homónimos) *[[O Xubín]] (redirección a [[Xubín]]) *[[Os Xufreus]] *[[Os Xugueiros]] *[[A Xunca Branca]] *[[O Xuncal]] *[[O Xunco]] *[[A Xunqueira]] *[[Xunqueira de Ambía]] *[[Xunqueira de Espadanedo]] *[[As Xunqueiras]] *[[O Xurés]] *[[A Xurisdición]] *[[A Xurreira Baixa]] ==Z== *[[A Zanca]] *[[O Zapatal]] *[[A Zapateira]] *[[O Zapateiro]] *[[O Zarrallo]] *[[Zas]] *[[O Zudreiro]] *[[A Zurreira]] ob8hn91f9e8ak5b9gzb7jiipy01cuh0 3 293318 7351102 7071468 2026-04-07T20:03:37Z Estevoaei 1131 Nova sección: /* Nomenclátor 2026 */ 7351102 wikitext text/x-wiki {| cellspacing="0" cellpadding="0" style="margin:0em 0em 1em 0em; width:100%" |- | colspan="3" style="width:45%; vertical-align:top; border-top:1px solid #CEF2E8; border-right:1px solid #CEF2E8;border-left:1px solid #CEF2E8;background-color:#faf6ed;" | <div style="background-color:#CEF2E8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;"> '''[[Wikipedia:Benvidos|Benvid{{U@|o|a|o(a)}}]] á Galipedia, Regato das Tres Regueiras!'''</div> Esta é a túa páxina de conversa, que che servirá para recibires mensaxes doutros colaboradores. Ademais, tes a túa '''[[Usuario:Regato das Tres Regueiras|páxina de usuario]]''', onde podes poñer os teus datos, intereses etc. |- | style="width:45%; vertical-align:top; border:1px solid #fad67d; background-color:#faf6ed;" | <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Crystal Clear app korganizer.png|20px]] '''Primeiros pasos'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> Os alicerces da Wikipedia son estes [[Wikipedia:Cinco piares|Cinco piares]], polo que é importante que lle botes unha ollada. Na '''[[Wikipedia:Guía|guía de edición]]''' e nas '''[[Wikipedia:COMOs|preguntas frecuentes]]''' podes atopar moita información de axuda. Explícase como [[Wikipedia:Como editar unha páxina|editar unha páxina]], como configurar a interface (por exemplo, elixir a lingua), como [[Especial:Cargar|cargar ficheiros]] e os puntos básicos das '''[[Wikipedia:Políticas e normas|políticas e normas]]''' da Wikipedia. Non precisas de coñecementos técnicos para contribuír aquí. ''Anímate'' a contribuír e presupón ''boa fe'' con respecto ás intencións dos outros colaboradores. Isto é un ''[[wiki]]'', polo que é realmente doado contribuír. Se o desexas podes crear un artigo, paso a paso, [[Wikipedia:Asistente para a creación de artigos|coa axuda do noso asistente]]. </div> <div style="border-bottom:1px solid #fad67d; background-color:#faecc8; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Icon apps query.svg|20px]] '''Onde atopar axuda'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> Hai máis información dispoñible na páxina de '''[[Wikipedia:Axuda|axuda]]''' e no [[Wikipedia:Portal da comunidade|Portal da comunidade]]. Pódeste pór en contacto co resto dos usuarios na [[Wikipedia:A Taberna|Taberna da Galipedia]]. Tamén podes contactar cos [[Wikipedia:Administradores|administradores]] na súa páxina de conversa ou no [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores|Taboleiro dos administradores]]. | style="padding:0em 0.5em 0em 0.5em;" | | style="width:55%; vertical-align:top; border:1px solid #abd5f5; background-color:#f1f5fc;" | <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Crystal Clear app amor.png|20px]] '''Recomendacións'''</div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> * Na túa páxina de usuario podes pór caixas informativas coas linguas que coñeces, segundo se explica na páxina [[Wikipedia:Babel|Babel]], para que outros saiban en que linguas se poden comunicar contigo ou coas que podes axudar. * Para [[Wikipedia:Como contactar con outros usuarios|responder a unha mensaxe dun usuario]] tes que facelo na súa páxina de conversa, senón, non lle sairá o aviso de que ten mensaxes novas e é moi posíbel que non se decate da túa resposta. * Por favor, [[Wikipedia:Asine as súas mensaxes nas páxinas de conversa|engade sempre a túa sinatura]] nas páxinas de conversa escribindo <nowiki>~~~~</nowiki>. &nbsp; [[Ficheiro:Para asinar usa este botón.png|300px]] * Se o desexas, podes axudarte do [[Wikipedia:Revisor ortográfico|revisor ortográfico]], activándoo en: <small>''[[Especial:Preferencias|Preferencias]] → [[Especial:Preferencias#mw-prefsection-gadgets|Trebellos]] → <u>Navegación</u> → [[Ficheiro:Check mark.png]] '''Ortografía:''' Activar o revisor ortográfico.</small></div> <div style="border-bottom:1px solid #abd5f5; background-color:#d0e5f5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:110%; font-weight:bold;">[[Ficheiro:Nuvola gnome-fs-trash-full.svg|20px]] '''Cometiches un erro?'''</div> <div style="padding:0.4em 1em 0.3em 1em;"> * Queres avisar dun erro que cometiches e que non sabes como solucionar? Deixa unha mensaxe na páxina de conversa dese artigo, comunícao na [[Wikipedia:A Taberna|Taberna]] ou coméntallo a outro usuario. '''Todos cometemos erros''', é normal, e sempre estamos dispostos a axudar a quen comeza. </div> |} Boa estadía e bo traballo.<!-- Modelo:Benvida --> Ola! Moi interesantes as achegas que fixeches ao artigo sobre Baredo. Respecto aos núcleos de poboación, o criterio seguido na Galipedia é respectar o [[Nomenclátor de Galicia]], polo que deixei algúns nomes sen artigo, como aparecen no nomenclátor oficial. Así mesmo, deixei como nome da parroquia Baredo a secas, sen o nome da advocación relixiosa, pois é tamén o nome oficial. Procura evitar o uso de adxectivos valorativos como "estupendo" ou "magnífico", xa que ao ser unha enciclopedia búscase a obxectividade. Amais, procura incluír referencias dos datos achegados, pois non é correcto incluír hipóteses (como a do topónimo) sen indicar as fontes. Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 18 de outubro de 2014 ás 12:36 (UTC) == Posible violación de dereitos de autoría en [[Faro Silleiro]]== Ola, Regato das Tres Regueiras, grazas por colaborar con Wikipedia. Dámosche a [[Wikipedia:Benvidos|benvida ao proxecto]]; con todo, hai un problema coas túas colaboracións no artigo [[Faro Silleiro]], que consistiron na copia literal do contido doutras páxinas web, ou doutros medios que poderían estar protexidos por dereitos de autor. Como se explica en [[Wikipedia:Dereitos de autoría]], esta clase de achegas non son aceptables, porque poden implicar unha violación dos dereitos dos autores do mesmo. Por esa razón, o texto foi retirado ou colocouse un aviso de posible violación de dereitos de autor. Debes saber que, de acordo á [[Convención de Berna para a protección das obras literarias e artísticas|Convención de Berna]], que regula a propiedade intelectual a nivel internacional, todas as obras están protexidas e os seus autores resérvanse todos os dereitos de reprodución, salvo que o contrario se especifique clara e explicitamente. Aínda si a páxina da que copiaches o texto non indica que tódolos dereitos están reservados, iso non quere dicir que estean dispoñibles para o seu uso en Wikipedia. Para poder admitir material en Wikipedia precísase que a licenza baixo a que se publican devanditas páxinas sexa compatible coa licenza baixo a que publica Wikipedia (<span class="plainlinks">[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.gl Creative Commons Atribución-Compartir igual 3.0]</span>). Esta licenza permite o uso comercial dos contidos reempregados, a condición de que os usos que se lles dean sexan de acordo aos <span class="plainlinks">[http://wikimediafoundation.org/wiki/Terms_of_Use/gl termos de uso]</span> da licenza. Lembra que a política sobre os dereitos de autor é innegociable; aínda que outras persoas poden estar dispostas a violar a lei, a responsabilidade do proxecto Wikipedia é demasiado grande para permitírnolo. Para máis información sobre as normas, visita [[Wikipedia:Políticas e normas]].--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de outubro de 2014 ás 10:02 (UTC) == referencias == Ola, Regato das Tres Regueiras! Nas achegas que fixeches sobre a toponimia de [[Sabarís, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Sabarís]] fas referencia a Rivas Quintas, pero é necesario indicar a obra e a páxina en que aparecen eses datos. O mesmo pasa co xentilicio; de onde sae esa información? Deille formato á referencia que indicas de José de Santiago y Gómez, pero debes indicar a páxina da obra en que aparecen os datos. Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 23 de outubro de 2014 ás 22:22 (UTC) ==Formato== Ola {{PAGENAME}}. Poderías tentar axustar o formato dos artigos de lugares de [[Baíña]] ao formato habitual da Galipedia? Podes seguir como exemplo calquera dos lugares de [[Baredo]] que che modifiquei. Graciñas. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 28 de outubro de 2014 ás 21:29 (UTC) ==Evitar as ligazóns internas cara a páxinas de homónimos== Ola Regato das Tres Regueiras. É mellor evitar as [[Wikipedia:Guía/Ligazóns internas|ligazóns internas]] cara a páxinas de [[Wikipedia:Homónimos|'''homónimos''']]. Se queres, podes axudarte da [[Wikipedia:Detector de homónimos|'''ferramenta de detección''']] da [[Galipedia]], activándoa en: &nbsp; ''[[Especial:Preferencias|Preferencias]] → [[Especial:Preferencias#mw-prefsection-gadgets|Trebellos]] → <u>Navegación</u> → [[Ficheiro:Check mark.png]] '''Homónimos:''' Activar o detector de homónimos'' &nbsp; <small>(para empregalo é imprescindible [[Especial:Rexistro|acceder ao sistema como usuario rexistrado]])</small>. Tes máis información en: '''''[[Wikipedia:Wikiproxecto mantemento#Ligazóns a páxinas de homónimos|Wikiproxecto mantemento#Ligazóns a páxinas de homónimos]]'''''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir![[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 30 de outubro de 2014 ás 20:02 (UTC) :Permíteme insistir no tema de activar o detector de homónimos. Vaiche resultar de utilidade. :Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 8 de novembro de 2014 ás 23:52 (UTC) ==Axudas ortográficas== Ola Regato das Tres Regueiras. Asemella que tes algunha dificultade coa [[ortografía]]. Se queres, podes botar man das seguintes ferramentas: :*O [http://sli.uvigo.es/corrector/ '''corrector ortográfico en liña de galego'''] do Seminario de Lingüística Informática da [[Universidade de Vigo]].</small> :*O [[Wikipedia:Revisor ortográfico|'''revisor ortográfico''']] da [[Galipedia]]: activándoo en: ''[[Especial:Preferencias|Preferencias]] → [[Especial:Preferencias#mw-prefsection-gadgets|Trebellos]] → <u>Navegación</u> → [[Ficheiro:Check mark.png]] '''Ortografía:''' Activar o revisor ortográfico'' &nbsp; <small>(para empregalo é imprescindible [[Especial:Rexistro|acceder ao sistema como usuario rexistrado]])</small>. Tes máis axuda en: '''''[[Axuda:Como mellorar a ortografía|como mellorar a ortografía]]'''''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 1 de novembro de 2014 ás 21:14 (UTC) == Asistente para a creación de artigos temáticos (ACAT): artigos de lugares == Ola {{PAGENAME}}. Para a creación de artigos novos de lugares de Galicia proba coa ferramenta: <big>'''[[WP:ACAT]]'''</big>. Vaiche facilitar moito o choio e os resultados son bos. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 8 de novembro de 2014 ás 08:42 (UTC) == *Noménclator -> nomenclátor == Ola Regato. "Nomenclátor" leva acento no '''"a"'''. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 8 de novembro de 2014 ás 23:56 (UTC) == Parroquia civil / parroquia eclesiástica == Ola RdTR. Desfixen unha das túas últimas edicións. Os artigos de parroquias da Galipedia refírense a [[parroquia civil|'''parroquias civís''']], non as [[parroquia eclesiástica|parroquias eclesiásticas]]. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de novembro de 2014 ás 22:29 (UTC) ==Recoñecemento cando se traduce doutra Wikipedia== Ola Regato das Tres Regueiras. Por favor, ten en conta que os textos da Wikipedia, en tódalas linguas, publícanse baixo [[CC-BY-SA]], e entre os requirimentos desta licenza está o recoñecemento. Isto quere dicir que cando se traen, traducíndoos, contidos doutras wikipedias, cómpre recoñecer a súa orixe/autoría. Na Wikipedia en galego adoitamos facelo dunha das seguintes dúas maneiras: * A maneira máis doada, e empregada, é deixar constancia '''[[Axuda:Resumo de edición|no cadro ''Resumo'']]'''. Exemplos: ::&rarr; [[Ficheiro:Resumo revisión orixe licenza Galipedia.png|Exemplo de recoñecemento.]] ::&rarr; Esta achega é unha tradución do artigo da Wikipedia en castelán: <nowiki>[[:</nowiki>[[:es:Cristóbal Colón]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; Este artigo contén material procedente dos artigos das Wikipedias en inglés e portugués: <nowiki>[[:</nowiki>[[:en:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> e <nowiki>[[:</nowiki>[[:pt:Europa]]<nowiki>]]</nowiki> ::&rarr; A primeira edición deste artigo procede da tradución e adaptación do artigo homónimo da Wikipedia en ''lingua_que_sexa'' ::&rarr; Tradución da versión <nowiki>http://pt.wikipedia.org/w/index.php?title=Albert_Einstein&oldid=11330571</nowiki> do artigo da Wikipedia en portugués * Alternativamente, tamén se pode facer constar '''na páxina de conversa do artigo''', empregando o modelo '''{{Tl|Traducido de}}'''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-recoñecemento -->--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 11 de decembro de 2014 ás 07:58 (UTC) == Camilo José Cela == Ola, Regato; [[Camilo José Cela Conde]] é o fillo de [[Camilo José Cela]], polo que non é correcto crear unha redirección do primeiro cara ao segundo. Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 15 de decembro de 2014 ás 10:24 (UTC) ==Wikipedia como referencia== Ola RTR. A Wikipedia non é valida como referencia para os artigos de Wikipedia, en ningunha lingua. Tes máis información en [[Wikipedia:A Wikipedia non é unha fonte primaria]] (ou [[:ca:Viquipèdia:No feu treballs inèdits]]) Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 16 de decembro de 2014 ás 17:07 (UTC) [[Ficheiro:Smartphone icon.svg|50px|dereita]] ==Estou fóra== Ola. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<sup>Esta é unha substitución {{tltts|Fóra}} dunha mensaxe automática.''</sup> Inda que me vexas activo na páxina de [[Axuda:Cambios recentes|cambios recentes]], estou trebellando cun pequeno dispositivo tipo ''[[smartphone]]''. Contestareiche con calma cando estea na casa. Grazas e desculpa. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 11 de maio de 2014 ás 20:56 (UTC) ::Ola. Perdoa pola tardanza da resposta. Estiven de viaxe. ::Este proxecto mellora e medra grazas a persoas coma ti. A cousa é que ninguén nace aprendido. Cando eu comecei non sabía facer moitísimas cousas que agora sei. ::No tocante aos topónimos homónimos, na Galipedia seguimos o criterio do <span class="plainlinks"> [http://www.xunta.es/nomenclator/arbol.jsp nomenclátor]</span> oficial. Dese xeito hai que facer: ::*[[San Miguel de Tabagón, O Rosal]] ::*[[Tabagón, O Rosal]] ::Porén o anterior, a maiores, pódense facer, e fanse, as redireccións: ::*[[San Miguel de Tabagón]]→[[San Miguel de Tabagón, O Rosal]] ::*[[San Xoán de Tabagón]]→[[Tabagón, O Rosal]] ::Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 22 de decembro de 2014 ás 19:41 (UTC) == acólito / sancristán == Ola, Regato! Eliminei a redirección de [[sancristán]] a [[acólito]] porque son dúas funcións distintas que non fai a mesma persoa. Están relacionadas (persoal laico axudando ao relixioso) pero en campos diferentes. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 19 de decembro de 2014 ás 11:31 (UTC) == Wikipedia:A Wikipedia non é unha fonte primaria == Ola Regato. Desfixen varias das túas edicións. Por favor ten en consideración o expresado en '''[[Wikipedia:A Wikipedia non é unha fonte primaria]]'''. Grazas, un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 17 de febreiro de 2015 ás 21:25 (UTC) == Doce aniversario da Galipedia == Na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Doce_aniversario_da_Galipedia|nova proposta]] que pode ser do teu interese. Esta mensaxe foi enviada coa ferramenta de [[Usuario:MediaWiki message delivery/gl|Mensaxes masivas da Galipedia]], se non queres recibir máis mensaxes deste xeito podes borrarte da lista de subscritores [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|aquí]]. Saúdos. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463403 --> == Adaptación do formato dos números no sistema wiki == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Adaptaci.C3.B3n_do_formato_dos_n.C3.BAmeros_no_sistema|taberna]] hai unha nova proposta que debe ser votada pola comunidade para saber se é aceptada ou non. Se tes un momento libre precisamos a túa opinión para decidir entre todos a mellor opción. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de marzo de 2015 ás 08:58 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de [[m:MassMessage/gl|Mensaxes masivas]] de MediaWiki, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463635 --> == Invitation == [[Ficheiro:Gummi Bears in Action 39.JPG|alt=A gummi bear holding a sign that says "Thank you"|miniatura|Thank you for using [[:mw:VisualEditor/Portal|VisualEditor]] and sharing your ideas with the developers.]] Hello, Regato das Tres Regueiras, The [[:mw:Editing|Editing team]] is asking very experienced editors like you for your help with VisualEditor. The team has a list of [[phab:project/board/1015/|top-priority problems]], but they also want to hear about small problems. These problems may make editing less fun, take too much of your time, or be as annoying as a [[:en:Paper cut|paper cut]]. The Editing team wants to hear about and try to fix these small things, too.  '''You can share your thoughts [https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_54k8qFPuloXjEq1 by clicking this link].''' You may respond to this quick, simple, anonymous survey in your own language. If you take the survey, then you agree your responses may be used in accordance with [http://wikimediafoundation.org/wiki/Feedback_privacy_statement these terms]. This survey is powered by Qualtrics and their use of your information is governed by their [http://www.qualtrics.com/privacy-statement/ privacy policy]. More information (including a translateable list of the questions) is posted on wiki at [[:mw:VisualEditor/Survey 2015]]. If you have questions, or prefer to respond on-wiki, then please leave a message on [[:mw:Talk:VisualEditor/Survey 2015|the survey's talk page]]. <div style="float: right;">[[:m:VisualEditor/Survey_list_2|''Unsubscribe from this list'']]'' • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Sign up for VisualEditor's multilingual newsletter]] • [[:mw:Help:VisualEditor/User_guide| Translate the user guide]]''</div> Thank you, [[:en:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] [[:en:User talk:Whatamidoing (WMF)|(talk)]] 16 de marzo de 2015 ás 23:31 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elitre (WMF)@metawiki mediante a lista presente en http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Survey_list_2&oldid=11531864 --> == Primeiras xornadas "Coñece a Galipedia na UDC" e galencontro na Coruña == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Primeiras_xornadas_.22Co.C3.B1ece_a_Galipedia_na_UDC.22_e_galencontro_na_Coru.C3.B1a|taberna]] hai unha nova sobre unha actividade da Galipedia na Coruña. Tamén se precisa a túa colaboración para decidir se poñer ou non un aviso sobre a mesma. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de marzo de 2015 ás 12:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de [[m:MassMessage/gl|Mensaxes masivas]] de MediaWiki, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3463635 --> == Proposta para reorganizar a páxina de artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_reorganizar_a_p.C3.A1xina_dos_artigos_de_calidade|taberna]] hai unha proposta para reorganizar a páxina de artigos de calidade. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de abril de 2015 ás 23:29 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3530662 --> == Proposta para cambiar o logo para o Día das Letras == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#D.C3.ADa_das_letras|taberna]] hai unha proposta para cambiar o logo da wikipedia polo Día das Letras. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 13 de maio de 2015 ás 13:50 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en http://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3531002 --> == Non deixes que a UE nos roube a Liberdade de Panorama == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Two_weeks_to_save_freedom_of_panorama_in_Europe|taberna]] hai un aviso sobre un posible cambio na lexislación europea para cambiar a Liberdade de Panorama que faría que unha gran cantidade das imaxes da Wikipedia tiveran que ser borradas. É importante que coñezas este problema e que actúes dentro do que poidas. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de xuño de 2015 ás 10:17 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3579734 --> == Proposta de cambio do logotipo para o Día de Galicia == Na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#D.C3.ADa_de_Galicia|proposta]] para cambiar o logotipo da Galipedia no Día de Galicia. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 20 de xullo de 2015 ás 11:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3579734 --> == Posible violación de dereitos de autoría en [[Teresa de Ávila]]== Ola, Regato das Tres Regueiras, grazas por colaborar con Wikipedia. Dámosche a [[Wikipedia:Benvidos|benvida ao proxecto]]; con todo, hai un problema coas túas colaboracións no artigo [[Teresa de Ávila]], que consistiron na copia literal do contido doutras páxinas web, ou doutros medios que poderían estar protexidos por dereitos de autor. Como se explica en [[Wikipedia:Dereitos de autoría]], esta clase de achegas non son aceptables, porque poden implicar unha violación dos dereitos dos autores do mesmo. Por esa razón, o texto foi retirado ou colocouse un aviso de posible violación de dereitos de autor. Debes saber que, de acordo á [[Convención de Berna para a protección das obras literarias e artísticas|Convención de Berna]], que regula a propiedade intelectual a nivel internacional, todas as obras están protexidas e os seus autores resérvanse todos os dereitos de reprodución, salvo que o contrario se especifique clara e explicitamente. Aínda si a páxina da que copiaches o texto non indica que tódolos dereitos están reservados, iso non quere dicir que estean dispoñibles para o seu uso en Wikipedia. Para poder admitir material en Wikipedia precísase que a licenza baixo a que se publican devanditas páxinas sexa compatible coa licenza baixo a que publica Wikipedia (<span class="plainlinks">[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.gl Creative Commons Atribución-Compartir igual 3.0]</span>). Esta licenza permite o uso comercial dos contidos reempregados, a condición de que os usos que se lles dean sexan de acordo aos <span class="plainlinks">[http://wikimediafoundation.org/wiki/Terms_of_Use/gl termos de uso]</span> da licenza. Lembra que a política sobre os dereitos de autor é innegociable; aínda que outras persoas poden estar dispostas a violar a lei, a responsabilidade do proxecto Wikipedia é demasiado grande para permitírnolo. Para máis información sobre as normas, visita [[Wikipedia:Políticas e normas]]. == Posible violación de dereitos de autoría en [[Presa de Zamáns]]== Ola, Regato das Tres Regueiras, grazas por colaborar con Wikipedia. Dámosche a [[Wikipedia:Benvidos|benvida ao proxecto]]; con todo, hai un problema coas túas colaboracións no artigo [[Presa de Zamáns]], que consistiron na copia literal do contido doutras páxinas web, ou doutros medios que poderían estar protexidos por dereitos de autor. Como se explica en [[Wikipedia:Dereitos de autoría]], esta clase de achegas non son aceptables, porque poden implicar unha violación dos dereitos dos autores do mesmo. Por esa razón, o texto foi retirado ou colocouse un aviso de posible violación de dereitos de autor. Debes saber que, de acordo á [[Convención de Berna para a protección das obras literarias e artísticas|Convención de Berna]], que regula a propiedade intelectual a nivel internacional, todas as obras están protexidas e os seus autores resérvanse todos os dereitos de reprodución, salvo que o contrario se especifique clara e explicitamente. Aínda si a páxina da que copiaches o texto non indica que tódolos dereitos están reservados, iso non quere dicir que estean dispoñibles para o seu uso en Wikipedia. Para poder admitir material en Wikipedia precísase que a licenza baixo a que se publican devanditas páxinas sexa compatible coa licenza baixo a que publica Wikipedia (<span class="plainlinks">[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.gl Creative Commons Atribución-Compartir igual 3.0]</span>). Esta licenza permite o uso comercial dos contidos reempregados, a condición de que os usos que se lles dean sexan de acordo aos <span class="plainlinks">[http://wikimediafoundation.org/wiki/Terms_of_Use/gl termos de uso]</span> da licenza. Lembra que a política sobre os dereitos de autor é innegociable; aínda que outras persoas poden estar dispostas a violar a lei, a responsabilidade do proxecto Wikipedia é demasiado grande para permitírnolo. Para máis información sobre as normas, visita [[Wikipedia:Políticas e normas]].--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 26 de agosto de 2015 ás 19:16 (UTC) [[Ficheiro:Smartphone icon.svg|50px|dereita]] ==Estou fóra== Ola. &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;<sup>Esta é unha substitución {{tltts|Fóra}} dunha mensaxe automática.''</sup> Inda que me vexas activo na páxina de [[Axuda:Cambios recentes|cambios recentes]], estou trebellando cun pequeno dispositivo tipo ''[[smartphone]]''. Contestareiche con calma cando estea na casa. Grazas e desculpa. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 11 de maio de 2014 ás 20:56 (UTC) == Re: A Cela Vella e O Cabreiro == Ola Regato. O criterio que seguimos é poñer os que aparecen no nomenclátor ([http://www.xunta.es/nomenclator/arbol.jsp aquí] ou [http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator/nomenclator.jsp aquí]) e eses dous, de momento, non están. Quizais poidas escribir ao organismo para que corrixan a información e daquela corrixirémola nós. Lembra que a Wikipedia non é unha fonte orixinal de datos ([[WP:NON#FONTE]]) e Wikipedia non é fonte primaria ([[WP:NFP]]). O publicado en Wikipedia debe estar antes publicado en fontes acreditadas, que deben ser citadas ([[WP:CITE]] e [[WP:V]]). Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 30 de agosto de 2015 ás 21:07 (UTC) [[Ficheiro:Information.svg|25px]] Benvid{{U@|o|a|o/a}} e grazas por experimentar na Wikipedia. A túa proba funcionou, pero foi revertida ou eliminada. Por favor, bótalle unha ollada á [[Wikipedia:Benvidos|páxina de benvida]] para aprender máis sobre como colaborar nesta enciclopedia. Se o que queres é seguir a experimentar, usa a [[Wikipedia:Zona de probas|zona de probas]]. Grazas.<!-- Modelo:au-proba1 --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 9 de setembro de 2015 ás 20:23 (UTC) == Proposta para o 2017 == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta para 2017|proposta]] para desenvolver un grupo de artigos relevantes e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 17 de setembro de 2015 ás 17:16 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Invitación á entrega do Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Invitaci.C3.B3n_.C3.A1_entrega_do_Premio_Princesa_de_Asturias_de_Cooperaci.C3.B3n_Internacional|nova]] sobre unha invitación para asistir á cerimonia da entrega do Premio Princesa de Asturias de Cooperación Internacional concedido á Wikipedia, e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de setembro de 2015 ás 11:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para outubro, novembro e decembro == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Calendario de votacións de propostas de políticas e normas para outubro, novembro e decembro.|nova conversa]] sobre unha serie de novas propostas de políticas que se van a votar próximamente. Anímase a tódolos usuarios e editores da Galipedia a revisar a mensaxe e as próximas propostas e participar nas conversas correspondentes para acadar o maior consenso posible. Saúdos! [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 2 de outubro de 2015 ás 10:41 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == Anuncio da segunda malla de artigos da Galipedia == Boas, na taberna hai unha nova [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Segunda_malla_de_artigos_da_Galipedia|proposta]] para organizar a [[Usuario:Elisardojm/Segunda malla de artigos da Galipedia|Segunda malla de artigos da Galipecia]], e que podería ser do teu interese. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 3 de outubro de 2015 ás 04:09 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3660277 --> == [[Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións]] == Boas! Estou a traballar nunha proposta de política para os [[Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións|títulos dos artigos sobre organizacións]] (nomeadamente partidos políticos e sindicatos, organizacións internacionais, centros educativos e equipos deportivos). Agradeceríache que lle botaras unha ollada e que fixeras os comentarios e achegas que consideraras na [[Conversa Wikipedia:Títulos dos artigos sobre organizacións|conversa]]. Se adoitas traballar en artigos sobre equipos deportivos a túa axuda sería de especial interese, pois está moi verde o tema. Tamén convén un pulo especial á proposta de partidos. Grazas! --[[Usuario:Norrin strange|Norrin]]<sup> ([[Conversa_Usuario:Norrin strange|Fálame]])</sup> 16 de outubro de 2015 ás 20:16 <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3680745 --> == Segunda malla de artigos da Galipedia == Esta semana, do 19 ó 25 de outubro, ambos inclusive, organízase a [[Usuario:Elisardojm/Segunda malla de artigos da Galipedia|Segunda malla de artigos da Galipedia]]. A idea é que durante esta semana todos traballemos nos artigos con problemas que están na [[:Categoría:Wikipedia:Todos_os_artigos_que_requiren_atención|categoría Atención]], para amañalos e que non enchan a Galipedia. Nesa categoría hai agora 355 artigos, se cada usuario activo amaña catro artigos remataremos o choio antes de rematar a semana! Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 19 de outubro de 2015 ás 00:31 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3680745 --> ==Lugares de Baredo, Baiona== Boas, vin os teus cambios no artigo de [[Baredo, Baiona]] e quería comentarche que moitos dos lugares que engadiches non teñen referencia, se te fixas, na parte final do artigo está a lista de lugares da parroquia e que, salvo erro, están referenciados co Nomenclátor da Xunta de Galicia. Outros lugares que non aparezan no Nomenclátor hai que engadilos con coidado e achegando as referencias axeitadas. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 24 de outubro de 2015 ás 20:49 (UTC) == Segundo wikimaratón do Día da Ciencia en Galego == Na taberna hai unha información sobre o [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Segundo_wikimarat.C3.B3n_do_D.C3.ADa_da_Ciencia_en_Galego|Segundo wikimaratón do Día da Ciencia en Galego]] que pode ser do seu interese. Tamén hai unha votación para engadir un aviso na cabeceira dos artigos sobre este evento e para a que se solicita a participación da comunidade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de outubro de 2015 ás 09:54 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Proceso de escolla de artigos bos == Boas, na taberna hai unha proposta para comezar a revisar o proceso de selección de artigos bos na Galipedia, e que pode ser do seu interese. Nesta fase debateranse os detalles necesarios para permitir a escolla deste tipo de artigos que mellorarán a calidade e visibilidade do proxecto. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 29 de outubro de 2015 ás 11:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Proposta para organizar a páxina dos artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#De_novo_proposta_para_organizar_a_p.C3.A1xina_dos_artigos_de_calidade|taberna]] hai unha proposta para organizar a páxina dos artigos de calidade na Galipedia, e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 11 de novembro de 2015 ás 10:38 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> == Votacións de propostas de políticas - Actualización a decembro de 2015 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - Actualización a decembro de 2015|mensaxe de actualización]]''' sobre as votacións de políticas en curso e as próximas votacións programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]]1 de decembro de 2015 ás 09:14 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Traducións automáticas == Ola Regato. Poderías revisar as últimas traducións automáticas que fixeches?: caixas de datos, imaxes, ligazóns internas, referencias, bibliografía, ligazóns externas, categorías ... Graciñas, un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 19 de decembro de 2015 ás 12:30 (UTC) == Votacións de propostas de políticas - xaneiro 2016 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - xaneiro de 2016|mensaxe de actualización]]''' sobre as próximas votacións de políticas programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 11 de xaneiro de 2016 ás 08:01 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Votacións de propostas de políticas - febreiro 2016 == Ola! Na [[Wikipedia:A Taberna (políticas)|taberna]] hai unha nova '''[[Wikipedia:A Taberna (políticas)#Votacións de propostas de políticas - febreiro de 2016|mensaxe de actualización]]''' sobre as próximas votacións de políticas programadas. O calendario completo pódese consultar [[Usuario:Banjo/calendario|aquí]], e podes unirte á lista de mensaxes [[Usuario:MediaWiki message delivery/Propostas de Políticas]] para recibir unha mensaxe na túa páxina de conversa cada vez que comece unha nova votación. A intención desta mensaxe e das consecuentes por medio desa lista é que a maior cantidade de editores posibles estean ao tanto do plan, e poidan colaborar na redacción final con correccións de erros ortográficos, mellora de redaccións ou no caso de non estar de acordo con algo debatilo antes e tentar acadar un consenso previo antes das propias votacións. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 1 de febreiro de 2016 ás 08:34 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Pseudónimos == Chamo ao debate sobre un tema de '''[[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Debate sobre unha páxina con pseudónimo|pseudónimos]]''' que me gustaría que me axudásedes. Gustaríame que me axudase a recadar a maior base posible para o debate. Moitas grazas! --[[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] <small>[[Conversa Usuario:Xabier Cid| Talk 2 me, please]]</small> 2 de marzo de 2016 ás 08:32 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3700607 --> == Nova escolla de artigos bos == Boas, xa se aprobou o proceso de escolla de [[Wikipedia:Artigos bos|artigos bos]] polo que xa se pode comezar a [[Wikipedia:Artigos bos/Propostas|propor e votar]] esta nova categoría. Anímate a propor artigos, e revisa e vota as novas propostas! Saúdos,--[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de abril de 2016 ás 02:38 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3818025 --> == Sen votacións para artigos destacados na portada para 2018 == Boas, hai unha proposta na taberna para eliminar no futuro a escolla de artigos destacados para a portada e substituílos polos artigos de calidade e os bos que vaian sendo escollidos, podes consultala [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Sen_votaci.C3.B3ns_para_artigos_destacados_na_portada_para_2018|aquí]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de abril de 2016 ás 17:19 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == [[Wikipedia:Votacións/Redeseño da Portada]] == Ola! Xa comezou a votación para [[Wikipedia:Votacións/Redeseño da Portada|decidir se cambiamos o deseño]] da portada da Galipedia, en base a [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Redeseño da portada|este debate previo]]. A votación rematará o 15 de maio de 2016. Hai varias propostas e varios apartados nos que votar, as instrucións para a votación atópanse ó comezo da propia proposta. Se [[Wikipedia:Votacións#Quen pode votar?|cumpres os requisitos]] para votar podes seguir as instrucións alí indicadas para emitir o teu voto, e se non os cumpres tamén estás invitado a pasarte pola votación e deixar a túa opinión nos comentarios. Saúdos! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 15 de abril de 2016 ás 07:14 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Aviso votación para administrador == Hai unha aberta '''[[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Chairego apc|unha votación]]''' para decidir se outorgalle a '''[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]]''' as funcións de administrador.--[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de maio de 2016 ás 15:40 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:AMPERIO@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Proposta para limitar o tempo dos dereitos de administración == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Limitar_o_tempo_dos_dereitos_de_administraci.C3.B3n|proposta]] para limitar o tempo dos dereitos de administración. Se tes un momento libre agradeceríamos a túa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de maio de 2016 ás 23:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non queres seguir recibindo estas mensaxes podes quitar o teu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias -->[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de xullo de 2016 ás 13:52 (UTC) == Mapa parcial de Baiona == Ola Regato. O mapa é cargaches é incorrecto. Véxase ''' http://mapas.xunta.gal/visores/descargas ''' Para consultar os límites dunha parroquia concreta hai que premer ('''na parte superior dereita''') na lupa. Seleccionar '''''Territorial''''' → '''''Provincia''''' (a que sexa) → '''''Concello''''' (ídem) → '''Parroquia''' (ídem) '''e premer na lupa'''. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de xullo de 2016 ás 19:44 (UTC) == Escudo Salvaterra de Miño == Ola {{PAGENAME}}. Por favor, revisa o expresado en [[Conversa:Salvaterra de Miño]] antes de engadir de novo o escudo no artigo. Grazas. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 28 de xullo de 2016 ás 14:20 (UTC) == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 28 de xullo de 2016 ás 14:23 (UTC) == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 28 de xullo de 2016 ás 15:43 (UTC) == artigos sobre persoas == Ola! Ao creares artigos sobre persoas, lembra adecualos ao formato usado na Wiki: "nado en tal sitio en tal data" no canto de pór a info entre parénteses, incluír o cabezallo no apartado "traxectoria", incluír categorías axeitadas, revisar as ligazóns internas (ás veces o tradutor da wiki dá problemas con elas), pór os modelos {ORDENAR} e {control de autoridades}... Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 28 de xullo de 2016 ás 19:55 (UTC) :Lembra tamén que os títulos de libros ou artigos publicados non se traducen ao galego se non existe unha edición traducida da obra. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 28 de xullo de 2016 ás 20:13 (UTC) ==Axudas ortográficas== Ola Regato das Tres Regueiras. Asemella que tes algunha dificultade coa [[ortografía]]. Se queres, podes botar man das seguintes ferramentas: *O [http://sli.uvigo.es/corrector/ '''corrector ortográfico en liña de galego'''] do Seminario de Lingüística Informática da [[Universidade de Vigo]].</small> *O [https://addons.mozilla.org/es/firefox/addon/corrector-de-galego/ '''corrector ortográfico de Firefox'''] do [[Proxecto Trasno]].</small> *O [[Wikipedia:Revisor ortográfico|'''revisor ortográfico''']] da [[Galipedia]]: activándoo en: ''[[Especial:Preferencias|Preferencias]] → [[Especial:Preferencias#mw-prefsection-gadgets|Trebellos]] → <u>Navegación</u> → [[Ficheiro:Check mark.png]] '''Ortografía:''' Activar o revisor ortográfico'' &nbsp; <small>(para empregalo é imprescindible [[Especial:Iniciar sesión|acceder ao sistema como usuario rexistrado]])</small>. Tes máis axuda en: '''''[[Axuda:Como mellorar a ortografía|como mellorar a ortografía]]'''''. Moitas grazas, un saúdo e a seguir! [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 28 de xullo de 2016 ás 21:52 (UTC) == Posible violación de dereitos de autoría en [[Costa de Baiona-A Guarda]]== Ola, Regato das Tres Regueiras, grazas por colaborar con Wikipedia. Dámosche a [[Wikipedia:Benvidos|benvida ao proxecto]]; con todo, hai un problema coas túas colaboracións no artigo [[Costa de Baiona-A Guarda]], que consistiron na copia literal do contido doutras páxinas web, ou doutros medios que poderían estar protexidos por dereitos de autor. Como se explica en [[Wikipedia:Dereitos de autoría]], esta clase de achegas non son aceptables, porque poden implicar unha violación dos dereitos dos autores do mesmo. Por esa razón, o texto foi retirado ou colocouse un aviso de posible violación de dereitos de autor. Debes saber que, de acordo á [[Convención de Berna para a protección das obras literarias e artísticas|Convención de Berna]], que regula a propiedade intelectual a nivel internacional, todas as obras están protexidas e os seus autores resérvanse todos os dereitos de reprodución, salvo que o contrario se especifique clara e explicitamente. Aínda si a páxina da que copiaches o texto non indica que tódolos dereitos están reservados, iso non quere dicir que estean dispoñibles para o seu uso en Wikipedia. Para poder admitir material en Wikipedia precísase que a licenza baixo a que se publican devanditas páxinas sexa compatible coa licenza baixo a que publica Wikipedia (<span class="plainlinks">[http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.gl Creative Commons Atribución-Compartir igual 3.0]</span>). Esta licenza permite o uso comercial dos contidos reempregados, a condición de que os usos que se lles dean sexan de acordo aos <span class="plainlinks">[http://wikimediafoundation.org/wiki/Terms_of_Use/gl termos de uso]</span> da licenza. Lembra que a política sobre os dereitos de autor é innegociable; aínda que outras persoas poden estar dispostas a violar a lei, a responsabilidade do proxecto Wikipedia é demasiado grande para permitírnolo. Para máis información sobre as normas, visita [[Wikipedia:Políticas e normas]].--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de agosto de 2016 ás 21:31 (UTC) == Mapa parroquial == Ola RTR. Perdón pola tardanza na contestación. Ando algo liado. Eu non son un especialista, pero se quixera facer un mapa dese tipo partiría dunha captura de pantalla de [[OpenStreetMap]] [https://www.openstreetmap.org/#map=15/42.1178/-8.8551] (que ten licenza compatible con gl.wikipedia/Wikimedia Commons) e, traballando con [[Inkscape]] que é gratuíto e multilingüe, encima del, "pintaría" os límites parroquiais baseándome na cartografía oficial da Xunta http://mapas.xunta.gal/visores/descargas <small>Para consultar os límites dunha parroquia concreta hai que premer ('''na parte superior dereita''') na lupa. Seleccionar '''''Territorial''''' → '''''Provincia''''' (a que sexa) → '''''Concello''''' (ídem) → '''Parroquia''' (ídem) '''e premer na lupa'''.</small> O resultado sería unha imaxe [[:en:Raster graphics|raster]] (non ampliable sen perda de calidade). En calquera caso valoraría se paga a pena facer ese traballo artesanal a nivel parroquias. Tendo en conta que esta é unha enciclopedia universal e que xa aparece un mapa [[:d:Q170130|vectorial]] picando nos números das coordenadas que, iso si, deberían ter tódolos artigos de parroquias, lugares… Outra opción é pedirlle a algún compañeiro que cho faga. Creo que {{U|Beninho}} sabe facer mapas vectoriais e na Wikipedia en castelán teñen un "Taller gráfico" que admite peticións: [[:es:Wikiproyecto:Ilustración/Taller gráfico/Peticiones]]. Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 29 de agosto de 2016 ás 10:40 (UTC) == Referencias en "[[:Baiona]]" == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. O artigo "[[Baiona]]" no que colaboraches non ten [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 30 de agosto de 2016 ás 12:20 (UTC) == Reflexións sobre os artigos de calidade == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Reflexións sobre os artigos de calidade|taberna]] hai unha proposta para comentar varios aspectos sobre a escolla dos artigos de calidade e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 31 de agosto de 2016 ás 00:29 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> ==Asina as mensaxes nas páxinas de conversa== Ola Regato das Tres Regueiras. Por favor, [[Wikipedia:Asine as súas mensaxes nas páxinas de conversa|asina as túas mensaxes nas páxinas de conversa]]. [[Ficheiro:Para asinar usa este botón.png|centro|Asina as mensaxes nas páxinas de conversa.]] Graciñas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-asinar -->--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 31 de agosto de 2016 ás 10:12 (UTC) == Bouza, Baredo, Baiona == Segundo o Nomenclátor, que é a ferramenta oficial que se sigue na Galipedia para os lugares de concellos galegos, o nome do lugar é Bouza.[http://www.xunta.gal/nomenclator?p_p_id=NomenclatorPortlet_WAR_NomenclatorPortlet&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=2&busquedaGuiada=1&idProv=1&idConc=36003&idParr=3600302]. Por favor non insistas en cambiar o nome do lugar neste artigo. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 31 de agosto de 2016 ás 13:50 (UTC) == Poboación == A ver, Regato. Se dis que [[A Anunciada, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|A Anunciada]] é un lugar, e [[Cova Terreña, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Cova Terreña]] é outro, e os pos ao mesmo nivel, e dis que o primeiro ten 210 habitantes e o segundo 649, estás contando a 210 persoas dúas veces. Non si? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de setembro de 2016 ás 11:26 (UTC) == [[O Carballo, Baredo, Baiona]] == De novo, o nome oficial segundo o Nomenclátor da Xunta, a ferramenta que se emprega oficialmente na Galipedia para a toponimia dos lugares e parroquias de Galicia segundo o '''[[WP:T|acordado]]''', o nome deste lugar é "O Carballo". [http://www.xunta.gal/nomenclator?p_p_id=NomenclatorPortlet_WAR_NomenclatorPortlet&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=2&busquedaGuiada=1&idProv=1&idConc=36003&idParr=3600302] Por favor, non cambies os nomes dos lugares de Galicia sen consultalos antes nesta ferramenta. Grazas. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 8 de setembro de 2016 ás 10:20 (UTC) == Edicións non construtivas == {{Au-vandalismo2}} --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 8 de setembro de 2016 ás 20:42 (UTC) == Nomenclátor == Por favor, cínguete ao Nomenclátor, Regato das Tres Regueiras. Se cres que algún topónimo está errado, ponte en contacto cos xestores da administración, que o cambien alí, e unha vez feita por eles a mudanza, modificámolo aquí tamén; non ao revés. Un saúdo. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 12 de setembro de 2016 ás 15:47 (UTC) == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias -->--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 13 de setembro de 2016 ás 18:26 (UTC) == Wikirreto == Feliz aninovo! Hoxe dá comezo a nova edición do [[Wikipedia:Wikirreto|Wikirreto 2017]]. Anímate a participar! <!-- Mensaxe enviada por User:Chairego apc@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> == Referencias en "[[:Carrapicho]]" == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=]] Ola, Regato das Tres Regueiras. O artigo "[[Carrapicho]]" no que colaboraches non ten [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <kbd><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></kbd> despois da información, poñendo no lugar de <kbd>referencia</kbd> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<kbd>{{m|Cita libro}}</kbd>''' ou '''<kbd>{{m|Cita web}}</kbd>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 1 de febreiro de 2017 ás 18:24 (UTC) == Linguaxe non sexista nos modelos e categorías == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Wikiproxecto_de_mulleres_linguaxe_non_sexista|proposta]] para intentar facer que a Galipedia use unha linguaxe non sexista nos modelos e nas categorías. Se ten un momento libre agradeceríamos a súa participación na conversa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de febreiro de 2017 ás 00:36 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3686602 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4193104 --> == Catorce aniversario da Galipedia == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Catorce_aniversario_da_Galipedia|proposta]] para buscar un logotipo para celebrar o catorce aniversario da Galipedia, será o vindeiro día 8 de marzo, e decidir se facer algunha actividade especial ese día. Se ten un momento libre agradeceríamos a súa participación na conversa. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de marzo de 2017 ás 02:37 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4193104 --> == Añjela Duval == Ola! Borrei o artigo sobre Añjela Duval porque era unha trapallada, a tradución automática non había por onde collela, con innumerables erros. Por favor, evita o uso de tradutores automáticos. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|pa o que queiras...]]</sup> 9 de marzo de 2017 ás 14:25 (UTC) == Proposta para a organización da terceira malla da Galipedia == Boas tardes, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|taberna]] hai unha proposta para organizar a terceira malla de artigos da Galipedia e que pode ser do seu interese. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 14 de xuño de 2017 ás 16:06 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=3857723 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4357574 --> == [[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]] == Saúdos. Acaba de comezar unha votación sobre a proposta [[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]]. Podes ver e participar na seguinte ligazón: '''[[Wikipedia:Votacións/Cambio de nome de categorías de personalidades e creación de categorías por sexo]]'''. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de xuño de 2017 ás 22:13 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4357574 --> == Terceira malla de artigos da Galipedia == Como se anunciou na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|taberna]], durante esta semana, do 3 ó 9 de xullo, estamos a facer a [[Usuario:Elisardojm/Terceira_malla_de_artigos_da_Galipedia|Terceira malla de artigos da Galipedia]]. Todo o mundo pode colaborar e precisamos axuda para amañar estes artigos con problemas. Anímate e achégate á [[malla]]!! Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 3 de xullo de 2017 ás 08:35 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> ==Santa Liberata== Boas Regato das Tres Regueiras, o artigo [[Santa Liberata]], que fixeches ti, ten o marcador de investigación orixinal, a ver se podes revisalo e amañalo. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 27 de xullo de 2017 ás 02:30 (UTC) ==Referendo sobre a permanencia de España na OTAN== Boas Regato das Tres Regueiras, o artigo [[Referendo sobre a permanencia de España na OTAN]], que fixeches ti, ten o marcador de tradución incompleta, a ver se podes revisalo e amañalo. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 31 de xullo de 2017 ás 21:40 (UTC) == Lonxitude de artigos curtos == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Lonxitude_de_artigos_curtos|taberna]] para determinar a lonxitude dos artigos curtos, todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de agosto de 2017 ás 11:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> ==Canario== Boas Regato das Tres Regueiras, o artigo [[Canario]], que fixeches ti, ten o marcador de que hai problemas coas referencias, a ver se podes revisalo e amañalo. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 7 de agosto de 2017 ás 08:22 (UTC) :Boas de novo, pasa o mesmo en [[Rosella]] e [[Paspallás chinés]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 7 de agosto de 2017 ás 08:23 (UTC) == Asociación de amigas e amigos da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Asociaci.C3.B3n_de_amigas_e_amigos_da_Galipedia|taberna]] para a creación dunha asociación de apoio á Galipedia, todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de agosto de 2017 ás 06:51 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=Wikipedia:Referencias]] Ola, Regato das Tres Regueiras. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Referencias|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <code><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></code> despois da información, poñendo no lugar de <code>referencia</code> a [[Wikipedia:Citar as fontes|cita]] da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<code>{{m|Cita libro}}</code>''' ou '''<code>{{m|Cita web}}</code>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso segue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|761px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoler unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|675px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias -->--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 24 de agosto de 2017 ás 14:40 (UTC) ==Francisco Marto== Boas Regato das Tres Regueiras, o artigo [[Francisco Marto]], que creaches ti, ten un marcador de que faltan as referencias do artigo orixinal, a ver se podes botarlle un ollo e amañalo. Saúdos, [[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de setembro de 2017 ás 21:38 (UTC) :Boas, pasa o mesmo co artigo [[Jacinta Marto]]. Saúdos, --[[Usuario:Elisardojm|Elisardojm]] ([[Conversa Usuario:Elisardojm|conversa]]) 5 de setembro de 2017 ás 22:40 (UTC) == Quince aniversario da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quince_aniversario_da_Galipedia|taberna]] para organizar algún tipo de celebración e actividades en marzo de 2018 co gallo dos quince anos da Galipedia. Fai falta xente que axude coa organización e propostas a realizar, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 19 de setembro de 2017 ás 08:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Cento cincuenta artigos de calidade para o décimo quinto aniversario da Galipedia == Boas, hai unha proposta na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Cento_cincuenta_artigos_de_calidade_para_o_d.C3.A9cimo_quinto_aniversario_da_Galipedia|taberna]] para tentar acadar os cento cincuenta artigos de calidade antes do décimo quinto aniversario da Galipedia. Fai falta xente para colaborar nesta proposta, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de outubro de 2017 ás 09:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Wikirreto 2018 == [[Aninovo|Feliz Aninovo]]!!! Hoxe dá comezo o [[Wikipedia:Wikirreto|Wikirreto 2018]]. Anímate a participar. --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de xaneiro de 2018 ás 15:15 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Chairego apc@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Votación Wikipedia:Wikiconcurso Ilustra o Día das Letras == Boas, hai un aviso na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_Wikipedia:Wikiconcurso_Ilustra_o_Día_das_Letras|taberna]] para votar as imaxes de [[Wikipedia:Wikiconcurso Ilustra o Día das Letras]], participa para escoller o mellor retrato de [[María Victoria Moreno]], a homenaxeada deste ano no [[Día das Letras Galegas]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 6 de xaneiro de 2018 ás 01:56 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Proposta para escoller ó usuario Estevoaei como burócrata == Boas, hoxe comezou unha votación para decidir se escoller ó usuario [[User:Estevoaei|Estevoaei]] burócrata da Galipedia. Podes participar en [[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Estevoaei]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de xaneiro de 2018 ás 16:59 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Obradoiro Wikidata == Boas, na taberna hai unha [[Wikipedia:A_Taberna_(técnica)|proposta]] para organizar un obradoiro para coñecer mellor [[Wikidata]] e as súas posibilidades. Se estás interesado no tema avisa alí que queres participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de xaneiro de 2018 ás 08:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == URXENTE: Proposta de presuposto para as actividades do décimo quinto aniversario == Boas, na taberna hai unha proposta para solicitar unha bolsa de cartos á Fundación Wikimedia para realizar as actividades do décimo quinto aniversario. Se queres comentar algunha cousa sobre esa solicitude podes participar en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta de presuposto para as actividades do décimo quinto aniversario]]. Polo momento é só un borrador, pero a solicitude ten que presentarse este domingo a última hora, polo que se consideras que hai que cambiar ou engadir algo, é urxente que o comentes na taberna e que sigas ese fío para axilizar todo o posible a solicitude. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de xaneiro de 2018 ás 16:35 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Apoio á solicitude de bolsa para as actividades do aniversario == Boas a todos, xa está presentado o presuposto para as actividades do aniversario, agora sería preciso que os que apoien esa proposta engadan o modelo <nowiki>{{support}}</nowiki> no apartado "Endorsements". Podedes acceder á proposta [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid/Elisardojm/Wikipedia_in_Galician_15th_anniversary_Meeting#Endorsements aquí]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de xaneiro de 2018 ás 08:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Wikipedia:Aprendendo WikiData Febreiro 2018 == Boas, está a organizarse un obradoiro para coñecer o funcionamento de [[Wikidata]], como mellorar a información que hai alí e como pode usarse nos artigos. Se é do teu interese tes máis información en [[Wikipedia:Aprendendo WikiData Febreiro 2018]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de febreiro de 2018 ás 08:55 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4368851 --> == Premio Xoán Manuel Pintos para a Galipedia == Boas, o concello de Pontevedra acaba de anunciar os gañadores do Premio Xoán Manuel Pintos ao compromiso coa lingua e a Galipedia foi escollida nun dos seus apartados. Tedes máis información na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Premio_Xo%C3%A1n_Manuel_Pintos|Taberna]]. Parabéns a toda a xente que colabora e que colaborou no proxecto, e que este recoñecemento sexa un impulso para facer a enciclopedia aínda mellor cada día. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 2 de marzo de 2018 ás 14:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> == Actividades do décimo quinto aniversario, sábado 10 de marzo == Boas, como sabedes o vindeiro día 10 de marzo, sábado, vanse realizar en Ourense as diferentes actividades de celebración do décimo quinto aniversario da Galipedia. Ese día comezaremos co [[Wikipedia:Primeiro wikimaratón do Día Internacional da Muller]], no que degustaremos a torta de aniversario, despois faremos unha galecomida para charlar de todo o relacionado coa Galipedia, e o que non estea relacionado con ela, e para rematar faremos un ''Wiki Takes'' para facer fotos pola cidade. Nesta ocasión, e grazas á bolsa concedida pola Fundación Wikimedia, temos dispoñibles unhas bolsas de transporte para facilitar que as persoas interesadas poidan achegarse sen problema, hai que apuntarse na páxina das actividades, [[Wikipedia:Actividades do décimo quinto aniversario]], igual que para a galecomida. Canto antes vos anotedes mellor, así poderemos organizalo todo. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de marzo de 2018 ás 17:13 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> == Informe sobre a bolsa da Fundación Wikimedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_de_presuposto_para_as_actividades_do_décimo_quinto_aniversario|taberna]] está dispoñible un pequeno resumo do [https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid/Elisardojm/Wikipedia_in_Galician_15th_anniversary_Meeting/Report borrador do informe] da bolsa da Fundación Wikimedia para realizar as actividades do décimo quinto aniversario da Galipedia e coméntase que quedan 416 EUROS por gastar e hai que decidir que se fai con eles, se devolverllos á Fundación ou organizar algunha outra cousa. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de abril de 2018 ás 22:56 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Proposta para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_engadir_o_logotipo_do_premio_Xoán_Manuel_Pintos_na_portada|taberna]] hai unha proposta para engadir á páxina da portada o logotipo do [[Premio Xoán Manuel Pintos]], outorgado á Galipedia este ano. Tódalas ideas e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 18 de abril de 2018 ás 07:41 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Votación para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_para_engadir_o_logo_do_premio_XMP_na_portada|taberna]] anunciouse a [[Wikipedia:Votacións/Engadir na portada o logo do premio Xoán Manuel Pintos|votación]] para engadir o logotipo do premio Xoán Manuel Pintos na portada da Galipedia. Pode participarse nela ata o 2 de xuño. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de maio de 2018 ás 08:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4654447 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == A Wikipedia italiana parada como medida contra a votación do artigo 13 da nova lei europea de copyright == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#A_wikipedia_italiana_parada_como_medida_contra_a_votación_do_artigo_13_da_nova_lei_europea_de_copyright|taberna]] hai unha proposta para bloquear a Galipedia durante 24 horas como medida contra a votación de certos puntos da nova lei europea de copyright. Precísase un consenso da comunidade para poder realizar esta acción, por eso animamos a tódolos usuarios a participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 4 de xullo de 2018 ás 07:55 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Fusións == Ola Regato das Tres Regueiras. As fusións non se fan desa forma, o historial debe permanecer na páxina de destino, non na de redirección. Revisa [[Axuda:Fusión]] para máis información sobre como proceder nestes casos. Grazas. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 31 de xullo de 2018 ás 12:35 (UTC) ::Ola, Regato; como che explicara Banjo, non se debe suprimir contido e pegar nun novo nome de artigo, senón que cómpre mover o título para conservar o historial. Un saúdo. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 6 de setembro de 2023 ás 21:48 (UTC) :::Regato, insisto: non copies contido dun artigo e o movas a outro título, porque se perde o historial. Cómpre empregar o botón de "mover". --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de setembro de 2023 ás 13:40 (UTC) ::::Por favor, por cuarta vez: non elimines contido de artigos para crear redireccións; cómpre fusionar contidos para conservar os historiais. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 24 de novembro de 2023 ás 13:47 (UTC) == Seguindo coa asociación == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] hai unha proposta para continuar avanzando na creación da asociación de amigas e amigos da Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de agosto de 2018 ás 23:17 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Votación administradores da interface e enmendas administradores == Ola. Acaba de comezar a '''[[Wikipedia:Votacións/Definición de administradores da interface e enmendas en relación ós administradores|votación para a proposta de definición do novo grupo de administradores da interface e dúas enmendas para a actual política de administradores]]'''. As conversas previas a esta votación pódense atopar [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#New_user_group_for_editing_sitewide_CSS/JS|neste fío da Taberna]] e na propia [[Conversa Wikipedia:Votacións/Definición de administradores da interface e enmendas en relación ós administradores|páxina de conversa da votación]]. Saúdos. [[Usuario:Banjo|<span style="font-family:Verdana; font-size:medium; color:#000000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">☣'''''Banjo'''''</span>]]&nbsp;[[Conversa usuario:Banjo|<sup><span style="font-family:Verdana; font-size:x-small; color:#dd0000; text-shadow:gray 0.2em 0.2em 0.5em;">'''''tell me'''''</span></sup>]] 10 de agosto de 2018 ás 18:20 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Banjo@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Recordatorio de revisión dos estatutos da asociación == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] hai un recordatorio para a revisión dos estatutos da futura asociación de promoción da Galipedia e do día da asemblea constituínte que será o vindeiro día 22, sábado, en Santiago. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 8 de setembro de 2018 ás 23:21 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Proposta de aviso na cabeceira sobre a votación da proposta de directiva sobre dereitos de autor no Parlamento Europeo == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_de_aviso_na_cabeceira_sobre_a_votación_da_proposta_de_directiva_sobre_dereitos_de_autor_no_Parlamento_Europeo|taberna]] hai unha proposta para poñer un aviso os días 11 e 12 de setembro en tódalas páxinas da Galipedia, para pedir a mobilización de todo o mundo para pedir ós parlamentarios da UE que protexan o Dominio Público na próxima reforma das leis europeas de dereitos de autor. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 10 de setembro de 2018 ás 00:27 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Continuamos organizando a asociación de apoio á Galipedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación|taberna]] xa está indicado o lugar e a hora para revisar e rematar os estatutos da futura asociación de apoio á Galipedia. A reunión será no Centro Sociocultural As Fontiñas de Santiago de Compostela, este sábado día 22 a partir das 11:00. Hai máis detalles no comentario da taberna. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 20 de setembro de 2018 ás 22:39 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> == Suxestións de uso de linguaxe inclusiva na Galipedia == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Suxestións_de_uso_de_linguaxe_inclusiva_na_Galipedia|taberna]] están a comezar os debates sobre unhas propostas para mellorar a linguaxe inclusiva na Galipeida, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 29 de setembro de 2018 ás 00:00 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4677097 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Modiificación en texto de portada == Boas, hoxe comeza unha votación para [[Wikipedia:Votacións/Cambiar todos os editores na portada|decidir se cambiar ou non]] un pequeno texto da portada. Anímase a participar a tódalas persoas usuarias que [[Wikipedia:Votacións#Quen_pode_votar?|poidan votar]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 9 de outubro de 2018 ás 00:18 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Preparación do servizo ORES na Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Preparación_do_servizo_ORES_na_Galipedia]] coméntase a preparación da aplicación do servizo ORES na Galipedia. Precísase xente que avalíe algúns artigos para ensinar ó servizo automático antes de que este poida comezar a traballar, os interesados teñen máis información na taberna. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de outubro de 2018 ás 18:14 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Votación sobre icona para artigos do Wikiproxecto de 1000 artigos de calidade para alumnado de 12 a 16 anos == Boas, en [[Wikipedia:Votacións/Icona nos artigos do Wikiproxecto para alumnado 12/16]] comezou a votación para decidir se engadir ou non unha icona nos artigos do Wikiproxecto dos 1000 artigos de calidade para o alumnado de 12 a 16 anos. A votación durará ata o 4 de decembro de 2018. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 5 de novembro de 2018 ás 13:16 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4925674 --> == Cuarta malla de artigos da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Cuarta_malla_de_artigos_da_Galipedia]] fíxose unha proposta para organizar a Cuarta malla de artigos da Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de novembro de 2018 ás 22:05 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4982618 --> == Entrega do Premio Rosalía de Castro == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Entrega_do_Premio_Rosalía_de_Castro]] hai información sobre a cerimonia de entrega do Premio Rosalía de Castro de Lingua á Galipedia, será o día 12 de decembro ás 17.00 h no Pazo de Mariñán (Bergondo). As persoas interesadas en asistir deben anotarse nese lugar para indicar a asistencia á Deputación. Tamén se pode facer entre todos unha nota en nome da comunidade para ler no momento da recollida. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de novembro de 2018 ás 16:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4998031 --> == Nova firma dos estatutos de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Seguindo_coa_asociación]] hai información sobre a nova firma dos estatutos da asociación A3GAL e a posibilidade de aparecer como socio fundador da mesma. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 11 de decembro de 2018 ás 16:06 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=4998031 --> == Listas xeradas automaticamente no espazo de nomes principal == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(axuda)#Listas_xeradas_automaticamente]] no espazo de nomes principal, está a falarse do uso de listas xeradas por bots a partir dos datos de Wikidata. Tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de decembro de 2018 ás 20:22 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Categorización de persoas por etnia, raza, sexo, xénero, relixión, orientación sexual, ideoloxía política == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(políticas)#Categorización_de_persoas_por_etnia,_raza,_sexo,_xénero,_relixión,_orientación_sexual,_ideoloxía_política,_etc.]] comezou un debate para falar sobre diferentes categorizacións dos artigos de biografías, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de xaneiro de 2019 ás 14:11 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Proposta de modificación en efeméride do 26 de agosto == Boas, en [[Wikipedia:A Taberna (propostas)#Modificación en efeméride do 26 de agosto]] presentouse unha modificación da efeméride [[Wikipedia:Efemérides destacadas/26 de agosto]] que precisa a revisión da comunidade para acadar un consenso sobre a cuestión, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 12 de febreiro de 2019 ás 00:12 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Colaboración en evento sobre normalización lingüística == == Colaboración en evento sobre normalización lingüística == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Colaboración_en_evento_sobre_normalización_lingüística]] presentouse unha solicitude para participar nun encontro de normalización lingüística organizado polo Consello da Cultura Galega. As persoas interesadas en participar poden comentalo nese fío. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de febreiro de 2019 ás 23:42 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Primeira asemblea de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Primeira_asemblea_de_A3GAL]] anúnciase a primeira asemblea da Asociación de Amigas e Amigos da Galipedia e do Coñecemento Libre para o vindeiro 9 de marzo en Ourense. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de marzo de 2019 ás 14:02 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Poñer aviso nas páxinas da wikimaratona deste sábado == Boas, ó final da proposta [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Contacto_da_concelleira_de_Igualdade_de_Ourense]] hai unha proposta para engadir un aviso na cabeceira de tódalas páxinas dos artigos para anunciar a todo o mundo a wikimaratona que se vai realizar este sábado 9 en Ourense. Se estás de acordo coa idea, pon un ''concordo'' ó final e asina co teu usuario. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de marzo de 2019 ás 09:03 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5010812 --> == Accións a tomar contra o artigo 13 da Directiva Europea == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Accións_a_tomar_contra_o_artigo_13_da_Directiva_Europea]] hai unha votación para decidir que accións realizar en contra do artigo 13 da Directiva Europea de dereitos de autor. Todos os comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 21 de marzo de 2019 ás 14:24 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5095333 --> == Aberto proceso de votación á administración == Boas, en [[Wikipedia:Votacións á administración/Eleccións/Usuario:Maria zaos]] está aberto unha votación para decidir se escoller, ou non, á usuaria [[user:Maria zaos|Maria zaos]] como administradora. Anímase a votar a quen reúnan os [[Wikipedia:Artigos de calidade/Votacións|requisitos para participar]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 30 de marzo de 2019 ás 15:39 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5095333 --> == Xestión dun premio == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Xestión_dun_premio]], hai un comentario sobre a xestión do premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña que recibiu a Galipedia no ano 2018. Todos os comentarios e propostas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de maio de 2019 ás 22:49 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Proceso de reválida como administrador de Elisardojm == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Reválida_como_administrador_de_Elisardojm]], hai un aviso do proceso de reválida como administrador do usuario Elisardojm. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de maio de 2019 ás 09:49 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Xurado do Premio Rosalía de Castro == Boas, na taberna, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Xurado_do_Premio_Rosalía_de_Castro]], hai un aviso para participar como xurado no premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña. As persoas interesadas que avisen nese fío o antes posible xa que urxe responder á Xunta. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 22 de maio de 2019 ás 13:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Proposta de novo funcionamento para a imaxe da semana == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(imaxes)#Proposta_de_novo_funcionamento_para_a_imaxe_da_semana]], hai unha proposta para xestionar de forma diferente as imaxes da semana, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 31 de maio de 2019 ás 22:37 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5114403 --> == Votacións para xestión do premio da Galipedia == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Votacións]], están a votarse os proxectos que se van financiar co premio Rosalía de Castro da Deputación da Coruña que recibiu a Galipedia no ano 2018, tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 7 de xuño de 2019 ás 17:14 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Solicitude para poñer anuncio do concurso de fotos na cabeceira dos artigos == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Solicitude_para_poñer_anuncio_na_cabeceira_dos_artigos]], hai unha solicitude para poñer un anuncio do próximo concurso fotográfico da Galipedia na cabeceira dos artigos. Tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de xuño de 2019 ás 07:32 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Artigos destacados na portada == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Artigos_destacados_na_portada]], hai unha proposta para modificar a escolla dos artigos destacados na portada. Tódolos votos e comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 25 de xullo de 2019 ás 00:27 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Evento Aprendendo Wikidata este sábado en Lalín == Boas, en [[Wikipedia:Aprendendo WikiData Setembro 2019]] están os detalles do próximo evento da Galipedia, un encontro para falar e aprender sobre Wikidata dende o nivel máis básico. Tamén aproveitaremos para comentar o estado da [[Usuario:Elisardojm/A3GAL/Pasos burocráticos|asociación A3GAL]] e avanzar coas súas actividades. Os que estean interesados poden apuntarse nesa páxina para organizarnos co transporte e na xestión da actividade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 23 de setembro de 2019 ás 13:07 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Quinta malla de artigos da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quinta_malla_de_artigos_da_Galipedia]] abriuse un fío para organizar a Wikimalla da Galipedia deste ano, no que hai que escoller os artigos nos que se vai traballar e a semana na que se vai facer. Tódalas propostas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 26 de setembro de 2019 ás 13:03 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Proposta para poñer aviso do concurso fotográfico == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Proposta_para_poñer_aviso_do_concurso_fotográfico]] hai unha proposta para poñer un aviso nas páxinas da Galipedia para anunciar que vai rematar o concurso fotográfico da Galipedia, [[Wikipedia:Wiki Loves Parroquias]]. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 16 de outubro de 2019 ás 21:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Recibidos os cartos do premio da Galipedia na conta de A3GAL == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(xeral)#Recibidos_os_cartos_do_premio_da_Galipedia_na_conta_de_A3GAL]] hai un aviso indicando que xa se recibiron os cartos do premio da Galipedia na conta de A3GAL e que xa pode ser xestionado pola Comunidade. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 17 de outubro de 2019 ás 08:30 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Wikiclubs de editores da Galipedia == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Wikiclubs_de_editores_da_Galipedia]] hai unha proposta dunha nova actividade na Galipedia, tódolos comentarios son benvidos. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 23 de outubro de 2019 ás 12:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5165653 --> == Votación das imaxes de Wiki Loves Parroquias == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Votación_das_imaxes_de_Wiki_Loves_Parroquias]] hai un aviso de que comeza a votación das fotos do concurso Wiki Loves Parroquias. A votación durará ata o 30 de novembro e anímase a tódolos usuarios a participar. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 1 de novembro de 2019 ás 07:57 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Día_do_Galizionario_na_Galipedia == Boas, na taberna en [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Día_do_Galizionario_na_Galipedia]] hai unha nova proposta de colaboración, todas as achegas son benvidas. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 14 de novembro de 2019 ás 16:12 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Precísanse 55 editoras e editores para a quinta Wikimalla == Boas, a semana que ven, dende o luns 25 ata o domingo 1, temos a quinta [[Wikipedia:Wikimalla]] da Galipedia na que este ano imos traballar amañando os artigos de [[:Categoría:Artigos sen formato wiki]], [[Wikipedia:A_Taberna_(propostas)#Quinta_malla_de_artigos_da_Galipedia|segundo estivemos falando na taberna]]. Nestes momentos nesa categoría temos 1078 artigos, se 55 editoras e editores traballan nesta tarefa durante esta semana, só precisaremos que cada un deles amañen 20 artigos, é dicir, só terían que amañar 3 artigos ó día. Que unha persoa amañe 1000 artigos é unha tarefa moi complicada e pesada, pero que 55 usuarias amañen 3 artigos ó día durante unha semana, iso non é nada! Anímate a colaborar nesta tarefa e axúdanos a mellorar a calidade global da Galipedia! Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 24 de novembro de 2019 ás 18:59 (UTC) <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Obradoiro de iniciación á edición da Galipedia no Culturgal == Boas, en [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Obradoiro_de_iniciación_á_edición_da_Galipedia_no_Culturgal]] hai unha nova do vindeiro obradoiro de iniciación á edición que A<sup>3</sup>GAL vai realizar no Culturgal. Se coñecedes xente que poida estar interesada na provincia de Pontevedra, podedes avisalos da realización desta actividade. Tedes máis información na nova. Saúdos, --[[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 28 de novembro de 2019 ás 09:48 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu usuario [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Elisardojm@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == Paro técnico o vindeiro martes 1 de setembro == Boas, na [[Wikipedia:A_Taberna_(novas)#Important:_maintenance_operation_on_September_1st|sección de novas da Taberna]] hai un aviso sobre unha proba técnica que se vai realizar nos servidores da WMF. Esta operación está programada para o vindeiro martes 1 de setembro e vai afectar ás tarefas de edición en todas as wikis. Tedes máis información no propio aviso. Saúdos, [[Usuario:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Conversa usuario:MediaWiki message delivery|conversa]]) 27 de agosto de 2020 ás 23:26 (UTC) Nota: Esta é unha mensaxe enviada coa utilidade de mensaxes en masa da Galipedia, se non quere seguir recibindo estas mensaxes pode quitar o seu nome [[Usuario:MediaWiki message delivery/Lista básica de avisos a usuarios activos|desta lista]]. <!-- Mensaxe enviada por User:Maria zaos@glwiki mediante a lista presente en https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Usuario:MediaWiki_message_delivery/Lista_b%C3%A1sica_de_avisos_a_usuarios_activos&oldid=5291584 --> == IGE == Ola Regato. No proxecto seguimos o que di o [[IGE]] [https://www.ige.gal/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator/nomenclator.jsp]. Hai que cinguirse a iso. Tes máis información sobre ese tema en [[WP:V]], [[WP:CITE]], [[WP:NFP]], [[WP:FF]] ... Graciñas, un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 4 de novembro de 2022 ás 09:40 (UTC) == Portugués oliventino == Boas Regato das Tres Regueiras, o artigo que creaches sobre o [[portugués oliventino]] ten varios problemas produto da tradución automática: Referencias, formato, espazos, categorías... Por favor non quites o aviso ata que se resolvan estes problemas. Grazas.--[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 7 de novembro de 2022 ás 12:52 (UTC) == Etcétera == Ola Regato. [https://academia.gal/dicionario/-/termo/etc%C3%A9tera Etcétera] (e a súa abreviatura), en galego, non vai precedido de coma. Exemplo: No zoolóxico hai leóns, tigres, xirafas etc. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 6 de febreiro de 2023 ás 22:49 (UTC) == Val Miñor == Ola Regato. Por favor, antes de facer mudanzas no contido e no nome dos artigos, consulta fontes acreditadas e cítaas. Tes máis información sobre este tema nas [[Modelo:Políticas|políticas oficiais]] do proxecto: [[WP:CITE]], [[WP:V]], [[WP:NFP]], [[WP:FF]] ... Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de setembro de 2023 ás 11:06 (UTC) :Ola, HombreDHojalata. :Xa consultei fontes acreditadas. Citei o artigo de Gonzalo Navaza, filólogo e grande estudoso da toponimia galega. Non entendo o motivo polo que borraches a miña edición, onde explicaba que "Val Miñor", a pesar de ser usado con moita frecuencia, non deixa de ser unha forma froito da regaleguización da forma castelanizada "Valle Miñor". A forma tradicional (que se documenta dende o século XIII) e que, polo tanto, se debe respectar e promover é "Val de Miñor". De feito, o Instituto de Estudos Miñoráns emprega xa esta forma. :Polo tanto, vou reeditar o artigo. :De todos os xeitos, moitas grazas. :Un saúdo. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 7 de setembro de 2023 ás 13:28 (UTC) :::Que o IEM inclúa na súa revista un texto que inclúa a forma "Val de Miñor" non quere dicir que o IEM empregue esa forma. O que sinala Navaza é correcto, pero as fontes dan outro título. Tamén hai estudos toponímicos que avalan, por exemplo, a forma A Caniza, pero de momento o topónimo oficial é [[A Cañiza]], polo que na Wikipedia en galego segue a ser este o título do artigo, se ben se explica no mesmo a cuestión do nome; algo similar pode facerse no artigo [[Val Miñor]]. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> Estevoaei, non concordo con esa visión. Como ben sabes, os nomes das comarcas naturais non aparecen no Nomenclátor Oficial de Galicia. O Val de Miñor, oficialmente, pertence á comarca de Vigo e, polo tanto, carece de oficialidade. Creo que o caso da Caniza e do Val de Miñor son dous casos diferentes. Gonzalo Navaza é un reputado filólogo e unha das autoridades no tocante á toponimia. Creo que, se a Galipedia mantén esta forma pseudogalega, simplemente polos motivos que alegas, non estariamos sendo fieis á toponimia galega. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 7 de setembro de 2023 ás 13:51 (UTC) [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 7 de setembro de 2023 ás 15:51 (UTC) == Parroquias civís vs parroquias eclesiásticas == Ola Regato. Lembra que os artigos da Wikipedia (agás que se indique expresamente o contrario) refírense ás [[parroquia civil|parroquias civís]], non as [[parroquia eclesiástica|parroquias eclesiásticas]]. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12 de setembro de 2023 ás 07:49 (UTC) == Categorías == Ola, @[[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]]. Lembra engadi-las categorías dos artigos que estás a crear. Un saúdo e a seguir. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 12 de setembro de 2023 ás 17:14 (UTC) == Mover correctamente == Ola Regato. Non se pode cortar todo o contido dunha páxina e pegar noutra. Pérdese todo o historial de edición. Hai que "mover". Tes máis información sobre iso en [[Axuda:Como trocar o nome dunha páxina]]. En caso de non poder mover tes que pedir axuda a un administrador, no [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores]] ou na súa conversa. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de setembro de 2023 ás 20:36 (UTC) :Ola, HombreDHojalata. Agradézoche entón que fagas o cambio de Hildegarda von Bingen para Hildegarda de Bingen, porque a min non me deixa. Moitas grazas e un saúdo. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 19 de setembro de 2023 ás 20:15 (UTC) == Concellos, parroquias etcétera == Ola Regato. Para as '''actuais''' división '''oficiais''' de concellos, parroquias e todo o demais, consulta, por favor: ''' https://mapas.xunta.gal/visores/descargas/ ''' Na lupa da parte superior dereita podes facer: "''Seleccionar búsqueda''" -> "''Territorial''" -> "''Provincia:''" (Pontevedra) -> "''Concello:''" (Vigo) -> "''Parroquia:''" (Lavadores (Santa Cristina), por exemplo, que da como resultado unha clara área delimitada marcada. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de outubro de 2023 ás 19:18 (UTC) == Galicia Nomeada == Oes, Regato. ''Galicia Nomeada'' é unha plataforma colaborativa. Ti crees que entra dentro do especificado en [[Wikipedia:Fontes fiables]]? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 24 de outubro de 2023 ás 11:37 (UTC) :{{@|HombreDHojalata}} eu coido que é unha fonte fiable; como explican na sección [https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/comocolaborar como colaborar], "Estes nomes serán supervisados polos especialistas en toponimia da RAG. Tamén se fará un contraste oral con outros colaboradores da zona e un contraste documental para comprobar a súa veracidade. Feitas as comprobacións pertinentes, serán validados e pasarán a formar parte do banco de topónimos normalizados de toda Galicia." Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 24 de outubro de 2023 ás 11:40 (UTC) ::Concordo contigo, Estevo(aei). Moitas grazas. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 24 de outubro de 2023 ás 11:42 (UTC) == Movementos de títulos == Ola, RTR! Porfi, cando mudes o título dun artigo, muda tamén a etiqueta en Wikidata, para evitar posibles conflitos de duplicidades. Por exemplo, en [[Lois IV de Alemaña]] ([[:d:Q157099]]) cumpriría mudarlle a etiqueta (e neste caso concreto tamén engadirlle a descrición), e o nome de "Luís IV de Alemaña" podería quedar en "Tamén coñecido como".<br />Doutra banda, sería guai ir corrixindo as ligazóns nos artigos que enlazan (non sei se aquí podería axudar {{@|Breogan2008}} con {{@|Breobot}}). Un saúdo, e grazas polo teu traballo cos antropónimos! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 13 de decembro de 2023 ás 20:56 (UTC) :Ola, Estevo(aei). Tes toda a razón, intentarei facelo. Moitas grazas. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 14 de decembro de 2023 ás 10:20 (UTC) :Boas. Estiven corrixindo as ligazóns dalgúns deses artigos co bot, pero non é perfecto e algunhas téñoas que cambiar a man. Por min non hai problema de facelo. Saúdos. [[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa usuario:Breogan2008|conversa]]) 14 de decembro de 2023 ás 11:06 (UTC) ::Breogan 2008, moitas grazas pola túa axuda. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 14 de decembro de 2023 ás 13:05 (UTC) == Movella / Mobella, outra contradición da RAG == Ola, [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]], deixei un comentario na conversa da páxina [[mobella grande]] que talvez che interese ler. [[Usuario:Miguelferig|Miguelferig]] ([[Conversa usuario:Miguelferig|conversa]]) 6 de decembro de 2024 ás 22:27 (UTC) :Moitas grazas, Miguelferig. Haberá que consultalo. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 6 de decembro de 2024 ás 22:30 (UTC) == Xabirú == Ola outra vez, [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]]. A palabra portuguesa jabiru ou jaburu na súa adaptación galega xabirú non aparece no DRAG nin na recente Lista de Nomes das Aves Galegas. Só aparece nos nomes da Chave, sobre os cales houbo amplas discusións varias veces na Galipedia e chegouse á conclusión de que non era unha referencia máis ben lusista, que con frecuencia non respectaba as formas xa escollidas pola RAG, e concluiuse que era mellor non utilizala para darlle nome a unha páxina sobre unha especie animal na Galipedia (podes buscar as varias discusións na Taberna ou en Políticas, non sei exactamente onde). Os xéneros ''Jabiru'' e ''Ephippiorhynchus'' son distintos e non teñen necesariamente que ter o mesmo nome. Jabiru vén do tupí-guaraní e parece que significa 'pescozo inchado'. Eu, persoalmente, non teño nada en contra desa palabra brasileira, que talvez podería servir para darlle nome en galego á especie americana ''[[Jabiru mycteria]]'', da cal se orixinou a palabra (entre moitos nomes amerindios locais que ten), pero non me parece que haxa polo momento que usala para especies africanas ou asiáticas de cicónidos (cegoñas, marabús), a non ser que máis adiante as autoridades lingüísticas (RAG) ou científicas (publicacións zoolóxicas) indiquen o contrario. Ademais, jabiru ou jaburu no Brasil úsanse para dúas especies totalmente distintas: a mencionada ''Jabiru mycteria'' e ''[[Mycteria americana]]'', polo que pode haber certa confusión. As propostas da Chave (un grupo cunha orientación particular) existen desde hai tempo e con elas poderiamos terlle dado nome a moitos animais, pero como podes comprobar, iso non se fixo, debido a ese debate que houbo. Entón, penso que non se deberían de usar indiscriminadamente e hai que ser prudente á hora de cambiar o nome das páxinas se non hai unha escolla da RAG. Ás veces, en especies exóticas, é preferible esperar, e deixar o nome científico como nome de páxina.[[Usuario:Miguelferig|Miguelferig]] ([[Conversa usuario:Miguelferig|conversa]]) 7 de decembro de 2024 ás 22:01 (UTC) :Concordo. Moitas grazas. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 7 de decembro de 2024 ás 22:38 (UTC) == Movementos das páxinas == Boas [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]], o primeiro quero agradecerche polas túas achegas coas referencias a termos de países e linguas. Moitos levaban anos sen ter unha referencia clara do xeito de chamalos ou eran contraditorios. O que si che pediría é que antes de mover páxinas "grandes" (quero dicir con moitas ligazóns, redireccións,...) escribas na páxina de conversa para que a comunidade poida debater. Poño por caso o da lingua azarí/azerí, xa que existen referencias válidas para os dous termos e non sei se algunha ten máis relevancia ca outras co fin de que teñamos un criterio estable. Digo isto porque despois hai centos de artigos para revisar e é moito choio facer ou desfacer este tipo de edicións. Tamén che pediría que unha vez movidos os artigos axudes a ligalos co novo nome referenciado nos outros artigos da enciclopedia e en Wikidata. Nada máis, saúdos meu.--[[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa usuario:Breogan2008|conversa]]) 26 de decembro de 2024 ás 15:21 (UTC) :Ola, Breogran2008. Grazas a ti tamén. Intentarei facer o que me dis. A maioría dos cambios que fago baséanse primeiro na RAG (ou no Portal das Palabras) e segundo no Tergal (como no caso de "azarí"), que cando aparece "Validado" significa que "a denominación galega foi aprobada pola Comisión de validación terminolóxica ou o Seminario de Lexicografía da Real Academia Galega", polo que é a forma normativa en galego. Saúdos! [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 26 de decembro de 2024 ás 15:30 (UTC) ::Xenial, creo que pode ser de moita axuda ir revisando cada caso aos poucos, xa que moitas veces as propias referencias entran en contradición entre elas ou a propia RAG validou durante un tempo unha forma (Cambodja, tal como aparece na lista do Portal das Palabras) para logo cambiala (Camboxa, como aparece no dicionario en liña). Seguindo o exemplo de "azerí", no Tergal defínea como "Lingua altaica do grupo turco falada na República de '''Acerbaixán''' e zonas limítrofes", mais a referencia do Portal das Palabras da RAG validou Azerbaidján para referirse ao país. O criterio da RAG estará sempre por riba doutras referencias, como é lóxico, pero non deixa de ser curioso que non haxa un consenso unificado claro e evidente, ou unha entrada no dicionario da RAG que resolva dunha vez por todas calquera dúbida. Como sexa, grazas polo traballo que fas. [[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa usuario:Breogan2008|conversa]]) 26 de decembro de 2024 ás 15:41 (UTC) :::Compréndote perfectamente e penso igual ca ti: ir revisando aos poucos cada caso concreto. Quizais estaría ben facerlle unha consulta á RAG, polo menos sobre eses catro ou cinco xentilicios (e, polo tanto, os seus respectivos nomes de países: Kazakhstán, Fiji, Zimbabwe, Malawi, Azerbaidján...) que aínda non aparecen no DRAG. Se cadra ata os inclúen xa no dicionario. Grazas a ti tamén! [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 26 de decembro de 2024 ás 15:49 (UTC) ::::Boas @[[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]], non movas os títulos de artigos que levan o artigo diante. A convención dos títulos de artigos da Galipedia é que non o leven no título, obviamente si no corpo de texto. Saúdos meu. [[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa usuario:Breogan2008|conversa]]) 11 de xaneiro de 2025 ás 16:36 (UTC) :::::Graciñas [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 11 de xaneiro de 2025 ás 16:37 (UTC) == Modelo:DRAG == Ola, RTR! Como vai todo? Vin que estás a achegar referencias a partir do ''Dicionario da Real Academia Galega''. Tes o [[Modelo:DRAG]] que che serve de atallo; en vez de poñer, por exemplo, <nowiki>{{Cita web|título=Dicionario|url=https://academia.gal/dicionario/-/termo/andorrano|páxina-web=Real Academia Galega|data-acceso=2025-01-10|lingua=gl-ES}}</nowiki>, abonda con poñeres <nowiki>{{DRAG|andorrano}}</nowiki>. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 11 de xaneiro de 2025 ás 00:57 (UTC) :Ola, Estevo(aei). :Non o sabía. Moi agradecido. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 11 de xaneiro de 2025 ás 01:05 (UTC) == Diocese de Tui-Vigo == Ola, Regato das Tres Regueiras! Como vai todo? Hai unhas semanas comecei a intentar unificar criterios en Wikidata con respecto ás igrexas existentes en Galicia. Explícoo un pouco na subpáxina [[Usuario:Estevoaei/igrexas]]. Como era moito material, subdividín a lista por provincias, e creei [[Usuario:Estevoaei/igrexas de Pontevedra]] (e as outras tres tamén, vaia). Para facilitar máis a lectura, veño de crear [[Usuario:Estevoaei/Diocese de Tui-Vigo]], coa idea de incluír aquí todos os templos católicos da diocese. Como sei que estiveras a traballar cos arciprestados, quería preguntarche se ves interesante incluír tamén en Wikidata a cal arciprestado pertence cada templo. Fíxeno, por exemplo, con [[:d:Q134220077]] (igrexa de San Lourenzo de Salcidos). En relación con este proxecto, propuxen que a web [[Patrimonio Galego]] pasase a ser identificador en Wikidata, co cal agora aparece a ligazón correspondente na sección de "control de autoridades" e mais no recadro á dereita do artigo, que toma os datos a través do [[Modelo:Edificio]] (por exemplo, no artigo [[Igrexa da Soidade de Vigo]]). En paralelo, na medida do posible estou a intentar incluír as categorías de Commons das igrexas segundo as advocacións do templo en [[:commons:Category:Churches in Galicia (Spain) by patron saint]]. O problema que me atopo é con igrexas baixo advocacións de nomes que coinciden (Antón, Adrián, Xián, Xoán, Martiño, Eulalia...). En fin. Estou aberto a calquera suxestión ou idea. Vou seguir creando elementos de Wikidata, pero coma todo nos proxectos Wiki é mellorable. Un saúdo, e graciñas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 22 de maio de 2025 ás 01:18 (UTC) :Boas, Estevo(aei)! :Paréceme moi boa idea, tratarei de ter en conta todas as túas propostas nas miñas futuras edicións. :Moitas grazas. [[Usuario:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] ([[Conversa usuario:Regato das Tres Regueiras|conversa]]) 22 de maio de 2025 ás 10:04 (UTC) == Nomenclátor 2026 == Ola, Regato! Para levar a cabo os cambios que implica a actualización do Nomenclátor de Galicia creouse a páxina [[Wikipedia:Wikiproxecto Nomenclátor 2026]]. Ten en conta, non obstante, que os cambios non entran en vigor até que apareza o acordo da Xunta publicado no ''Diario Oficial de Galicia''. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de abril de 2026 ás 20:03 (UTC) sqhm524xvqq9dkyn1fg2kqk7c58jo3c 0 293483 7350925 7350918 2026-04-07T12:09:17Z Mark Gasoline 5312 7350925 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Roca (homónimos)|Roca|outro=Mar (homónimos)|outro1=Mar}} {{Lugar |nome = Rocamar |lenda = Vista dende a volta de Salgueiras |parroquia = Baredo |concello = Baiona |poboación = 156 |ano = 2015 }} '''Rocamar''' (á espera da oficialización da forma '''[[O Ramal, Baredo, Baiona|O Ramal]]'''<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/view/461/467/746|páxina-web=Real Academia Galega|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl|nome=|apelidos=|páxina=105}}</ref>) é un lugar da [[parroquia civil|parroquia]] de [[Baredo, Baiona|Baredo]], no concello [[provincia de Pontevedra|pontevedrés]] de [[Baiona]], na [[comarca de Vigo]]. Segundo o [[Instituto Galego de Estatística|IGE]],<ref>{{Cita web|url= http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator/nomenclator.jsp|título= Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor|editor= [[Xunta de Galicia]]|data-acceso= 27 de abril de 2021|data-arquivo= 30 de decembro de 2020|url-arquivo= https://web.archive.org/web/20201230124345/https://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator%2Fnomenclator.jsp|url-morta= yes}}</ref> en [[2015]] tiña 156 habitantes (80 [[home]]s e 76 [[muller]]es). Está atravesado pola estrada [[PO-552]]. É considerada como o único lugar [[Urbanismo|urbano]] da parroquia de Baredo, xa que abrangue a Urbanización "Villa Azul" e o edificio de Rocamar. == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Lugares de Baiona]] <!-- Categorías ocultas --> [[Categoría:Artigos creados co asistente para a creación de artigos]] [[Categoría:Topónimos pendentes de modificar no Nomenclátor]] 9jgyhar489lynfy2alem18pnd8afuhv 7351050 7350925 2026-04-07T18:25:22Z Regato das Tres Regueiras 54336 7351050 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Roca (homónimos)|Roca|outro=Mar (homónimos)|outro1=Mar}} {{Lugar |nome = Rocamar |lenda = Vista dende a volta de Salgueiras |parroquia = Baredo |concello = Baiona |poboación = 156 |ano = 2015 }} '''Rocamar''' (á espera da oficialización da forma '''[[O Ramal, Baredo, Baiona|O Ramal]]'''<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/view/461/467/746|páxina-web=Real Academia Galega|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl|nome=|apelidos=|páxina=105}}</ref>) é un lugar da [[parroquia civil|parroquia]] de [[Baredo, Baiona|Baredo]], no concello [[provincia de Pontevedra|pontevedrés]] de [[Baiona]], na [[comarca de Vigo]]. == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Lugares de Baiona]] <!-- Categorías ocultas --> [[Categoría:Artigos creados co asistente para a creación de artigos]] [[Categoría:Topónimos pendentes de modificar no Nomenclátor]] r5cx0k9zmicv21gty9sefg9eh0czz42 0 299937 7351250 6824669 2026-04-08T09:33:40Z Estevoaei 1131 7351250 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''José López de la Vega''', nado en [[Ferrol]] en [[1830]] e finado en [[Madrid]] o [[8 de febreiro]] de [[1888]], foi un médico e escritor galego. == Traxectoria == Naceu no barrio ferrolán de Esteiro. Emigrou sendo mozo a [[América do Sur]]. Alí fixo estudos de [[Medicina]], que logo revalidou en [[Madrid]], onde tamén se doutorou en Filosofía e Letras. Foi redactor de ''[[El Ferro-Carril]]'' e ''[[El Progreso (1865)|El Progreso]]'' de [[Pontevedra]], e colaborou en publicación brasileiras e portuguesas e nos periódicos médicos ''El Genio Médico Quirúrgico'' (que chegou a dirixir) e ''El Anfiteatro Anatómico''. É autor dunha ampla obra poética, recollida en seis volumes e de moitos libros de temática médica e filosófica. == Obras (selección) == [[Ficheiro:Armonías de la Religión.jpg|miniatura|''Armonías de la Religión'', 2ª ed.]] === Ensaio === * ''[http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/consulta/registro.cmd?id=4547 Santa Cristina de Valeije. Colección de articulos literarios en prosa y verso]'', 1857. * ''Vida y viajes de los dos hermanos Bartolomé García de Nodal y Gonzalo de Nodal'', 1857 (con [[Manuel Ángel Couto]]). * ''[http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/consulta/registro.cmd?id=5923 La paz universal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200601010406/http://www.galiciana.bibliotecadegalicia.xunta.es/gl/consulta/registro.cmd?id=5923 |date=01 de xuño de 2020 }}'', 1859. * ''La poesía portuguesa y la poesía gallega'', 1863-1864. * ''Galicia ante el mundo civilizado. Defensa de los intereses morales y materiales de la Suiza española'', 1870. === Novela === * ''La fiesta del valle''. * ''La torre del crimen''. === Teatro === * ''Un barón negro tratante de blancos''. == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === * {{Cita enciclopedia |artigo=López de la Vega, Xosé |url-capítulo=https://egu.xunta.gal/gl/termo/145613/L%C3%B3pez%20de%20la%20Vega%2C%20Xos%C3%A9 |enciclopedia=[[Enciclopedia Galega Universal]] |ano=1999-2002 |volume= |páxina= |editorial=[[Ir Indo]] |isbn=84-7680-288-9}} * {{Cita enciclopedia |autor= |artigo= |enciclopedia=[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]] |tipo=[[DVD]] |editorial=[[Grupo El Progreso|El Progreso]] |ano=2005 |isbn=84-87804-88-8 }} * {{Cita libro |ligazónautor=Antonio Couceiro Freijomil |apelidos=Couceiro Freijomil |nome=Antonio |ano=1951-53 |título=[[Diccionario bio-bibliográfico de escritores]] |volume=II |páxina=327-330 |editorial=[[Editorial de los Bibliófilos Gallegos|Bibliófilos Gallegos]] |lingua=Es }} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Lopez de la Vega, Jose}} [[Categoría:Médicos de Ferrol]] [[Categoría:Poetas de Galicia]] [[Categoría:Escritores de Galicia en lingua castelá]] [[Categoría:Escritores de Galicia en lingua galega]] [[Categoría:Xornalistas de Ferrol]] [[Categoría:Nados en Ferrol]] [[Categoría:Nados en 1830]] [[Categoría:Finados en 1888]] [[Categoría:Escritores de Galicia coa obra no dominio público]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes finados hai máis de 80 anos]] az2afelhpqne0hhhw99zi2btjc38wsy 0 306692 7351003 7224775 2026-04-07T16:21:01Z O Breixo 127505 7351003 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=marzo de 2015}}{{Organización}} '''LS86 TV Canal 2 de La Plata''', actualmente é un sinal coñecido polo seu nome comercial como '''América TV''' (tamén coñecida como '''América 2''' ou simplemente '''América'''), tamén é un [[canle de televisión]] da [[Arxentina]]. == Descrición == O sinal é licenciado na cidade de [[La Plata]], [[Provincia de Buenos Aires]], posúe os seus estudos localizados na cidade de [[Buenos Aires]]. A súa fundación ocorre no [[1966]]. O tipo de programación é do corte xeneralista e o seu actual slogan en castelán é ''La vida en vivo''. O indicativo do sinal é LS86 TV e a mesma é tamén coñecida como unha das 5 canles abertas en emisión desde a capital do país. == Difusión == En termos de difusión, América TV transmite os seus programas en dous estacións no territorio arxentino: A24 e Canle 10 de Xunín. == Véxase tamén == {{commonscat|América TV, Argentina}} === Ligazóns externas === * [http://www.americatv.com.ar/ Portal web da canle] {{es}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de América]] [[Categoría:Medios de comunicación da Arxentina]] jb0qqqk74pb3rr6k57x7ocug9vbmcyg 0 314274 7350994 6718031 2026-04-07T15:48:55Z Chandrexao 166735 7350994 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Najla Shami''', nada en [[Santiago de Compostela|Compostela]], é unha [[Cantante|cantora]] e [[compositora]] [[Galiza|galega]], filla de tres culturas: [[Estado de Palesrina|palestina]], [[Galiza|galega]] e [[arxentina]], creceu entre [[Galiza]] e [[Kuwait]]. == Traxectoria == Filla dun [[Pobo palestino|palestino]] e unha [[Pobo galego|galega]],<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2015|título=Najla Shami, solidaria, cantante, instrumentista, compositora, hecha de Palestina y Galicia.|url=https://www.resumenlatinoamericano.org/2015/06/12/najla-shami-solidaria-cantante-instrumentista-compositora-hecha-de-palestina-y-galicia/|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=es}}</ref> comezou a estudar e cantar con 9 anos, facendo parte de diversas corais e formacións de música tradicional galega. Nesa altura crea as súas primeiras cancións. En 1997 decidiu estudar música moderna e educación musical afondando na técnica vocal e na súa pedagoxía, actividade que a levou a países como [[Noruega]], os [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], [[Xordania]], [[Kuwait]], a [[India]], [[Inglaterra]], [[Portugal]] e [[España]]. Gradualmente incorpora novas influencias na súa linguaxe, achegando sonoridades de [[Portugal]], o [[Brasil]] e [[África]] que mestura coas súas raíces e co [[jazz]], e imprimen unha profunda pegada na súa evolución. En xullo de 2013 lanzou o libro-disco ''Na lingua que eu falo'' ([[Editorial Galaxia]]), no que afonda na obra da escritora [[Rosalía de Castro]]. Unha selección de dez temas que reúne sete poemas da autora galega con música orixinal, dúas novas creacións e unha revisión do clásico ''Negra Sombra''.<ref>{{cita web|título=Biografía|url=http://najlashami.com/#!/page_Biography|dataacceso=27 de xuño de 2015|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150801181405/http://najlashami.com/#!/page_Biography|dataarquivo=01 de agosto de 2015|urlmorta=yes}}</ref> == Discografía == === En solitario === * ''[[Na lingua que eu falo]]'' (2013) === Con outros === * ''CoraSons - VV. AA.'' (2013) (Kalandraka) * ''Haikus - Lobalú'' (2011) (Najla Shami - Héctor Lorenzo) * ''Ben Deitei - Safari Orquestra'' (2010) (Ouvirmos) * ''The Past to Come - Cinnamon Gum'' (2003) (Enterphonics) == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Shami, Najla}} [[Categoría:Cantantes de Galicia]] [[Categoría:Nados en Santiago de Compostela]] [[Categoría:Nados en ano descoñecido]] [[Categoría:Cantantes en lingua galega]] ilnh1dwpdwleuv5elxkjwm3i7iy0p1u 2 324981 7350946 7347847 2026-04-07T13:54:56Z MAGHOI 15490 /* Participación */ 7350946 wikitext text/x-wiki {{Páxina de usuario}} {{Datahora}} ''Por '''Santos de 2015''', dende Lugo, comecei a andaina por este wikimundo. A ver onde nos leva.''</br> {{LingüetasArriba}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI|Portada|9}} {{Lingüeta|Conversa usuario:MAGHOI|Conversa|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Ferramentas|Ferramentas|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Proxectos|Proxectos|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Mantemento|Mantemento|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Lista de cadros de Goya|Lista de cadros de Goya|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Eleccións Municipais|Eleccións Municipais|9}} {{Lingüeta|Usuario:MAGHOI/Probas|Probas|9}} {{Lingüeta|Especial:Índice de prefixos/Usuario:MAGHOI|Subpáxinas|9}} {{LingüetasAbaixo}} {| Class="wikitable" |- ! colspan="2" | Caixas varias |- |{{Galicontador|día=01|mes=01|ano=2015}} |{{Usuario contador|MAGHOI}} |- |{{Usuario Wikiproxecto Mulleres}} |{{Usuario Wikiproxecto Historia}} |- |{{Usuario Wikiproxecto mantemento}} |{{Usuario WP modelos}} |- |{{Modelo:Usuario Wikiproxecto 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter}} |{{Usuario agradecementos}} |} == Páxinas creadas == [https://xtools.wmflabs.org/pages/gl.wikipedia.org/MAGHOI Páxinas creadas por min] == Control de edicións == * '''[[Wikipedia:Estatísticas/Lista de usuarios por número de edicións|Lista de usuarios segundo edicións]].''' * [[Wikipedia:Estatísticas/Lista de usuarios activos|Lista de usuarios activos]] == Visitas á Galipedia == * Pódense ver [https://tools.wmflabs.org/siteviews/?platform=all-access&source=pageviews&agent=user&start=2016-07&end=2018-05&sites=gl.wikipedia.org aquí]. == Páxinas novas == * [[Especial:Páxinas novas]]. == Lista de Wikipedias == * [[Lista de Wikipedias|Véxase aquí]] == Temas de debate == * [[Wikipedia:Wikiproxecto modelos]] == Contador de edicións == * [[xtools:ec-generalstats|Contador]] == Participación == * [[Wikipedia:Wikiproxecto Estonia]] {{Wikiproxectos}} ==[[Especial:Estatísticas|Estatísticas]]== {{Acerca de}} {| style="float:right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; width: 242px; background-color:#cccccc; border:2px solid #8888bb; padding:0px;" cellspacing="0" align="center" |- ! colspan="3" style="text-align:center; background-color:#ffffff" |As nosas referencias (10-09-2022) |- | style="text-align:center; width:10em;" | <br>''Vén aí''<br>a [[Lingua croata|croata]]<br>''229&nbsp;664'' | style="background:#dddddd;text-align:center; width:30%; vertical-align:center" | <br>Galego (nº 51)<br>''{{NUMBEROFARTICLES}}'' | style="text-align:center; width:10em;" | <br>''Temos diante''<br>a [[Lingua urdú|urdú]]<br>''241&nbsp;300'' |}<table class="mw-babel-wrapper" style="padding: 0; border-spacing: 0;"> <tr><th class="mw-babel-header"> <br> [[Categoría:Usuario gl]] [[Categoría:Wikipedia:Administradores]] nvzc31awegptbj5p0p2vyb3xtej82xk 4 334122 7351260 7341579 2026-04-08T10:47:24Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351260 wikitext text/x-wiki {{Atallo|WP:LPNPPO}} Esta é unha '''lista de persoas nadas na [[provincia de Pontevedra]]''' segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q95086 . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } . } |wdq=. |links=red |sort=569 |columns=number:#,P18:Imaxe,item:Elemento en Wd,label:Nome,?yob:Nacemento,?yod:Falecemento,P19:Lugar de nacemento }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Imaxe ! Elemento en Wd ! Nome ! Nacemento ! Falecemento ! Lugar de nacemento |- | style='text-align:right'| 1 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 10.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26380|Q26380]] | [[Iago Aspas]] | 1987 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2 | | [[:d:Q31878|Q31878]] | [[Hermidita]] | 1924 | 2005 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3 | | [[:d:Q54841|Q54841]] | [[Ramón Neto]] | 1975 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[Ficheiro:Urania Mella 1899-1945 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q55275|Q55275]] | [[Urania Mella]] | 1899 | 1945 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Ficheiro:JOSÉ HUMBERTO BAENA (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q94602|Q94602]] | [[Xosé Humberto Baena|Xosé Humberto Baena Alonso]] | 1950 | 1975 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[Ficheiro:Óscar Pereiro TF 2011.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132049|Q132049]] | [[Óscar Pereiro]] | 1977 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Ficheiro:José Ángel Egido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133597|Q133597]] | [[José Ángel Egido]] | 1953 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Ficheiro:DavidCal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q180358|Q180358]] | [[David Cal|David Cal Figueroa]] | 1982 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Ficheiro:Pedro Sarmiento de Gamboa (RPS 16-11-2014) Alcalá de Henares.png|center|128px]] | [[:d:Q205303|Q205303]] | [[Pedro Sarmiento de Gamboa]] | 1530 | 1592 | [[Pontevedra]]<br/>[[Alcalá de Henares]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[Ficheiro:Xesús Ferro Ruibal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q205918|Q205918]] | [[Xesús Ferro Ruibal]] | 1944 | | [[Rebón, Moraña|Rebón]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Ficheiro:Míchel Salgado 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q216816|Q216816]] | [[Míchel Salgado]] | 1975 | | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Ficheiro:Lourdes Dominguez Lino (ESP) (9717647083).jpg|center|128px]] | [[:d:Q232544|Q232544]] | [[Lourdes Domínguez]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Ficheiro:Álvaro Pino Xacobeo Galicia.JPG|center|128px]] | [[:d:Q251219|Q251219]] | [[Álvaro Pino]] | 1956 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[Ficheiro:La Belle Otero, par Jean Reutlinger, sepia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q275991|Q275991]] | [[A Bela Otero]] | 1868 | 1965 | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Ficheiro:Lamazares berlin 2005.jpg|center|128px]] | [[:d:Q309754|Q309754]] | [[Antón Lamazares]] | 1954 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Ficheiro:Ramón María del Valle Inclán, de Audouard.jpg|center|128px]] | [[:d:Q311001|Q311001]] | [[Ramón María del Valle-Inclán]] | 1866 | 1936 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Ficheiro:Alfonso VII.jpg|center|128px]] | [[:d:Q312767|Q312767]] | [[Afonso VII]] | 1105 | 1157 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 18 | | [[:d:Q326813|Q326813]] | [[Jorge Castillo Casalderrey]] | 1933 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[Ficheiro:Valentín Paz Andrade.jpg|center|128px]] | [[:d:Q379988|Q379988]] | [[Valentín Paz-Andrade]] | 1898 | 1987 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 20 | | [[:d:Q386566|Q386566]] | [[Antonio Blanco Freijeiro]] | 1923 | 1991 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 21 | | [[:d:Q389563|Q389563]] | [[Fernando Castro Santos]] | 1952 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[Ficheiro:Borja Oubiña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q392718|Q392718]] | [[Borja Oubiña]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Ficheiro:Iago Falque.jpg|center|128px]] | [[:d:Q439282|Q439282]] | [[Iago Falque]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Ficheiro:Lorenzo Fernández (1928).jpg|center|128px]] | [[:d:Q446891|Q446891]] | [[Lorenzo Fernández]] | 1900 | 1973 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Ficheiro:Manuel Quiroga Losada en Céltica 112, 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q447701|Q447701]] | [[Manuel Quiroga Losada]] | 1892 | 1961 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[Ficheiro:Ignacio Ramonet- GALILEE.jpg|center|128px]] | [[:d:Q447776|Q447776]] | [[Ignacio Ramonet]] | 1943 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Ficheiro:D. Fr. Alvaro Pelagio, Bispo de Coron, e de Silves.png|center|128px]] | [[:d:Q448557|Q448557]] | [[Álvaro Pais]] | 1280<br/>1275 | 1349 | [[Comarca do Salnés|O Salnés]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Ficheiro:Domingo Villar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q472065|Q472065]] | [[Domingo Villar]] | 1971 | 2022 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[Ficheiro:Anxo Lorenzo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q473015|Q473015]] | [[Anxo Lorenzo]] | 1974 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Ficheiro:Member of the European Parliament for Spain Ana Maria Miranda Paz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q482983|Q482983]] | [[Ana Miranda Paz|Ana Miranda]] | 1971 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 31 | | [[:d:Q494903|Q494903]] | [[Andrea Rica Taboada]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[Ficheiro:Mons. Cerviño (31256588336).jpg|center|128px]] | [[:d:Q505826|Q505826]] | [[José Cerviño]] | 1920 | 2012 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[Ficheiro:Marcos Serrano.Ciclista galego.jpg|center|128px]] | [[:d:Q506825|Q506825]] | [[Marcos Serrano]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[Ficheiro:J pereira 2011 001.jpg|center|128px]] | [[:d:Q511704|Q511704]] | [[Jonathan Pereira]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 35 | | [[:d:Q512843|Q512843]] | [[Sócrates Gómez]] | 1914 | 1989 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 36 | | [[:d:Q515288|Q515288]] | [[Jonathan Aspas]] | 1982 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[Ficheiro:David García, Euskal Bizikleta 2008, 1st stage.jpg|center|128px]] | [[:d:Q516381|Q516381]] | [[David García]] | 1977 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Ficheiro:Jorge Otero 95-95.jpg|center|128px]] | [[:d:Q516407|Q516407]] | [[Xurxo Otero]] | 1969 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 39 | | [[:d:Q525599|Q525599]] | [[Pahiño]] | 1923 | 2012 | [[Navia, Vigo|Navia]] |- | style='text-align:right'| 40 | | [[:d:Q527153|Q527153]] | [[Celso Míguez]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Ficheiro:Gustavo César Veloso EB05.jpg|center|128px]] | [[:d:Q537955|Q537955]] | [[Gustavo César Veloso]] | 1980 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 42 | | [[:d:Q538075|Q538075]] | [[José Santiago Crespo Pozo]] | 1909 | 1978 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[Ficheiro:José Calvo Sotelo, retrato en Vida Gallega 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q539845|Q539845]] | [[José Calvo Sotelo]] | 1893 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[Ficheiro:Getafe CF - Diego Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q553163|Q553163]] | [[Diego Castro]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Ficheiro:Carlos nunez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q557786|Q557786]] | [[Carlos Núñez]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Ficheiro:Portela1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q562474|Q562474]] | [[Manuel Portela Valladares]] | 1867 | 1952 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Ficheiro:Begoña Fernández crop.jpg|center|128px]] | [[:d:Q580191|Q580191]] | [[Begoña Fernández Molinos|Begoña Fernández]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[Ficheiro:Alfonso Rueda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q588412|Q588412]] | [[Alfonso Rueda]] | 1968 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Ficheiro:Julio Camba.png|center|128px]] | [[:d:Q593405|Q593405]] | [[Julio Camba]] | 1884 | 1962 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[Ficheiro:Mons. Bua (31148852582).jpg|center|128px]] | [[:d:Q602177|Q602177]] | [[Ramón Búa Otero]] | 1933 | 2012 | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[Ficheiro:Ramón Cabanillas, 20 de abril de 1913.jpg|center|128px]] | [[:d:Q602214|Q602214]] | [[Ramón Cabanillas]] | 1876 | 1959 | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 52 | | [[:d:Q623526|Q623526]] | [[Manuel Jiménez Abalo]] | 1956 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Ficheiro:Eduardo Fajardo en 1954 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q668759|Q668759]] | [[Eduardo Fajardo]] | 1924 | 2019 | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 54 | | [[:d:Q707514|Q707514]] | [[Bartolomeu García de Nodal]] | 1574 | 1622 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 55 | | [[:d:Q713968|Q713968]] | [[Gabino Rey Santiago]] | 1928 | 2006 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Ficheiro:Pedro Arreitunandia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q716532|Q716532]] | [[Peio Arreitunandia]] | 1974 | 2025 | [[Carbia, Vila de Cruces|Carbia]] |- | style='text-align:right'| 57 | | [[:d:Q723769|Q723769]] | [[Aser Estévez]] | 1988 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 58 | | [[:d:Q723858|Q723858]] | [[Emilio Rodríguez]] | 1923 | 1984 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 59 | | [[:d:Q723885|Q723885]] | [[Delio Rodríguez]] | 1916 | 1994 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 60 | | [[:d:Q732602|Q732602]] | [[José Tapia|José Manuel Tapia Hernández]] | 1905 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 61 | | [[:d:Q733204|Q733204]] | [[Gonzalo García de Nodal]] | 1569 | 1622 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[Ficheiro:Gabino Bugallal.JPG|center|128px]] | [[:d:Q735252|Q735252]] | [[Gabino Bugallal]] | 1861 | 1932 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Ficheiro:Roberto Lago, Celta de Vigo 2009.jpg|center|128px]] | [[:d:Q741743|Q741743]] | [[Roberto Lago]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 64 | | [[:d:Q741809|Q741809]] | [[Jonathan Vila]] | 1986 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 65 | | [[:d:Q752306|Q752306]] | [[Antonio Santos Peralba]] | 1885 | 1978 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 66 | | [[:d:Q784507|Q784507]] | [[Luisa Fernández]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 67 | | [[:d:Q921820|Q921820]] | [[Xesús Palmou]] | 1949 | | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 68 | | [[:d:Q931623|Q931623]] | [[Agustín Rodríguez Santiago]] | 1959 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Ficheiro:Manel Loureiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q934024|Q934024]] | [[Manel Loureiro]] | 1975 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[Ficheiro:2012 2013 - Quique Álvarez - Flickr - Castroquini-FCB.jpg|center|128px]] | [[:d:Q939408|Q939408]] | [[Enrique Álvarez Sanjuán]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Ficheiro:Reveriano Soutullo, retrato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q958570|Q958570]] | [[Reveriano Soutullo]] | 1880 | 1932 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Ficheiro:José Estévez Carrera 1915.jpg|center|128px]] | [[:d:Q963236|Q963236]] | [[José Estévez Carrera]] | 1869 | 1936 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Ficheiro:Martim Codax Cantigas de Amigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q964746|Q964746]] | [[Martin Codax|Martín Codax]] | 1300 | 1400 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 74 | | [[:d:Q969302|Q969302]] | [[Alberto Comesaña]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 75 | | [[:d:Q972526|Q972526]] | [[Jacinto Rey (escritor)|Jacinto Rey]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Ficheiro:Francisco Sanches2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q973196|Q973196]] | [[Francisco Sánchez]] | 1550 | 1623 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Ficheiro:David san sebastian.JPG|center|128px]] | [[:d:Q982796|Q982796]] | [[David Gómez Martínez]] | 1981 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[Ficheiro:Maestro de becerril-san pelayo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q984111|Q984111]] | [[Paio, mártir|Paio de Albeos]] | 912 | 926 | [[Albeos, Crecente|Albeos]] |- | style='text-align:right'| 79 | | [[:d:Q1043093|Q1043093]] | [[Carlos Muñoz Arosa]] | 1919 | 2005 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Ficheiro:CasimiroMarcoDelPont.JPG|center|128px]] | [[:d:Q1047558|Q1047558]] | [[Francisco Casimiro Marcó del Pont]] | 1765 | 1821 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[Ficheiro:Celso Bugallo (Crop).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1053153|Q1053153]] | [[Celso Bugallo|Celso Bugallo Aguiar]] | 1947 | 2025 | [[Lagarei, Vilalonga, Sanxenxo|Lagarei]] |- | style='text-align:right'| 82 | | [[:d:Q1159726|Q1159726]] | [[Dani Abalo]] | 1987 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[Ficheiro:Diego Mariño (julio de 2014).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1220527|Q1220527]] | [[Diego Mariño|Diego Mariño Villar]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[Ficheiro:Portrait of Garcia y Vasquez at Bolsa de Arte.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1237485|Q1237485]] | [[Domingo García Vázquez]] | 1859 | 1912 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[Ficheiro:Mons. Quinteiro (30913891455).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1247861|Q1247861]] | [[Luís Quinteiro Fiúza]] | 1947 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 86 | | [[:d:Q1257683|Q1257683]] | [[Santiago Torres Bernárdez]] | 1929 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Ficheiro:Enrique Salgueiro Euskal Bizikleta 2008, 3rd stage.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1344105|Q1344105]] | [[Enrique Salgueiro]] | 1981 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 88 | | [[:d:Q1350662|Q1350662]] | [[Pedro Mariño de Lobeira]] | 1528 | 1594 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Ficheiro:(Lorenzo Olarte) Adolfo Suárez reza en la basílica Nuestra Señora del Pino, durante la campaña electoral en las Islas Canarias (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q1367217|Q1367217]] | [[Lorenzo Olarte Cullén]] | 1932 | 2024 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[Ficheiro:Serafín Martínez Acevedo (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q1379690|Q1379690]] | [[Serafín Martínez Acevedo|Serafín Martínez]] | 1984 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[Ficheiro:Iagobouzon.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1388655|Q1388655]] | [[Iago Bouzón]] | 1983 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[Ficheiro:Lucía Martínez in Wiesbaden 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1395535|Q1395535]] | [[Lucía Martínez Alonso|Lucía Martínez]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 93 | | [[:d:Q1524119|Q1524119]] | [[Gilberto Gómez]] | 1952 | | [[Crecente]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Ficheiro:Gustavo Domínguez EB05.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1556765|Q1556765]] | [[Gustavo Domínguez]] | 1980 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[Ficheiro:Gustavo Rodriguez Iglesias 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1556798|Q1556798]] | [[Gustavo Rodríguez|Gustavo Rodríguez Iglesias]] | 1979 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 96 | | [[:d:Q1629101|Q1629101]] | [[Enrique de la Fuente|Enrique de la Fuente Santos]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Ficheiro:Pepe Rubianes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1669432|Q1669432]] | [[Pepe Rubianes]] | 1947 | 2009 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 98 | | [[:d:Q1684249|Q1684249]] | [[Javier Álvarez Salgado]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 99 | | [[:d:Q1709256|Q1709256]] | [[Xosé Gómez]] | 1932 | 2008 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Ficheiro:4.16.16JoseLuisGarciaLopezByLuigiNovi1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1709335|Q1709335]] | [[José Luis García López (Q1709335)|José Luis García López]] | 1948 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 101 | | [[:d:Q1753427|Q1753427]] | [[Javier Rodríguez Pérez]] | 1979 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[Ficheiro:Laura Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1807694|Q1807694]] | [[Laura Alonso Padín]] | 1976 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 103 | | [[:d:Q1811892|Q1811892]] | [[Moncho Gil|Ramón Gil Sequeiros]] | 1897 | 1965 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 28 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1825157|Q1825157]] | [[Hugo Mallo]] | 1991 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Ficheiro:Manuel Colmeiro Guimarás 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1846044|Q1846044]] | [[Manuel Colmeiro Guimarás]] | 1901 | 1999 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 106 | | [[:d:Q1876342|Q1876342]] | [[Luis Bar Boo]] | 1927 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[Ficheiro:Luis Oliveira.Ciclistas galegos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1876404|Q1876404]] | [[Luis Fernández Oliveira]] | 1980 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[Ficheiro:Manuel García Gil.png|center|128px]] | [[:d:Q1891538|Q1891538]] | [[Manuel García Gil]] | 1802 | 1881 | [[San Salvador de Camba, Rodeiro|San Salvador de Camba]] |- | style='text-align:right'| 109 | | [[:d:Q1997061|Q1997061]] | [[Alejandro Marque]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 34 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2001945|Q2001945]] | [[Carlos Mouriño]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Ficheiro:Pablo Counago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2046138|Q2046138]] | [[Pablo González Couñago]] | 1979 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[Ficheiro:Pedro Manuel Bergés Naval.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2058551|Q2058551]] | [[Manuel Bergés|Pedro Manuel Bergés Naval]] | 1906 | 1978 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[Ficheiro:Inter zoneschaaktoernooi te Amsterdam, Perez, Bestanddeelnr 916-5166.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2090411|Q2090411]] | [[Francisco José Pérez Pérez]] | 1920 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[Ficheiro:Denis Suárez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2092171|Q2092171]] | [[Denis Suárez]] | 1994 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 115 | | [[:d:Q2110953|Q2110953]] | [[Francis Lorenzo]] | 1960 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[Ficheiro:Saleta castro madrid1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2214267|Q2214267]] | [[Saleta Castro]] | 1987 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[Ficheiro:Alfonso Armada (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q2284653|Q2284653]] | [[Alfonso Armada Rodríguez|Alfonso Armada]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[Ficheiro:CarlosPerucho.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2311098|Q2311098]] | [[Carlos Pérez Rial]] | 1979 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 119 | | [[:d:Q2315686|Q2315686]] | [[David Abal]] | 1986 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[Ficheiro:JoseSarmientoyValladares,condedeMoctezuma.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2354898|Q2354898]] | [[José Sarmiento Valladares]] | 1643 | 1708 | [[Saxamonde, Redondela|Saxamonde]] |- | style='text-align:right'| 121 | | [[:d:Q2435745|Q2435745]] | [[Quique Costas]] | 1947 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[Ficheiro:Paio Gomes Charinho.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2438896|Q2438896]] | [[Paio Gómez Chariño]] | 1225 | 1295 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 123 | | [[:d:Q2486129|Q2486129]] | [[Francisco Rico Castro]] | 1987 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 124 | | [[:d:Q2581540|Q2581540]] | [[Antón Paz Blanco|Antón Paz]] | 1976 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 125 | | [[:d:Q2627260|Q2627260]] | [[Xoán de Cangas|Johan de Cangas]] | 1300 | 1400 | [[Península do Morrazo]] |- | style='text-align:right'| 126 | | [[:d:Q2638092|Q2638092]] | [[José Ufarte]] | 1941 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[Ficheiro:3 Virrey Francisco Gil de Taboada, Lemus y Villamarín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2664244|Q2664244]] | [[Francisco Gil Taboada]] | 1733 | 1810 | [[Des, Soutolongo, Lalín|Des]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[Ficheiro:Zurbaran santa marina.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2664456|Q2664456]] | [[Mariña de Augas Santas]] | 119 | 139 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[Ficheiro:GarciaSarmientodeSotomayor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2735153|Q2735153]] | [[García Sarmiento de Sotomayor|García Sarmiento de Soutomaior]] | 1595<br/>1590 | 1659 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[Ficheiro:Pío Moa firmando en la Feria del Libro (30 de mayo de 2010, Madrid) 03.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2745364|Q2745364]] | [[Pío Moa Rodríguez]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 131 | | [[:d:Q2758982|Q2758982]] | [[Julián Ríos]] | 1941 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[Ficheiro:Luís Amado Carballo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2761995|Q2761995]] | [[Luís Amado Carballo]] | 1901 | 1927 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[Ficheiro:Valentín García Gómez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2783519|Q2783519]] | [[Valentín García Gómez]] | 1970 | | [[Abades, Silleda|Abades]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[Ficheiro:Abel Caballero 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2821496|Q2821496]] | [[Abel Caballero]] | 1946 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[Ficheiro:Rafael Cuíña festa malla Doade 2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2834692|Q2834692]] | [[Rafael Cuíña]] | 1972 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 136 | | [[:d:Q2834887|Q2834887]] | [[Alfonso Álvarez Gándara]] | 1939 | 2021 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 137 | | [[:d:Q2835938|Q2835938]] | [[Nino Lema]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 138 | | [[:d:Q2836197|Q2836197]] | [[Jaime Terceiro]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[Ficheiro:Xosé Fortes Bouzán 2020.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2836267|Q2836267]] | [[Xosé Fortes]] | 1934 | | [[Caroi, Cerdedo-Cotobade|Caroi]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[Ficheiro:Emiliano Iglesias Ambrosio 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2837316|Q2837316]] | [[Emiliano Iglesias]] | 1878 | 1941 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 141 | | [[:d:Q2842877|Q2842877]] | [[Alonso Jofre Tenorio]] | 1292 | 1340 | [[Tenorio, Cerdedo-Cotobade|Tenorio]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[Ficheiro:Grana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2843452|Q2843452]] | [[Óscar Graña]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[Ficheiro:Antonio Palacios Ramilo 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2857391|Q2857391]] | [[Antonio Palacios|Antonio Palacios Ramilo]] | 1874 | 1945 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[Ficheiro:Reixa nova.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2857728|Q2857728]] | [[Antón Reixa]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 145 | | [[:d:Q2876980|Q2876980]] | [[José María Silva Fernández]] | 1897 | 2000 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 146 | | [[:d:Q2881597|Q2881597]] | [[Elías Portela]] | 1981 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 147 | | [[:d:Q2882453|Q2882453]] | [[Manuel María Marcó del Pont]] | 1771 | 1837 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 148 | | [[:d:Q2887753|Q2887753]] | [[José Moldes Castro]] | 1915 | 1987 | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[Ficheiro:Xoán Xesús González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2889587|Q2889587]] | [[Xoán Xesús González]] | 1895 | 1936 | [[Sebil, Cequeril, Cuntis|Sebil]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[Ficheiro:Beatriz Hernanz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2892445|Q2892445]] | [[Beatriz Hernanz]] | 1963 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[Ficheiro:Delio Fernandez EB08.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2893995|Q2893995]] | [[Delio Fernández]] | 1986 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[Ficheiro:Alba Caride 1997 Patras.PNG|center|128px]] | [[:d:Q2895166|Q2895166]] | [[Alba Caride]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 153 | | [[:d:Q2917045|Q2917045]] | [[Vicente Irisarri]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[Ficheiro:Modesto Bara Alvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2917059|Q2917059]] | [[Modesto Bará Álvarez]] | 1895 | 1973 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[Ficheiro:Fina Casalderrey portrait.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2919423|Q2919423]] | [[Fina Casalderrey]] | 1951 | | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 156 | | [[:d:Q2919867|Q2919867]] | [[David Seijo]] | 1983 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[Ficheiro:Carlos Portela (2023).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2939426|Q2939426]] | [[Carlos Portela]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[Ficheiro:Carmela Silva 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2939561|Q2939561]] | [[Carmela Silva]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[Ficheiro:David Fernández Rivera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3017890|Q3017890]] | [[David Fernández Rivera]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 160 | | [[:d:Q3032186|Q3032186]] | [[Xosé Castro (deseñador)|Xosé Castro]] | 1971 | 2023 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[Ficheiro:Ricardo Mella.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3049391|Q3049391]] | [[Ricardo Mella]] | 1861 | 1925 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[Ficheiro:Elvira Fernández en el funeral de Adolfo Suárez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3051822|Q3051822]] | [[Elvira Fernández Balboa]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[Ficheiro:Eugenio Montes 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3059615|Q3059615]] | [[Eugenio Montes]] | 1897 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[Ficheiro:Joaquín Urzaiz Cadaval 2nd Government of Manuel Portela Valladares (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3062511|Q3062511]] | [[Joaquín Urzáiz Cadaval]] | 1887 | 1957 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[Ficheiro:Manolo Fábregas en 1958 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3082138|Q3082138]] | [[Manolo Fábregas]] | 1921 | 1996 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[Ficheiro:RobertoLosada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3118741|Q3118741]] | [[Roberto Losada]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[Ficheiro:Teresa Portela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3132126|Q3132126]] | [[Teresa Portela]] | 1982 | | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[Ficheiro:María Lopo (Vigo, 2016).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3138117|Q3138117]] | [[María Lopo]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[Ficheiro:Castelosoutomaior.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3148024|Q3148024]] | [[Pedro Madruga]] | 1430 | 1486 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[Ficheiro:Jonathan Castro Otto.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3180002|Q3180002]] | [[Jonny Otto|Jonathan Castro]] | 1994 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 171 | | [[:d:Q3186358|Q3186358]] | [[José Luis Bouza]] | 1985 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 172 | | [[:d:Q3186415|Q3186415]] | [[José Manuel Otero Novas]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[Ficheiro:Santiagolopo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3207129|Q3207129]] | [[Santiago Lopo]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[Ficheiro:Busto de Laxeiro en Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3219944|Q3219944]] | [[Laxeiro]] | 1908 | 1996 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Ficheiro:Leopoldo Nóvoa (1995).png|center|128px]] | [[:d:Q3271860|Q3271860]] | [[Leopoldo Nóvoa]] | 1919 | 2012 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 176 | | [[:d:Q3273293|Q3273293]] | [[Manuel Cuña Novás]] | 1924 | 1992 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[Ficheiro:Avelina Valladares - A Estrada.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3284672|Q3284672]] | [[Avelina Valladares]] | 1825 | 1902 | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Ficheiro:Augusto González Besada, de Kaulak.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3293857|Q3293857]] | [[Augusto González Besada]] | 1865 | 1919 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[Ficheiro:Camilo Nogueira 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3295836|Q3295836]] | [[Camilo Nogueira Román]] | 1936 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[Ficheiro:Enrique Curiel.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3297097|Q3297097]] | [[Enrique Curiel]] | 1947 | 2011 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 181 | | [[:d:Q3298061|Q3298061]] | [[Sergio Aragoneses]] | 1977 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[Ficheiro:Avelino Cachafeiro.png|center|128px]] | [[:d:Q3306026|Q3306026]] | [[Avelino Cachafeiro]] | 1899 | 1972 | [[Soutelo de Montes, A Madanela de Montes, Forcarei|Soutelo de Montes]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[Ficheiro:Uxia 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3320630|Q3320630]] | [[Uxía (cantante)|Uxía]] | 1962 | | [[Sanguiñeda, Mos|Sanguiñeda]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[Ficheiro:Xesus Alonso Montero en 2013.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3320854|Q3320854]] | [[Xesús Alonso Montero]] | 1928 | 2026 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[Ficheiro:Marcial Valladares Núñez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3320983|Q3320983]] | [[Marcial Valladares]] | 1821 | 1903 | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[Ficheiro:Xoán Manuel Pintos Villar, MANCHON.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3321013|Q3321013]] | [[Xoán Manuel Pintos|Xoán Manuel Pintos Villar]] | 1811 | 1876 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 187 | | [[:d:Q3321064|Q3321064]] | [[Alejandro de la Sota|Alejandro de la Sota Martínez]] | 1913 | 1996 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[Ficheiro:Luis Otero, 1925.png|center|128px]] | [[:d:Q3321905|Q3321905]] | [[Luis Otero Sánchez]] | 1893 | 1955 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[Ficheiro:Zenit-Betis (1).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3322088|Q3322088]] | [[Daniel Giménez Hernández|Dani Giménez]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[Ficheiro:Xosé Neira Vilas (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3322486|Q3322486]] | [[Xosé Neira Vilas]] | 1928 | 2015 | [[Gres, Vila de Cruces|Gres]] |- | style='text-align:right'| 191 | | [[:d:Q3323244|Q3323244]] | [[Enrique Míguez Gómez]] | 1966 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 192 | | [[:d:Q3323619|Q3323619]] | [[José Manuel Lafuente]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 193 | | [[:d:Q3323893|Q3323893]] | [[Leticia Costas-Moreira|Letícia Costas Moreira]] | 1990 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Ficheiro:GFC CDM . (16721623941) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3324589|Q3324589]] | [[Ricardo Álvarez Puig]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 195 | | [[:d:Q3324613|Q3324613]] | [[Francisco Cerecedo]] | 1940 | 1977 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[Ficheiro:Real Valladolid-Valencia CF, 2019-05-18 (98) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3324787|Q3324787]] | [[Yoel Rodríguez Oterino|Yoel Rodríguez]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Ficheiro:Leopoldo Eijo y Garay 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3324888|Q3324888]] | [[Leopoldo Eijo Garay]] | 1878 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 06 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3325311|Q3325311]] | [[Sergio Álvarez Conde]] | 1986 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[Ficheiro:Eugenio Arbones Castellanzuelo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3326035|Q3326035]] | [[Eugenio Arbones Castellanzuelo]] | 1881 | 1936 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[Ficheiro:Mario Conde, presidente de Banesto, recibido por Felipe González en el palacio de la Moncloa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3326309|Q3326309]] | [[Mario Conde|Q3326309]] | 1948 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[Ficheiro:Toma de posesión del nuevo director de RTVE, Jose María Calviño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3326325|Q3326325]] | [[José María Calviño]] | 1943 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Ficheiro:Kiko da Silva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3326371|Q3326371]] | [[Kiko da Silva]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 203 | | [[:d:Q3326502|Q3326502]] | [[Sonia Molanes]] | 1980 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 204 | | [[:d:Q3327107|Q3327107]] | [[Francisco Javier Sánchez Cantón]] | 1891 | 1971 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[Ficheiro:Xosé Filgueira Valverde, 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327256|Q3327256]] | [[Xosé Filgueira Valverde]] | 1906 | 1996 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[Ficheiro:(Cabanillas) Adolfo Suárez junto a Pío Cabanillas, ministro de Cultura, en una tasca de Orense durante la campaña de UCD en las elecciones generales de 1 de marzo de 1979 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q3327534|Q3327534]] | [[Pío Cabanillas Gallas]] | 1923 | 1991 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[Ficheiro:Bouza Brey.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327684|Q3327684]] | [[Fermín Bouza-Brey]] | 1901 | 1973 | [[Ponteareas, Ponteareas|Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 208 | | [[:d:Q3327816|Q3327816]] | [[Ramón González Brunet]] | 1886 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[Ficheiro:Ubaldo Gil Santosegui.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327835|Q3327835]] | [[Ubaldo Gil Santóstegui]] | 1879 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 210 | | [[:d:Q3327865|Q3327865]] | [[Pablo Coira|Pablo Coira Lojo]] | 1979 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[Ficheiro:Beatriz Gómez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327933|Q3327933]] | [[Beatriz Gómez]] | 1994 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 212 | | [[:d:Q3328222|Q3328222]] | [[Fernando Zunzunegui]] | 1943 | 2014 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 213 | | [[:d:Q3328230|Q3328230]] | [[José Juan Figueiras]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[Ficheiro:José Echeverría Novoa 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3328477|Q3328477]] | [[José Echeverría Novoa]] | 1902 | 1984 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[Ficheiro:Braulio Vázquez a Mestalla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3328563|Q3328563]] | [[Braulio Vázquez|Braulio Vázquez Benítez]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 216 | | [[:d:Q3328982|Q3328982]] | [[Cesáreo González]] | 1903 | 1968 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[Ficheiro:Benito Soto (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3329409|Q3329409]] | [[Benito Soto]] | 1805 | 1830 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 218 | | [[:d:Q3329576|Q3329576]] | [[José Posada]] | 1940 | 2013 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 219 | | [[:d:Q3329662|Q3329662]] | [[Jacobo Campos]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[Ficheiro:Ignacio Quirós.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3330367|Q3330367]] | [[Ignacio Quirós]] | 1931 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - María Castro-1 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3330458|Q3330458]] | [[María Castro]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[Ficheiro:Ramón Verea.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3330517|Q3330517]] | [[Ramón Verea]] | 1833 | 1899 | [[Curantes, A Estrada|Curantes]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[Ficheiro:Juan Orol, circa 1950s.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3330652|Q3330652]] | [[Juan Orol]] | 1897<br/>1893 | 1988 | [[Santiso, Lalín|Santiso]] |- | style='text-align:right'| 224 | | [[:d:Q3331070|Q3331070]] | [[Ventura Miguel Marcó del Pont]] | 1768 | 1836 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[Ficheiro:Francisco Asorey 1914.png|center|128px]] | [[:d:Q3331308|Q3331308]] | [[Francisco Asorey]] | 1889 | 1961 | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Ficheiro:Iolanda Zúñiga.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3331880|Q3331880]] | [[Iolanda Zúñiga]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 227 | | [[:d:Q3390133|Q3390133]] | [[Apolinar Torres]] | 1894 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 228 | | [[:d:Q3390212|Q3390212]] | [[José Antela]] | 1900 | 1936 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 229 | | [[:d:Q3390270|Q3390270]] | [[Enrique Lorenzo Docampo]] | 1892 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 230 | | [[:d:Q3390459|Q3390459]] | [[Carlos Pérez Álvarez]] | 1971 | 2006 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[Ficheiro:Saturnino Álvarez Bugallal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390630|Q3390630]] | [[Saturnino Álvarez Bugallal]] | 1834 | 1885 | [[Areas, Ponteareas|Areas]] |- | style='text-align:right'| 232 | | [[:d:Q3390650|Q3390650]] | [[Manuel Borja Calvar]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[Ficheiro:Alejandro Viana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390852|Q3390852]] | [[Alejandro Viana Esperón]] | 1877 | 1952 | [[Ponteareas, Ponteareas|Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[Ficheiro:Alejandro Otero Fernández circa 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390906|Q3390906]] | [[Alejandro Otero|Alejandro Otero Fernández]] | 1888 | 1953 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[Ficheiro:Paratcha, ministro galleguista.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390931|Q3390931]] | [[Laureano Gómez Paratcha]] | 1884 | 1968 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 236 | | [[:d:Q3390960|Q3390960]] | [[Amando Guiance Pampín]] | 1892 | 1979 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 237 | | [[:d:Q3391046|Q3391046]] | [[Alberto Casado Cerviño]] | 1952 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[Ficheiro:Enrique Heraclio Botana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3391088|Q3391088]] | [[Enrique Heraclio Botana]] | 1871 | 1936 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 239 | | [[:d:Q3391282|Q3391282]] | [[Melchor Méndez Magariños]] | 1885 | 1945 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[Ficheiro:Yago González López (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q3391321|Q3391321]] | [[Yago González López]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 241 | | [[:d:Q3391328|Q3391328]] | [[Nené Estivill]] | 1926 | 2011 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 242 | | [[:d:Q3391547|Q3391547]] | [[José Carlos Adán]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 243 | | [[:d:Q3391883|Q3391883]] | [[Laura Ponte Martínez]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 244 | | [[:d:Q3392002|Q3392002]] | [[Dani Carril]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[Ficheiro:LuisCésar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392030|Q3392030]] | [[Luis César Sampedro]] | 1966 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 246 | | [[:d:Q3392194|Q3392194]] | [[Luciano Varela Castro|Luciano Varela]] | 1947 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[Ficheiro:Leopoldo García Durán 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392384|Q3392384]] | [[Leopoldo García Durán]] | 1882 | 1966 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | 1817 | 1886 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[Ficheiro:Santiago Castroviejo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392622|Q3392622]] | [[Santiago Castroviejo]] | 1946 | 2009 | [[Tirán, Moaña|Tirán]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[Ficheiro:El 'número dos' de la trama Gürtel, Pablo Crespo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392919|Q3392919]] | [[Pablo Crespo]] | 1960 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[Ficheiro:Emilio Martínez Garrido.png|center|128px]] | [[:d:Q3393035|Q3393035]] | [[Emilio Martínez Garrido]] | 1886 | 1936 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 252 | | [[:d:Q3393069|Q3393069]] | [[Aid|Aíd]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[Ficheiro:Miguel Anxo Fernández Lores.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3393322|Q3393322]] | [[Miguel Anxo Fernández Lores]] | 1954 | | [[Vilalonga, Sanxenxo|Vilalonga]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[Ficheiro:Alfredo García Ramos 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3393453|Q3393453]] | [[Alfredo García Ramos]] | 1877 | 1934 | [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]] |- | style='text-align:right'| 255 | | [[:d:Q3393498|Q3393498]] | [[Felipe Martínez Marzoa]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 256 | | [[:d:Q3393506|Q3393506]] | [[Manuel Canabal Fiestra]] | 1974 | | [[Nercellas, Pereira, Forcarei|Nercellas]] |- | style='text-align:right'| 257 | | [[:d:Q3394219|Q3394219]] | [[Fernando Casás]] | 1946 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[Ficheiro:1880-08-18, La Ilustración Gallega y Asturiana, El reverendo padre fray Rosendo Salvado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394324|Q3394324]] | [[Rosendo Salvado]] | 1814 | 1900 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[Ficheiro:Casto Méndez Núñez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394337|Q3394337]] | [[Casto Méndez Núñez]] | 1824 | 1869 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 260 | | [[:d:Q3394516|Q3394516]] | [[Francisco Leiro]] | 1957 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[Ficheiro:Susana Fortes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394879|Q3394879]] | [[Susana Fortes]] | 1959 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[Ficheiro:Serafín de Avendaño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394913|Q3394913]] | [[Serafín Avendaño]] | 1837 | 1916 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[Ficheiro:AnteroRubin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394967|Q3394967]] | [[Antero Rubín]] | 1851 | 1935 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[Ficheiro:Elpidio Villaverde Rey 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395012|Q3395012]] | [[Elpidio Villaverde]] | 1887 | 1962 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[Ficheiro:Víctor Freixanes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395044|Q3395044]] | [[Víctor F. Freixanes|Víctor Freixanes]] | 1951 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[Ficheiro:José Fondevila García.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395083|Q3395083]] | [[José Fondevila García]] | 1884 | 1973 | [[Bermés, Lalín|Bermés]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[Ficheiro:Antón Alonso Ríos en Buenos Aires en 1954.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395167|Q3395167]] | [[Antón Alonso Ríos]] | 1887 | 1980 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[Ficheiro:Xosé Luís Barreiro Rivas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395464|Q3395464]] | [[Xosé Luís Barreiro Rivas]] | 1949 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[Ficheiro:Creatividad musical de Galicia MICSUR 7.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3396276|Q3396276]] | [[Xosé Manuel Budiño]] | 1969 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[Ficheiro:Retrato de Policarpo Sanz, Francisque Edouard Bertier, 1888.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3397368|Q3397368]] | [[Policarpo Sanz|José Policarpo Sanz Souto]] | 1841 | 1889 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[Ficheiro:Xosé María Álvarez Blázquez 1935 Arquivo Histórico Universitario de Santiago de Compostela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3397750|Q3397750]] | [[Xosé María Álvarez Blázquez]] | 1915 | 1985 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[Ficheiro:Ferro couselo 2-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3397940|Q3397940]] | [[Xesús Ferro Couselo]] | 1906 | 1975 | [[Cordeiro, Valga|Cordeiro]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[Ficheiro:Fran Alonso (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398111|Q3398111]] | [[Fran Alonso]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[Ficheiro:Bibiano Fernández Osorio-Tafall rah.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398823|Q3398823]] | [[Bibiano Fernández Osorio-Tafall]] | 1902 | 1990 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[Ficheiro:Bernardino Graña - AELG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398876|Q3398876]] | [[Bernardino Graña]] | 1932 | 2025 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[Ficheiro:Carmen Avendaño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3399497|Q3399497]] | [[Carmen Avendaño]] | 1945 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 277 | | [[:d:Q3446606|Q3446606]] | [[Rubén Simeó]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[Ficheiro:Tirso Cons.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3529407|Q3529407]] | [[Tirso Cons|Tirso Cons Pérez]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[Ficheiro:Encontro amistoso de fútbol sala masculino España - Hungría na Malata 03.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3605826|Q3605826]] | [[Adrián Alonso Pereira]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 280 | | [[:d:Q3613533|Q3613533]] | [[Amador Lorenzo Lemos|Amador Lorenzo]] | 1954 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[Ficheiro:Camilo Bargiela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3651583|Q3651583]] | [[Camilo Bargiela]] | 1864 | 1910 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[Ficheiro:Miss España de 1933, Emilia Docet.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3724248|Q3724248]] | [[Emilia Docet]] | 1915 | 1995 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 283 | | [[:d:Q3732076|Q3732076]] | [[Hermoxio de Tui]] | 900 | 942 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 284 | | [[:d:Q3742894|Q3742894]] | [[Fernando Condés Romero]] | 1906 | 1936 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[Ficheiro:Fernando de Andrade e Soutomaior.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3754421|Q3754421]] | [[Fernando de Andrade e Soutomaior|Fernando de Andrade Soutomaior]] | 1570 | 1655 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[Ficheiro:Evaristo Páramos, 2007.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3757031|Q3757031]] | [[Evaristo Páramos]] | 1960 | | [[Guillarei, Tui|Guillarei]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[Ficheiro:1721739765131 20240723 EP-171124A AH1 019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3775015|Q3775015]] | [[Francisco Millán Mon]] | 1955 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 288 | | [[:d:Q3792265|Q3792265]] | [[Ignacio Ramón Ferrín Vázquez]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 289 | | [[:d:Q3810466|Q3810466]] | [[José Lago Millán]] | 1893 | 2000 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 290 | | [[:d:Q3845050|Q3845050]] | [[Manuel Rodríguez Barros]] | 1926 | 1997 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 291 | | [[:d:Q3879464|Q3879464]] | [[Nuno Eanes Cérzeo|Nuno Eanes Cerzeo]] | 1195 | 1265 | [[Cercio, Lalín|Cercio]] |- | style='text-align:right'| 292 | | [[:d:Q3897510|Q3897510]] | [[Pastor Rodríguez Barros]] | 1922 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 293 | | [[:d:Q3929976|Q3929976]] | [[Ramón Sanromán Roade]] | 1952 | | [[Saiáns, Vigo|Saiáns]] |- | style='text-align:right'| 294 | | [[:d:Q4011121|Q4011121]] | [[Vicente Colino]] | 1924 | 2005 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 295 | | [[:d:Q4095155|Q4095155]] | [[Ángel Botello Barros]] | 1913 | 1986 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 296 | | [[:d:Q4449395|Q4449395]] | [[Edelmiro Lorenzo|Edelmiro Lorenzo Codesido]] | 1910 | 1997 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 297 | | [[:d:Q4493572|Q4493572]] | [[Julián Fuster Ribó]] | 1911 | 1991 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 298 | | [[:d:Q4696923|Q4696923]] | [[Aike González]] | 1966 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 299 | | [[:d:Q4712131|Q4712131]] | [[Alberto Moreiras]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[Ficheiro:Alexandre Gómez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q4714567|Q4714567]] | [[Alejandro Gómez|Alexandre Gómez]] | 1967 | 2021 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 301 | | [[:d:Q4750320|Q4750320]] | [[Ana Buceta]] | 1992 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 302 | | [[:d:Q4750436|Q4750436]] | [[Ana María Penas]] | 1971 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[Ficheiro:Antonio Barroso y Sánchez Guerra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q4776440|Q4776440]] | [[Antonio Barroso y Sánchez-Guerra]] | 1893 | 1982 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 304 | | [[:d:Q4776762|Q4776762]] | [[Antonio Manuel Pérez Álvarez]] | 1947 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 305 | | [[:d:Q4777074|Q4777074]] | [[Antonio de Soutomaior]] | 1557 | 1648 | [[Freixeiro, Vigo|Freixeiro]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[Ficheiro:Beagonzalezjuly2013.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5004971|Q5004971]] | [[Bea González]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[Ficheiro:Cristina Otero image 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5186372|Q5186372]] | [[Cristina Otero]] | 1995 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[Ficheiro:Monumento a Dani Rivas 02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5216248|Q5216248]] | [[Dani Rivas]] | 1988 | 2015 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 309 | | [[:d:Q5237188|Q5237188]] | [[David Mascato]] | 1975 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[Ficheiro:Delmi-alvarez-nea-vyssa.png|center|128px]] | [[:d:Q5254287|Q5254287]] | [[Delmi Álvarez]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 311 | | [[:d:Q5274809|Q5274809]] | [[Diego Sarmiento Valladares]] | 1611 | 1695 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 312 | | [[:d:Q5289550|Q5289550]] | [[Dolores Pedrares]] | 1973 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 313 | | [[:d:Q5411642|Q5411642]] | [[Domingo Tabuyo Romero|Domingo Tabuyo]] | 1959 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 314 | | [[:d:Q5412550|Q5412550]] | [[Juan Oliveira Viéitez|Juan Oliveira]] | 1928 | 2002 | [[Pazos de Reis, Tui|Pazos de Reis]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[Ficheiro:Cándido Pazó 2 María Casares 2014.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5482793|Q5482793]] | [[Cándido Pazó]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 316 | | [[:d:Q5483981|Q5483981]] | [[Francisco Taboada y Gil]] | 1752 | 1831 | [[Prado, Lalín|Prado]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[Ficheiro:XGuerra1988.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5493140|Q5493140]] | [[François-Xavier Guerra]] | 1942 | 2002 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 318 | | [[:d:Q5494230|Q5494230]] | [[Claudio Silva]] | 1956 | | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[Ficheiro:Luis Frade Pazos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5549673|Q5549673]] | [[Luís Frade]] | 1894 | 1936 | [[Bendoiro, Lalín|Bendoiro]] |- | style='text-align:right'| 320 | | [[:d:Q5557749|Q5557749]] | [[Juan Antonio Monet]] | 1781 | 1837 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[Ficheiro:Arzobispo Sebastián Malvar y Pinto. Por Manuel Fernández. 1888.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5643948|Q5643948]] | [[Sebastián Malvar Pinto]] | 1730 | 1795 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 322 | | [[:d:Q5646882|Q5646882]] | [[Luís Viñas Cortegoso]] | 1912 | 2000 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 323 | | [[:d:Q5653182|Q5653182]] | [[Alberto Abalde Rodríguez|Alberto Abalde]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 324 | | [[:d:Q5653259|Q5653259]] | [[Paco Costas]] | 1931 | 2018 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[Ficheiro:Javier Veiga.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5657125|Q5657125]] | [[Javier Veiga]] | 1973 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[Ficheiro:Armenteira san ero 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5657851|Q5657851]] | [[Ero da Armenteira|Ero de Armenteira]] | 1101 | 1176 | [[Comarca do Salnés|O Salnés]] |- | style='text-align:right'| 327 | | [[:d:Q5659641|Q5659641]] | [[Agapito Rey]] | 1892 | 1987 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 328 | | [[:d:Q5664089|Q5664089]] | [[Cristino Mallo]] | 1908<br/>1905 | 1989 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[Ficheiro:Alejandro Iglesias-2009.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5665123|Q5665123]] | [[Alejandro Iglesias]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[Ficheiro:Juan Vidal Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5687664|Q5687664]] | [[Xoán Vidal Martínez]] | 1904 | 1994 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 331 | | [[:d:Q5698223|Q5698223]] | [[Antonio Erias]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[Ficheiro:1919-11-01, Don Lope de Sosa, El arquitecto Flórez Urdapilleta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5698339|Q5698339]] | [[Antonio Flórez Urdapilleta]] | 1877 | 1941 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 333 | | [[:d:Q5698544|Q5698544]] | [[Antonio Gude Fernández]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 334 | | [[:d:Q5698594|Q5698594]] | [[Antonio Gómez Fernández]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 335 | | [[:d:Q5698937|Q5698937]] | [[Antonio Mariño de Lobeira]] | 1640 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[Ficheiro:2014-DG Li with Spain's Perm. Rep. Freire (cropped to Carmen Buján Freire).jpg|center|128px]] | [[:d:Q5752465|Q5752465]] | [[Carmen Buján Freire]] | 1964 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[Ficheiro:DelaRiega.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5760262|Q5760262]] | [[Celso García de la Riega]] | 1844 | 1914 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[Ficheiro:Domingo Fontán (1852), por Antonio María Esquivel.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5791473|Q5791473]] | [[Domingo Fontán]] | 1788 | 1866 | [[Porta do Conde, Portas, Portas|Porta do Conde]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[Ficheiro:Darío Vilas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5799584|Q5799584]] | [[Darío Vilas Couselo]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[Ficheiro:Diego López Ballesteros Pérez Santamaría.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5806307|Q5806307]] | [[Diego López Ballesteros]] | 1804 | 1869 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 341 | | [[:d:Q5813346|Q5813346]] | [[Donato Fuejo|Donato Fuejo Lago]] | 1926 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 342 | | [[:d:Q5830104|Q5830104]] | [[Elvira García Piñeiro]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[Ficheiro:Mac Don.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5833518|Q5833518]] | [[Enrique MacDonnell]] | 1753<br/>1748 | 1823 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[Ficheiro:2-foto-perez-serantes.jpeg|center|128px]] | [[:d:Q5833719|Q5833719]] | [[Enrique Pérez Serantes]] | 1883 | 1968 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[Ficheiro:Johán Carballeira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5841063|Q5841063]] | [[Johán Carballeira]] | 1902 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[Ficheiro:Celia Freijeiro Seminci - 2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5848502|Q5848502]] | [[Celia Freijeiro]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[Ficheiro:Leandro de Saralegui Medina 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5850471|Q5850471]] | [[Leandro de Saralegui Medina]] | 1839 | 1910 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[Ficheiro:Felipe Antonio Gil de Taboada (1668-1722), arzobispo de Sevilla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5858083|Q5858083]] | [[Felipe Antonio Gil de Taboada]] | 1668 | 1722 | [[Bergazos, Donsión, Lalín|Bergazos]] |- | style='text-align:right'| 349 | | [[:d:Q5859186|Q5859186]] | [[Fernando Antonio Mariño de Lobeira]] | 1700 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 350 | | [[:d:Q5875330|Q5875330]] | [[García Fernández de Barrantes]] | 1250 | | [[Barrantes, Tomiño|Barrantes]] |- | style='text-align:right'| 351 | | [[:d:Q5889887|Q5889887]] | [[Gustavo Souto|Gustavo Souto Sampedro]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[Ficheiro:J. Benito Fernández.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5923866|Q5923866]] | [[J. Benito Fernández]] | 1956 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 353 | | [[:d:Q5927362|Q5927362]] | [[Javier Alfaya|Javier Alfaya Bula]] | 1939 | 2018 | [[A Ramallosa, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|A Ramallosa]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[Ficheiro:Suso Soliño.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5930685|Q5930685]] | [[Suso Soliño]] | 1975 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 355 | | [[:d:Q5934571|Q5934571]] | [[Jorge Barbi]] | 1950 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[Ficheiro:Josefa Goldar, temperamento recio de mujer en el proscenio de Teatro del Pueblo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5936581|Q5936581]] | [[Josefa Goldar Rey]] | 1905 | 1992 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 357 | | [[:d:Q5937812|Q5937812]] | [[José Antonio Fernández Romero]] | 1931 | 2011 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 358 | | [[:d:Q5937998|Q5937998]] | [[José Antonio Ocaña Martínez]] | 1949 | | [[A Frieira, Quintela, Crecente|A Frieira]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[Ficheiro:José Arias Teijeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5938321|Q5938321]] | [[José Arias Teijeiro]] | 1799 | 1867 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 360 | | [[:d:Q5939849|Q5939849]] | [[Xosé Franco Montes|José Franco Montes]] | 1879 | 1939 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[Ficheiro:Martínez aparici-Retrato de Laureano Sanz Alfeirán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5940961|Q5940961]] | [[José Laureano Sanz]] | 1793 | 1868 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 362 | | [[:d:Q5941864|Q5941864]] | [[José López Crespo]] | 1797 | 1875 | [[Cornazo, Vilagarcía de Arousa|Cornazo]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - José Manuel Lorenzo (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q5942153|Q5942153]] | [[José Manuel Lorenzo]] | 1959 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 364 | | [[:d:Q5942282|Q5942282]] | [[José Manuel Rivero]] | 1967 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[Ficheiro:PepeSousa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5942533|Q5942533]] | [[José Martínez de Sousa]] | 1933 | 2026 | [[San Miguel de Tabagón, O Rosal|San Miguel de Tabagón]]<br/>[[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 366 | | [[:d:Q5942766|Q5942766]] | [[José María Castroviejo Bolíbar]] | 1942 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[Ficheiro:José Maria Tojeira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5943606|Q5943606]] | [[José María Tojeira]] | 1947 | 2025 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 368 | | [[:d:Q5945261|Q5945261]] | [[José Ruibal]] | 1925 | 1999 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[Ficheiro:Juan Angel Magariños de Morentin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5947183|Q5947183]] | [[Juan Ángel Magariños de Morentin]] | 1935 | 2010 | [[Poio (San Xoán), Poio|Poio (San Xoán)]] |- | style='text-align:right'| 370 | | [[:d:Q5950345|Q5950345]] | [[Juan José Marcó del Pont y Ángel]] | 1766 | 1848 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 371 | | [[:d:Q5950710|Q5950710]] | [[Juan Lorenzo Lorenzo]] | 1901 | | [[Santa Cristina de Vea, A Estrada|Santa Cristina de Vea]] |- | style='text-align:right'| 372 | | [[:d:Q5950923|Q5950923]] | [[Juan Manuel Blach Quinteiro]] | 1956 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 373 | | [[:d:Q5950988|Q5950988]] | [[Juan Manuel Fernández de Agüero]] | 1772 | 1840 | [[Cantabria]]<br/>[[Tui]] |- | style='text-align:right'| 374 | | [[:d:Q5952038|Q5952038]] | [[Juan Pinzás]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[Ficheiro:Bernardo blanco-Retrato de Juan de Lara Irigoyen.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5953251|Q5953251]] | [[Juan de Lara]] | 1809 | 1869 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 376 | | [[:d:Q5955406|Q5955406]] | [[Julio Lois Fernández]] | 1935 | 2011 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 377 | | [[:d:Q5955550|Q5955550]] | [[Julio Mougán]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[Ficheiro:José María Acuña 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5977481|Q5977481]] | [[José María Acuña López]] | 1903 | 1991 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 379 | | [[:d:Q5982942|Q5982942]] | [[Luís Bouza-Brey Villar]] | 1945 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[Ficheiro:Manuel Buceta del Villar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5992468|Q5992468]] | [[Manuel Buceta del Villar]] | 1808 | 1882 | [[Portas]] |- | style='text-align:right'| 381 | | [[:d:Q5992620|Q5992620]] | [[Manuel Castro y Castro]] | 1918 | 2002 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[Ficheiro:Manuel Conde-Pumpido Ferreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5992675|Q5992675]] | [[Manuel Conde-Pumpido Ferreiro]] | 1927 | 2020 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 383 | | [[:d:Q5993546|Q5993546]] | [[Manuel López Araujo]] | 1759 | 1824 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[Ficheiro:Manuel Misa y Bertemati.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5993793|Q5993793]] | [[Manuel Misa Bertemati]] | 1815 | 1904 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[Ficheiro:DONSIÓN.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5994101|Q5994101]] | [[Manuel Pérez Donsión]] | 1954 | | [[Donsión, Lalín|Donsión]] |- | style='text-align:right'| 386 | | [[:d:Q5998219|Q5998219]] | [[Marieta Quesada Legido]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 387 | | [[:d:Q6003592|Q6003592]] | [[Cuqui Piñeiro]] | 1960 | | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 388 | | [[:d:Q6004120|Q6004120]] | [[María Lama Trigo]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[Ficheiro:Matilde Vázquez - El País 03-11-1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6006230|Q6006230]] | [[Matilde Vázquez]] | 1905 | 1992 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[Ficheiro:Miguel Bastón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6013978|Q6013978]] | [[Miguel Bastón]] | 1961 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 391 | | [[:d:Q6014561|Q6014561]] | [[Miguel Juane|Miguel Juane Sánchez]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 392 | | [[:d:Q6056265|Q6056265]] | [[Pablo Novoa]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[Ficheiro:Paula Sebastián.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6067401|Q6067401]] | [[Paula Sebastián]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 394 | | [[:d:Q6068404|Q6068404]] | [[Pedro Campos Calvo-Sotelo]] | 1950 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 395 | | [[:d:Q6097178|Q6097178]] | [[Rafael Cid Palacios]] | 1918 | 2004 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 396 | | [[:d:Q6097362|Q6097362]] | [[Rafael González-Adrio]] | 1934 | 2015 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[Ficheiro:Rafa Sáez no estadio da Lomba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6097998|Q6097998]] | [[Rafa Sáez]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[Ficheiro:Ferr.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6099291|Q6099291]] | [[Ramón Ferro|Ramon Ferro]] | 1978 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 399 | | [[:d:Q6099912|Q6099912]] | [[Ramón Outerelo]] | 1861 | 1921 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[Ficheiro:D. Ramón Pumpido Puga.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6099964|Q6099964]] | [[Ramón Pumpido Puga]] | 1860 | 2000 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 401 | | [[:d:Q6100155|Q6100155]] | [[Iván Pozo]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 402 | | [[:d:Q6101125|Q6101125]] | [[Raúl Comesaña]] | 1933 | 1999 | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[Ficheiro:Ricardo Blanco-Cicerón (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q6108032|Q6108032]] | [[Ricardo Blanco-Cicerón]] | 1844 | 1926 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 404 | | [[:d:Q6110970|Q6110970]] | [[Rogelio Martínez Garzón]] | 1857 | 1912 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 405 | | [[:d:Q6113298|Q6113298]] | [[Rubén Mascato]] | 1983 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 406 | | [[:d:Q6123640|Q6123640]] | [[Jaime Acuña]] | 1978 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[Ficheiro:Urbano Cabrera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6157352|Q6157352]] | [[Urbano Cabrera]] | 1951 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[Ficheiro:Ventura Misa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6160442|Q6160442]] | [[Ventura Misa Bertemati]] | 1802 | 1885 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 409 | | [[:d:Q6169328|Q6169328]] | [[Xoque Carbajal]] | 1964 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Cabada Vázquez 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6169330|Q6169330]] | [[Xosé Manuel Cabada]] | 1901 | 1936 | [[Codeseda, A Estrada|Codeseda]] |- | style='text-align:right'| 411 | | [[:d:Q6170236|Q6170236]] | [[Iolanda Vázquez]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[Ficheiro:Santiago 23-36r, facultade de Xeografía e Historia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6172964|Q6172964]] | [[Álvaro de Cadaval]] | 1505 | 1575 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 413 | | [[:d:Q6173253|Q6173253]] | [[Ángel Lemos]] | 1917 | 2002 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[Ficheiro:Ángeles Bravo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6173682|Q6173682]] | [[Ángeles Bravo]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 415 | | [[:d:Q6296805|Q6296805]] | [[Jovino González|Jovino González Comesaña]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[Ficheiro:1928-04-04, El Sol, J. J. Mantecón, Bagaría.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6300140|Q6300140]] | [[Juan José Mantecón]] | 1895 | 1964 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 417 | | [[:d:Q6342310|Q6342310]] | [[Ricardo González Lage]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 418 | | [[:d:Q6456018|Q6456018]] | [[Juan Lozano Rico]] | 1933 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 419 | | [[:d:Q6681333|Q6681333]] | [[Ramón Encinas Dios]] | 1893 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[Ficheiro:Luciano González.JPG|center|128px]] | [[:d:Q6696825|Q6696825]] | [[Luciano González Groba]] | 1981 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 421 | | [[:d:Q6700973|Q6700973]] | [[Luís Casas Pasarín]] | 1902 | 1986 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[Ficheiro:Eduardo Iglesias Añino 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6737805|Q6737805]] | [[Eduardo Iglesias Añino]] | 1850 | 1916 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 423 | | [[:d:Q6750995|Q6750995]] | [[Manny Fontenla-Novoa]] | 1954 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[Ficheiro:Manuel Bernárdez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6752449|Q6752449]] | [[Manuel Bernárdez]] | 1867 | 1942 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[Ficheiro:Manuel Sobral.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6752886|Q6752886]] | [[Manny Sobral|Manuel Sobral]] | 1968 | | [[Gargamala, Mondariz|Gargamala]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[Ficheiro:María Paz.JPG|center|128px]] | [[:d:Q6782099|Q6782099]] | [[Mari Paz Vilas|María Paz Vilas]] | 1988 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 427 | | [[:d:Q6786472|Q6786472]] | [[Mateo Míguez Adán]] | 1987 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[Ficheiro:Ramón Iglesias Míguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6898506|Q6898506]] | [[Moncho Iglesias]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[Ficheiro:Oscar bruzon 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7105898|Q7105898]] | [[Óscar Bruzón|Óscar Bruzón Barreras]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 430 | | [[:d:Q7160000|Q7160000]] | [[Pedro Vázquez Viñas]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[Ficheiro:Raul Caneda2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7299744|Q7299744]] | [[Raúl Caneda]] | 1969 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 432 | | [[:d:Q7322588|Q7322588]] | [[Ricardo Castro Ríos]] | 1920 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 433 | | [[:d:Q7367459|Q7367459]] | [[Rosaura López]] | 1932 | 2005 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 434 | | [[:d:Q7376474|Q7376474]] | [[Rubén Durán]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 435 | | [[:d:Q7419040|Q7419040]] | [[Francisco Bao Rodríguez]] | 1924 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 436 | | [[:d:Q7420266|Q7420266]] | [[Santiago Formoso]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[Ficheiro:Santi Mina.JPG|center|128px]] | [[:d:Q7420322|Q7420322]] | [[Santi Mina]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[Ficheiro:Santiago Pérez (racewalker).JPG|center|128px]] | [[:d:Q7420338|Q7420338]] | [[Santiago Pérez Alonso|Santiago Pérez]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[Ficheiro:Sara Tui - Napoli Femminile 2022-23.png|center|128px]] | [[:d:Q7421641|Q7421641]] | [[Sara González]] | 1989 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[Ficheiro:Francisco Fernández Rei.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7583119|Q7583119]] | [[Francisco Fernández Rei]] | 1952 | | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[Ficheiro:Víctor Rivas 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7635688|Q7635688]] | [[Víctor Rivas]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 442 | | [[:d:Q7648661|Q7648661]] | [[Susana Garabatos|Susana Garabatos Rodríguez]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[Ficheiro:Vanessa Veiga, maratón, London Olympic Games 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7914721|Q7914721]] | [[Vanessa Veiga]] | 1979 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 444 | | [[:d:Q8192386|Q8192386]] | [[Aitor Díaz Chan]] | 1986 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 445 | | [[:d:Q8194013|Q8194013]] | [[Alejandro Alvargonzález]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 446 | | [[:d:Q8201158|Q8201158]] | [[Antonio Blanco Solla]] | 1897 | 1936 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[Ficheiro:Premios Mestre Mateo 2017 photocall 133.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201200|Q8201200]] | [[Antonio Durán "Morris"]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[Ficheiro:Antonio Fernández Gómez Céltiga 1926.png|center|128px]] | [[:d:Q8201211|Q8201211]] | [[Antonio Fernández Gómez]] | 1882 | 1970 | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[Ficheiro:Antonio Fraguas Fraguas, c. 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201228|Q8201228]] | [[Antón Fraguas]] | 1905 | 1999 | [[Loureiro, Cerdedo-Cotobade|Loureiro]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[Ficheiro:Antonio García Teijeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201236|Q8201236]] | [[Antonio García Teijeiro]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 451 | | [[:d:Q8201439|Q8201439]] | [[Antonio Manuel Chaves Cuiñas]] | 1959 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 452 | | [[:d:Q8201865|Q8201865]] | [[Antonio Pazos Figueroa]] | 1524 | 1586 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[Ficheiro:Armando Vazquez Crespo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8204635|Q8204635]] | [[Armando Vázquez Crespo]] | 1938 | | [[Bermés, Lalín|Bermés]] |- | style='text-align:right'| 454 | | [[:d:Q8206026|Q8206026]] | [[Arturo Regueiro]] | 1961 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[Ficheiro:Ernesto Chao, Avelino González e Rosa Álvarez María Casares 2014.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8210187|Q8210187]] | [[Avelino González]] | 1962 | | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 456 | | [[:d:Q8245086|Q8245086]] | [[Bea Porrúa]] | 1984 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[Ficheiro:Bieito Lobeira, Galician politician of the BNG.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8247735|Q8247735]] | [[Bieito Lobeira]] | 1968 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 458 | | [[:d:Q8250881|Q8250881]] | [[Borja Alonso]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[Ficheiro:Carlos Blanco Vila.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8263774|Q8263774]] | [[Carlos Blanco Vila]] | 1959 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 460 | | [[:d:Q8264122|Q8264122]] | [[Carlos Javier Márquez González]] | 1973 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[Ficheiro:Carlos Solla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8338359|Q8338359]] | [[Carlos Solla Varela]] | 1971 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 462 | | [[:d:Q8344738|Q8344738]] | [[Chano Piñeiro]] | 1954 | 1995 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[Ficheiro:Chete Lera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8345274|Q8345274]] | [[Chete Lera]] | 1949 | 2022 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[Ficheiro:Chus Lago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8345930|Q8345930]] | [[Chus Lago]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 465 | | [[:d:Q8351398|Q8351398]] | [[Coté Soler]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 466 | | [[:d:Q8353153|Q8353153]] | [[César Portela]] | 1937 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[Ficheiro:Demetrio9765.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8354579|Q8354579]] | [[Demetrio Bilbatúa Rodríguez]] | 1935 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 468 | | [[:d:Q8355070|Q8355070]] | [[Desiderio Pernas]] | 1930 | 1996 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 469 | | [[:d:Q8462141|Q8462141]] | [[Constantino Méndez Martínez]] | 1950 | 2023 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[Ficheiro:1928-01-24, El Sol, El Athlétic, campeón de la Región Centro, Cosme, que marcó el segundo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8463739|Q8463739]] | [[Cosme Vázquez]] | 1904 | 1976 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[Ficheiro:Diego Moldes 15.03.2012.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8559864|Q8559864]] | [[Diego Moldes]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 472 | | [[:d:Q8772282|Q8772282]] | [[Eduardo Ferreirós Boullosa]] | 1904 | 1936 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[Ficheiro:Eduardo Gasset Artime.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8772289|Q8772289]] | [[Eduardo Gasset Artime]] | 1832 | 1884 | [[Pontecesures]]<br/>[[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 474 | | [[:d:Q8775546|Q8775546]] | [[Emilio López Fernández]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 475 | | [[:d:Q8777342|Q8777342]] | [[Ernestina Otero]] | 1890 | 1956 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 476 | | [[:d:Q8777407|Q8777407]] | [[Ernesto Viéitez|Ernesto Viéitez Cortizo]] | 1921 | 2013 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[Ficheiro:Gonzo 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8961320|Q8961320]] | [[Fernando González "Gonzo"]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[Ficheiro:Laurent-florencio rodríguez vaamonde.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8961847|Q8961847]] | [[Florencio Rodríguez Vaamonde]] | 1807 | 1886 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[Ficheiro:Fran Estévez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8962147|Q8962147]] | [[Fran Estévez]] | 1980 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 480 | | [[:d:Q8962297|Q8962297]] | [[Francisco Barreiro Barciela]] | 1911 | 1942 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 481 | | [[:d:Q8962353|Q8962353]] | [[Francisco Fraiz Armada]] | 1940 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 482 | [[Ficheiro:Francisco Modes Fontán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8962429|Q8962429]] | [[Francisco Moldes Fontán]] | 1949 | | [[Porráns, Barro, Barro|Porráns]] |- | style='text-align:right'| 483 | | [[:d:Q8962539|Q8962539]] | [[Francisco Pérez Leirós]] | 1895 | 1971 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[Ficheiro:Francisco Rafael de Augier c1841.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8962541|Q8962541]] | [[Francisco Rafael Augier]] | 1767 | 1847 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[Ficheiro:Gloria Cámara.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8964285|Q8964285]] | [[Gloria Cámara]] | 1939 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 486 | | [[:d:Q8964676|Q8964676]] | [[Gonzalo Gallas]] | 1886 | 1955 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[Ficheiro:Guillermo carbajo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9001312|Q9001312]] | [[Guillermo Carbajo]] | 1986 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[Ficheiro:Gustavo Dacal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9001502|Q9001502]] | [[Gustavo Dacal]] | 1977 | | [[Xustáns, Ponte Caldelas|Xustáns]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[Ficheiro:Humberto Solleiro Rivera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9005391|Q9005391]] | [[Humberto Solleiro]] | 1896 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 490 | | [[:d:Q9009497|Q9009497]] | [[Isidro Silveira Cameselle]] | 1943 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 491 | | [[:d:Q9011172|Q9011172]] | [[Javier Albertos]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[Ficheiro:Alcalde Joaquín García Picher, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9012238|Q9012238]] | [[Joaquín García Picher]] | 1932 | 1985 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[Ficheiro:Joaquín Loriga 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9012256|Q9012256]] | [[Joaquín Loriga]] | 1895 | 1927 | [[Prado, Lalín|Prado]] |- | style='text-align:right'| 494 | | [[:d:Q9013764|Q9013764]] | [[Xosé Cerviño García]] | 1843 | 1922 | [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]] |- | style='text-align:right'| 495 | | [[:d:Q9013780|Q9013780]] | [[Xosé Crespo|Xosé Crespo Iglesias]] | 1959 | | [[O Souto, Xaxán, Lalín|O Souto]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[Ficheiro:JLfontenlarodrigues 1984.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9014045|Q9014045]] | [[José Luís Fontenla Rodrigues]] | 1944 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 497 | | [[:d:Q9014155|Q9014155]] | [[José Luis Sánchez Bravo]] | 1954 | 1975 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 498 | | [[:d:Q9014663|Q9014663]] | [[José Pereira Domínguez|José Pereira]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[Ficheiro:Jose Rivas Fontan.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9014756|Q9014756]] | [[José Rivas Fontán]] | 1941 | | [[Verducido, Pontevedra|Verducido]] |- | style='text-align:right'| 500 | | [[:d:Q9014911|Q9014911]] | [[José de Castro Arines]] | 1911 | 1997 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 501 | | [[:d:Q9015380|Q9015380]] | [[Juan Carlos Táboas Lorenzo]] | 1972 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[Ficheiro:Justo Pelayo Cuesta (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9016851|Q9016851]] | [[Justo Pelayo de la Cuesta Núñez]] | 1823 | 1889 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 503 | [[Ficheiro:Lois Pérez Castrillo.png|center|128px]] | [[:d:Q9023532|Q9023532]] | [[Lois Pérez Castrillo]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[Ficheiro:Luis Lopez Ballesteros.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9025173|Q9025173]] | [[Luís López Ballesteros]] | 1782 | 1853 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 505 | | [[:d:Q9025285|Q9025285]] | [[Luís Noya]] | 1932 | 2006 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[Ficheiro:Luis Otero Pimentel.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9025294|Q9025294]] | [[Luís Otero Pimentel|Luis Otero Pimentel]] | 1844 | 1920 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 507 | [[Ficheiro:Luz Pichel 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9025655|Q9025655]] | [[Luz Pichel]] | 1947 | | [[Alén, Anseán, Lalín|Alén]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[Ficheiro:Magis Iglesias.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9026876|Q9026876]] | [[Magis Iglesias]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[Ficheiro:Manuel Cabada (2009).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9027666|Q9027666]] | [[Manuel Cabada Castro]] | 1935 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[Ficheiro:Manuel Domínguez Benavides por Tomé 1928.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9027737|Q9027737]] | [[Manuel Domínguez Benavides]] | 1895 | 1947 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[Ficheiro:Manuel Gómez Román, 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9027845|Q9027845]] | [[Manuel Gómez Román]] | 1875 | 1964 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[Ficheiro:Manuel Jabois (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q9027866|Q9027866]] | [[Manuel Jabois]] | 1978 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[Ficheiro:Manquinha-recortado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9027916|Q9027916]] | [[Manuel Manquiña]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 514 | | [[:d:Q9027959|Q9027959]] | [[Manuel Millán Vázquez|Manuel Millán]] | 1961 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[Ficheiro:Marta Dacosta (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9029502|Q9029502]] | [[Marta Dacosta]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[Ficheiro:Marta Fernández Currás 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9029513|Q9029513]] | [[Marta Fernández Currás]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[Ficheiro:Marta Larralde en la inauguración de la tienda de Hispanitas en Madrid (30558825516) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9029522|Q9029522]] | [[Marta Larralde]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 518 | | [[:d:Q9029853|Q9029853]] | [[Maruja Pino Piñeiro]] | 1918 | 2010 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[Ficheiro:(María Rey) Debate electoral de Telemadrid (2019).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9030145|Q9030145]] | [[María Rey]] | 1967 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 520 | | [[:d:Q9030156|Q9030156]] | [[María Soliño]] | 1551 | 1699 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[Ficheiro:María Vázquez nos Mestre Mateo 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9030199|Q9030199]] | [[María Vázquez]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 522 | [[Ficheiro:Miguel Costas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9032694|Q9032694]] | [[Miguel Costas]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 523 | | [[:d:Q9033180|Q9033180]] | [[Milo Abelleira]] | 1963 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 524 | [[Ficheiro:Cerviño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9057400|Q9057400]] | [[Pedro Antonio Cerviño]] | 1757 | 1816 | [[Moimenta, Campo Lameiro|Moimenta]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[Ficheiro:Perfecto Feijoo Poncet 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9058451|Q9058451]] | [[Perfecto Feijoo]] | 1858 | 1935 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 526 | | [[:d:Q9065339|Q9065339]] | [[Quino Salvo]] | 1958 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 527 | | [[:d:Q9065409|Q9065409]] | [[Quique Morales]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[Ficheiro:Ramón María Aller Ulloa (MUNCYT, Eulogia Merle).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9066442|Q9066442]] | [[Ramón María Aller|Ramón María Aller Ulloa]] | 1878 | 1966 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 529 | | [[:d:Q9066563|Q9066563]] | [[Ramón de Valenzuela]] | 1914 | 1980 | [[A Viña, Manduas, Silleda|A Viña]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[Ficheiro:Raul baltar estevez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9066840|Q9066840]] | [[Raúl Baltar]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 531 | | [[:d:Q9070370|Q9070370]] | [[Rogelio Groba|Rogelio Groba Groba]] | 1930 | 2022 | [[Guláns, Ponteareas|Guláns]] |- | style='text-align:right'| 532 | | [[:d:Q9078187|Q9078187]] | [[Sito Miñanco]] | 1955 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 533 | | [[:d:Q9080739|Q9080739]] | [[Suso Vaamonde]] | 1950 | 2000 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[Ficheiro:Telmo Martín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9085631|Q9085631]] | [[Telmo Martín]] | 1958 | | [[Xil, Meaño|Xil]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[Ficheiro:Teo Cardalda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9085918|Q9085918]] | [[Teo Cardalda]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[Ficheiro:CariValentina.png|center|128px]] | [[:d:Q9092335|Q9092335]] | [[Valentina Carro]] | 1984 | | [[Castrelo, Cambados|Castrelo]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[Ficheiro:Ventura Pérez Mariño en 2004.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9092950|Q9092950]] | [[Ventura Pérez Mariño]] | 1948 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 538 | | [[:d:Q9093327|Q9093327]] | [[Vicente María de Acevedo]] | 1726 | 1808 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 539 | | [[:d:Q9094403|Q9094403]] | [[Virxilio Viéitez]] | 1930 | 2008 | [[Soutelo de Montes, A Madanela de Montes, Forcarei|Soutelo de Montes]] |- | style='text-align:right'| 540 | | [[:d:Q9096337|Q9096337]] | [[Wöyza]] | 1984 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 541 | | [[:d:Q9096671|Q9096671]] | [[Xil Ríos]] | 1948 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 542 | [[Ficheiro:José Cuiña Crespo.png|center|128px]] | [[:d:Q9096725|Q9096725]] | [[Xosé Cuíña]] | 1950 | 2007 | [[Prado, Lalín|Prado]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[Ficheiro:Xoán Bernárdez Vilar (writer).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9096746|Q9096746]] | [[Xoán Bernárdez Vilar]] | 1936 | 2025 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[Ficheiro:Escultura Xoán Piñeiro.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9096748|Q9096748]] | [[Xoán Piñeiro Nogueira]] | 1920 | 1980 | [[O Hío, Cangas|O Hío]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[Ficheiro:Alex Vázquez-Palacios.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9098159|Q9098159]] | [[Álex Vázquez]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 546 | | [[:d:Q9202678|Q9202678]] | [[David Prada Fernandez]] | 1988 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 547 | | [[:d:Q9262192|Q9262192]] | [[Francisco Álvarez Paz]] | 1988 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 548 | [[Ficheiro:Diego Folgar Toimil (Dieguito).JPG|center|128px]] | [[:d:Q9351125|Q9351125]] | [[Diego Folgar Toimil]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[Ficheiro:Everardo Dias.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10278476|Q10278476]] | [[Everardo Dias]] | 1883 | 1966 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[Ficheiro:FBA50001037311 div Javier Alfaya.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10306462|Q10306462]] | [[Francisco Javier Alfaya Rodríguez]] | 1956 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 551 | | [[:d:Q10319564|Q10319564]] | [[Lois Ríos]] | 1953 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 552 | | [[:d:Q10323717|Q10323717]] | [[Manito|Antonio Rosas Sánchez]] | 1944 | 2011 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 553 | | [[:d:Q10324195|Q10324195]] | [[Manuel Gómez González]] | 1877 | 1924 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[Ficheiro:Maria del Carmen (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q10325806|Q10325806]] | [[María del Carmen Fidalgo Sánchez|Maria Del Carmen Fidalgo Sanchez Puga]] | 1948 | | [[Petán, A Cañiza|Petán]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[Ficheiro:Susana Sánchez Aríns.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10375187|Q10375187]] | [[Susana Sanches Arins]] | 1974 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[Ficheiro:Xosé María Álvarez Cáccamo (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10394406|Q10394406]] | [[Xosé María Álvarez Cáccamo]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 557 | | [[:d:Q10491288|Q10491288]] | [[Jesús Torres Junquera|Jesús Torres]] | 1980 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 558 | | [[:d:Q10525731|Q10525731]] | [[Joana Montouto]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 559 | | [[:d:Q10555444|Q10555444]] | [[Adrián Mouriño]] | 1988 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 560 | | [[:d:Q10816086|Q10816086]] | [[Celso Pedro Blanco Álvarez]] | 1914 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 561 | | [[:d:Q10990994|Q10990994]] | [[Celestino Peleteiro|Celestino Peleteiro Otero]] | 1935 | 2017 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 562 | | [[:d:Q11039114|Q11039114]] | [[José Manuel Bar Cendón]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[Ficheiro:Joaquín Poza Juncal 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11045838|Q11045838]] | [[Joaquín Poza Juncal]] | 1898 | 1934 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 564 | | [[:d:Q11055900|Q11055900]] | [[Alfredo Bea]] | 1969 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 565 | | [[:d:Q11079552|Q11079552]] | [[José María de Azcárate Ristori]] | 1919 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[Ficheiro:Juan Antonio Saavedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11086490|Q11086490]] | [[Juan Antonio Saavedra]] | 1973 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 567 | | [[:d:Q11097922|Q11097922]] | [[Eloy Maquieira]] | 1901 | 1944 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 568 | | [[:d:Q11213424|Q11213424]] | [[Ramón Salgado Pérez]] | 1894 | 1972 | [[O Carril, O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[Ficheiro:Rosario Álvarez Blanco (2015; cropped 2024).jpg|center|128px]] | [[:d:Q11267084|Q11267084]] | [[Rosario Álvarez Blanco]] | 1952 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 570 | | [[:d:Q11267797|Q11267797]] | [[Mariano Abalo]] | 1951 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 571 | | [[:d:Q11482237|Q11482237]] | [[Alberto Cunha]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 572 | | [[:d:Q11680535|Q11680535]] | [[Carlos Fuertes Peralba]] | 1907 | 1965 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[Ficheiro:Carlos González Príncipe.png|center|128px]] | [[:d:Q11680537|Q11680537]] | [[Carlos Príncipe]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[Ficheiro:Eduardo Cobián y Rofiñac (Francisco Maura).jpg|center|128px]] | [[:d:Q11681285|Q11681285]] | [[Eduardo Cobián Roffignac]] | 1857 | 1918 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[Ficheiro:Emma Ríos - Lucca Comics and Games 2015.JPG|center|128px]] | [[:d:Q11681457|Q11681457]] | [[Emma Ríos]] | 1976 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 576 | | [[:d:Q11681914|Q11681914]] | [[Francisco Castaño Riadigos]] | 1986 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 577 | | [[:d:Q11682265|Q11682265]] | [[Guillerme Vázquez]] | 1952 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 578 | | [[:d:Q11685767|Q11685767]] | [[José Castro Álvarez]] | 1932 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[Ficheiro:Don José de Santiago y Gómez, Historia de Vigo y su comarca 1896.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11686247|Q11686247]] | [[José de Santiago y Gómez]] | 1858 | 1922 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[Ficheiro:Luistaboada 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11689886|Q11689886]] | [[Luís Taboada|Luis Taboada]] | 1848 | 1906 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[Ficheiro:Manuel Lago González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11690626|Q11690626]] | [[Manuel Lago González]] | 1865 | 1925 | [[Randufe, Tui|Randufe]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[Ficheiro:Manuel Magariños Castaños 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11690641|Q11690641]] | [[Manuel Magariños Castaños]] | 1871 | 1941 | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 583 | | [[:d:Q11690670|Q11690670]] | [[Manuel Mur Oti]] | 1908 | 2003 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 584 | | [[:d:Q11690688|Q11690688]] | [[Manuel Pena]] | 1980 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 585 | | [[:d:Q11690722|Q11690722]] | [[Manolo Tomé]] | 1950 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 586 | | [[:d:Q11690889|Q11690889]] | [[Marcos Rodríguez Fernández]] | 1984 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[Ficheiro:Marga do Val (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11690918|Q11690918]] | [[Marga do Val]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 588 | | [[:d:Q11691417|Q11691417]] | [[Inmaculada Paz-Andrade|Inmaculada Paz Andrade]] | 1928 | 2022 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[Ficheiro:María Xosé Queizán (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11691461|Q11691461]] | [[María Xosé Queizán]] | 1939 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[Ficheiro:Nicolás taboada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11695643|Q11695643]] | [[Nicolás Taboada Fernández]] | 1856 | 1899 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[Ficheiro:"El amor de Eloy" - Entrevista Patricia Pérez - Teatro Bellas Artes 06.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11698377|Q11698377]] | [[Patricia Pérez]] | 1973 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[Ficheiro:HospitalReal01 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q11698517|Q11698517]] | [[Pedro Alonso]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[Ficheiro:Día das Letras Galegas 1999, Roberto Blanco Torres.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11703277|Q11703277]] | [[Roberto Blanco Torres]] | 1891 | 1936 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 594 | | [[:d:Q11703304|Q11703304]] | [[Rodolfo Ucha]] | 1882 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 595 | [[Ficheiro:Entrevista Jorge Buxadé enLa noche de 24h con Jorge Buxadé 10·04·2023 - 52808484747 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q11705379|Q11705379]] | [[Xabier Fortes]] | 1966 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[Ficheiro:Xulio Formoso en De Par en Par (06).JPG|center|128px]] | [[:d:Q11705409|Q11705409]] | [[Xulio Formoso]] | 1949 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[Ficheiro:Angel Amor Ruibal - Vida Gallega.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11705519|Q11705519]] | [[Ángel Amor Ruibal]] | 1869 | 1930 | [[Cangrallo, Barro, Barro|Cangrallo]] |- | style='text-align:right'| 598 | [[Ficheiro:Ángel de Lema y Marina (1820-1884).jpg|center|128px]] | [[:d:Q11705533|Q11705533]] | [[Ángel de Lema Marina|Ángel de Lema y Marina]] | 1820 | 1884 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 599 | | [[:d:Q11705578|Q11705578]] | [[Óscar Guimeráns Rodríguez]] | 1986 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[Ficheiro:Jesus Gonzalez 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11725928|Q11725928]] | [[Jesús González Álvarez]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[Ficheiro:Alberto Avendaño 2021.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11904818|Q11904818]] | [[Alberto Avendaño]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 602 | | [[:d:Q11912472|Q11912472]] | [[Carlos Padín|Carlos Padín Busto]] | 1974 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 603 | | [[:d:Q11916566|Q11916566]] | [[Daniel Casalderrey]] | 1928 | 2017 | [[Portas]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[Ficheiro:Fernando Villamarín Rodríguez 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11921823|Q11921823]] | [[Fernando Villamarín Rodríguez]] | 1880 | 1957 | [[Nande, Mañufe, Gondomar|Nande]] |- | style='text-align:right'| 605 | | [[:d:Q11922967|Q11922967]] | [[Francisco González Amadiós]] | 1924 | 1997 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 606 | | [[:d:Q11926870|Q11926870]] | [[Isabel de Villamartín|Isabel de Villamartín Thomas]] | 1837 | 1877 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[Ficheiro:Isidoro Millán Mariño, 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11926906|Q11926906]] | [[Isidoro Millán Mariño]] | 1890 | 1983 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[Ficheiro:Quinocho celta vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11928153|Q11928153]] | [[Joaquín Fernández Santomé]] | 1933 | 1988 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 609 | | [[:d:Q11929048|Q11929048]] | [[José Antonio Rodríguez Saavedra]] | 1968 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 610 | | [[:d:Q11929082|Q11929082]] | [[José García García]] | 1922 | 2007 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 611 | | [[:d:Q11929101|Q11929101]] | [[Pepe Lemos|José Lemos Rodríguez]] | 1962 | 2023 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 612 | | [[:d:Q11929127|Q11929127]] | [[José Manuel Freire Chapela]] | 1966 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[Ficheiro:Manuel Forcadela (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11934952|Q11934952]] | [[Manuel Forcadela]] | 1958 | | [[Forcadela, Tomiño|Forcadela]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[Ficheiro:1926-11-16, El Liberal, Arriba el Sr. Cossío, Abajo el doctor Varela Radio (cropped) Varela Radio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11935027|Q11935027]] | [[Manuel Varela Radío]] | 1873 | 1962 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[Ficheiro:Olaia Fernández Davila.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11935765|Q11935765]] | [[Olaia Fernández Davila]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 616 | | [[:d:Q11936252|Q11936252]] | [[Mauro García|Mauro García Juncal]] | 1971 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 617 | | [[:d:Q11944454|Q11944454]] | [[Rafael Rodríguez Castro]] | 1966 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[Ficheiro:Salvador García-Bodaño (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11946767|Q11946767]] | [[Salvador García-Bodaño]] | 1935 | 2023 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[Ficheiro:Severino Barros de Lis 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11949609|Q11949609]] | [[Severino Barros de Lis]] | 1887 | 1939 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[Ficheiro:Vicente Sierra Martínez 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11954647|Q11954647]] | [[Vicente Sierra Martínez]] | 1900 | 1981 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Millán Otero (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11955423|Q11955423]] | [[Xosé Manuel Millán Otero]] | 1964 | 2020 | [[Beluso, Bueu|Beluso]] |- | style='text-align:right'| 622 | | [[:d:Q12176791|Q12176791]] | [[Joaquín Pérez Fernández]] | 1906 | 1989 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 623 | | [[:d:Q12270191|Q12270191]] | [[Juan Durán]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 624 | | [[:d:Q12382463|Q12382463]] | [[Adela Leiro]] | 2000 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 625 | | [[:d:Q12382486|Q12382486]] | [[Adolfo Domínguez Otero]] | 1946 | 2012 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 626 | | [[:d:Q12382487|Q12382487]] | [[Adolfo Campos Panadeiros]] | 1934 | 2021 | [[Dozón]] |- | style='text-align:right'| 627 | | [[:d:Q12382489|Q12382489]] | [[Adolfo Gregorio Espino]] | 1880 | 1962 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 628 | [[Ficheiro:Adolfo Mosquera Castro 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382491|Q12382491]] | [[Adolfo Mosquera]] | 1860 | 1940 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[Ficheiro:Adolfo Víctor Calveiro 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382494|Q12382494]] | [[Adolfo Víctor Calveiro]] | 1902 | 1977 | [[Dornelas, Silleda|Dornelas]] |- | style='text-align:right'| 630 | | [[:d:Q12382505|Q12382505]] | [[Adrián Troitiño]] | 1869 | 1941 | [[Moalde, Silleda|Moalde]] |- | style='text-align:right'| 631 | | [[:d:Q12382522|Q12382522]] | [[Afonso Paz-Andrade]] | 1940 | 2021 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[Ficheiro:Alfonso Ribas Fraga.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382523|Q12382523]] | [[Afonso Ribas|Afonso Ribas Fraga]] | 1944 | | [[Cutián, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|Cutián]] |- | style='text-align:right'| 633 | | [[:d:Q12382626|Q12382626]] | [[Alba Payo]] | 1981 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 634 | | [[:d:Q12382649|Q12382649]] | [[Alberte Araúxo Vilar]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[Ficheiro:AlberteMEra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382651|Q12382651]] | [[Alberte Mera]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 636 | | [[:d:Q12382655|Q12382655]] | [[Alberto Barreiro Docampo]] | 1974 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 637 | | [[:d:Q12382656|Q12382656]] | [[Alberto Campillo García]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 638 | | [[:d:Q12382657|Q12382657]] | [[Alberto Casal Arantes]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 639 | | [[:d:Q12382659|Q12382659]] | [[Alberto Durán Núñez]] | 1940 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 640 | | [[:d:Q12382660|Q12382660]] | [[Alberto García García]] | 1953 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 641 | | [[:d:Q12382661|Q12382661]] | [[Alberto García Salgueiro]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[Ficheiro:Meira Bañobre 2 2009.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382665|Q12382665]] | [[Alberto Meira]] | 1977 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[Ficheiro:Alberto Valverde Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382671|Q12382671]] | [[Alberto Valverde Pérez]] | 1978 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[Ficheiro:Alejo Diz Jurado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382735|Q12382735]] | [[Alejo Diz Jurado]] | 1885 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 645 | | [[:d:Q12382750|Q12382750]] | [[Alexandre Freire Calvo]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 646 | | [[:d:Q12382765|Q12382765]] | [[Alfonso Costoya]] | 1975 | | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 647 | | [[:d:Q12382770|Q12382770]] | [[Alfonso Láuzara]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 648 | | [[:d:Q12382773|Q12382773]] | [[Alfonso Penela]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[Ficheiro:Alfonso Senra Bernárdez 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382776|Q12382776]] | [[Alfonso Senra Bernárdez]] | 1877 | 1951 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 650 | | [[:d:Q12382777|Q12382777]] | [[Alfonso Sucasas]] | 1940 | 2012 | [[Goiás, Lalín|Goiás]] |- | style='text-align:right'| 651 | | [[:d:Q12382779|Q12382779]] | [[Alfonso Vilar Lamelas]] | 1927 | 2011 | [[Rouxique, Vilalonga, Sanxenxo|Rouxique]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[Ficheiro:Alfonso Vázquez Martínez en 1961.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382781|Q12382781]] | [[Alfonso Vázquez Martínez]] | 1906 | 1976 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[Ficheiro:Alfonso Álvarez Cáccamo (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382785|Q12382785]] | [[Alfonso Álvarez Cáccamo]] | 1952 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 654 | | [[:d:Q12382791|Q12382791]] | [[Alfredo García Alén]] | 1923 | 1981 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 655 | | [[:d:Q12382798|Q12382798]] | [[Alfredo Álvarez Paredes]] | 1976 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 656 | | [[:d:Q12382802|Q12382802]] | [[Alicia Borrás]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 657 | | [[:d:Q12382873|Q12382873]] | [[Amado Ricón]] | 1933 | 2019 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[Ficheiro:Amalia Pérez Otero (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382880|Q12382880]] | [[Amalia Pérez Otero]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 659 | | [[:d:Q12382884|Q12382884]] | [[Amancio Landín Carrasco]] | 1918 | 2018 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 660 | | [[:d:Q12382885|Q12382885]] | [[Amancio Landín Jaraiz]] | 1947 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[Ficheiro:Amando Garra 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382887|Q12382887]] | [[Amado Garra]] | 1873 | 1948 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[Ficheiro:An Alfaya.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382950|Q12382950]] | [[An Alfaya]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 663 | [[Ficheiro:Anacuña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382951|Q12382951]] | [[Ana Acuña]] | 1971 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 664 | | [[:d:Q12382956|Q12382956]] | [[Ana Pérez Cerviño|Ana María Pérez Cerviño]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 665 | | [[:d:Q12382957|Q12382957]] | [[Ana María Ríos]] | 1979 | | [[Arcade, Soutomaior|Arcade]] |- | style='text-align:right'| 666 | | [[:d:Q12382969|Q12382969]] | [[Andrea Costas]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[Ficheiro:Andrea Nunes na Festa dos Libros de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382970|Q12382970]] | [[Andrea Nunes Brións]] | 1984 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 668 | | [[:d:Q12382971|Q12382971]] | [[Andrea Porto|Andrea Porto Mato]] | 1989 | | [[Codeseda, A Estrada|Codeseda]] |- | style='text-align:right'| 669 | | [[:d:Q12382983|Q12382983]] | [[Andrés Iglesias Rodríguez]] | 1962 | | [[Nespereira, Pazos de Borbén|Nespereira]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[Ficheiro:Andres Muruais.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382986|Q12382986]] | [[Andrés Muruais]] | 1851 | 1882 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 671 | | [[:d:Q12383039|Q12383039]] | [[Antonio Alonso Fontán]] | 1931 | 2023 | [[Meder, Salvaterra de Miño|Meder]] |- | style='text-align:right'| 672 | | [[:d:Q12383041|Q12383041]] | [[Antonio Amorín]] | 1952 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[Ficheiro:El Maestro Blanco Porto, Director.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383048|Q12383048]] | [[Antonio Blanco Porto]] | 1890 | 1940 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 674 | | [[:d:Q12383052|Q12383052]] | [[Antonio Campos Romay]] | 1946 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 675 | | [[:d:Q12383061|Q12383061]] | [[Antonio Crespo Iglesias]] | 1961 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 676 | | [[:d:Q12383091|Q12383091]] | [[Antonio Martín Puentes Rivera]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 677 | | [[:d:Q12383109|Q12383109]] | [[Antonio Riestra del Moral]] | 1909 | 1984 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[Ficheiro:Antón Costas 2022 (cropped).png|center|128px]] | [[:d:Q12383136|Q12383136]] | [[Antón Costas Comesaña]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 679 | | [[:d:Q12383155|Q12383155]] | [[Antúnez Pousa]] | 1945 | 2023 | [[Estás, Tomiño|Estás]] |- | style='text-align:right'| 680 | | [[:d:Q12383161|Q12383161]] | [[Anxo Fariña]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 681 | | [[:d:Q12383164|Q12383164]] | [[Anxo Pintos]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 682 | | [[:d:Q12383166|Q12383166]] | [[Anxo Quintela]] | 1960 | | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] |- | style='text-align:right'| 683 | [[Ficheiro:Anxos Sumai (AELG)-1 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383169|Q12383169]] | [[Anxos Sumai]] | 1960 | | [[Oeste, Catoira|Oeste]] |- | style='text-align:right'| 684 | | [[:d:Q12383349|Q12383349]] | [[Arturo Grandal Vaqueiro]] | 1944 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 685 | | [[:d:Q12383350|Q12383350]] | [[Arturo Leyte|Arturo Leyte Coello]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 686 | | [[:d:Q12383352|Q12383352]] | [[Arturo Rivas Castro]] | 1898 | 1974 | [[Sabucedo, A Estrada|Sabucedo]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[Ficheiro:Arturo Souto 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383356|Q12383356]] | [[Arturo Souto]] | 1902 | 1964 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 688 | | [[:d:Q12383898|Q12383898]] | [[Asun Estévez]] | 1966 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 689 | | [[:d:Q12383906|Q12383906]] | [[Atilano Franco]] | 1956 | 2009 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 690 | | [[:d:Q12383954|Q12383954]] | [[Avelino Barrio López]] | 1885 | 1959 | [[Toiriz, Vila de Cruces|Toiriz]] |- | style='text-align:right'| 691 | | [[:d:Q12383959|Q12383959]] | [[Avelino Ponte Caride]] | 1915 | 2011 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 692 | | [[:d:Q12384219|Q12384219]] | [[Bartolomé Hermida Santabaia]] | 1801 | 1864 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 693 | | [[:d:Q12384240|Q12384240]] | [[Basilio García]] | 1942 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 694 | | [[:d:Q12384241|Q12384241]] | [[Basilio González Besada]] | 1820 | 1878 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[Ficheiro:Begonha Caamaño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384296|Q12384296]] | [[Begoña Caamaño]] | 1964 | 2014 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 696 | [[Ficheiro:Belén Cachafeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384332|Q12384332]] | [[Belén Cachafeiro]] | 1969 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 697 | | [[:d:Q12384360|Q12384360]] | [[Benito García Dorgambide]] | 1926 | 1991 | [[Baión, Vilanova de Arousa|Baión]] |- | style='text-align:right'| 698 | | [[:d:Q12384361|Q12384361]] | [[Benito Iglesias Cacicedo]] | 1923 | 1997 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 699 | | [[:d:Q12384366|Q12384366]] | [[Benito Montero]] | 1944 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 700 | | [[:d:Q12384368|Q12384368]] | [[Benito Pardo de Figueroa]] | 1755 | 1812 | [[pazo de Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 701 | | [[:d:Q12384370|Q12384370]] | [[Benito Rivas Rodríguez]] | 1863 | 1923 | [[Siador, Silleda|Siador]] |- | style='text-align:right'| 702 | | [[:d:Q12384371|Q12384371]] | [[Benito Rivas Fondevila]] | 1910 | 1973 | [[Siador, Silleda|Siador]] |- | style='text-align:right'| 703 | | [[:d:Q12384372|Q12384372]] | [[Benito Vigo Munilla]] | 1875 | 2000 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 704 | | [[:d:Q12384374|Q12384374]] | [[Benjamín García Diéguez]] | 1916 | 1940 | [[Barbeitos, Negrelos, Rodeiro|Barbeitos]] |- | style='text-align:right'| 705 | [[Ficheiro:Ford Escort exBeny Fernandez (4).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384379|Q12384379]] | [[Beny Fernández]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 706 | | [[:d:Q12384404|Q12384404]] | [[Bernardo López Suárez|Bernardo López Suárez-Cobián]] | 1900 | 1938 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[Ficheiro:Bernardo Sagasta Echevarría, de Kaulak (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384406|Q12384406]] | [[Bernardo Mateo Sagasta]] | 1866 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 708 | [[Ficheiro:Bernardo Rodríguez Ribeira 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384407|Q12384407]] | [[Bernardo Rodríguez Ribeira]] | 1853 | 1924 | [[San Xiao de Vea, A Estrada|San Xiao de Vea]] |- | style='text-align:right'| 709 | | [[:d:Q12384564|Q12384564]] | [[Borobó]] | 1916 | 2003 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 710 | | [[:d:Q12384640|Q12384640]] | [[Brasilino Álvarez Sobrino]] | 1894 | 1936 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[Ficheiro:4f4695024d954-carlos aymerich Parlamento.jpeg|center|128px]] | [[:d:Q12385329|Q12385329]] | [[Carlos Aymerich]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[Ficheiro:Carlos Baliñas 2021 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385330|Q12385330]] | [[Carlos Baliñas Fernández|Carlos Baliñas]] | 1930 | | [[Quireza, Cerdedo-Cotobade|Quireza]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[Ficheiro:Seminario de Carlos Barros en las IX Jornadas de Historia de la Escuela Nacional de Antropología e Historia. Ciudad de México, 19 de octubre de 2016 (cropped).png|center|128px]] | [[:d:Q12385332|Q12385332]] | [[Carlos Barros]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 714 | | [[:d:Q12385339|Q12385339]] | [[Carlos Crego|Carlos Crego Rodríguez]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 715 | | [[:d:Q12385340|Q12385340]] | [[Carlos Díaz Diéguez|Carlos Diegues]] | 1978 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[Ficheiro:Carlos Fontes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385343|Q12385343]] | [[Carlos Fontes]] | 1968 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 717 | | [[:d:Q12385352|Q12385352]] | [[Carlos Maside|Carlos Maside García]] | 1897 | 1958 | [[San Xulián, Pontecesures, Pontecesures|San Xulián]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[Ficheiro:CarlosGMeixide.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385353|Q12385353]] | [[Carlos Meixide]] | 1977 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[Ficheiro:Carlos Negro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385355|Q12385355]] | [[Carlos Negro]] | 1970 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 720 | | [[:d:Q12385362|Q12385362]] | [[Carlos Pérez Alonso]] | 1935 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 721 | [[Ficheiro:Carlos Sobrino 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385368|Q12385368]] | [[Carlos Sobrino Buhigas]] | 1885 | 1978 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 722 | | [[:d:Q12385370|Q12385370]] | [[Carlos Sueiro Pico]] | 1940 | 2009 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 723 | | [[:d:Q12385373|Q12385373]] | [[Carlos Velasco|Carlos Velasco Souto]] | 1958 | | [[Tomeza, Pontevedra|Tomeza]] |- | style='text-align:right'| 724 | | [[:d:Q12385381|Q12385381]] | [[Carlos de Miguel]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 725 | | [[:d:Q12385388|Q12385388]] | [[Carmen Fidalgo]] | 1961 | | [[Saídres, Silleda|Saídres]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[Ficheiro:Carmen Gallego Calvar 6May2008-595282.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385389|Q12385389]] | [[Carmen Gallego]] | 1966 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 727 | | [[:d:Q12385390|Q12385390]] | [[Carmen Leyte]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 728 | | [[:d:Q12385395|Q12385395]] | [[Carmen Panero]] | 1949 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 729 | | [[:d:Q12385597|Q12385597]] | [[Casimiro Fernández Otero]] | 1915 | 2000 | [[Manduas, Silleda|Manduas]] |- | style='text-align:right'| 730 | | [[:d:Q12385598|Q12385598]] | [[Casimiro Torre Castro]] | 1821 | 1874 | [[Montes, Campo Lameiro|Montes]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[Ficheiro:Casto Sampedro Folgar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385661|Q12385661]] | [[Casto Sampedro|Casto Sampedro Folgar]] | 1848 | 1937 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[Ficheiro:Catuxa López Pato 2023.png|center|128px]] | [[:d:Q12385826|Q12385826]] | [[Catuxa López Pato]] | 1973 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 733 | | [[:d:Q12385847|Q12385847]] | [[Cayetano Gil Taboada]] | 1688 | 1751 | [[Barcia, Lalín|Barcia]] |- | style='text-align:right'| 734 | | [[:d:Q12385889|Q12385889]] | [[Celestino Pichel Bouzas]] | 1926 | 2014 | [[Viascón, Cerdedo-Cotobade|Viascón]] |- | style='text-align:right'| 735 | | [[:d:Q12385891|Q12385891]] | [[Celestino Poza Pastrana]] | 1903 | 1971 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 736 | [[Ficheiro:Celso Fernández Sanmartín 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385906|Q12385906]] | [[Celso Fernández Sanmartín]] | 1969 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 737 | | [[:d:Q12385907|Q12385907]] | [[Celso Mariño]] | 1910 | 1992 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 738 | | [[:d:Q12386083|Q12386083]] | [[Charo Portela Yáñez]] | 1963 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 739 | [[Ficheiro:Chus Nogueira (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386127|Q12386127]] | [[Chus Nogueira]] | 1968 | | [[Berres, A Estrada|Berres]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[Ficheiro:Retrato Clara Pino.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386212|Q12386212]] | [[Clara Pino]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 741 | | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | 1900 | 1915 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 742 | | [[:d:Q12386225|Q12386225]] | [[Claudio González Zúñiga]] | 1784 | 1857 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 743 | | [[:d:Q12386227|Q12386227]] | [[Claudio López Garrido]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[Ficheiro:Constantino Armesto Cobián.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386426|Q12386426]] | [[Constantino Armesto Cobián]] | 1823 | 1899 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[Ficheiro:Consuelo Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386433|Q12386433]] | [[Consuelo Martínez García]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 746 | | [[:d:Q12386735|Q12386735]] | [[Cristina Brea Lodeiro]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 747 | | [[:d:Q12386895|Q12386895]] | [[César Mera]] | 1945 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 748 | | [[:d:Q12386931|Q12386931]] | [[Daniel Calzado|Daniel Calzado Poceiro]] | 1891 | 1972 | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 749 | | [[:d:Q12386932|Q12386932]] | [[Daniel Domínguez]] | 1955 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 750 | | [[:d:Q12386934|Q12386934]] | [[Daniel González Alén]] | 1951 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 751 | | [[:d:Q12386936|Q12386936]] | [[Daniel Landesa]] | 1976 | | [[Coia, Vigo|Coia]] |- | style='text-align:right'| 752 | | [[:d:Q12386937|Q12386937]] | [[Daniel Pazó Vila]] | 1914 | 2008 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 753 | | [[:d:Q12386947|Q12386947]] | [[Darío Álvarez Blázquez]] | 1910 | 1979 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 754 | | [[:d:Q12386948|Q12386948]] | [[Darío Álvarez Gándara]] | 1936 | 2015 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 755 | [[Ficheiro:Darío Álvarez Limeses.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386950|Q12386950]] | [[Darío Álvarez Limeses]] | 1877 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[Ficheiro:David Amor 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12386956|Q12386956]] | [[David Amor]] | 1980 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 757 | | [[:d:Q12386970|Q12386970]] | [[David Rodríguez Rodríguez]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 758 | | [[:d:Q12386973|Q12386973]] | [[David Souto]] | 1983 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 759 | | [[:d:Q12386991|Q12386991]] | [[Delmiro Rocha]] | 1980 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 760 | | [[:d:Q12387029|Q12387029]] | [[Desiderio Comesaña Prado]] | 1900 | 1956 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[Ficheiro:DianaNogueiraPazoDeFamilia (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387053|Q12387053]] | [[Diana Nogueira]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 762 | | [[:d:Q12387092|Q12387092]] | [[Diego Zúñiga Soutomaior]] | 1564 | 1637 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 763 | | [[:d:Q12387112|Q12387112]] | [[Dionisio Quintillán Cardesín]] | | 1960 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 764 | | [[:d:Q12387282|Q12387282]] | [[Eduardo Alonso]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 765 | | [[:d:Q12387283|Q12387283]] | [[Eduardo Araujo Conde]] | 1900 | 1938 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 766 | | [[:d:Q12387285|Q12387285]] | [[Eduardo Cea Naharro]] | 1843 | 1929 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[Ficheiro:Eduardo Martínez Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387291|Q12387291]] | [[Eduardo Martínez Alonso]] | 1903 | 1972 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 768 | | [[:d:Q12387299|Q12387299]] | [[Eduardo Santiago]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 769 | | [[:d:Q12387304|Q12387304]] | [[Eduardo da Pena Lis]] | 1933 | 2022 | [[Lourizán, Pontevedra|Lourizán]] |- | style='text-align:right'| 770 | [[Ficheiro:Efren juanes alcalde.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387308|Q12387308]] | [[Efrén Juanes]] | 1950 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 771 | | [[:d:Q12387487|Q12387487]] | [[El Puto Coke]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 772 | | [[:d:Q12387765|Q12387765]] | [[Elena Colmeiro]] | 1932 | 2021 | [[Costela, Margaride, Silleda|Costela]] |- | style='text-align:right'| 773 | [[Ficheiro:Elías Torres 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387770|Q12387770]] | [[Elias Torres]] | 1964 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 774 | | [[:d:Q12387772|Q12387772]] | [[Eliseo Diéguez García]] | 1949 | | [[Vilameá, Camba, Rodeiro|Vilameá]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[Ficheiro:Elvira Riveiro (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387783|Q12387783]] | [[Elvira Ribeiro Tobío]] | 1971 | | [[Cerponzóns, Pontevedra|Cerponzóns]] |- | style='text-align:right'| 776 | | [[:d:Q12387788|Q12387788]] | [[Elías Vicente Rivas Martínez]] | 1844 | 1919 | [[Siador, Silleda|Siador]] |- | style='text-align:right'| 777 | | [[:d:Q12387792|Q12387792]] | [[Emilia Estévez Villaverde]] | 1921 | 2000 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 778 | | [[:d:Q12387797|Q12387797]] | [[Emilio Costas Fernández]] | 1914 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 779 | | [[:d:Q12387809|Q12387809]] | [[Emilio Rolán]] | 1935 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 780 | | [[:d:Q12387811|Q12387811]] | [[Emilio Ruíz]] | | | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 781 | | [[:d:Q12387812|Q12387812]] | [[Emilio Álvarez Blázquez]] | 1919 | 1988 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 782 | | [[:d:Q12387813|Q12387813]] | [[Emilio Álvarez Negreira]] | 1926 | 2002 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 783 | | [[:d:Q12387842|Q12387842]] | [[Xosé Enrique Acuña|Enrique Acuña]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 784 | [[Ficheiro:Enrique Blein Budiño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387845|Q12387845]] | [[Enrique Blein|Enrique Blein Budiño]] | 1885 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[Ficheiro:Autorretrato de Henrique Campo. Acuarela 1908.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387846|Q12387846]] | [[Enrique Campo]] | 1890 | 1911 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 786 | | [[:d:Q12387850|Q12387850]] | [[Enrique Jaso González]] | 1916 | 1936 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 787 | | [[:d:Q12387867|Q12387867]] | [[Enrique Álvarez Abalde]] | 1960 | 2010 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 788 | | [[:d:Q12388173|Q12388173]] | [[Eugenio Elices Gasset]] | 1889 | 1961 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[Ficheiro:Eva Solla BNG.png|center|128px]] | [[:d:Q12388189|Q12388189]] | [[Eva Solla]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 790 | [[Ficheiro:Evangelina Jaso (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388191|Q12388191]] | [[Evangelina Jaso González]] | 1909 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 791 | [[Ficheiro:Ezequiel Ordóñez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12388217|Q12388217]] | [[Ezequiel Ordóñez González]] | 1845 | 1918 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 792 | | [[:d:Q12388288|Q12388288]] | [[Farruco Sesto Novás]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 793 | | [[:d:Q12388298|Q12388298]] | [[Fausto Isorna|Fausto Castiñeira Isorna]] | 1961 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 794 | | [[:d:Q12388348|Q12388348]] | [[Feliciano Barrera]] | 1918 | 2012 | [[Guláns, Ponteareas|Guláns]] |- | style='text-align:right'| 795 | | [[:d:Q12388349|Q12388349]] | [[Felipe Castro Valladares]] | 1900 | | [[Sabucedo, A Estrada|Sabucedo]] |- | style='text-align:right'| 796 | | [[:d:Q12388353|Q12388353]] | [[Felipe Ruza García]] | 1855 | 1950 | [[Cequeril, Cuntis|Cequeril]] |- | style='text-align:right'| 797 | | [[:d:Q12388390|Q12388390]] | [[Fernando Fariña|Fernando Fariña Barros]] | 1905 | 1978 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 798 | | [[:d:Q12388396|Q12388396]] | [[Fernando Iglesias]] | 1967 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 799 | | [[:d:Q12388397|Q12388397]] | [[Fernando Hoyos]] | 1943 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 800 | | [[:d:Q12388398|Q12388398]] | [[Fernando Guitián|Fernando Guitián Guitián]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 801 | | [[:d:Q12388399|Q12388399]] | [[Fernando Iglesias Chamorro]] | 1966 | 2000 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 802 | | [[:d:Q12388411|Q12388411]] | [[Fernando Pereira Caamaño]] | 1931 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[Ficheiro:Fran Paredes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388893|Q12388893]] | [[Fran Paredes]] | 1972 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[Ficheiro:Franplorenzo xullo 2015.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12388894|Q12388894]] | [[Fran P. Lorenzo]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 805 | [[Ficheiro:Creatividad musical de Galicia MICSUR Narf (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388896|Q12388896]] | [[Narf]] | 1968 | 2016 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 806 | | [[:d:Q12388909|Q12388909]] | [[Francisco Candeira]] | 1956 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[Ficheiro:Francisco Castro (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388911|Q12388911]] | [[Francisco Castro Veloso|Francisco Castro]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[Ficheiro:Francisco Cerviño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388913|Q12388913]] | [[Francisco Cerviño]] | 1945 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 809 | | [[:d:Q12388917|Q12388917]] | [[Francisco Fernández Anciles]] | 1810 | 1880 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 810 | | [[:d:Q12388929|Q12388929]] | [[Javier Cobián]] | 1944 | 2021 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 811 | | [[:d:Q12388931|Q12388931]] | [[Francisco Javier Mugartegui Parga]] | 1900 | 1884 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 812 | | [[:d:Q12388941|Q12388941]] | [[Francisco Mantecón]] | 1948 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 813 | | [[:d:Q12388946|Q12388946]] | [[Francisco Pereira García]] | | 1881 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[Ficheiro:Francisco Porto Rey 1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388948|Q12388948]] | [[Francisco Porto Rey]] | 1876 | 1941 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 815 | | [[:d:Q12388956|Q12388956]] | [[Francisco Rodríguez Otero]] | 1897 | 1936 | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[Ficheiro:Francisco Rozados Rivas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388960|Q12388960]] | [[Francisco Rozados]] | 1963 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 817 | | [[:d:Q12388968|Q12388968]] | [[Francisco Sobral]] | 1956 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 818 | | [[:d:Q12388974|Q12388974]] | [[Francisco Trigo]] | 1952 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[Ficheiro:Francisco Veiga Soto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388975|Q12388975]] | [[Francisco Veiga Soto]] | 1974 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 820 | | [[:d:Q12388981|Q12388981]] | [[Francisco de Federico Riestra]] | 1846 | 1932 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 821 | [[Ficheiro:Francisco del Valle-Inclán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388982|Q12388982]] | [[Francisco del Valle-Inclán]] | 1736 | 1804 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 822 | [[Ficheiro:Francisco Álvarez, Koki.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388983|Q12388983]] | [[Francisco Álvarez Álvarez|Francisco Álvarez Koki]] | 1957 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 823 | | [[:d:Q12389107|Q12389107]] | [[Fátima Iglesias]] | 1971 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 824 | | [[:d:Q12389108|Q12389108]] | [[Fátima Peón]] | 1985 | | [[Lourizán, Pontevedra|Lourizán]] |- | style='text-align:right'| 825 | | [[:d:Q12389110|Q12389110]] | [[Fátima Monteagudo Pereira]] | 1978 | | [[Troáns, Cuntis|Troáns]] |- | style='text-align:right'| 826 | | [[:d:Q12389111|Q12389111]] | [[Félix Carnero]] | 1948 | | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[Ficheiro:Félix Juncal Novas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12389114|Q12389114]] | [[Félix Juncal|Félix Juncal Novas]] | 1968 | | [[O Outeiro, Bueu, Bueu|O Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[Ficheiro:Germán Adrio Mañá.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12389987|Q12389987]] | [[Germán Adrio Mañá]] | 1880 | 1936 | [[Arealonga, Vilagarcía de Arousa|Arealonga]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[Ficheiro:Germán Lago Durán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12389990|Q12389990]] | [[Germán Lago]] | 1883 | 1967 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[Ficheiro:Gloria Sánchez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390004|Q12390004]] | [[Gloria Sánchez]] | 1958 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 831 | | [[:d:Q12390104|Q12390104]] | [[Gonzalo Bouza-Brey]] | 1952 | 2012 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 832 | | [[:d:Q12390107|Q12390107]] | [[Gonzalo Constenla]] | 1965 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 833 | | [[:d:Q12390108|Q12390108]] | [[Gonzalo Durán|Gonzalo Durán Hermida]] | 1962 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 834 | | [[:d:Q12390110|Q12390110]] | [[Gonzalo Lorenzo|Gonzalo Lorenzo Codesido]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[Ficheiro:Gonzalo Navaza Blanco 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390111|Q12390111]] | [[Gonzalo Navaza]] | 1957 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 836 | | [[:d:Q12390113|Q12390113]] | [[Gonzalo Varela Agrelo]] | 1914 | 1991 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[Ficheiro:Guille Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390251|Q12390251]] | [[Guillerme Fernández]] | 1969 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[Ficheiro:Gumersindo Arean Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390291|Q12390291]] | [[Gumersindo Areán Rodríguez]] | 1898 | 1974 | [[Pedroso, Rodeiro|Pedroso]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[Ficheiro:Heliodoro Fernández Gastañaduy 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390367|Q12390367]] | [[Heliodoro Fernández Gastañaduy]] | 1859 | 1917 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 840 | | [[:d:Q12390377|Q12390377]] | [[Henrique Otero]] | 1930 | 2013 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 841 | | [[:d:Q12390388|Q12390388]] | [[Herberto Blanco Rodríguez]] | 1889 | 1969 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 842 | | [[:d:Q12390393|Q12390393]] | [[Herminio Barreiro]] | 1937 | 2010 | [[Dorrón, Sanxenxo|Dorrón]] |- | style='text-align:right'| 843 | [[Ficheiro:Hernán Poza Juncal 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390397|Q12390397]] | [[Hernán Poza Juncal]] | 1903 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 844 | | [[:d:Q12390414|Q12390414]] | [[Hipólito de Sa|Hipólito de Sa Bravo]] | 1907 | 2001 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 845 | | [[:d:Q12390490|Q12390490]] | [[Honorato López Ventín]] | 1914 | 1993 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] |- | style='text-align:right'| 846 | | [[:d:Q12390492|Q12390492]] | [[Horacio Gómez|Horacio Gómez Araújo]] | 1953 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[Ficheiro:Héitor Picallo, escritor galego.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390517|Q12390517]] | [[Héitor Picallo]] | 1974 | | [[Cuntis, Cuntis|Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 848 | | [[:d:Q12390569|Q12390569]] | [[Iago Martínez]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[Ficheiro:Iago Mouriño (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390570|Q12390570]] | [[Iago Mouriño]] | 1984 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[Ficheiro:Ignacio López-Chaves 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390592|Q12390592]] | [[Ignacio López-Chaves]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 851 | [[Ficheiro:Ignacio Vidales Tomé, Vida gallega 30-01-1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390595|Q12390595]] | [[Ignacio Vidales Tomé]] | 1896 | 1963 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[Ficheiro:Indalecio Armesto, de Mecachis, Madrid Cómico, 23 de julio de 1887 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390662|Q12390662]] | [[Indalecio Armesto]] | 1838 | 1890 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 853 | | [[:d:Q12390664|Q12390664]] | [[Indalecio Tizón Covelo]] | 1921 | 2013 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 854 | | [[:d:Q12390715|Q12390715]] | [[Iolanda Galanes]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[Ficheiro:Iria Aboi.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390720|Q12390720]] | [[Iria Aboi]] | 1982 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 856 | | [[:d:Q12390736|Q12390736]] | [[Isaac Otero]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 857 | | [[:d:Q12390737|Q12390737]] | [[Isaac Palacín]] | 1967 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[Ficheiro:Isabel Soto, responsable da editorial Hugin e Munin (2025).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390745|Q12390745]] | [[Isabel Soto]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[Ficheiro:Isidoro Araujo de Lira, La Ilustración de Galicia y Asturias (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390748|Q12390748]] | [[Isidoro Araújo de Lira]] | 1816 | 1861 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 860 | [[Ficheiro:Isidoro Bugallal Araújo 1914.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390750|Q12390750]] | [[Isidoro Bugallal]] | 1854 | 1914 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 861 | | [[:d:Q12390752|Q12390752]] | [[Isidoro Millán González-Pardo]] | 1922 | 2002 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 862 | | [[:d:Q12390754|Q12390754]] | [[Isidro Araújo]] | 1964 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 863 | | [[:d:Q12390766|Q12390766]] | [[Iván Costa Blanco]] | 1971 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 864 | | [[:d:Q12390794|Q12390794]] | [[Jacobo Torres]] | 1898 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 865 | | [[:d:Q12390805|Q12390805]] | [[Jaime Guasp]] | 1913 | 1986 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[Ficheiro:Jaime Solá 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390808|Q12390808]] | [[Jaime Solá]] | 1874 | 1940 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 867 | | [[:d:Q12390817|Q12390817]] | [[Jandro Villa]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 868 | | [[:d:Q12390830|Q12390830]] | [[Javier Otero Torres]] | 1989 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[Ficheiro:Francisco Javier Vales Faílde.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390836|Q12390836]] | [[Javier Vales Faílde]] | 1872 | 1923 | [[Fornas, San Salvador de Camba, Rodeiro|Fornas]] |- | style='text-align:right'| 870 | | [[:d:Q12390837|Q12390837]] | [[Javier Valle-Inclán Alsina]] | 1959 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[Ficheiro:Javier Vieira Durán 1918.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390839|Q12390839]] | [[Javier Vieira Durán]] | 1900 | 1957 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 872 | | [[:d:Q12390840|Q12390840]] | [[Javier Villar Rey]] | 1991 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 873 | | [[:d:Q12390844|Q12390844]] | [[Jenaro Otero Vinseiro]] | 1900 | 1921 | [[Ribeira, A Estrada|Ribeira]] |- | style='text-align:right'| 874 | | [[:d:Q12390846|Q12390846]] | [[Jenaro de la Fuente Álvarez]] | 1891 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 875 | | [[:d:Q12390855|Q12390855]] | [[Jesús Busto Salgado]] | 1943 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 876 | | [[:d:Q12390856|Q12390856]] | [[Jesús Durán Martínez]] | 1928 | 1984 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 877 | | [[:d:Q12390864|Q12390864]] | [[Jesús Irisarri]] | 1958 | | [[Vigo]]<br/>[[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 878 | | [[:d:Q12390867|Q12390867]] | [[Suso Mosquera]] | 1943 | 2018 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 879 | [[Ficheiro:Jesús María Fernández Portela (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390868|Q12390868]] | [[Jesús María Fernández Portela]] | 1952 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 880 | [[Ficheiro:Muruaisjesus.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390869|Q12390869]] | [[Jesús Muruais]] | 1852 | 1903 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 881 | | [[:d:Q12390871|Q12390871]] | [[Jesús Otero Varela]] | 1959 | | [[Merza, Vila de Cruces|Merza]] |- | style='text-align:right'| 882 | [[Ficheiro:Jesús Puente Fontanes.gif|center|128px]] | [[:d:Q12390876|Q12390876]] | [[Jesús Puente Fontanes]] | 1898 | 1937 | [[A Cardavella, Guimarei, A Estrada|A Cardavella]] |- | style='text-align:right'| 883 | [[Ficheiro:Jesús Vázquez Almuíña.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12390882|Q12390882]] | [[Jesús Vázquez Almuíña]] | 1962 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 884 | | [[:d:Q12390896|Q12390896]] | [[Javier Gago López|Joaquín Javier Gago López]] | 1955 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 885 | [[Ficheiro:Castelao en 1934 pouco antes de ser trasladado a Badajoz. Á dereita o Gobernador Civil de Pontevedra Amancio Caamaño Cimadevila, á esquerda o presidente da Deputación de Pontevedra Joaquín Maquieira Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390900|Q12390900]] | [[Joaquín Maquieira|Joaquín Maquieira Fernández]] | 1896 | 2000 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 886 | [[Ficheiro:Joaquín Pesqueira Quiroga 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390905|Q12390905]] | [[Joaquín Pesqueira]] | 1900 | 2000 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 887 | | [[:d:Q12390907|Q12390907]] | [[Joaquín Poza Cobas]] | 1870 | 1948 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 888 | | [[:d:Q12390908|Q12390908]] | [[Joaquín Queizán Taboada]] | 1928 | 2012 | [[Agolada]] |- | style='text-align:right'| 889 | | [[:d:Q12390911|Q12390911]] | [[Joaquín Vázquez de Puga]] | 1820 | 1878 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 890 | | [[:d:Q12390913|Q12390913]] | [[John Balan]] | 1934 | 2008 | [[Seixo, Marín|Seixo]] |- | style='text-align:right'| 891 | | [[:d:Q12390926|Q12390926]] | [[Jorge Canda|Jorge Canda Martínez]] | 1953 | 2024 | [[A Lama]] |- | style='text-align:right'| 892 | [[Ficheiro:Jorge Cubela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390929|Q12390929]] | [[Jorge Cubela López]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[Ficheiro:Meaño 04-02a.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390930|Q12390930]] | [[Jorge Domínguez Rosal]] | 1959 | 2012 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 894 | | [[:d:Q12390931|Q12390931]] | [[Jorge Cuña Casasbellas]] | 1945 | 2004 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 895 | | [[:d:Q12390939|Q12390939]] | [[Jorge de la Riva Barba]] | 1892 | 1950 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[Ficheiro:José A. Veiga Paradís 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390944|Q12390944]] | [[José Adolfo Veiga Paradís]] | 1885 | 2000 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 897 | | [[:d:Q12390945|Q12390945]] | [[José Adrio Barreiro]] | 1910 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 898 | | [[:d:Q12390952|Q12390952]] | [[José Antonio Dono]] | 1955 | | [[San Pedro de Ancorados, A Estrada|San Pedro de Ancorados]] |- | style='text-align:right'| 899 | | [[:d:Q12390960|Q12390960]] | [[José Antonio Landín Eirín]] | 1948 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 900 | [[Ficheiro:Jose antonio souto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390969|Q12390969]] | [[José Antonio Souto Paz]] | 1938 | 2017 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 901 | | [[:d:Q12390977|Q12390977]] | [[José Balseiros|Silvestre José Balseiros Guinarte]] | 1961 | | [[Tomonde, Cerdedo-Cotobade|Tomonde]] |- | style='text-align:right'| 902 | [[Ficheiro:José Barreras Massó 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390979|Q12390979]] | [[José Barreras Massó]] | 1867 | 1950 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[Ficheiro:Retrato de José Benito Amado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390983|Q12390983]] | [[José Benito Amado Boullosa]] | 1822 | 1886 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 904 | | [[:d:Q12390985|Q12390985]] | [[José Benito Vence Deza]] | 1953 | | [[O Carballo, Álceme, Rodeiro|O Carballo]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[Ficheiro:José Boente por Benigno López Sanmartín, 1911. Diputación de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390989|Q12390989]] | [[José Boente Sequeiros]] | 1860 | 1944 | [[A Esfarrapada, Santa María de Salceda, Salceda de Caselas|A Esfarrapada]] |- | style='text-align:right'| 906 | | [[:d:Q12390992|Q12390992]] | [[José Calviño Ozores]] | 1895 | 1987 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[Ficheiro:José Calviño Domínguez 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390993|Q12390993]] | [[José Calviño Domínguez]] | 1900 | 1947 | [[Lores, Meaño|Lores]] |- | style='text-align:right'| 908 | | [[:d:Q12390995|Q12390995]] | [[José López Campos]] | 1974 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[Ficheiro:José Cao Moure in Libro de oro de la provincia de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390996|Q12390996]] | [[José Cao Moure]] | 1880 | 1960 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 910 | | [[:d:Q12390997|Q12390997]] | [[José Carlos Baños]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 911 | | [[:d:Q12391005|Q12391005]] | [[José Costa Alonso]] | 1887 | 1960 | [[Tirán, Moaña|Tirán]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[Ficheiro:José Chiarroni, 1925.png|center|128px]] | [[:d:Q12391006|Q12391006]] | [[José Chiarroni Pazos]] | 1898 | 1944 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 913 | | [[:d:Q12391007|Q12391007]] | [[José Costa Díaz]] | 1943 | | [[Covelo]] |- | style='text-align:right'| 914 | | [[:d:Q12391011|Q12391011]] | [[José Dionisio Valladares Gómez]] | 1787 | 1864 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 915 | | [[:d:Q12391017|Q12391017]] | [[José Eiras|José Eiras Paz]] | 1938 | 2020 | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 916 | | [[:d:Q12391018|Q12391018]] | [[José Enrique Sotelo]] | 1959 | | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 917 | | [[:d:Q12391021|Q12391021]] | [[José Fernando Martínez Rodilla]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 918 | | [[:d:Q12391023|Q12391023]] | [[José Fernández Canosa]] | 1935 | 2025 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 919 | | [[:d:Q12391026|Q12391026]] | [[José Fernández Viéitez]] | 1952 | | [[Sachocos, Negreiros, Silleda|Sachocos]] |- | style='text-align:right'| 920 | | [[:d:Q12391027|Q12391027]] | [[José Fervenza Costas]] | 1962 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 921 | | [[:d:Q12391030|Q12391030]] | [[José García Vidal]] | 1885 | 1969 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[Ficheiro:José Gómez Sampayo (Sande, Mourentán). Médico.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391037|Q12391037]] | [[José Gómez Sampayo]] | 1903 | 1936 | [[O Pazo de Sande, Mourentán, Arbo|O Pazo de Sande]] |- | style='text-align:right'| 923 | [[Ficheiro:José Juncal Verdulla 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391044|Q12391044]] | [[José Juncal Verdulla]] | 1869 | 1961 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 924 | | [[:d:Q12391047|Q12391047]] | [[José Luis Alonso Riego]] | 1945 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 925 | | [[:d:Q12391048|Q12391048]] | [[José Luis Bastos]] | 1938 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 926 | | [[:d:Q12391057|Q12391057]] | [[José Luis Jorge Caramés]] | 1940 | | [[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 927 | | [[:d:Q12391063|Q12391063]] | [[José Luis Peláez Casalderrey]] | 1924 | 2012 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 928 | | [[:d:Q12391068|Q12391068]] | [[José Luis Rivera Mallo]] | 1936 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 929 | | [[:d:Q12391071|Q12391071]] | [[José Luis Uhía]] | 1970 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 930 | [[Ficheiro:José Manuel Cores Tourís.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391081|Q12391081]] | [[José Manuel Cores Tourís]] | 1958 | | [[Oubiña, Cambados|Oubiña]] |- | style='text-align:right'| 931 | | [[:d:Q12391082|Q12391082]] | [[José Manuel Couceiro Taboada]] | 1943 | | [[Codeseda, A Estrada|Codeseda]] |- | style='text-align:right'| 932 | [[Ficheiro:José Manuel Domínguez Freitas (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q12391083|Q12391083]] | [[José Manuel Domínguez Freitas]] | 1954 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[Ficheiro:José Palacín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391092|Q12391092]] | [[José Manuel Palacín]] | 1966 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 934 | | [[:d:Q12391095|Q12391095]] | [[José Manuel Piñeiro Amigo]] | 1938 | 2021 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 935 | | [[:d:Q12391101|Q12391101]] | [[José Manuel Vázquez Vázquez]] | 1972 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[Ficheiro:José María Calveiro 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391103|Q12391103]] | [[José María Calveiro]] | 1891 | 2000 | [[Dornelas, Silleda|Dornelas]] |- | style='text-align:right'| 937 | | [[:d:Q12391104|Q12391104]] | [[José María Cabadas Vilar]] | 1900 | 1967 | [[Millarada, Forcarei|Millarada]] |- | style='text-align:right'| 938 | | [[:d:Q12391108|Q12391108]] | [[José María Crespo Rodríguez]] | 1882 | 1971 | [[A Xesta, Lalín|A Xesta]] |- | style='text-align:right'| 939 | | [[:d:Q12391113|Q12391113]] | [[José María Hernández Cochón]] | 1938 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 940 | | [[:d:Q12391117|Q12391117]] | [[José María Odriozola]] | 1939 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 941 | | [[:d:Q12391118|Q12391118]] | [[José María Paramés]] | | 1936 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 942 | | [[:d:Q12391120|Q12391120]] | [[José María Pernas]] | 1928 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[Ficheiro:José Pimentel Montenegro, marqués de Bóveda de Limia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391139|Q12391139]] | [[José Pimentel Montenegro]] | 1786 | 1838 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 944 | | [[:d:Q12391147|Q12391147]] | [[José Ramón Bugallal]] | 1818 | 1891 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 945 | | [[:d:Q12391158|Q12391158]] | [[José Raposeiras Correa]] | 1953 | | [[O Outeiro, San Miguel de Presqueiras, Forcarei|O Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 946 | | [[:d:Q12391159|Q12391159]] | [[José Recimil]] | 1929 | 2021 | [[Curantes, A Estrada|Curantes]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[Ficheiro:José Rey González 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391161|Q12391161]] | [[José Rey-González]] | 1874 | 1957 | [[Bemil, Caldas de Reis|Bemil]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[Ficheiro:RIESTRA LÓPEZ, José. Marqués de Riestra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391162|Q12391162]] | [[José Riestra López]] | 1852 | 1923 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[Ficheiro:José Rodríguez de Vicente, 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391163|Q12391163]] | [[José Rodríguez de Vicente]] | 1895 | 1958 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 950 | | [[:d:Q12391169|Q12391169]] | [[José Salgado Rodríguez]] | 1845 | 1916 | [[Santo André de Cesar, Caldas de Reis|Santo André de Cesar]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[Ficheiro:José Toubes 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391178|Q12391178]] | [[José Toubes|José Toubes Pego]] | 1881 | 1960 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 952 | | [[:d:Q12391185|Q12391185]] | [[José Vega]] | 1904 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 953 | | [[:d:Q12391190|Q12391190]] | [[José de la Cuesta Crespo]] | 1849 | 1893 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[Ficheiro:Juan Alonso Pérez, mestre do Pazo (Arbo). Militante de Izquierda Republicana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391198|Q12391198]] | [[Juan Alonso Pérez]] | 1904 | 1936 | [[Setados, As Neves|Setados]] |- | style='text-align:right'| 955 | | [[:d:Q12391199|Q12391199]] | [[Juan Antonio Gago de Mendoza]] | 1761 | 1833 | [[A Brea, Seixo, Marín|A Brea]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[Ficheiro:Juan Bautista Alonso por Manuel Ángel Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391209|Q12391209]] | [[Juan Bautista Alonso]] | 1801 | 1879 | [[Salcidos, A Guarda|Salcidos]] |- | style='text-align:right'| 957 | | [[:d:Q12391212|Q12391212]] | [[Juan Caamaño]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 958 | | [[:d:Q12391215|Q12391215]] | [[Juan Carlos Maneiro|Juan Carlos Maneiro Cadillo]] | 1958 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 959 | [[Ficheiro:Juan Domínguez Fontenla 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391227|Q12391227]] | [[Juan Domínguez Fontela]] | 1869 | 1942 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 960 | [[Ficheiro:Juan Francisco Fontán.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12391234|Q12391234]] | [[Juan Francisco Fontán Rodríguez]] | 1823 | 1914 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 961 | | [[:d:Q12391235|Q12391235]] | [[Juan García Durán]] | 1915 | 1986 | [[A Torre, Arealonga, Vilagarcía de Arousa|A Torre]] |- | style='text-align:right'| 962 | | [[:d:Q12391241|Q12391241]] | [[Juan González Besada]] | 1796 | 1868 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 963 | [[Ficheiro:Juan Salgueiro Montouto busto Silleda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391246|Q12391246]] | [[Juan Salgueiro|Juan José Salgueiro Montouto]] | 1946 | 2015 | [[Abades, Silleda|Abades]] |- | style='text-align:right'| 964 | | [[:d:Q12391256|Q12391256]] | [[Juan Manuel Rey Rey]] | 1953 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 965 | | [[:d:Q12391257|Q12391257]] | [[Juan Manuel Rodríguez de Cea]] | 1854 | 1926 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 966 | | [[:d:Q12391261|Q12391261]] | [[Juan Miguel Diz Guedes]] | 1953 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[Ficheiro:Juan Novás Guillán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391266|Q12391266]] | [[Juan Novás|Juan Novás Guillán]] | 1880 | 1967 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 968 | | [[:d:Q12391269|Q12391269]] | [[Juan Ramón Martínez Barbosa]] | 1977 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 969 | | [[:d:Q12391272|Q12391272]] | [[Juan Reboreda Enríquez]] | 1938 | 2022 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 970 | | [[:d:Q12391306|Q12391306]] | [[Julio Lorenzo]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 971 | | [[:d:Q12391309|Q12391309]] | [[Julio Otero Mirelis]] | 1895 | 1979 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 972 | | [[:d:Q12391314|Q12391314]] | [[Julio Sayáns|Julio Sayáns Bugallo]] | 1950 | 2024 | [[Moimenta, Campo Lameiro|Moimenta]] |- | style='text-align:right'| 973 | | [[:d:Q12391319|Q12391319]] | [[Julián Martínez Larrán]] | 1928 | 2009 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391341|Q12391341]] | [[Kevin Vázquez Comesaña]] | 1993 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 975 | | [[:d:Q12391343|Q12391343]] | [[Kiko Neves]] | 1969 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 976 | | [[:d:Q12391609|Q12391609]] | [[Lara Cacabelos]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[Ficheiro:Laura Tato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391634|Q12391634]] | [[Laura Tato]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 978 | [[Ficheiro:Laureano Oubiña presenting his book, "Oubiña, toda la verdad".png|center|128px]] | [[:d:Q12391635|Q12391635]] | [[Laureano Oubiña]] | 1946 | | [[A Modia, Vilariño, Cambados|A Modia]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[Ficheiro:Laureano Salgado Rodríguez 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391638|Q12391638]] | [[Laureano Salgado Rodríguez]] | 1847 | 1930 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 980 | | [[:d:Q12391639|Q12391639]] | [[Laurentino Espinosa Valladares]] | 1861 | 1936 | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] |- | style='text-align:right'| 981 | | [[:d:Q12391763|Q12391763]] | [[Leonardo Alonso Bao]] | 1914 | 1986 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 982 | | [[:d:Q12392076|Q12392076]] | [[Lois Fernández Marcos]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 983 | | [[:d:Q12392078|Q12392078]] | [[Lois Pena|Lois Pena Viéitez]] | 1949 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 984 | | [[:d:Q12392114|Q12392114]] | [[Lourdes Ucha Varela]] | 1969 | | [[Simes, Meaño|Simes]] |- | style='text-align:right'| 985 | | [[:d:Q12392183|Q12392183]] | [[Luciano Fariña Busto]] | 1945 | 2014 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 986 | | [[:d:Q12392184|Q12392184]] | [[Luciano Reigosa]] | 1901 | 1977 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[Ficheiro:Luciano Sobral Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392187|Q12392187]] | [[Luciano Sobral|Luciano Sobral Fernández]] | 1953 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 988 | | [[:d:Q12392189|Q12392189]] | [[Lucía Molares]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[Ficheiro:Lucía Novas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392191|Q12392191]] | [[Lucía Novas]] | 1979 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 990 | | [[:d:Q12392451|Q12392451]] | [[Luis Alonso Ocaña]] | 1959 | 2010 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 991 | [[Ficheiro:Profesor Cochón Touriño, J. L..jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392458|Q12392458]] | [[Luís Cochón|Luis Cochón]] | 1942 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 992 | | [[:d:Q12392462|Q12392462]] | [[Luis Fontaíña Serrapio]] | 1900 | 1974 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 993 | | [[:d:Q12392465|Q12392465]] | [[Luis González Taboada]] | 1918 | 2009 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 994 | | [[:d:Q12392473|Q12392473]] | [[Luis Poza Pastrana]] | 1909 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 995 | | [[:d:Q12392476|Q12392476]] | [[Luis Rocafort Martínez]] | 1912 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 996 | | [[:d:Q12392479|Q12392479]] | [[Luis Suárez-Llanos Menacho]] | 1906 | 1959 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 997 | | [[:d:Q12392497|Q12392497]] | [[Luís Bouza Trillo]] | 1869 | 1941 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 998 | | [[:d:Q12392501|Q12392501]] | [[Luís Correa (futbolista)|Luís Correa]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 999 | [[Ficheiro:Luís Iglesias Iglesias 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392510|Q12392510]] | [[Luís Iglesias Iglesias]] | 1895 | 1976 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 1000 | | [[:d:Q12392521|Q12392521]] | [[Luísa Piñeiro Arcos]] | 1975 | | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 1001 | | [[:d:Q12392522|Q12392522]] | [[Luís Álvarez Angueira]] | 1962 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 1002 | | [[:d:Q12392655|Q12392655]] | [[Manolo Posada|Manuel Posada Tapias]] | 1896 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1003 | [[Ficheiro:Manuel María Romón (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392657|Q12392657]] | [[Manolo Romón]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[Ficheiro:Hospital2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392669|Q12392669]] | [[Manuel Barreiro Cabanelas]] | 1867 | 1950 | [[Laxedo, Covelo, A Lama|Laxedo]] |- | style='text-align:right'| 1005 | [[Ficheiro:Manuel Bergueiro López 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392673|Q12392673]] | [[Manuel Bergueiro]] | 1898 | 1985 | [[A Consolación, Tabeirós, A Estrada|A Consolación]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[Ficheiro:Manuelbragado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392678|Q12392678]] | [[Manuel Bragado]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[Ficheiro:Manuel Brea Abades.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392679|Q12392679]] | [[Manuel Brea Abades]] | 1891 | 1931 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1008 | [[Ficheiro:Manuel Bárcena Franco 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392681|Q12392681]] | [[Manuel Bárcena Franco]] | 1834 | 1908 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1009 | | [[:d:Q12392683|Q12392683]] | [[Manuel Cagide Iglesias]] | 1900 | 1911 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1010 | | [[:d:Q12392694|Q12392694]] | [[Manuel Coia]] | 1940 | 2017 | [[O Hío, Cangas|O Hío]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[Ficheiro:Manuel Charlín - Pontevedra Viva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392695|Q12392695]] | [[Manuel Charlín|Manuel Charlín Gama]] | 1932 | 2021 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1012 | | [[:d:Q12392696|Q12392696]] | [[Manuel Copena Araújo]] | 1911 | 1987 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 1013 | | [[:d:Q12392700|Q12392700]] | [[Manuel Costa Casares]] | 1934 | 2014 | [[Agolada]] |- | style='text-align:right'| 1014 | | [[:d:Q12392701|Q12392701]] | [[Manuel Costas Comesaña (sacerdote)|Manuel Costas Comesaña]] | 1921 | 2001 | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 1015 | | [[:d:Q12392702|Q12392702]] | [[Manuel Crespo Alfaya]] | 1918 | 2006 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[Ficheiro:Manuel Daniel Varela Buxán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392705|Q12392705]] | [[Manuel Daniel Varela Buxán]] | 1909 | 1986 | [[Lamas, A Estrada|Lamas]] |- | style='text-align:right'| 1017 | [[Ficheiro:Manuel Dopazo Gontade.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392707|Q12392707]] | [[Manuel Dopazo|Manuel Dopazo Gontade]] | 1882 | 1952 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1018 | | [[:d:Q12392714|Q12392714]] | [[Manuel Fernández Barrón]] | | 1959 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1019 | | [[:d:Q12392721|Q12392721]] | [[Manuel Fontoira Surís]] | 1938 | 2006 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1020 | [[Ficheiro:Manuel Gama Casalderrey 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392724|Q12392724]] | [[Manuel Gama Casalderrey]] | 1896 | 1950 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1021 | | [[:d:Q12392730|Q12392730]] | [[Manuel García Maceira]] | 1816 | 1891 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1022 | | [[:d:Q12392738|Q12392738]] | [[Manuel González Toro]] | 1910 | 1992 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1023 | | [[:d:Q12392742|Q12392742]] | [[Manuel Guimeráns|Manuel Guimeráns Correa]] | 1918 | 1991 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1024 | [[Ficheiro:Manuel Igrexas Rodríguez 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392747|Q12392747]] | [[Manuel Igrexas]] | 1961 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1025 | | [[:d:Q12392754|Q12392754]] | [[Manuel Lage Touriño]] | 1949 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 1026 | | [[:d:Q12392755|Q12392755]] | [[Manuel Lamazares|Manuel Lamazares Pardo]] | 1928 | 2025 | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 1027 | | [[:d:Q12392763|Q12392763]] | [[Manuel Lueiro Rey]] | 1916 | 1990 | [[Fornelos de Montes]] |- | style='text-align:right'| 1028 | | [[:d:Q12392778|Q12392778]] | [[Manuel Mesejo Campos]] | 1901 | 1924 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[Ficheiro:Manuel Noya Gil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392788|Q12392788]] | [[Manuel Noya]] | 1897 | 1936 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 1030 | | [[:d:Q12392790|Q12392790]] | [[Manuel Oliveira Blanco]] | 1911 | 1976 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1031 | [[Ficheiro:Manuel Peña Rey 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392798|Q12392798]] | [[Manuel Peña Rey]] | 1899 | 1957 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[Ficheiro:Manuel Puente González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392804|Q12392804]] | [[Manuel Puente]] | 1890 | 1970 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 1033 | | [[:d:Q12392806|Q12392806]] | [[Manuel Pérez Rúa]] | 1956 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1034 | [[Ficheiro:Manuel Reimóndez Portela - A Estrada - Galiza-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392815|Q12392815]] | [[Manuel Reimóndez Portela]] | 1916 | 1994 | [[San Miguel de Castro, A Estrada|San Miguel de Castro]] |- | style='text-align:right'| 1035 | | [[:d:Q12392816|Q12392816]] | [[Manuel Rey Gómez]] | 1904 | 1936 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1036 | | [[:d:Q12392817|Q12392817]] | [[Manuel Reigada Montoto]] | 1935 | 2023 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1037 | [[Ficheiro:Manuel Rei Romeu por Distrito Xermar - AELG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392818|Q12392818]] | [[Manuel Rei Romeu]] | 1964 | | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] |- | style='text-align:right'| 1038 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 28 (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392820|Q12392820]] | [[Manuel Rodríguez Alfonso]] | 1947 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1039 | | [[:d:Q12392821|Q12392821]] | [[Manuel Rivera Domínguez]] | 1944 | | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 1040 | | [[:d:Q12392826|Q12392826]] | [[Manuel Salgado González]] | 1947 | | [[O Outeiro, Guillar, Rodeiro|O Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 1041 | | [[:d:Q12392830|Q12392830]] | [[Manuel Seixas]] | 1961 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1042 | | [[:d:Q12392834|Q12392834]] | [[Manuel Torres]] | 1901 | 1995 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1043 | | [[:d:Q12392836|Q12392836]] | [[Manuel Torres Agrelo]] | 1900 | 2000 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1044 | | [[:d:Q12392840|Q12392840]] | [[Manuel Vicente]] | 1875 | 2000 | [[Estás, Tomiño|Estás]] |- | style='text-align:right'| 1045 | [[Ficheiro:Manuel de Castro González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392849|Q12392849]] | [[Manuel de Castro González]] | 1885 | 1944 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1046 | | [[:d:Q12392860|Q12392860]] | [[Mar Caldas]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1047 | [[Ficheiro:Mar Pereira 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392863|Q12392863]] | [[Mar Pereira]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1048 | | [[:d:Q12392876|Q12392876]] | [[Marcelino Agís Villaverde]] | 1963 | | [[Raxó, Poio|Raxó]] |- | style='text-align:right'| 1049 | | [[:d:Q12392891|Q12392891]] | [[Marcial Dorado]] | 1950 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1050 | [[Ficheiro:Marcial Gondar Portasany.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392893|Q12392893]] | [[Marcial Gondar]] | 1948 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1051 | [[Ficheiro:Marcos Abalde-Praza Pública.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392900|Q12392900]] | [[Marcos Abalde]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1052 | [[Ficheiro:Marcos Besada-2019 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392901|Q12392901]] | [[Marcos Besada]] | 1975 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 1053 | [[Ficheiro:Marcos Calveiro (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392910|Q12392910]] | [[Marcos Calveiro|Marcos S. Calveiro]] | 1968 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1054 | | [[:d:Q12392922|Q12392922]] | [[Marga Cameselle]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1055 | | [[:d:Q12392924|Q12392924]] | [[Margarida Caldas Moeira]] | 1980 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 1056 | | [[:d:Q12392940|Q12392940]] | [[Mario Blanco Fuentes]] | 1917 | 2000 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1057 | | [[:d:Q12392944|Q12392944]] | [[Mario Pereira]] | 1961 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1058 | | [[:d:Q12392946|Q12392946]] | [[Marisa Soto]] | 1955 | 1998 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1059 | | [[:d:Q12393012|Q12393012]] | [[Martín López Ruibal]] | 1990 | | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 1060 | | [[:d:Q12393013|Q12393013]] | [[Maruxa Méndez]] | 1914 | 2005 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1061 | | [[:d:Q12393015|Q12393015]] | [[Maruxa Barrio]] | 1949 | 2023 | [[Berredo, Agolada|Berredo]] |- | style='text-align:right'| 1062 | | [[:d:Q12393026|Q12393026]] | [[María Araújo|María Araujo Martínez]] | 1904 | 1989 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 1063 | | [[:d:Q12393027|Q12393027]] | [[María Barcala]] | 1957 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 1064 | | [[:d:Q12393031|Q12393031]] | [[María Concepción Álvarez Lebredo]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1065 | [[Ficheiro:María Magdalena Domínguez Domínguez (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393041|Q12393041]] | [[María Magdalena Domínguez]] | 1922 | 2021 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 1066 | [[Ficheiro:María Ramallo, sinatura acordo Xunta-concello Marín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393048|Q12393048]] | [[María Ramallo|María Pilar Ramallo Vázquez]] | 1970 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1067 | | [[:d:Q12393050|Q12393050]] | [[María Rosendo]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1068 | | [[:d:Q12393053|Q12393053]] | [[María Salgueiro]] | 1967 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1069 | | [[:d:Q12393064|Q12393064]] | [[María del Carmen Bugallal]] | | 1968 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1070 | | [[:d:Q12393068|Q12393068]] | [[Carmen Pallares Méndez|María del Carmen Pallares Méndez]] | 1948 | | [[Agolada]] |- | style='text-align:right'| 1071 | [[Ficheiro:María do Carme Kruckenberg (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393071|Q12393071]] | [[María do Carme Kruckenberg]] | 1926 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1072 | | [[:d:Q12393089|Q12393089]] | [[Matilde Bugallal]] | | 1932 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1073 | | [[:d:Q12393097|Q12393097]] | [[Matías Rodríguez|Matías Rodríguez da Torre]] | 1973 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1074 | | [[:d:Q12393102|Q12393102]] | [[Mauro Rodríguez Cuesta]] | 1932 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1075 | | [[:d:Q12393106|Q12393106]] | [[Maximiliano Pérez Prego]] | 1883 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1076 | | [[:d:Q12393110|Q12393110]] | [[Maximino Sanmartín Sobrino]] | 1926 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1077 | | [[:d:Q12393113|Q12393113]] | [[Maxín Picallo]] | 1940 | | [[Troáns, Cuntis|Troáns]] |- | style='text-align:right'| 1078 | [[Ficheiro:Miguel Anxo Mouriño (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393291|Q12393291]] | [[Miguel Anxo Mouriño]] | 1943 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1079 | | [[:d:Q12393300|Q12393300]] | [[Miguel Fernández-Cid]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1080 | | [[:d:Q12393303|Q12393303]] | [[Miguel Gerónimo Piñeiro Sánchez]] | 1946 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1081 | | [[:d:Q12393306|Q12393306]] | [[Miguel Louzao Outeiro]] | 1974 | | [[Orazo, A Estrada|Orazo]] |- | style='text-align:right'| 1082 | | [[:d:Q12393314|Q12393314]] | [[Miguel Pardo Bazán]] | 1784 | 1839 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1083 | | [[:d:Q12393318|Q12393318]] | [[Miguel Sanmartín]] | 1932 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1084 | | [[:d:Q12393328|Q12393328]] | [[Miguel Ángel Pérez García]] | 1958 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1085 | | [[:d:Q12393386|Q12393386]] | [[Miro Magariños]] | 1957 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1086 | | [[:d:Q12393426|Q12393426]] | [[Modesto Barcia]] | 1951 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1087 | | [[:d:Q12393430|Q12393430]] | [[Modesto II]] | 1965 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1088 | | [[:d:Q12393451|Q12393451]] | [[Moisés González Besada]] | 1867 | 1905 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1089 | | [[:d:Q12393452|Q12393452]] | [[Moisés da Presa]] | 1904 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1090 | | [[:d:Q12393705|Q12393705]] | [[Mucha Giráldez]] | 1922 | 2007 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1091 | | [[:d:Q12393800|Q12393800]] | [[Máximo Tomé|Máximo Tomé González]] | 1868 | 1925 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1092 | [[Ficheiro:Mónica Bar Cendón (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393804|Q12393804]] | [[Mónica Bar Cendón]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1093 | [[Ficheiro:Nacho Pérez (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393822|Q12393822]] | [[Nacho Pérez]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1094 | | [[:d:Q12393843|Q12393843]] | [[Narciso Rivas Martínez]] | 1871 | 1939 | [[Siador, Silleda|Siador]] |- | style='text-align:right'| 1095 | | [[:d:Q12393866|Q12393866]] | [[Moxenas|Nazario González Iglesias]] | 1934 | 1995 | [[Sárdoma, Vigo|Sárdoma]] |- | style='text-align:right'| 1096 | | [[:d:Q12393910|Q12393910]] | [[Nidia Arévalo]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1097 | [[Ficheiro:Ficheiro-Fátima Antía Otero e María Neves Soutelo. 27-03-2009. Recortada 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393913|Q12393913]] | [[María Neves Soutelo]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1098 | | [[:d:Q12395432|Q12395432]] | [[O Patelas|Xosé Raído]] | 1916 | 2009 | [[A Patela, Cuntis, Cuntis|A Patela]] |- | style='text-align:right'| 1099 | [[Ficheiro:Ofelia Rey Castelao 2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396276|Q12396276]] | [[Ofelia Rey Castelao]] | 1956 | | [[Valboa, Arnois, A Estrada|Valboa]] |- | style='text-align:right'| 1100 | | [[:d:Q12396277|Q12396277]] | [[Ofelia Rey Recimil]] | 1973 | | [[Piñeiro, Silleda|Piñeiro]] |- | style='text-align:right'| 1101 | | [[:d:Q12396301|Q12396301]] | [[Olimpio Liste|Olimpio Liste Regueiro]] | 1932 | 2013 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1102 | [[Ficheiro:Oriana Méndez na Chan da Pólvora.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396359|Q12396359]] | [[Oriana Méndez]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1103 | | [[:d:Q12396811|Q12396811]] | [[Otto José Cameselle Barcia]] | 1921 | 1976 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1104 | | [[:d:Q12396938|Q12396938]] | [[Pablo Fidalgo Lareo]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1105 | | [[:d:Q12396940|Q12396940]] | [[Pablo García]] | 1972 | | [[Laro, Silleda|Laro]] |- | style='text-align:right'| 1106 | | [[:d:Q12396946|Q12396946]] | [[Pablo Padín]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1107 | | [[:d:Q12396965|Q12396965]] | [[Paco Charlín]] | 1975 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1108 | [[Ficheiro:Palmira González Boullosa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397037|Q12397037]] | [[Palmira González Boullosa]] | 1941 | 2017 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1109 | | [[:d:Q12397056|Q12397056]] | [[Pantera Rodríguez|Felipe Rodríguez Piñeiro]] | 1953 | 2000 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1110 | [[Ficheiro:Paula Fernández Pena.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397242|Q12397242]] | [[Paula Fernández|Q12397242]] | 1971 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1111 | [[Ficheiro:Paz Lago 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397261|Q12397261]] | [[Paz Lago]] | 1975 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 1112 | | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | 1758 | 1835 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1113 | [[Ficheiro:Pedro Feijoo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397392|Q12397392]] | [[Pedro Feijoo]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1114 | [[Ficheiro:Presentador TVG-Festa Malla Doade 2015 13.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12397416|Q12397416]] | [[Pedro Rielo]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1115 | | [[:d:Q12397421|Q12397421]] | [[Pedro de Monteagudo]] | 1640 | 1700 | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1116 | [[Ficheiro:Busto de Pepe Bar no estadio de Balaídos (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397542|Q12397542]] | [[Pepe Bar]] | 1886 | 1930 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1117 | [[Ficheiro:Pepe Carreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397543|Q12397543]] | [[Pepe Carreiro]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1118 | | [[:d:Q12397546|Q12397546]] | [[Pepe Hermida]] | 1897 | 1970 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 1119 | | [[:d:Q12397548|Q12397548]] | [[Pepe Villar]] | 1928 | 2007 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1120 | | [[:d:Q12397585|Q12397585]] | [[Perfecto Rodríguez Muíños]] | 1969 | | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 1121 | | [[:d:Q12397674|Q12397674]] | [[Pilocha]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1122 | [[Ficheiro:Primo Castro Vila.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398225|Q12398225]] | [[Primo Castro Vila]] | 1880 | 1950 | [[Toiriz, Vila de Cruces|Toiriz]] |- | style='text-align:right'| 1123 | [[Ficheiro:Prudencio Canitrot.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398277|Q12398277]] | [[Prudencio Canitrot]] | 1883 | 1913 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1124 | | [[:d:Q12398279|Q12398279]] | [[Prudencio Landín Carrasco]] | 1912 | 1988 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1125 | [[Ficheiro:Prudencio Landín Tobío 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398280|Q12398280]] | [[Prudencio Landín Tobío]] | 1877 | 1955 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1126 | | [[:d:Q12398282|Q12398282]] | [[Prudencio Rovira|Prudencio Rovira Pita]] | 1870 | 1960 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1127 | [[Ficheiro:Quim Farinha.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398374|Q12398374]] | [[Quim Farinha]] | 1966 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1128 | [[Ficheiro:Rafael Areses Vidal 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398507|Q12398507]] | [[Rafael Areses Vidal]] | 1878 | 1953 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1129 | | [[:d:Q12398513|Q12398513]] | [[Rafael Hernanz Angulo]] | 1965 | 2011 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1130 | | [[:d:Q12398519|Q12398519]] | [[Rafael Portanet]] | 1908 | 1988 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1131 | | [[:d:Q12398522|Q12398522]] | [[Rafael Úbeda Piñeiro]] | 1932 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1132 | [[Ficheiro:Raimundo Riestra Calderón 1914.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398526|Q12398526]] | [[Raimundo Riestra Calderón]] | 1882 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1133 | [[Ficheiro:Raimundo Vidal Pazos 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398527|Q12398527]] | [[Raimundo Vidal Pazos]] | 1889 | 1976 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1134 | | [[:d:Q12398561|Q12398561]] | [[Ramiro Carregal]] | 1927 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1135 | [[Ficheiro:Ramiro Illa Couto.png|center|128px]] | [[:d:Q12398566|Q12398566]] | [[Ramiro Isla Couto]] | 1896 | 1987 | [[Arnois, A Estrada|Arnois]] |- | style='text-align:right'| 1136 | | [[:d:Q12398568|Q12398568]] | [[Ramiro Paredes Ramos]] | | 1958 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1137 | [[Ficheiro:Unha das poucas imaxes que se conservan de Ramiro Paz Carbajal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398570|Q12398570]] | [[Ramiro Paz Carbajal]] | 1891 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1138 | | [[:d:Q12398581|Q12398581]] | [[Ramom Pinheiro Almuinha]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1139 | | [[:d:Q12398586|Q12398586]] | [[Ramón Breijo|Ramón Breijo Cajareville]] | 1915 | 1988 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1140 | | [[:d:Q12398588|Q12398588]] | [[Ramón Campos Durán]] | 1930 | 2019 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1141 | | [[:d:Q12398591|Q12398591]] | [[Ramón Domínguez Ferradás]] | 1886 | 2000 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1142 | | [[:d:Q12398597|Q12398597]] | [[Ramón García Briones]] | 1912 | 1991 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1143 | | [[:d:Q12398598|Q12398598]] | [[Ramón García Núñez]] | 1906 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1144 | | [[:d:Q12398606|Q12398606]] | [[Ramón Lareo López]] | 1918 | 1984 | [[Anzo, Lalín|Anzo]] |- | style='text-align:right'| 1145 | | [[:d:Q12398610|Q12398610]] | [[Ramón Magariños]] | 1948 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1146 | [[Ficheiro:Ramonregueira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398621|Q12398621]] | [[Ramón Regueira|Ramón Regueira Varela]] | 1943 | | [[Melide, San Salvador de Camba, Rodeiro|Melide]] |- | style='text-align:right'| 1147 | [[Ficheiro:Retrato de Ramon Sobrino por Henrique Campo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398629|Q12398629]] | [[Ramón Sobrino Buhigas]] | 1888 | 1946 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1148 | | [[:d:Q12398630|Q12398630]] | [[Ramón Sobrino Lorenzo-Ruza]] | 1915 | 1959 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 1149 | | [[:d:Q12398638|Q12398638]] | [[Ramón de Gregorio]] | 1946 | | [[Campaña, Valga|Campaña]] |- | style='text-align:right'| 1150 | | [[:d:Q12398642|Q12398642]] | [[Ramón Ángel]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1151 | | [[:d:Q12398900|Q12398900]] | [[Remigio Hevia Marinas]] | 1884 | 1957 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1152 | [[Ficheiro:Rexina Vega (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398978|Q12398978]] | [[Rexina Vega]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1153 | [[Ficheiro:1913-04-26, Suevia, Ricardo Barros Pintos (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399042|Q12399042]] | [[Ricardo Barros Pintos]] | 1865 | 1938 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1154 | | [[:d:Q12399045|Q12399045]] | [[Ricardo Comesaña|Ricardo Comesaña Soto]] | | 1957 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1155 | | [[:d:Q12399048|Q12399048]] | [[Ricardo Fernández Carlés]] | 1913 | 1948 | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 1156 | [[Ficheiro:Ricardo Martínez-Conde (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399053|Q12399053]] | [[Ricardo Martínez-Conde]] | 1949 | | [[Aldariz, Padriñán, Sanxenxo|Aldariz]] |- | style='text-align:right'| 1157 | [[Ficheiro:Ricardo Senra Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399059|Q12399059]] | [[Ricardo Senra Fernández]] | 1846 | 1922 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1158 | [[Ficheiro:Roberto A. Rodrigues.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399117|Q12399117]] | [[Roberto A. Rodrigues]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1159 | | [[:d:Q12399118|Q12399118]] | [[Roberto Blanco Valdés]] | 1957 | | [[A Estrada, A Estrada|A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1160 | | [[:d:Q12399121|Q12399121]] | [[Roberto Ozores]] | 1918 | 2007 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1161 | | [[:d:Q12399122|Q12399122]] | [[Eduardo Padín|Roberto Padín Rodríguez]] | 1886 | 1979 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1162 | | [[:d:Q12399123|Q12399123]] | [[Roberto Pardo Ocampo]] | 1890 | 1963 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Ficheiro:Roberto Varela, conselleiro de Cultura e Turismo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399132|Q12399132]] | [[Roberto Varela]] | 1959 | | [[Dena, Meaño|Dena]] |- | style='text-align:right'| 1164 | | [[:d:Q12399174|Q12399174]] | [[Rogelio Arca Rivas]] | 1913 | 2010 | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1165 | | [[:d:Q12399175|Q12399175]] | [[Rogelio Bernárdez García]] | 1924 | 2002 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1166 | | [[:d:Q12399176|Q12399176]] | [[Rogelio González Suárez]] | 1906 | 1955 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1167 | | [[:d:Q12399178|Q12399178]] | [[Rogelio Santiago]] | 1911 | 1984 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1168 | [[Ficheiro:2014-03-25 Roi Casal Praza Publica.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399179|Q12399179]] | [[Roi Casal]] | 1980 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 1169 | [[Ficheiro:Román Raña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399233|Q12399233]] | [[Román Raña]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1170 | | [[:d:Q12399237|Q12399237]] | [[Román Rodríguez de Vicente]] | 1887 | 1928 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1171 | [[Ficheiro:Román Rodríguez González, conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399239|Q12399239]] | [[Román Rodríguez González]] | 1968 | | [[O Vento, Bermés, Lalín|O Vento]] |- | style='text-align:right'| 1172 | [[Ficheiro:Roque Cameselle (AELG)-6.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399247|Q12399247]] | [[Roque Cameselle]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1173 | | [[:d:Q12399271|Q12399271]] | [[Roxelio Rivero]] | 1884 | 1940 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 1174 | | [[:d:Q12399305|Q12399305]] | [[Rubén Blanco]] | 1995 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 1175 | | [[:d:Q12399307|Q12399307]] | [[Rubén Domínguez Domínguez|Rubén Domínguez]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1176 | | [[:d:Q12399310|Q12399310]] | [[Rubén López Álvarez]] | 1989 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1177 | [[Ficheiro:Sabas B. Catá.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399431|Q12399431]] | [[Sabas B. Catá]] | 1849 | 1916 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1178 | [[Ficheiro:Enrique Peinador Vela, Pontevedra, 1847- Troncoso, Mondariz, 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399438|Q12399438]] | [[Enrique Peinador Vela]] | 1847 | 1917 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1179 | | [[:d:Q12399492|Q12399492]] | [[Salomé Peña]] | 1974 | | [[Sisán, Ribadumia|Sisán]] |- | style='text-align:right'| 1180 | [[Ficheiro:Salustiano Portela Pazos 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399499|Q12399499]] | [[Salustiano Portela Pazos]] | 1877 | 1976 | [[Rebordelo, Cerdedo-Cotobade|Rebordelo]] |- | style='text-align:right'| 1181 | [[Ficheiro:Salvador González Solla 2, 2013.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399505|Q12399505]] | [[Salvador González Solla]] | 1961 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1182 | | [[:d:Q12399511|Q12399511]] | [[Salvador de Ponte y Conde de la Peña]] | 1894 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1183 | | [[:d:Q12399512|Q12399512]] | [[Salvador del Río Pérez]] | 1966 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1184 | | [[:d:Q12399513|Q12399513]] | [[Salvador del Río]] | 1966 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1185 | [[Ficheiro:Samuel Solleiro 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399546|Q12399546]] | [[Samuel Solleiro]] | 1982 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1186 | [[Ficheiro:Sandra González Álvarez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399869|Q12399869]] | [[Sandra González]] | 1973 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 1187 | [[Ficheiro:Santiago Bolíbar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400019|Q12400019]] | [[Santiago Bolívar Piñeiro]] | 1950 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1188 | | [[:d:Q12400020|Q12400020]] | [[Santiago Casal Cao]] | 1898 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1189 | | [[:d:Q12400022|Q12400022]] | [[Santiago Cortegoso]] | 1974 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1190 | | [[:d:Q12400025|Q12400025]] | [[Santiago Lago Peñas]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1191 | | [[:d:Q12400026|Q12400026]] | [[Santiago Lamas]] | 1944 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1192 | | [[:d:Q12400119|Q12400119]] | [[Sara Leirós Fernández]] | 1897 | 1978 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 1193 | [[Ficheiro:Senen Canido y Pardo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400275|Q12400275]] | [[Senén Canido Pardo]] | 1858 | 1929 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1194 | | [[:d:Q12400313|Q12400313]] | [[Sergio Ríos Prego]] | 1989 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1195 | | [[:d:Q12400385|Q12400385]] | [[Servando Pérez Barreiro]] | 1940 | 2014 | [[Cuspedriños, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|Cuspedriños]] |- | style='text-align:right'| 1196 | [[Ficheiro:Severino Chacón Bergueiro, secretario general de la Federación Tabaquera Española. Mundo Gráfico, 15.5.1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400427|Q12400427]] | [[Severino Chacón]] | 1884 | 1978 | [[Parada, A Estrada|Parada]] |- | style='text-align:right'| 1197 | | [[:d:Q12400429|Q12400429]] | [[Severino Martínez Barcia]] | 1900 | 2000 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1198 | [[Ficheiro:Silvia Caride López (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400471|Q12400471]] | [[Silvia Caride López]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1199 | | [[:d:Q12400473|Q12400473]] | [[Silvia Rodríguez]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1200 | | [[:d:Q12400641|Q12400641]] | [[Sonia Barros]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1201 | [[Ficheiro:Tacho González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400890|Q12400890]] | [[Tacho González]] | 1961 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1202 | | [[:d:Q12400974|Q12400974]] | [[Telesforo Lorenzo Gama]] | 1921 | 2013 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1203 | [[Ficheiro:Telmo Bernárdez Santomé.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400986|Q12400986]] | [[Telmo Bernárdez]] | 1885 | 1936 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[Ficheiro:Telmo Rodríguez Alonso. Natural de A Torre (Barcela). Concejal de Izquierda Republicana en la Corporación de Arbo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400988|Q12400988]] | [[Telmo Rodríguez Alonso]] | 1880 | 1936 | [[Barcela, Arbo|Barcela]] |- | style='text-align:right'| 1205 | | [[:d:Q12401034|Q12401034]] | [[Teresa Casal]] | 1948 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1206 | [[Ficheiro:Teresa Pedrosa Silva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401038|Q12401038]] | [[Teresa Pedrosa]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1207 | | [[:d:Q12401121|Q12401121]] | [[Tirso Lorenzo Rodríguez]] | 1877 | 1943 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1208 | | [[:d:Q12401163|Q12401163]] | [[Tomás Comesaña Alonso]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1209 | [[Ficheiro:Tomás González Ahola.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401165|Q12401165]] | [[Tomás González Ahola]] | 1981 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 1210 | | [[:d:Q12401169|Q12401169]] | [[Tomás Penelas]] | | | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1211 | | [[:d:Q12401170|Q12401170]] | [[Tomás Pérez Lorente]] | 1901 | 1962 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1212 | | [[:d:Q12401172|Q12401172]] | [[Tomás Rodríguez Arias]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1213 | | [[:d:Q12401257|Q12401257]] | [[Toñi Vicente]] | 1953 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 1214 | | [[:d:Q12401600|Q12401600]] | [[Urbano Lugrís Vadillo]] | 1942 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1215 | | [[:d:Q12401613|Q12401613]] | [[Uxío Souto]] | 1905 | 1990 | [[Xinzo, Cuntis, Cuntis|Xinzo]] |- | style='text-align:right'| 1216 | | [[:d:Q12401712|Q12401712]] | [[Vasco Pires de Camões]] | 1330 | | [[Camos, Nigrán|Camos]] |- | style='text-align:right'| 1217 | [[Ficheiro:Vicente Fraiz Andón 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401828|Q12401828]] | [[Vicente Fraiz Andón]] | 1859 | 1919 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1218 | | [[:d:Q12401830|Q12401830]] | [[Vicente García Temes]] | 1870 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1219 | [[Ficheiro:Vicente Gómez Paratcha 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401832|Q12401832]] | [[Vicente Gómez Paratcha]] | 1893 | 1961 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1220 | | [[:d:Q12401841|Q12401841]] | [[Vicente Vales Lorenzo]] | 1897 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1221 | | [[:d:Q12401845|Q12401845]] | [[Vicente Varela Radío]] | 1883 | 1950 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1222 | | [[:d:Q12401864|Q12401864]] | [[Vidal Payo Fernández]] | 1915 | 2008 | [[Alemparte, Lalín|Alemparte]] |- | style='text-align:right'| 1223 | [[Ficheiro:Virgilio Nóvoa Gil 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402383|Q12402383]] | [[Virgilio Nóvoa Gil]] | 1913 | 1970 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1224 | [[Ficheiro:VirxiliodaSilva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402389|Q12402389]] | [[Virxilio da Silva]] | 1984 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 1225 | [[Ficheiro:Voda de Virxinia e Castelao, 1912.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402391|Q12402391]] | [[Virxinia Pereira|Virxinia Pereira Renda]] | 1884 | 1969 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1226 | | [[:d:Q12402476|Q12402476]] | [[Víctor Casas Julián]] | 1936 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1227 | | [[:d:Q12402478|Q12402478]] | [[Víctor Coyote]] | 1958 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1228 | [[Ficheiro:Víctor Fraiz Villanueva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402481|Q12402481]] | [[Víctor Fraiz Villanueva]] | 1887 | 1937 | [[A Bandeira, Manduas, Silleda|A Bandeira]] |- | style='text-align:right'| 1229 | [[Ficheiro:Víctor Said Armesto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402490|Q12402490]] | [[Víctor Said Armesto]] | 1871 | 1914 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1230 | | [[:d:Q12402491|Q12402491]] | [[Víctor Vázquez Rosales]] | 1989 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1231 | [[Ficheiro:Vítor Vaqueiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402493|Q12402493]] | [[Vítor Vaqueiro]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1232 | | [[:d:Q12402494|Q12402494]] | [[Wenceslao Calvo Garra]] | 1921 | 2003 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1233 | [[Ficheiro:1922-05-15, El Globo, Wenceslao González Garra (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402497|Q12402497]] | [[Wenceslao González Garra]] | 1888 | 1965 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1234 | | [[:d:Q12402522|Q12402522]] | [[Xavier Blanco|Xabier Blanco]] | 1966 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1235 | | [[:d:Q12402542|Q12402542]] | [[Xaime Costas Fernández]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1236 | | [[:d:Q12402545|Q12402545]] | [[Xaime Rei]] | 1938 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1237 | [[Ficheiro:Xaime Toxo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402548|Q12402548]] | [[Xaime Toxo]] | 1955 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1238 | [[Ficheiro:XanCampos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402549|Q12402549]] | [[Xan Campos]] | 1987 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1239 | [[Ficheiro:Xan Carballa 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402552|Q12402552]] | [[Xan Carballa]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1240 | | [[:d:Q12402562|Q12402562]] | [[Xoaquín Agulla|Xaquín Agulla]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1241 | [[Ficheiro:Xaquin chaves setembro 2016.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12402564|Q12402564]] | [[Xaquín Chaves]] | 1959 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1242 | [[Ficheiro:Xaquin Xesteira, de Treixadura (9432569775).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402566|Q12402566]] | [[Xaquín Xesteira Losada]] | 1971 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1243 | | [[:d:Q12402583|Q12402583]] | [[Xavi Rodríguez Carballa]] | 1967 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1244 | [[Ficheiro:Xavier Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402586|Q12402586]] | [[Xavier Castro]] | 1954 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1245 | [[Ficheiro:Xavier Guerra 2011.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402589|Q12402589]] | [[Xavier Guerra]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1246 | | [[:d:Q12402593|Q12402593]] | [[Xavier Montoto]] | 1960 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1247 | | [[:d:Q12402594|Q12402594]] | [[Xavier Navaza]] | 1948 | 2024 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1248 | [[Ficheiro:Xavier Senín.CR2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402595|Q12402595]] | [[Xavier Senín]] | 1949 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 1249 | | [[:d:Q12402596|Q12402596]] | [[Xabier Simón|Xabier Simón Fernández]] | 1964 | | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 1250 | [[Ficheiro:Xavier Vence.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402597|Q12402597]] | [[Xavier Vence]] | 1961 | | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 1251 | | [[:d:Q12402612|Q12402612]] | [[Genaro Borrás|Xenaro Borrás]] | 1945 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1252 | [[Ficheiro:Gerardo Álvarez Limeses, 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402639|Q12402639]] | [[Xerardo Álvarez Limeses]] | 1871 | 1940 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1253 | | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | 1906 | 1979 | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[Ficheiro:Xesús Franco González (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402680|Q12402680]] | [[Xesús Franco González]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1255 | [[Ficheiro:Jesús Golmar Rodríguez 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402681|Q12402681]] | [[Xesús Golmar]] | 1908 | 1962 | [[Santiso, Lalín|Santiso]] |- | style='text-align:right'| 1256 | | [[:d:Q12402688|Q12402688]] | [[Xesús Rodríguez Carballido]] | 1961 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1257 | [[Ficheiro:Xaquín Álvarez Corbacho-Praza Publica.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402730|Q12402730]] | [[Xoaquín Álvarez Corbacho]] | 1942 | 2021 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1258 | | [[:d:Q12402752|Q12402752]] | [[Xosefa Goldar]] | 1953 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1259 | [[Ficheiro:Xosé-Henrique Costas González.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12402755|Q12402755]] | [[Xosé-Henrique Costas]] | 1962 | | [[Sárdoma, Vigo|Sárdoma]] |- | style='text-align:right'| 1260 | | [[:d:Q12402758|Q12402758]] | [[Xosé Antonio López Teixeira]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1261 | | [[:d:Q12402766|Q12402766]] | [[Xosé Arcos Moldes]] | 1863 | 1945 | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 1262 | [[Ficheiro:Xosé Ballesteros.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402768|Q12402768]] | [[Xosé Ballesteros]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1263 | | [[:d:Q12402769|Q12402769]] | [[Xosé Bar Boo]] | 1922 | 1994 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1264 | | [[:d:Q12402774|Q12402774]] | [[Xosé Cannas]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1265 | | [[:d:Q12402775|Q12402775]] | [[Xosé Carlos Sierra Rodríguez]] | 1950 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1266 | | [[:d:Q12402782|Q12402782]] | [[Xosé Cribeiro]] | 1936 | 1995 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1267 | [[Ficheiro:1380637738962XoseDanielCostas-CastroBal-2013-04.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402783|Q12402783]] | [[Xosé Daniel Costas]] | 1981 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1268 | | [[:d:Q12402784|Q12402784]] | [[Xosé Domínguez]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1269 | | [[:d:Q12402785|Q12402785]] | [[Xosé Durán]] | 1957 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1270 | | [[:d:Q12402794|Q12402794]] | [[Xosé García Oro]] | 1931 | 2019 | [[Goiás, Lalín|Goiás]] |- | style='text-align:right'| 1271 | [[Ficheiro:José Gil y Gil, 1870-1937.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402796|Q12402796]] | [[Xosé Gil Gil|Xosé Gil y Gil]] | 1870 | 1937 | [[Barxa, Rubiós, As Neves|Barxa]] |- | style='text-align:right'| 1272 | [[Ficheiro:Xosé González Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402797|Q12402797]] | [[Xosé González Martínez]] | 1950 | | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 1273 | | [[:d:Q12402803|Q12402803]] | [[Xosé Lodeiro]] | 1930 | 1996 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 1274 | [[Ficheiro:Xose Luna Sanmartin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402809|Q12402809]] | [[Xosé Luna]] | 1965 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1275 | | [[:d:Q12402836|Q12402836]] | [[Xosé Manuel Maceira]] | 1964 | | [[Orazo, A Estrada|Orazo]] |- | style='text-align:right'| 1276 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Martínez Oca 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402837|Q12402837]] | [[Xosé Manuel Martínez Oca]] | 1942 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1277 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Pazos Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402839|Q12402839]] | [[Xosé Manuel Pazos]] | 1957 | 2021 | [[Coiro, Cangas|Coiro]] |- | style='text-align:right'| 1278 | | [[:d:Q12402844|Q12402844]] | [[Xosé Manuel Reboredo Baños]] | 1958 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1279 | | [[:d:Q12402855|Q12402855]] | [[Xosé Freixanes]] | 1953 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1280 | | [[:d:Q12402863|Q12402863]] | [[Xosé María Vila Ribadomar]] | 1970 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[Ficheiro:Xosé Monteagudo (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402864|Q12402864]] | [[Xosé Monteagudo]] | 1965 | | [[Santa Xusta de Moraña, Moraña|Santa Xusta de Moraña]] |- | style='text-align:right'| 1282 | | [[:d:Q12402866|Q12402866]] | [[Xosé Núñez Búa]] | 1897 | 1981 | [[Tenorio, Cerdedo-Cotobade|Tenorio]] |- | style='text-align:right'| 1283 | | [[:d:Q12402867|Q12402867]] | [[Xosé Oliveira Blanco]] | 1915 | 1991 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1284 | | [[:d:Q12402869|Q12402869]] | [[Xosé Piñeiro Ares]] | 1927 | 2001 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 1285 | | [[:d:Q12402874|Q12402874]] | [[Xosé Porto Matalobos]] | 1927 | 2009 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1286 | [[Ficheiro:Praza-publica-fernandezantoniocaixas.png|center|128px]] | [[:d:Q12402878|Q12402878]] | [[Xosé Ramón Fernández Antonio]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1287 | | [[:d:Q12402880|Q12402880]] | [[Xosé Ramón Paz Antón]] | 1957 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1288 | | [[:d:Q12402890|Q12402890]] | [[Xosé Vilas Nogueira]] | 1936 | 2010 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1289 | | [[:d:Q12402896|Q12402896]] | [[Xoán Antonio Pillado Silvoso]] | 1948 | | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 1290 | [[Ficheiro:Xoán Bautista Andrade.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402901|Q12402901]] | [[Xoán Bautista Andrade]] | 1879 | 1930 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 1291 | | [[:d:Q12402903|Q12402903]] | [[Xoán Carlos Garrido|Xoán Carlos Garrido Couceiro]] | 1965 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1292 | | [[:d:Q12402906|Q12402906]] | [[Xoán Davila]] | | 1610 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1293 | [[Ficheiro:Xoan na capa do labirinto da nova política.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402909|Q12402909]] | [[Xoán Hermida]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1294 | | [[:d:Q12402911|Q12402911]] | [[Xoán Martínez Tamuxe]] | 1930 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 1295 | [[Ficheiro:Xoán Noya Gil 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402913|Q12402913]] | [[Xoán Noya]] | 1900 | 1989 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 1296 | | [[:d:Q12402919|Q12402919]] | [[Xoán Xulio Alfaia|Xoán Xulio Alfaya]] | 1944 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1297 | | [[:d:Q12402933|Q12402933]] | [[Xulio Calviño Iglesias]] | 1947 | | [[A Xesta, Lalín|A Xesta]] |- | style='text-align:right'| 1298 | [[Ficheiro:Xulio Pardellas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402937|Q12402937]] | [[Xulio Pardellas de Blas]] | 1949 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1299 | [[Ficheiro:Xulio Ríos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402938|Q12402938]] | [[Xulio Ríos]] | 1958 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1300 | [[Ficheiro:Xulián Maure Rivas no IEM.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402940|Q12402940]] | [[Xulián Maure Rivas]] | 1941 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1301 | [[Ficheiro:Xurxomartinez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402968|Q12402968]] | [[Xurxo Martínez|Xurxo Martínez González]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1302 | | [[:d:Q12402980|Q12402980]] | [[Xuxo Vázquez]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1303 | | [[:d:Q12402987|Q12402987]] | [[Yago Vázquez]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1304 | | [[:d:Q12402989|Q12402989]] | [[Yahvé Prieto Rodríguez]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1305 | | [[:d:Q12403047|Q12403047]] | [[Álvar Páez Maldonado]] | 1250 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1306 | | [[:d:Q12403054|Q12403054]] | [[Álvaro Miniño Rodríguez]] | 1937 | 2010 | [[Oia]] |- | style='text-align:right'| 1307 | | [[:d:Q12403055|Q12403055]] | [[Álvaro Negro]] | 1973 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1308 | | [[:d:Q12403056|Q12403056]] | [[Álvaro Núñez Marcial]] | 1912 | 1992 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1309 | | [[:d:Q12403062|Q12403062]] | [[Álvaro Xosé López Mira]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1310 | | [[:d:Q12403063|Q12403063]] | [[Ángel 'Cholo' Armada]] | 1929 | 2006 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1311 | [[Ficheiro:Ángel Santos en el FICX63.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12403081|Q12403081]] | [[Ángel Santos]] | 1976 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1312 | | [[:d:Q12403089|Q12403089]] | [[Ángeles Marra]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1313 | [[Ficheiro:Ánxel Sevillano 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12403092|Q12403092]] | [[Ánxel Sevillano]] | 1906 | 1989 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1314 | | [[:d:Q12403093|Q12403093]] | [[Ánxel Vence]] | 1951 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1315 | | [[:d:Q12403115|Q12403115]] | [[Óscar Lomba]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1316 | [[Ficheiro:Moisés Rodríguez Pérez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q13217293|Q13217293]] | [[Moisés Rodríguez Pérez]] | 1971 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1317 | | [[:d:Q13218606|Q13218606]] | [[Ramiro Varela Peón]] | 1956 | | [[Artoño, Agolada|Artoño]] |- | style='text-align:right'| 1318 | | [[:d:Q13219673|Q13219673]] | [[Luís Aragunde Aragunde]] | 1971 | | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 1319 | [[Ficheiro:Fillo Carballo 01 (cropped).png|center|128px]] | [[:d:Q13360877|Q13360877]] | [[Jesús 'Fillo' Carballo]] | 1944 | | [[Vilela, Tirán, Moaña|Vilela]] |- | style='text-align:right'| 1320 | | [[:d:Q13418010|Q13418010]] | [[Camilo Nogueira Martínez|Camilo Nogueira]] | 1904 | 1982 | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 1321 | | [[:d:Q13582074|Q13582074]] | [[Celso Álvarez Cáccamo]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1322 | | [[:d:Q13610701|Q13610701]] | [[Jesús Iglesias Surribas]] | 1891 | 1978 | [[Anseán, Lalín|Anseán]] |- | style='text-align:right'| 1323 | | [[:d:Q13775729|Q13775729]] | [[José Enrique Porto]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1324 | | [[:d:Q14093803|Q14093803]] | [[José Ramón Barreal|José Ramón Barreal Novo]] | 2000 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1325 | | [[:d:Q14100770|Q14100770]] | [[Antonio Pena Abal]] | 1968 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1326 | | [[:d:Q14101022|Q14101022]] | [[José Luis Pérez Estévez]] | 1952 | | [[Marcón, Pontevedra|Marcón]] |- | style='text-align:right'| 1327 | | [[:d:Q14101317|Q14101317]] | [[Nelson Santos Argibay]] | 1956 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1328 | | [[:d:Q14101365|Q14101365]] | [[Javier Bas|Javier Bas Corugeira]] | 1963 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1329 | [[Ficheiro:Luis López Diéguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14101411|Q14101411]] | [[Luis López Diéguez]] | 1978 | | [[San Salvador de Camba, Rodeiro|San Salvador de Camba]] |- | style='text-align:right'| 1330 | | [[:d:Q14101479|Q14101479]] | [[Catalina González|Catalina González Bea]] | 1965 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 1331 | [[Ficheiro:Agustín Reguera Ocampo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q14101525|Q14101525]] | [[Agustín Reguera Ocampo]] | 1964 | | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 1332 | | [[:d:Q14101547|Q14101547]] | [[José María Bello Maneiro]] | 1949 | | [[Cordeiro, Valga|Cordeiro]] |- | style='text-align:right'| 1333 | | [[:d:Q14101616|Q14101616]] | [[Tomás Fole]] | 1965 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1334 | | [[:d:Q14105650|Q14105650]] | [[Teresa San Román Espinosa]] | 1940 | 2024 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 1335 | [[Ficheiro:Urbano Rodríguez Moledo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14301354|Q14301354]] | [[Urbano R. Moledo]] | 1912<br/>1902 | 1936 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1336 | [[Ficheiro:Teresa Gonzalez Costas (5197949799).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14508931|Q14508931]] | [[Teresa González Costa]] | 1975 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1337 | [[Ficheiro:Xosé Luís Franco Grande.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14541195|Q14541195]] | [[Xosé Luís Franco Grande]] | 1936 | 2020 | [[Tebra, Tomiño|Tebra]] |- | style='text-align:right'| 1338 | [[Ficheiro:María José Cimadevilla Cea.png|center|128px]] | [[:d:Q14551604|Q14551604]] | [[María Xosé Cimadevila]] | 1959 | 2005 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1339 | | [[:d:Q14701415|Q14701415]] | [[Jean de Kindelan]] | 1759 | 1822 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1340 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 66 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14742658|Q14742658]] | [[David Costas]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1341 | | [[:d:Q14970517|Q14970517]] | [[Pablo Cimadevila]] | 1978 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1342 | | [[:d:Q14970590|Q14970590]] | [[Pablo Saavedra Reinado]] | 1975 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1343 | | [[:d:Q15109394|Q15109394]] | [[Julio Luis Martínez Martínez]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1344 | | [[:d:Q15124983|Q15124983]] | [[Xosé Fariña Jamardo]] | 1919 | 2008 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1345 | | [[:d:Q15630669|Q15630669]] | [[Manuel Cuíña|Manuel Cuíña Fernández]] | 1966 | | [[A Bandeira, Manduas, Silleda|A Bandeira]] |- | style='text-align:right'| 1346 | | [[:d:Q15640865|Q15640865]] | [[Pedro Areal]] | 1967 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1347 | | [[:d:Q15696610|Q15696610]] | [[María Pérez Piñeiro]] | 1985 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 1348 | | [[:d:Q15696796|Q15696796]] | [[Diego Romero Fraga]] | 1990 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[Ficheiro:Descenso del Sella 2016 07.jpg|center|128px]] | [[:d:Q15696800|Q15696800]] | [[Álvaro Fernández Fiuza]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1350 | [[Ficheiro:Eladio Santos.JPG|center|128px]] | [[:d:Q15714669|Q15714669]] | [[Eladio Santos]] | 1901 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1351 | [[Ficheiro:Ivan alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16145715|Q16145715]] | [[Iván Alonso Lage]] | 1985 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1352 | | [[:d:Q16148509|Q16148509]] | [[Hugo Álvarez Quintas]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1353 | | [[:d:Q16164089|Q16164089]] | [[José Ávila Lamas]] | 1803 | 1866 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1354 | | [[:d:Q16187601|Q16187601]] | [[Manuel Carrera Punzón]] | 1962 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1355 | | [[:d:Q16187747|Q16187747]] | [[Jorge Casales]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1356 | | [[:d:Q16196748|Q16196748]] | [[Ramón Búa]] | 1947 | 1985 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 1357 | | [[:d:Q16213916|Q16213916]] | [[José Manuel Crespo|José Manuel Crespo Villanueva]] | 1972 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1358 | | [[:d:Q16223474|Q16223474]] | [[Pablo Daniel Suárez Barreiro]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1359 | | [[:d:Q16297694|Q16297694]] | [[Jesús Bea|Jesús Bea Martínez]] | 1950 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 1360 | [[Ficheiro:Víctor Blanco (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q16297843|Q16297843]] | [[Víctor Blanco]] | 1946 | | [[Campaña, Valga|Campaña]] |- | style='text-align:right'| 1361 | [[Ficheiro:ECA Canoe Marathon European Championships 2017 - 32.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16298080|Q16298080]] | [[Manuel Antonio Campos]] | 1985 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1362 | [[Ficheiro:Fernando Llorca.png|center|128px]] | [[:d:Q16300935|Q16300935]] | [[Fernando Llorca]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1363 | | [[:d:Q16302381|Q16302381]] | [[Ángel Rivademar]] | 1989 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1364 | [[Ficheiro:(Fernando Fernández Tapias) Rodríguez Zapatero recibe al Comité Ejecutivo del Consejo Superior de Cámaras de Comercio. Pool Moncloa. 18 de abril de 2006 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q16473011|Q16473011]] | [[Fernando Fernández Tapias]] | 1938 | 2023 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1365 | [[Ficheiro:Manuel Barreiro Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16493999|Q16493999]] | [[Manuel Barreiro Álvarez]] | 1880 | 1940 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1366 | [[Ficheiro:Rodrigo Corrales 20170924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16508901|Q16508901]] | [[Rodrigo Corrales|Rodrigo Corrales Rodal]] | 1991 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1367 | | [[:d:Q16511210|Q16511210]] | [[José Luis Villar Barreiro]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1368 | | [[:d:Q16537162|Q16537162]] | [[Belén Fernández]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1369 | | [[:d:Q16540810|Q16540810]] | [[Domingo Lorenzo Conde]] | 1928 | 2009 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1370 | | [[:d:Q16547050|Q16547050]] | [[Manuel Pazos González]] | 1930 | 2019 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1371 | | [[:d:Q16552232|Q16552232]] | [[Constantino Rodríguez Roldán]] | 1941 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1372 | | [[:d:Q16581180|Q16581180]] | [[Javier de la Gándara]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1373 | | [[:d:Q16583539|Q16583539]] | [[José María Seoane]] | 1913 | 1989 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1374 | | [[:d:Q16585886|Q16585886]] | [[Julián Rodríguez Roldán]] | 1943 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1375 | | [[:d:Q16591653|Q16591653]] | [[Moncho Abal]] | 1920 | 2013 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 1376 | | [[:d:Q16591673|Q16591673]] | [[César Oro García]] | 1924 | 2013 | [[A Veiga, Lalín|A Veiga]] |- | style='text-align:right'| 1377 | | [[:d:Q16599064|Q16599064]] | [[Many Moure]] | 1957 | | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 1378 | | [[:d:Q16607435|Q16607435]] | [[Miguel de Romay]] | 1670 | 1740 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 1379 | | [[:d:Q16624300|Q16624300]] | [[Ramón López Vázquez]] | 1807 | 1868 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1380 | | [[:d:Q16658276|Q16658276]] | [[Avelino Cal Fernández]] | 1901 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1381 | | [[:d:Q16658277|Q16658277]] | [[Xosé Fernández da Ponte]] | 1901 | 1989 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 1382 | | [[:d:Q16659163|Q16659163]] | [[Manuel Costas Sanromán]] | 1942 | 2020 | [[Panxón, Nigrán|Panxón]] |- | style='text-align:right'| 1383 | | [[:d:Q16680666|Q16680666]] | [[Alfredo Blanco Rodríguez]] | 1944 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1384 | | [[:d:Q16745530|Q16745530]] | [[José Antonio García Alonso]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1385 | | [[:d:Q16864077|Q16864077]] | [[David Goldar Gómez]] | 1994 | | [[Romai, Portas|Romai]] |- | style='text-align:right'| 1386 | | [[:d:Q16864229|Q16864229]] | [[Albino Piñeiro|Albino Piñeiro González]] | 1954 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 1387 | | [[:d:Q16874986|Q16874986]] | [[Antonio García Vázquez]] | 1926 | 2021 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1388 | [[Ficheiro:José Domínguez Rial.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16879689|Q16879689]] | [[José Domínguez Rial]] | 1940 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1389 | | [[:d:Q16882222|Q16882222]] | [[Olalla Oliveros]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1390 | [[Ficheiro:Antonio Alonso Santodomingo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16895832|Q16895832]] | [[Antonio Alonso Santodomingo]] | 1844 | 1917 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1391 | | [[:d:Q16911628|Q16911628]] | [[Armindo Pintos Crespo]] | 1940 | 2020 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1392 | | [[:d:Q16911631|Q16911631]] | [[Suso Santomé]] | 1955 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1393 | | [[:d:Q16979772|Q16979772]] | [[Mighello Blanco]] | 1973 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1394 | [[Ficheiro:Tapdoctor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024005|Q17024005]] | [[Tomás Abeigón Pazos]] | 1896 | 1975 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1395 | | [[:d:Q17024013|Q17024013]] | [[Luis Alfonso Leste]] | | | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 1396 | [[Ficheiro:Antonio Alonso Santodomingo con tres de sus hijos sentados de izda a dcha Mauro, Rodrigo y Antonio y personal administrativo de la oficina de Burdeos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024014|Q17024014]] | [[Mauro Alonso Cuenca]] | 1887 | 1965 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1397 | | [[:d:Q17024018|Q17024018]] | [[Emilio Alonso Paz]] | 1878 | 1937 | [[Cartimil, Siador, Silleda|Cartimil]] |- | style='text-align:right'| 1398 | | [[:d:Q17024019|Q17024019]] | [[Serafín Alonso Veiga]] | 1906 | 1994 | [[Chaín, Gondomar|Chaín]] |- | style='text-align:right'| 1399 | | [[:d:Q17024024|Q17024024]] | [[Joaquín Álvarez Lores]] | 1898 | 1981 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1400 | | [[:d:Q17024028|Q17024028]] | [[Maximiliano Arbones Castellanzuelo]] | 1900 | 1946 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1401 | | [[:d:Q17024029|Q17024029]] | [[Marcial Arceo Martínez]] | 1897 | 2000 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1402 | [[Ficheiro:O Grove, rúa Alcalde Barral Otero 01-01a.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024036|Q17024036]] | [[Jacobo Barral Otero]] | 1906 | 1996 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1403 | | [[:d:Q17024056|Q17024056]] | [[José Besada Domínguez]] | 1882 | 1971 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1404 | [[Ficheiro:Valentin Briones Rey - Nomes e Voces.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024131|Q17024131]] | [[Valentín Briones Rey]] | 1889 | 2000 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1405 | | [[:d:Q17024132|Q17024132]] | [[Amadeo Brumbeck Ferrería]] | 1900 | 1940 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1406 | | [[:d:Q17024133|Q17024133]] | [[Rosendo Bugarín Domínguez]] | 1909 | 1989 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1407 | | [[:d:Q17024350|Q17024350]] | [[Miguel de la Calle Sáenz]] | 1913 | 1991 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1408 | | [[:d:Q17024360|Q17024360]] | [[Manuel Campos Paseiro]] | 1913 | 2002 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1409 | [[Ficheiro:Ángel Campos Varela 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024367|Q17024367]] | [[Ángel Campos Varela]] | 1891 | 1954 | [[Cerdedo, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 1410 | [[Ficheiro:Raimundo Viejo 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q17036278|Q17036278]] | [[Raimundo Viejo]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1411 | | [[:d:Q17271318|Q17271318]] | [[Antonio Puig Gaite]] | 1907 | 1993 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1412 | | [[:d:Q17274574|Q17274574]] | [[Manuel Garrido Barbosa]] | 1988 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1413 | [[Ficheiro:Pablo Cacheda Gonzalez 20141012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17325599|Q17325599]] | [[Pablo Cacheda]] | 1992 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1414 | [[Ficheiro:Rafael Louzán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17331973|Q17331973]] | [[Rafael Louzán]] | 1967 | | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 1415 | [[Ficheiro:Ramón Souto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17364506|Q17364506]] | [[Ramón Souto]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1416 | [[Ficheiro:Mónica Camaño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17370285|Q17370285]] | [[Mónica Camaño]] | 1971 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1417 | [[Ficheiro:José G. Posada Curros 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413198|Q17413198]] | [[José Gómez Posada-Curros]] | 1900 | 1996 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1418 | | [[:d:Q17413204|Q17413204]] | [[Xosé Otero Espasandín]] | 1900 | 1987 | [[Castro, Cerdedo-Cotobade|Castro]] |- | style='text-align:right'| 1419 | | [[:d:Q17413207|Q17413207]] | [[Florencio Soto López]] | 1900 | 1975 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1420 | | [[:d:Q17413212|Q17413212]] | [[Campio Carpio]] | 1902 | 1989 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1421 | | [[:d:Q17413214|Q17413214]] | [[Manuel Crespo Vázquez]] | 1902 | 2007 | [[Dozón]] |- | style='text-align:right'| 1422 | [[Ficheiro:José Fandiño Pidre, o único retrato conservado do antigo alcalde moañés.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413215|Q17413215]] | [[José Fandiño Pidre]] | 1902 | 1936 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1423 | [[Ficheiro:Manuel Ferreiro Panadeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413222|Q17413222]] | [[Manuel Ferreiro Panadeiro]] | 1903 | 1936 | [[Ludeiro, Soutolongo, Lalín|Ludeiro]] |- | style='text-align:right'| 1424 | [[Ficheiro:Pasín o malo por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413225|Q17413225]] | [[Modesto Pasín Noya]] | 1903 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1425 | | [[:d:Q17413233|Q17413233]] | [[Xesús Garrido Álvarez]] | 1904 | 1971 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 1426 | | [[:d:Q17413240|Q17413240]] | [[Amador Pérez Sousa]] | 1904 | 1994 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1427 | | [[:d:Q17413246|Q17413246]] | [[Francisco Castro Represas]] | 1905 | 1997 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1428 | | [[:d:Q17413249|Q17413249]] | [[Rafael López Ventín]] | 1905 | | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] |- | style='text-align:right'| 1429 | | [[:d:Q17413251|Q17413251]] | [[Enrique Fernández Maneiro]] | 1905 | 1988 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 1430 | | [[:d:Q17413255|Q17413255]] | [[Camilo Veiga Prego]] | 1905 | 1978 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1431 | [[Ficheiro:Voda de Estanislao Durán Gómez e Marisa Fuentes 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413349|Q17413349]] | [[Estanislao Durán Gómez]] | 1906 | 1974 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1432 | | [[:d:Q17413353|Q17413353]] | [[Manuel Piñeiro Jáuregui]] | 1906 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1433 | | [[:d:Q17413357|Q17413357]] | [[Rafael Ochoa Carrasco]] | 1907 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1434 | [[Ficheiro:Luís Pintos Fonseca 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413358|Q17413358]] | [[Luís Pintos Fonseca]] | 1906 | 1959 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1435 | | [[:d:Q17413360|Q17413360]] | [[Agustín Portela Paz]] | 1906 | 1992 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1436 | | [[:d:Q17413370|Q17413370]] | [[Dámaso Carrasco Duaso]] | 1907 | 1987 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1437 | | [[:d:Q17413374|Q17413374]] | [[Robustiano Fernández Cochón]] | 1907 | 1956 | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 1438 | | [[:d:Q17413375|Q17413375]] | [[Manuel Fontoira Peón]] | 1907 | 1986 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1439 | [[Ficheiro:Feliciano Rolán Vicente 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413378|Q17413378]] | [[Feliciano Rolán]] | 1907 | 1934<br/>1935 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1440 | [[Ficheiro:Sebastián González García-Paz, Real Academia Galega, A Coruña, 25 de xullo de 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413384|Q17413384]] | [[Sebastián González García-Paz]] | 1908 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1441 | [[Ficheiro:Joaquín Otero Pérez 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413386|Q17413386]] | [[Juan Joaquín Otero|Joaquín Otero Pérez]] | 1893 | 1970 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1442 | | [[:d:Q17413387|Q17413387]] | [[Laureano Poza Juncal]] | 1908 | 1996 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1443 | | [[:d:Q17413389|Q17413389]] | [[Ángel Sobral]] | 1908 | 1986 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 1444 | | [[:d:Q17413391|Q17413391]] | [[Ángel Iglesias Rodríguez]] | 1908 | | [[Freixeiro, Vigo|Freixeiro]] |- | style='text-align:right'| 1445 | | [[:d:Q17413397|Q17413397]] | [[Pedro Martul Rey]] | 1909 | 1982 | [[Santa Baia de Camba, Rodeiro|Santa Baia de Camba]] |- | style='text-align:right'| 1446 | | [[:d:Q17413399|Q17413399]] | [[Evaristo Mosquera Martínez]] | 1909 | 1996 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1447 | | [[:d:Q17413401|Q17413401]] | [[Benigno Rey Pavón]] | 1908 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1448 | | [[:d:Q17413403|Q17413403]] | [[Xosé Sesto]] | 1909 | 1998 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1449 | | [[:d:Q17413407|Q17413407]] | [[Manuel García Cerviño]] | 1910 | 1971 | [[Rellas, Silleda|Rellas]] |- | style='text-align:right'| 1450 | | [[:d:Q17413408|Q17413408]] | [[O'Donell Lorenzo|O'Donell Lorenzo Codesido]] | 1910 | 1979 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1451 | | [[:d:Q17413409|Q17413409]] | [[Santiago Losada Amor]] | 1910 | 1977 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1452 | | [[:d:Q17413427|Q17413427]] | [[Rogelio Diz Fuentes]] | 1912 | 2003 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 1453 | | [[:d:Q17413428|Q17413428]] | [[Daría González|Daría González García]] | 1912 | 1999 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1454 | | [[:d:Q17413429|Q17413429]] | [[Antonio Rodríguez Fraiz]] | 1912 | 1995 | [[Tomonde, Cerdedo-Cotobade|Tomonde]] |- | style='text-align:right'| 1455 | | [[:d:Q17413440|Q17413440]] | [[Manuel González Oliveira]] | 1913 | 2002 | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 1456 | | [[:d:Q17413446|Q17413446]] | [[Raimundo Cal Fernández]] | 1914 | 2003 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1457 | | [[:d:Q17413451|Q17413451]] | [[Carlos García Bayón]] | 1914 | 2003 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1458 | | [[:d:Q17413458|Q17413458]] | [[Manuel Simón Campos]] | 1914 | 1947 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 1459 | | [[:d:Q17413459|Q17413459]] | [[Vicente Cons de la Torre]] | 1914 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1460 | | [[:d:Q17413460|Q17413460]] | [[José Ramón Fontán]] | 1915 | 1996 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 1461 | | [[:d:Q17413463|Q17413463]] | [[Ramón Garrido Vidal]] | 1915 | 1995 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1462 | | [[:d:Q17413482|Q17413482]] | [[Fernando Quintas Gollanes]] | 1918 | 2005 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1463 | | [[:d:Q17413493|Q17413493]] | [[Benito Varela Jácome]] | 1919 | 2010 | [[Soutolongo, Lalín|Soutolongo]] |- | style='text-align:right'| 1464 | [[Ficheiro:Manolo Barreiro Núñez Budiño á gaita.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413494|Q17413494]] | [[Manuel Barreiro Núñez]] | 1920 | 1979 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1465 | | [[:d:Q17413496|Q17413496]] | [[José Fernández-Novoa Rodríguez|Jesús José Fernández-Novoa Rodríguez]] | 1920 | 1991 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1466 | | [[:d:Q17413497|Q17413497]] | [[Daniel Ojea Sarmiento]] | 1920 | 1962 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1467 | | [[:d:Q17413498|Q17413498]] | [[Victoriano Piñeiro]] | 1920 | 1993 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1468 | [[Ficheiro:Ricardo Portela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413499|Q17413499]] | [[Ricardo Portela]] | 1920 | 1992 | [[Viascón, Cerdedo-Cotobade|Viascón]] |- | style='text-align:right'| 1469 | | [[:d:Q17413500|Q17413500]] | [[Carlos Rivero Troncoso]] | 1920 | 1994 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1470 | | [[:d:Q17414072|Q17414072]] | [[Laureano Rúa Guimeráns]] | 1921 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1471 | | [[:d:Q17414078|Q17414078]] | [[Rafael Landín Carrasco]] | 1923 | 2005 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1472 | [[Ficheiro:Sabino Torres.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17414086|Q17414086]] | [[Sabino Torres]] | 1924 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1473 | | [[:d:Q17414099|Q17414099]] | [[Agustín Pérez Bellas]] | 1927 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1474 | | [[:d:Q17414245|Q17414245]] | [[Alfonso Trabazo|Alfonso Trabazo Lorenzo]] | 1926 | 1975 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1475 | | [[:d:Q17414257|Q17414257]] | [[María Victoria de la Fuente Alonso]] | 1927 | 2009 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1476 | | [[:d:Q17414261|Q17414261]] | [[José Recuna]] | 1927 | 2025 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1477 | | [[:d:Q17414262|Q17414262]] | [[Lalo Vázquez Xil]] | 1927 | 2016 | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1478 | | [[:d:Q17414581|Q17414581]] | [[Manuel Cordeiro Lestón]] | 1928 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1479 | [[Ficheiro:Luciano García Alén.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17414582|Q17414582]] | [[Luciano García Alén]] | 1928 | 2015 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 1480 | [[Ficheiro:Albino Mallo (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17414599|Q17414599]] | [[Albino Mallo]] | 1929 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1481 | | [[:d:Q17414602|Q17414602]] | [[Ramón Taboada Soto]] | 1929 | 1995 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1482 | [[Ficheiro:Carlos Mella (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17415176|Q17415176]] | [[Carlos Mella]] | 1930 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1483 | | [[:d:Q17415196|Q17415196]] | [[Xavier Pousa Carrera]] | 1931 | 2000 | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 1484 | | [[:d:Q17415304|Q17415304]] | [[Eduardo Aurelio Cacheda Vigide]] | 1932 | 2014 | [[Oirós, Vila de Cruces|Oirós]] |- | style='text-align:right'| 1485 | | [[:d:Q17415314|Q17415314]] | [[Ramón de Vicente|Ramón de Vicente Vázquez]] | 1932 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1486 | | [[:d:Q17415358|Q17415358]] | [[Manuel Espiña Gamallo]] | 1933 | 2010 | [[Folgoso, Cerdedo-Cotobade|Folgoso]] |- | style='text-align:right'| 1487 | | [[:d:Q17415360|Q17415360]] | [[José Giráldez|José Giráldez Maneiro]] | 1936 | 2016 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 1488 | | [[:d:Q17415362|Q17415362]] | [[Xulio Maside]] | 1933 | 2022 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1489 | | [[:d:Q17420720|Q17420720]] | [[Ramón Díaz del Río|Ramón Díaz del Río Jáudenes]] | 1940 | 2023 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1490 | | [[:d:Q17489933|Q17489933]] | [[Vicente Augier]] | 1758 | 1824 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1491 | [[Ficheiro:1905-10-23, La Ilustración Artística, Karikato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17496687|Q17496687]] | [[Cesáreo del Villar Besada]] | 1875 | 1941 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1492 | | [[:d:Q17609910|Q17609910]] | [[Borja Fernández Fernández (1995)|Borja Fernández Fernández]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1493 | | [[:d:Q17612410|Q17612410]] | [[Bieito Vázquez]] | 1925 | 1998 | [[Bora, Pontevedra|Bora]] |- | style='text-align:right'| 1494 | | [[:d:Q17659924|Q17659924]] | [[Yerai Couñago]] | 1991 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1495 | [[Ficheiro:Peperodriguez.png|center|128px]] | [[:d:Q18059140|Q18059140]] | [[Pepe Rodríguez Vázquez|José Rodríguez Vázquez]] | 1889 | 1972 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1496 | | [[:d:Q18244919|Q18244919]] | [[Antonio Pedro Nolasco de Lanzós y Taboada]] | 1688 | 1754 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]]<br/>[[Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Sobrán (San Martiño)]] |- | style='text-align:right'| 1497 | [[Ficheiro:Josefa Sabor (1955).jpg|center|128px]] | [[:d:Q18397833|Q18397833]] | [[Josefa Sabor]] | 1916 | 2012 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1498 | [[Ficheiro:Davide Salvado 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q18581370|Q18581370]] | [[Davide Salvado]] | 1981 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1499 | | [[:d:Q18604529|Q18604529]] | [[Laura Terré]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1500 | | [[:d:Q18644208|Q18644208]] | [[Ángel González Adrio]] | 1931 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1501 | [[Ficheiro:Antonio Santos en 2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q18670498|Q18670498]] | [[Antonio Santos]] | 1943 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1502 | | [[:d:Q18696437|Q18696437]] | [[Alejandro Millán Mon]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1503 | | [[:d:Q18706437|Q18706437]] | [[Carlos Rodríguez Portela]] | 1987 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1504 | | [[:d:Q18759195|Q18759195]] | [[Carmen Pérez Navazal]] | 1925 | 2015 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 1505 | | [[:d:Q18808551|Q18808551]] | [[Isaac Cordal]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1506 | | [[:d:Q18908101|Q18908101]] | [[Manuel Lesteiro López]] | 1907 | 1999 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1507 | [[Ficheiro:Vesteiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19003928|Q19003928]] | [[Teodosio Vesteiro Torres]] | 1847 | 1876 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1508 | | [[:d:Q19291063|Q19291063]] | [[Gregorio Parcero]] | 1566<br/>1563 | 1663 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1509 | | [[:d:Q19421101|Q19421101]] | [[Fernando González Martín]] | 1939 | 1980 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1510 | [[Ficheiro:Prudencio Otero Sánchez 1920.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19485353|Q19485353]] | [[Prudencio Otero|Prudencio Otero Sánchez]] | 1847 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1511 | | [[:d:Q19521841|Q19521841]] | [[Rafael Olmedo Limeses]] | 1916 | 2015 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1512 | [[Ficheiro:Javier Dorado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19567970|Q19567970]] | [[Javier Dorado Soto]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1513 | [[Ficheiro:Retrato ML.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19594453|Q19594453]] | [[Menchu Lamas]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1514 | | [[:d:Q19664976|Q19664976]] | [[Samuel Araújo Fernández]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1515 | | [[:d:Q19768343|Q19768343]] | [[Eva Almazán]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1516 | | [[:d:Q19801588|Q19801588]] | [[Víctor Soliño]] | 1897 | 1983 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1517 | | [[:d:Q19812387|Q19812387]] | [[Margarita Costa Tenorio]] | 1951 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1518 | | [[:d:Q19832435|Q19832435]] | [[María José Martínez Patiño]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Ficheiro:Julia Varela 2026.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19842453|Q19842453]] | [[Julia Varela]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1520 | [[Ficheiro:Sara Escarpizo Lorenzana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19854161|Q19854161]] | [[Sarah Lorenzana]] | 1885<br/>1878 | 1960 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1521 | [[Ficheiro:Rogelio Estévez Cambra. 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19886441|Q19886441]] | [[Rogelio Estévez Cambra]] | 1866 | 1939 | [[Fornelos, Salvaterra de Miño|Fornelos]] |- | style='text-align:right'| 1522 | | [[:d:Q19998142|Q19998142]] | [[Carlos Sobrino Rivas]] | 1861 | 1927 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1523 | [[Ficheiro:Carlos Ulloa Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19998144|Q19998144]] | [[Carlos Ulloa Varela]] | 1849 | 1887 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1524 | | [[:d:Q20001270|Q20001270]] | [[Francisco Garrido de la Vega]] | 1713 | 1776 | [[Verducido, A Lama|Verducido]] |- | style='text-align:right'| 1525 | | [[:d:Q20003262|Q20003262]] | [[Isaac Fernández]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1526 | | [[:d:Q20004611|Q20004611]] | [[Josep Joan Alfonso i Villanueva]] | 1940 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1527 | [[Ficheiro:Óscar Carrera Rio 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20013850|Q20013850]] | [[Óscar Carrera]] | 1991 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1528 | [[Ficheiro:Rodrigo Germade Rio 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20015240|Q20015240]] | [[Rodrigo Germade]] | 1990 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1529 | | [[:d:Q20016531|Q20016531]] | [[Agustín Rey Fonseca]] | 1893 | 1968 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1530 | | [[:d:Q20016598|Q20016598]] | [[Pepe Solla]] | 1966 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 1531 | | [[:d:Q20021323|Q20021323]] | [[Rubén Albés]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1532 | | [[:d:Q20471099|Q20471099]] | [[Armando Martínez]] | 1955 | | [[Santiago de Covelo, Covelo|Santiago de Covelo]] |- | style='text-align:right'| 1533 | | [[:d:Q20502892|Q20502892]] | [[Rogelio Tapia]] | 1903 | 1986 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 1534 | | [[:d:Q20532749|Q20532749]] | [[Antonio Cominges]] | 1897 | 1987 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1535 | | [[:d:Q20532752|Q20532752]] | [[Manuel Casqueiro Paz]] | | 1963 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1536 | | [[:d:Q20532756|Q20532756]] | [[Nacho Castaño]] | 1972 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1537 | | [[:d:Q20532760|Q20532760]] | [[Manuel Castelín]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1538 | | [[:d:Q20532763|Q20532763]] | [[Carmelo Castiñeira Antelo]] | 1867 | 1899 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1539 | | [[:d:Q20532772|Q20532772]] | [[Juan Pérez Gómez]] | 1947 | | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 1540 | | [[:d:Q20532774|Q20532774]] | [[Ramiro Fernández Valle]] | 1896 | 1938 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1541 | [[Ficheiro:CASTOR CASTRO 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532784|Q20532784]] | [[Castor Castro Cancela]] | 1886 | 1974 | [[Portela, Barro|Portela]] |- | style='text-align:right'| 1542 | | [[:d:Q20532786|Q20532786]] | [[Cristóbal Juncal Fervenza]] | 1981 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1543 | [[Ficheiro:Navacastrocomision2-Praza Publica.png|center|128px]] | [[:d:Q20532788|Q20532788]] | [[Nava Castro]] | 1969 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1544 | | [[:d:Q20532790|Q20532790]] | [[José Benito Juncal]] | | 1884 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1545 | | [[:d:Q20532798|Q20532798]] | [[Faustino Juste Domínguez]] | 1871 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 1546 | [[Ficheiro:16.05.19-Firma Fundación Amancio Ortega (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532802|Q20532802]] | [[Marta Ortega]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1547 | | [[:d:Q20532811|Q20532811]] | [[Estanislao Fernández de la Cigoña]] | 1941 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1548 | | [[:d:Q20532813|Q20532813]] | [[David Castro Mougán]] | 1972 | | [[Besomaño, Ribadumia|Besomaño]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[Ficheiro:Fatimaabal.png|center|128px]] | [[:d:Q20532815|Q20532815]] | [[Fátima Abal]] | 1978 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1550 | [[Ficheiro:Iago Fernandez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532816|Q20532816]] | [[Iago Fernández]] | 1987 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1551 | | [[:d:Q20532823|Q20532823]] | [[Xosé Otero Abelleira]] | 1892 | 1979 | [[Vilapouca, Cereixo, A Estrada|Vilapouca]] |- | style='text-align:right'| 1552 | | [[:d:Q20532825|Q20532825]] | [[Xavier Labandeira]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1553 | | [[:d:Q20532827|Q20532827]] | [[Adolfo Abalo Ríos]] | 1945 | | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[Ficheiro:José Otero Carbia 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532845|Q20532845]] | [[José Otero Carbia]] | 1851 | 1938 | [[Santeles, A Estrada|Santeles]] |- | style='text-align:right'| 1555 | | [[:d:Q20532847|Q20532847]] | [[Manuel Abeledo]] | 1945 | 2016 | [[Goiás, Lalín|Goiás]] |- | style='text-align:right'| 1556 | | [[:d:Q20532849|Q20532849]] | [[Modesto Rodríguez Figueiredo]] | | 1976 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1557 | [[Ficheiro:Laura Caveiro (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532850|Q20532850]] | [[Laura Caveiro]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1558 | | [[:d:Q20532853|Q20532853]] | [[Carmela Figueiró]] | 1883 | 1997 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 1559 | | [[:d:Q20532856|Q20532856]] | [[Julián Lago Cordero]] | | 1928 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1560 | [[Ficheiro:Maximino Rodríguez Fornos 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532858|Q20532858]] | [[Maximino Rodríguez Fornos]] | 1854 | 1923 | [[Lougares, Mondariz|Lougares]] |- | style='text-align:right'| 1561 | [[Ficheiro:Conferencia de Galicia Bilingüe en Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532866|Q20532866]] | [[Gloria Lago]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1562 | | [[:d:Q20532875|Q20532875]] | [[Manuel Lago Martínez]] | 1900 | 1942 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 1563 | | [[:d:Q20532877|Q20532877]] | [[Basilio Cegarra]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1564 | | [[:d:Q20532878|Q20532878]] | [[Gumersindo Otero García]] | 1845 | 1914 | [[Breixa, Silleda|Breixa]] |- | style='text-align:right'| 1565 | | [[:d:Q20532886|Q20532886]] | [[Francisco Otero Goday]] | 1876 | 1957 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1566 | | [[:d:Q20532887|Q20532887]] | [[Fernando Rodríguez García]] | 1963 | | [[Costoia, Silleda, Silleda|Costoia]] |- | style='text-align:right'| 1567 | | [[:d:Q20532889|Q20532889]] | [[Xúlio Abonjo]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1568 | | [[:d:Q20532893|Q20532893]] | [[Jacobo Otero Goday]] | 1883 | 1964 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1569 | | [[:d:Q20532905|Q20532905]] | [[Manuel Lamartín Vázquez]] | 1891 | 1983 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 1570 | [[Ficheiro:Hipolito otero retrato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532912|Q20532912]] | [[Hipólito Otero]] | 1811 | 1885 | [[Riobó, A Estrada|Riobó]] |- | style='text-align:right'| 1571 | | [[:d:Q20532922|Q20532922]] | [[Juan Manuel Otero Milleiro]] | 1863 | 1929 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1572 | | [[:d:Q20532928|Q20532928]] | [[Francisco Javier Rodríguez Gil]] | 1797 | 1857 | [[Bermés, Lalín|Bermés]] |- | style='text-align:right'| 1573 | | [[:d:Q20532931|Q20532931]] | [[Pedro Otero Milleiro]] | 1866 | 1941 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1574 | | [[:d:Q20532939|Q20532939]] | [[Ramón Otero Milleiro]] | 1868 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1575 | [[Ficheiro:Xosé Rodríguez González Bermés 3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532952|Q20532952]] | [[Xosé Rodríguez González]] | 1770 | 1824 | [[Bermés, Bermés, Lalín|Bermés]] |- | style='text-align:right'| 1576 | | [[:d:Q20532956|Q20532956]] | [[José Antonio Fondevila]] | 1952 | | [[Fiestras, Silleda|Fiestras]] |- | style='text-align:right'| 1577 | | [[:d:Q20532957|Q20532957]] | [[Gonzalo Adrio]] | 1919 | 2018 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1578 | [[Ficheiro:Andrés Landín 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532958|Q20532958]] | [[Andrés Landín]] | 1846 | 1910 | [[Nogueira, Meis|Nogueira]] |- | style='text-align:right'| 1579 | | [[:d:Q20532960|Q20532960]] | [[Luís Chamorro]] | 1898 | 1969 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1580 | | [[:d:Q20532963|Q20532963]] | [[Pedro Otero Rey]] | 1935 | 1990 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1581 | | [[:d:Q20532966|Q20532966]] | [[José Fondevila Torres]] | | 1957 | [[Rubín, A Estrada|Rubín]] |- | style='text-align:right'| 1582 | [[Ficheiro:Ficheiro-Fátima Antía Otero e María Neves Soutelo. 27-03-2009. Recortada 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532972|Q20532972]] | [[Antía Otero]] | 1982 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1583 | | [[:d:Q20532974|Q20532974]] | [[Constante Fontán Illas]] | 1833 | 1901 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[Ficheiro:Alejandro Chao Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532977|Q20532977]] | [[Alejandro Chao]] | 1835 | 1894 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1585 | [[Ficheiro:Pedro Otero Sestelo. Alcalde en 1930. Foto Red. crónica dun tempo pasado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532981|Q20532981]] | [[Pedro Otero Sestelo]] | | 1936 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1586 | | [[:d:Q20532985|Q20532985]] | [[José Carlos Lariño]] | 1941 | 2020 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1587 | [[Ficheiro:Álvaro Otero 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533004|Q20533004]] | [[Álvaro Otero]] | 1967 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1588 | | [[:d:Q20533007|Q20533007]] | [[Manuel Lastres Abente]] | 1903 | 1984 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1589 | | [[:d:Q20533009|Q20533009]] | [[José Manuel Chapela Seijo]] | 1958 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1590 | | [[:d:Q20533016|Q20533016]] | [[Ricardo Charlín]] | 1960 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1591 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - AD Ceuta FC, Primeira División RFEF 2022-23 a 48.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533022|Q20533022]] | [[Toni Otero]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1592 | | [[:d:Q20533025|Q20533025]] | [[Antonio Chaves del Río]] | 1886 | 1936 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1593 | | [[:d:Q20533029|Q20533029]] | [[Rosa Oubiña Solla]] | 1961 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1594 | | [[:d:Q20533043|Q20533043]] | [[Eugénio Outeiro]] | 1976 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1595 | | [[:d:Q20533044|Q20533044]] | [[María Chenlo]] | | | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 1596 | | [[:d:Q20533047|Q20533047]] | [[Manuel Rodríguez Pazó]] | | 1972 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1597 | | [[:d:Q20533065|Q20533065]] | [[Félix Lázaro]] | 1900 | 1922 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1598 | | [[:d:Q20533087|Q20533087]] | [[José Manuel Alcántara Rocafort]] | 1915 | 2011 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1599 | | [[:d:Q20533106|Q20533106]] | [[Heliodoro Cid]] | 1831 | 1888 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1600 | | [[:d:Q20533117|Q20533117]] | [[Ana María Framiñán Santas]] | 1971 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1601 | [[Ficheiro:(Carlos Vázquez Padín) Tuy San Telmo 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533120|Q20533120]] | [[Carlos Vázquez Padín]] | 1973 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1602 | | [[:d:Q20533121|Q20533121]] | [[Antonio Alfageme del Busto]] | 1916 | 1974 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1603 | | [[:d:Q20533122|Q20533122]] | [[David Legerén Cespón]] | 1900 | 1924 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1604 | | [[:d:Q20533128|Q20533128]] | [[Salvador Cidrás|Salvador Cidrás Robles]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1605 | | [[:d:Q20533132|Q20533132]] | [[Ramón Legerén Paz]] | 1895 | 1985 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1606 | | [[:d:Q20533138|Q20533138]] | [[Fernando Alfaya Pérez]] | 1867 | 1949 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1607 | | [[:d:Q20533139|Q20533139]] | [[Benito Leiro Conde]] | 1957 | | [[Vilanova de Arousa, Vilanova de Arousa|Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1608 | [[Ficheiro:José Rodríguez Sangiao (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533151|Q20533151]] | [[José Rodríguez Sangiao]] | 1898 | 1937 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1609 | | [[:d:Q20533160|Q20533160]] | [[Domingo Palmaz Brandido]] | 1884 | 2000 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1610 | | [[:d:Q20533180|Q20533180]] | [[Xavier Franco Alonso]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1611 | | [[:d:Q20533192|Q20533192]] | [[Juan Manuel Rodríguez Seijo]] | 1866 | 1957 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1612 | | [[:d:Q20533200|Q20533200]] | [[José Rodríguez Seoane]] | 1839 | 1860 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1613 | | [[:d:Q20533202|Q20533202]] | [[María Alonso Alonso]] | 1978 | | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 1614 | [[Ficheiro:Ángel Cobián Areal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533204|Q20533204]] | [[Ángel Cobián Areal]] | 1854 | 1901 | [[Romai, Portas|Romai]] |- | style='text-align:right'| 1615 | [[Ficheiro:Excmo. e Ilmo. Sr. D. Luis Rodríguez Seoane (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533207|Q20533207]] | [[Luís Rodríguez Seoane]] | 1836 | 1902 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1616 | | [[:d:Q20533209|Q20533209]] | [[José Frau]] | 1898 | 1976 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1617 | | [[:d:Q20533220|Q20533220]] | [[Ángel Limeses Castro]] | 1838 | 1914 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1618 | | [[:d:Q20533222|Q20533222]] | [[Cástor Alonso Bar]] | 1928 | 1987 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1619 | | [[:d:Q20533240|Q20533240]] | [[Jorge Parada Mejuto]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1620 | | [[:d:Q20533241|Q20533241]] | [[Celso Collazo Álvarez]] | 1900 | 1936 | [[Crecente]] |- | style='text-align:right'| 1621 | | [[:d:Q20533252|Q20533252]] | [[Francisco Froján]] | 1953 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1622 | | [[:d:Q20533262|Q20533262]] | [[Pancho Rodríguez|Francisco Rodríguez García]] | 1884 | 1911 | [[Lourido, Salvaterra de Miño|Lourido]] |- | style='text-align:right'| 1623 | | [[:d:Q20533264|Q20533264]] | [[Xosé Fuentes Alende]] | | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1624 | | [[:d:Q20533266|Q20533266]] | [[Ramón Alonso Martínez]] | 1900 | 2000 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 1625 | | [[:d:Q20533303|Q20533303]] | [[Óscar Pardavila Cordovés]] | 1993 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1626 | | [[:d:Q20533304|Q20533304]] | [[Quico Comesaña]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1627 | | [[:d:Q20533309|Q20533309]] | [[Eliseo Alonso|Q20533309]] | 1924 | 1996 | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 1628 | | [[:d:Q20533314|Q20533314]] | [[Manuel Comesaña]] | 1959 | | [[A Pardaíña, Alcabre, Vigo|A Pardaíña]] |- | style='text-align:right'| 1629 | | [[:d:Q20533325|Q20533325]] | [[José Antonio Gago]] | 1932 | 1994 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1630 | [[Ficheiro:Fernando Conde Domínguez 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533343|Q20533343]] | [[Fernando Conde Domínguez]] | 1858 | 1945 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1631 | | [[:d:Q20533351|Q20533351]] | [[Benedicto Conde|Benedicto Conde González]] | 1895 | 1987 | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] |- | style='text-align:right'| 1632 | | [[:d:Q20533364|Q20533364]] | [[Octavio Lois Amado]] | 1857 | 1888 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 1633 | | [[:d:Q20533372|Q20533372]] | [[Anxos Romeo]] | 1965 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1634 | [[Ficheiro:Rogelio Lois Estévez por Juan José Cancela del Río. Museo de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533373|Q20533373]] | [[Roxelio Lois Estévez]] | 1842 | 1905 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1635 | [[Ficheiro:Claudio Contreras Valiñas 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533391|Q20533391]] | [[Claudio Contreras Valiñas]] | 1880 | 1936 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1636 | [[Ficheiro:Salomé Álvarez Blanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533406|Q20533406]] | [[Salomé Álvarez Blanco]] | 1947 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1637 | | [[:d:Q20533418|Q20533418]] | [[Benigno Álvarez Bugallal]] | 1837 | 1894 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Ficheiro:Lorenzo Corbacho Rodal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533421|Q20533421]] | [[Lorenzo Corbacho Rodal]] | 1891 | 1936 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1639 | [[Ficheiro:Berta Cáccamo na libraría Paz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533427|Q20533427]] | [[Berta Cáccamo|Berta Álvarez Cáccamo]] | 1963 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1640 | | [[:d:Q20533428|Q20533428]] | [[Benito Corbal]] | 1853 | 1926 | [[Bora, Pontevedra|Bora]] |- | style='text-align:right'| 1641 | [[Ficheiro:Xosé Álvarez Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533436|Q20533436]] | [[Xosé Álvarez Castro]] | 1953 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1642 | | [[:d:Q20533437|Q20533437]] | [[Juan Manuel López Barreira]] | | | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 1643 | [[Ficheiro:Xosé Carlos López Bernárdez (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533448|Q20533448]] | [[Xosé Carlos López Bernárdez]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1644 | [[Ficheiro:Lara Rozados na Chan da Pólvora.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533473|Q20533473]] | [[Lara Rozados]] | 1982 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 1645 | [[Ficheiro:Biografia-waldo alvarez .jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533484|Q20533484]] | [[Waldo A. Insua]] | 1856 | 1938 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1646 | | [[:d:Q20533544|Q20533544]] | [[Benito Rubiñán]] | 1949 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1647 | | [[:d:Q20533551|Q20533551]] | [[Ramón Gallego García]] | 1870 | 1942 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1648 | | [[:d:Q20533568|Q20533568]] | [[Pascual Ruiz Enríquez]] | 1845 | 1924 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1649 | [[Ficheiro:Manuel Paz Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533574|Q20533574]] | [[Manuel Paz Varela]] | 1876 | 1938 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1650 | | [[:d:Q20533577|Q20533577]] | [[Dolores Ruiz Gestoso]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1651 | | [[:d:Q20533584|Q20533584]] | [[Alejandro Gama Casalderrey]] | 1899 | 2000 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 1652 | | [[:d:Q20533604|Q20533604]] | [[Manolo Paz]] | 1957 | | [[Castrelo, Cambados|Castrelo]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[Ficheiro:José Gómez Martínez 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533614|Q20533614]] | [[José Gómez Martínez]] | 1850 | 1940 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1654 | [[Ficheiro:Fran Cortegoso Praza Pública (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533620|Q20533620]] | [[Fran Cortegoso]] | 1985 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1655 | | [[:d:Q20533621|Q20533621]] | [[Serafín Pazo Cumbraos]] | 1828 | 1907 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1656 | | [[:d:Q20533632|Q20533632]] | [[José Pazó Montes]] | 1902 | 1978 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1657 | | [[:d:Q20533636|Q20533636]] | [[Hermenexildo Amoedo Carballo]] | 1747 | 1811 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1658 | [[Ficheiro:José López Otero. Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533639|Q20533639]] | [[José López Otero]] | 1900 | 1945 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1659 | | [[:d:Q20533640|Q20533640]] | [[Manuel Pazo Rodríguez]] | | 1893 | [[Ouzande, A Estrada|Ouzande]] |- | style='text-align:right'| 1660 | | [[:d:Q20533644|Q20533644]] | [[Juan Amoedo Seoane]] | 1890 | 1972 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1661 | | [[:d:Q20533645|Q20533645]] | [[Rafael Sáez Pérez]] | 1933 | 2013 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1662 | | [[:d:Q20533650|Q20533650]] | [[Alberto Pazos Couñago]] | 1972 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1663 | | [[:d:Q20533675|Q20533675]] | [[Manuel García Barros]] | 1876 | 1972 | [[Ulla, Berres, A Estrada|Ulla]] |- | style='text-align:right'| 1664 | | [[:d:Q20533687|Q20533687]] | [[Manuel Costa Varela]] | 1774 | 1849 | [[Ramil, Agolada|Ramil]] |- | style='text-align:right'| 1665 | [[Ficheiro:María Costas nos Premios Mestre Mateo 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533697|Q20533697]] | [[María Costas]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1666 | | [[:d:Q20533704|Q20533704]] | [[Mercedes García Castro]] | | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 1667 | [[Ficheiro:Lediciacostasfoto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533706|Q20533706]] | [[Ledicia Costas|Ledicia Costas Álvarez]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1668 | | [[:d:Q20533718|Q20533718]] | [[Juan Pedrosa Vicente]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1669 | | [[:d:Q20533721|Q20533721]] | [[Antonio García Conde]] | 1889 | 1966 | [[Breixa, Silleda|Breixa]] |- | style='text-align:right'| 1670 | | [[:d:Q20533723|Q20533723]] | [[Andrés Curiel García|Andrés Curiel]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1671 | | [[:d:Q20533725|Q20533725]] | [[Paulino Costas]] | 1937 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1672 | [[Ficheiro:Enrique Peinador, Real Academia Galega, A Coruña, 25 de xullo de 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533730|Q20533730]] | [[Enrique Peinador]] | 1880 | 1940 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1673 | | [[:d:Q20533741|Q20533741]] | [[Xoán Anleo]] | 1960 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1674 | | [[:d:Q20533748|Q20533748]] | [[Jesús Salgado de la Riva]] | 1900 | 1935 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1675 | | [[:d:Q20533751|Q20533751]] | [[Maximiliano Coto|Maximiliano Coto López]] | 1888 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1676 | [[Ficheiro:Peleteiro americana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533756|Q20533756]] | [[Fran Peleteiro]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1677 | | [[:d:Q20533757|Q20533757]] | [[Laureano Salgado de la Riva]] | 1885 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1678 | | [[:d:Q20533758|Q20533758]] | [[Antonio Gestoso Costas]] | 1916 | | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 1679 | | [[:d:Q20533769|Q20533769]] | [[Xosé Couceiro Bugallo]] | 1963 | 2009 | [[Souto, A Estrada|Souto]] |- | style='text-align:right'| 1680 | | [[:d:Q20533787|Q20533787]] | [[José Couselo Bouzas]] | 1869 | 1962 | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 1681 | | [[:d:Q20533805|Q20533805]] | [[Antonio Villar Mínguez]] | 1904 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1682 | [[Ficheiro:Roberto Samartim na Universidade da Coruña (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533807|Q20533807]] | [[Roberto López-Iglésias Samartim]] | 1971 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1683 | | [[:d:Q20533820|Q20533820]] | [[Manuel García Filgueira]] | 1882 | 1999 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1684 | [[Ficheiro:Silvia Penas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533835|Q20533835]] | [[Silvia Penas]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1685 | [[Ficheiro:Manuel Ángel Couto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533840|Q20533840]] | [[Manuel Ángel Couto]] | 1807 | 1861 | [[O Río Tenorio, Tenorio, Cerdedo-Cotobade|O Río Tenorio]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[Ficheiro:Carlos Penela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533843|Q20533843]] | [[Carlos Penela]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[Ficheiro:Anxo Lorenzo Suárez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533851|Q20533851]] | [[Anxo Lorenzo Suárez]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1688 | [[Ficheiro:Olimpio Arca no IESMGB da Estrada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533859|Q20533859]] | [[Olimpio Arca]] | 1928 | 2014 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1689 | | [[:d:Q20533861|Q20533861]] | [[Dolores García Giménez]] | 1956 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1690 | | [[:d:Q20533873|Q20533873]] | [[Antonio Crespo Pampín]] | 1851 | 1928 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 1691 | | [[:d:Q20533885|Q20533885]] | [[Justo Areal Barros]] | 1862 | 1902 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1692 | | [[:d:Q20533894|Q20533894]] | [[Hermenegildo Losada Loureiro]] | 1899 | 1985 | [[Maceira, Covelo|Maceira]] |- | style='text-align:right'| 1693 | | [[:d:Q20533896|Q20533896]] | [[Valentín Peña]] | 1851 | 1916 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1694 | | [[:d:Q20533905|Q20533905]] | [[José Crespo Villar]] | 1808 | 1881 | [[A Xesta, Lalín|A Xesta]] |- | style='text-align:right'| 1695 | [[Ficheiro:José María Sánchez Brea en 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533913|Q20533913]] | [[José María Sánchez Brea]] | 1888 | 1949 | [[San Pedro de Ancorados, A Estrada|San Pedro de Ancorados]] |- | style='text-align:right'| 1696 | [[Ficheiro:O cura Fernando García Leiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533918|Q20533918]] | [[Fernando García Leiro]] | 1866 | 1936 | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1697 | | [[:d:Q20533928|Q20533928]] | [[Manuel Loureiro Adán]] | 1951 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1698 | | [[:d:Q20533939|Q20533939]] | [[José Loureiro Crespo]] | 1880 | 1961 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1699 | [[Ficheiro:Manuellourenzoglez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533961|Q20533961]] | [[Manuel Lourenzo González]] | 1955 | | [[Paredes, Vilaboa, Vilaboa|Paredes]] |- | style='text-align:right'| 1700 | | [[:d:Q20533965|Q20533965]] | [[Teodoro Cruces]] | | 1962 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1701 | | [[:d:Q20533975|Q20533975]] | [[Adrián Cruz]] | 1987 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1702 | [[Ficheiro:María antonia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533980|Q20533980]] | [[María Antonia Pereira|María Antonia Pereira do Campo]] | 1700 | 1760 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1703 | | [[:d:Q20533993|Q20533993]] | [[Emilio García Olloqui]] | 1821 | 1893 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[Ficheiro:Juan Manuel Pereira de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533998|Q20533998]] | [[Xoán Manuel Pereira de Castro]] | 1820 | 1896 | [[Reboreda, Redondela|Reboreda]]<br/>[[Pazo de Reboreda (Redondela)|pazo de Reboreda]] |- | style='text-align:right'| 1705 | | [[:d:Q20534010|Q20534010]] | [[Armando Márquez Ligorri]] | 1908 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1706 | | [[:d:Q20534016|Q20534016]] | [[Florentino Pereira Míguez]] | 1888 | 1969 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1707 | [[Ficheiro:Julio de la Cuesta 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534021|Q20534021]] | [[Julio de la Cuesta]] | | 1933 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1708 | | [[:d:Q20534022|Q20534022]] | [[José Pereira Míguez]] | 1884 | 1956 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1709 | | [[:d:Q20534025|Q20534025]] | [[Rubén Luengo Miguel del Corral]] | 1991 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1710 | | [[:d:Q20534032|Q20534032]] | [[Luís Pereira Míguez]] | 1889 | 1937 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1711 | [[Ficheiro:Pío Lino Cuiñas 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534040|Q20534040]] | [[Pío Lino Cuíñas|Pío Lino Cuiñas]] | 1851 | 1927 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1712 | [[Ficheiro:Manuel Pereira Valcárcel (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534061|Q20534061]] | [[Manuel Pereira Valcárcel]] | 1955 | | [[Ouzande, A Estrada|Ouzande]] |- | style='text-align:right'| 1713 | | [[:d:Q20534074|Q20534074]] | [[Carlos Santiago Pereira]] | 1951 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1714 | | [[:d:Q20534075|Q20534075]] | [[José Ramón Curbera Fernández]] | 1870 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1715 | [[Ficheiro:Anselmo López Carreira (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534089|Q20534089]] | [[Anselmo López Carreira]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1716 | [[Ficheiro:Goretti Sanmartín Rei (2016).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534104|Q20534104]] | [[Goretti Sanmartín]] | 1964 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1717 | | [[:d:Q20534105|Q20534105]] | [[Vicente Gregorio Aspa]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1718 | | [[:d:Q20534109|Q20534109]] | [[Javier Cuíña]] | | | [[Rellas, Silleda|Rellas]] |- | style='text-align:right'| 1719 | | [[:d:Q20534110|Q20534110]] | [[Cándido Pereiro Trelles]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1720 | [[Ficheiro:Josefa García Segret en 1930 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534114|Q20534114]] | [[Josefa García Segret]] | 1900 | 1986 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1721 | | [[:d:Q20534126|Q20534126]] | [[Manuel Córdoba|Manuel Córdoba Piñón]] | 1898 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1722 | | [[:d:Q20534133|Q20534133]] | [[Xenaro García Suárez]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1723 | | [[:d:Q20534155|Q20534155]] | [[Serafín Dacosta Pazo]] | 1881 | 1959 | [[Reboreda, Redondela|Reboreda]] |- | style='text-align:right'| 1724 | | [[:d:Q20534166|Q20534166]] | [[Beatriz Dacosta]] | 1967 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1725 | | [[:d:Q20534191|Q20534191]] | [[Rosa Darriba Calviño]] | | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 1726 | [[Ficheiro:Rubén Pérez Correa 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534195|Q20534195]] | [[Rubén Pérez Correa]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1727 | | [[:d:Q20534197|Q20534197]] | [[Enrique Macías Alonso|Enrique Xerardo Macías Alonso]] | 1958 | 1995 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1728 | | [[:d:Q20534204|Q20534204]] | [[Enrique Macías Ruiz]] | 1923 | 2007 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1729 | | [[:d:Q20534223|Q20534223]] | [[Manuel Santos Estévez]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1730 | | [[:d:Q20534234|Q20534234]] | [[Arturo Santos Zas]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1731 | [[Ficheiro:JBLedo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534246|Q20534246]] | [[Juan Baliño Ledo]] | 1901 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1732 | | [[:d:Q20534247|Q20534247]] | [[Mar García Rodríguez]] | 1967 | | [[Madriñán, Lalín|Madriñán]] |- | style='text-align:right'| 1733 | | [[:d:Q20534250|Q20534250]] | [[Bernardo Madriñán|Bernardo Madriñán González]] | 1883 | 2000 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 1734 | | [[:d:Q20534254|Q20534254]] | [[Antón de Vicente|Antón de Vicente Adrio]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1735 | | [[:d:Q20534257|Q20534257]] | [[Victoriano Ballesteros Reboreda]] | 1894 | 1960 | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 1736 | | [[:d:Q20534262|Q20534262]] | [[Emilio Garra Castellanzuelo]] | 1886 | 1942 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1737 | [[Ficheiro:Alfonso Magariños Sueiro (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534269|Q20534269]] | [[Alfonso Magariños]] | 1936 | | [[Arcos, Cuntis|Arcos]] |- | style='text-align:right'| 1738 | [[Ficheiro:José Garra Garra 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534272|Q20534272]] | [[José Garra Garra]] | 1896 | 1963 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1739 | | [[:d:Q20534281|Q20534281]] | [[Alfonso Garra Goyanes]] | 1903 | 1997 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1740 | | [[:d:Q20534293|Q20534293]] | [[Xaime Garrido|Xaime Garrido Rodríguez]] | 1938 | 2019 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1741 | | [[:d:Q20534310|Q20534310]] | [[Eligio Mandayo Carballo]] | 1941 | | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 1742 | [[Ficheiro:Eduardo Gasset Chinchilla 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534311|Q20534311]] | [[Eduardo Gasset Chinchilla]] | 1865 | 1932 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1743 | | [[:d:Q20534330|Q20534330]] | [[Noa Setemuíños|Noa Pérez González]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1744 | [[Ficheiro:Luís Bará.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534338|Q20534338]] | [[Luís Bará]] | 1965 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 1745 | | [[:d:Q20534359|Q20534359]] | [[Lois Pérez Leira]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1746 | | [[:d:Q20534371|Q20534371]] | [[Manuel Gestoso Costas]] | 1902 | 1983 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 1747 | [[Ficheiro:Manuel Bárcena Andrés 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534378|Q20534378]] | [[Manuel Bárcena Andrés]] | 1877 | 1927 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1748 | | [[:d:Q20534387|Q20534387]] | [[Manuel Bárcena Castro]] | 1905 | 1962 | [[Cedeira, Redondela|Cedeira]] |- | style='text-align:right'| 1749 | | [[:d:Q20534389|Q20534389]] | [[Avelino Senra Varela]] | 1935 | 2025 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 1750 | | [[:d:Q20534391|Q20534391]] | [[Antonio Pérez Ojea]] | 1887 | 1953 | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 1751 | | [[:d:Q20534411|Q20534411]] | [[Xurxo Pérez Pintos]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1752 | | [[:d:Q20534413|Q20534413]] | [[Andrés Díaz Sobral]] | 1976 | | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 1753 | | [[:d:Q20534422|Q20534422]] | [[Luis Gerpe González|Luís Gerpe González]] | 1878 | 1955 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1754 | | [[:d:Q20534427|Q20534427]] | [[Silvia Bardelás]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1755 | [[Ficheiro:Almanaque Gallego, 1898, p. 28, Manuel A. Bares.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534437|Q20534437]] | [[Manuel Bares Giráldez]] | 1855 | 1945 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1756 | | [[:d:Q20534440|Q20534440]] | [[Fernando Pablo Mariño de Lobeira Quirós]] | 1700 | 1800 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1757 | [[Ficheiro:Horacio Gil Expósito.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534442|Q20534442]] | [[Horacio Gil|Horacio Gil Expósito]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1758 | | [[:d:Q20534447|Q20534447]] | [[Pedro Mariño de Lobeira Lemos]] | 1618 | 1649 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1759 | [[Ficheiro:Francisco Díaz-Fierros asina o Libro de Ouro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534449|Q20534449]] | [[Francisco Díaz-Fierros]] | 1941 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1760 | | [[:d:Q20534457|Q20534457]] | [[Rosario Mariño de Lobeira]] | 1743 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1761 | | [[:d:Q20534470|Q20534470]] | [[Diego Maceira]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1762 | | [[:d:Q20534472|Q20534472]] | [[José Ramón Barral|Nené Barral]] | 1943 | 2023 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 1763 | | [[:d:Q20534475|Q20534475]] | [[Manuel Mariño Méndez]] | 1882 | 1967 | [[Fiolledo, Salvaterra de Miño|Fiolledo]] |- | style='text-align:right'| 1764 | | [[:d:Q20534477|Q20534477]] | [[Buenhijo Pérez Sobrino]] | 1869 | 1940 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1765 | [[Ficheiro:Manuel Diego Santos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534478|Q20534478]] | [[Manuel Diego Santos]] | 1900 | 1911 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1766 | | [[:d:Q20534483|Q20534483]] | [[Dositeo Pérez Sobrino]] | 1877 | 1954 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1767 | | [[:d:Q20534488|Q20534488]] | [[Amancio Barreiro Gens]] | 1942 | 1978 | [[Vilar, Cordeiro, Valga|Vilar]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Ficheiro:Jesús Olimpio Giráldez 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534491|Q20534491]] | [[Jesús Olimpio Giráldez Fernández]] | 1896 | 1969 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1769 | | [[:d:Q20534493|Q20534493]] | [[Ramón Sestelo Fernández]] | 1950 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 1770 | | [[:d:Q20534496|Q20534496]] | [[Cristina Maró]] | 1980 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1771 | [[Ficheiro:Monumento a Xulio Sesto (detalle).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534502|Q20534502]] | [[Xulio Sesto]] | 1879 | 1960 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 1772 | | [[:d:Q20534503|Q20534503]] | [[Claudio Giráldez]] | 1988 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1773 | | [[:d:Q20534512|Q20534512]] | [[María Martín Alonso]] | 1973 | 2002 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1774 | [[Ficheiro:José María Rodríguez Barreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534516|Q20534516]] | [[Xosé María Barreiro]] | 1871 | 1923 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1775 | [[Ficheiro:Jesús Pérez Varela.png|center|128px]] | [[:d:Q20534521|Q20534521]] | [[Xesús Pérez Varela]] | 1949 | 2025 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1776 | | [[:d:Q20534526|Q20534526]] | [[Antonio Giráldez Rodríguez|Antonio Giráldez]] | 1943 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1777 | | [[:d:Q20534532|Q20534532]] | [[Avelina Pérez Vázquez]] | 1900 | 1924 | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1778 | | [[:d:Q20534541|Q20534541]] | [[Severino Pérez Vázquez]] | 1840 | 1915 | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1779 | | [[:d:Q20534549|Q20534549]] | [[Eliseo de Silva Espinosa]] | 1844 | 2000 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1780 | | [[:d:Q20534561|Q20534561]] | [[Manuel María Martínez]] | 1891 | 1975 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1781 | | [[:d:Q20534564|Q20534564]] | [[José Antonio Bartolomé]] | 1934 | 2010 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 1782 | | [[:d:Q20534571|Q20534571]] | [[José Mario de Silva Gómez]] | 1875 | 1960 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1783 | | [[:d:Q20534573|Q20534573]] | [[Alejandro Gómez Alonso]] | 1973 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 1784 | | [[:d:Q20534579|Q20534579]] | [[Herminio Martínez Álvarez]] | 1896 | 1976 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 1785 | | [[:d:Q20534580|Q20534580]] | [[Avelino Silva Güimil]] | | 1957 | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 1786 | [[Ficheiro:Milagros Bará.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534583|Q20534583]] | [[Milagros Bará]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1787 | | [[:d:Q20534592|Q20534592]] | [[Begoña Bas]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1788 | [[Ficheiro:Jose Miguel Martínez Barreiro 2008.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534597|Q20534597]] | [[José Miguel Martínez Barreiro]] | 1970 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1789 | [[Ficheiro:Ricardo Gómez Buceta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534601|Q20534601]] | [[Ricardo Gómez Buceta]] | 1900 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1790 | | [[:d:Q20534610|Q20534610]] | [[José Domingo Hidalgo]] | 1896 | 1958 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1791 | | [[:d:Q20534627|Q20534627]] | [[Albino Simán]] | 1868 | 1890 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1792 | [[Ficheiro:Roque Pesqueira Crespo 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534630|Q20534630]] | [[Roque Pesqueira Crespo]] | 1865 | 1938 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1793 | [[Ficheiro:Casimiro Gómez.png|center|128px]] | [[:d:Q20534632|Q20534632]] | [[Casimiro Gómez]] | 1854 | 1940 | [[Viascón, Cerdedo-Cotobade|Viascón]] |- | style='text-align:right'| 1794 | | [[:d:Q20534644|Q20534644]] | [[Ángel Martínez Castro]] | 1870 | 1930 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1795 | | [[:d:Q20534648|Q20534648]] | [[Paio Gómez de Soutomaior]] | | 1454 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[Ficheiro:Homenaxe CEF - Pexegueiro (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534649|Q20534649]] | [[Alfonso Pexegueiro]] | 1948 | | [[Angoares, Ponteareas|Angoares]] |- | style='text-align:right'| 1797 | | [[:d:Q20534660|Q20534660]] | [[Marisol Gómez|Marisol Gómez Domínguez]] | 1965 | | [[Crecente]] |- | style='text-align:right'| 1798 | [[Ficheiro:José Félix Soage 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534661|Q20534661]] | [[José Félix Soage Villarino]] | 1845 | 1924 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1799 | [[Ficheiro:Santi Domínguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534673|Q20534673]] | [[Santi Domínguez]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1800 | | [[:d:Q20534680|Q20534680]] | [[Antonio Pillado]] | 1936 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1801 | | [[:d:Q20534687|Q20534687]] | [[Luís Sobrado]] | 1942 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1802 | | [[:d:Q20534694|Q20534694]] | [[Elisardo Becoña|Elisardo Becoña Iglesias]] | 1957 | | [[Lourizán, Pontevedra|Lourizán]] |- | style='text-align:right'| 1803 | | [[:d:Q20534695|Q20534695]] | [[Victoria Piñeiro]] | 1983 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1804 | | [[:d:Q20534702|Q20534702]] | [[Pedro Pinilla]] | 1895 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1805 | | [[:d:Q20534709|Q20534709]] | [[Ulpiano Piña]] | 1885 | 1972 | [[Valeixe, A Cañiza|Valeixe]] |- | style='text-align:right'| 1806 | | [[:d:Q20534710|Q20534710]] | [[Luís Sobrino Rivas]] | | 1907 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1807 | [[Ficheiro:Lara Dopazo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534721|Q20534721]] | [[Lara Dopazo]] | 1985 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1808 | | [[:d:Q20534722|Q20534722]] | [[Pilar Bendoiro]] | | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1809 | [[Ficheiro:Valeriano Martínez, conselleiro de Facenda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534731|Q20534731]] | [[Valeriano Martínez]] | 1961 | 2021 | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 1810 | [[Ficheiro:Francisco Piñeiro Groba 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534736|Q20534736]] | [[Francisco Piñeiro Groba]] | 1881 | 1947 | [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]] |- | style='text-align:right'| 1811 | | [[:d:Q20534741|Q20534741]] | [[Manuel Gómez Portela]] | 1890 | 1960 | [[A Lama]] |- | style='text-align:right'| 1812 | | [[:d:Q20534742|Q20534742]] | [[Pilar Dopazo]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1813 | [[Ficheiro:Manuel Piñeiro Groba 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534744|Q20534744]] | [[Manuel Piñeiro Groba]] | 1890 | | [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]] |- | style='text-align:right'| 1814 | | [[:d:Q20534751|Q20534751]] | [[Mariano Piñeiro Groba]] | 1873 | 1940 | [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]] |- | style='text-align:right'| 1815 | | [[:d:Q20534759|Q20534759]] | [[Saturnino Piñeiro|Saturnino Piñeiro Groba]] | 1876 | 1965 | [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]] |- | style='text-align:right'| 1816 | | [[:d:Q20534760|Q20534760]] | [[Francisco Soliño]] | 1893 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1817 | [[Ficheiro:Procesión do Corpus Christi en Pontevedra - Rafael Pintos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534770|Q20534770]] | [[Wladimir Dragossán]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1818 | | [[:d:Q20534773|Q20534773]] | [[Andrés Solla García]] | 1810 | 1889 | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1819 | | [[:d:Q20534779|Q20534779]] | [[Leopoldo Martínez Padín]] | 1823 | 1850 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1820 | | [[:d:Q20534785|Q20534785]] | [[Lucio Martínez Pereda]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1821 | | [[:d:Q20534786|Q20534786]] | [[Manuel Durán Durán]] | | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1822 | | [[:d:Q20534787|Q20534787]] | [[Fermín Gómez Vigide]] | 1921 | 2018 | [[Asorei, Vila de Cruces|Asorei]] |- | style='text-align:right'| 1823 | | [[:d:Q20534798|Q20534798]] | [[José Pintos Quinteiro]] | 1899 | 1936 | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 1824 | [[Ficheiro:Jesús Durán Taboada 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534801|Q20534801]] | [[Jesús Durán Taboada]] | 1900 | 1936 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 1825 | [[Ficheiro:Joaquín Pintos 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534807|Q20534807]] | [[Joaquín Pintos]] | 1881 | 1967 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1826 | | [[:d:Q20534813|Q20534813]] | [[Ramiro Sorbet]] | 1968 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1827 | | [[:d:Q20534814|Q20534814]] | [[Ricardo Bescansa Castilla]] | 1888 | 1965 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1828 | | [[:d:Q20534824|Q20534824]] | [[José Martínez Rodríguez]] | 1908 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1829 | | [[:d:Q20534826|Q20534826]] | [[Carlos González Besada]] | | 1946 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1830 | | [[:d:Q20534832|Q20534832]] | [[Rafael González Besada]] | 1822 | 1893 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1831 | | [[:d:Q20534840|Q20534840]] | [[Sabino González Besada]] | 1824 | 1898 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1832 | | [[:d:Q20534845|Q20534845]] | [[Eva Soto Conde]] | 1984 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1833 | | [[:d:Q20534846|Q20534846]] | [[Ramón Martínez Saco]] | 1810 | 1884 | [[Torroso, Mos|Torroso]] |- | style='text-align:right'| 1834 | | [[:d:Q20534855|Q20534855]] | [[Vanesa Sotelo|Vanesa Martínez Sotelo]] | 1981 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1835 | | [[:d:Q20534857|Q20534857]] | [[José María Blanco Gerpe]] | 1878 | 1957 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1836 | | [[:d:Q20534868|Q20534868]] | [[Eduardo Rolland]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1837 | [[Ficheiro:Xavier Soto 1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534877|Q20534877]] | [[Xavier Soto Valenzuela|Javier Soto Valenzuela]] | 1893 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1838 | | [[:d:Q20534878|Q20534878]] | [[Manuel Blanco Tobío]] | 1919 | 1995 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 1839 | | [[:d:Q20534879|Q20534879]] | [[Lino Martínez Villafínez]] | 1892 | 1970 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1840 | | [[:d:Q20534885|Q20534885]] | [[Francisco Eiroa Graña]] | 1892 | 1940 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1841 | | [[:d:Q20534892|Q20534892]] | [[Edu Sousa|Eduardo Sousa Pérez]] | 1991 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1842 | [[Ficheiro:Manuel González Fresco 1911.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534911|Q20534911]] | [[Manuel González Fresco]] | 1886 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1843 | | [[:d:Q20534935|Q20534935]] | [[Manuel González Iglesias]] | 1900 | 1926 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1844 | [[Ficheiro:Antón Mascato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534942|Q20534942]] | [[Antón Mascato]] | 1957 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1845 | | [[:d:Q20534961|Q20534961]] | [[Xoán González-Millán|Xoán González Millán]] | 1951 | 2002 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1846 | [[Ficheiro:Francisco Portela Pérez 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534974|Q20534974]] | [[Francisco Portela Pérez]] | 1864 | 1948 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1847 | | [[:d:Q20534982|Q20534982]] | [[Gaspar Massó García]] | 1893 | 1991 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1848 | | [[:d:Q20534987|Q20534987]] | [[Lito Portela]] | 1958 | | [[Coiro, Cangas|Coiro]] |- | style='text-align:right'| 1849 | | [[:d:Q20534995|Q20534995]] | [[Roberto González Pastoriza]] | 1898 | 1985 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1850 | | [[:d:Q20534996|Q20534996]] | [[Andrés Tomás Bouza de Figueroa]] | 1819 | 1885 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 1851 | | [[:d:Q20534997|Q20534997]] | [[José María Massó García]] | 1899 | 1981 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 1852 | [[Ficheiro:Brais González Pérez (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535012|Q20535012]] | [[Brais González Pérez]] | 1988 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 1853 | [[Ficheiro:Juan gonzalez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535018|Q20535018]] | [[Juan González Pérez]] | 1963 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 1854 | | [[:d:Q20535027|Q20535027]] | [[Din Matamoro]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1855 | | [[:d:Q20535034|Q20535034]] | [[Mayka Braña]] | 1968 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1856 | [[Ficheiro:Manuel Posada García-Barros 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535038|Q20535038]] | [[Manuel Posada García-Barros]] | 1868 | 1933 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1857 | | [[:d:Q20535039|Q20535039]] | [[José Luis Sucasas]] | 1959 | 2017 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1858 | | [[:d:Q20535042|Q20535042]] | [[Bernardo Mato Castro]] | 1887 | 1936 | [[Godoi, Vinseiro, A Estrada|Godoi]] |- | style='text-align:right'| 1859 | | [[:d:Q20535047|Q20535047]] | [[Mercedes Brea López]] | 1950 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1860 | | [[:d:Q20535067|Q20535067]] | [[Antolín Esperón]] | 1821 | 1895 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1861 | | [[:d:Q20535069|Q20535069]] | [[Celestino Poza Cobas]] | 1868 | 1954 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1862 | | [[:d:Q20535070|Q20535070]] | [[José Espinosa Rodríguez]] | 1880 | 1966 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1863 | [[Ficheiro:Guillermo Antonio Meijón Couselo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535078|Q20535078]] | [[Guillermo Meijón]] | 1958 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1864 | | [[:d:Q20535082|Q20535082]] | [[Emiliano Taboada Fernández]] | | 1888 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1865 | | [[:d:Q20535084|Q20535084]] | [[Benito Espinosa Varela]] | 1792 | 1900 | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 1866 | | [[:d:Q20535085|Q20535085]] | [[Francisco Búa Carou]] | 1888 | 1940 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1867 | | [[:d:Q20535095|Q20535095]] | [[José Mejuto Bernárdez]] | 1906 | 1937 | [[Coiro, Cangas|Coiro]] |- | style='text-align:right'| 1868 | | [[:d:Q20535097|Q20535097]] | [[Manuel González Vicente]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1869 | | [[:d:Q20535098|Q20535098]] | [[Isidro Buceta]] | 1883 | 1974 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1870 | [[Ficheiro:Montse Prado Cores, XV Asemblea Nacional Bloque Nacionalista Galego 23.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535106|Q20535106]] | [[Montse Prado Cores]] | 1965 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1871 | | [[:d:Q20535107|Q20535107]] | [[Ramón González Vigide]] | 1854 | 1931 | [[Cristimil, Lalín|Cristimil]] |- | style='text-align:right'| 1872 | | [[:d:Q20535109|Q20535109]] | [[Antonio Taboada Nieto]] | 1869 | 1943 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1873 | [[Ficheiro:Santiago Esteban Radío AELG Distrito Xermar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535112|Q20535112]] | [[Santiago Esteban Radío]] | 1952 | | [[Barrantes, Ribadumia|Barrantes]] |- | style='text-align:right'| 1874 | | [[:d:Q20535116|Q20535116]] | [[Roberto Taboada Rivadulla]] | 1953 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1875 | | [[:d:Q20535119|Q20535119]] | [[Darío Bugallal Araújo]] | 1863 | 1948 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1876 | | [[:d:Q20535127|Q20535127]] | [[Javier Bugallal Pérez de Castro]] | 1888 | 1911 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1877 | | [[:d:Q20535129|Q20535129]] | [[Cayetano Taboada Sotelo]] | 1817 | 1899 | [[Codeseda, A Estrada|Codeseda]] |- | style='text-align:right'| 1878 | | [[:d:Q20535131|Q20535131]] | [[Estela Estévez Barreiro]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1879 | | [[:d:Q20535133|Q20535133]] | [[Manu Táboas|Manuel Táboas Losada]] | 1991 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1880 | | [[:d:Q20535138|Q20535138]] | [[Ramón José Estévez Cabanas]] | 1953 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1881 | [[Ficheiro:Gonzalo Caballero M.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535139|Q20535139]] | [[Gonzalo Caballero]] | 1975 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1882 | | [[:d:Q20535140|Q20535140]] | [[Xoán Carlos Montes Bugarín]] | 1975 | | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 1883 | | [[:d:Q20535144|Q20535144]] | [[Manuel Estévez Caneda]] | 1824 | 1893 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 1884 | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Santi Prego.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535152|Q20535152]] | [[Santi Prego]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1885 | [[Ficheiro:Alicia Carolina Estevez Toranzo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535162|Q20535162]] | [[Alicia Estévez]] | 1955 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1886 | | [[:d:Q20535163|Q20535163]] | [[Luz Méndez]] | 1965 | | [[Ventosa, Agolada|Ventosa]] |- | style='text-align:right'| 1887 | | [[:d:Q20535168|Q20535168]] | [[Arturo Prieto Alcayna]] | 1879 | 1940 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 1888 | [[Ficheiro:José Búa Laredo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535178|Q20535178]] | [[José Búa|José Búa Laredo]] | 1895 | 1936 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 1889 | [[Ficheiro:Roberto Mera Covas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535182|Q20535182]] | [[Roberto Mera]] | 1971 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1890 | | [[:d:Q20535188|Q20535188]] | [[Héitor Mera]] | 1977 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1891 | [[Ficheiro:Daniel Granada y Conti, filólogo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535190|Q20535190]] | [[Daniel Granada|Daniel Granada Conti]] | 1847 | 1929 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1892 | [[Ficheiro:Adolfo Caamaño (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535229|Q20535229]] | [[Adolfo Caamaño Vázquez|Adolfo Caamaño]] | 1959 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 1893 | | [[:d:Q20535236|Q20535236]] | [[Ramón Puente Barcala]] | 1900 | 1939 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 1894 | | [[:d:Q20535241|Q20535241]] | [[Enrique Cabaleiro González]] | 2000 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1895 | [[Ficheiro:Helena Miguélez-Carballeira-Praza Publica (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535269|Q20535269]] | [[Helena Miguélez-Carballeira]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1896 | | [[:d:Q20535279|Q20535279]] | [[Florentino Cacheda]] | 1938 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1897 | [[Ficheiro:Juan Fajardo Praza Publica.png|center|128px]] | [[:d:Q20535280|Q20535280]] | [[Juan Manuel Fajardo]] | 1973 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1898 | | [[:d:Q20535285|Q20535285]] | [[José Millán]] | 1860 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1899 | | [[:d:Q20535291|Q20535291]] | [[Francisco Tilve Rodríguez]] | 1883 | 1963 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1900 | | [[:d:Q20535303|Q20535303]] | [[Indalecio Tizón Reboreda]] | 1893 | 1973 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1901 | | [[:d:Q20535308|Q20535308]] | [[Ángel Cadavid Caamaño]] | 1896 | 1936 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 1902 | | [[:d:Q20535317|Q20535317]] | [[Xosé María Tobío Barreira]] | 1954 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1903 | | [[:d:Q20535321|Q20535321]] | [[Gabriel Misa Pérez]] | 1991 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1904 | | [[:d:Q20535328|Q20535328]] | [[Ricardo Miser]] | | 1900 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1905 | | [[:d:Q20535329|Q20535329]] | [[Arturo Fariña]] | 1873 | 1926 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1906 | | [[:d:Q20535346|Q20535346]] | [[Ramón Caldas García]] | 2000 | 2008 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1907 | [[Ficheiro:Domingo Queralt.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535349|Q20535349]] | [[Domingo Queralt]] | 1898 | 1932 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1908 | | [[:d:Q20535350|Q20535350]] | [[José Caldas Iglesias]] | 1898 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1909 | | [[:d:Q20535351|Q20535351]] | [[José Molares]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1910 | [[Ficheiro:Manolo Moldes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535363|Q20535363]] | [[Manuel Moldes]] | 1949 | 2017 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1911 | | [[:d:Q20535365|Q20535365]] | [[Xosé Feixó Cid]] | 1957 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1912 | [[Ficheiro:María Moldes autorretrato.jpeg|center|128px]] | [[:d:Q20535370|Q20535370]] | [[María Moldes]] | 1974 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 1913 | | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | 1912 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1914 | | [[:d:Q20535389|Q20535389]] | [[José Manuel Fernández Alvariño]] | 1947 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1915 | [[Ficheiro:Carme Hermida-Nós TV-2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535398|Q20535398]] | [[Carme Hermida]] | 1961 | | [[A Portela de Lamas, Pardesoa, Forcarei|A Portela de Lamas]] |- | style='text-align:right'| 1916 | | [[:d:Q20535401|Q20535401]] | [[Félix Calviño]] | 1944 | | [[Alemparte, Lalín|Alemparte]] |- | style='text-align:right'| 1917 | | [[:d:Q20535402|Q20535402]] | [[Alfonso Quintas|Alfonso Quintas da Vila]] | 1883 | 1929 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1918 | [[Ficheiro:Josequintas.png|center|128px]] | [[:d:Q20535410|Q20535410]] | [[José Quintas da Vila]] | 1873 | 1957 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1919 | | [[:d:Q20535413|Q20535413]] | [[José Hermida Vidal]] | 1915 | 2005 | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 1920 | [[Ficheiro:César Torres Martínez 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535418|Q20535418]] | [[César Torres Martínez]] | 1905 | 1988 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1921 | | [[:d:Q20535421|Q20535421]] | [[Alejandro Mon Landa Landa]] | 1886 | 1957 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1922 | [[Ficheiro:Alejandro Mon Landa 1915.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535425|Q20535425]] | [[Alejandro Mon Landa]] | 1852 | 1915 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1923 | [[Ficheiro:José María Fernández Colmeiro Céltiga 1928.png|center|128px]] | [[:d:Q20535437|Q20535437]] | [[José María Fernández Colmeiro]] | 1894 | 1959 | [[Toxa, Silleda, Silleda|Toxa]] |- | style='text-align:right'| 1924 | | [[:d:Q20535442|Q20535442]] | [[Francisco Fernández de la Cigoña]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1925 | [[Ficheiro:Francisco Camba 1918.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535444|Q20535444]] | [[Francisco Camba]] | 1882 | 1948 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1926 | | [[:d:Q20535451|Q20535451]] | [[Siro Montenegro López]] | 1818 | 1889 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1927 | | [[:d:Q20535458|Q20535458]] | [[Guillermo Cameselle]] | 1951 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1928 | | [[:d:Q20535463|Q20535463]] | [[Miguel Fernández Dios]] | 1900 | 1903 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1929 | | [[:d:Q20535465|Q20535465]] | [[Carlos Hervés]] | 1953 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 1930 | | [[:d:Q20535490|Q20535490]] | [[Hipólito Cabezas Martínez]] | 1940 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1931 | | [[:d:Q20535498|Q20535498]] | [[Pedro Campos Couceiro]] | 1871 | 1954 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 1932 | | [[:d:Q20535513|Q20535513]] | [[Manuel Campos Velay]] | 1973 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 1933 | | [[:d:Q20535514|Q20535514]] | [[Agustín Fernández González]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1934 | [[Ficheiro:Emilio Canda Adán 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535540|Q20535540]] | [[Emilio Canda Adán]] | | 1938 | [[A Lama]] |- | style='text-align:right'| 1935 | | [[:d:Q20535542|Q20535542]] | [[Xosé Fernández Lago]] | 1944 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1936 | [[Ficheiro:Herminio Ramos González, 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535550|Q20535550]] | [[Herminio Ramos|Herminio Ramos González]] | 1868 | 1941 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 1937 | | [[:d:Q20535553|Q20535553]] | [[Xosé Manuel Trigo]] | 1948 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 1938 | | [[:d:Q20535555|Q20535555]] | [[Constante Moreda]] | 1894 | 1936 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 1939 | [[Ficheiro:Busto-A. Ramos López (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535558|Q20535558]] | [[Alfredo Ramos López]] | 1898 | 1960 | [[Camporrapado, Cortegada, Silleda|Camporrapado]] |- | style='text-align:right'| 1940 | | [[:d:Q20535559|Q20535559]] | [[Pastor Candeira|Pastor Candeira Álvarez]] | 1886 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1941 | | [[:d:Q20535560|Q20535560]] | [[Xosé Moreiras Santiso]] | 1939 | 1996 | [[Vilela, Rodeiro|Vilela]] |- | style='text-align:right'| 1942 | | [[:d:Q20535567|Q20535567]] | [[Pablo Moreiras]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1943 | | [[:d:Q20535579|Q20535579]] | [[Alfredo Iglesias Diéguez]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1944 | | [[:d:Q20535587|Q20535587]] | [[José Luis Iglesias Lago]] | 1934 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1945 | | [[:d:Q20535592|Q20535592]] | [[José Troncoso Faro]] | | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 1946 | | [[:d:Q20535595|Q20535595]] | [[Manuel Iglesias López]] | 1870 | 1955 | [[Carbia, Vila de Cruces|Carbia]] |- | style='text-align:right'| 1947 | | [[:d:Q20535599|Q20535599]] | [[Ramón Troncoso Fernández]] | 1897 | 1971 | [[Covelo]] |- | style='text-align:right'| 1948 | | [[:d:Q20535605|Q20535605]] | [[José Ulloa Pimentel]] | 1805 | 1876 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 1949 | | [[:d:Q20535609|Q20535609]] | [[David Raposeiras]] | 1960 | 2012 | [[San Miguel de Presqueiras, Forcarei|San Miguel de Presqueiras]] |- | style='text-align:right'| 1950 | | [[:d:Q20535610|Q20535610]] | [[Iria Morgade]] | 1988 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1951 | | [[:d:Q20535611|Q20535611]] | [[Juan Ramón Ulloa Pimentel]] | 1804 | 1891 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 1952 | | [[:d:Q20535612|Q20535612]] | [[Sergio Iglesias Pazos]] | 1929 | 1990 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 1953 | | [[:d:Q20535618|Q20535618]] | [[Ángela Iglesias Rebollar]] | 1910 | 1937 | [[Tui]]<br/>[[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 1954 | | [[:d:Q20535619|Q20535619]] | [[Darío Ulloa]] | 1848 | 1903 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1955 | | [[:d:Q20535624|Q20535624]] | [[Elisardo Ulloa Varela]] | 1844 | 1865 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1956 | | [[:d:Q20535631|Q20535631]] | [[Renato Ulloa]] | 1850 | 1923 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1957 | [[Ficheiro:Torcuato Ulloa. Arlequinada. 1893. Benigno López Sanmartín, interior 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535636|Q20535636]] | [[Torcuato Ulloa]] | 1863 | 1946 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1958 | | [[:d:Q20535637|Q20535637]] | [[Xoseme Mosquera]] | 1960 | 1982 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1959 | | [[:d:Q20535644|Q20535644]] | [[Ramiro Ulloa Villar]] | 1900 | 1933 | [[Orazo, A Estrada|Orazo]] |- | style='text-align:right'| 1960 | | [[:d:Q20535652|Q20535652]] | [[Pedro Miguel Caravelos Piñeiro]] | 1781 | 1851 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1961 | | [[:d:Q20535658|Q20535658]] | [[Tono Carbajo]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1962 | | [[:d:Q20535659|Q20535659]] | [[Ignacio González Montes]] | 1910 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 1963 | | [[:d:Q20535673|Q20535673]] | [[Xulio Carballo Arceo]] | 1955 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 1964 | | [[:d:Q20535675|Q20535675]] | [[Norberto Uzal]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1965 | | [[:d:Q20535677|Q20535677]] | [[Fabriciano Fernández Serra]] | 1893 | 1955 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1966 | [[Ficheiro:Carlos Mosteiro (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535680|Q20535680]] | [[Carlos Mosteiro]] | 1955 | 2017 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 1967 | | [[:d:Q20535687|Q20535687]] | [[Cosme Fernández Soler]] | | 1901 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1968 | [[Ficheiro:Rodolfo Irago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535695|Q20535695]] | [[Rodolfo Irago]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1969 | [[Ficheiro:Pepe Carballude (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535698|Q20535698]] | [[Pepe Carballude]] | 1956 | | [[Rubín, A Estrada|Rubín]] |- | style='text-align:right'| 1970 | | [[:d:Q20535700|Q20535700]] | [[Tomás Iribarren]] | 1955 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1971 | | [[:d:Q20535710|Q20535710]] | [[Rogelio Rodríguez Caride]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1972 | [[Ficheiro:José Vales Mahía 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535713|Q20535713]] | [[José Vales Mahía]] | 1896 | 1976 | [[Manduas, Silleda|Manduas]] |- | style='text-align:right'| 1973 | [[Ficheiro:M José Caride- Praza Pública 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535715|Q20535715]] | [[María Xosé Caride]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1974 | [[Ficheiro:Casimiro Movilla 1911.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535717|Q20535717]] | [[Casimiro Movilla Rodríguez]] | 1900 | 2000 | [[O Viso, Redondela|O Viso]] |- | style='text-align:right'| 1975 | [[Ficheiro:Padre de Valle-Inclán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535718|Q20535718]] | [[Ramón del Valle]] | 1823 | 1890 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1976 | [[Ficheiro:María Jamardo-Presentación del Club de los Viernes en Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535725|Q20535725]] | [[María Jamardo]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1977 | [[Ficheiro:Xosé Represas Giráldez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535729|Q20535729]] | [[Xosé Represas]] | 1956 | 2021 | [[Xinzo, Ponteareas|Xinzo]] |- | style='text-align:right'| 1978 | | [[:d:Q20535732|Q20535732]] | [[Juan Muíños Iglesias]] | | 1992 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1979 | [[Ficheiro:Xosé Carlos Valle Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535733|Q20535733]] | [[Xosé Carlos Valle Pérez]] | 1953 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1980 | | [[:d:Q20535747|Q20535747]] | [[Alfonso Valverde Rodríguez]] | 1966 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 1981 | | [[:d:Q20535748|Q20535748]] | [[Germán Muiños Lamas]] | 1943 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 1982 | [[Ficheiro:Cipriano Luís Jiménez Casas (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535749|Q20535749]] | [[Cipriano Luís Jiménez Casas]] | 1941 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1983 | | [[:d:Q20535751|Q20535751]] | [[Ramón Carnero]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1984 | | [[:d:Q20535765|Q20535765]] | [[José Carlos Suárez García]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1985 | | [[:d:Q20535766|Q20535766]] | [[José Varela Cadaval]] | 1817 | 1885 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 1986 | | [[:d:Q20535769|Q20535769]] | [[Antonio Muñiz Cruces]] | | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 1987 | | [[:d:Q20535770|Q20535770]] | [[José Colmeiro]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1988 | | [[:d:Q20535779|Q20535779]] | [[José Iglesias Rodríguez]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1989 | | [[:d:Q20535787|Q20535787]] | [[Alberto Varela Paz]] | 1975 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 1990 | | [[:d:Q20535788|Q20535788]] | [[José Luis González Eiras]] | 1974 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 1991 | | [[:d:Q20535797|Q20535797]] | [[Arturo Rey Juncal]] | 1900 | 1935 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1992 | | [[:d:Q20535803|Q20535803]] | [[José Carrera Domínguez]] | | 1983 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1993 | | [[:d:Q20535807|Q20535807]] | [[Jacobo Rey Porto]] | 1907 | 1975 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 1994 | | [[:d:Q20535814|Q20535814]] | [[Alejo Carrera]] | 1893 | 1967 | [[Vilasobroso, Mondariz|Vilasobroso]] |- | style='text-align:right'| 1995 | | [[:d:Q20535820|Q20535820]] | [[José Carrera Ramilo]] | 1874 | 1959 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 1996 | | [[:d:Q20535845|Q20535845]] | [[Dolores Rial Fernández]] | 2000 | | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 1997 | [[Ficheiro:Juan Neira Cancela 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535855|Q20535855]] | [[Xoán Neira Cancela]] | 1849 | 1909 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 1998 | | [[:d:Q20535861|Q20535861]] | [[Luís de la Riega]] | 1827 | 1909 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 1999 | [[Ficheiro:Riestra Calderón, Enrique Peinador, Valle-Inclán, Ramón Cabanillas e Victoriano García Martí.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535870|Q20535870]] | [[Vicente Riestra Calderón]] | 1885 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2000 | [[Ficheiro:José Vázquez Estévez 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535874|Q20535874]] | [[José Vázquez Estévez]] | 1866 | 1926 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 2001 | [[Ficheiro:Ramón Nicolás Rodríguez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20535878|Q20535878]] | [[Ramón Nicolás]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2002 | | [[:d:Q20535887|Q20535887]] | [[Xosé Casal Lois]] | 1845 | 1912 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2003 | [[Ficheiro:Coral del Río Otero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535890|Q20535890]] | [[Coral del Río|Coral del Río Otero]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2004 | [[Ficheiro:Ramón Nieto.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20535896|Q20535896]] | [[Ramón Nieto]] | 1856 | 1928 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2005 | | [[:d:Q20535897|Q20535897]] | [[Enrique Vázquez Lescaille]] | 1880 | 1948 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2006 | | [[:d:Q20535898|Q20535898]] | [[Pepiño Casal]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2007 | [[Ficheiro:Didio Riobó Bustelo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535899|Q20535899]] | [[Didio Riobó]] | 1888 | 1936 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2008 | [[Ficheiro:Marcos Nine 2010.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535900|Q20535900]] | [[Marcos Nine]] | 1977 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2009 | [[Ficheiro:Manuel Riobó Guimeráns.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535903|Q20535903]] | [[Manuel Riobó|Manuel Riobó Guimeráns]] | 1860 | 1933 | [[Cela, Bueu|Cela]] |- | style='text-align:right'| 2010 | [[Ficheiro:La música más rumbera llena la noche del domingo en San Isidro 26.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535910|Q20535910]] | [[Baiuca (banda)|Baiuca]] | 1990 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 2011 | | [[:d:Q20535916|Q20535916]] | [[Xavier Ríos]] | 1957 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2012 | [[Ficheiro:Ulpiano Nogueira Maceira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535926|Q20535926]] | [[Ulpiano Nogueira]] | 1870 | 2000 | [[Sabarís, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Sabarís]] |- | style='text-align:right'| 2013 | | [[:d:Q20535938|Q20535938]] | [[Víctor María Vázquez Rodríguez]] | 1856 | 1884 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2014 | | [[:d:Q20535944|Q20535944]] | [[Pedro Rivas Fontenla]] | 1931 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2015 | | [[:d:Q20535949|Q20535949]] | [[José Ribas Montenegro]] | 1885 | 1948 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2016 | | [[:d:Q20535954|Q20535954]] | [[Heliodoro Rivas Rivas]] | 1884 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2017 | [[Ficheiro:Francisco Javier Vázquez Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535963|Q20535963]] | [[Francisco Javier Vázquez Varela]] | 1754 | 1818 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2018 | | [[:d:Q20535964|Q20535964]] | [[Francisco María Rivas Taboada]] | | 1874 | [[Siador, Silleda|Siador]] |- | style='text-align:right'| 2019 | [[Ficheiro:Dolmen Novo Milenio - Dolmen Nuevo Milenio - New Millennium Dolmen - Escultura - Sculpture by Silverio Rivas - 3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535974|Q20535974]] | [[Silverio Rivas]] | 1942 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2020 | | [[:d:Q20535985|Q20535985]] | [[Carolina Vázquez]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2021 | | [[:d:Q20535999|Q20535999]] | [[Celestino Noya]] | 1905 | 1994 | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 2022 | [[Ficheiro:Joaquín Núñez de Couto 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536008|Q20536008]] | [[Joaquín Núñez de Couto]] | 1900 | 1940 | [[Tenorio, Cerdedo-Cotobade|Tenorio]] |- | style='text-align:right'| 2023 | [[Ficheiro:Emilio Rodal González 1908.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536010|Q20536010]] | [[Emilio Rodal|Emilio Rodal González]] | 1900 | 1929 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2024 | | [[:d:Q20536011|Q20536011]] | [[Rogelio Núñez de Couto]] | 1864 | 1937 | [[Tenorio, Cerdedo-Cotobade|Tenorio]] |- | style='text-align:right'| 2025 | | [[:d:Q20536014|Q20536014]] | [[Daniel Rodas Chapela]] | 1961 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2026 | | [[:d:Q20536024|Q20536024]] | [[Enrique Velasco|Enrique Velasco Vieitez]] | 1954 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2027 | [[Ficheiro:Valentim Rodrigues Fagim.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536025|Q20536025]] | [[Valentim Rodrigues Fagim]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2028 | | [[:d:Q20536031|Q20536031]] | [[Jorge Veloso]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2029 | | [[:d:Q20536034|Q20536034]] | [[Segundo Ventín Cerviño]] | 1936 | 2016 | [[Monteagudo, Codeseda, A Estrada|Monteagudo]] |- | style='text-align:right'| 2030 | | [[:d:Q20536044|Q20536044]] | [[Federico Rodríguez Arosa]] | | 1885 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2031 | | [[:d:Q20536048|Q20536048]] | [[Andrés Rodríguez Barbeito]] | 1898 | 1968 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2032 | | [[:d:Q20536052|Q20536052]] | [[Moisés Barcia]] | 1971 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2033 | | [[:d:Q20536059|Q20536059]] | [[Antonio Orellana Pereira]] | | 1913 | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 2034 | | [[:d:Q20536064|Q20536064]] | [[Manuel Rodríguez Cadabal]] | 1850 | 1925 | [[Sabarís, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Sabarís]] |- | style='text-align:right'| 2035 | [[Ficheiro:Antón Vidal Andión.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536067|Q20536067]] | [[Antón Vidal Andión]] | 1948 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2036 | | [[:d:Q20536068|Q20536068]] | [[Gumersindo Rodríguez Casales]] | 1886 | 1936 | [[A Picoña, Salceda de Caselas|A Picoña]] |- | style='text-align:right'| 2037 | [[Ficheiro:Ramiro Vidal Carrera 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536073|Q20536073]] | [[Ramiro Vidal Carrera]] | 1887 | 1967 | [[A Carrasqueira, Taboexa, As Neves|A Carrasqueira]] |- | style='text-align:right'| 2038 | [[Ficheiro:Arzua 01-02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536076|Q20536076]] | [[Juan Manuel Vidal García]] | 1886 | 1936 | [[Baión, Vilanova de Arousa|Baión]] |- | style='text-align:right'| 2039 | [[Ficheiro:Gumersindo Rodríguez Costas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536079|Q20536079]] | [[Gumersindo Rodríguez Costas]] | | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2040 | | [[:d:Q20536081|Q20536081]] | [[Aurora Vidal Martínez]] | 1910 | 2005 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2041 | [[Ficheiro:Manuel Vidal Villaverde (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536091|Q20536091]] | [[Manuel Vidal Villaverde]] | 1946 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2042 | [[Ficheiro:Ramiro Vieira Durán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536093|Q20536093]] | [[Ramiro Vieira|Ramiro Vieira Durán]] | 1873 | 1920 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2043 | | [[:d:Q20536098|Q20536098]] | [[Ignacio Vieitez Tapia]] | 1817 | 1882 | [[Sela, Arbo|Sela]] |- | style='text-align:right'| 2044 | | [[:d:Q20536105|Q20536105]] | [[Mar Vila López]] | 1979 | | [[Dozón]] |- | style='text-align:right'| 2045 | [[Ficheiro:Dolores Vilavedra (AELG)-5.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536131|Q20536131]] | [[Dolores Vilavedra]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2046 | | [[:d:Q20536135|Q20536135]] | [[Agustín Villafines González]] | 1899 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2047 | | [[:d:Q20536138|Q20536138]] | [[Damián Villalaín]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2048 | | [[:d:Q20536154|Q20536154]] | [[Lucita Villar Jar]] | 1941 | | [[Lodeiro, Lalín|Lodeiro]] |- | style='text-align:right'| 2049 | | [[:d:Q20536159|Q20536159]] | [[Ramón Villar Ulloa]] | 1828 | 1913 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2050 | [[Ficheiro:Cándido Viñas Calvo 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536173|Q20536173]] | [[Cándido Viñas Calvo]] | 1902 | 1978 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2051 | | [[:d:Q20536189|Q20536189]] | [[Valentín Viqueira Torrente]] | 1900 | 1934 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2052 | [[Ficheiro:Joaquín Yáñez Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536239|Q20536239]] | [[Joaquín Yáñez]] | 1814 | 1892 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2053 | | [[:d:Q20536269|Q20536269]] | [[Alfonso Zulueta de Haz]] | 1924 | 2017 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2054 | [[Ficheiro:Jorge Suárez-Praza Publica.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20644680|Q20644680]] | [[Jorge Suárez]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2055 | [[Ficheiro:José San Martin 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20748361|Q20748361]] | [[José San Martín]] | 1951 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2056 | | [[:d:Q20872369|Q20872369]] | [[Óscar González Brea]] | 1992 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2057 | | [[:d:Q20925483|Q20925483]] | [[Gonzalo Aguiar]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2058 | | [[:d:Q20925488|Q20925488]] | [[Xosé María Durán]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2059 | | [[:d:Q20925489|Q20925489]] | [[Lino Enrique García Requejo]] | 1856 | 1893 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2060 | | [[:d:Q20995071|Q20995071]] | [[Juan Aboal Aboal]] | 1893 | 1966 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2061 | | [[:d:Q21001307|Q21001307]] | [[José López Garrido]] | 1961 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2062 | | [[:d:Q21012705|Q21012705]] | [[Jesús Aller Ulloa]] | 1880 | 1947 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2063 | | [[:d:Q21042312|Q21042312]] | [[Joaquín Novoa Barros]] | 1870 | 1952 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2064 | | [[:d:Q21042313|Q21042313]] | [[Eusebio Vence Calviño]] | 1857 | 1932 | [[Riobó, Rodeiro|Riobó]] |- | style='text-align:right'| 2065 | | [[:d:Q21089135|Q21089135]] | [[Xosé Armesto Faginas]] | 1945 | 2006 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2066 | | [[:d:Q21132944|Q21132944]] | [[Rita Fernández Queimadelos]] | 1911 | 2008 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2067 | | [[:d:Q21340704|Q21340704]] | [[David R. Vieites]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2068 | | [[:d:Q21389350|Q21389350]] | [[María Eugenia López de Silanes Vázquez]] | 1959 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2069 | [[Ficheiro:Julia Becerra Malvar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q21452486|Q21452486]] | [[Julia Becerra Malvar]] | 1892 | 1974 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 2070 | | [[:d:Q21467465|Q21467465]] | [[José Santos Peralba]] | 1923 | 2008 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2071 | | [[:d:Q21514704|Q21514704]] | [[Francisco José Portela Sandoval]] | 1944 | 2015 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2072 | | [[:d:Q21694608|Q21694608]] | [[Severino Cardeñoso]] | 1953 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2073 | | [[:d:Q21816262|Q21816262]] | [[Xulio Abalde]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2074 | [[Ficheiro:Aída Fernández Ríos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q21997886|Q21997886]] | [[Aida Fernández Ríos]] | 1947 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2075 | | [[:d:Q22002279|Q22002279]] | [[Rafael Cidoncha]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2076 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - Racing de Ferrol 31 - Yelko Pino.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22007438|Q22007438]] | [[Yelko Pino]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2077 | | [[:d:Q22107385|Q22107385]] | [[Paulino Martínez Portela]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2078 | | [[:d:Q22111926|Q22111926]] | [[Francis C. Harrison]] | 1871 | 1952 | [[A Illa de Arousa]]<br/>[[Xibraltar]] |- | style='text-align:right'| 2079 | | [[:d:Q22122568|Q22122568]] | [[Manuel Acuña Malvar]] | 1757 | 1845 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 2080 | [[Ficheiro:Vanessa Angustia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122569|Q22122569]] | [[Vanessa Angustia|Vanessa Angustia Gómez]] | 1980 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2081 | | [[:d:Q22122570|Q22122570]] | [[Pilar Bértola|Pilar Bértola Cabaleiro]] | 1920 | 1934 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2082 | [[Ficheiro:Antón Blanco Casás na presentación de A oseira en Ourense 7-7-2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122571|Q22122571]] | [[Antón Blanco Casás]] | 1996 | | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2083 | [[Ficheiro:Iria Collazo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122573|Q22122573]] | [[Iria Collazo]] | 1981 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 2084 | | [[:d:Q22122579|Q22122579]] | [[Marta Lucio]] | 1974 | | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[Ficheiro:Carlos Méixome.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122580|Q22122580]] | [[Carlos Méixome|Carlos Méixome Quinteiro]] | 1954 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2086 | [[Ficheiro:Homenaxe a Luis Rei Núñez 01-07m.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122582|Q22122582]] | [[Xosé Luís Rei Núñez]] | 1960 | 2015 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2087 | | [[:d:Q22122591|Q22122591]] | [[Luis Suárez-Llanos Gómez]] | 1933 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2088 | [[Ficheiro:Alberteblanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22304405|Q22304405]] | [[Alberte Blanco|Alberte Negro]] | 1951 | | [[Cobres, Vilaboa|Cobres]] |- | style='text-align:right'| 2089 | [[Ficheiro:Lojo.png|center|128px]] | [[:d:Q22575691|Q22575691]] | [[Javier Lojo]] | 1990 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2090 | | [[:d:Q22927407|Q22927407]] | [[Manuel María Acevedo y Pola]] | 1769 | 1840 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2091 | | [[:d:Q22978424|Q22978424]] | [[José Cividanes]] | 1865 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2092 | | [[:d:Q22984074|Q22984074]] | [[Miguel Fidalgo Iglesias]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2093 | [[Ficheiro:Alexandra Fernández Gómez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22984480|Q22984480]] | [[Alexandra Fernández Gómez]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2094 | | [[:d:Q23000861|Q23000861]] | [[Leri|Antonio Nieto Figueroa]] | 1928 | 2003 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2095 | | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | 1915 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2096 | | [[:d:Q23005861|Q23005861]] | [[Joaquín Avendaño]] | 1812 | 1886 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2097 | | [[:d:Q23010578|Q23010578]] | [[Avelino Otero Montes]] | 1919 | 1947 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2098 | | [[:d:Q23034805|Q23034805]] | [[Pablo Carnero|Pablo Alberto Carnero Llauger]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2099 | | [[:d:Q23034809|Q23034809]] | [[Pablo González Méndez]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2100 | | [[:d:Q23034812|Q23034812]] | [[Kevin Presa|Kevin Presa Duarte]] | 1994 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2101 | | [[:d:Q23068703|Q23068703]] | [[Rafael Bañón Díaz]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2102 | | [[:d:Q23069705|Q23069705]] | [[Armando Fernández-Xesta]] | 1943 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2103 | | [[:d:Q23071459|Q23071459]] | [[Fidel Mato Vázquez]] | 1927 | 2006 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2104 | [[Ficheiro:Federico Ribas 1928.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23213966|Q23213966]] | [[Federico Ribas]] | 1890 | 1952 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 2105 | | [[:d:Q23304540|Q23304540]] | [[Xabier Macías Virgós]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2106 | [[Ficheiro:Martín Echegaray Olañeta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23308602|Q23308602]] | [[Martín Echegaray|Martín Echegaray Olañeta]] | 1866 | 1931 | [[Freixeiro, Vigo|Freixeiro]] |- | style='text-align:right'| 2107 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Rodríguez Méndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23451503|Q23451503]] | [[Xosé Manuel Rodríguez Méndez]] | 1965 | | [[Tortoreos, As Neves|Tortoreos]] |- | style='text-align:right'| 2108 | | [[:d:Q23503805|Q23503805]] | [[Antonio María Seixas Bieyra]] | 1767 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2109 | [[Ficheiro:Carme Nogueira, 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q23698028|Q23698028]] | [[Carme Nogueira]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2110 | | [[:d:Q23752332|Q23752332]] | [[Xosé Manuel Souto González]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2111 | | [[:d:Q23760634|Q23760634]] | [[José Luís Quintas Figueroa]] | 1911 | 1976 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 2112 | [[Ficheiro:Jacobo Fernández Serrano.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23760985|Q23760985]] | [[Jacobo Fernández Serrano]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2113 | | [[:d:Q23761471|Q23761471]] | [[Marcial Araujo Conde|Marcial Araújo Conde]] | 1907 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2114 | | [[:d:Q23762265|Q23762265]] | [[Cándido Soto]] | 1876 | 1945 | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2115 | | [[:d:Q23903000|Q23903000]] | [[José Manuel Barros]] | 1941 | 2016 | [[Mosende, O Porriño|Mosende]] |- | style='text-align:right'| 2116 | | [[:d:Q23903005|Q23903005]] | [[Juan Fernández Rivas]] | 1968 | 2016 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2117 | | [[:d:Q23903117|Q23903117]] | [[Tamara Valderrama]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2118 | | [[:d:Q23905027|Q23905027]] | [[María Campos]] | 1960 | | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 2119 | [[Ficheiro:Jacobo Ucha.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23907371|Q23907371]] | [[Jacobo Ucha]] | 1993 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2120 | [[Ficheiro:16432145861325angelsanchez mortagua.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23907383|Q23907383]] | [[Ángel Sánchez Rebollido]] | 1993 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2121 | [[Ficheiro:Marian Lopez Fdz Cao.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23907413|Q23907413]] | [[Marián López Fernández-Cao]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2122 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 148.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23939734|Q23939734]] | [[Diego Martínez Penas]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2123 | [[Ficheiro:(Abraham Boba) De la poesía a la música de raíz, sonidos de la segunda noche de San Isidro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23955304|Q23955304]] | [[Abraham Boba]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2124 | | [[:d:Q24004828|Q24004828]] | [[José Isorna]] | 1921 | 2016 | [[Cordeiro, Valga|Cordeiro]] |- | style='text-align:right'| 2125 | | [[:d:Q24013652|Q24013652]] | [[Manuel Pesqueira]] | 1911 | 1988 | [[Lantañón, Paradela, Meis|Lantañón]] |- | style='text-align:right'| 2126 | [[Ficheiro:Francisco Varela Garrido.png|center|128px]] | [[:d:Q24013656|Q24013656]] | [[Francisco Varela Garrido]] | 1898 | 1937 | [[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2127 | | [[:d:Q24013658|Q24013658]] | [[Perfecto Pereiro Castro]] | 1871 | 1947 | [[Xonxil, Noceda, Lalín|Xonxil]] |- | style='text-align:right'| 2128 | | [[:d:Q24013660|Q24013660]] | [[Francisco Varela Buela]] | 1890 | 1981 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 2129 | [[Ficheiro:Monumento a Gonzalo Ordóñez Pérez 02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013661|Q24013661]] | [[Gonzalo Ordóñez Pérez]] | 1920 | 1981 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2130 | | [[:d:Q24013682|Q24013682]] | [[Manuel Durán Valiño]] | 1899 | 1957 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2131 | | [[:d:Q24013687|Q24013687]] | [[Casimiro Velo]] | | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2132 | [[Ficheiro:Vicente Vázquez González 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013699|Q24013699]] | [[Vicente Vázquez González]] | | 1971 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2133 | | [[:d:Q24013702|Q24013702]] | [[José Fariña González]] | 1900 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2134 | | [[:d:Q24013703|Q24013703]] | [[Celestino Madrigal Estévez]] | | 1901 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2135 | | [[:d:Q24013719|Q24013719]] | [[Adolfo Morgade Pazos]] | 1886 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2136 | | [[:d:Q24013723|Q24013723]] | [[Faustino Álvarez Álvarez|Faustino Álvarez]] | | 1994 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2137 | | [[:d:Q24013727|Q24013727]] | [[Rafael Varela Pazo]] | 1910 | 1961 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2138 | | [[:d:Q24013732|Q24013732]] | [[Valentín Puga Franco]] | 1888 | 1963 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2139 | | [[:d:Q24013733|Q24013733]] | [[Aurelio Rey Alar]] | 1904 | 1993 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2140 | | [[:d:Q24013738|Q24013738]] | [[Ramón Refojo González]] | 1886 | 1965 | [[Borraxeiros, Agolada|Borraxeiros]] |- | style='text-align:right'| 2141 | [[Ficheiro:Alba Lago en 2016 01.png|center|128px]] | [[:d:Q24046149|Q24046149]] | [[Alba Lago Díaz|Alba Lago]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2142 | | [[:d:Q24054877|Q24054877]] | [[Helena González Fernández]] | 1967 | | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 2143 | | [[:d:Q24248090|Q24248090]] | [[Rafael Alonso]] | 1924 | 1995 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2144 | [[Ficheiro:Neves 02-06b, alcalde Oswaldo Lino González (Pedro Dobao 2016).jpg|center|128px]] | [[:d:Q24287011|Q24287011]] | [[Oswaldo González Pereira]] | 1930 | 2015 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 2145 | | [[:d:Q24287013|Q24287013]] | [[Juan Ángel Regojo]] | 1933 | 2015 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2146 | | [[:d:Q24287026|Q24287026]] | [[Enrique Massó Bolívar|Enrique Massó Bolíbar]] | 1930 | 2015 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2147 | | [[:d:Q24287033|Q24287033]] | [[Baltasar Pujales]] | 1941 | 2016 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 2148 | [[Ficheiro:Celestino Carbia Campaña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24287656|Q24287656]] | [[Celestino Carbia Campaña]] | 1898 | 1937 | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 2149 | [[Ficheiro:Manuel Rodríguez Sangiao.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24287669|Q24287669]] | [[Manuel Rodríguez Sangiao]] | 1901 | 1936 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2150 | | [[:d:Q24287681|Q24287681]] | [[Germán Fernández Gracia]] | 1911 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2151 | [[Ficheiro:(Carlota Corredera) VII edición de los Premios Museo Chicote, 2021-09-22 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q24634897|Q24634897]] | [[Carlota Corredera]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2152 | | [[:d:Q24943945|Q24943945]] | [[Ángel Bastos]] | 1992 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2153 | [[Ficheiro:Roi Rodríguez ECH 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24944092|Q24944092]] | [[Roi Rodríguez|Roi Rodríguez Huertas]] | 1994 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2154 | [[Ficheiro:Canoe Moscow 2016 - VC - K2 Men 500m.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24944102|Q24944102]] | [[Rubén Millán]] | 1992 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 2155 | | [[:d:Q25334040|Q25334040]] | [[Andrés Aguiar Caamaño]] | 1728 | 1816 | [[Cervaña, Silleda|Cervaña]] |- | style='text-align:right'| 2156 | [[Ficheiro:Premio Trasalba 2024 - Luís Davila.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25365856|Q25365856]] | [[Luís Davila]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2157 | | [[:d:Q25508428|Q25508428]] | [[Indalecio Caballero Moure]] | | 1989 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 2158 | [[Ficheiro:Cecilia Tarela Barreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25508961|Q25508961]] | [[Cecilia Tarela]] | 1977 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2159 | | [[:d:Q25509071|Q25509071]] | [[Benjamín González Fidalgo]] | | 1959 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2160 | [[Ficheiro:Ángel Rodal 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25509224|Q25509224]] | [[Ángel Rodal|Ángel Rodal Almuíña]] | 1967 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2161 | | [[:d:Q25509797|Q25509797]] | [[Pedro Acuña Malvar]] | 1755 | 1814 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 2162 | | [[:d:Q25509926|Q25509926]] | [[Raúl Francés]] | 1958 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2163 | [[Ficheiro:Habrá Ley Trans -UnideOtoño22 1-7 screenshot (cropped).png|center|128px]] | [[:d:Q25509971|Q25509971]] | [[Ángela Rodríguez Martínez|Q25509971]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2164 | | [[:d:Q25510057|Q25510057]] | [[Gonzalo Ordóñez Puime]] | 1954 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2165 | | [[:d:Q25510113|Q25510113]] | [[Agustín Malvido]] | 1928 | 2023 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2166 | | [[:d:Q25510114|Q25510114]] | [[Xesús Sanxoás]] | 1942 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2167 | [[Ficheiro:Aldea Ouvirmos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25510214|Q25510214]] | [[Xosé Aldea]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2168 | | [[:d:Q25510500|Q25510500]] | [[Isabel Calvo de Aguilar]] | 1916 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2169 | [[Ficheiro:Marisc006b.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25510519|Q25510519]] | [[Alicia Rodríguez Pérez]] | 1943 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2170 | | [[:d:Q25510872|Q25510872]] | [[Benigno Rodríguez Quintas]] | 2000 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2171 | | [[:d:Q25510931|Q25510931]] | [[Alfonso Mandado Vázquez]] | 1952 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2172 | | [[:d:Q25510992|Q25510992]] | [[Luis Miguel Pazos Outón]] | 1989 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2173 | | [[:d:Q25511006|Q25511006]] | [[Manuel Godoy Agrelo]] | | 1942 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2174 | | [[:d:Q25511701|Q25511701]] | [[Alejandro Marzoa]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2175 | | [[:d:Q25512061|Q25512061]] | [[Manuel López Noguerol]] | 1902 | 1977 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2176 | | [[:d:Q25512081|Q25512081]] | [[Javier Teniente]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2177 | | [[:d:Q25512287|Q25512287]] | [[Clemente Martínez Gendra]] | 1898 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2178 | [[Ficheiro:Diego Giráldez..jpg|center|128px]] | [[:d:Q25512288|Q25512288]] | [[Diego Giráldez]] | 1976 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2179 | | [[:d:Q25512410|Q25512410]] | [[Patricia Vilán]] | 1970 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2180 | [[Ficheiro:Manuel Esteban (escritor).jpg|center|128px]] | [[:d:Q25512477|Q25512477]] | [[Manuel Esteban]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2181 | [[Ficheiro:Iria misa 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25512540|Q25512540]] | [[Iria Misa]] | 1983 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2182 | | [[:d:Q25512732|Q25512732]] | [[Pedro Bartolomé Casal]] | 1816 | 1886 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 2183 | | [[:d:Q25512799|Q25512799]] | [[Juan Eiras]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2184 | | [[:d:Q25512920|Q25512920]] | [[Benito Castro Nogueira]] | 1923 | 2010 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2185 | [[Ficheiro:Rosario Hernández Diéguez, coñecida como A Calesa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25512924|Q25512924]] | [[Rosario Hernández]] | 1916 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2186 | | [[:d:Q25512937|Q25512937]] | [[Enrique Suárez Guntín]] | 1931 | 2011 | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2187 | | [[:d:Q25512938|Q25512938]] | [[Gustavo Luca de Tena]] | 1942 | | [[Cedeira, Redondela|Cedeira]] |- | style='text-align:right'| 2188 | [[Ficheiro:Manuel Álvarez Vicente 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25513009|Q25513009]] | [[Manuel Álvarez Vicente]] | 1857 | 1936 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2189 | | [[:d:Q25513011|Q25513011]] | [[Antolín Silva Vicente]] | 1872 | 1943 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2190 | [[Ficheiro:Benigno Campos Melón, Porta do Sol de Vigo, 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25631026|Q25631026]] | [[Benigno Campos]] | 1949 | | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 2191 | | [[:d:Q25742139|Q25742139]] | [[Agustín Sobrino Vicente]] | 1853 | 1930 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2192 | | [[:d:Q25857995|Q25857995]] | [[Diego Piña Esteves]] | 1986 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2193 | | [[:d:Q25939363|Q25939363]] | [[Benito Castejón Paz]] | 1928 | 2019 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2194 | | [[:d:Q26035906|Q26035906]] | [[Manuel Paz Sánchez]] | 1934 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2195 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - Racing de Ferrol 80 - Borja Domínguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26255197|Q26255197]] | [[Borja Domínguez]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2196 | [[Ficheiro:Chis, Mercedes Oliveira Malvar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26268384|Q26268384]] | [[Mercedes Oliveira|Mercedes Oliveira Malvar]] | 1957 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2197 | [[Ficheiro:Marquesa de Ayerbe.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26310349|Q26310349]] | [[María Vinyals]] | 1875 | 1942 | [[castelo de Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 2198 | | [[:d:Q26328555|Q26328555]] | [[Juan Zunzunegui Guimeráns]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2199 | | [[:d:Q26493210|Q26493210]] | [[David Pérez Pallas]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2200 | | [[:d:Q26690328|Q26690328]] | [[Fernando José Porto Collazo]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2201 | | [[:d:Q26708336|Q26708336]] | [[Bárbara Iglesias]] | 1992 | | [[Arcade, Soutomaior|Arcade]] |- | style='text-align:right'| 2202 | [[Ficheiro:Real Valladolid - Rayo Vallecano 2019-01-05 47 (cropped) 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26743343|Q26743343]] | [[Santi Comesaña]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2203 | | [[:d:Q26761641|Q26761641]] | [[Román Pereiro]] | 1933 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2204 | [[Ficheiro:Begoña Vila (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q26790878|Q26790878]] | [[Begoña Vila]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2205 | | [[:d:Q26838283|Q26838283]] | [[Maribel Lorenzo]] | 1946 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2206 | | [[:d:Q26848036|Q26848036]] | [[Xosé Lois Vilar]] | 1965 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2207 | [[Ficheiro:Xesús Froiz Gómez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26898885|Q26898885]] | [[Xesús Froiz]] | 1903 | 1936 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2208 | [[Ficheiro:Cristina-Losada-independiente-Ciudadnos-elecciones EDIIMA20160814 0073 4 El Diario (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q26971306|Q26971306]] | [[Cristina Losada]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2209 | [[Ficheiro:Ánxeles Cuña 4 Outubro, 2018 Nós TV.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26971312|Q26971312]] | [[Ánxeles Cuña]] | 1957 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2210 | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Emma Lustres (cropped) - 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26971316|Q26971316]] | [[Emma Lustres]] | 1975 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2211 | | [[:d:Q26996217|Q26996217]] | [[Beda Docampo Feijóo]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2212 | | [[:d:Q27019768|Q27019768]] | [[Esteban Fernández Cobián]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2213 | | [[:d:Q27078125|Q27078125]] | [[Tucho de la Torre]] | 1939 | 2017 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2214 | | [[:d:Q27093812|Q27093812]] | [[Javier Sánchez Cervela]] | 1860 | 1934 | [[Oleiros, Silleda|Oleiros]] |- | style='text-align:right'| 2215 | | [[:d:Q27093815|Q27093815]] | [[Coral Troncoso]] | 1972 | 2016 | [[Mondariz-Balneario]] |- | style='text-align:right'| 2216 | [[Ficheiro:GonzaloH2004.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27094192|Q27094192]] | [[Gonzalo Herranz Rodríguez]] | 1931 | 2021 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2217 | | [[:d:Q27586758|Q27586758]] | [[Marcos Cal]] | 1978 | | [[A Lama]] |- | style='text-align:right'| 2218 | | [[:d:Q27586763|Q27586763]] | [[Juan José Merlo]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2219 | | [[:d:Q27586765|Q27586765]] | [[José Manuel Lago Peñas]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2220 | | [[:d:Q27586774|Q27586774]] | [[Julio Torrado]] | 1982 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2221 | | [[:d:Q27586790|Q27586790]] | [[Manuel Sousa Hermida]] | 1906 | 1968 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2222 | | [[:d:Q27586805|Q27586805]] | [[Marcelino García Villar]] | 1904 | 1970 | [[Soutolongo, Lalín|Soutolongo]] |- | style='text-align:right'| 2223 | | [[:d:Q27586810|Q27586810]] | [[José Manuel Rodríguez Puente]] | 1973 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2224 | | [[:d:Q27586848|Q27586848]] | [[Teresa Egerique]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2225 | [[Ficheiro:Murillo Solís, María Guadalupe.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27586851|Q27586851]] | [[Guadalupe Murillo]] | 1970 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2226 | | [[:d:Q27586853|Q27586853]] | [[Paula Quinteiro]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2227 | | [[:d:Q27586867|Q27586867]] | [[Luisa Pierres]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2228 | | [[:d:Q27586868|Q27586868]] | [[Marta Rodríguez Arias]] | 1973 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2229 | [[Ficheiro:José Domínguez González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27587246|Q27587246]] | [[José Domínguez González (político)|José Domínguez González]] | 1895 | 1937 | [[Corzáns, Salvaterra de Miño|Corzáns]] |- | style='text-align:right'| 2230 | | [[:d:Q27643937|Q27643937]] | [[Xosé Afonso Álvarez Pérez]] | 1980 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2231 | [[Ficheiro:Miguel lorenzo(cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q27756034|Q27756034]] | [[Miguel Lorenzo Torres|Q27756034]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Ficheiro:2024-07-19 Handball Men's Germany - Hungary by mroptimax-26.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27786571|Q27786571]] | [[Pedro Rodríguez Álvarez]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2233 | [[Ficheiro:Jose Luis Souto Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27832329|Q27832329]] | [[José Luis Souto Alonso]] | 1942 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2234 | [[Ficheiro:Luís Correa Piñeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27848544|Q27848544]] | [[Luís Correa Piñeiro]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2235 | | [[:d:Q27898484|Q27898484]] | [[Victorino Gutiérrez|Victorino Gutiérrez Aller]] | 1937 | 2024 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2236 | [[Ficheiro:Lara Rodríguez Peña 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27910436|Q27910436]] | [[Lara Rodríguez|Lara Rodríguez Peña]] | 1989 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2237 | [[Ficheiro:José Castro Blanco 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27941576|Q27941576]] | [[José Castro Blanco]] | 1890 | 1981 | [[San Xulián, Pontecesures, Pontecesures|San Xulián]] |- | style='text-align:right'| 2238 | [[Ficheiro:Santiago Gómez Tato 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27942708|Q27942708]] | [[Santiago Gómez Tato]] | 1885 | | [[Cerdedo, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2239 | | [[:d:Q27955030|Q27955030]] | [[Xosé Lois Vila Fariña]] | 1954 | | [[Serantes, Baión, Vilanova de Arousa|Serantes]] |- | style='text-align:right'| 2240 | | [[:d:Q27956177|Q27956177]] | [[Gonzalo Méndez Martínez]] | 1958 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2241 | | [[:d:Q28007878|Q28007878]] | [[Ermelindo Portela Silva]] | 1947 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2242 | [[Ficheiro:Joaquín Antonio Álvarez. O Roque. De Cabeiras, maestro en Pazos (Barcela).jpg|center|128px]] | [[:d:Q28031258|Q28031258]] | [[Joaquín Álvarez Álvarez]] | 1892 | 1936 | [[Cabeiras, Arbo|Cabeiras]] |- | style='text-align:right'| 2243 | [[Ficheiro:Alfonso Alonso Portugués. De Mourentán. Empresario del sector agrario.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28031291|Q28031291]] | [[Alfonso Alonso Portugués]] | 1903 | 1936 | [[Mourentán, Arbo|Mourentán]] |- | style='text-align:right'| 2244 | | [[:d:Q28031503|Q28031503]] | [[Ángel Peláez]] | 1948 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2245 | | [[:d:Q28113975|Q28113975]] | [[Evaristo de Sela]] | 1917 | 1994 | [[A Granxa, Sela, Arbo|A Granxa]] |- | style='text-align:right'| 2246 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Marcote Gil, XV Asemblea Nacional Bloque Nacionalista Galego 27.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28113981|Q28113981]] | [[Xosé Manuel Marcote]] | 1976 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2247 | [[Ficheiro:Obdulia Diniz Carlos, XV Asemblea Nacional Bloque Nacionalista Galego 22.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28113982|Q28113982]] | [[Obdulia Diniz Carlos]] | 1964 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2248 | | [[:d:Q28113998|Q28113998]] | [[Ermelindo Portela Gómez]] | 1918 | 2003 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2249 | | [[:d:Q28114001|Q28114001]] | [[Julio Portela Gómez]] | 1920 | 1999 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2250 | | [[:d:Q28114003|Q28114003]] | [[Manuel Díaz González "Ligero"|Manuel Díaz González]] | 1923 | 1989 | [[Camposancos, A Guarda|Camposancos]] |- | style='text-align:right'| 2251 | [[Ficheiro:Rafael Quintía.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28114008|Q28114008]] | [[Rafael Quintía|Rafael Quintía Pereira]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2252 | [[Ficheiro:Imaxe poeta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28114011|Q28114011]] | [[Míriam Ferradáns|Miriam Ferradáns]] | 1982 | | [[Beluso, Bueu|Beluso]] |- | style='text-align:right'| 2253 | [[Ficheiro:Lorenaconde.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28114012|Q28114012]] | [[Lorena Conde]] | 1980 | | [[Ponte Sampaio, Pontevedra|Ponte Sampaio]] |- | style='text-align:right'| 2254 | [[Ficheiro:Carme da Silva Méndez (2018).png|center|128px]] | [[:d:Q28114015|Q28114015]] | [[Carme da Silva|Carme da Silva Méndez]] | 1966 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2255 | | [[:d:Q28114016|Q28114016]] | [[Eva Vilaverde Pego]] | 1977 | | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 2256 | [[Ficheiro:José Docampo Vázquez 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28114022|Q28114022]] | [[Xosé Docampo Vázquez]] | 1891 | 1986 | [[Guimarei, A Estrada|Guimarei]] |- | style='text-align:right'| 2257 | | [[:d:Q28114027|Q28114027]] | [[Antonio Pereiro Gil]] | 1896 | 1968 | [[Noceda, Lalín|Noceda]] |- | style='text-align:right'| 2258 | | [[:d:Q28114037|Q28114037]] | [[Agustín Pena Pacheco]] | 1891 | 1964 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2259 | | [[:d:Q28114038|Q28114038]] | [[Alejandro Curty Pena]] | 1876 | 1944 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2260 | | [[:d:Q28114040|Q28114040]] | [[José Grande Juncal]] | 1887 | 1967 | [[Deiro, Vilanova de Arousa|Deiro]] |- | style='text-align:right'| 2261 | | [[:d:Q28146442|Q28146442]] | [[Alfonso Manuel Portabales Vázquez]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2262 | | [[:d:Q28146640|Q28146640]] | [[Miguel Anxo Martínez Oubiña]] | 1976 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2263 | [[Ficheiro:Cruz Martinez.png|center|128px]] | [[:d:Q28169899|Q28169899]] | [[Cruz Martínez]] | 1960 | | [[A Armenteira, Meis|A Armenteira]] |- | style='text-align:right'| 2264 | | [[:d:Q28354452|Q28354452]] | [[Antonio Santiago Fernández]] | 1941 | 2017 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2265 | [[Ficheiro:Rafael Carbajal 1912.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28355635|Q28355635]] | [[Rafael Carvajal|Rafael Carvajal Rivera]] | 1900 | 1915 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2266 | | [[:d:Q28355684|Q28355684]] | [[Antonio Taboada Soto|Antonio Taboada]] | 1952 | 1993 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2267 | [[Ficheiro:José Portal Fradejas 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28355701|Q28355701]] | [[José Portal Fradejas]] | 1900 | 1942 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2268 | [[Ficheiro:Manuel García Durán 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28355716|Q28355716]] | [[Manuel García Durán]] | 1897 | 1924 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 2269 | [[Ficheiro:Manuel García Golmar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28355719|Q28355719]] | [[Manuel García Golmar]] | 1855 | 1930 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2270 | | [[:d:Q28355745|Q28355745]] | [[Bautista Rodríguez Vilas]] | | 1940 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 2271 | | [[:d:Q28355749|Q28355749]] | [[Francisco Moreno Álvarez]] | 1892 | 1958 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2272 | | [[:d:Q28355753|Q28355753]] | [[José Jurado Romero]] | | 1971 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2273 | | [[:d:Q28355760|Q28355760]] | [[Antonio Sueiro Cadavid]] | 1892 | 1972 | [[Lourido, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Lourido]] |- | style='text-align:right'| 2274 | [[Ficheiro:Enric Ribas i Ribas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28466506|Q28466506]] | [[Enric Ribas i Ribas]] | 1870 | 1935 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2275 | | [[:d:Q28469864|Q28469864]] | [[Antonio Presas|Antonio Presas García]] | 1950 | | [[Soutolongo, Lalín|Soutolongo]] |- | style='text-align:right'| 2276 | | [[:d:Q28472380|Q28472380]] | [[Manuel Aymerich]] | 1918 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2277 | [[Ficheiro:Manuel Ángel Álvarez 1855-1921.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28502982|Q28502982]] | [[Manuel Ángel Álvarez]] | 1855 | 1921 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2278 | | [[:d:Q28541695|Q28541695]] | [[Pablo Couto]] | 1971 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2279 | [[Ficheiro:Juan Norat LIGA 69 70.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28541699|Q28541699]] | [[Juan Norat]] | 1944 | 2021 | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 2280 | | [[:d:Q28541728|Q28541728]] | [[Pablo Vázquez Fontaiña]] | 1971 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2281 | | [[:d:Q28549239|Q28549239]] | [[Teresa Alonso Parada]] | 1912 | 1993 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2282 | | [[:d:Q28604525|Q28604525]] | [[María Luisa Sobrino]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2283 | | [[:d:Q28663022|Q28663022]] | [[Melchor Manuel Núñez de Taboada]] | 1778 | 1840 | [[Bendoiro, Lalín|Bendoiro]] |- | style='text-align:right'| 2284 | | [[:d:Q28672215|Q28672215]] | [[Noelia Lalín]] | 1994 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2285 | | [[:d:Q28708102|Q28708102]] | [[Ramón Miranda Pérez]] | 1909 | 1968 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2286 | | [[:d:Q28726800|Q28726800]] | [[Luís Fernández Ríos]] | 1954 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2287 | | [[:d:Q28732289|Q28732289]] | [[Xosé Manuel Sabucedo]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2288 | | [[:d:Q28739748|Q28739748]] | [[Albino Rodríguez Leal]] | 1937 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2289 | [[Ficheiro:Jesus Fernandez Suarez.png|center|128px]] | [[:d:Q28753661|Q28753661]] | [[Jesús Fernández Suárez]] | 1854 | 1930 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2290 | | [[:d:Q28788004|Q28788004]] | [[Carlos Cela|Carlos Santiago Cela Pereira]] | 1936 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2291 | [[Ficheiro:DiegoGagoBugarín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28911979|Q28911979]] | [[Diego Gago]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2292 | [[Ficheiro:Enrique Costas Márquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28920123|Q28920123]] | [[Enrique Costas Márquez]] | 1861 | 1925 | [[Morgadáns, Gondomar|Morgadáns]] |- | style='text-align:right'| 2293 | [[Ficheiro:Susana Reboreda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28922515|Q28922515]] | [[Susana Reboreda]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2294 | | [[:d:Q28942247|Q28942247]] | [[Fernando Martínez Vilanova]] | 1949 | | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2295 | [[Ficheiro:Ruko por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28942269|Q28942269]] | [[Francisco Castaño Otero]] | 1906 | 1936 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2296 | | [[:d:Q28942275|Q28942275]] | [[José Manuel Arribas Hermida]] | 1902 | 1977 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 2297 | | [[:d:Q28942297|Q28942297]] | [[Isabel Novo Fariña]] | 1978 | | [[Portas]] |- | style='text-align:right'| 2298 | [[Ficheiro:Anacabaleiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28942298|Q28942298]] | [[Ana Cabaleiro]] | 1974 | | [[Saídres, Silleda|Saídres]] |- | style='text-align:right'| 2299 | | [[:d:Q28942301|Q28942301]] | [[María del Carmen García Campelo]] | 1965 | | [[Seixo, Marín|Seixo]] |- | style='text-align:right'| 2300 | | [[:d:Q28942305|Q28942305]] | [[Beatriz González Loroño]] | 1966 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2301 | | [[:d:Q28942326|Q28942326]] | [[Marcos Montes|Marcos Montes Couñago]] | 1975 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2302 | | [[:d:Q28944148|Q28944148]] | [[Victoria Álvarez Ruiz de Ojeda]] | 1961 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2303 | | [[:d:Q28945958|Q28945958]] | [[Tomás de Sarria]] | 1606<br/>1602 | 1682<br/>1683 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2304 | [[Ficheiro:Miguel Barros Puente.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28949690|Q28949690]] | [[Miguel Barros|Miguel Barros Puente]] | 1944 | | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 2305 | [[Ficheiro:González Martínez por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28950263|Q28950263]] | [[Jesús González Martínez]] | 1881 | 1936 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2306 | [[Ficheiro:Elisa Patiño Meléndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28950271|Q28950271]] | [[Elisa Patiño]] | 1890 | 1919 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2307 | | [[:d:Q29024322|Q29024322]] | [[Eugenio Otero Urtaza]] | 1953 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2308 | | [[:d:Q29034893|Q29034893]] | [[José Barreiro Álvarez]] | 1878 | 1937 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2309 | | [[:d:Q29096726|Q29096726]] | [[Antonio Viñas Otero]] | 1944 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2310 | | [[:d:Q29168380|Q29168380]] | [[Andrea Oubiña]] | 1990 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2311 | | [[:d:Q29275293|Q29275293]] | [[María Gallego Abeledo]] | 1928 | 1962 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2312 | | [[:d:Q29275434|Q29275434]] | [[Alberto Fortes]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2313 | | [[:d:Q29275485|Q29275485]] | [[Francisco Javier Quintas Ferreño]] | 1979 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2314 | | [[:d:Q29275622|Q29275622]] | [[Secundino Rodríguez Eiras]] | 1905 | | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2315 | | [[:d:Q29275629|Q29275629]] | [[José María Rodríguez Eiras]] | 1905 | 1967 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2316 | | [[:d:Q29275637|Q29275637]] | [[José Tato Lorenzo]] | 1886 | 1969 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 2317 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Fernández Abraldes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29275694|Q29275694]] | [[Xosé Manuel Fernández Abraldes]] | 1961 | | [[Perdecanai, Barro|Perdecanai]] |- | style='text-align:right'| 2318 | [[Ficheiro:José Bouchet.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29346398|Q29346398]] | [[José Bouchet]] | 1848 | 1919 | [[Xanza, Valga|Xanza]] |- | style='text-align:right'| 2319 | [[Ficheiro:Montsefajardo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29521463|Q29521463]] | [[Montse Fajardo]] | 1973 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2320 | [[Ficheiro:Álex Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29521471|Q29521471]] | [[Álex Alonso]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2321 | [[Ficheiro:Agustín González Sobrino 1920.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29523082|Q29523082]] | [[Agustín González Sobrino]] | 1900 | 2000 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2322 | | [[:d:Q29523101|Q29523101]] | [[Luciano García Ventín]] | 1892 | 1964 | [[Fondós, Quireza, Cerdedo-Cotobade|Fondós]] |- | style='text-align:right'| 2323 | | [[:d:Q29523110|Q29523110]] | [[Sabino Bugallo Valiñas]] | | | [[Quireza, Cerdedo-Cotobade|Quireza]] |- | style='text-align:right'| 2324 | [[Ficheiro:Ana Gandón Menduiña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29523504|Q29523504]] | [[Ana Gandón]] | 1950 | | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 2325 | [[Ficheiro:Antonioviana.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29523543|Q29523543]] | [[Antonio Viana Tomé]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2326 | [[Ficheiro:Marivi Villaverde.png|center|128px]] | [[:d:Q29562298|Q29562298]] | [[Mariví Villaverde]] | 1922 | 2017 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2327 | [[Ficheiro:Antonio Carreró Vergés 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29582101|Q29582101]] | [[Antonio Carreró Vergés]] | 1899 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2328 | | [[:d:Q29582106|Q29582106]] | [[Moisés Lago Lorenzo]] | 1900 | 1996 | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 2329 | | [[:d:Q29582278|Q29582278]] | [[Henrique Viéitez]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2330 | [[Ficheiro:Mural 04 Placeres Castellanos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29639840|Q29639840]] | [[Placeres Castellanos]] | 1896 | 1971 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2331 | [[Ficheiro:José Márquez Peña 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29642178|Q29642178]] | [[José Márquez Peña]] | 1896 | 1958 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2332 | [[Ficheiro:Ernesto Padín Lorenzo 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29649176|Q29649176]] | [[Ernesto Padín Lorenzo]] | 1877 | 1970 | [[Redondela, Redondela, Redondela|Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2333 | | [[:d:Q29651239|Q29651239]] | [[Noemí Sartal]] | 1998 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2334 | [[Ficheiro:Pilar Vicente Foronda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29712048|Q29712048]] | [[Pilar Vicente de Foronda]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2335 | | [[:d:Q29817217|Q29817217]] | [[Antonio Lorenzo]] | 1952 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2336 | [[Ficheiro:MatusaBarros.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29840227|Q29840227]] | [[Matusa Barros]] | 1954 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2337 | | [[:d:Q29902682|Q29902682]] | [[Yayo Daporta]] | 1975 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2338 | | [[:d:Q29918655|Q29918655]] | [[Salvador Bará Temes]] | 1930 | 2023 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2339 | | [[:d:Q29936358|Q29936358]] | [[Carlos Colmeiro Laforet]] | 1906 | 1988 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2340 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 71.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29943739|Q29943739]] | [[Iván Villar]] | 1997 | | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 2341 | | [[:d:Q30001869|Q30001869]] | [[Samuel Blanco]] | 1994 | | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 2342 | [[Ficheiro:Manuel Rivera y Sempere .tif|center|128px]] | [[:d:Q30077941|Q30077941]] | [[Manuel Rivera y Sempere]] | 1834 | 1918 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2343 | [[Ficheiro:José G. Páramos 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30123948|Q30123948]] | [[José García Páramos]] | 1900 | 2000 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2344 | [[Ficheiro:Amparo Alonso en Big Data Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30135279|Q30135279]] | [[Amparo Alonso Betanzos]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2345 | | [[:d:Q30157866|Q30157866]] | [[Manuel Resumil Aragunde]] | 1905 | | [[Cornazo, Vilagarcía de Arousa|Cornazo]] |- | style='text-align:right'| 2346 | [[Ficheiro:José Bienvenido Izquierdo Durán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30302996|Q30302996]] | [[José Izquierdo Durán]] | 1890 | 1939 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2347 | | [[:d:Q30512250|Q30512250]] | [[David Posada González]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2348 | [[Ficheiro:Manuel de Ventosela 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30581210|Q30581210]] | [[Manuel da Ventosela]] | 1907 | 1944 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2349 | [[Ficheiro:Celia Puente Ojea 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30604502|Q30604502]] | [[Celia Puente Ojea]] | 1901 | 2011 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2350 | | [[:d:Q30608164|Q30608164]] | [[Agustín Álvarez Araujo]] | 1918 | 1947 | [[Rorís, Teis, Vigo|Rorís]] |- | style='text-align:right'| 2351 | | [[:d:Q30608166|Q30608166]] | [[Rogelio García Morales]] | | 1939 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2352 | | [[:d:Q30608170|Q30608170]] | [[Jesús Lago González]] | 1900 | 1940 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2353 | | [[:d:Q30608175|Q30608175]] | [[Urbano Fernández Bastos]] | | 1945 | [[Cabral, Vigo|Cabral]] |- | style='text-align:right'| 2354 | | [[:d:Q30608176|Q30608176]] | [[José García Morales]] | | 1945 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2355 | | [[:d:Q30608337|Q30608337]] | [[Manuel Quintas Figueroa]] | 1897 | 1937 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 2356 | | [[:d:Q30608341|Q30608341]] | [[José Ramírez Vila]] | 1897 | 1936 | [[San Salvador de Budiño, O Porriño|San Salvador de Budiño]] |- | style='text-align:right'| 2357 | | [[:d:Q30608352|Q30608352]] | [[José Sequeiros Matos]] | 1900 | 1913 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2358 | [[Ficheiro:Manuel Fernández Novoa 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608388|Q30608388]] | [[Manuel Fernández Novoa]] | 1908 | 1984 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2359 | [[Ficheiro:Adolfo Fojo Silva 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608421|Q30608421]] | [[Adolfo Fojo Silva]] | 1867 | 1933 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2360 | [[Ficheiro:José Amado Domínguez 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608434|Q30608434]] | [[José Amado Domínguez]] | | 1932 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2361 | | [[:d:Q30608445|Q30608445]] | [[Nieves Fariza|Nieves Fariza Alonso]] | 1911 | 1975 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2362 | [[Ficheiro:Lorenzo García Vidal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608459|Q30608459]] | [[Lorenzo García Vidal]] | 1846 | 1928 | [[Loureiro, Cerdedo-Cotobade|Loureiro]] |- | style='text-align:right'| 2363 | [[Ficheiro:Antonino Cerviño González 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608463|Q30608463]] | [[Antonino Cerviño González]] | 1852 | 1928 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2364 | | [[:d:Q30608468|Q30608468]] | [[Manuel Coto Chan]] | 1898 | 1946 | [[Couselo, Cuntis|Couselo]] |- | style='text-align:right'| 2365 | | [[:d:Q30608470|Q30608470]] | [[José Ángel Fernández Meis]] | 1914 | 1998 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2366 | | [[:d:Q30653270|Q30653270]] | [[Antonio Rodríguez Lesende]] | 1905 | 1979 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2367 | | [[:d:Q30799562|Q30799562]] | [[Rogelio Rivas|Rogelio Rivas Abal]] | 1944 | 2025 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2368 | | [[:d:Q30832608|Q30832608]] | [[Javier Amoedo Conde]] | 1937 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2369 | | [[:d:Q30885259|Q30885259]] | [[Elena Casal Fernández]] | 1988 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2370 | | [[:d:Q30915360|Q30915360]] | [[Miguel Sineiro Galiñanes]] | 1974 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2371 | | [[:d:Q30915772|Q30915772]] | [[Suero Yáñez de Parada]] | 1301 | 1380 | [[Parada, Nigrán|Parada]] |- | style='text-align:right'| 2372 | | [[:d:Q30916926|Q30916926]] | [[Federico Fernández Alonso]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2373 | | [[:d:Q31074437|Q31074437]] | [[Montse Farrés]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2374 | | [[:d:Q31280830|Q31280830]] | [[José Benito Suárez Costa]] | 1955 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2375 | | [[:d:Q31280844|Q31280844]] | [[Tucho Perete]] | 1951 | 2019 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2376 | | [[:d:Q31281225|Q31281225]] | [[Ricardo López Varela]] | 1905 | | [[Vilanova, Lalín|Vilanova]] |- | style='text-align:right'| 2377 | [[Ficheiro:Modesto Prieto Camiña 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31281420|Q31281420]] | [[Modesto Prieto Camiña]] | 2000 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2378 | | [[:d:Q31281521|Q31281521]] | [[Saleta Chao|Saleta Chao Rivas]] | 1990 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2379 | | [[:d:Q31281550|Q31281550]] | [[Rubén Lois Calviño]] | 1935 | 2020 | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 2380 | | [[:d:Q31281557|Q31281557]] | [[Joaquín Rodríguez Barbeito]] | 1902 | | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 2381 | | [[:d:Q31281568|Q31281568]] | [[Manuel Gago Sanmartín]] | | | [[Barcela, Arbo|Barcela]] |- | style='text-align:right'| 2382 | | [[:d:Q31281618|Q31281618]] | [[Manuel Cordovés Millet]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2383 | | [[:d:Q31281636|Q31281636]] | [[Miguel Ángel Capón Rey]] | 1946 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2384 | | [[:d:Q31281724|Q31281724]] | [[Constantino Fraguas]] | 1900 | 2000 | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 2385 | [[Ficheiro:Eloy Carlés por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31282044|Q31282044]] | [[Eloy Carlés]] | | 1956 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2386 | [[Ficheiro:Antonio Vazquez Rei por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31282045|Q31282045]] | [[José Antonio Vázquez Rey]] | 1888 | | [[Campaña, Valga|Campaña]] |- | style='text-align:right'| 2387 | | [[:d:Q31282426|Q31282426]] | [[José Manuel Silva Losada]] | 1897 | 2000 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2388 | | [[:d:Q31282441|Q31282441]] | [[Juan Salgado Pérez]] | 1886 | 1978 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2389 | | [[:d:Q31282688|Q31282688]] | [[Claudio Rodríguez Vázquez]] | 1913 | 1951 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 2390 | | [[:d:Q31282689|Q31282689]] | [[Basilio Calvar Solla]] | 1911 | 2002 | [[Verdeal, Domaio, Moaña|Verdeal]] |- | style='text-align:right'| 2391 | | [[:d:Q31282833|Q31282833]] | [[José Muíños González]] | | | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2392 | [[Ficheiro:Manuel Castro Prena no mitin de Falange de Vigo 27-12-1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31282843|Q31282843]] | [[Manuel Castro Pena]] | | 1978 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 2393 | | [[:d:Q31282901|Q31282901]] | [[Roberto Vilameá]] | | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2394 | [[Ficheiro:Pilar Ortega Pereiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283012|Q31283012]] | [[Pilar Ortega Pereiro]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2395 | [[Ficheiro:Tomás Santoro Iglesias 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283039|Q31283039]] | [[Tomás Santoro Iglesias]] | 1912 | 1972 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Ficheiro:Ángel Colmeiro Laforet 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283071|Q31283071]] | [[Ángel Colmeiro Laforet]] | 1911 | 1978 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2397 | | [[:d:Q31283077|Q31283077]] | [[Jesús Veiga Fervenza]] | 1908 | 1989 | [[Meira, Moaña|Meira]] |- | style='text-align:right'| 2398 | [[Ficheiro:Xoán Abreu.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283102|Q31283102]] | [[Xoán Abreu]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2399 | [[Ficheiro:Cesáreo Durán Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283165|Q31283165]] | [[Cesáreo Durán Álvarez]] | 1887 | 1973 | [[Mos, Saiáns, Moraña|Mos]] |- | style='text-align:right'| 2400 | | [[:d:Q31283174|Q31283174]] | [[Jesús Pedrido Ferrer]] | 1883 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2401 | | [[:d:Q31283195|Q31283195]] | [[Casimiro Cubela]] | 1908 | 1986 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 2402 | | [[:d:Q31283202|Q31283202]] | [[Daniel Ameixeiro]] | 1962 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2403 | [[Ficheiro:Antonio Presa Viso 1926.jpg|center|128px]] | [[:d:Q32018349|Q32018349]] | [[Antón Presa Viso]] | 1895 | 1924 | [[Ribadetea, Ponteareas|Ribadetea]] |- | style='text-align:right'| 2404 | | [[:d:Q33127764|Q33127764]] | [[Teófilo del Valle|Teófilo del Valle Pérez]] | 1956 | 1976 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 2405 | [[Ficheiro:María Araújo Lliga Catalana Femenina 2020 (50312405428) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q33606473|Q33606473]] | [[María Pérez Araújo|María Araújo]] | 1997 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2406 | [[Ficheiro:Orencio Arosa Álvarez 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q35802233|Q35802233]] | [[Orencio Arosa|Orencio Arosa Álvarez]] | 1873 | 1939 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2407 | [[Ficheiro:P Bastosideologiaypoliticados.jpg|center|128px]] | [[:d:Q35830789|Q35830789]] | [[Miguel Anxo Bastos]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2408 | | [[:d:Q36457724|Q36457724]] | [[Mercedes Bará]] | 1927 | 2017 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 2409 | [[Ficheiro:Germán Fernández Fraga 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q36507867|Q36507867]] | [[Germán Fernández Fraga]] | | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2410 | | [[:d:Q36705251|Q36705251]] | [[Xosé Ramón García Martínez]] | 1950 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2411 | | [[:d:Q37875861|Q37875861]] | [[Gerardo Campos]] | 1881 | 1964 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2412 | [[Ficheiro:Eladio de Lema Martín 1928.jpg|center|128px]] | [[:d:Q38083761|Q38083761]] | [[Eladio de Lema Martín]] | 1853 | 1928 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Ficheiro:Tamara Andrés 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q38228684|Q38228684]] | [[Tamara Andrés]] | 1992 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2414 | | [[:d:Q38548729|Q38548729]] | [[Mónica Carrera Mouriño|Mónica Carrera]] | 1977 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2415 | | [[:d:Q39039369|Q39039369]] | [[José María García de la Villa]] | 1945 | 2014 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2416 | | [[:d:Q39040779|Q39040779]] | [[Ceferino Maestú Barrio]] | 1920 | 2016 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2417 | [[Ficheiro:ECA Canoe Marathon European Championships 2017 - 16.jpg|center|128px]] | [[:d:Q39080906|Q39080906]] | [[Jenifer Casal Vidal]] | 1996 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2418 | [[Ficheiro:Jesus Díaz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q39081973|Q39081973]] | [[Jesús Díaz]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2419 | | [[:d:Q40028102|Q40028102]] | [[Jesus Carrera]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2420 | | [[:d:Q40909385|Q40909385]] | [[Rafael Fernández Martínez]] | 1916 | 1979 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2421 | [[Ficheiro:XXIII Memorial Quinocho (RC Celta vs Mainz 05) - 24.jpg|center|128px]] | [[:d:Q40953842|Q40953842]] | [[Brais Méndez]] | 1997 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2422 | | [[:d:Q41119951|Q41119951]] | [[Jesús Devesa]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2423 | [[Ficheiro:25.Cabreiroa Verin 92-93.jpg|center|128px]] | [[:d:Q41789075|Q41789075]] | [[Miguel González (Q41789075)|Miguel González]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2424 | | [[:d:Q42293700|Q42293700]] | [[Manuel Gayoso|Manuel Carlos Gayoso Díaz]] | 1944 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2425 | | [[:d:Q42402233|Q42402233]] | [[Isabel Barreiro]] | 1951 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2426 | | [[:d:Q42763893|Q42763893]] | [[Xerardo Garcia-mera]] | 1956 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2427 | | [[:d:Q42791659|Q42791659]] | [[Marta Lores Aguín]] | | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2428 | | [[:d:Q42840122|Q42840122]] | [[Miquel Costas]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2429 | | [[:d:Q42844659|Q42844659]] | [[Concepción González Bello]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2430 | | [[:d:Q42908303|Q42908303]] | [[Germán Campos]] | 1979 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2431 | | [[:d:Q42908324|Q42908324]] | [[Manuel Pérez Pérez]] | 1862 | 2000 | [[Santo Estevo de Budiño, Salceda de Caselas|Santo Estevo de Budiño]] |- | style='text-align:right'| 2432 | | [[:d:Q42908384|Q42908384]] | [[Andrés Colombo]] | 1911 | 1991 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2433 | | [[:d:Q42908504|Q42908504]] | [[Baldomero Táboas]] | | 1974 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2434 | [[Ficheiro:Manuel Buhigas 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42908512|Q42908512]] | [[Manuel Buhigas Novo]] | | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2435 | [[Ficheiro:Humberto Cuíñas 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42908529|Q42908529]] | [[Humberto Cuíñas]] | 1885 | 1965 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2436 | | [[:d:Q42908790|Q42908790]] | [[Francisco Ferreira]] | 1968 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2437 | [[Ficheiro:Constantino Candeira González 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42909555|Q42909555]] | [[Constantino Candeira González]] | 1851 | 1933 | [[Celeiros, Ponteareas|Celeiros]] |- | style='text-align:right'| 2438 | | [[:d:Q42909563|Q42909563]] | [[Constantino Candeira Pérez]] | 1892 | 1962 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2439 | [[Ficheiro:Suso Moinhos.png|center|128px]] | [[:d:Q42909675|Q42909675]] | [[Suso Moinhos]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2440 | [[Ficheiro:Bienvenido López Santos, Celta de Vigo, 4-11-1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42909900|Q42909900]] | [[Bienvenido López|Bienvenido López Santos]] | 1902 | 1974 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2441 | | [[:d:Q42909905|Q42909905]] | [[Carlos Acevedo]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2442 | | [[:d:Q42909942|Q42909942]] | [[Felipe Cordero Carrete]] | 1895 | 1988 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2443 | | [[:d:Q42909948|Q42909948]] | [[Fernando Moreiras]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2444 | | [[:d:Q42909996|Q42909996]] | [[Jaime Vidal Rey]] | 1915 | 1939 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 2445 | | [[:d:Q42910949|Q42910949]] | [[Manuel Escariz Bugallo]] | 1905 | 1936 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2446 | [[Ficheiro:Cristal Méndez Quizán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911121|Q42911121]] | [[Cristal Méndez Queizán]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2447 | [[Ficheiro:Leticia Santos Paz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911190|Q42911190]] | [[Leticia Santos Paz]] | 1985 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2448 | [[Ficheiro:Marisol Soengas entrevistada por SCQ+2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911215|Q42911215]] | [[Marisol Soengas]] | 1968 | | [[Agolada, Ferreiroa, Agolada|Agolada]] |- | style='text-align:right'| 2449 | [[Ficheiro:Olalla González 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911239|Q42911239]] | [[Olalla González]] | 1977 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2450 | [[Ficheiro:Sabelahermida.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911280|Q42911280]] | [[Sabela Hermida]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2451 | [[Ficheiro:Anxos Fazáns nos Premios Mestre Mateo 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911554|Q42911554]] | [[Anxos Fazáns]] | 1992 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2452 | | [[:d:Q42911832|Q42911832]] | [[José Candeira Álvarez]] | 1900 | 2000 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2453 | [[Ficheiro:María Alonso Seisdedos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911884|Q42911884]] | [[María Alonso Seisdedos]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2454 | | [[:d:Q42912128|Q42912128]] | [[Rafael Candeira Iglesias]] | 1900 | 1938 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2455 | | [[:d:Q43396973|Q43396973]] | [[Ramiro López Díaz]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2456 | | [[:d:Q43669798|Q43669798]] | [[Roque Barcia Ferraces]] | 1776 | 1838 | [[Piñeiro (Q91342275)|Piñeiro]] |- | style='text-align:right'| 2457 | | [[:d:Q43762947|Q43762947]] | [[Elisardo de la Torre|Elisardo de la Torre Allariz]] | 1971 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2458 | | [[:d:Q43865775|Q43865775]] | [[Carlos Freire Cordeiro]] | 1970 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2459 | | [[:d:Q44104873|Q44104873]] | [[Alfonso Martín Suárez|Alfonso Tomás Martín Suárez]] | 1936 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2460 | | [[:d:Q44312477|Q44312477]] | [[Diego Sarmiento de Soutomaior]] | 1570 | 1618 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2461 | [[Ficheiro:Armando González López 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q44408704|Q44408704]] | [[Armando González López]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2462 | | [[:d:Q44735338|Q44735338]] | [[César Llorens Bargés]] | 1926 | 1987 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2463 | | [[:d:Q44978902|Q44978902]] | [[Manuel Uhía]] | 1944 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 2464 | [[Ficheiro:Moncha Fuentes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q45042118|Q45042118]] | [[Moncha Fuentes]] | 1952 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2465 | | [[:d:Q46797798|Q46797798]] | [[Xisela Aranda]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2466 | | [[:d:Q46993764|Q46993764]] | [[Elvira Lodeiro González]] | 1908 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2467 | | [[:d:Q46993886|Q46993886]] | [[Daniel Pino Vicente]] | 1943 | | [[Forcadela, Tomiño|Forcadela]] |- | style='text-align:right'| 2468 | [[Ficheiro:Loffit el-suelo-otra-vez-oscar-avendano-y-los-profesionales 06.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47002705|Q47002705]] | [[Óscar Avendaño]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2469 | [[Ficheiro:Francisco Carbia Fariña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47010056|Q47010056]] | [[Francisco Carbia Fariña]] | 1860 | 1933 | [[Paradela, A Estrada|Paradela]] |- | style='text-align:right'| 2470 | | [[:d:Q47015095|Q47015095]] | [[Tereixa Constenla]] | 1968 | | [[Arca, A Estrada|Arca]] |- | style='text-align:right'| 2471 | [[Ficheiro:Juan Carlos Vilar Pérez na exposición Follas de herba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47149064|Q47149064]] | [[Juan Carlos Vilar Pérez]] | 1958 | | [[Cerponzóns, Pontevedra|Cerponzóns]] |- | style='text-align:right'| 2472 | | [[:d:Q47154142|Q47154142]] | [[Marcial Vicente Iglesias Rodríguez]] | | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2473 | | [[:d:Q47239902|Q47239902]] | [[Severino Domínguez|Severino Domínguez Rey]] | 1915 | 2018 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 2474 | | [[:d:Q47358046|Q47358046]] | [[Xabier Míguez Santos]] | 1965 | | [[Paredes, Vilaboa, Vilaboa|Paredes]] |- | style='text-align:right'| 2475 | | [[:d:Q47389082|Q47389082]] | [[José Ignacio Bugarín|Jose Ignacio Bugarin Pereira]] | 1968 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2476 | | [[:d:Q47451136|Q47451136]] | [[Carlos Gutiérrez González]] | 1956 | 2007 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2477 | | [[:d:Q47482199|Q47482199]] | [[Jesús González Guisande]] | 1959 | 2017 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2478 | | [[:d:Q47482229|Q47482229]] | [[José Manuel Bermúdez|José Manuel Bermúdez García]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2479 | | [[:d:Q47482232|Q47482232]] | [[Miguel Ángel Álvarez Villar]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2480 | | [[:d:Q47483454|Q47483454]] | [[José Álvarez Limeses]] | | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2481 | | [[:d:Q47487602|Q47487602]] | [[Xosé Fraga Iglesias]] | | | [[Campo Lameiro]] |- | style='text-align:right'| 2482 | [[Ficheiro:Alvaro Gago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47495529|Q47495529]] | [[Álvaro Gago]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2483 | [[Ficheiro:Defreds en la Feria Internacional del Libro de Guadalajara de 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47505784|Q47505784]] | [[José Ángel Gómez Iglesias|Defreds]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2484 | | [[:d:Q47522859|Q47522859]] | [[Mario Diz]] | 1981 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2485 | | [[:d:Q47522862|Q47522862]] | [[Sergio Rodríguez Pena]] | 2000 | | [[A Bandeira, Manduas, Silleda|A Bandeira]] |- | style='text-align:right'| 2486 | | [[:d:Q47522866|Q47522866]] | [[Juan Daniel Romero Pérez]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2487 | [[Ficheiro:Alexmene1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47522870|Q47522870]] | [[Álex Mene]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2488 | [[Ficheiro:Antonsobral.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47522872|Q47522872]] | [[Antón Sobral]] | 1952 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2489 | | [[:d:Q47522917|Q47522917]] | [[Clara Millán González]] | 1966 | | [[Liméns, O Hío, Cangas|Liméns]] |- | style='text-align:right'| 2490 | [[Ficheiro:Alexander Vórtice 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47527014|Q47527014]] | [[Alexander Vórtice]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2491 | | [[:d:Q47537002|Q47537002]] | [[Alfonso Quinteiro]] | 1924 | 2009 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2492 | | [[:d:Q47645441|Q47645441]] | [[Francisco Remiseiro]] | 1975 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 2493 | | [[:d:Q47649745|Q47649745]] | [[Xesús Méndez Padín]] | 1965 | | [[Vilalonga, Sanxenxo|Vilalonga]] |- | style='text-align:right'| 2494 | | [[:d:Q47751052|Q47751052]] | [[Francisco Pazos]] | 1961 | | [[Covas, Meaño|Covas]] |- | style='text-align:right'| 2495 | | [[:d:Q47787811|Q47787811]] | [[Juan Eugenio Vidal Fraga]] | 1905 | 1970 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2496 | [[Ficheiro:Ramiro Ciorraga Soto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47787915|Q47787915]] | [[Ramiro Ciorraga|Ramiro Ciorraga Soto]] | 1869 | 1908 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2497 | | [[:d:Q47804915|Q47804915]] | [[Rogelio Lorenzo]] | 1921 | 2003 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2498 | | [[:d:Q48033690|Q48033690]] | [[Wenceslao Requejo Pérez]] | 1866 | 1947 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2499 | | [[:d:Q48034558|Q48034558]] | [[Ignacio Cerviño Quinteiro]] | 1830 | 1905 | [[Peroselo, Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Peroselo]] |- | style='text-align:right'| 2500 | | [[:d:Q48351543|Q48351543]] | [[Fernando Campo Sobrino]] | 1886 | 1956 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2501 | [[Ficheiro:Valentín Villanueva Rivas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q48431640|Q48431640]] | [[Valentín Villanueva Rivas]] | 1864 | 1931 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2502 | | [[:d:Q48612645|Q48612645]] | [[Ariadna Fernández|Ariadna Fernández González]] | 1988 | | [[Os Porcallos, Goiás, Lalín|Os Porcallos]] |- | style='text-align:right'| 2503 | | [[:d:Q48714579|Q48714579]] | [[Salustiano Vidal Lores]] | 1850 | 1930 | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] |- | style='text-align:right'| 2504 | | [[:d:Q48718210|Q48718210]] | [[Cristian Silva]] | 1983 | | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2505 | | [[:d:Q48878111|Q48878111]] | [[Gonzalo Hevia Álvarez-Quiñones]] | 1916 | 1991 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2506 | | [[:d:Q49593421|Q49593421]] | [[Mercedes Ruibal]] | 1928 | 2003 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 2507 | | [[:d:Q49656270|Q49656270]] | [[José Domínguez Benavides]] | | 1985 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2508 | | [[:d:Q49669795|Q49669795]] | [[Guillermo Monroy]] | 1954 | 1982 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2509 | | [[:d:Q49713409|Q49713409]] | [[Manuel Ruibal]] | 1942 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 2510 | | [[:d:Q49791236|Q49791236]] | [[Aurora Vidal Caramés]] | 1934 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2511 | | [[:d:Q50124415|Q50124415]] | [[Juan Cabeza]] | 1957 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2512 | | [[:d:Q50128479|Q50128479]] | [[Camilo Camaño Xestido]] | 1951 | | [[Coiro, Cangas|Coiro]] |- | style='text-align:right'| 2513 | | [[:d:Q50171201|Q50171201]] | [[Emilio García Bengoechea]] | 1938 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2514 | | [[:d:Q50171536|Q50171536]] | [[José Luis Méndez García|José Méndez]] | 1937 | 2021 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2515 | | [[:d:Q50329355|Q50329355]] | [[Xabier Garrido]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2516 | | [[:d:Q50347587|Q50347587]] | [[Aldara Álvarez García]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2517 | | [[:d:Q50355829|Q50355829]] | [[Sofía Novoa]] | 1902 | 1987 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2518 | [[Ficheiro:Anaír Rodríguez Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50376615|Q50376615]] | [[Anaír Rodríguez]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2519 | [[Ficheiro:Irene Milleiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50383316|Q50383316]] | [[Irene Milleiro]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2520 | | [[:d:Q50386728|Q50386728]] | [[Olga Moreiras Tuni]] | 1933 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2521 | [[Ficheiro:Xoán Carmona Badía.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50395794|Q50395794]] | [[Xoán Carmona Badía]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2522 | | [[:d:Q50398434|Q50398434]] | [[Paloma Acuña Fernández]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2523 | | [[:d:Q50422099|Q50422099]] | [[Beatriz González López-Valcárcel]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2524 | [[Ficheiro:María Pilar Fernández Otero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50555535|Q50555535]] | [[Pilar Fernández Otero|María Pilar Fernández Otero]] | 1937 | | [[A Bandeira, Manduas, Silleda|A Bandeira]] |- | style='text-align:right'| 2525 | [[Ficheiro:O Ferreiro de Campaña-Paco Vázquez por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50622086|Q50622086]] | [[Francisco Vázquez Rey]] | 1898 | | [[Campaña, Valga|Campaña]] |- | style='text-align:right'| 2526 | | [[:d:Q50756139|Q50756139]] | [[Xoti de Luis]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2527 | | [[:d:Q50767755|Q50767755]] | [[Marta Gil González]] | 1986 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2528 | | [[:d:Q50809886|Q50809886]] | [[Juan Juega|Juan Juega Puig]] | 1954 | 2018 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2529 | | [[:d:Q50821426|Q50821426]] | [[Manuel Vilaverde]] | 1966 | | [[A Penela, Arca, A Estrada|A Penela]] |- | style='text-align:right'| 2530 | [[Ficheiro:Evamejuto1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50824642|Q50824642]] | [[Eva Mejuto]] | 1975 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 2531 | | [[:d:Q50841555|Q50841555]] | [[Lucas Míguez]] | 1944 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2532 | | [[:d:Q50882473|Q50882473]] | [[Francisco Castro (Q50882473)|Francisco Castro]] | 1985 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2533 | | [[:d:Q50883252|Q50883252]] | [[Manolo Chazo]] | 1957 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2534 | | [[:d:Q50886230|Q50886230]] | [[Juan Otero Eiravella|Eiravella]] | 1934 | 2019 | [[Portas]] |- | style='text-align:right'| 2535 | | [[:d:Q50887556|Q50887556]] | [[Marcos Escudero]] | | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2536 | | [[:d:Q50921189|Q50921189]] | [[Marcos Juncal]] | 1975 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 2537 | | [[:d:Q50930138|Q50930138]] | [[Paparolo]] | 1951 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2538 | | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | 1928 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2539 | | [[:d:Q50939790|Q50939790]] | [[Carlos Tesouro]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2540 | | [[:d:Q50940168|Q50940168]] | [[Manuel Varela]] | 1973 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2541 | | [[:d:Q50947495|Q50947495]] | [[Rocío García Eiras]] | 1981 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2542 | | [[:d:Q50981821|Q50981821]] | [[Ricardo Portela Pazos]] | 1878 | 2000 | [[Rebordelo, Cerdedo-Cotobade|Rebordelo]] |- | style='text-align:right'| 2543 | | [[:d:Q50994815|Q50994815]] | [[Manuel Quintas Vergara]] | 1941 | 2017 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2544 | | [[:d:Q51003687|Q51003687]] | [[Manuel Rodríguez Prieto]] | 1937 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2545 | | [[:d:Q51023717|Q51023717]] | [[Tania Varela]] | 1974 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2546 | | [[:d:Q51025215|Q51025215]] | [[José Manuel Costas]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2547 | | [[:d:Q51032659|Q51032659]] | [[Rafael Meis Blanco]] | | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2548 | | [[:d:Q51037545|Q51037545]] | [[José Rocha]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2549 | | [[:d:Q51077219|Q51077219]] | [[José Grangel]] | 1943 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2550 | [[Ficheiro:2021 Diana Toucedo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q51159069|Q51159069]] | [[Diana Toucedo]] | 1982 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2551 | | [[:d:Q51380176|Q51380176]] | [[Alfredo Domínguez Collazo]] | 1928 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2552 | | [[:d:Q51386280|Q51386280]] | [[Francisco de Caldas Pereira y Castro]] | 1543 | 1597 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2553 | [[Ficheiro:LUIS PÉREZ CARBALLA.jpg|center|128px]] | [[:d:Q51442949|Q51442949]] | [[Luís Pérez Carballa]] | 1881 | 1937 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 2554 | | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | 1887 | 1939 | [[Xanza, Valga|Xanza]] |- | style='text-align:right'| 2555 | | [[:d:Q51542415|Q51542415]] | [[Vicente Otero Pérez]] | 1918 | 1995 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2556 | | [[:d:Q51711556|Q51711556]] | [[Borja Iglesias Touceda]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2557 | [[Ficheiro:Teniente Luis Casado Escudero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q51719905|Q51719905]] | [[Luis Casado Escudero]] | 1897 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2558 | | [[:d:Q51879561|Q51879561]] | [[Antonio Arias Teixeiro (1772)|Antonio Arias Teixeiro]] | 1772 | 1900 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2559 | | [[:d:Q51921307|Q51921307]] | [[Celso Lorenzo Villa]] | 1916 | 2002 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2560 | [[Ficheiro:Monumento a Avelino Vicente González (busto).jpg|center|128px]] | [[:d:Q51954529|Q51954529]] | [[Avelino Vicente González]] | 1859 | 1928 | [[Salcidos, A Guarda|Salcidos]] |- | style='text-align:right'| 2561 | [[Ficheiro:Ramonajiraldez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52003544|Q52003544]] | [[Ramona Giráldez]] | 1954 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2562 | [[Ficheiro:Gonzalo Jar Couselo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52008099|Q52008099]] | [[Gonzalo Jar Couselo]] | 1949 | 2009 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 2563 | | [[:d:Q52063005|Q52063005]] | [[Remigio Davila]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2564 | [[Ficheiro:Pablo Dapena.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52081001|Q52081001]] | [[Pablo Dapena|Pablo Dapena González]] | 1988 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2565 | | [[:d:Q52156182|Q52156182]] | [[Domingo Lois Monteagudo]] | 1722 | 1785 | [[Vilalén, Tomonde, Cerdedo-Cotobade|Vilalén]] |- | style='text-align:right'| 2566 | [[Ficheiro:José María Barreiro 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52157817|Q52157817]] | [[José María Barreiro Gómez|José María Barreiro]] | 1940 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 2567 | [[Ficheiro:FIL 2019 - Mercedes Peón - 8Y4A2852.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52160102|Q52160102]] | [[Mónica de Nut]] | 1976 | | [[A Matoca, Oia, Vigo|A Matoca]] |- | style='text-align:right'| 2568 | [[Ficheiro:Enriquemauricio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52237418|Q52237418]] | [[Enrique Mauricio Iglesias]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2569 | [[Ficheiro:Carlostaboada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52237542|Q52237542]] | [[Carlos Álvarez Taboada]] | 1979 | 2025 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2570 | | [[:d:Q52349559|Q52349559]] | [[Ángel Martínez Pérez]] | 2000 | 2022 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2571 | [[Ficheiro:Fran Lareu.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52379502|Q52379502]] | [[Fran Lareu]] | 1983 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2572 | | [[:d:Q52442400|Q52442400]] | [[Xoel Fernández]] | 1979 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2573 | [[Ficheiro:María Obelleiro Hermida.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52503366|Q52503366]] | [[María Obelleiro|María Obelleiro Hermida]] | 1985 | | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 2574 | | [[:d:Q52562555|Q52562555]] | [[Manuel Molares]] | 1916 | 2018 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2575 | | [[:d:Q52831797|Q52831797]] | [[Loreto Martinez Troncoso]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2576 | [[Ficheiro:Beatriz Suárez Briones.jpg|center|128px]] | [[:d:Q53633605|Q53633605]] | [[Beatriz Suárez Briones]] | 2000 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2577 | | [[:d:Q53679240|Q53679240]] | [[Guillermo González Vázquez]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2578 | | [[:d:Q53779947|Q53779947]] | [[Alba Villanueva Navasquillo]] | 1984 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2579 | | [[:d:Q53851463|Q53851463]] | [[Sebastián Lores González]] | 1879 | 1965 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 2580 | [[Ficheiro:Manuel Carballo Lores.jpg|center|128px]] | [[:d:Q53852658|Q53852658]] | [[Manuel Carballo Lores]] | 1915 | 2001 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 2581 | | [[:d:Q53868941|Q53868941]] | [[Jacobo Gaspar Grandal]] | 1975 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2582 | | [[:d:Q53869401|Q53869401]] | [[Manuel Taboada Gómez]] | 2000 | | [[Laro, Silleda|Laro]] |- | style='text-align:right'| 2583 | [[Ficheiro:Agustín Estévez Lores.jpg|center|128px]] | [[:d:Q53951299|Q53951299]] | [[Agustín Estévez Lores]] | 1934 | 2023 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2584 | | [[:d:Q54255640|Q54255640]] | [[Elena Pazos]] | 1983 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2585 | | [[:d:Q54266584|Q54266584]] | [[Gerardo Lorenzo]] | 1958 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2586 | | [[:d:Q54323404|Q54323404]] | [[Miguel Mosqueira]] | 1982 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2587 | [[Ficheiro:2012 rallye deutschland by 2eight dsc5175.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54788304|Q54788304]] | [[Cándido Carrera|Cándido Carrera Estévez]] | 1980 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2588 | [[Ficheiro:Bicorne officier génie IMG 3207.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54822333|Q54822333]] | [[José Joaquín Márquez y Donallo]] | 1776 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2589 | [[Ficheiro:Formula Rally do Cocido 2014 (Tino Iglesias).jpg|center|128px]] | [[:d:Q54834170|Q54834170]] | [[Tino Iglesias|Celestino Iglesias Cores]] | 1962 | | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 2590 | | [[:d:Q54855437|Q54855437]] | [[Isabel Aguirre|Isabel Aguirre de Úrcola]] | 1937 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2591 | | [[:d:Q54887683|Q54887683]] | [[Adrián Sieiro]] | 1992 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2592 | | [[:d:Q54912317|Q54912317]] | [[Andrés Álvarez]] | 1983 | | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 2593 | | [[:d:Q54913197|Q54913197]] | [[César Boente]] | 1900 | 1920 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2594 | | [[:d:Q54933520|Q54933520]] | [[Celso Parada]] | 1958 | 2019 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2595 | | [[:d:Q54999254|Q54999254]] | [[José Iglesias Ramilo]] | 1956 | | [[Valadares, Vigo|Valadares]] |- | style='text-align:right'| 2596 | | [[:d:Q55064567|Q55064567]] | [[Luís Madriñán Teijeiro]] | 1888 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2597 | [[Ficheiro:Genaro da Silva 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55076206|Q55076206]] | [[Genaro da Silva]] | 1980 | | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 2598 | [[Ficheiro:María Álvarez de la Granja.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55116302|Q55116302]] | [[María Álvarez de la Granja]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2599 | [[Ficheiro:Beatriz Comendador Rey.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55196869|Q55196869]] | [[Beatriz Comendador Rey]] | 1967 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2600 | | [[:d:Q55227986|Q55227986]] | [[Galvano da Bologna]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2601 | | [[:d:Q55229368|Q55229368]] | [[José Augusto Ventín Durán]] | 1884 | 1942 | [[Moscoso, Pazos de Borbén|Moscoso]] |- | style='text-align:right'| 2602 | [[Ficheiro:Julián Iglesias del Río.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55230090|Q55230090]] | [[Julián Iglesias del Río]] | 1898 | 1936 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2603 | | [[:d:Q55234452|Q55234452]] | [[Perfecto Porto Fraiz]] | 1887 | 1968 | [[Parada, A Estrada|Parada]] |- | style='text-align:right'| 2604 | | [[:d:Q55262372|Q55262372]] | [[Otilia Mó Romero]] | 1947 | | [[Lira, Salvaterra de Miño|Lira]] |- | style='text-align:right'| 2605 | [[Ficheiro:2018. Escultura de Gonzalo de Vigo. Vigo. Galiza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55288420|Q55288420]] | [[Gonzalo de Vigo]] | | 1600 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2606 | | [[:d:Q55400622|Q55400622]] | [[Fernando Vilariño]] | 1977 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2607 | [[Ficheiro:Higinio Cambeses 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55413887|Q55413887]] | [[Higinio Cambeses]] | 1900 | 1949 | [[Antas, A Lama|Antas]] |- | style='text-align:right'| 2608 | [[Ficheiro:Agustín Alejos Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55424163|Q55424163]] | [[Agustín Alejos]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2609 | | [[:d:Q55442789|Q55442789]] | [[Wenceslao Cabezas del Toro]] | 1943 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2610 | | [[:d:Q55688515|Q55688515]] | [[Xurxo Torres]] | 1968 | | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 2611 | | [[:d:Q55738615|Q55738615]] | [[Antón Román Conde]] | 1909 | 1998 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2612 | | [[:d:Q55769507|Q55769507]] | [[Antonio Dávila Cons]] | 1934 | 1993 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2613 | | [[:d:Q55769516|Q55769516]] | [[Antón Abreu Bastos]] | 1927 | 2004 | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 2614 | | [[:d:Q55769530|Q55769530]] | [[José Lorenzo Macías]] | 1946 | 2010 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2615 | [[Ficheiro:Virxilio Blanco 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55769543|Q55769543]] | [[Virxilio Blanco|Virxilio Blanco Garrido]] | 1896 | 1948 | [[Guisande, San Miguel de Presqueiras, Forcarei|Guisande]] |- | style='text-align:right'| 2616 | | [[:d:Q55769555|Q55769555]] | [[Maximiliano Vidales Espinosa]] | 1881 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2617 | | [[:d:Q55769558|Q55769558]] | [[Narciso Pérez Rey]] | 1904 | 1930 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2618 | | [[:d:Q55769634|Q55769634]] | [[Leopoldo Fernández Varela]] | 1929 | 2007 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2619 | | [[:d:Q55769680|Q55769680]] | [[Antonio Medal Carrera]] | 1902 | 1985 | [[Ponteareas]]<br/>[[Santiago de Compostela]] |- | style='text-align:right'| 2620 | | [[:d:Q55769684|Q55769684]] | [[Francisco Lareo Morao]] | 1938 | 2012 | [[Piloño, Vila de Cruces|Piloño]] |- | style='text-align:right'| 2621 | | [[:d:Q55769718|Q55769718]] | [[Alicia González Bará]] | 1927<br/>1926 | 2013 | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 2622 | | [[:d:Q55769722|Q55769722]] | [[José Antonio Suárez-Llanos Menacho]] | 1913 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2623 | | [[:d:Q55769742|Q55769742]] | [[Martín Echegaray García]] | 1901 | 1957 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2624 | | [[:d:Q55769760|Q55769760]] | [[Antonio Taboada Ferradás]] | 1962 | 2006 | [[Botos, Lalín|Botos]] |- | style='text-align:right'| 2625 | | [[:d:Q55769773|Q55769773]] | [[Mariano Cousiño Vázquez]] | 1828 | 1914 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2626 | | [[:d:Q55769785|Q55769785]] | [[Jesús Valverde Alonso]] | 1925 | 1993 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2627 | | [[:d:Q55769819|Q55769819]] | [[Ernesto Goday Caamaño]] | 1915 | 2001 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2628 | | [[:d:Q55837135|Q55837135]] | [[Francisco Javier Brabo]] | 1825 | 1913 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2629 | | [[:d:Q55838123|Q55838123]] | [[Elvira Sahuquillo Balbuena]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2630 | | [[:d:Q55838152|Q55838152]] | [[Roque Carús Falcón]] | 1852 | 1910 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2631 | [[Ficheiro:Rodrigo Conde en 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55859136|Q55859136]] | [[Rodrigo Conde]] | 1997 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2632 | | [[:d:Q55938880|Q55938880]] | [[Luís Caramés|Luís Caramés Viéitez]] | 1949 | 2021 | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2633 | | [[:d:Q55946057|Q55946057]] | [[Bernardo Jose Feijoo Sanchez]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2634 | | [[:d:Q55946577|Q55946577]] | [[Pedro Nolasco Gaite Sancho|José María Gaite Sancho]] | 1879 | 1949 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2635 | [[Ficheiro:Francisco Rodríguez Pastoriza 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55988641|Q55988641]] | [[Francisco Rodríguez Pastoriza|Francisco Rodriguez Pastoriza]] | 1950 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2636 | | [[:d:Q55992776|Q55992776]] | [[Víctor Alonso Troncoso]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2637 | | [[:d:Q56045987|Q56045987]] | [[Manuel Busto Magdalena]] | 1957 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 2638 | | [[:d:Q56054824|Q56054824]] | [[Luis Jacobo Álvarez Rodríguez|San Luis]] | 1930 | 1997 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2639 | | [[:d:Q56102186|Q56102186]] | [[Nieves Loperena]] | 2000 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2640 | | [[:d:Q56224316|Q56224316]] | [[Alberto Valtierra|Alberto Valtierra Martínez]] | 1931 | 2013 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2641 | | [[:d:Q56239860|Q56239860]] | [[Carlos Rovés]] | 1816 | 1854 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 2642 | | [[:d:Q56249757|Q56249757]] | [[Jordan Domínguez]] | 1995 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2643 | | [[:d:Q56254328|Q56254328]] | [[Armando González]] | 1931 | 2022 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2644 | | [[:d:Q56316494|Q56316494]] | [[Sergio Vallejo (Q56316494)|Sergio Vallejo]] | 1996 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2645 | | [[:d:Q56401284|Q56401284]] | [[José Luis Carrasco Lanzós]] | 1926 | 1994 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2646 | [[Ficheiro:Women's C-2 200 metres podium at the 2023 European Games.jpg (3) - Antía Jácome (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q56410214|Q56410214]] | [[Antía Jácome]] | 1999 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2647 | | [[:d:Q56525505|Q56525505]] | [[Baltasar Márquez|Baltasar Márquez Rodríguez]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2648 | [[Ficheiro:Xabier Pérez Igrexas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q56604478|Q56604478]] | [[Xabier Pérez Igrexas]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2649 | | [[:d:Q56649996|Q56649996]] | [[Mercedes Espiño]] | 1956 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2650 | | [[:d:Q56701997|Q56701997]] | [[Rafael Domínguez Artime]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2651 | | [[:d:Q56844168|Q56844168]] | [[Juan Francisco Pestaña Chamucero]] | 1710 | 1766 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2652 | [[Ficheiro:Carlos-prado-pampin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q56916050|Q56916050]] | [[Carlos Prado Pampín]] | 1982 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2653 | | [[:d:Q57015167|Q57015167]] | [[Verónica Vicente]] | 1988 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 2654 | | [[:d:Q57153808|Q57153808]] | [[Angeles Sánchez-González]] | 1958 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 2655 | | [[:d:Q57176498|Q57176498]] | [[Raquel Casal|Raquel Casal García]] | 1944 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2656 | | [[:d:Q57208713|Q57208713]] | [[Emilio Rolán-Alvarez]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2657 | | [[:d:Q57271951|Q57271951]] | [[Carmen Monteferro]] | 1920 | | [[Panxón, Nigrán|Panxón]] |- | style='text-align:right'| 2658 | | [[:d:Q57300286|Q57300286]] | [[Francisco Uhía]] | 1944 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 2659 | | [[:d:Q57305107|Q57305107]] | [[Margarita Losada Pardo]] | 1883 | 1967 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2660 | | [[:d:Q57541827|Q57541827]] | [[Buenaventura Tellado]] | 1686 | | [[Riofrío, Mondariz|Riofrío]] |- | style='text-align:right'| 2661 | | [[:d:Q57542279|Q57542279]] | [[Xaquina Trillo]] | 1916 | 2004 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2662 | | [[:d:Q57553590|Q57553590]] | [[Engracia Vidal|Engracia Vidal Estévez]] | 1930 | 2024 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2663 | | [[:d:Q57555761|Q57555761]] | [[Verónica Salgueiriño|Veronica Salgueiriño]] | 1975 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2664 | | [[:d:Q57580472|Q57580472]] | [[Juan Vázquez]] | | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2665 | | [[:d:Q57589087|Q57589087]] | [[Beatriz Fernández Herrero]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2666 | [[Ficheiro:Miguel Mendez Fenerbahçe WB EuroLeague Women 20251022 (3).jpg|center|128px]] | [[:d:Q57643643|Q57643643]] | [[Miguel Mendez]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2667 | | [[:d:Q57686468|Q57686468]] | [[Victoria Vázquez Rozas]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2668 | [[Ficheiro:Su Garrido Pombo 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57737571|Q57737571]] | [[Su Garrido Pombo]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2669 | [[Ficheiro:Antonio Mojón Vázquez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q57782774|Q57782774]] | [[Antonio Mojón Vázquez]] | 1915 | 1936 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2670 | [[Ficheiro:Justo Moure Giráldez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57782823|Q57782823]] | [[Justo Moure Giráldez]] | 1908 | 1936 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2671 | [[Ficheiro:Jesús Eugenio Pérez Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57782898|Q57782898]] | [[Jesús Eugenio Pérez Pérez]] | 1886 | 1936 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2672 | | [[:d:Q57798691|Q57798691]] | [[Julia González-Álvarez]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2673 | | [[:d:Q57830758|Q57830758]] | [[Manuel Gómez Durán]] | 1898 | 1984 | [[Antas, A Lama|Antas]] |- | style='text-align:right'| 2674 | | [[:d:Q57908002|Q57908002]] | [[Rebeca Blanco|Rebeca Blanco Rotea]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2675 | | [[:d:Q57908960|Q57908960]] | [[Gregorio Couto]] | 1800 | | [[Bora, Pontevedra|Bora]] |- | style='text-align:right'| 2676 | | [[:d:Q57909212|Q57909212]] | [[Inés Pérez de Ceta]] | 1600 | 1600 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2677 | [[Ficheiro:Monumento a Manuel Graña González 02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57942519|Q57942519]] | [[Manuel Graña González]] | 1878 | 1963 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2678 | | [[:d:Q57976025|Q57976025]] | [[Marta E. G. Mosquera]] | 1991 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2679 | | [[:d:Q58006489|Q58006489]] | [[Tomás Fernández Pena]] | 1966 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 2680 | [[Ficheiro:Baia Fernández de la Torre.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58073730|Q58073730]] | [[Baia Fernández de la Torre]] | 1980 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2681 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | 1857 | 1941 | [[Areas, Tui|Areas]] |- | style='text-align:right'| 2682 | [[Ficheiro:Malores Villanueva no Abril Oteriano, no Liceo de Ourense.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58303164|Q58303164]] | [[Malores Villanueva]] | 1982 | | [[A Xesteira, Almofrei, Cerdedo-Cotobade|A Xesteira]] |- | style='text-align:right'| 2683 | | [[:d:Q58305776|Q58305776]] | [[Félix Barros]] | 1908 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2684 | [[Ficheiro:Adrián Estévez en Escobosa de Calatañazor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58402666|Q58402666]] | [[Adrián Estévez]] | 1983 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2685 | | [[:d:Q58456647|Q58456647]] | [[César Campuzano|Teodoro César Campuzano Sanz]] | 1905 | 1970 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2686 | | [[:d:Q58473874|Q58473874]] | [[Jesús Morlán]] | 1966 | 2018 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2687 | [[Ficheiro:Anxos Sobriño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58483023|Q58483023]] | [[Anxos Sobriño]] | 1971 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2688 | | [[:d:Q58487775|Q58487775]] | [[Manuel Pérez Taboada]] | 1917 | 1976 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 2689 | | [[:d:Q58491667|Q58491667]] | [[Manuel Deaño]] | 1949 | | [[Angudes, Crecente|Angudes]] |- | style='text-align:right'| 2690 | | [[:d:Q58494056|Q58494056]] | [[Belén Riveiro]] | 1983 | | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 2691 | | [[:d:Q58525891|Q58525891]] | [[Esther Lago García]] | 1955 | 2001 | [[A Laxe, Arealonga, Vilagarcía de Arousa|A Laxe]] |- | style='text-align:right'| 2692 | | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | 1958 | | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] |- | style='text-align:right'| 2693 | | [[:d:Q58559306|Q58559306]] | [[José Queizán Hermida]] | 1910 | 1938 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2694 | | [[:d:Q58583273|Q58583273]] | [[Eladio Cuíña|Eladio Cuíña Crespo]] | 1952 | | [[Prado, Lalín|Prado]] |- | style='text-align:right'| 2695 | [[Ficheiro:Rafael lorenzo 031120191926.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58634797|Q58634797]] | [[Rafael Fernández Lorenzo]] | 1962 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2696 | [[Ficheiro:Raquel Castro - AELG 5.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58635328|Q58635328]] | [[Raquel Castro Martínez]] | 1971 | | [[Alxén, Salvaterra de Miño|Alxén]] |- | style='text-align:right'| 2697 | [[Ficheiro:Noela Belén SANCHEZ CARNERO.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58665205|Q58665205]] | [[Noela Sánchez-Carnero]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2698 | [[Ficheiro:Ficheiro-AveLina-Pérez-Nós-TV-Saúde-e-Terra-9-webm-Wikipedia-a-enciclopedia-libre(1).png|center|128px]] | [[:d:Q58675582|Q58675582]] | [[AveLina Pérez]] | 1969 | | [[Oia, Oia|Oia]] |- | style='text-align:right'| 2699 | | [[:d:Q58680107|Q58680107]] | [[Rosa Calvo de Anta]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2700 | | [[:d:Q58692420|Q58692420]] | [[Alicia Crespí González]] | 1922 | 2012 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2701 | | [[:d:Q58704718|Q58704718]] | [[Carmen de Jesús García Pereira]] | 1947 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2702 | | [[:d:Q58796603|Q58796603]] | [[Isabel Pastoriza Santos]] | 1974 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2703 | [[Ficheiro:Jorge Soto Carballo-EMLex Wiktionary HackFest 2018 03.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58800315|Q58800315]] | [[Jorge Soto Carballo]] | 1966 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2704 | | [[:d:Q58823783|Q58823783]] | [[Diego de Giráldez]] | 1956 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2705 | [[Ficheiro:Uxío Pérez Rodríguez-EMLex Wiktionary HackFest 2018 05.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58832867|Q58832867]] | [[Uxío Pérez Rodríguez]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2706 | | [[:d:Q58832942|Q58832942]] | [[Uxío Pérez Rodríguez]] | 2000 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2707 | [[Ficheiro:Carlos Valcárcel Ribeiro-EMLex Wiktionary HackFest 2018 10.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58833028|Q58833028]] | [[Carlos Valcárcel Riveiro]] | 1972 | | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 2708 | | [[:d:Q58905390|Q58905390]] | [[Salvador Fernández de la Cigoña]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2709 | | [[:d:Q58910358|Q58910358]] | [[Manuel Montero Malvar]] | 1898 | 1984 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2710 | | [[:d:Q58910905|Q58910905]] | [[Cándido Comesaña Álvarez]] | 1872 | 1936 | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 2711 | | [[:d:Q58911125|Q58911125]] | [[José Manuel Rodríguez Alarcón]] | 1911 | 1990 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2712 | | [[:d:Q59154432|Q59154432]] | [[Cristina Martínez Tejero]] | 1983 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 2713 | | [[:d:Q59258162|Q59258162]] | [[Gracia Regojo Bacardí]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2714 | | [[:d:Q59261588|Q59261588]] | [[Guillermo Barros Cela]] | 1914 | 2009 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2715 | [[Ficheiro:Manuel del Río Candamo 1921.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59261915|Q59261915]] | [[Manuel del Río Candamo]] | 1900 | 2000 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2716 | | [[:d:Q59261968|Q59261968]] | [[Jaime Garrido Vila]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2717 | | [[:d:Q59267995|Q59267995]] | [[Josefina Becerra Malvar]] | 1900 | 2000 | [[Barrantes, Ribadumia|Barrantes]] |- | style='text-align:right'| 2718 | | [[:d:Q59291561|Q59291561]] | [[Joaquín Míguez Barcia]] | | 1916 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2719 | | [[:d:Q59313967|Q59313967]] | [[Laura Insua Calviño]] | 1992 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2720 | | [[:d:Q59462705|Q59462705]] | [[Águeda Gómez Suárez]] | 1971 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2721 | [[Ficheiro:Cristina Pichel Toimil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59489530|Q59489530]] | [[Cristina Pichel|Cristina Pichel Toimil]] | 1989 | | [[Ribela, Barcia, Lalín|Ribela]] |- | style='text-align:right'| 2722 | | [[:d:Q59496979|Q59496979]] | [[Julio Quirós Estévez]] | | 1991 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2723 | | [[:d:Q59629825|Q59629825]] | [[Carmen Crespo Nogueira]] | 1924 | 2007 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2724 | [[Ficheiro:Bujan varela 2016.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59662946|Q59662946]] | [[Julia Buján Varela]] | 1952 | | [[Agolada]] |- | style='text-align:right'| 2725 | | [[:d:Q59670476|Q59670476]] | [[Marta Carballa]] | | | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 2726 | | [[:d:Q59696081|Q59696081]] | [[Andrea Muras]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2727 | | [[:d:Q59747857|Q59747857]] | [[Gonzalo Allegue]] | 1946 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2728 | [[Ficheiro:Benigno López Sanmartín, Galicia, revista ilustrada Año III, Núm. 24 15-XII-1908.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59784349|Q59784349]] | [[Benigno López Sanmartín]] | 1861 | 1928 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2729 | | [[:d:Q59847387|Q59847387]] | [[Luis Yebra-Pimentel Vidal]] | 1928 | 2009 | [[Ventosa, Agolada|Ventosa]] |- | style='text-align:right'| 2730 | | [[:d:Q59847414|Q59847414]] | [[Julio Bazarra Constenla]] | 1923 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2731 | | [[:d:Q59938130|Q59938130]] | [[Rosa Ana Malvar]] | 1961 | | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2732 | | [[:d:Q59959407|Q59959407]] | [[Paloma Vilar Iglesias]] | 1988 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2733 | | [[:d:Q60058104|Q60058104]] | [[Alberto Pena Rodríguez]] | 1970 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2734 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | 1894 | 1933 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2735 | | [[:d:Q60148549|Q60148549]] | [[Ana Belén Fortes]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2736 | | [[:d:Q60180185|Q60180185]] | [[Estanislao Cantero Izquierdo]] | 1908 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2737 | | [[:d:Q60220698|Q60220698]] | [[Antonio Figueras Huerta]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2738 | | [[:d:Q60289251|Q60289251]] | [[Federico Vilas Martín]] | 1945 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2739 | | [[:d:Q60319434|Q60319434]] | [[Javier Castroviejo Bolívar]] | 1940 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2740 | | [[:d:Q60390970|Q60390970]] | [[Manuel Porto Verdura (1876-1937)|Manuel Porto Verdura]] | 1876 | 1937 | [[Nigoi, A Estrada|Nigoi]] |- | style='text-align:right'| 2741 | | [[:d:Q60418274|Q60418274]] | [[Manuel Porto Verdura (1909-1999)|Manuel Porto Verdura]] | 1909 | 1999 | [[Torreboredo, Souto, A Estrada|Torreboredo]] |- | style='text-align:right'| 2742 | | [[:d:Q60422435|Q60422435]] | [[Henrique Prado]] | 1964 | | [[Coiro, Cangas|Coiro]] |- | style='text-align:right'| 2743 | | [[:d:Q60428691|Q60428691]] | [[Armando Castro]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2744 | | [[:d:Q60441885|Q60441885]] | [[Ramón Pereira Antelo]] | 1901 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2745 | [[Ficheiro:Xiana Méndez FAC trade nov 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q60447611|Q60447611]] | [[Xiana Méndez|Xiana Margarida Méndez Bértolo]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2746 | | [[:d:Q60484707|Q60484707]] | [[Silvia Aguete|Silvia Aguete Outón]] | 1987 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2747 | [[Ficheiro:SUBMINERA - Subcomissão Permanente de Acompanhamento do Setor de Mineração (23479341870).jpg|center|128px]] | [[:d:Q60500338|Q60500338]] | [[Aquilino Senra Martinez]] | 1953 | | [[Comarca de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2748 | | [[:d:Q60564298|Q60564298]] | [[Francisco Pérez Crespo]] | | 1970 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2749 | | [[:d:Q60647973|Q60647973]] | [[Salvador Rivera y Álvarez]] | 1799 | 1878 | [[Filgueira, Crecente|Filgueira]] |- | style='text-align:right'| 2750 | [[Ficheiro:Isabel Blanco (escritora galega).jpg|center|128px]] | [[:d:Q60648688|Q60648688]] | [[Isabel Blanco-Rivas|Isabel Blanco]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2751 | | [[:d:Q60693641|Q60693641]] | [[José Manuel Pierres Martínez]] | 1934 | 2007 | [[Priegue, Nigrán|Priegue]] |- | style='text-align:right'| 2752 | | [[:d:Q60693955|Q60693955]] | [[John Robert Mills]] | 1938 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2753 | [[Ficheiro:Desiree Vila nines minguez 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q60822016|Q60822016]] | [[Desirée Vila]] | 1998 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 2754 | | [[:d:Q60827926|Q60827926]] | [[Manuel Ríos Mazcarelle]] | 1940 | 2000 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2755 | | [[:d:Q60829181|Q60829181]] | [[Luismi Areda]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2756 | [[Ficheiro:1852, Estado Mayor General del Ejército Español, Antonio María Montenegro y Carantoña (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q60884714|Q60884714]] | [[Antonio María Montenegro Carantoña]] | 1787 | 1857 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2757 | [[Ficheiro:Lois González Dopazo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q60913749|Q60913749]] | [[Lois González Dopazo]] | 1955 | | [[Macenlle, Marín (San Xián), Marín|Macenlle]] |- | style='text-align:right'| 2758 | | [[:d:Q60960652|Q60960652]] | [[Olalla López-Costas]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2759 | [[Ficheiro:Bernardo Montaña (vertical).jpg|center|128px]] | [[:d:Q61046079|Q61046079]] | [[Bernardo Montaña]] | 1986 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2760 | | [[:d:Q61046212|Q61046212]] | [[José Moreira Casal|Xose Moreira Casal]] | 1899 | 1944 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2761 | [[Ficheiro:Voda de Manuel Juncal e Clotilde Gayoso 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61054402|Q61054402]] | [[Manuel Juncal Paredes]] | 1898 | 1937 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 2762 | | [[:d:Q61059155|Q61059155]] | [[Damián Barreiro Maceiras]] | 1984 | 2025 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2763 | | [[:d:Q61059446|Q61059446]] | [[Consuelo Acuña Iglesias]] | 1876 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2764 | | [[:d:Q61059449|Q61059449]] | [[José Prol Figueiro]] | 1914 | 1936 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2765 | | [[:d:Q61059639|Q61059639]] | [[Norberto Fernández]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2766 | | [[:d:Q61059777|Q61059777]] | [[José Campos Valiñas]] | 1896 | 2000 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 2767 | | [[:d:Q61059850|Q61059850]] | [[Lorenzo Fraga Padín]] | 1900 | 1903 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2768 | | [[:d:Q61060025|Q61060025]] | [[Domingo Rial Seijo]] | 1889 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2769 | | [[:d:Q61060529|Q61060529]] | [[Ramón Quintela Pérez]] | 1900 | 1946 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2770 | | [[:d:Q61060533|Q61060533]] | [[Ángel Quintela Pérez]] | 1900 | 2000 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2771 | | [[:d:Q61060587|Q61060587]] | [[Paula Janza Muñiz]] | 1975 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2772 | | [[:d:Q61060684|Q61060684]] | [[Fernando Lago Búa]] | | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2773 | [[Ficheiro:CARLOS BLANCO SANJURJO.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61060692|Q61060692]] | [[Carlos Blanco Sanxurxo]] | 1987 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2774 | | [[:d:Q61060735|Q61060735]] | [[Ernesto Campos Camesella]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2775 | | [[:d:Q61060784|Q61060784]] | [[Martín Ferreiro Álvarez]] | 1892 | 1941 | [[Quireza, Cerdedo-Cotobade|Quireza]] |- | style='text-align:right'| 2776 | | [[:d:Q61061070|Q61061070]] | [[Jesús González López]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2777 | [[Ficheiro:Ozo 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61061120|Q61061120]] | [[Ozo]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2778 | | [[:d:Q61061164|Q61061164]] | [[Yashmina Shawki]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2779 | | [[:d:Q61061212|Q61061212]] | [[Santos Salvado]] | 1811 | 1894 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2780 | | [[:d:Q61061221|Q61061221]] | [[Ramón González Sierra]] | 1897 | 1944 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2781 | | [[:d:Q61061262|Q61061262]] | [[Saleta Fernández Fernández]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2782 | | [[:d:Q61061301|Q61061301]] | [[Dani Montero]] | 1977 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 2783 | | [[:d:Q61061345|Q61061345]] | [[Rita Más]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2784 | | [[:d:Q61061352|Q61061352]] | [[Sergio González Paz]] | 1890 | 1936 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2785 | | [[:d:Q61061430|Q61061430]] | [[David Álvarez Martínez]] | 1972 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2786 | [[Ficheiro:Marta Pazos 2024.png|center|128px]] | [[:d:Q61061431|Q61061431]] | [[Marta Pazos]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2787 | [[Ficheiro:Fon Román.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61062139|Q61062139]] | [[Fon Román]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2788 | | [[:d:Q61062146|Q61062146]] | [[Julio Guillén Biel]] | 1910 | 1940 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2789 | | [[:d:Q61062233|Q61062233]] | [[Juan José García Cota]] | 1966 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2790 | | [[:d:Q61062236|Q61062236]] | [[Narciso Nores Salgado]] | 1900 | 1947 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2791 | | [[:d:Q61062238|Q61062238]] | [[Raúl Santiago Taracido]] | | 1991 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2792 | | [[:d:Q61062405|Q61062405]] | [[Gerardo Blázquez Magno]] | 1907 | 1970 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2793 | | [[:d:Q61062432|Q61062432]] | [[Francisco Barreiro Permuy]] | 1915 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2794 | [[Ficheiro:(Teresa Fernández Talaya) Chamartín homenajea con una placa a la última corporación democrática de Chamartín de la Rosa 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q61256333|Q61256333]] | [[Teresa Fernández Talaya]] | 1950 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2795 | | [[:d:Q61285508|Q61285508]] | [[Rodrigo Andrade Olivié]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2796 | | [[:d:Q61391100|Q61391100]] | [[Manu Lago]] | 1976 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2797 | [[Ficheiro:Guillermo de Oliveira 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61409469|Q61409469]] | [[Guillermo de Oliveira]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2798 | [[Ficheiro:Marcus Daniel Cabada 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61444457|Q61444457]] | [[Marcus Daniel Cabada]] | 1995 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2799 | [[Ficheiro:Diego Alfonsín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61613221|Q61613221]] | [[Diego Alfonsín]] | 1980 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2800 | | [[:d:Q61709537|Q61709537]] | [[Yoya|Aurora Argibay Iglesias]] | 1905 | 1994 | [[Xeve, Pontevedra|Xeve]] |- | style='text-align:right'| 2801 | [[Ficheiro:1918-06-05, Vida Gallega, Decimoctava página (cropped) Ventura Requejo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61804773|Q61804773]] | [[Ventura Requejo]] | 1892 | 1939 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2802 | | [[:d:Q61820376|Q61820376]] | [[Diego Ares]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2803 | | [[:d:Q61896521|Q61896521]] | [[Dalila Dopazo Blanco]] | 2000 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2804 | | [[:d:Q61943065|Q61943065]] | [[Laura Rodríguez Miranda]] | 1959 | | [[Campo Lameiro]] |- | style='text-align:right'| 2805 | | [[:d:Q61943244|Q61943244]] | [[Guillermo Steinbrüggen]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2806 | | [[:d:Q61943262|Q61943262]] | [[Almudena Fernández Fariña]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2807 | | [[:d:Q61963145|Q61963145]] | [[Sesé Mateo]] | 1965 | 2017 | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 2808 | | [[:d:Q61986813|Q61986813]] | [[Maruja del Mazo]] | 1907 | 1928 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2809 | | [[:d:Q61989479|Q61989479]] | [[Teresa Novoa]] | 1965 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2810 | | [[:d:Q61993974|Q61993974]] | [[Patricia Rodríguez Bascuas]] | 1983 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2811 | | [[:d:Q61993995|Q61993995]] | [[María del Carmen Sánchez Carrera]] | 1943 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2812 | | [[:d:Q62096085|Q62096085]] | [[Maruxa das Cortellas|María Grande Sobral]] | 1931 | 2013 | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 2813 | | [[:d:Q62861186|Q62861186]] | [[Raquel Lesteiro López]] | 1902 | 1967 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2814 | | [[:d:Q62996460|Q62996460]] | [[Julio Lois Meijomil]] | 1911 | 1980 | [[Agrosagro, Carboentes, Rodeiro|Agrosagro]] |- | style='text-align:right'| 2815 | | [[:d:Q63120001|Q63120001]] | [[Darío Autrán]] | 1987 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2816 | [[Ficheiro:Carlota Alvarez Basso retrato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q63208393|Q63208393]] | [[Carlota Álvarez Basso]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2817 | [[Ficheiro:Oscar horta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q63248189|Q63248189]] | [[Óscar Horta]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2818 | | [[:d:Q63254138|Q63254138]] | [[Peregrina Quintela Estévez]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2819 | | [[:d:Q63351222|Q63351222]] | [[Iris Malvido|Iris Malvido Lago]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2820 | [[Ficheiro:Primer acto público de Vox en Vigo (47554515132).jpg|center|128px]] | [[:d:Q63351618|Q63351618]] | [[Antonio Budiño|Antonio Budiño Carballo]] | 1955 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2821 | [[Ficheiro:Marga R Marcuño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q63525567|Q63525567]] | [[Marga R. Marcuño]] | 1954 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2822 | | [[:d:Q63565137|Q63565137]] | [[Avelina Viñas Calvo]] | 2000 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2823 | | [[:d:Q63645247|Q63645247]] | [[Antonio Urzaiz de Guzmán]] | 1895 | 1974 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2824 | | [[:d:Q63683410|Q63683410]] | [[Alberto Blanco]] | 1980 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2825 | | [[:d:Q63872708|Q63872708]] | [[Enrique Manuel Cabaleiro Lago]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2826 | | [[:d:Q63973242|Q63973242]] | [[Virgilio González]] | 1941 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2827 | [[Ficheiro:Manoel Prieto mestre direitor da coral Os Rumorosos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q63974278|Q63974278]] | [[Manuel Prieto Marcos]] | 1905 | 1945 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2828 | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Lois Patiño 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q64006834|Q64006834]] | [[Lois Patiño]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2829 | | [[:d:Q64017578|Q64017578]] | [[Dámaso Iglesias Lago]] | 1768 | 1840 | [[Redondela, Redondela, Redondela|Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2830 | | [[:d:Q64364460|Q64364460]] | [[Luís Calvo Miguélez]] | 1970 | | [[Esperante, Agolada|Esperante]] |- | style='text-align:right'| 2831 | | [[:d:Q64399621|Q64399621]] | [[Luciano del Río Fernández]] | 1900 | 2000 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2832 | | [[:d:Q64579920|Q64579920]] | [[Carmen Martínez]] | 1960 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2833 | | [[:d:Q64580057|Q64580057]] | [[Ángeles Liboreiro]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2834 | [[Ficheiro:Elba Veleiro (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q64629493|Q64629493]] | [[Elba Veleiro]] | 1955 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2835 | | [[:d:Q64691719|Q64691719]] | [[José Ramón Rodríguez Lago]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2836 | | [[:d:Q64735478|Q64735478]] | [[Telmo Maceira]] | 1798 | 1864 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2837 | | [[:d:Q64736624|Q64736624]] | [[Francisco Antonio Albán Barreiro]] | 1764 | 1837 | [[Verducido, A Lama|Verducido]] |- | style='text-align:right'| 2838 | | [[:d:Q64745648|Q64745648]] | [[Valentín García Barrios]] | 1839 | 1916 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2839 | | [[:d:Q64750873|Q64750873]] | [[Antonio Sarmiento de Soutomaior]] | 1683 | 1751 | [[Ribadetea, Ponteareas|Ribadetea]] |- | style='text-align:right'| 2840 | [[Ficheiro:Retrato de Fr. Manuel Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q64762894|Q64762894]] | [[Manuel Martínez Ferro]] | 1774 | 1827 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2841 | | [[:d:Q64779507|Q64779507]] | [[Diego Sarmiento Soutomaior]] | 1600 | 1571 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 2842 | | [[:d:Q64814894|Q64814894]] | [[Jesusa Alfau Galván de Solalinde]] | 1895 | 1943 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2843 | | [[:d:Q64843046|Q64843046]] | [[Enma Pino]] | 1958 | 2014 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2844 | [[Ficheiro:Germán Labrador Méndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q64940809|Q64940809]] | [[Germán Labrador|Germán Labrador Méndez]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2845 | [[Ficheiro:Agapito Serra Fernández 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q64993971|Q64993971]] | [[Agapito Serra Fernández]] | 1900 | 1939 | [[Barcia de Mera, Covelo|Barcia de Mera]] |- | style='text-align:right'| 2846 | | [[:d:Q64995564|Q64995564]] | [[Alejandro Muñiz Ruiz]] | 1991 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2847 | | [[:d:Q64995971|Q64995971]] | [[Fernando Acuña Rúa]] | 1954 | | [[Meira, Moaña|Meira]] |- | style='text-align:right'| 2848 | | [[:d:Q65029036|Q65029036]] | [[Xosé Manuel García Crego]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2849 | | [[:d:Q65035197|Q65035197]] | [[Víctor Lorenzo]] | 1968 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2850 | | [[:d:Q65085631|Q65085631]] | [[Rubén Martínez Alonso]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2851 | | [[:d:Q65159893|Q65159893]] | [[Lydia Pérez]] | 1997 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2852 | | [[:d:Q65274604|Q65274604]] | [[Antonio Fernández Miniño]] | 1891 | 1985 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2853 | | [[:d:Q65274654|Q65274654]] | [[Eduardo Fernández Miniño]] | 1898 | 1937 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2854 | | [[:d:Q65274731|Q65274731]] | [[José Fernández Miniño]] | 1894 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2855 | | [[:d:Q65274770|Q65274770]] | [[Luís Taboada Sánchez]] | 1955 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 2856 | | [[:d:Q65274916|Q65274916]] | [[Ramón Diéguez Carlés]] | | 1968 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 2857 | | [[:d:Q65274932|Q65274932]] | [[Rogelio Fernández Miniño]] | 1903 | 1937 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 2858 | | [[:d:Q65274987|Q65274987]] | [[Víctor Fraiz Castellanos]] | 1917 | 1936 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 2859 | | [[:d:Q65274995|Q65274995]] | [[Xosé Emilio Barros Bello]] | 1967 | | [[Queimadelos, Mondariz|Queimadelos]] |- | style='text-align:right'| 2860 | | [[:d:Q65275000|Q65275000]] | [[Ánxela Fernández Callís]] | 1992 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2861 | | [[:d:Q65275030|Q65275030]] | [[Amable Durán Bergueiro]] | 1908 | 1965 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2862 | | [[:d:Q65275044|Q65275044]] | [[Andrea Zapata-Girau]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2863 | | [[:d:Q65275067|Q65275067]] | [[Beatriz Pino]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2864 | | [[:d:Q65275071|Q65275071]] | [[Begoña Riobó]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2865 | [[Ficheiro:Francisco Vidal de Olivares.png|center|128px]] | [[:d:Q65275208|Q65275208]] | [[Francisco Vidal de Olivares]] | | | [[Valeixe, A Cañiza|Valeixe]] |- | style='text-align:right'| 2866 | | [[:d:Q65275222|Q65275222]] | [[Goyo Revenga]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2867 | | [[:d:Q65275255|Q65275255]] | [[Javier Alonso Seoane]] | 1966 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2868 | | [[:d:Q65275270|Q65275270]] | [[José Torres Paz]] | | 1936 | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2869 | [[Ficheiro:María Besteiros 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65275309|Q65275309]] | [[María Comesaña Besteiros]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2870 | | [[:d:Q65275420|Q65275420]] | [[Olga Alonso]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2871 | | [[:d:Q65275509|Q65275509]] | [[Raúl Álvarez Gómez]] | 1914 | 1938 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2872 | [[Ficheiro:20240124-Teresa Abelleira (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q65275611|Q65275611]] | [[Teresa Abelleira]] | 2000 | | [[Pontevedra, Pontevedra, Pontevedra|Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2873 | [[Ficheiro:Xisela Franco (2019).jpg|center|128px]] | [[:d:Q65275653|Q65275653]] | [[Xisela Franco]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2874 | | [[:d:Q65275911|Q65275911]] | [[Daniel Batán]] | 1980 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2875 | | [[:d:Q65275953|Q65275953]] | [[Guillermo Santos Caride]] | 1913 | 1941 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2876 | | [[:d:Q65276335|Q65276335]] | [[Álvaro Ballesteros Estévez]] | | 1938 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2877 | | [[:d:Q65444008|Q65444008]] | [[Francisco Garrido Brandão]] | | | [[Cercio, Lalín|Cercio]] |- | style='text-align:right'| 2878 | | [[:d:Q65493119|Q65493119]] | [[José Alfonso Osorio Novoa]] | 1948 | 2019 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2879 | | [[:d:Q65770181|Q65770181]] | [[Pablo Gefaell]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2880 | | [[:d:Q65770184|Q65770184]] | [[Jesús Miñambres]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2881 | | [[:d:Q65924807|Q65924807]] | [[Luís Bouza-Brey Trillo]] | 1905 | 1980 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2882 | | [[:d:Q65934648|Q65934648]] | [[Carmen Pesqueira|Carmen Pesqueira Domínguez]] | 1907 | 1936 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 2883 | | [[:d:Q65948648|Q65948648]] | [[Manuel González Rodríguez]] | 1903 | 1974 | [[Botos, Lalín|Botos]] |- | style='text-align:right'| 2884 | | [[:d:Q65961585|Q65961585]] | [[Beatriz Domínguez Millán]] | 1916 | 2007 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2885 | [[Ficheiro:Rafael Melero Granja.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65962796|Q65962796]] | [[Rafael Melero|Rafael Melero Granja]] | 1918 | 1962 | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 2886 | | [[:d:Q65965542|Q65965542]] | [[Manuel Barros Arbones]] | 1898 | 1982 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2887 | | [[:d:Q66018561|Q66018561]] | [[Isolina Muíños Búa]] | 1886<br/>1866 | 1944 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2888 | | [[:d:Q66083178|Q66083178]] | [[Cristian Mota]] | 1996 | | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2889 | [[Ficheiro:Celestino López de Castro 1914.jpg|center|128px]] | [[:d:Q66436832|Q66436832]] | [[Celestino López de Castro]] | 1860 | 1934 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2890 | | [[:d:Q66486240|Q66486240]] | [[Herminio González Cobelo]] | 1895 | 1936 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2891 | | [[:d:Q66491968|Q66491968]] | [[Javier Estévez Viana]] | 1903 | 1936 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 2892 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 108 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q66499365|Q66499365]] | [[Iker Losada]] | 2001 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 2893 | | [[:d:Q66603883|Q66603883]] | [[Emy Fernández-Luna Abellán]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2894 | | [[:d:Q66663457|Q66663457]] | [[María Ángeles Marra Domínguez (Q66663457)|María Ángeles Marra Domínguez]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2895 | | [[:d:Q66724461|Q66724461]] | [[Pablo Graña|Pablo Graña Alonso]] | 1999 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2896 | | [[:d:Q66725929|Q66725929]] | [[Nicolás González Aller]] | 1947 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2897 | | [[:d:Q66728887|Q66728887]] | [[Enrique Aller|Enrique Aller López]] | 1948 | 1999 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 2898 | | [[:d:Q66809646|Q66809646]] | [[Ramón Cacabelos]] | 1955 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 2899 | [[Ficheiro:Mario Iglesias.jpg|center|128px]] | [[:d:Q66818226|Q66818226]] | [[Mario Iglesias]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2900 | | [[:d:Q66818926|Q66818926]] | [[Xulio Calviño Rodríguez]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2901 | [[Ficheiro:Salvador Rodríguez Pastoriza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q66821264|Q66821264]] | [[Salvador Rodríguez Pastoriza]] | 1963 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2902 | | [[:d:Q67080119|Q67080119]] | [[Francisco Dotras Lamberti]] | 1921 | 2014 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2903 | | [[:d:Q67125375|Q67125375]] | [[Daniel Quintas Calvo]] | 1918 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2904 | [[Ficheiro:Mary Isaura.jpg|center|128px]] | [[:d:Q67179734|Q67179734]] | [[Mary Isaura]] | 1897 | 1982 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2905 | | [[:d:Q67184570|Q67184570]] | [[Domingo Álvarez Álvarez]] | 1881 | 1967 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 2906 | | [[:d:Q67187248|Q67187248]] | [[José Varela Buela]] | 1893 | 2000 | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2907 | | [[:d:Q67200260|Q67200260]] | [[Juan Lago Collazo]] | | | [[Paredes, Vilaboa, Vilaboa|Paredes]] |- | style='text-align:right'| 2908 | [[Ficheiro:Fernando Salgado Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q67202165|Q67202165]] | [[Fernando Salgado Varela]] | 1959 | | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 2909 | | [[:d:Q67206900|Q67206900]] | [[Manuel Guillán Abalo]] | 1902 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2910 | | [[:d:Q67216550|Q67216550]] | [[Joaquín Fernández Barcia]] | 1906 | 1936 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 2911 | | [[:d:Q67220445|Q67220445]] | [[Antonio Pazos Alvarez]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2912 | | [[:d:Q67312531|Q67312531]] | [[José Crespo Torres]] | 1905 | 1936 | [[Bendoiro, Lalín|Bendoiro]] |- | style='text-align:right'| 2913 | | [[:d:Q67605540|Q67605540]] | [[José Cortés Fernández]] | 1897 | 1936 | [[San Miguel de Castro, A Estrada|San Miguel de Castro]] |- | style='text-align:right'| 2914 | | [[:d:Q67606089|Q67606089]] | [[José Gómez Rivas]] | 1882 | 1936 | [[Oca, A Estrada|Oca]] |- | style='text-align:right'| 2915 | | [[:d:Q67655618|Q67655618]] | [[Primo López Rivadulla]] | 1910 | 1937 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 2916 | | [[:d:Q67769488|Q67769488]] | [[Jordi H. Fernández]] | 1950 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2917 | | [[:d:Q67807179|Q67807179]] | [[Cándido Tafalla Froiz]] | 1898 | 1937 | [[Besexos, Vila de Cruces|Besexos]] |- | style='text-align:right'| 2918 | | [[:d:Q67811188|Q67811188]] | [[Manuel Villar Cimadevila]] | 1896 | 1936 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 2919 | | [[:d:Q67953746|Q67953746]] | [[Manuel Carballal Pena]] | 1898 | 1948 | [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]] |- | style='text-align:right'| 2920 | | [[:d:Q68019647|Q68019647]] | [[Francisco Fernández Davila]] | 1974 | | [[Canido, Oia, Vigo|Canido]] |- | style='text-align:right'| 2921 | | [[:d:Q68100236|Q68100236]] | [[Antonio Gómez López]] | 1902 | 1937 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 2922 | | [[:d:Q68100946|Q68100946]] | [[Ramón Ramos Lamas]] | 1911 | 1941 | [[Fontao, Vila de Cruces|Fontao]] |- | style='text-align:right'| 2923 | | [[:d:Q68281942|Q68281942]] | [[Ernesto Pampín Gontán]] | 1935 | 2014 | [[Loño, Vila de Cruces|Loño]] |- | style='text-align:right'| 2924 | | [[:d:Q68370196|Q68370196]] | [[Jesús María Santaló Ponte]] | 1895 | 1982 | [[Merza, Vila de Cruces|Merza]] |- | style='text-align:right'| 2925 | | [[:d:Q68484838|Q68484838]] | [[Ramiro Alfonso Castro Dono]] | 1912 | 1969 | [[Guimarei, A Estrada|Guimarei]] |- | style='text-align:right'| 2926 | [[Ficheiro:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Ainhoa Lameiro - Spain - by 2eight - 9SC6277.jpg|center|128px]] | [[:d:Q68591716|Q68591716]] | [[Ainhoa Lameiro]] | 2000 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 2927 | [[Ficheiro:Eduardo Soutullo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q68621423|Q68621423]] | [[Eduardo Soutullo]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2928 | [[Ficheiro:Igrexa de Santa Eufemia do Centro Ourense. Galiza. Eue-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q68795009|Q68795009]] | [[Eufemia de Ourense]] | 200<br/>120<br/>119 | 138<br/>200 | [[Gallaecia]]<br/>[[Baiona]]<br/>[[Braga]] |- | style='text-align:right'| 2929 | | [[:d:Q68832413|Q68832413]] | [[José Campos Villar]] | 1873 | 1939 | [[Campo Lameiro]] |- | style='text-align:right'| 2930 | [[Ficheiro:Amelia Verdejo Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q69507488|Q69507488]] | [[Amelia Verdejo Rodríguez]] | 1956 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 2931 | | [[:d:Q69524632|Q69524632]] | [[Benigno Candeira Álvarez]] | | 2000 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 2932 | | [[:d:Q69696450|Q69696450]] | [[Gerardo Varela Figueroa]] | 1900 | 1937 | [[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2933 | [[Ficheiro:Emilio Álvarez Martínez 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q69978638|Q69978638]] | [[Emilio Álvarez Martínez]] | 1884 | 1954 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2934 | [[Ficheiro:CD Arenteiro - Polvorín FC no estadio de Espiñedo, Segunda RFEF 2022-23 a 73 - Antón Escobar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q70045456|Q70045456]] | [[Antón Escobar]] | 1998 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 2935 | | [[:d:Q70343067|Q70343067]] | [[Ángel Jáudenes Bárcena]] | 1887 | 1963 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2936 | | [[:d:Q70481142|Q70481142]] | [[Daniel Chenlo|Daniel Chenlo Padín]] | 1953 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2937 | [[Ficheiro:José Luis Riveiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q70571759|Q70571759]] | [[José Riveiro]] | 1977<br/>1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2938 | | [[:d:Q70755300|Q70755300]] | [[Juan de Beira]] | 1512 | 1564 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2939 | | [[:d:Q70766792|Q70766792]] | [[Marcos López Concepción]] | 1975 | | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 2940 | [[Ficheiro:Fernandez L. – 2023 Canoe Slalom WC Prague 5243.jpg|center|128px]] | [[:d:Q70872016|Q70872016]] | [[Luis Fernández Pereira]] | 1997 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 2941 | | [[:d:Q71677961|Q71677961]] | [[Vicente José Castro Lavandeira]] | 1800 | 1900 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2942 | | [[:d:Q71680165|Q71680165]] | [[Benito Fernando Correa de Sotomayor y Yebra]] | 1743 | 1816 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 2943 | | [[:d:Q71739791|Q71739791]] | [[Eladio Leirós Fernández]] | 1891 | 1977 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2944 | | [[:d:Q71741763|Q71741763]] | [[Francisco Javier de Lanzós y Taboada]] | 1699 | 1765 | [[Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Sobrán (San Martiño)]] |- | style='text-align:right'| 2945 | | [[:d:Q71748031|Q71748031]] | [[Fernando Miranda Caamaño]] | 1900 | 1872 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2946 | | [[:d:Q71749248|Q71749248]] | [[Alberto Celestino Montes Barcia]] | 1924 | 1977 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2947 | | [[:d:Q71822655|Q71822655]] | [[José Ramón de Ozores Romero]] | 1785 | 1849 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2948 | | [[:d:Q72261883|Q72261883]] | [[Pedro de Aldao Barbeito]] | 1618 | 1682 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2949 | | [[:d:Q72263114|Q72263114]] | [[Ángel Alén Buceta]] | 1907 | 1970 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2950 | | [[:d:Q72939951|Q72939951]] | [[Carmen Baliñas de Castro]] | 1822 | 1909 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2951 | | [[:d:Q73265562|Q73265562]] | [[Aníbal R. Figueiras Vidal]] | 1950 | 2022 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2952 | | [[:d:Q73669834|Q73669834]] | [[Rosaura Leis]] | 1962 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2953 | [[Ficheiro:Manuel Pérez Lourido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q73748732|Q73748732]] | [[Manuel Pérez Lourido]] | 1963 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2954 | [[Ficheiro:NSanmartin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q74424993|Q74424993]] | [[Natalia Sanmartín Fenollera]] | 1970 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 2955 | [[Ficheiro:Regina Touceda Praza Pública.jpg|center|128px]] | [[:d:Q74532574|Q74532574]] | [[Regina Touceda]] | 1999 | | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 2956 | | [[:d:Q74883558|Q74883558]] | [[Ángeles Araújo]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2957 | | [[:d:Q75331643|Q75331643]] | [[Víctor Moldes Carro]] | 1886 | 1937 | [[Campañó, Pontevedra|Campañó]] |- | style='text-align:right'| 2958 | | [[:d:Q75371307|Q75371307]] | [[Pedro Álvarez de Toledo y Bandeira]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2959 | [[Ficheiro:Fernando Pérez González. enero 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q76127443|Q76127443]] | [[Fernando Pérez-González]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2960 | [[Ficheiro:Juan Magdalena García 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q76736707|Q76736707]] | [[Juan Magdalena García]] | 1900 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2961 | | [[:d:Q76746869|Q76746869]] | [[Camilo Crisanto Cela Fernández]] | 1881 | 1959 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 2962 | [[Ficheiro:Estela Doiro en lanzamiento.jpg|center|128px]] | [[:d:Q77305321|Q77305321]] | [[Estela Doiro]] | 1990 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 2963 | | [[:d:Q77943961|Q77943961]] | [[Eduardo Muíños Búa]] | 1892 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2964 | | [[:d:Q77944270|Q77944270]] | [[Cándido Barros Martínez]] | | 1949 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2965 | | [[:d:Q78008977|Q78008977]] | [[Rafael Portela Freire]] | | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 2966 | [[Ficheiro:Enma-lopez-grupo-municipal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q78112154|Q78112154]] | [[Enma López Araújo]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2967 | | [[:d:Q78178977|Q78178977]] | [[Manuel Regueiro]] | 1968 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2968 | | [[:d:Q78209538|Q78209538]] | [[Francisco García Moldes]] | 1910 | 1948 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 2969 | | [[:d:Q78474719|Q78474719]] | [[Jacobo Montes|Jacobo Montes Couñago]] | 1977 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 2970 | [[Ficheiro:Santa Germana mártir.jpg|center|128px]] | [[:d:Q78879423|Q78879423]] | [[Xermana (Q78879423)|Xermana]] | | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2971 | | [[:d:Q78901259|Q78901259]] | [[Basilia]] | 150 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 2972 | | [[:d:Q78908793|Q78908793]] | [[Marciana]] | | | [[Baiona]]<br/>[[Braga]] |- | style='text-align:right'| 2973 | | [[:d:Q79265630|Q79265630]] | [[Jesús Rodríguez-Otero]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2974 | | [[:d:Q79265634|Q79265634]] | [[Ángeles Peña Gallego]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2975 | | [[:d:Q79330678|Q79330678]] | [[Alejandro García Caballero]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2976 | [[Ficheiro:Jeronimo Rodriguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q79507946|Q79507946]] | [[Jerónimo Rodríguez Rodríguez|José Gerónimo Rodríguez Rodríguez]] | 1907 | 1937 | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 2977 | | [[:d:Q79988290|Q79988290]] | [[Severino Bugallo Valiñas]] | 1892 | 1981 | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 2978 | [[Ficheiro:Xaquín Núñez Sabarís.jpg|center|128px]] | [[:d:Q80011357|Q80011357]] | [[Xaquín Núñez Sabarís]] | 1973 | | [[Zacande, Nogueira, Meis|Zacande]] |- | style='text-align:right'| 2979 | | [[:d:Q80175757|Q80175757]] | [[Paula González]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2980 | | [[:d:Q80496931|Q80496931]] | [[Manuel Reigosa]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2981 | [[Ficheiro:María Oruña 2021.jpg|center|128px]] | [[:d:Q80700291|Q80700291]] | [[María Oruña]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2982 | | [[:d:Q80830545|Q80830545]] | [[Luís de Sá Bravo]] | 1909 | 1975 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2983 | [[Ficheiro:José Manuel Rey García.jpg|center|128px]] | [[:d:Q80913586|Q80913586]] | [[José Manuel Rey García]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2984 | | [[:d:Q81398661|Q81398661]] | [[Fran Núñez]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2985 | [[Ficheiro:Dpellicer.jpg|center|128px]] | [[:d:Q81518102|Q81518102]] | [[Domingo Pellicer|Domingo Pellicer Daviña]] | 1949 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2986 | | [[:d:Q81551235|Q81551235]] | [[Manuel Fraga Fentanes]] | 1889 | 1936 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 2987 | | [[:d:Q81619600|Q81619600]] | [[José Cereijo Muiños]] | 1894 | 1936 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2988 | | [[:d:Q81620712|Q81620712]] | [[Lope Valcárcel Vargas]] | 1852 | 1909 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2989 | | [[:d:Q81708836|Q81708836]] | [[Víctor Trabazo Serapio]] | 1896 | 1936 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 2990 | | [[:d:Q81716809|Q81716809]] | [[Virgilio Trabazo Serapio]] | 1901 | 1973 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 2991 | | [[:d:Q81833976|Q81833976]] | [[Luís Varela Sobrado]] | 1907 | 1936 | [[Palmou, Lalín|Palmou]] |- | style='text-align:right'| 2992 | | [[:d:Q83303906|Q83303906]] | [[Manuel Ferreirós Espinosa]] | 1914 | 1938 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 2993 | | [[:d:Q83304111|Q83304111]] | [[Carlos Ferreirós Espinosa]] | 1918 | 1996 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 2994 | | [[:d:Q83493936|Q83493936]] | [[Sen Senra]] | 1995 | | [[San Miguel de Presqueiras, Forcarei|San Miguel de Presqueiras]] |- | style='text-align:right'| 2995 | | [[:d:Q83623000|Q83623000]] | [[Víctor Manuel Longa]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2996 | | [[:d:Q83636558|Q83636558]] | [[José Luis Santaló Rodríguez de Viguri]] | 1909 | 1979 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 2997 | [[Ficheiro:José Fontan 2023 GAE - Ajax.jpg|center|128px]] | [[:d:Q83688358|Q83688358]] | [[José Fontán]] | 2000 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 2998 | | [[:d:Q83742161|Q83742161]] | [[Ernesto Vázquez]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 2999 | [[Ficheiro:Pauleta (52473025765) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q83812449|Q83812449]] | [[Paula Domínguez Encinas]] | 1997 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3000 | | [[:d:Q84308944|Q84308944]] | [[Ramón Fernández Fernández-Mosquera]] | 1912 | 1977 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3001 | | [[:d:Q84853590|Q84853590]] | [[Daniel Suárez Candeira]] | 1917 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3002 | | [[:d:Q84938635|Q84938635]] | [[Pedro Brey Guerra]] | 1889 | 1967 | [[Oca, A Estrada|Oca]] |- | style='text-align:right'| 3003 | | [[:d:Q84938763|Q84938763]] | [[Manuel Buceta Núñez]] | 1808 | 1891 | [[Vinseiro, A Estrada|Vinseiro]] |- | style='text-align:right'| 3004 | | [[:d:Q84955101|Q84955101]] | [[Tomás Zardoya]] | 1945 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3005 | | [[:d:Q84957409|Q84957409]] | [[Domingo Docampo]] | 2000 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3006 | | [[:d:Q85355529|Q85355529]] | [[David Pérez Alleres]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3007 | | [[:d:Q85413340|Q85413340]] | [[José Luis Martínez Albertos]] | 1930 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3008 | | [[:d:Q85448981|Q85448981]] | [[Carlos Areán]] | 1921 | 1996 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3009 | | [[:d:Q85620825|Q85620825]] | [[Higinio Carracedo Ruzo]] | 1907 | 1938 | [[A Somoza, A Estrada|A Somoza]] |- | style='text-align:right'| 3010 | | [[:d:Q85621010|Q85621010]] | [[Isaura Pazos Campos]] | 1910 | 1998 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3011 | | [[:d:Q85621107|Q85621107]] | [[José Domingo González Boullosa]] | | 1936 | [[Marcón, Pontevedra|Marcón]] |- | style='text-align:right'| 3012 | | [[:d:Q85833062|Q85833062]] | [[Ángeles Madriñán|Ángeles Madriñán González]] | 1971 | | [[Sello, Lalín|Sello]] |- | style='text-align:right'| 3013 | | [[:d:Q85850553|Q85850553]] | [[Jesús Solla Oliveira]] | 1916 | 2008 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3014 | | [[:d:Q85850555|Q85850555]] | [[José Benito Otero Baena]] | 1925 | 2017 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3015 | | [[:d:Q85850578|Q85850578]] | [[Joaquín Fole Vilar]] | 1924 | 2003 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3016 | | [[:d:Q85850580|Q85850580]] | [[Marga Maderal]] | 1955 | 2016 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3017 | | [[:d:Q85865065|Q85865065]] | [[Andrea González Pérez]] | 1987 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3018 | | [[:d:Q85875604|Q85875604]] | [[Nico Rodríguez]] | 1991 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3019 | | [[:d:Q85877559|Q85877559]] | [[Talladas|José Tunel Cabaleiro]] | 1912 | 1993 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3020 | | [[:d:Q85965482|Q85965482]] | [[Ángel Portela Pardo]] | 1905 | 1982 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 3021 | | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | 1943 | | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 3022 | | [[:d:Q85965625|Q85965625]] | [[Manuel Abalo Lamas]] | 1912 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3023 | | [[:d:Q85965632|Q85965632]] | [[Enrique Rodríguez Troncoso]] | 1914 | 1999 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3024 | | [[:d:Q85965711|Q85965711]] | [[José Trigo Ucha]] | | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3025 | | [[:d:Q85965742|Q85965742]] | [[Robustiano Sánchez Vila]] | 1900 | 1941 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3026 | | [[:d:Q85965749|Q85965749]] | [[Antonio Barbeito Pérez]] | | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3027 | | [[:d:Q85965786|Q85965786]] | [[Venancio Pérez Lemos]] | 1910 | 1936 | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 3028 | | [[:d:Q85965789|Q85965789]] | [[Raúl García Durán]] | 1900 | 2000 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 3029 | | [[:d:Q85965805|Q85965805]] | [[Luís Fernández Troncoso]] | | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3030 | | [[:d:Q85965837|Q85965837]] | [[José Rodal Lanzós]] | 1885 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3031 | | [[:d:Q85965847|Q85965847]] | [[Ángel Rodal Blanco]] | 1916 | 1937 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3032 | | [[:d:Q85965879|Q85965879]] | [[Antonio Vázquez Palacios]] | | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3033 | | [[:d:Q85965887|Q85965887]] | [[Antonio Graña Giráldez]] | 1911 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3034 | | [[:d:Q85965919|Q85965919]] | [[Antonio Camiña]] | 1923 | 2019 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3035 | | [[:d:Q85965926|Q85965926]] | [[Joaquín Carnero Graña]] | 1895 | 1939 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3036 | | [[:d:Q85965957|Q85965957]] | [[Latino Salgueiro Pereira]] | 1878 | 1961 | [[Vilaza, Gondomar|Vilaza]] |- | style='text-align:right'| 3037 | | [[:d:Q85965969|Q85965969]] | [[Joaquín Sobreira Lage]] | 1892 | 1960 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 3038 | | [[:d:Q85965983|Q85965983]] | [[Ángel Fernández del Río]] | 1903 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3039 | | [[:d:Q85965987|Q85965987]] | [[Serafín Barros]] | 1837 | 1912 | [[Aldán, Cangas|Aldán]] |- | style='text-align:right'| 3040 | | [[:d:Q85965999|Q85965999]] | [[Moisés González Ameijeiras|José Antonio González Ameijeiras]] | 1935 | 1998 | [[Porto de Gómez, Cuntis, Cuntis|Porto de Gómez]] |- | style='text-align:right'| 3041 | | [[:d:Q85966063|Q85966063]] | [[Eugenio Urtaza Norat]] | 1892 | 1947 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3042 | | [[:d:Q85966074|Q85966074]] | [[José Gallego Nogueira]] | 1899 | 1937 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3043 | | [[:d:Q85966080|Q85966080]] | [[Antonio Fernández Fernández (sindicalista)|Antonio Fernández Fernández]] | 1903 | 1937 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3044 | | [[:d:Q85966096|Q85966096]] | [[Rosalía Pazo Maside]] | 1956 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3045 | | [[:d:Q85966100|Q85966100]] | [[José Meis Martínez]] | 1890 | 1937 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 3046 | | [[:d:Q85966117|Q85966117]] | [[José Martínez Covelo]] | 1900 | | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 3047 | | [[:d:Q85966176|Q85966176]] | [[Antonio Picallo Buela]] | 1896 | 1936 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3048 | | [[:d:Q85966184|Q85966184]] | [[Ramiro Granja González]] | 1889 | 1936 | [[Filgueira, Lalín|Filgueira]] |- | style='text-align:right'| 3049 | | [[:d:Q85966187|Q85966187]] | [[José Montouto Rodríguez]] | 1890 | 1936 | [[Donsión, Lalín|Donsión]] |- | style='text-align:right'| 3050 | | [[:d:Q85966193|Q85966193]] | [[José María Pena López]] | 1879 | 1937 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 3051 | | [[:d:Q85966215|Q85966215]] | [[Eduardo Brea Cajide]] | 1903 | 1937 | [[Besexos, Vila de Cruces|Besexos]] |- | style='text-align:right'| 3052 | | [[:d:Q85966242|Q85966242]] | [[Jesús Sesto Acuña]] | 1855 | 2000 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3053 | | [[:d:Q85966244|Q85966244]] | [[Manuel Boado Sesto]] | 1936 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3054 | | [[:d:Q85966249|Q85966249]] | [[Jesús Chorén Rey]] | | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3055 | | [[:d:Q85966271|Q85966271]] | [[Andrés Lareu Suárez]] | 1900 | 2000 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3056 | | [[:d:Q85966302|Q85966302]] | [[Vicente Soto Martínez]] | 1911 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3057 | | [[:d:Q85966344|Q85966344]] | [[José Luis Rodríguez Otero]] | 1920 | 1995 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3058 | | [[:d:Q85966367|Q85966367]] | [[Manuel Otero Estévez]] | 1910 | 1948 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3059 | | [[:d:Q85966413|Q85966413]] | [[José Fentanes Barros]] | 1900 | 2000 | [[Pedre, Cerdedo-Cotobade|Pedre]] |- | style='text-align:right'| 3060 | | [[:d:Q85966660|Q85966660]] | [[Constantino Gómez Rodríguez]] | 1911 | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3061 | | [[:d:Q85966761|Q85966761]] | [[Perfecto Allo Sabor]] | 1907 | 1938 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3062 | | [[:d:Q85966918|Q85966918]] | [[Gerardo Lorenzo González]] | | | [[Quireza, Cerdedo-Cotobade|Quireza]] |- | style='text-align:right'| 3063 | | [[:d:Q85967117|Q85967117]] | [[Antonio Neira Otero]] | 1911 | 1997 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3064 | | [[:d:Q85967303|Q85967303]] | [[Miguel Sueiro Barreiro]] | | 2000 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 3065 | | [[:d:Q85967383|Q85967383]] | [[Xosé Manuel Moo]] | 1973 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 3066 | | [[:d:Q85967399|Q85967399]] | [[Miguel Mandiás Merino]] | 1899 | 1967 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3067 | | [[:d:Q85967413|Q85967413]] | [[Manuel Puente Iglesias]] | 1908 | 1936 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3068 | | [[:d:Q85967917|Q85967917]] | [[Francisco Otero Moraña]] | 1836 | 1907 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3069 | | [[:d:Q85967949|Q85967949]] | [[Daniel Buhigas]] | 1901 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3070 | | [[:d:Q85968127|Q85968127]] | [[Manuel Vázquez Otero]] | 1900 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3071 | | [[:d:Q85968190|Q85968190]] | [[Celso Callón Loureiro]] | 1912 | 1985 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 3072 | | [[:d:Q85968222|Q85968222]] | [[Celso Callón Recuna]] | 1943 | 1998 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3073 | | [[:d:Q86000024|Q86000024]] | [[Fran Monroy]] | 1997 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3074 | [[Ficheiro:Segundo Abal Padín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q86102006|Q86102006]] | [[Segundo Abal Padín]] | 1913 | 1938 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 3075 | | [[:d:Q86245922|Q86245922]] | [[Rodrigo Beruete Alejandre]] | 1902 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3076 | | [[:d:Q86359400|Q86359400]] | [[Juan Vidal Fraga]] | 1935 | 2009 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3077 | | [[:d:Q86392569|Q86392569]] | [[Manuel Barros Chantada]] | 1901 | 1987 | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 3078 | | [[:d:Q86420461|Q86420461]] | [[María Isabel Medina Méndez|Isabel Medina]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3079 | [[Ficheiro:Luís Carragal Peón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q86524836|Q86524836]] | [[Luís Carragal Peón]] | 1894 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3080 | | [[:d:Q86608201|Q86608201]] | [[Pablo González Sequeiros]] | 1982 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 3081 | | [[:d:Q86756076|Q86756076]] | [[Lucía Taboada]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3082 | | [[:d:Q86756458|Q86756458]] | [[Alfredo Vázquez Jiménez]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3083 | [[Ficheiro:José Araújo Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q86823255|Q86823255]] | [[José Araújo Pérez (canteiro)|José Araújo Pérez]] | 1870 | 1929 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 3084 | | [[:d:Q86834077|Q86834077]] | [[Jesús Fontán Lobé]] | 1901 | 1980 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3085 | | [[:d:Q86835879|Q86835879]] | [[José Araújo Pérez (político)|José Araújo Pérez]] | 1903 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3086 | | [[:d:Q86849626|Q86849626]] | [[Laurentino Amoedo San Miguel]] | 1904 | | [[Pazos de Borbén]] |- | style='text-align:right'| 3087 | | [[:d:Q86927246|Q86927246]] | [[Julia Alcántara Rocafort]] | 1912 | 2002 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3088 | | [[:d:Q86929261|Q86929261]] | [[Fernando Conde de Ponte]] | 1906 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3089 | | [[:d:Q87070620|Q87070620]] | [[David Vázquez Liste]] | 1976 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3090 | | [[:d:Q87072315|Q87072315]] | [[José Ramón Masaguer Fernández]] | 1924 | 1997 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3091 | | [[:d:Q87361444|Q87361444]] | [[Fernando Velasco de Andrés]] | 1923 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3092 | | [[:d:Q87361534|Q87361534]] | [[Lino Rodríguez Madero|Lino Rodriguez Madero]] | 1919 | 1979 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3093 | | [[:d:Q87367865|Q87367865]] | [[José Comesaña Otero]] | 1930 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3094 | | [[:d:Q87400452|Q87400452]] | [[Santiago García Acuña]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3095 | | [[:d:Q87400641|Q87400641]] | [[Miguel Anxo Pena González]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3096 | | [[:d:Q87401185|Q87401185]] | [[Pedro Insua]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3097 | | [[:d:Q87401428|Q87401428]] | [[Enrique Jorge Montenegro Rúa]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3098 | | [[:d:Q87426502|Q87426502]] | [[Lorena Freijeiro|Lorena Freijeiro Alonso]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3099 | [[Ficheiro:Rubén Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q87436377|Q87436377]] | [[Rubén Fernández García]] | 1999 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3100 | | [[:d:Q87575253|Q87575253]] | [[Bernardo del Río Parada|Bernaldo del Río Parada]] | 1893 | 1952 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3101 | | [[:d:Q87584813|Q87584813]] | [[Demetrio Durán Hermida]] | 1900 | 1942 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3102 | | [[:d:Q87686826|Q87686826]] | [[Genaro Olivié Hermida]] | 1889 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3103 | | [[:d:Q87721105|Q87721105]] | [[Francisco Barros Cascallar]] | 1931 | 2014 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3104 | | [[:d:Q87723611|Q87723611]] | [[Juan Abramo Dios]] | 1909 | 1936 | [[Currás, Tomiño|Currás]] |- | style='text-align:right'| 3105 | | [[:d:Q87740420|Q87740420]] | [[Miguel Borines]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3106 | | [[:d:Q87778584|Q87778584]] | [[José Moreira Moreira]] | 1888 | 1967 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3107 | | [[:d:Q87880886|Q87880886]] | [[Juan Manuel Castuera Alonso]] | 1921 | 1990 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3108 | | [[:d:Q87893507|Q87893507]] | [[Xosé Conde Corbal]] | 1923 | 1999 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3109 | | [[:d:Q87898056|Q87898056]] | [[Manuel Cortés Galiñanes]] | 1930 | 1975 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3110 | | [[:d:Q87910322|Q87910322]] | [[Manuel Domínguez Barros]] | 1877 | 1914 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3111 | | [[:d:Q87950329|Q87950329]] | [[Jacobo Esténs Romero]] | 1880 | 1959 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3112 | | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | 1909 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3113 | | [[:d:Q87967519|Q87967519]] | [[Antonio Pousada Pérez]] | 1892 | 1959 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3114 | | [[:d:Q87988940|Q87988940]] | [[Luis Funoll y Mauro]] | 1870 | 1957 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3115 | | [[:d:Q88066666|Q88066666]] | [[José Rafael Goberna Costas]] | 1903 | 1985 | [[Navia, Vigo|Navia]] |- | style='text-align:right'| 3116 | | [[:d:Q88068135|Q88068135]] | [[Evangelino Taboada Vázquez]] | 1897 | 1954 | [[Vilanova, Lalín|Vilanova]] |- | style='text-align:right'| 3117 | | [[:d:Q88208653|Q88208653]] | [[Juan J Gómez-Reino]] | 1945 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3118 | | [[:d:Q88448753|Q88448753]] | [[Diego Pérez Gondar]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3119 | | [[:d:Q88487262|Q88487262]] | [[Manuel Trigo Díaz]] | 1907 | 1992 | [[Caleiro, Vilanova de Arousa|Caleiro]] |- | style='text-align:right'| 3120 | | [[:d:Q88859347|Q88859347]] | [[Ramón Barreiro Rodríguez]] | 1917 | 1936 | [[Sisán, Ribadumia|Sisán]] |- | style='text-align:right'| 3121 | | [[:d:Q88860067|Q88860067]] | [[Castor Cordal Garrido]] | 1909 | 1936 | [[Corvillón, Cambados|Corvillón]] |- | style='text-align:right'| 3122 | | [[:d:Q89019905|Q89019905]] | [[Tomás Trigo]] | 1953 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3123 | | [[:d:Q89029890|Q89029890]] | [[José Lois Estévez]] | 1922 | 2009 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 3124 | | [[:d:Q89033371|Q89033371]] | [[Luciano Lois Estévez]] | 1926 | 1996 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 3125 | | [[:d:Q89046625|Q89046625]] | [[Sara Marsillas]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3126 | | [[:d:Q89189538|Q89189538]] | [[Alfonso Barreiro Buján]] | 1931 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3127 | | [[:d:Q89197298|Q89197298]] | [[Alexandra Cabana Outeiro]] | 1975 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3128 | | [[:d:Q89341868|Q89341868]] | [[José Ángel Fernández Arruti]] | 1930 | 2022 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3129 | [[Ficheiro:Josefina Arruti.jpg|center|128px]] | [[:d:Q89342800|Q89342800]] | [[Josefina Arruti|Josefina Arruti Viaño]] | 1906 | 2003 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3130 | | [[:d:Q89573262|Q89573262]] | [[Carlos Fernández-Novoa]] | 1930 | 2015 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3131 | | [[:d:Q89587905|Q89587905]] | [[Javier Piñeiro|Javier Piñeiro Pérez]] | 2000 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3132 | | [[:d:Q89860442|Q89860442]] | [[Marcelino García Pérez]] | 1938 | 2020 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 3133 | [[Ficheiro:Foto X. M. Dasilva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q90078175|Q90078175]] | [[Xosé Manuel Dasilva|Xosé Manuel Dasilva Fernández]] | 1962 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3134 | | [[:d:Q90078508|Q90078508]] | [[Gonzalo Dasilva]] | 1962 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3135 | | [[:d:Q90080273|Q90080273]] | [[Francisco Conde Soto]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3136 | | [[:d:Q90132613|Q90132613]] | [[Elena Estévez Freire]] | 1970 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3137 | | [[:d:Q90137689|Q90137689]] | [[Juan Galiñanes]] | 1980 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3138 | | [[:d:Q90160602|Q90160602]] | [[Víctor Valverde Mayo]] | 1908 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3139 | | [[:d:Q90264876|Q90264876]] | [[Nemesio Álvarez Lorenzo]] | 1899 | 1936 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3140 | | [[:d:Q90288751|Q90288751]] | [[Alberto Martínez Tíscar]] | 1895 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3141 | | [[:d:Q90361692|Q90361692]] | [[Ángel Iglesias Domínguez]] | 1943 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3142 | | [[:d:Q90404555|Q90404555]] | [[Edelmiro Dios Vázquez]] | | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3143 | | [[:d:Q90407682|Q90407682]] | [[Faustino Gama Casalderrey]] | 1909 | 1936 | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 3144 | | [[:d:Q90566923|Q90566923]] | [[José Manuel Lorenzo Salgado]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3145 | | [[:d:Q90651602|Q90651602]] | [[Manuel Vilariño Santomé]] | 1916 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3146 | | [[:d:Q90913842|Q90913842]] | [[Eduardo Dios Jaráiz]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3147 | | [[:d:Q91154104|Q91154104]] | [[Iria de Dios Flores]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3148 | | [[:d:Q91233722|Q91233722]] | [[David Caneda|David Caneda Pérez]] | 1970 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3149 | [[Ficheiro:Manuel Fernández Lourido 1911.jpg|center|128px]] | [[:d:Q91239464|Q91239464]] | [[Manuel Fernández Lourido]] | 1900 | 1920 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3150 | [[Ficheiro:Tensi Gesteira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q91579710|Q91579710]] | [[Tensi Gesteira]] | 1992 | | [[Valeixe, A Cañiza|Valeixe]] |- | style='text-align:right'| 3151 | | [[:d:Q91668560|Q91668560]] | [[Gonzalo Vázquez Pereira]] | 1983 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 3152 | | [[:d:Q91737576|Q91737576]] | [[José María Cadaval Correa]] | 1787 | 1854 | [[Goián, Tomiño|Goián]] |- | style='text-align:right'| 3153 | [[Ficheiro:César Lorenzo Gil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q92106062|Q92106062]] | [[César Lorenzo Gil]] | 1977 | | [[Cequeliños, Arbo|Cequeliños]] |- | style='text-align:right'| 3154 | | [[:d:Q92203933|Q92203933]] | [[Felipe Bárcena Castro]] | 1906 | 1984 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3155 | | [[:d:Q92985224|Q92985224]] | [[Rosa María Otero (Q92985224)|Rosa María Otero]] | 2000 | | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3156 | [[Ficheiro:Jtouron2008.jpg|center|128px]] | [[:d:Q93082315|Q93082315]] | [[Javier Tourón|Javier Tourón Figueroa]] | 1951 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3157 | | [[:d:Q93113034|Q93113034]] | [[Teresa Fernández-Valdés]] | 1980 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3158 | [[Ficheiro:1927, La Asamblea Nacional, Enrique Vidal y Bobo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q93126647|Q93126647]] | [[Enrique Vidal Bobo]] | 1864 | 1935 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3159 | | [[:d:Q93174753|Q93174753]] | [[Xabier Camba Sanmartín]] | 1967 | | [[Ouzande, A Estrada|Ouzande]] |- | style='text-align:right'| 3160 | | [[:d:Q93224408|Q93224408]] | [[José B. Torres-Guerra]] | 1965 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3161 | | [[:d:Q93224657|Q93224657]] | [[Manuel Riobó González]] | 1925 | 1999 | [[Seixo, Marín|Seixo]] |- | style='text-align:right'| 3162 | | [[:d:Q93242276|Q93242276]] | [[Óscar Valado]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3163 | | [[:d:Q93269562|Q93269562]] | [[Manuel Bandín Hermo]] | 1891 | 1928 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3164 | | [[:d:Q93336998|Q93336998]] | [[Sonia Eiras Penas]] | 1975 | | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3165 | | [[:d:Q93381383|Q93381383]] | [[Celia Lozano López de Medrano]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3166 | | [[:d:Q93419194|Q93419194]] | [[Luís Tilve]] | 1935 | 1984 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3167 | | [[:d:Q93427707|Q93427707]] | [[Mariano José Vázquez Alonso]] | 1936 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3168 | | [[:d:Q93428430|Q93428430]] | [[Francisco Bastida|Francisco José Bastida Freijedo]] | 1951 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3169 | | [[:d:Q93429558|Q93429558]] | [[Francisco Xavier Redondo Abal]] | 1964 | 2026 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3170 | | [[:d:Q93431215|Q93431215]] | [[María Tecla Portela Carreiro]] | 1956 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 3171 | [[Ficheiro:RH en Zafra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q93431342|Q93431342]] | [[Antonio Rodríguez de las Heras]] | 1947 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3172 | | [[:d:Q93431551|Q93431551]] | [[Fernando Vidal Fernández]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3173 | [[Ficheiro:Profesor Ángel Serafín Porto Ucha.jpg|center|128px]] | [[:d:Q93433273|Q93433273]] | [[Ángel Serafín Porto Ucha]] | 1945 | | [[Guláns, Ponteareas|Guláns]] |- | style='text-align:right'| 3174 | | [[:d:Q93434549|Q93434549]] | [[Francisco-José Peña Castiñeira]] | 1955 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3175 | | [[:d:Q93435747|Q93435747]] | [[Guillermo García de la Riega Bellver]] | 1958 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3176 | | [[:d:Q93561456|Q93561456]] | [[Carlos Osorio Justo]] | 1950 | 2002 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3177 | | [[:d:Q93875091|Q93875091]] | [[José Pierres Castellanos]] | 1911 | | [[Arcade, Soutomaior|Arcade]] |- | style='text-align:right'| 3178 | [[Ficheiro:María Victoria Besada Montenegro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q94271857|Q94271857]] | [[María Victoria Besada Montenegro]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3179 | | [[:d:Q94478896|Q94478896]] | [[Grato Amor Moreno]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3180 | | [[:d:Q94537222|Q94537222]] | [[Sol Aparicio|Sol Aparicio Rodríguez]] | 1899 | 1982 | [[Lourizán, Pontevedra|Lourizán]] |- | style='text-align:right'| 3181 | [[Ficheiro:Dores Andres - La Cafeteria - Ricardo Lede.jpg|center|128px]] | [[:d:Q94653818|Q94653818]] | [[Dores André]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3182 | | [[:d:Q94654626|Q94654626]] | [[Celso García de la Riega Álvarez]] | 1915 | 2015 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3183 | | [[:d:Q94736389|Q94736389]] | [[Pilar Lago Couceiro]] | 1900 | 1984 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3184 | [[Ficheiro:Alejandro Miguéns Parrado 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q94958836|Q94958836]] | [[Alejandro Miguéns|Alejandro Miguéns Parrado]] | 1874 | 1926 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3185 | | [[:d:Q94965430|Q94965430]] | [[Juan Carlos González Martín]] | 1938 | 2018 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3186 | [[Ficheiro:EPFL Carmela Troncoso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q95189897|Q95189897]] | [[Carmela Troncoso|Carmela González Troncoso]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3187 | | [[:d:Q95388066|Q95388066]] | [[Joaquín Romero Míguez]] | 1898 | 1987 | [[Currás, Tomiño|Currás]] |- | style='text-align:right'| 3188 | | [[:d:Q95388787|Q95388787]] | [[Floriano González Daval]] | | | [[Figueiró, Tomiño|Figueiró]] |- | style='text-align:right'| 3189 | | [[:d:Q95980315|Q95980315]] | [[Ramón Piñeiro Romero]] | 1900 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3190 | [[Ficheiro:Ruben Xuarez 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q95987976|Q95987976]] | [[Rubén Suárez Sousa]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3191 | | [[:d:Q95988080|Q95988080]] | [[Remigio Nieto González]] | 1936 | 2020 | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 3192 | [[Ficheiro:Bouzas Maneiro WMQ23 (53061717336).jpg|center|128px]] | [[:d:Q96069911|Q96069911]] | [[Jéssica Bouzas|Jéssica Bouzas Maneiro]] | 2002 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3193 | [[Ficheiro:PAULA CABALEIRO 2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q96211368|Q96211368]] | [[Paula Cabaleiro|Paula Cabaleiro Comesaña]] | 1986 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3194 | | [[:d:Q96233798|Q96233798]] | [[Fátima Adrio]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3195 | | [[:d:Q96235120|Q96235120]] | [[Segundo Pampillón Rodríguez]] | 1907 | 1980 | [[Tameiga, Mos|Tameiga]] |- | style='text-align:right'| 3196 | | [[:d:Q96333042|Q96333042]] | [[Guillermo Barreras|Guillermo Barreras Larramendi]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3197 | [[Ficheiro:Amaro Ferreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q96533389|Q96533389]] | [[Amaro Ferreiro]] | 1970 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3198 | | [[:d:Q96622057|Q96622057]] | [[Serafín Oitabén Leiras]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3199 | | [[:d:Q96623347|Q96623347]] | [[Guillermo Santoro|Guillermo Santoro Sánchez-Harguindey]] | 1933 | 2012 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3200 | | [[:d:Q96625078|Q96625078]] | [[Fernán Ferreiroa]] | 1995 | | [[Nigrán]]<br/>[[Nigrán (Q24013854)|Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3201 | | [[:d:Q96625326|Q96625326]] | [[Adrián Rosales]] | 1985 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3202 | | [[:d:Q96627317|Q96627317]] | [[Elena Méndez Bértolo]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3203 | | [[:d:Q96633175|Q96633175]] | [[José María Martínez Magdaleno]] | | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3204 | | [[:d:Q96649444|Q96649444]] | [[Joaquín Fernández de la Granja]] | 1828 | 1888 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3205 | | [[:d:Q96651872|Q96651872]] | [[Paula Ojea]] | 1983 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3206 | | [[:d:Q96751022|Q96751022]] | [[Teodomiro Avendaño]] | 1840 | 1913 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3207 | | [[:d:Q96943815|Q96943815]] | [[Ramón Cabirta Otero]] | 1898 | 2000 | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 3208 | | [[:d:Q96953231|Q96953231]] | [[Elena Ojea]] | 1981 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3209 | | [[:d:Q96976362|Q96976362]] | [[Sabino Mariño Pereira]] | 1902 | 1992 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 3210 | | [[:d:Q96997979|Q96997979]] | [[Jorge Maciel|Jorge Maciel Andrés]] | 1970 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3211 | [[Ficheiro:Iria Figueroa autonómicas 2020.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97013268|Q97013268]] | [[Iria Figueroa|Iria Figueroa Torres]] | 1996 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3212 | | [[:d:Q97015027|Q97015027]] | [[Julián López García]] | 1860 | 1938 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3213 | | [[:d:Q97044799|Q97044799]] | [[Manuel Rial González]] | 1936 | 2020 | [[A Escusa, Poio (San Xoán), Poio|A Escusa]] |- | style='text-align:right'| 3214 | | [[:d:Q97069397|Q97069397]] | [[Fernão Muñoz]] | 1480 | 1550 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3215 | [[Ficheiro:Ana Fontenla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97072509|Q97072509]] | [[Ana Fontenla]] | 1992 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3216 | [[Ficheiro:José María Trigo González 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97101987|Q97101987]] | [[José María Trigo González]] | | 1950 | [[Gaxate, A Lama|Gaxate]] |- | style='text-align:right'| 3217 | | [[:d:Q97113322|Q97113322]] | [[Aniceto Charro Arias]] | 1903 | 1979 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3218 | | [[:d:Q97216069|Q97216069]] | [[Ana Garrido González]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3219 | | [[:d:Q97216083|Q97216083]] | [[Anacleto Pampillón Sío]] | 1900 | 1947 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 3220 | | [[:d:Q97216697|Q97216697]] | [[Jesús Seoane López]] | | 1960 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3221 | | [[:d:Q97216778|Q97216778]] | [[José Otero González]] | 1899 | 1968 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3222 | | [[:d:Q97216799|Q97216799]] | [[José Pereiro Trelles]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3223 | | [[:d:Q97216970|Q97216970]] | [[Manuel Otero Saavedra]] | 1905 | 1978 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3224 | | [[:d:Q97217181|Q97217181]] | [[Ovidio Trigo Costa]] | | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3225 | | [[:d:Q97217409|Q97217409]] | [[Sebastián Juncal Currás]] | 1937 | 2019 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3226 | | [[:d:Q97217711|Q97217711]] | [[Antonio Vidal Vilas]] | 1896 | 1954 | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 3227 | | [[:d:Q97217727|Q97217727]] | [[Antonio Villaverde Hermida]] | 1906 | 1936 | [[Cerponzóns, Pontevedra|Cerponzóns]] |- | style='text-align:right'| 3228 | | [[:d:Q97217789|Q97217789]] | [[Bienvenido Lago Alonso]] | 1892 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3229 | | [[:d:Q97218207|Q97218207]] | [[Jesús Villaverde Rey]] | 1897 | 1984 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3230 | | [[:d:Q97218220|Q97218220]] | [[Joaquín Sánchez Peña]] | | 1940 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3231 | | [[:d:Q97218252|Q97218252]] | [[José Manuel Roma Hermida]] | 1900 | 1974 | [[Paradela, Meis|Paradela]] |- | style='text-align:right'| 3232 | | [[:d:Q97218376|Q97218376]] | [[Manuel García Amoedo]] | | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 3233 | | [[:d:Q97218402|Q97218402]] | [[Manuel Oubiña López]] | 1901 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3234 | | [[:d:Q97218429|Q97218429]] | [[Manuel Ramón Barros Torres]] | 1881 | | [[Meis]] |- | style='text-align:right'| 3235 | | [[:d:Q97218508|Q97218508]] | [[Matilde González Rodríguez]] | 1878 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3236 | | [[:d:Q97218522|Q97218522]] | [[Mercedes Posada González]] | 1888 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3237 | | [[:d:Q97218641|Q97218641]] | [[Paulo Ríos Santomé]] | 1993 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3238 | | [[:d:Q97218805|Q97218805]] | [[Ramón Abal Sabarís]] | 1864 | 1939 | [[San Martiño de Meis, Meis|San Martiño de Meis]] |- | style='text-align:right'| 3239 | | [[:d:Q97218821|Q97218821]] | [[Ramón Galup Maneiro]] | 1880 | 1906 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3240 | | [[:d:Q97218837|Q97218837]] | [[Ricardo Feijoo Torres]] | 1895 | 1956 | [[Pompeán, Paradela, Meis|Pompeán]] |- | style='text-align:right'| 3241 | | [[:d:Q97218865|Q97218865]] | [[Román Rodríguez Martínez]] | | | [[Fornelos, Salvaterra de Miño|Fornelos]] |- | style='text-align:right'| 3242 | | [[:d:Q97218881|Q97218881]] | [[Rosendo Rodríguez Ares]] | 1902 | 1974 | [[Arcos, San Tomé de Nogueira, Meis|Arcos]] |- | style='text-align:right'| 3243 | [[Ficheiro:Xurxo Salgado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97309675|Q97309675]] | [[Xurxo Salgado]] | 1976 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 3244 | | [[:d:Q97352722|Q97352722]] | [[Adolfo Campos Vázquez]] | 1970 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3245 | | [[:d:Q97362530|Q97362530]] | [[Carmela González Iglesias]] | 1967 | | [[Saiáns, Vigo|Saiáns]] |- | style='text-align:right'| 3246 | | [[:d:Q97362534|Q97362534]] | [[Manuel Lourenzo Sobral]] | 1979 | | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 3247 | | [[:d:Q97625984|Q97625984]] | [[Sergio Rodríguez Sánchez]] | 1900 | 1978 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3248 | | [[:d:Q97793580|Q97793580]] | [[Benito Méndez Rodríguez]] | 1909 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3249 | | [[:d:Q98014304|Q98014304]] | [[Vicente Guillén|Vicente Guillén Biel]] | 1912 | 1941 | [[Coruxo, Vigo|Coruxo]] |- | style='text-align:right'| 3250 | | [[:d:Q98036654|Q98036654]] | [[Manuel Prado Pereira]] | 1906 | 1939 | [[Panxón, Nigrán|Panxón]] |- | style='text-align:right'| 3251 | | [[:d:Q98038569|Q98038569]] | [[Maximiliano Comesaña Pérez]] | 1912 | 1937 | [[Priegue, Nigrán|Priegue]] |- | style='text-align:right'| 3252 | | [[:d:Q98058558|Q98058558]] | [[Roberto Oya Alonso]] | 1902 | 1941 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3253 | | [[:d:Q98067481|Q98067481]] | [[Anaïr Lomba Álvarez]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3254 | | [[:d:Q98069704|Q98069704]] | [[Pilar Fernández Seijo]] | 1895 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3255 | | [[:d:Q98075631|Q98075631]] | [[Maruxa Fociños]] | 1954 | | [[Agra, Agolada|Agra]] |- | style='text-align:right'| 3256 | | [[:d:Q98137425|Q98137425]] | [[Antonio Iglesias González]] | 1914 | 1939 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3257 | | [[:d:Q98137431|Q98137431]] | [[Olegario Collazo Lago]] | 1914 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3258 | | [[:d:Q98137436|Q98137436]] | [[Xabier Abalo Costa]] | 2000 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3259 | [[Ficheiro:Marta Fernández-Tapias 2022 07 10 (5).jpg|center|128px]] | [[:d:Q98150094|Q98150094]] | [[Marta Fernández-Tapias|Marta María Fernández-Tapias Núñez]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3260 | [[Ficheiro:Carmen García Mateo (O Porriño, 2016).jpg|center|128px]] | [[:d:Q98382833|Q98382833]] | [[Carmen García Mateo]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3261 | | [[:d:Q98398878|Q98398878]] | [[Paloma Castro Rey]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3262 | | [[:d:Q98399864|Q98399864]] | [[Manuel Moreda Outeiral]] | 1857 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3263 | | [[:d:Q98406808|Q98406808]] | [[Leticia Gallego Sanromán]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3264 | [[Ficheiro:César Poza González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q98536968|Q98536968]] | [[César Poza González]] | 1976 | | [[Figueirido, Vilaboa|Figueirido]] |- | style='text-align:right'| 3265 | | [[:d:Q98540737|Q98540737]] | [[Francisco Costa Fernández]] | 1979 | | [[Meira, Moaña|Meira]] |- | style='text-align:right'| 3266 | | [[:d:Q98541026|Q98541026]] | [[María Elena Vázquez Abal]] | 1960 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3267 | [[Ficheiro:Arturo Sánchez Cidrás.jpg|center|128px]] | [[:d:Q98608784|Q98608784]] | [[Arturo Sánchez Cidrás]] | 1950 | | [[Seixo, Marín|Seixo]] |- | style='text-align:right'| 3268 | | [[:d:Q98636415|Q98636415]] | [[Iago Indias]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3269 | [[Ficheiro:Ana Ulla Miguel (O Porriño, 2016).jpg|center|128px]] | [[:d:Q98687564|Q98687564]] | [[Ana Ulla]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3270 | | [[:d:Q98732818|Q98732818]] | [[Marta Valcárcel|Marta Valcárcel Gómez]] | 1980 | | [[Entenza, Salceda de Caselas|Entenza]] |- | style='text-align:right'| 3271 | | [[:d:Q98931965|Q98931965]] | [[Julio García Comesaña]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3272 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 166.jpg|center|128px]] | [[:d:Q98998042|Q98998042]] | [[Fran Vieites]] | 1999 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3273 | | [[:d:Q99321005|Q99321005]] | [[Antón Viana Conde]] | 1924 | 1998 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3274 | | [[:d:Q99431704|Q99431704]] | [[Alberto González Fernández (piloto)|Alberto González Fernández]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3275 | | [[:d:Q99485150|Q99485150]] | [[Gabriel Veiga|Gabri Veiga]] | 2002 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3276 | | [[:d:Q99492551|Q99492551]] | [[Juan Carlos Soutullo]] | 1942 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3277 | | [[:d:Q99541647|Q99541647]] | [[José Andrés Fernández Farto]] | 1973 | | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3278 | | [[:d:Q99552560|Q99552560]] | [[María Belén Velázquez Turnes]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3279 | | [[:d:Q99850063|Q99850063]] | [[Gabriel Veiga]] | 2002 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3280 | | [[:d:Q100091999|Q100091999]] | [[Javier Alonso Salgueiro]] | 1951 | 1989 | [[Chaín, Gondomar|Chaín]] |- | style='text-align:right'| 3281 | [[Ficheiro:Esapana-inglaterra-29 (48899941301).jpg|center|128px]] | [[:d:Q100144493|Q100144493]] | [[Miguel Rodríguez Vidal]] | 2003 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3282 | | [[:d:Q100154173|Q100154173]] | [[Xosé Ramón Nóvoa Rodríguez]] | 1957 | | [[Dozón]] |- | style='text-align:right'| 3283 | | [[:d:Q100231104|Q100231104]] | [[Carlos Gómez Prado]] | | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 3284 | | [[:d:Q100269325|Q100269325]] | [[Bernardino Graña Refojos]] | 1910 | 1989 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3285 | | [[:d:Q100276579|Q100276579]] | [[Nerea Moldes Bóveda]] | 1998 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3286 | | [[:d:Q100376197|Q100376197]] | [[Diniz Cabreira|Denís Fernández Cabrera]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3287 | | [[:d:Q100529585|Q100529585]] | [[Sergio Carreira]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3288 | | [[:d:Q100534398|Q100534398]] | [[Andrés Barros Dacosta]] | 1924 | 2008 | [[Sabarís, Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Sabarís]] |- | style='text-align:right'| 3289 | | [[:d:Q100716786|Q100716786]] | [[Luis Buceta Facorro]] | 1928 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3290 | | [[:d:Q100718817|Q100718817]] | [[Marcial Peralba Fontáns]] | | 1965 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3291 | | [[:d:Q100767493|Q100767493]] | [[Ramón Portas]] | 1928 | 2020 | [[Vilariño, Cambados|Vilariño]] |- | style='text-align:right'| 3292 | [[Ficheiro:Manuel Anton Mosteiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q100905713|Q100905713]] | [[Manuel Antón Mosteiro García]] | 1970 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3293 | | [[:d:Q100975609|Q100975609]] | [[José Bernárdez Santaclara]] | 1906 | 1993 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3294 | | [[:d:Q100979637|Q100979637]] | [[Francisco Escáneo Franco]] | 1896 | 1936 | [[Beluso, Bueu|Beluso]] |- | style='text-align:right'| 3295 | [[Ficheiro:Francisco Nogueira Fraguas 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q100997934|Q100997934]] | [[Francisco Nogueira Fraguas]] | 1850 | 1923 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3296 | [[Ficheiro:Sonia Méndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q101162580|Q101162580]] | [[Sonia Méndez]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3297 | [[Ficheiro:Carme Vidal 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q101246843|Q101246843]] | [[Carme Vidal Laxe]] | 1966 | | [[Fornelos de Montes]] |- | style='text-align:right'| 3298 | | [[:d:Q101337123|Q101337123]] | [[Sergio Barcia|Sergio Barcia Laranxeira]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3299 | [[Ficheiro:José Rodríguez Domínguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q101863833|Q101863833]] | [[José Rodríguez Domínguez]] | 1957 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3300 | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Alicia Armenteros-2 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q102160333|Q102160333]] | [[Alicia Armenteros]] | 1996 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3301 | | [[:d:Q102168482|Q102168482]] | [[Alfredo Rodríguez-Grandjean]] | 1941 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3302 | | [[:d:Q102206068|Q102206068]] | [[Enrique Macías Virgós]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3303 | | [[:d:Q102339184|Q102339184]] | [[José Caamaño Bournacell]] | 1909 | 1975 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3304 | [[Ficheiro:Luis Cabo Giorla 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q102347082|Q102347082]] | [[Luis Cabo Giorla]] | 1903 | 1975 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3305 | [[Ficheiro:Antonio-Fernandes-Hacker.jpg|center|128px]] | [[:d:Q102421578|Q102421578]] | [[Antonio Fernandes (hacker)|Antonio Fernandes]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3306 | | [[:d:Q103708547|Q103708547]] | [[Paula Dapena]] | 1996 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3307 | | [[:d:Q103775246|Q103775246]] | [[Miguel Rosendo]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3308 | | [[:d:Q103865358|Q103865358]] | [[Eladio Portasany Vidal]] | 1895 | 1964 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3309 | | [[:d:Q104055082|Q104055082]] | [[Carmen Hermo]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3310 | [[Ficheiro:Carlos Loureiro Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104093917|Q104093917]] | [[Carlos Loureiro]] | 1957 | | [[Callobre, A Estrada|Callobre]] |- | style='text-align:right'| 3311 | | [[:d:Q104112169|Q104112169]] | [[Tomás García-Caballero]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3312 | | [[:d:Q104151455|Q104151455]] | [[Secundino Iglesias Ortigueira]] | 1918 | 1982 | [[Portas]] |- | style='text-align:right'| 3313 | [[Ficheiro:Carmela Cons Pintos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104165996|Q104165996]] | [[Carmela Cons Pintos]] | 1957 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3314 | | [[:d:Q104178410|Q104178410]] | [[Susana Mataix]] | 1950 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3315 | | [[:d:Q104178933|Q104178933]] | [[Fon Cortizo]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3316 | | [[:d:Q104179410|Q104179410]] | [[Alfonso Lois|Alfonso Lois Sancho]] | 1875 | 1960 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3317 | | [[:d:Q104213915|Q104213915]] | [[Manuel Costas]] | 1947 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3318 | | [[:d:Q104215966|Q104215966]] | [[Adrián Ríos]] | 1990 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3319 | | [[:d:Q104250982|Q104250982]] | [[María Marco Covelo]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3320 | | [[:d:Q104253289|Q104253289]] | [[Leticia Cunqueiro Méndez|Leticia Cunqueiro]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3321 | | [[:d:Q104351763|Q104351763]] | [[José Juan Teijeira Coto]] | 1912 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3322 | | [[:d:Q104412695|Q104412695]] | [[Carmen Domínguez Penelas]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3323 | | [[:d:Q104440030|Q104440030]] | [[Abraham Carreiro]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3324 | | [[:d:Q104443801|Q104443801]] | [[Edu Castro]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3325 | | [[:d:Q104469796|Q104469796]] | [[Jose A Fraiz-Brea]] | 1962 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3326 | | [[:d:Q104473539|Q104473539]] | [[Hugo Varela]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3327 | | [[:d:Q104522052|Q104522052]] | [[Martín Fernández Carballo]] | 2001 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3328 | | [[:d:Q104529449|Q104529449]] | [[José Palacios Ramilo]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3329 | | [[:d:Q104599353|Q104599353]] | [[Alfredo Bautista Alconero]] | 1912 | 2000 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3330 | | [[:d:Q104608375|Q104608375]] | [[Encarnación Fraga Padín]] | 1908 | 2000 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3331 | [[Ficheiro:Killer Barbies. Silvia Superstar. Praza de Fefiñáns, Cambados.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104629599|Q104629599]] | [[Silvia Superstar]] | 1970<br/>1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3332 | | [[:d:Q104629789|Q104629789]] | [[María Fernanda Iglesia Lesteiro]] | 1930 | 2016 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3333 | | [[:d:Q104649197|Q104649197]] | [[José Francés Carpintero]] | 1906 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3334 | | [[:d:Q104694151|Q104694151]] | [[Elena Ferro]] | 1975 | | [[Merza, Vila de Cruces|Merza]] |- | style='text-align:right'| 3335 | | [[:d:Q104712661|Q104712661]] | [[Juan Rodríguez Lima]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3336 | [[Ficheiro:Manuel Villanueva de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104712963|Q104712963]] | [[Manuel Villanueva]] | 1957 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3337 | | [[:d:Q104715624|Q104715624]] | [[Álvaro Domínguez Benavides]] | 1902 | 1977 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3338 | | [[:d:Q104715926|Q104715926]] | [[Manuel García Sampayo]] | 1906 | 1993 | [[Cervaña, Silleda|Cervaña]] |- | style='text-align:right'| 3339 | | [[:d:Q104716230|Q104716230]] | [[Ramón García Sampayo]] | 1900 | 1991 | [[Cervaña, Silleda|Cervaña]] |- | style='text-align:right'| 3340 | | [[:d:Q104740270|Q104740270]] | [[Manuel Diz Fuentes]] | 1903 | 1938 | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 3341 | | [[:d:Q104759320|Q104759320]] | [[José Ángel Rodríguez López]] | 1953 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3342 | | [[:d:Q104761797|Q104761797]] | [[María Cruz Mato Iglesias]] | 1934 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 3343 | | [[:d:Q104777175|Q104777175]] | [[Antón Cancelas]] | 1955 | 2021 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3344 | | [[:d:Q104784932|Q104784932]] | [[César Mosquera|César Mosquera Lorenzo]] | 1954 | | [[Xanza, Valga|Xanza]] |- | style='text-align:right'| 3345 | | [[:d:Q104798089|Q104798089]] | [[Secundino Couto Solla]] | 1873 | 1960 | [[Condesa, Mourente, Pontevedra|Condesa]] |- | style='text-align:right'| 3346 | | [[:d:Q104804170|Q104804170]] | [[David Regades]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3347 | | [[:d:Q104812945|Q104812945]] | [[Alba Rozas Arceo]] | 1988 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3348 | | [[:d:Q104817957|Q104817957]] | [[Rebeca Álvarez Torres]] | 1997 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3349 | | [[:d:Q104884121|Q104884121]] | [[Alejandro-Benito Barral Iglesias]] | 1930 | 2020 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3350 | [[Ficheiro:Teresa Cuíñas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104904915|Q104904915]] | [[Teresa Cuíñas]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3351 | | [[:d:Q105010167|Q105010167]] | [[Andrea Pousa]] | 1989 | | [[Figueiró, Tomiño|Figueiró]] |- | style='text-align:right'| 3352 | | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | 1956 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3353 | [[Ficheiro:CD Arenteiro - Polvorín FC no estadio de Espiñedo, Segunda RFEF 2022-23 a 97.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105044540|Q105044540]] | [[Luis Castro Lois]] | 2002 | | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 3354 | | [[:d:Q105076513|Q105076513]] | [[Roberto García González]] | 1958 | | [[Os Vilares, Guillar, Rodeiro|Os Vilares]] |- | style='text-align:right'| 3355 | [[Ficheiro:Serafín Parcero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105079763|Q105079763]] | [[Serafín Parcero]] | 1955 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3356 | | [[:d:Q105084883|Q105084883]] | [[Jaime Martínez Pereira]] | 1917 | 1941 | [[Gaifar, Panxón, Nigrán|Gaifar]] |- | style='text-align:right'| 3357 | | [[:d:Q105093317|Q105093317]] | [[Xosé Luís Pastoriza Rozas]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3358 | [[Ficheiro:Xosé Abilleira 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105098637|Q105098637]] | [[Xosé Abilleira]] | 1964 | | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 3359 | | [[:d:Q105130145|Q105130145]] | [[Miguel Ángel Botana]] | 1924 | 2021 | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 3360 | | [[:d:Q105164563|Q105164563]] | [[Adrián Rivademar]] | 1998 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3361 | | [[:d:Q105169416|Q105169416]] | [[Leopoldo González Agís]] | 1938 | 2014 | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 3362 | | [[:d:Q105229525|Q105229525]] | [[Lucía César Veloso]] | 1984 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3363 | | [[:d:Q105229748|Q105229748]] | [[Jesús López Rodríguez]] | 1974 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3364 | | [[:d:Q105229951|Q105229951]] | [[María de la O Fernández]] | 2000 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3365 | | [[:d:Q105236736|Q105236736]] | [[David Oliveira]] | 2000 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3366 | | [[:d:Q105395789|Q105395789]] | [[José Eusebio Calviño Juncal]] | 1901 | 1927 | [[Mogor, Marín|Mogor]] |- | style='text-align:right'| 3367 | [[Ficheiro:Marta Verde.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105422706|Q105422706]] | [[Marta Verde]] | 1985 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3368 | | [[:d:Q105427132|Q105427132]] | [[Rubén Quintá|Rubén Quintá Quintá]] | 1964 | 2024 | [[Rubiás, Negrelos, Rodeiro|Rubiás]] |- | style='text-align:right'| 3369 | | [[:d:Q105445874|Q105445874]] | [[Antonio Troncoso de Castro]] | 1933 | 2025 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3370 | | [[:d:Q105450808|Q105450808]] | [[Manuel Boado Cajide]] | 1902 | 1981 | [[Vila de Cruces]] |- | style='text-align:right'| 3371 | [[Ficheiro:Ricardo Gómez (Ciclos Iturgaiz).jpg|center|128px]] | [[:d:Q105513701|Q105513701]] | [[Ricardo Gómez Álvarez]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3372 | | [[:d:Q105519428|Q105519428]] | [[Victoria Portas]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3373 | | [[:d:Q105605009|Q105605009]] | [[Ernesto Canoa Galiana]] | 1928 | 1981 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3374 | | [[:d:Q105620159|Q105620159]] | [[Miriam Pena Villanueva]] | | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3375 | [[Ficheiro:Andrea Fernández Maneiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105626169|Q105626169]] | [[Andrea Fernández Maneiro]] | 1964 | | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 3376 | | [[:d:Q105659998|Q105659998]] | [[Eugenio Díaz del Río Jáudenes]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3377 | [[Ficheiro:Gran Peña - Rápido de Bouzas, no Estadio Municipal de Barreiro 06.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105660423|Q105660423]] | [[Diego Diz]] | 1991 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3378 | | [[:d:Q105692083|Q105692083]] | [[José Besteiro Fariñas]] | 1930 | 2007 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3379 | | [[:d:Q105703861|Q105703861]] | [[Ernesto Doural Campos]] | 1904 | 1996 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3380 | | [[:d:Q105723176|Q105723176]] | [[Cristina Fernández Piñeiro]] | 1963 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3381 | | [[:d:Q105799562|Q105799562]] | [[Antonio Blanco Salgueiro]] | 1967 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3382 | | [[:d:Q105836028|Q105836028]] | [[Susana Rodríguez Gacio]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3383 | | [[:d:Q106070535|Q106070535]] | [[Joaquín Míguez Ledo]] | 1907 | 1936 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 3384 | | [[:d:Q106084673|Q106084673]] | [[Nicanor Villar Martínez]] | 1901 | 1936 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3385 | | [[:d:Q106086598|Q106086598]] | [[Manuel Iglesias Filgueira]] | 1905 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3386 | | [[:d:Q106089424|Q106089424]] | [[Alfredo López Fernández]] | 1964 | | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] |- | style='text-align:right'| 3387 | | [[:d:Q106125245|Q106125245]] | [[José Benigno Freire]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3388 | | [[:d:Q106306852|Q106306852]] | [[Aquilino Iglesia Ferreirós]] | 1941 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3389 | [[Ficheiro:Laura Duarte 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q106339676|Q106339676]] | [[Laura Duarte]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3390 | [[Ficheiro:Daniel Lago Leirós 2021.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106385795|Q106385795]] | [[Daniel Lago Leirós]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3391 | | [[:d:Q106406171|Q106406171]] | [[Carmen Domínguez Vaz]] | 1951 | 2021 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3392 | | [[:d:Q106465249|Q106465249]] | [[Iván García Martínez]] | 1997 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3393 | [[Ficheiro:Xosé Carlos Morell.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106489713|Q106489713]] | [[Xosé Carlos Morell|Xosé Carlos Morell González]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3394 | | [[:d:Q106508294|Q106508294]] | [[Rodolfo Noya|Rodolfo Noya Domínguez]] | 1920 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3395 | | [[:d:Q106589513|Q106589513]] | [[Antonio Jesús Gil González]] | 1968 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3396 | | [[:d:Q106597315|Q106597315]] | [[Guillermo Alonso Barcia|Guillermo Alonso]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3397 | | [[:d:Q106637589|Q106637589]] | [[Jesús Rodríguez Carballido]] | 1962 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3398 | | [[:d:Q106637607|Q106637607]] | [[Moisés Leboso Morais]] | 1977 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3399 | | [[:d:Q106637826|Q106637826]] | [[Moisés Leboso Varela]] | 1956 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3400 | | [[:d:Q106637942|Q106637942]] | [[Evaristo Portela]] | 1957 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 3401 | | [[:d:Q106637943|Q106637943]] | [[Víctor Riobó]] | 1980 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3402 | | [[:d:Q106641925|Q106641925]] | [[Francisco Ávila y la Cueva]] | 1789 | 1859 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3403 | [[Ficheiro:Jazmin Abuin 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106647551|Q106647551]] | [[Jazmín Abuín]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3404 | | [[:d:Q106689715|Q106689715]] | [[Manuel Rodríguez Cadaval]] | 1850 | 1925 | [[Santa Cristina da Ramallosa, Baiona|Santa Cristina da Ramallosa]] |- | style='text-align:right'| 3405 | | [[:d:Q106704795|Q106704795]] | [[Joaquina Muñoz Domínguez]] | 1832 | 1864 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3406 | | [[:d:Q106715123|Q106715123]] | [[Ceferino Barbazán Montes]] | 1890 | 1984 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3407 | | [[:d:Q106764494|Q106764494]] | [[Gumersindo Fontán Maquieira]] | 1907 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 3408 | | [[:d:Q106774599|Q106774599]] | [[Carlos Domínguez]] | 2001 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3409 | | [[:d:Q106776716|Q106776716]] | [[José Otero Gómez]] | 1933 | 2021 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3410 | | [[:d:Q106825692|Q106825692]] | [[Pedro Rodríguez García]] | 1935 | 1984 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3411 | | [[:d:Q106826493|Q106826493]] | [[Víctor de las Heras|Víctor Martínez de las Heras]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3412 | [[Ficheiro:Daniel Barral.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106844968|Q106844968]] | [[Daniel Barral Calvo]] | 1997 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3413 | [[Ficheiro:Hugo Sotelo (cropped).png|center|128px]] | [[:d:Q106867353|Q106867353]] | [[Hugo Sotelo]] | 2003 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3414 | | [[:d:Q106921145|Q106921145]] | [[Tati Moyano]] | 1977 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3415 | | [[:d:Q106927426|Q106927426]] | [[Ramón Varela Montoto]] | 1800 | 1858 | [[Santiso, Lalín|Santiso]] |- | style='text-align:right'| 3416 | | [[:d:Q106938932|Q106938932]] | [[Aurita Rodríguez]] | 1929 | 2021 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3417 | | [[:d:Q106946715|Q106946715]] | [[Uxía Rivas Monroy]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3418 | [[Ficheiro:Anxo Xoán Rajó Pazó.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106947430|Q106947430]] | [[Anxo Xoán Rajó Pazó]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3419 | | [[:d:Q106960231|Q106960231]] | [[Cristina Fernández Davila]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3420 | [[Ficheiro:María José López Couso nas xornadas sobre o centenario da morte de Manuel Murguía no paraninfo da USC.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106963631|Q106963631]] | [[Maria José Lopez Couso]] | 1963 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3421 | | [[:d:Q107009119|Q107009119]] | [[Ramón Sarmiento|Ramón Sarmiento Solla]] | 1973 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 3422 | | [[:d:Q107009133|Q107009133]] | [[Meli Pérez]] | 1970 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3423 | | [[:d:Q107016376|Q107016376]] | [[José Martínez Couselo]] | 1938 | 2021 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3424 | | [[:d:Q107052421|Q107052421]] | [[Marta Domínguez Fernández|Marta Domínguez]] | 2001 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3425 | | [[:d:Q107060055|Q107060055]] | [[Sofía Diéguez Patao]] | 1951 | | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 3426 | | [[:d:Q107069694|Q107069694]] | [[Paula Luís]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3427 | [[Ficheiro:Malvares de Moscoso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107098689|Q107098689]] | [[Malvares de Moscoso]] | 1982 | | [[Moscoso, Pazos de Borbén|Moscoso]] |- | style='text-align:right'| 3428 | | [[:d:Q107119218|Q107119218]] | [[María Monsonís]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3429 | | [[:d:Q107207552|Q107207552]] | [[Víctor Magariños Pazos]] | 1972 | 2021 | [[Pintos, Marcón, Pontevedra|Pintos]] |- | style='text-align:right'| 3430 | [[Ficheiro:Branca Trigo Cabaleiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107207798|Q107207798]] | [[Branca Trigo Cabaleiro]] | 1997 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3431 | | [[:d:Q107250567|Q107250567]] | [[Ramón Cabanillas Álvarez]] | 1909 | 1976 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3432 | [[Ficheiro:VillarJagiellonia.png|center|128px]] | [[:d:Q107273697|Q107273697]] | [[Miki Villar|Miguel Villar Alonso]] | 1996 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3433 | [[Ficheiro:2022-08-13 European Championships 2022 – Triathlon Elite Men by Sandro Halank–184.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107304063|Q107304063]] | [[Antonio Serrat|Antonio Serrat Seoane]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3434 | | [[:d:Q107312293|Q107312293]] | [[Segundo Bello Blanco]] | 1949 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3435 | | [[:d:Q107326312|Q107326312]] | [[Noelia Otero|Noelia Otero Lago]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3436 | | [[:d:Q107363223|Q107363223]] | [[Antonio Outerelo Pereira]] | 1909 | 1968 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3437 | | [[:d:Q107367990|Q107367990]] | [[Selene M. Pascual]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3438 | | [[:d:Q107383298|Q107383298]] | [[Clemente Calvar Solla]] | 1892 | 1937 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3439 | | [[:d:Q107391418|Q107391418]] | [[Manuel Calvar González]] | 1912 | 1936 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3440 | | [[:d:Q107393096|Q107393096]] | [[Xosé Manuel García López]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3441 | [[Ficheiro:Antonio Díaz Herrera 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107399913|Q107399913]] | [[Antonio Díaz Herrera]] | 1904 | 1980 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3442 | | [[:d:Q107407172|Q107407172]] | [[Antonino Castro Mosquera]] | 1896 | 1938 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 3443 | | [[:d:Q107426050|Q107426050]] | [[Ángel Vernet|Ángel Fernández González]] | 1910 | 1981 | [[A Ramallosa, Nigrán|A Ramallosa]] |- | style='text-align:right'| 3444 | | [[:d:Q107426236|Q107426236]] | [[Marina Peña-Rey Bouzas]] | 1914 | 2002 | [[Viascón, Cerdedo-Cotobade|Viascón]] |- | style='text-align:right'| 3445 | | [[:d:Q107434800|Q107434800]] | [[Pilar Charro Salgado]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3446 | | [[:d:Q107436411|Q107436411]] | [[Ceferino Míguez Barreiro|Manuel Ceferino Míguez Barreiro]] | 1924 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 3447 | | [[:d:Q107445602|Q107445602]] | [[Olaia Becerril]] | 2001 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3448 | | [[:d:Q107447773|Q107447773]] | [[Segismundo Blanco Cuesta]] | 1895 | 1966 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3449 | | [[:d:Q107456573|Q107456573]] | [[Santiago Núñez Rodríguez]] | 1928 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3450 | | [[:d:Q107482559|Q107482559]] | [[Josefina Areses Pérez]] | 1920 | 2006 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3451 | | [[:d:Q107493909|Q107493909]] | [[Francisca Sampedro Costas]] | 1930 | 2014 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3452 | | [[:d:Q107528001|Q107528001]] | [[Emilio Quiroga Losada]] | 1894 | 1974 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3453 | | [[:d:Q107575720|Q107575720]] | [[Carlos Moisés García]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3454 | | [[:d:Q107606390|Q107606390]] | [[J. A. Xesteira]] | 1946 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3455 | | [[:d:Q107607787|Q107607787]] | [[Iago Méndez]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3456 | | [[:d:Q107636974|Q107636974]] | [[Francisco López-Nieto]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3457 | | [[:d:Q107863382|Q107863382]] | [[Jesús Bernárdez Gómez]] | 1915 | 2009 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3458 | [[Ficheiro:Manuel Puga Pereira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108000040|Q108000040]] | [[Manuel Puga Pereira]] | 1951 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3459 | [[Ficheiro:L'entrenador Jonatan Giráldez, durant la seva intervenció (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q108027771|Q108027771]] | [[Jonatan Giráldez]] | 1991 | | [[Priegue, Nigrán|Priegue]] |- | style='text-align:right'| 3460 | [[Ficheiro:Susana Rodríguez Barcia junio 2021.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108032173|Q108032173]] | [[Susana Rodríguez Barcia]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3461 | | [[:d:Q108039374|Q108039374]] | [[Guillermo García Janeiro]] | 1999 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3462 | [[Ficheiro:Cora Velasco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108107622|Q108107622]] | [[Cora Velasco]] | 1991 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3463 | | [[:d:Q108116457|Q108116457]] | [[Fernando Martínez Sarandeses]] | 1946 | 2003 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3464 | | [[:d:Q108120218|Q108120218]] | [[José Ramón Rúa Rodríguez]] | 1945 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3465 | | [[:d:Q108153181|Q108153181]] | [[Enrique Marescot Iglesias]] | 1880 | 1962 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3466 | | [[:d:Q108179615|Q108179615]] | [[Hipólito Reguenga|Hipólito Reguenga Borrajo]] | 1888 | 1956 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3467 | | [[:d:Q108196562|Q108196562]] | [[Erasmo Buceta]] | 1892 | 1964 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3468 | | [[:d:Q108282999|Q108282999]] | [[Manuel Castro-Gago]] | 1947 | | [[Porráns, Barro, Barro|Porráns]] |- | style='text-align:right'| 3469 | | [[:d:Q108326799|Q108326799]] | [[Noel López|Noel López de la Fuente]] | 2003 | | [[Silleda, Silleda, Silleda|Silleda]] |- | style='text-align:right'| 3470 | | [[:d:Q108385083|Q108385083]] | [[Fernando Gallego Arzuaga]] | 1944 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3471 | | [[:d:Q108411193|Q108411193]] | [[Manuel Fernández-Valdés Costas]] | 1887 | 1962 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3472 | | [[:d:Q108455709|Q108455709]] | [[Adrián Viéitez|Adrián Viéitez Torrado]] | 1994 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3473 | | [[:d:Q108463817|Q108463817]] | [[Cristina Nóvoa Pedreira]] | 1922 | 2014 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3474 | | [[:d:Q108563923|Q108563923]] | [[Marta Soliño|Marta Soliño Rodríguez]] | 1998 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3475 | | [[:d:Q108566541|Q108566541]] | [[Rosendo Fernández|Rosendo Luis Fernández Fernández]] | 1954 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 3476 | [[Ficheiro:Llerena Perozo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108601241|Q108601241]] | [[Llerena Perozo Porteiro]] | 1974 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3477 | | [[:d:Q108609993|Q108609993]] | [[Juan Manuel Rodríguez Fernández]] | 1912 | 1942 | [[Cabral, Vigo|Cabral]] |- | style='text-align:right'| 3478 | | [[:d:Q108621746|Q108621746]] | [[Mauro Fernández Dabouza]] | 1962 | | [[Dozón]] |- | style='text-align:right'| 3479 | | [[:d:Q108676883|Q108676883]] | [[Miguel Porto]] | 1980 | | [[Oia, Vigo|Oia]] |- | style='text-align:right'| 3480 | | [[:d:Q108783668|Q108783668]] | [[Domingo Páramos Núñez]] | 1871 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3481 | | [[:d:Q108811677|Q108811677]] | [[Carlos Luis del Valle Inclán Blanco]] | 1917 | 2006 | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3482 | [[Ficheiro:Galicia de Mugardos - Racing de Ferrol 52 - Manu Justo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108839447|Q108839447]] | [[Manu Justo]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3483 | | [[:d:Q108905653|Q108905653]] | [[José Manuel Bértolo Ballesteros]] | 1949 | | [[Soutelo de Montes, A Madanela de Montes, Forcarei|Soutelo de Montes]] |- | style='text-align:right'| 3484 | | [[:d:Q108909002|Q108909002]] | [[Carmen Sierra|Carmen Sierra Domínguez]] | 1906 | 1996 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3485 | | [[:d:Q108956548|Q108956548]] | [[Enrique Cantera Montenegro]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3486 | [[Ficheiro:2022-11-11 Borussia Dortund II gegen FC Erzgebirge Aue (3. Liga 2022-23) by Sandro Halank–238.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109302924|Q109302924]] | [[Guille Bueno]] | 2002 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3487 | | [[:d:Q109312312|Q109312312]] | [[Pedro Eanes Solaz]] | 1300 | 1300 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3488 | [[Ficheiro:1909-12-15, Actualidades, El deporte de actualidad, Una jugada interesante en un partido de foot-ball, Rivero (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q109312719|Q109312719]] | [[Manuel Yarza|Manuel Yarza Ormazábal]] | 1884 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3489 | [[Ficheiro:Quincho Yarza (1908).jpg|center|128px]] | [[:d:Q109312729|Q109312729]] | [[Quincho Yarza]] | 1881 | 1972 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3490 | | [[:d:Q109328118|Q109328118]] | [[Manuel Fuentes Pedreira]] | 1957 | 1986 | [[Brántega, Agolada|Brántega]] |- | style='text-align:right'| 3491 | | [[:d:Q109330846|Q109330846]] | [[Ricardo Agustí Sanjuán]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3492 | | [[:d:Q109331264|Q109331264]] | [[José Santiago Sío]] | 1900 | 1985 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3493 | | [[:d:Q109331267|Q109331267]] | [[Edilberto Vieito García]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3494 | | [[:d:Q109331271|Q109331271]] | [[Serafín Domínguez Valverde]] | 1862 | 1927 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3495 | | [[:d:Q109331273|Q109331273]] | [[Jesús Prieto García]] | | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3496 | | [[:d:Q109331295|Q109331295]] | [[Camilo Carrero Lorenzo]] | 1884 | 1936 | [[Camposancos, A Guarda|Camposancos]] |- | style='text-align:right'| 3497 | | [[:d:Q109331385|Q109331385]] | [[Venancio Cibeira Rodríguez]] | 1911 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3498 | | [[:d:Q109331387|Q109331387]] | [[Severiano Castillo Alonso]] | 1904 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3499 | | [[:d:Q109331388|Q109331388]] | [[Evaristo Freiría Fernández]] | 1901 | 1936 | [[Randufe, Tui|Randufe]] |- | style='text-align:right'| 3500 | | [[:d:Q109331389|Q109331389]] | [[Manuel Domínguez León]] | 1904 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3501 | | [[:d:Q109331391|Q109331391]] | [[Antonio Francés Carpintero]] | 1908 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3502 | | [[:d:Q109331392|Q109331392]] | [[Eleazar Francés Carpintero]] | 1901 | 1936 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3503 | | [[:d:Q109331393|Q109331393]] | [[Loli Ramos Duarte]] | 1971 | | [[Fontebalán, Mouriscados, Mondariz|Fontebalán]] |- | style='text-align:right'| 3504 | | [[:d:Q109331398|Q109331398]] | [[Ángel Míguez|Ángel Míguez González]] | | 1961 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3505 | | [[:d:Q109331399|Q109331399]] | [[Manuel Torres Iglesias]] | | 1930 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3506 | | [[:d:Q109331422|Q109331422]] | [[Ramón Rey Garrido]] | 1899 | 1931 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 3507 | [[Ficheiro:Enrique Amado Domínguez.png|center|128px]] | [[:d:Q109331462|Q109331462]] | [[Enrique Amado Domínguez]] | | 1918 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3508 | | [[:d:Q109331472|Q109331472]] | [[Marcos Carbonell]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3509 | | [[:d:Q109331474|Q109331474]] | [[Delmiro Barreiro Cubeiro]] | 1911 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3510 | | [[:d:Q109331478|Q109331478]] | [[Constantino Pérez Durán]] | 1905 | 1936 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3511 | | [[:d:Q109331479|Q109331479]] | [[José Magdalena Lago]] | 1907 | 1970 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3512 | | [[:d:Q109331498|Q109331498]] | [[Javier Costas Comesaña]] | 1909 | 1996 | [[Coruxo, Vigo|Coruxo]] |- | style='text-align:right'| 3513 | | [[:d:Q109331514|Q109331514]] | [[Marcos Besada Alonso]] | 1972 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3514 | | [[:d:Q109331519|Q109331519]] | [[José Carlos Castro]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3515 | | [[:d:Q109331523|Q109331523]] | [[Ramón Leopoldo Márquez Vázquez]] | 1917 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3516 | | [[:d:Q109331524|Q109331524]] | [[Fernando Rubio Estévez]] | | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3517 | | [[:d:Q109331527|Q109331527]] | [[Manuel Pérez Besada]] | 1913 | 1936 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3518 | | [[:d:Q109331550|Q109331550]] | [[Valentín Baeza]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3519 | [[Ficheiro:Alba De Evan.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109370348|Q109370348]] | [[Alba de Evan|Alba de Evan Freijedo]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3520 | | [[:d:Q109370983|Q109370983]] | [[Eugenio González de Haz]] | 1904 | 1999 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3521 | | [[:d:Q109380190|Q109380190]] | [[Virxilio Rodríguez Vázquez]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3522 | | [[:d:Q109452626|Q109452626]] | [[Paloma de Bordóns]] | 1996 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3523 | [[Ficheiro:Irene Lourido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109540520|Q109540520]] | [[Irene Lourido]] | 1976 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3524 | | [[:d:Q109564607|Q109564607]] | [[Manuel Piñeiro Pastoriza]] | 1905 | 1936 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3525 | | [[:d:Q109645911|Q109645911]] | [[Juan Varela Gil]] | 1897 | 1969 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3526 | [[Ficheiro:Alegria Aretxabala.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109659444|Q109659444]] | [[Antonio Aretxabala Díez]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3527 | | [[:d:Q109673473|Q109673473]] | [[Alexandre Hermida]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3528 | | [[:d:Q109686314|Q109686314]] | [[Lourdes Moure]] | 2000 | | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 3529 | | [[:d:Q109787158|Q109787158]] | [[Manuel López Esperón]] | 1924 | 2021 | [[Campañó, Pontevedra|Campañó]] |- | style='text-align:right'| 3530 | | [[:d:Q109787945|Q109787945]] | [[Carlos Crespo Alfaya]] | 1922 | 2004 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3531 | | [[:d:Q109802448|Q109802448]] | [[Mónica Codina]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3532 | | [[:d:Q109837718|Q109837718]] | [[Rodríguez-Méndez|Carlos Rodríguez Méndez]] | 1968 | | [[Tortoreos, As Neves|Tortoreos]] |- | style='text-align:right'| 3533 | | [[:d:Q109919387|Q109919387]] | [[Santiago Sanz Méndez]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3534 | [[Ficheiro:Sara Vila Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109946980|Q109946980]] | [[Sara Vila Alonso]] | 1989 | | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 3535 | | [[:d:Q109982714|Q109982714]] | [[Manuel Gil Gonzalez]] | 1932 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3536 | [[Ficheiro:Barbeito.png|center|128px]] | [[:d:Q110008656|Q110008656]] | [[Salvador Barbeito Doval]] | 1946 | 1976 | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 3537 | | [[:d:Q110037843|Q110037843]] | [[Alberto González-Alegre]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3538 | | [[:d:Q110090945|Q110090945]] | [[Xosé Antonio Moreno]] | 1952 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3539 | [[Ficheiro:Manuel Vázquez Moro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110107324|Q110107324]] | [[Manuel Vázquez Moro]] | 1901 | 1936 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3540 | | [[:d:Q110243650|Q110243650]] | [[Anxo Pérez Fernández]] | 1955 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3541 | | [[:d:Q110250618|Q110250618]] | [[Alejandro Lorenzo Alonso]] | 1976 | | [[Chenlo, O Porriño|Chenlo]] |- | style='text-align:right'| 3542 | | [[:d:Q110322141|Q110322141]] | [[María Novas]] | 1987 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3543 | | [[:d:Q110380326|Q110380326]] | [[Agustín Rodríguez Vaamonde]] | 1769 | 1845 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3544 | | [[:d:Q110415351|Q110415351]] | [[Antonio Trabazo Lorenzo]] | 1906 | 1937 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 3545 | | [[:d:Q110416182|Q110416182]] | [[Segundo Arceo Díaz]] | 1882 | 1964 | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 3546 | | [[:d:Q110510007|Q110510007]] | [[Luis Sánchez Cantón]] | 1900 | 1970 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3547 | [[Ficheiro:José Manuel Dapena.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110576861|Q110576861]] | [[José Manuel Dapena]] | 1968 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3548 | [[Ficheiro:Nuria Vilán Prado 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110588145|Q110588145]] | [[Nuria Vilán Prado]] | 1993 | | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 3549 | | [[:d:Q110606854|Q110606854]] | [[María Concepción Álvarez Álvarez]] | 1898 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3550 | | [[:d:Q110636554|Q110636554]] | [[Cándida Otero|Cándida Otero Fontán]] | 1846 | 1915 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3551 | [[Ficheiro:Dr. Nicolás Paz Pardo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110655367|Q110655367]] | [[Nicolás Paz Pardo]] | | 1942 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 3552 | | [[:d:Q110689189|Q110689189]] | [[Pedro Blanco de Crespo]] | 1843 | 1905 | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] |- | style='text-align:right'| 3553 | | [[:d:Q110737769|Q110737769]] | [[María Martín Gómez]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3554 | [[Ficheiro:Iria Vázquez Silva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110754690|Q110754690]] | [[Iria Vázquez Silva]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3555 | [[Ficheiro:Paulo González Ogando.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110777149|Q110777149]] | [[Paulo González Ogando]] | 1982 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3556 | [[Ficheiro:Camerino teatro español 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110792696|Q110792696]] | [[Rebeca Rods]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3557 | | [[:d:Q110816650|Q110816650]] | [[Gloria Comesaña]] | 1946 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3558 | | [[:d:Q110859250|Q110859250]] | [[Picho Suárez|Victoriano Suárez Montero]] | 1930 | 2015 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3559 | [[Ficheiro:Diego Bará Louro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110886581|Q110886581]] | [[Diego Bará]] | 1997 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3560 | | [[:d:Q110887227|Q110887227]] | [[María Luísa Armadáns García]] | 1898 | 1993 | [[Cora, A Estrada|Cora]] |- | style='text-align:right'| 3561 | | [[:d:Q110909708|Q110909708]] | [[Maisa Ouzande|María Isabel Ouzande]] | 1941 | | [[Lamela, Silleda|Lamela]] |- | style='text-align:right'| 3562 | [[Ficheiro:Armesto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110930749|Q110930749]] | [[Jorge Armesto|Jorge Armesto Rodríguez]] | 1968 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3563 | | [[:d:Q110952146|Q110952146]] | [[Marta Giráldez Barral]] | 1977 | | [[Paradela, Meis|Paradela]] |- | style='text-align:right'| 3564 | | [[:d:Q110984067|Q110984067]] | [[Almudena Domínguez Arranz]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3565 | | [[:d:Q110994409|Q110994409]] | [[Leoncio Rubín de Celis|Leoncio Rubín de Celis Oroña]] | 1810 | 1875 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3566 | [[Ficheiro:José Neira Vidal 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111008235|Q111008235]] | [[José Neira Vidal]] | 1895 | 2000 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3567 | [[Ficheiro:Ruth Oliveira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111009562|Q111009562]] | [[Ruth Oliveira]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3568 | | [[:d:Q111011681|Q111011681]] | [[Ramón Touceda Fontenla]] | 1920 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3569 | | [[:d:Q111016673|Q111016673]] | [[Francisco Antonio Cidrás Escáneo]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3570 | | [[:d:Q111017127|Q111017127]] | [[Elisardo Sayáns Ocampo]] | 1881 | 1920 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 3571 | | [[:d:Q111036969|Q111036969]] | [[Carlos Iglesias Cores]] | 1981 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3572 | | [[:d:Q111038534|Q111038534]] | [[Juan Manuel Dios Oubiña]] | 1957 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3573 | | [[:d:Q111044157|Q111044157]] | [[Juan Nieto Dios]] | 1925 | 1995 | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3574 | | [[:d:Q111044889|Q111044889]] | [[José Vázquez García]] | 1944 | | [[Bamio, Vilagarcía de Arousa|Bamio]] |- | style='text-align:right'| 3575 | | [[:d:Q111099055|Q111099055]] | [[Juan Rivas Fernández]] | 1974 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3576 | | [[:d:Q111127785|Q111127785]] | [[Santiago Tirado Serén]] | 1939 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3577 | | [[:d:Q111133552|Q111133552]] | [[Ignacio Martínez Eiroa]] | 1925 | 2020 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3578 | [[Ficheiro:Vanessa Glemsel - AELG 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111225921|Q111225921]] | [[Vanessa Glemsel]] | 1987 | | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] |- | style='text-align:right'| 3579 | | [[:d:Q111225923|Q111225923]] | [[Inma Vilariño]] | 1975 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3580 | [[Ficheiro:Óscar Senra Gómez - AELG 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111225924|Q111225924]] | [[Óscar Senra Gómez]] | 1976 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 3581 | | [[:d:Q111225925|Q111225925]] | [[María Luz Chorén]] | 1969 | | [[Asorei, Vila de Cruces|Asorei]] |- | style='text-align:right'| 3582 | | [[:d:Q111225932|Q111225932]] | [[Juan Parcero]] | 1977 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3583 | | [[:d:Q111225941|Q111225941]] | [[Elena González Lomba]] | 1990 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 3584 | [[Ficheiro:Victoria Garcia - AELG 5.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111225987|Q111225987]] | [[Victoria García (Q111225987)|Victoria García]] | 1985 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3585 | | [[:d:Q111226112|Q111226112]] | [[Arturo Álvarez Lomba]] | 1942 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3586 | | [[:d:Q111252422|Q111252422]] | [[José Luis Ochoa|José Luis Ochoa Álvarez]] | 1965 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 3587 | | [[:d:Q111298621|Q111298621]] | [[Maximino Fernández Queizán]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3588 | | [[:d:Q111317149|Q111317149]] | [[Teodoro Piñeiro Alonso]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3589 | | [[:d:Q111328443|Q111328443]] | [[Augusto Loredo]] | 1876 | 1932 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3590 | [[Ficheiro:Diana López Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111342589|Q111342589]] | [[Diana López Varela]] | 1986 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3591 | [[Ficheiro:Fran Canosa (geólogo).006 - Burela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111344781|Q111344781]] | [[Fran Canosa]] | 1983 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3592 | | [[:d:Q111439680|Q111439680]] | [[Pilar Mera Costas]] | 1978 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3593 | [[Ficheiro:Portrait of Exidio Cuíñas (writer).jpg|center|128px]] | [[:d:Q111444158|Q111444158]] | [[Exidio Cuíñas|Xaquín Exidio Cuíñas]] | 1966 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3594 | | [[:d:Q111509904|Q111509904]] | [[Iria Ribadomar|Iria Ribadomar Molina]] | 1984 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3595 | [[Ficheiro:Ramón Arbones Carballido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111582488|Q111582488]] | [[Ramón Arbones Carballido]] | 1857 | 1931 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3596 | | [[:d:Q111584217|Q111584217]] | [[José Piñeiro Fontenla]] | 1879 | 1967 | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] |- | style='text-align:right'| 3597 | | [[:d:Q111586801|Q111586801]] | [[Ramón D. Villar]] | | | [[Campo Lameiro]] |- | style='text-align:right'| 3598 | [[Ficheiro:Joaquín R. Rodríguez 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111589816|Q111589816]] | [[Joaquín R. Rodríguez]] | | 1952 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3599 | | [[:d:Q111609944|Q111609944]] | [[Salvador Domingo Lliso]] | 1908 | 1937 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3600 | | [[:d:Q111658423|Q111658423]] | [[Manuel Iglesias Constenla]] | 1893 | 2000 | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 3601 | | [[:d:Q111658815|Q111658815]] | [[Estanislao Víctor Torres Pérez]] | 1892 | | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 3602 | | [[:d:Q111659372|Q111659372]] | [[Peregrina Martínez Santos]] | 1914 | 1959 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3603 | | [[:d:Q111677387|Q111677387]] | [[Xulio Lago]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3604 | | [[:d:Q111737087|Q111737087]] | [[Ángel Fernández Vázquez]] | 1933 | 2021 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3605 | | [[:d:Q111784114|Q111784114]] | [[Andrés Millán]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3606 | [[Ficheiro:Charo Valcárcel Mato 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111786380|Q111786380]] | [[Charo Valcárcel|Charo Valcárcel Mato]] | 1960 | | [[Vinseiro, A Estrada|Vinseiro]] |- | style='text-align:right'| 3607 | [[Ficheiro:Xulia Santiso na casa museo Pardo Bazán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111940551|Q111940551]] | [[Xulia Santiso Rolán]] | 1963 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3608 | | [[:d:Q111993539|Q111993539]] | [[Eduardo Castro]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3609 | | [[:d:Q112065587|Q112065587]] | [[Isaura Clavero Paradiñeiro]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3610 | | [[:d:Q112074866|Q112074866]] | [[Pedro Díaz Abalo]] | 1893 | 2000 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3611 | | [[:d:Q112075386|Q112075386]] | [[Rafael García Pérez]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3612 | | [[:d:Q112083927|Q112083927]] | [[Antía Chamosa|Antía Chamosa Dacasa]] | 1999 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3613 | | [[:d:Q112116897|Q112116897]] | [[Antonio Giráldez Lomba‎]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3614 | | [[:d:Q112120778|Q112120778]] | [[Benxamín Riobó]] | 1972 | 2015 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3615 | | [[:d:Q112143923|Q112143923]] | [[Rocío Delgado]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3616 | | [[:d:Q112152047|Q112152047]] | [[Matías Estévez Martínez]] | 1911 | | [[Parderrubias, Salceda de Caselas|Parderrubias]] |- | style='text-align:right'| 3617 | | [[:d:Q112180350|Q112180350]] | [[Fran Jaraba]] | 1957 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3618 | | [[:d:Q112210855|Q112210855]] | [[Laura del Rosario Loira]] | 1999 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3619 | | [[:d:Q112242959|Q112242959]] | [[José Antonio Martín Curty]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3620 | | [[:d:Q112368194|Q112368194]] | [[Ramiro Cibrián]] | 1949 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3621 | | [[:d:Q112468873|Q112468873]] | [[Fernando Ramallo|Fernando Ramallo Fernández]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3622 | | [[:d:Q112494845|Q112494845]] | [[Santiago López-Ríos]] | 1970 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3623 | | [[:d:Q112498361|Q112498361]] | [[Joaquín Trigo]] | 1948 | 2024 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3624 | | [[:d:Q112663741|Q112663741]] | [[José Antonio Fernández Delgado]] | 1947 | | [[Albarellos, Lalín|Albarellos]] |- | style='text-align:right'| 3625 | | [[:d:Q112671030|Q112671030]] | [[Sabino Jurado Romero]] | 1900 | 1970 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3626 | | [[:d:Q112861181|Q112861181]] | [[Ernesto Fernández-Xesta y Vázquez]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3627 | | [[:d:Q113003557|Q113003557]] | [[Alberto Soliño Mazas]] | 1942 | 1976 | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 3628 | | [[:d:Q113013388|Q113013388]] | [[Alejo Amoedo Portela]] | 1966 | | [[Quintela, Redondela|Quintela]] |- | style='text-align:right'| 3629 | | [[:d:Q113027601|Q113027601]] | [[Francisco García Villanueva]] | 1912 | 1936 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3630 | | [[:d:Q113031054|Q113031054]] | [[Francisco Piñeiro Barreiro]] | 1902 | 1936 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3631 | | [[:d:Q113031122|Q113031122]] | [[José de la Torre López]] | 1903 | 1936 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3632 | | [[:d:Q113031147|Q113031147]] | [[Jacinto Lamosa Novas]] | 1884 | 1936 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3633 | | [[:d:Q113112853|Q113112853]] | [[Lula Goce]] | 1976 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 3634 | [[Ficheiro:Josito Porto María Casares 2014.JPG|center|128px]] | [[:d:Q113125221|Q113125221]] | [[Josito Porto]] | 1967 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3635 | | [[:d:Q113328015|Q113328015]] | [[Gustavo Docampo Otero]] | 1933 | 2005 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3636 | | [[:d:Q113336356|Q113336356]] | [[Benito Búa Rivas]] | 1917 | 1974 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3637 | | [[:d:Q113359275|Q113359275]] | [[Manuel Sueiro Iglesias]] | 1889 | 1962 | [[Limeres, Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Limeres]] |- | style='text-align:right'| 3638 | | [[:d:Q113396366|Q113396366]] | [[Faustino Ande|Faustino Ande García]] | 1868 | 1950 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3639 | | [[:d:Q113422771|Q113422771]] | [[Antônio Prol Gondar]] | 1935 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3640 | | [[:d:Q113433738|Q113433738]] | [[Enrique Barreiro Álvarez]] | 1938 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3641 | [[Ficheiro:FC RB Salzburg vs. Liverpool FC (2022-07-27, Testspiel) 20.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113433814|Q113433814]] | [[Stefan Bajčetić]] | 2004 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3642 | | [[:d:Q113462379|Q113462379]] | [[José Benito Cerdeira]] | 1874 | 1935 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3643 | | [[:d:Q113466936|Q113466936]] | [[Manuel Fontán|Manuel Fontán Señoráns]] | 2001 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3644 | [[Ficheiro:Cristina Olea 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113483227|Q113483227]] | [[Cristina Olea]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3645 | | [[:d:Q113495165|Q113495165]] | [[Adrián Morgade]] | 1990 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3646 | | [[:d:Q113496679|Q113496679]] | [[José Rodríguez-Cadarso Cobas]] | 1923 | 2008 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3647 | | [[:d:Q113496822|Q113496822]] | [[José Novas Regueira]] | 1921 | 2002 | [[Beluso, Bueu|Beluso]] |- | style='text-align:right'| 3648 | | [[:d:Q113499866|Q113499866]] | [[José Meijón|José Meijón Area]] | 1899 | 1980 | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3649 | | [[:d:Q113501118|Q113501118]] | [[Perfecto García Nogueira]] | | 1950 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3650 | | [[:d:Q113501147|Q113501147]] | [[Perfecto García Lemos]] | | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3651 | | [[:d:Q113502336|Q113502336]] | [[Saturnino Álvarez Sotelino]] | | 1936 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 3652 | | [[:d:Q113502827|Q113502827]] | [[Francisco Fandiño Piñeiro]] | 1906 | 1936 | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 3653 | | [[:d:Q113502854|Q113502854]] | [[Rafael García Sampayo]] | 1913 | 1998 | [[Cervaña, Silleda|Cervaña]] |- | style='text-align:right'| 3654 | | [[:d:Q113502892|Q113502892]] | [[Daniel Varela Muñiz]] | 1907 | 1937 | [[Ribadumia]] |- | style='text-align:right'| 3655 | | [[:d:Q113502902|Q113502902]] | [[Paulino Carballo del Río]] | 1903 | 1937 | [[Carballido, Cea, Vilagarcía de Arousa|Carballido]] |- | style='text-align:right'| 3656 | | [[:d:Q113502917|Q113502917]] | [[Gerardo del Río Villanueva]] | 1894 | 1937 | [[Carballido, Cea, Vilagarcía de Arousa|Carballido]] |- | style='text-align:right'| 3657 | | [[:d:Q113503020|Q113503020]] | [[Juan Constenla Carbón]] | 1964 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3658 | | [[:d:Q113503118|Q113503118]] | [[Manuel Costas Comesaña (albanel)|Manuel Costas Comesaña]] | 1915 | 1936 | [[Navia, Vigo|Navia]] |- | style='text-align:right'| 3659 | | [[:d:Q113505373|Q113505373]] | [[Gabino González Martínez]] | 1896 | 1936 | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3660 | | [[:d:Q113505459|Q113505459]] | [[Jesús Gato Figueiras]] | 1905 | | [[Bembrive, Vigo|Bembrive]] |- | style='text-align:right'| 3661 | | [[:d:Q113518109|Q113518109]] | [[Antonio Reyes Ferreiro]] | 1911 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3662 | | [[:d:Q113518696|Q113518696]] | [[Manuel Martínez Vázquez]] | 1903 | | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 3663 | | [[:d:Q113521686|Q113521686]] | [[Lenin Moreda Vázquez]] | 1920 | 1936 | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 3664 | | [[:d:Q113530317|Q113530317]] | [[Álvaro Pérez Iglesias]] | 1910 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3665 | | [[:d:Q113531861|Q113531861]] | [[Manuel Barros Pérez]] | 2000 | 2000 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3666 | | [[:d:Q113541474|Q113541474]] | [[Waldino Varela|Waldino Varela Martínez]] | 1930 | 2022 | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 3667 | | [[:d:Q113556691|Q113556691]] | [[Joaquín Álvarez Piña]] | 1891 | 1936 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 3668 | | [[:d:Q113557792|Q113557792]] | [[Ramón Villar Paz]] | 1908 | | [[Teis, Vigo|Teis]] |- | style='text-align:right'| 3669 | | [[:d:Q113562108|Q113562108]] | [[Chamadoira do Casal]] | 1947 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3670 | | [[:d:Q113563305|Q113563305]] | [[José de Lis Costas]] | | 1992 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3671 | | [[:d:Q113564931|Q113564931]] | [[José Comesaña Pérez]] | 1910 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3672 | | [[:d:Q113564940|Q113564940]] | [[Emilio Comesaña Sobreira]] | 1887 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3673 | | [[:d:Q113565334|Q113565334]] | [[Josefa Barreiro González]] | 1910 | 1937 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 3674 | | [[:d:Q113565355|Q113565355]] | [[Urbano Tarrío Montero]] | 1910 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3675 | [[Ficheiro:Saturnino Cuiñas.JPG|center|128px]] | [[:d:Q113571524|Q113571524]] | [[Saturnino Cuíñas Lois]] | 1897 | 1978 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 3676 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 184.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113578056|Q113578056]] | [[Hugo Bueno]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3677 | | [[:d:Q113584307|Q113584307]] | [[Manuel Fraga de Lis]] | 1910 | 1983 | [[Cutián, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|Cutián]] |- | style='text-align:right'| 3678 | | [[:d:Q113625380|Q113625380]] | [[Luis Pazos Rodriguez]] | 1968 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3679 | | [[:d:Q113633123|Q113633123]] | [[Fernando Rua Pena]] | 1975 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3680 | | [[:d:Q113675449|Q113675449]] | [[José Pequeño Rodríguez]] | 1884 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3681 | | [[:d:Q113675458|Q113675458]] | [[José Vargas Lorenzo]] | 1874 | 2000 | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3682 | | [[:d:Q113736460|Q113736460]] | [[Diego Piay Augusto]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3683 | | [[:d:Q113773251|Q113773251]] | [[Xoán Colazo]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3684 | | [[:d:Q113773299|Q113773299]] | [[Laura Sáez]] | 1979 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3685 | | [[:d:Q113774435|Q113774435]] | [[María José Portela Silva]] | 1954 | 2006 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3686 | | [[:d:Q113788295|Q113788295]] | [[Francisco Filgueiras Gulías]] | 1914 | 2005 | [[Castrelo, Forcarei|Castrelo]] |- | style='text-align:right'| 3687 | | [[:d:Q113790895|Q113790895]] | [[Manuel Brea Porto]] | 1942 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3688 | | [[:d:Q113803101|Q113803101]] | [[Luis Rodríguez Camarero]] | 1946 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3689 | | [[:d:Q113822157|Q113822157]] | [[Vicente González Radío]] | 1954 | | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 3690 | | [[:d:Q113832101|Q113832101]] | [[Jesús Polo Carrasco]] | 1930 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3691 | | [[:d:Q113860627|Q113860627]] | [[Antonio Alejandre Ramos]] | 1915 | 2017 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3692 | | [[:d:Q113954752|Q113954752]] | [[Verísimo Sueiro Álvarez]] | 1934 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 3693 | | [[:d:Q113955800|Q113955800]] | [[Rafael Caride Simón]] | 1945 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3694 | | [[:d:Q114029015|Q114029015]] | [[Laureano Fernández Fernández]] | | | [[Setados, As Neves|Setados]] |- | style='text-align:right'| 3695 | [[Ficheiro:SamuelMG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114123312|Q114123312]] | [[Samuel Merino]] | 1982 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 3696 | | [[:d:Q114244511|Q114244511]] | [[Claudio Calviño Cobas]] | 1900 | 1892 | [[Amil, Moraña|Amil]] |- | style='text-align:right'| 3697 | [[Ficheiro:Miguel Barros Castro 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114247092|Q114247092]] | [[Miguel Barros Castro]] | 1892 | 1934 | [[Mosende, O Porriño|Mosende]] |- | style='text-align:right'| 3698 | | [[:d:Q114289562|Q114289562]] | [[Xosé Bouzó Fernández]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3699 | | [[:d:Q114356802|Q114356802]] | [[Jaime Duro]] | 2000 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3700 | | [[:d:Q114356804|Q114356804]] | [[Fernando Busto]] | 1986 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 3701 | | [[:d:Q114356805|Q114356805]] | [[Diego Miguéns|Diego Miguéns Sánchez]] | 1992 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 3702 | | [[:d:Q114413440|Q114413440]] | [[María Isabel Cadavid]] | 1945 | | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 3703 | | [[:d:Q114462670|Q114462670]] | [[Pablo Beiro|Pablo Beiro Diz]] | 1962 | 2015 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3704 | | [[:d:Q114562434|Q114562434]] | [[Martín de la Puente]] | 1999 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3705 | [[Ficheiro:Daniel Soutullo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114569857|Q114569857]] | [[Daniel Soutullo]] | 1957 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3706 | [[Ficheiro:Daniel Chapela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114592206|Q114592206]] | [[Daniel Chapela]] | 1999 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3707 | | [[:d:Q114626339|Q114626339]] | [[Francisco Martelo Villar]] | 1945 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3708 | | [[:d:Q114895621|Q114895621]] | [[Bernardo Xosé]] | 1947 | | [[Bouzas, Vigo|Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 3709 | [[Ficheiro:Fot pablito.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114906705|Q114906705]] | [[Pablo Durán Fernández]] | 2001 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 3710 | | [[:d:Q114963680|Q114963680]] | [[Álex Chan]] | 1993 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3711 | | [[:d:Q115037388|Q115037388]] | [[Augusto Docampo Soto]] | 1940 | | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 3712 | | [[:d:Q115052404|Q115052404]] | [[Manuel Calviño Cobas]] | 1855 | 1918 | [[Amil, Moraña|Amil]] |- | style='text-align:right'| 3713 | | [[:d:Q115058317|Q115058317]] | [[Ramón Calviño Salazar]] | 1904 | 1984 | [[Meaño]] |- | style='text-align:right'| 3714 | | [[:d:Q115060706|Q115060706]] | [[Dalmacio Giráldez Buceta]] | 1881 | 1957 | [[Valeixe, A Cañiza|Valeixe]] |- | style='text-align:right'| 3715 | | [[:d:Q115108239|Q115108239]] | [[Serafín de Castro García]] | 1854 | 1936 | [[As Quintas, Codeseda, A Estrada|As Quintas]] |- | style='text-align:right'| 3716 | [[Ficheiro:Plácido Castro Pena 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115109523|Q115109523]] | [[Plácido Castro Pena]] | 1899 | 1971 | [[Tabeirós, A Estrada|Tabeirós]] |- | style='text-align:right'| 3717 | | [[:d:Q115119758|Q115119758]] | [[Orencio Abalde Rodríguez]] | 1907 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3718 | | [[:d:Q115141461|Q115141461]] | [[Juan Manuel Vieites]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3719 | | [[:d:Q115197183|Q115197183]] | [[Manuel Álvarez Silva (político)|Manuel Álvarez Silva]] | 1908 | 1938 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3720 | | [[:d:Q115332562|Q115332562]] | [[Melania Rodríguez]] | 2001 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3721 | [[Ficheiro:Josebe Blanco. Artzaina eta gaztagilea.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115382917|Q115382917]] | [[Josebe Blanco]] | 1973 | | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 3722 | [[Ficheiro:Mauro Lomba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115484860|Q115484860]] | [[Mauro Lomba]] | 1962 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3723 | [[Ficheiro:Yoly Saa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115674500|Q115674500]] | [[Yoly Saa]] | 1992 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3724 | | [[:d:Q115686873|Q115686873]] | [[Xoan Manuel Ledo]] | 1996 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3725 | | [[:d:Q115689454|Q115689454]] | [[Carlos Álvarez]] | 2003 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3726 | [[Ficheiro:Carmen Castejón Cabeceira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115701455|Q115701455]] | [[Carmen Castejón Cabeceira]] | 1964 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3727 | | [[:d:Q115764441|Q115764441]] | [[Lucía Rodríguez García|Lucía Rodríguez]] | 2004 | | [[Salvaterra de Miño]] |- | style='text-align:right'| 3728 | | [[:d:Q115778891|Q115778891]] | [[Xosé Alfredo Naz Fernández]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3729 | | [[:d:Q115780769|Q115780769]] | [[Xosé Luís Álvarez|Xosé Luís Álvarez Pérez]] | 1976 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 3730 | [[Ficheiro:Lola Varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115793949|Q115793949]] | [[Lola Varela]] | 1954 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3731 | | [[:d:Q115867401|Q115867401]] | [[José Corzo Conde]] | 1886 | 2000 | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 3732 | | [[:d:Q115896327|Q115896327]] | [[Manuel Ángel Cortizo Blanco]] | 1926 | 2013 | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3733 | | [[:d:Q116008524|Q116008524]] | [[Rosa Vaamonde]] | 1832 | 1898 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3734 | | [[:d:Q116009645|Q116009645]] | [[Castor Casas Sánchez]] | 1895 | 1937 | [[Sacos, Cerdedo-Cotobade|Sacos]] |- | style='text-align:right'| 3735 | [[Ficheiro:Santiago Ferragud.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116136674|Q116136674]] | [[Santiago Ferragud]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3736 | [[Ficheiro:Pelucas na galería Apo'strophe.arte de Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116149754|Q116149754]] | [[Pelucas]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3737 | | [[:d:Q116149791|Q116149791]] | [[Liqen]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3738 | [[Ficheiro:Luis García-Rey.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116194393|Q116194393]] | [[Luis García-Rey]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3739 | [[Ficheiro:David Gago Sampedro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116194770|Q116194770]] | [[David Gago Sampedro]] | 1976 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3740 | | [[:d:Q116203492|Q116203492]] | [[Edu Lavandeira]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3741 | | [[:d:Q116219299|Q116219299]] | [[Patricia Castelao]] | 1974 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3742 | | [[:d:Q116240934|Q116240934]] | [[Alfredo García Caramés]] | 1915 | 2006 | [[Liripio, A Estrada|Liripio]] |- | style='text-align:right'| 3743 | | [[:d:Q116251213|Q116251213]] | [[Eduardo Pazo Álvarez]] | 1904 | 1971 | [[A Estrada, A Estrada|A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3744 | | [[:d:Q116252625|Q116252625]] | [[Concepción Pazo Álvarez]] | 1907 | 1994 | [[A Estrada, A Estrada|A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3745 | | [[:d:Q116424473|Q116424473]] | [[Javier Díaz Pérez]] | 1975 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 3746 | | [[:d:Q116621411|Q116621411]] | [[Santos García|Juan Santos García Rodríguez]] | 1900 | | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] |- | style='text-align:right'| 3747 | | [[:d:Q116675929|Q116675929]] | [[Vicente Barros]] | | 1954 | [[Mourente, Pontevedra|Mourente]] |- | style='text-align:right'| 3748 | | [[:d:Q116732590|Q116732590]] | [[José Domínguez Fernández]] | 1917 | 1980 | [[Pontellas, O Porriño|Pontellas]] |- | style='text-align:right'| 3749 | | [[:d:Q116762302|Q116762302]] | [[Brais Val|Brais Val Alonso]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3750 | [[Ficheiro:2024 UEC Track Elite European Championships 214.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116783690|Q116783690]] | [[Diogo Narciso]] | 2001 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3751 | [[Ficheiro:Retrato Torres Creo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116789843|Q116789843]] | [[José Torres Creo]] | 1874 | 1939 | [[San Xulián, Pontecesures, Pontecesures|San Xulián]] |- | style='text-align:right'| 3752 | | [[:d:Q116790651|Q116790651]] | [[Álvaro Domínguez Rodríguez-Volta]] | 1986 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3753 | | [[:d:Q116795591|Q116795591]] | [[David Saavedra]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3754 | | [[:d:Q116806591|Q116806591]] | [[Jacinto Nogueira Nogueira]] | 1910 | 1988 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3755 | | [[:d:Q116894539|Q116894539]] | [[Eva Díez]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3756 | | [[:d:Q116925649|Q116925649]] | [[Mariám Mariño Costales]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3757 | | [[:d:Q116975316|Q116975316]] | [[Óscar Pazos Rodríguez]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3758 | | [[:d:Q116975381|Q116975381]] | [[Hard GZ]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3759 | | [[:d:Q116998530|Q116998530]] | [[Jesús Fole Osorio]] | 1966 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3760 | [[Ficheiro:María Luisa Sanjurjo pianista premio del Conservatorio de Madrid 1913.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117034937|Q117034937]] | [[María Luisa Sanjurjo de Oza]] | 1893 | 1949 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3761 | | [[:d:Q117072077|Q117072077]] | [[José Casal Fernández]] | 1906 | 1984 | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 3762 | | [[:d:Q117072147|Q117072147]] | [[María Amada Dopazo López]] | 1914 | 1994 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 3763 | | [[:d:Q117072331|Q117072331]] | [[Fernando Abreu|Fernando Abreu Fernández]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3764 | | [[:d:Q117078229|Q117078229]] | [[Alfredo Vilar Veiga]] | 1893 | 1979 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3765 | [[Ficheiro:Xacobe Medina.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117084347|Q117084347]] | [[Xacobe Medina|Xacobe Medina Dacasa]] | 2000 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3766 | | [[:d:Q117213069|Q117213069]] | [[Guillermo Muñoz Goyanes]] | 1911 | 1992 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3767 | | [[:d:Q117238156|Q117238156]] | [[Rafael Fontoira Surís]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3768 | | [[:d:Q117265053|Q117265053]] | [[Andrés Méndez Quintáns]] | | 1939 | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] |- | style='text-align:right'| 3769 | | [[:d:Q117265634|Q117265634]] | [[Jorge Lamas Dono]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3770 | [[Ficheiro:Carlos HFC.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117302186|Q117302186]] | [[Carlos Henrique Fernández Coto]] | 1960 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3771 | | [[:d:Q117324381|Q117324381]] | [[Julio Estrada Nérida]] | 1942 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3772 | | [[:d:Q117382936|Q117382936]] | [[Manuel Bugallo Bouzada]] | 1966 | | [[Trabanca Sardiñeira, O Carril, Vilagarcía de Arousa|Trabanca Sardiñeira]] |- | style='text-align:right'| 3773 | | [[:d:Q117624090|Q117624090]] | [[Jesús Dapena]] | 1949 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3774 | [[Ficheiro:Mercedes Corbillón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117706574|Q117706574]] | [[Mercedes Corbillón]] | 1969 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3775 | | [[:d:Q117826027|Q117826027]] | [[Gerardo Sacau Rodríguez]] | 1940 | 2010 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 3776 | | [[:d:Q117837874|Q117837874]] | [[Rodrigo Ramos]] | 1990 | | [[Laro, Silleda|Laro]] |- | style='text-align:right'| 3777 | | [[:d:Q117846632|Q117846632]] | [[Álex Sampayo]] | 1978 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3778 | | [[:d:Q118114138|Q118114138]] | [[José Ramón Morquecho]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3779 | [[Ficheiro:Tatán 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118144696|Q118144696]] | [[Tatán|Eduardo Alberto Rodríguez Cunha]] | 1954 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3780 | | [[:d:Q118145984|Q118145984]] | [[Paula Barreiro López]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3781 | | [[:d:Q118154382|Q118154382]] | [[María José Viz Blanco]] | 1963 | | [[Piloño, Vila de Cruces|Piloño]] |- | style='text-align:right'| 3782 | | [[:d:Q118173843|Q118173843]] | [[Julio Llorca]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3783 | | [[:d:Q118173846|Q118173846]] | [[Xuliana Conde González]] | 1843 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 3784 | | [[:d:Q118173916|Q118173916]] | [[Joám José Romero Durán]] | 1970 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3785 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | 1942 | 1994 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3786 | | [[:d:Q118219881|Q118219881]] | [[Cristina Álvarez Álvarez]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3787 | [[Ficheiro:Iris Darriba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118232580|Q118232580]] | [[Iris Darriba|Iris Darriba Quesada]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3788 | | [[:d:Q118238390|Q118238390]] | [[Segundo Pardo-Ciorraga Santos]] | 1940 | 2018 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3789 | | [[:d:Q118247807|Q118247807]] | [[Ramón Porto Casás]] | 1903 | 1982 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3790 | [[Ficheiro:EncarnitaOP.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118314101|Q118314101]] | [[Encarnación Ortega Pardo]] | 1920 | 1995 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 3791 | | [[:d:Q118371626|Q118371626]] | [[Celestino Pérez Recarey]] | 1943 | | [[Lérez, Pontevedra|Lérez]] |- | style='text-align:right'| 3792 | | [[:d:Q118382763|Q118382763]] | [[Ánxel con X|Ánxel Carramal Fernández]] | 1994 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3793 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - Racing de Ferrol 82 - Brais Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118383495|Q118383495]] | [[Brais Martínez]] | 2001 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 3794 | | [[:d:Q118558117|Q118558117]] | [[Victoriano Trenco Romay]] | 1950 | 2008 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3795 | | [[:d:Q118558979|Q118558979]] | [[María Isabel Castro Barreiro]] | 1950 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3796 | | [[:d:Q118629429|Q118629429]] | [[Laura Cid Rascado]] | 1999 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3797 | | [[:d:Q118829025|Q118829025]] | [[Antoni Jové]] | 1914 | | [[Vilafranca, Marcón, Pontevedra|Vilafranca]] |- | style='text-align:right'| 3798 | | [[:d:Q118849393|Q118849393]] | [[José Luís Camiñas|José Luis Camiñas Vázquez]] | 2000 | | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 3799 | | [[:d:Q118874866|Q118874866]] | [[Marcelino Losada Loureiro]] | 1901 | 1979 | [[Maceira, Covelo|Maceira]] |- | style='text-align:right'| 3800 | [[Ficheiro:Marta Lois 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118945528|Q118945528]] | [[Marta Lois|Marta Irene Lois González]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3801 | | [[:d:Q118945697|Q118945697]] | [[Rafa Latorre]] | 1981 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3802 | | [[:d:Q118945871|Q118945871]] | [[Soledad García Riveiro]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3803 | [[Ficheiro:Fabio Rivas - AELG - Distrito Xermar 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119104107|Q119104107]] | [[Fabio Rivas|Fabio Rivas Pardo]] | 1997 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3804 | [[Ficheiro:Anxo Cabada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119144196|Q119144196]] | [[Anxo Cabada Álvarez]] | 1957 | | [[Sabucedo, A Estrada|Sabucedo]] |- | style='text-align:right'| 3805 | | [[:d:Q119295953|Q119295953]] | [[Ignacio García Mallo]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3806 | [[Ficheiro:Caatuxa Salom.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119396969|Q119396969]] | [[Catuxa Salom|Catalina Salom Nunia]] | 1989 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3807 | [[Ficheiro:Procesión do Corpus Christi en Pontevedra - Mateo Fontán Couto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119397791|Q119397791]] | [[Mateo Fontán Couto]] | 1983 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3808 | [[Ficheiro:Marta Canella (Foto David Subirana) (52401034406) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q119441380|Q119441380]] | [[Marta Canella Rodríguez]] | 1995 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 3809 | | [[:d:Q119495426|Q119495426]] | [[Duke Sam]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3810 | | [[:d:Q119519090|Q119519090]] | [[José Ramón Castro Frade]] | 1952 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 3811 | | [[:d:Q119547775|Q119547775]] | [[Noa Comesaña]] | 2003 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3812 | | [[:d:Q119628094|Q119628094]] | [[Claudio Magdalena González]] | 1899 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3813 | | [[:d:Q119650981|Q119650981]] | [[Digna Rivas|Digna Rivas Gómez]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3814 | | [[:d:Q119705166|Q119705166]] | [[Maite Tocino|María Teresa Tocino Barreiro]] | 1980 | | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3815 | | [[:d:Q119705214|Q119705214]] | [[Carlos Viéitez Fernández]] | 2000 | | [[Xil, Meaño|Xil]] |- | style='text-align:right'| 3816 | | [[:d:Q119705463|Q119705463]] | [[Xoán Castaño Conde|Xoán Xosé Castaño Conde]] | 2000 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 3817 | | [[:d:Q119797250|Q119797250]] | [[Nuria Reigosa González]] | 1972 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3818 | | [[:d:Q119914832|Q119914832]] | [[Emilio Lois Cerviño]] | 1907 | 1963 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 3819 | | [[:d:Q119950943|Q119950943]] | [[José Sobreira Fernández]] | 1900 | 2000 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3820 | | [[:d:Q119951896|Q119951896]] | [[Araceli Gestido|Araceli Gestido Rodríguez]] | 1978 | | [[Ameixoada, Moaña (San Martiño), Moaña|Ameixoada]] |- | style='text-align:right'| 3821 | [[Ficheiro:JonAmil.png|center|128px]] | [[:d:Q120021890|Q120021890]] | [[Jon Amil]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3822 | | [[:d:Q120181329|Q120181329]] | [[Miguel Tieso de la Iglesia]] | 1823 | 1880 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3823 | [[Ficheiro:Paula Cheshire - Comic 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q120400315|Q120400315]] | [[Paula Cheshire]] | 1993 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3824 | [[Ficheiro:Beatriz Liz de Cea.jpg|center|128px]] | [[:d:Q120480199|Q120480199]] | [[Beatriz Liz de Cea]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3825 | | [[:d:Q120546349|Q120546349]] | [[Amaya González Reyes]] | 1979 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 3826 | | [[:d:Q120648483|Q120648483]] | [[Montserrat Ferreira Fervenza]] | | | [[Quintela, Redondela|Quintela]] |- | style='text-align:right'| 3827 | | [[:d:Q120685205|Q120685205]] | [[Luís López Bueno]] | 1993 | | [[San Miguel de Castro, A Estrada|San Miguel de Castro]] |- | style='text-align:right'| 3828 | | [[:d:Q120715782|Q120715782]] | [[Manuel Rosales Cereijo]] | 1955 | | [[Ardán, Marín|Ardán]] |- | style='text-align:right'| 3829 | | [[:d:Q120792949|Q120792949]] | [[Mónica González Conde]] | 1977 | | [[Lamela, Silleda|Lamela]] |- | style='text-align:right'| 3830 | [[Ficheiro:Lino Pazos Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q121009210|Q121009210]] | [[Lino Pazos Pérez|Lino José Pazos Pérez]] | 1950 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3831 | | [[:d:Q121078584|Q121078584]] | [[Manuel Rial Costa]] | 1966 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3832 | | [[:d:Q121091905|Q121091905]] | [[Ricardo Mirón Gutiérrez]] | 1947 | 2023 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3833 | | [[:d:Q121301236|Q121301236]] | [[Olalla Martínez Carballo]] | 2004 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3834 | | [[:d:Q121363596|Q121363596]] | [[Manuel Rincón Álvarez]] | 1917 | 1939 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 3835 | [[Ficheiro:Josiño Araújo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q121367681|Q121367681]] | [[Josiño Araújo Pérez|José Araújo Pérez]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3836 | | [[:d:Q121409567|Q121409567]] | [[Lourdes Rodríguez Tovar]] | 1902 | 1958 | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3837 | | [[:d:Q121437712|Q121437712]] | [[High Paw]] | 1993 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3838 | | [[:d:Q121705618|Q121705618]] | [[Manuel de Lis Varela]] | 1882 | 1970 | [[Cutián, San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|Cutián]] |- | style='text-align:right'| 3839 | | [[:d:Q121747134|Q121747134]] | [[Manuel Barros Montero]] | 1920 | 2007 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3840 | | [[:d:Q121841675|Q121841675]] | [[Carolina García Otero]] | 1999 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3841 | | [[:d:Q121841691|Q121841691]] | [[Iván Álvarez Guedes]] | 1993 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 3842 | | [[:d:Q121890890|Q121890890]] | [[Anxo Coya Otero]] | 1974 | | [[O Hío, Cangas|O Hío]] |- | style='text-align:right'| 3843 | | [[:d:Q122150555|Q122150555]] | [[Ramón Romero Nogueira]] | 1992 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3844 | | [[:d:Q122207067|Q122207067]] | [[Julián Carballo Gómez]] | 1894 | 1938 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3845 | | [[:d:Q122208303|Q122208303]] | [[Fortunato Carreras Trigo]] | 1902 | 1936 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 3846 | | [[:d:Q122372150|Q122372150]] | [[Alfredo Iglesias Álvarez]] | 1882 | 1956 | [[Santa Mariña de Presqueiras, Forcarei|Santa Mariña de Presqueiras]] |- | style='text-align:right'| 3847 | | [[:d:Q122382027|Q122382027]] | [[José María Taberneiro Fraiz]] | | 1936 | [[A Madanela de Montes, Forcarei|A Madanela de Montes]] |- | style='text-align:right'| 3848 | | [[:d:Q122473325|Q122473325]] | [[José Barreiro Chamosa]] | 1913 | | [[Chamosa, Forcarei, Forcarei|Chamosa]] |- | style='text-align:right'| 3849 | | [[:d:Q122473458|Q122473458]] | [[José González Rey]] | 2000 | | [[O Cachafeiro, Forcarei, Forcarei|O Cachafeiro]] |- | style='text-align:right'| 3850 | | [[:d:Q122473550|Q122473550]] | [[Avelino Alonso Rivas]] | 1901 | | [[A Devesa, Tomonde, Cerdedo-Cotobade|A Devesa]] |- | style='text-align:right'| 3851 | | [[:d:Q122473669|Q122473669]] | [[Manuel Rivas Rey]] | 1914 | 1937 | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 3852 | | [[:d:Q122473815|Q122473815]] | [[Maximino Díaz Bugallo]] | 1914 | 1937 | [[Millarada, Forcarei|Millarada]] |- | style='text-align:right'| 3853 | | [[:d:Q122705954|Q122705954]] | [[Faustino Barros Álvarez]] | 1900 | 1929 | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 3854 | | [[:d:Q122729295|Q122729295]] | [[Ángeles Tilve Jar]] | 1961 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3855 | | [[:d:Q122834912|Q122834912]] | [[Andrea Cascallar Fuentes]] | 1993 | | [[Cerponzóns, Pontevedra|Cerponzóns]] |- | style='text-align:right'| 3856 | | [[:d:Q122841382|Q122841382]] | [[Daniel Pastoriza Iglesias]] | 1987 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3857 | | [[:d:Q122853422|Q122853422]] | [[Lara A. Serodio]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3858 | | [[:d:Q122853622|Q122853622]] | [[Alexandra Targaryen]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3859 | | [[:d:Q122872319|Q122872319]] | [[Pauliña]] | 1995 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3860 | | [[:d:Q122933100|Q122933100]] | [[Borja Mariño]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3861 | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Janet Novás 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q123010038|Q123010038]] | [[Janet Novás]] | 1982 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3862 | [[Ficheiro:David Cortizo Conde 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123095729|Q123095729]] | [[David Cortizo Conde]] | 1978 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3863 | | [[:d:Q123107835|Q123107835]] | [[Beatriz Beiras Cal]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3864 | | [[:d:Q123109108|Q123109108]] | [[Hugo Guezeta]] | 1991 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3865 | | [[:d:Q123110843|Q123110843]] | [[Carlos Fernández Fernández]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3866 | | [[:d:Q123111276|Q123111276]] | [[José Sánchez Reboredo]] | 1941 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 3867 | | [[:d:Q123120714|Q123120714]] | [[Manuel Boullosa del Río]] | | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3868 | | [[:d:Q123120959|Q123120959]] | [[Pedro de Cuenca y Díaz de Rábago]] | 1829 | 1896 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3869 | | [[:d:Q123138869|Q123138869]] | [[Xosé Manuel Soutullo]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3870 | | [[:d:Q123139874|Q123139874]] | [[Manuel Luis Sanmartín Durán]] | 1936 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3871 | | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | 1920 | 2013 | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3872 | | [[:d:Q123195848|Q123195848]] | [[Manuel Camaño Fandiño]] | 1960 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3873 | | [[:d:Q123218723|Q123218723]] | [[Eugenio González Fernández]] | 1904 | | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 3874 | | [[:d:Q123218732|Q123218732]] | [[Fermín Pais Alonso]] | 1904 | 1939 | [[Cabral, Vigo|Cabral]] |- | style='text-align:right'| 3875 | | [[:d:Q123280910|Q123280910]] | [[Alejandro Alonso Nogueira]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3876 | | [[:d:Q123282091|Q123282091]] | [[Damián Rodríguez|Damián Rodríguez Sousa]] | 2003 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3877 | [[Ficheiro:Gran Peña - Rápido de Bouzas, no Estadio Municipal de Barreiro 91.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123352800|Q123352800]] | [[Javier Rodríguez Galiano]] | 2003 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 3878 | [[Ficheiro:Patricia Hermida Lago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123353597|Q123353597]] | [[Patricia Hermida]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3879 | [[Ficheiro:José Manuel Breijo Vidal, Topo Vidal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123376997|Q123376997]] | [[José Manuel Breijo Vidal]] | 1968 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3880 | | [[:d:Q123412188|Q123412188]] | [[Masha Álvarez|María Álvarez Martínez]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3881 | | [[:d:Q123477350|Q123477350]] | [[Sara Valcárcel]] | 1994 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3882 | [[Ficheiro:Victoria García 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123498012|Q123498012]] | [[Victoria García|Victoria Castillo García]] | 1985 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3883 | [[Ficheiro:Pablo Diego Dios - Compostela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123707327|Q123707327]] | [[Pablo Diego Dios]] | 1998 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3884 | | [[:d:Q123738872|Q123738872]] | [[Penélope Pedreira]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3885 | | [[:d:Q123757695|Q123757695]] | [[Cristina Cabada]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3886 | | [[:d:Q123760150|Q123760150]] | [[Saturnino Monteagudo]] | | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 3887 | | [[:d:Q123784110|Q123784110]] | [[Carla Andrade]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3888 | | [[:d:Q123861197|Q123861197]] | [[Haydée Agras]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3889 | | [[:d:Q123944652|Q123944652]] | [[Xoán Xosé Pérez Labaca]] | 1942 | 2014 | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 3890 | | [[:d:Q123986111|Q123986111]] | [[Álex Riveiro]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3891 | [[Ficheiro:Deportivo da Coruña - CD Castellón, ida da final da Primeira RFEF 2023-24 - 24.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124041037|Q124041037]] | [[Rubén López Durán]] | 2004 | | [[Lamela, Silleda|Lamela]] |- | style='text-align:right'| 3892 | | [[:d:Q124041054|Q124041054]] | [[Ico Estévez]] | 1959 | 2011 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3893 | | [[:d:Q124044201|Q124044201]] | [[María Seoane Toimil]] | 1952 | | [[Oleiros, Silleda|Oleiros]] |- | style='text-align:right'| 3894 | | [[:d:Q124049946|Q124049946]] | [[Manu Rodríguez]] | 2005 | | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 3895 | | [[:d:Q124061723|Q124061723]] | [[Anthía Espiñeira]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3896 | | [[:d:Q124079585|Q124079585]] | [[Eduardo Rey Rodríguez]] | 1948 | | [[Vilariño, Cuntis, Cuntis|Vilariño]] |- | style='text-align:right'| 3897 | [[Ficheiro:Benito Pardo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124102004|Q124102004]] | [[Benito Pardo]] | 1945 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 3898 | | [[:d:Q124170229|Q124170229]] | [[Aldara Cidrás Fuentes]] | 1994 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3899 | [[Ficheiro:Pedro Caselles Beltrán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124211528|Q124211528]] | [[Pedro Caselles Beltrán]] | 1937 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 3900 | | [[:d:Q124248793|Q124248793]] | [[Xiao Roel]] | 1901 | 2020 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3901 | | [[:d:Q124307887|Q124307887]] | [[Avelino Ramos]] | 1940 | 2023 | [[Parada, Silleda|Parada]] |- | style='text-align:right'| 3902 | | [[:d:Q124317501|Q124317501]] | [[Roberto Panero|Roberto Panero Fernández]] | | 1937 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3903 | | [[:d:Q124318381|Q124318381]] | [[Andrés Meixide|Andrés Meixide Gayoso]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3904 | [[Ficheiro:Irene Alonso Gasalla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124323364|Q124323364]] | [[Irene Alonso Gasalla]] | 1980 | | [[Circunscrición electoral de Pontevedra|Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3905 | | [[:d:Q124324577|Q124324577]] | [[Concepción Campos Acuña]] | 1973 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3906 | | [[:d:Q124343458|Q124343458]] | [[Maximino Matalobos|Maximino Matalobos Loureiro]] | | | [[Cereixo, A Estrada|Cereixo]] |- | style='text-align:right'| 3907 | | [[:d:Q124359765|Q124359765]] | [[Conchi da Silva]] | 1966 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3908 | | [[:d:Q124367962|Q124367962]] | [[Yago Álvarez Barba]] | 1980 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3909 | | [[:d:Q124370545|Q124370545]] | [[María Alonso Pérez]] | 1905 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3910 | | [[:d:Q124377511|Q124377511]] | [[Miguel Román|Miguel Román González]] | 2002 | | [[Gondomar]] |- | style='text-align:right'| 3911 | | [[:d:Q124389037|Q124389037]] | [[Patricia García González]] | 1975 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3912 | | [[:d:Q124423925|Q124423925]] | [[Javi Ben]] | 1999 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3913 | [[Ficheiro:Rocío Viéitez Ferro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124436674|Q124436674]] | [[Rocío Viéitez Ferro]] | 1975 | | [[Campo Lameiro]] |- | style='text-align:right'| 3914 | [[Ficheiro:Violeta Janeiro Alfageme.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124513423|Q124513423]] | [[Violeta Janeiro Alfageme]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3915 | | [[:d:Q124538860|Q124538860]] | [[Miguel Vázquez Pérez]] | 1956 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3916 | | [[:d:Q124538937|Q124538937]] | [[Emilia Guimeráns]] | 1958 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3917 | | [[:d:Q124626117|Q124626117]] | [[María Martínez Allegue]] | 1978 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3918 | | [[:d:Q124627067|Q124627067]] | [[Raúl Santamaría González]] | 1998 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3919 | | [[:d:Q124645430|Q124645430]] | [[Raúl Villamarín Rodríguez]] | 1995 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3920 | | [[:d:Q124648907|Q124648907]] | [[Xosé Antón Parada]] | 1952 | 2024 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3921 | | [[:d:Q124665171|Q124665171]] | [[María Deza Martínez]] | 1982 | | [[Sanxenxo]] |- | style='text-align:right'| 3922 | | [[:d:Q124669875|Q124669875]] | [[Iñaki Varela Pérez]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3923 | | [[:d:Q124693154|Q124693154]] | [[Marta Mariño Regueiro]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3924 | | [[:d:Q124694904|Q124694904]] | [[Brais Ruanova|Brais Ruanova Vilas-Boas]] | 1991 | | [[Bembrive, Vigo|Bembrive]] |- | style='text-align:right'| 3925 | | [[:d:Q124695145|Q124695145]] | [[Luciano Fariña Couto]] | 1916 | 2011 | [[Cambados, Cambados, Cambados|Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3926 | | [[:d:Q124695387|Q124695387]] | [[Luís Fariña Couto]] | | | [[Cambados, Cambados, Cambados|Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3927 | | [[:d:Q124700419|Q124700419]] | [[Dolores Hermelo Piñeiro]] | 1971 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 3928 | [[Ficheiro:Anxo Rodríguez Lemos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124708441|Q124708441]] | [[Anxo Rodríguez Lemos]] | 1994 | | [[As Fontes, Baíña, Baiona|As Fontes]] |- | style='text-align:right'| 3929 | | [[:d:Q124711860|Q124711860]] | [[Ánxela Mariño]] | 1969 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3930 | | [[:d:Q124738855|Q124738855]] | [[Victor José Velo Perez]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3931 | | [[:d:Q124744903|Q124744903]] | [[Manuel Romero González]] | 1904 | | [[Barcia de Mera, Covelo|Barcia de Mera]] |- | style='text-align:right'| 3932 | | [[:d:Q124747980|Q124747980]] | [[José Romero Piñeiro]] | | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3933 | | [[:d:Q124753701|Q124753701]] | [[José Carvajal Quiroga]] | 1889 | 1976 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3934 | | [[:d:Q124756368|Q124756368]] | [[Álvaro Álvarez Blázquez]] | 1921 | 2005 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3935 | | [[:d:Q124759649|Q124759649]] | [[Manuel Perez Rodriguez]] | | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3936 | | [[:d:Q124819288|Q124819288]] | [[Encarna Penelas]] | 1933 | | [[As Quintas, Codeseda, A Estrada|As Quintas]] |- | style='text-align:right'| 3937 | | [[:d:Q124842649|Q124842649]] | [[María Eugenia Otero]] | 1940 | 2017 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3938 | [[Ficheiro:Retrato fotográfico da artista viguesa Elina Molins Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124969380|Q124969380]] | [[Elina Molins]] | 1875 | 1956 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3939 | | [[:d:Q124979293|Q124979293]] | [[Rosa Herraiz Cabanas]] | 1976 | | [[Ouzande, A Estrada|Ouzande]] |- | style='text-align:right'| 3940 | [[Ficheiro:Xulio Teixeira Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124989892|Q124989892]] | [[Xulio Teixeira Rodríguez]] | 1968 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 3941 | | [[:d:Q125072244|Q125072244]] | [[Palmira Lois Estévez]] | 1920 | 2003 | [[Ponte Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 3942 | | [[:d:Q125127332|Q125127332]] | [[Gonzalo Fernández Álvarez]] | 1987 | | [[Oia]] |- | style='text-align:right'| 3943 | | [[:d:Q125127339|Q125127339]] | [[David de Dios]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3944 | [[Ficheiro:Jorge Alonso Agoeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125157585|Q125157585]] | [[Jorge C. Alonso]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3945 | | [[:d:Q125241199|Q125241199]] | [[Gonzalo Moure]] | 1958 | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3946 | | [[:d:Q125245888|Q125245888]] | [[Viriato Lamas Fernández]] | 1901 | 1980 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3947 | | [[:d:Q125267288|Q125267288]] | [[José Gómez Rubio]] | 1911 | 1979 | [[Cuntis]] |- | style='text-align:right'| 3948 | | [[:d:Q125324085|Q125324085]] | [[José Domínguez Bugarín]] | | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 3949 | | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3950 | | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3951 | | [[:d:Q125504933|Q125504933]] | [[Gonzalo Louzao]] | 1994 | | [[Cereixo, A Estrada|Cereixo]] |- | style='text-align:right'| 3952 | [[Ficheiro:Demetrio Gómez Xunqueira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125516212|Q125516212]] | [[Demetrio Gómez Xunqueira]] | 1967 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3953 | [[Ficheiro:Anxo Xesteira 10.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125522754|Q125522754]] | [[Anxo Xesteira Serrano]] | 1999 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3954 | | [[:d:Q125554679|Q125554679]] | [[César Gil Bernárdez]] | 1969 | | [[Mondariz-Balneario]] |- | style='text-align:right'| 3955 | [[Ficheiro:Arxil - Miralvalle 43.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125566835|Q125566835]] | [[Mayte Méndez]] | 1961 | 2024 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3956 | | [[:d:Q125625835|Q125625835]] | [[Xurxo González|Xurxo González Rodríguez]] | 1973 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3957 | | [[:d:Q125639990|Q125639990]] | [[Cris Lores]] | 1975 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3958 | | [[:d:Q125661407|Q125661407]] | [[Araceli Anadón]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3959 | | [[:d:Q125678866|Q125678866]] | [[José Teixeira Rodríguez]] | 1957 | | [[Mondariz]] |- | style='text-align:right'| 3960 | [[Ficheiro:Ana Fuentes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125862179|Q125862179]] | [[Ana Fuentes Crego]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3961 | [[Ficheiro:Pablo Crespo Olympic canoe.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125897000|Q125897000]] | [[Pablo Crespo Penas]] | 2002 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3962 | [[Ficheiro:Judith Rodríguez con la medalla de bronce Paralímpica en los JJPP París 2024 delante del Grand Palais.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125967103|Q125967103]] | [[Judith Rodríguez]] | 1995 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3963 | | [[:d:Q126098415|Q126098415]] | [[Carlos Asorey Martínez]] | 1950 | 2015 | [[Loño, Vila de Cruces|Loño]] |- | style='text-align:right'| 3964 | | [[:d:Q126116248|Q126116248]] | [[Alberte Fernández Silva]] | 1992 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3965 | | [[:d:Q126116286|Q126116286]] | [[Marta Gómez Martín]] | 1997 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 3966 | [[Ficheiro:Roberto-Jose-Alvarez-Carrero-2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126125738|Q126125738]] | [[Roberto Carrero]] | 1973 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3967 | | [[:d:Q126127673|Q126127673]] | [[Segundo Vila Torres]] | 1840 | 1914 | [[Pompeán, Paradela, Meis|Pompeán]] |- | style='text-align:right'| 3968 | | [[:d:Q126132110|Q126132110]] | [[Ángel Buceta Loroño]] | 1917 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3969 | | [[:d:Q126132254|Q126132254]] | [[Francisco Baamonde García]] | 1913 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3970 | | [[:d:Q126150159|Q126150159]] | [[Manuel Limeres Ordóñez]] | 1907 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3971 | | [[:d:Q126169453|Q126169453]] | [[Rafael de los Arcos Fernández]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3972 | | [[:d:Q126173528|Q126173528]] | [[José María Abalo|José María Abalo Abad]] | 1884 | 1954 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3973 | | [[:d:Q126178277|Q126178277]] | [[Antonio Sayanes González|Antonio Basilio Sayanes González]] | 1903 | 1937 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3974 | [[Ficheiro:Deportivo da Coruña - CD Castellón, ida da final da Primeira RFEF 2023-24 - 5.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126203659|Q126203659]] | [[Lucía Rivas]] | 2007 | | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 3975 | [[Ficheiro:Rocío Castro Tarrío 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126395551|Q126395551]] | [[Rocío Castro|Rocío Castro Tarrío]] | 1975 | | [[Cordeiro, Valga|Cordeiro]] |- | style='text-align:right'| 3976 | [[Ficheiro:Raquel Fernández 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126415941|Q126415941]] | [[Raquel Fernández|Raquel Fernández Fernández]] | 1972 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 3977 | | [[:d:Q126488962|Q126488962]] | [[Luciano del Río Besada]] | 1900 | 1989 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3978 | | [[:d:Q126534010|Q126534010]] | [[Jorge Cuesta Bello]] | 1984 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3979 | | [[:d:Q126654748|Q126654748]] | [[José Loureiro Miguens]] | 1921 | 2000 | [[Catoira]] |- | style='text-align:right'| 3980 | | [[:d:Q126657260|Q126657260]] | [[José Sierra Cordo]] | 1917 | 1984 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3981 | [[Ficheiro:2022 ICF Canoe Slalom World Championships - Manuel Ochoa - Spain - by 2eight - ZSC1312.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126694526|Q126694526]] | [[Manuel Ochoa]] | 1998 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 3982 | | [[:d:Q126719161|Q126719161]] | [[Ester Navarrete]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3983 | [[Ficheiro:CB Atlético Guardés - CB Elche, semifinais da División de Honor 2024-25 013.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126776196|Q126776196]] | [[Cecilia Cacheda]] | 1995 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 3984 | | [[:d:Q126815970|Q126815970]] | [[Luciano García de la Riva]] | | 2000 | [[Pontecesures]] |- | style='text-align:right'| 3985 | | [[:d:Q126877398|Q126877398]] | [[Abel Jordán]] | 2003 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3986 | | [[:d:Q126888378|Q126888378]] | [[Vicky Vázquez]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3987 | | [[:d:Q126940843|Q126940843]] | [[Alberto Mira Cons]] | 1999 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3988 | | [[:d:Q126950851|Q126950851]] | [[Emilio Ballesteros Castro]] | 1929 | 2017 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3989 | | [[:d:Q127165288|Q127165288]] | [[Guillermo Poyán Caamaño]] | 1916 | 1982 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 3990 | [[Ficheiro:Laura Portas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127269209|Q127269209]] | [[Laura Portas]] | 1992 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 3991 | | [[:d:Q127292913|Q127292913]] | [[Manuel Lomba Peña]] | 1861 | 1933 | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 3992 | | [[:d:Q127425186|Q127425186]] | [[Adrián Pérez Bote]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3993 | | [[:d:Q127513870|Q127513870]] | [[Secundino Baños Vilar]] | 1863 | 1947 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 3994 | | [[:d:Q127690109|Q127690109]] | [[Benigno Cortés García]] | 1861 | 1924 | [[As Quintas, Codeseda, A Estrada|As Quintas]] |- | style='text-align:right'| 3995 | | [[:d:Q127789566|Q127789566]] | [[Pedro P. Riobó|Pedro Pablo Riobó Sanluis]] | 1959 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 3996 | | [[:d:Q127869694|Q127869694]] | [[Dolores Gasset Chinchilla]] | 1860 | 1939 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 3997 | | [[:d:Q128602316|Q128602316]] | [[Begoña Gil González]] | 1965 | 2024 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 3998 | | [[:d:Q128603103|Q128603103]] | [[Maximino Misa Puga]] | 1903 | 1962 | [[Parada, Nigrán|Parada]] |- | style='text-align:right'| 3999 | | [[:d:Q128693311|Q128693311]] | [[Ramón Trigo|Ramón Alberto Trigo Alonso]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4000 | [[Ficheiro:Nerea Cordeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q128794259|Q128794259]] | [[Nerea Cordeiro]] | 1999 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4001 | | [[:d:Q128802757|Q128802757]] | [[Javi Fontán]] | 2000 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4002 | | [[:d:Q128928437|Q128928437]] | [[José Manuel Abalde|Josiño Abalde]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4003 | | [[:d:Q129090634|Q129090634]] | [[Carolina Rubirosa]] | | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 4004 | | [[:d:Q129176996|Q129176996]] | [[Enrique Pereira Ibáñez]] | 1913 | 1977 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4005 | [[Ficheiro:Óscar Ibáñez en concerto en Pontevedra (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q129208111|Q129208111]] | [[Óscar Ibáñez]] | 1976 | | [[Portosanto, Poio (San Salvador), Poio|Portosanto]] |- | style='text-align:right'| 4006 | | [[:d:Q129265519|Q129265519]] | [[Alberto Gómez Lameiro]] | 1993 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4007 | | [[:d:Q129479889|Q129479889]] | [[María José Alonso Veloso]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4008 | | [[:d:Q129516557|Q129516557]] | [[Moisés Simes]] | 1988 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4009 | | [[:d:Q129741835|Q129741835]] | [[Tusi Sandoval]] | 1954 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4010 | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Beli Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130194969|Q130194969]] | [[Beli Martínez]] | 1980 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 4011 | [[Ficheiro:Julio Fernández Gayoso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130221753|Q130221753]] | [[Xulio Fernández Gayoso|Julio Fernández Gayoso]] | 1931 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4012 | [[Ficheiro:Pedro Rodríguez Villar 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130224753|Q130224753]] | [[Pedro Rodríguez Villar]] | 1996 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4013 | | [[:d:Q130241652|Q130241652]] | [[Alejandro Mareque|Alejandro Mareque García]] | 1890 | 2000 | [[Caldas de Reis]] |- | style='text-align:right'| 4014 | | [[:d:Q130271640|Q130271640]] | [[José Luis Costa Pillado]] | 1954 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 4015 | | [[:d:Q130282493|Q130282493]] | [[Candi Gómez]] | 1928 | 2024 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4016 | | [[:d:Q130331696|Q130331696]] | [[Raúl Blanco Juncal]] | 2001 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4017 | [[Ficheiro:Elba Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130378443|Q130378443]] | [[Elba Álvarez]] | 2001 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4018 | | [[:d:Q130391526|Q130391526]] | [[Carlos Búa]] | 1968 | | [[Moraña]] |- | style='text-align:right'| 4019 | | [[:d:Q130392799|Q130392799]] | [[Segundo Mariño|Segundo Mariño Vázquez]] | 1942 | 1992 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4020 | | [[:d:Q130456817|Q130456817]] | [[Francisco Vilaboa Buela]] | 1903 | | [[Arca, A Estrada|Arca]] |- | style='text-align:right'| 4021 | | [[:d:Q130468736|Q130468736]] | [[Ramón Díaz Hermo]] | 1915 | 1945 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4022 | | [[:d:Q130468942|Q130468942]] | [[José Vidal Bugallo]] | 1912 | | [[Rubiáns, Vilagarcía de Arousa|Rubiáns]] |- | style='text-align:right'| 4023 | | [[:d:Q130487400|Q130487400]] | [[Xisco Feijoó]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4024 | | [[:d:Q130520276|Q130520276]] | [[César Novoa|César Novoa Alcaraz]] | 1942 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4025 | | [[:d:Q130552165|Q130552165]] | [[Anxo Iglesias]] | 1967 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4026 | | [[:d:Q130552542|Q130552542]] | [[Luis Rodríguez Rivera]] | 1971 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 4027 | | [[:d:Q130563715|Q130563715]] | [[Damián Alonso]] | 1982 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 4028 | | [[:d:Q130611183|Q130611183]] | [[Manuel Blanco Garea]] | 1945 | | [[A Brea, Matalobos, A Estrada|A Brea]] |- | style='text-align:right'| 4029 | [[Ficheiro:Xesús Ron Praza Pública.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130632981|Q130632981]] | [[Xesús Ron]] | 1965 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4030 | | [[:d:Q130633081|Q130633081]] | [[Elvira Martínez|Elvira Martínez Lorenzo]] | 1942 | 2023 | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 4031 | [[Ficheiro:1928-01-28, La Opinión, El galleguito Bartos (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q130644827|Q130644827]] | [[Segundo Bartos]] | 1908 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4032 | | [[:d:Q130646777|Q130646777]] | [[Fermín López Varela]] | 1911 | | [[Forcarei]] |- | style='text-align:right'| 4033 | | [[:d:Q130710857|Q130710857]] | [[Diana Kurich]] | 1982 | | [[Os Rebeldes, Campaña, Valga|Os Rebeldes]] |- | style='text-align:right'| 4034 | | [[:d:Q130724007|Q130724007]] | [[Xan Rodiño García]] | 1963 | | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 4035 | | [[:d:Q130736647|Q130736647]] | [[Patricia Costa Grande]] | 1981 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4036 | | [[:d:Q130736655|Q130736655]] | [[Ana González Liste]] | 1990 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4037 | | [[:d:Q130756791|Q130756791]] | [[Anxo Vidal]] | 2003 | | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 4038 | | [[:d:Q130848873|Q130848873]] | [[Xoán Xosé Piñeiro Cochón]] | 1958 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 4039 | | [[:d:Q130931024|Q130931024]] | [[Avelino Baquero Alonso]] | 1957 | | [[Tabagón, O Rosal|Tabagón]] |- | style='text-align:right'| 4040 | | [[:d:Q130978202|Q130978202]] | [[Rosa Tourís]] | 1973 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4041 | | [[:d:Q131056300|Q131056300]] | [[Carlos Losada Galiñáns]] | 1966 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 4042 | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131095677|Q131095677]] | [[Sarai Samartín]] | 1995 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 4043 | | [[:d:Q131101165|Q131101165]] | [[Carlos Gómez-Reino|Carlos Gómez-Reino Carnota]] | 1946 | 2012 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4044 | | [[:d:Q131143205|Q131143205]] | [[Benedicto Riobó Villanueva]] | 1978 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 4045 | | [[:d:Q131143420|Q131143420]] | [[Ana Abad de Larriva]] | 1988 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4046 | | [[:d:Q131143514|Q131143514]] | [[Edgar Costas]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4047 | | [[:d:Q131179841|Q131179841]] | [[Roberto X. Hermida]] | 1975 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4048 | | [[:d:Q131193418|Q131193418]] | [[Manuel Porto Casás]] | 1899 | 1968 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 4049 | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 050.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131198896|Q131198896]] | [[Aitana Santomé]] | 2001 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4050 | | [[:d:Q131263418|Q131263418]] | [[Cristina Domínguez]] | 1965 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 4051 | [[Ficheiro:Sandra Ferreiro García.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131301642|Q131301642]] | [[Sandra Ferreiro García]] | 2000 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4052 | | [[:d:Q131316500|Q131316500]] | [[Miguel Cavadas|Miguel Cavadas Docampo]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4053 | | [[:d:Q131340416|Q131340416]] | [[Anabel Gago]] | 1973 | | [[Valga]] |- | style='text-align:right'| 4054 | | [[:d:Q131340714|Q131340714]] | [[Areta Bolado]] | 1985 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4055 | | [[:d:Q131340734|Q131340734]] | [[Rocío González Lorenzo]] | 1978 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4056 | | [[:d:Q131341175|Q131341175]] | [[Davide González]] | 1991 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 4057 | | [[:d:Q131348746|Q131348746]] | [[Andrea Fernández Plata]] | 1985 | | [[A Illa de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4058 | | [[:d:Q131357007|Q131357007]] | [[Ángel Abal Padín]] | 1916 | 2000 | [[Padrenda, Meaño|Padrenda]] |- | style='text-align:right'| 4059 | | [[:d:Q131357958|Q131357958]] | [[Ángela Costas Parada]] | 1977 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4060 | [[Ficheiro:Antonio Alonso Santodomingo con tres de sus hijos sentados de izda a dcha Mauro, Rodrigo y Antonio y personal administrativo de la oficina de Burdeos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131384555|Q131384555]] | [[Antonio Alonso Cuenca]] | 1886 | 1973 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4061 | | [[:d:Q131387121|Q131387121]] | [[Juan Antonio O'Donnell Gallego]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4062 | | [[:d:Q131392146|Q131392146]] | [[Robustiano Collazo Álvarez]] | 1900 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4063 | | [[:d:Q131392366|Q131392366]] | [[Benigno Benavides Álvarez]] | 1913 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4064 | | [[:d:Q131395188|Q131395188]] | [[Segundo Freire Rivas]] | 1905 | 1987 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4065 | | [[:d:Q131398133|Q131398133]] | [[Manuel Rodríguez Magariños]] | 1903 | 1938 | [[Santo Estevo de Budiño, Salceda de Caselas|Santo Estevo de Budiño]] |- | style='text-align:right'| 4066 | | [[:d:Q131398205|Q131398205]] | [[Gustavo Otero Sestelo]] | 1904 | 1958 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4067 | | [[:d:Q131402055|Q131402055]] | [[Secundino Abelenda Baltar]] | 1910 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4068 | | [[:d:Q131405423|Q131405423]] | [[Abundio Ledo Gómez]] | 1888 | 1940 | [[Fornelos, Salvaterra de Miño|Fornelos]] |- | style='text-align:right'| 4069 | | [[:d:Q131426920|Q131426920]] | [[Antonio Castaño Otero]] | 1908 | 1968 | [[San Xulián, Pontecesures, Pontecesures|San Xulián]] |- | style='text-align:right'| 4070 | | [[:d:Q131444650|Q131444650]] | [[José Zunzunegui Freire]] | 1904 | 1978 | [[Salceda de Caselas]] |- | style='text-align:right'| 4071 | | [[:d:Q131449412|Q131449412]] | [[Mon G. Buhigas]] | 1965 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4072 | | [[:d:Q131450625|Q131450625]] | [[Hipólito Rodríguez Soto]] | 1915 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4073 | | [[:d:Q131451890|Q131451890]] | [[Castor Calvo|Castor Calvo Moldes]] | 1903 | 1977 | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 4074 | | [[:d:Q131468104|Q131468104]] | [[Guillermo Sarmiento Gil]] | 1884 | | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 4075 | | [[:d:Q131470332|Q131470332]] | [[Olegario Collazo Melón]] | 1933 | 1979 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4076 | | [[:d:Q131470340|Q131470340]] | [[Mercedes Domínguez Rodríguez]] | 1964 | 1990 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4077 | | [[:d:Q131470371|Q131470371]] | [[Rubén Alonso Ríos]] | 1978 | 2008 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4078 | | [[:d:Q131540803|Q131540803]] | [[Juan Martínez Vila]] | 1907 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4079 | | [[:d:Q131547105|Q131547105]] | [[Manuel Gallego Salgueiro]] | 1913 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4080 | | [[:d:Q131547218|Q131547218]] | [[Federico Sánchez López]] | 1904 | 1936 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4081 | | [[:d:Q131551845|Q131551845]] | [[Dolores Samuelle Álvarez]] | 1865 | 1936 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4082 | | [[:d:Q131553150|Q131553150]] | [[Carmen Gómez Domínguez]] | 1898 | 1936 | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 4083 | | [[:d:Q131554901|Q131554901]] | [[Manuel Soto Rodríguez]] | 1915 | 1939 | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4084 | | [[:d:Q131555147|Q131555147]] | [[Modesto Pérez Misa]] | 1912 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4085 | | [[:d:Q131573967|Q131573967]] | [[Aurelio Souto Blanco]] | 1903 | 1937 | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 4086 | | [[:d:Q131575311|Q131575311]] | [[Florentina Fernández Alonso]] | 1894 | 1937 | [[Saxamonde, Redondela|Saxamonde]] |- | style='text-align:right'| 4087 | | [[:d:Q131578253|Q131578253]] | [[Antonio Valverde Mayo]] | 1912 | 2001 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4088 | | [[:d:Q131581287|Q131581287]] | [[José Romero González]] | 1899 | 1937 | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 4089 | [[Ficheiro:Francisco Franco Calvete.png|center|128px]] | [[:d:Q131583969|Q131583969]] | [[Francisco Franco Calvete]] | 1903 | 1931 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 4090 | | [[:d:Q131587792|Q131587792]] | [[Eugenio Cancelas Corrales]] | 1912 | 1936 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4091 | | [[:d:Q131588109|Q131588109]] | [[José Paz Pena]] | | 1936 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4092 | | [[:d:Q131597891|Q131597891]] | [[Isabel Rei Samartim]] | 1973 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4093 | | [[:d:Q131600292|Q131600292]] | [[Francisco Bouzas Sánchez]] | 1910 | 1991 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 4094 | [[Ficheiro:Salvador Castro Otero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131618907|Q131618907]] | [[Salvador Castro Otero]] | 1965 | | [[A Ramorta, Bueu, Bueu|A Ramorta]] |- | style='text-align:right'| 4095 | | [[:d:Q131629193|Q131629193]] | [[Nadie González]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4096 | | [[:d:Q131677236|Q131677236]] | [[José Carlos de Oya Salgueiro]] | 1909 | 1976 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4097 | | [[:d:Q131690458|Q131690458]] | [[Daniel Cabaleiro Lago]] | 1911 | 1939 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4098 | | [[:d:Q131695337|Q131695337]] | [[Aurelia Yebra-Pimentel Vidal]] | 1919 | 1962 | [[Ventosa, Agolada|Ventosa]] |- | style='text-align:right'| 4099 | | [[:d:Q131723546|Q131723546]] | [[Paco Feixó]] | 1961 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4100 | | [[:d:Q131725820|Q131725820]] | [[Juan Manuel Gómez Corbacho]] | | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4101 | | [[:d:Q131737420|Q131737420]] | [[Benigno Puche Castro]] | 1895 | | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 4102 | [[Ficheiro:Gran Peña - Rápido de Bouzas, no Estadio Municipal de Barreiro 07 - Gael Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131737969|Q131737969]] | [[Gael Alonso Moreno]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4103 | | [[:d:Q131744859|Q131744859]] | [[Pablo González Meixús]] | 2003 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4104 | | [[:d:Q131756232|Q131756232]] | [[Iago Barreiros Núñez]] | 2008 | | [[Ponteareas]] |- | style='text-align:right'| 4105 | [[Ficheiro:Tomás Blanco-Cicerón García.png|center|128px]] | [[:d:Q131785024|Q131785024]] | [[Tomás Blanco-Cicerón García]] | | | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 4106 | | [[:d:Q131807734|Q131807734]] | [[Javier Polo]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4107 | | [[:d:Q131840135|Q131840135]] | [[Amador Lorenzo Blach]] | 1976 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4108 | | [[:d:Q131860118|Q131860118]] | [[Gael García Cochón|Gael García]] | 1981 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4109 | [[Ficheiro:O Leo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131942257|Q131942257]] | [[Leonardo Fernández Campos]] | 1974 | | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 4110 | | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4111 | | [[:d:Q132167105|Q132167105]] | [[Luis Nieto Pereira|José Luis Nieto Pereira]] | 1959 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4112 | | [[:d:Q132192835|Q132192835]] | [[Marta García Filgueira]] | 1966 | 2025 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4113 | | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | 1851 | 1918 | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 4114 | | [[:d:Q132577957|Q132577957]] | [[Bea Campos]] | 1984 | | [[Cerdedo-Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 4115 | | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | 1933 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4116 | | [[:d:Q132727479|Q132727479]] | [[Coke Carrillo|Jorge Carrillo Balea]] | 2002 | | [[Poio]] |- | style='text-align:right'| 4117 | | [[:d:Q132736106|Q132736106]] | [[Carla Rivas Garrido]] | 1992 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4118 | | [[:d:Q132748704|Q132748704]] | [[Alfonso Pato]] | 1969 | | [[Cans, O Porriño|Cans]] |- | style='text-align:right'| 4119 | | [[:d:Q132929417|Q132929417]] | [[Celso Cancela Outeda]] | 1970 | | [[Barro]] |- | style='text-align:right'| 4120 | | [[:d:Q133043203|Q133043203]] | [[Mario Rodríguez Mallo]] | 2007 | | [[Beade, Vigo|Beade]] |- | style='text-align:right'| 4121 | [[Ficheiro:Celta Femxa Zorka - Durán Maquinaria Ensino Lugo 65.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133148019|Q133148019]] | [[Sara Vidal Acuña]] | 2002 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4122 | | [[:d:Q133167003|Q133167003]] | [[Luis Pérez Álvarez]] | 1916 | 1983 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4123 | | [[:d:Q133188697|Q133188697]] | [[Juan Milleiro Sampedro]] | 1912 | 1937 | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4124 | | [[:d:Q133238633|Q133238633]] | [[José Villar Lafuente]] | 1902 | 1941 | [[As Neves]] |- | style='text-align:right'| 4125 | [[Ficheiro:Gabriel Marcelli Repsol Honda Team 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133257907|Q133257907]] | [[Gabriel Marcelli Carballido]] | 2000 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 4126 | | [[:d:Q133263166|Q133263166]] | [[Tomás A. Alonso|Tomás Antonio Alonso Martínez]] | 1835 | 1906 | [[Coia, Vigo|Coia]] |- | style='text-align:right'| 4127 | | [[:d:Q133265072|Q133265072]] | [[Fernando Conde Montero-Ríos]] | 1938 | 2001 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4128 | | [[:d:Q133268523|Q133268523]] | [[Teófilo Llorente]] | 1827 | 1905 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4129 | | [[:d:Q133276273|Q133276273]] | [[Luisa Ocampo|Luisa Ocampo Pereira]] | 1950 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4130 | | [[:d:Q133283615|Q133283615]] | [[Daniel González González]] | 1923 | 2013 | [[Filgueira, Lalín|Filgueira]] |- | style='text-align:right'| 4131 | | [[:d:Q133323440|Q133323440]] | [[Jorge Abreu Vicente]] | 1985 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4132 | | [[:d:Q133377310|Q133377310]] | [[María José Echevarría Moreno]] | 1963 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4133 | | [[:d:Q133377615|Q133377615]] | [[Antonio Casal Lago]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4134 | | [[:d:Q133382525|Q133382525]] | [[Alba Dieguez Alonso]] | | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4135 | | [[:d:Q133468527|Q133468527]] | [[Adriana Torres Crigna]] | 1989 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4136 | | [[:d:Q133478573|Q133478573]] | [[Mercedes Peters]] | 1948 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4137 | | [[:d:Q133493606|Q133493606]] | [[Aitor Rivas]] | 1979 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4138 | | [[:d:Q133567329|Q133567329]] | [[Hipólito Cabezas Gómez]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4139 | | [[:d:Q133572471|Q133572471]] | [[Gonzalo Mosquera]] | 1775 | 1836 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4140 | | [[:d:Q133598675|Q133598675]] | [[Nerea Brey]] | 1987 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 4141 | | [[:d:Q133598987|Q133598987]] | [[Carlos Crego]] | 1961 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4142 | | [[:d:Q133638884|Q133638884]] | [[Carlos Pazos-Justo]] | 1975 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4143 | | [[:d:Q133658230|Q133658230]] | [[Jorge Lamas Dono]] | 1962 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4144 | | [[:d:Q133665313|Q133665313]] | [[Concha Lagoa]] | 1973 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4145 | | [[:d:Q133666925|Q133666925]] | [[Xoán Carlos Abad Gallego]] | 1960 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4146 | | [[:d:Q133702950|Q133702950]] | [[Ricardo Correa]] | 1940 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4147 | | [[:d:Q133709081|Q133709081]] | [[Marga Romero]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4148 | | [[:d:Q133721568|Q133721568]] | [[Segundo Hevia]] | 1919 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4149 | | [[:d:Q133730826|Q133730826]] | [[Francisco Agulla Rodríguez]] | 1914 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4150 | | [[:d:Q133753002|Q133753002]] | [[Pelis Carrascal]] | 1947 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4151 | | [[:d:Q133756649|Q133756649]] | [[Teresa López González]] | 1880 | 1953 | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4152 | | [[:d:Q133792765|Q133792765]] | [[Mario Gallego Rei]] | 1946 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4153 | | [[:d:Q133817968|Q133817968]] | [[Felicia de Fofe|Felicidad Insuela Castro]] | 1929 | 2016 | [[Fofe, Covelo|Fofe]] |- | style='text-align:right'| 4154 | | [[:d:Q133832311|Q133832311]] | [[Javier Fernández Pereira]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4155 | | [[:d:Q133842560|Q133842560]] | [[Francisco Díaz Guerrero]] | 1953 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4156 | | [[:d:Q133861974|Q133861974]] | [[Pablo Gavián]] | 2006 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4157 | | [[:d:Q133863619|Q133863619]] | [[Rosa de Moscoso]] | 1936 | 2022 | [[Moscoso, Pazos de Borbén|Moscoso]] |- | style='text-align:right'| 4158 | [[Ficheiro:Andrea Reiriz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133866192|Q133866192]] | [[Andrea Reiriz]] | 1998 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4159 | | [[:d:Q133875239|Q133875239]] | [[Gonzalo Rey Alar]] | 1906 | 1987 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 4160 | [[Ficheiro:Jesús rogel Sánchez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133884425|Q133884425]] | [[Suso Rogel]] | 1972 | | [[Rodeiro]] |- | style='text-align:right'| 4161 | | [[:d:Q133888237|Q133888237]] | [[Concha de Luneda]] | 1929 | 2019 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 4162 | | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | 1969 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4163 | | [[:d:Q134003521|Q134003521]] | [[José Luis do Pico Orjais]] | 1969 | | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 4164 | [[Ficheiro:Cynthia Menéndez 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134005517|Q134005517]] | [[Cynthia Menéndez]] | 1993 | | [[O Calvario, Vigo, Vigo|O Calvario]] |- | style='text-align:right'| 4165 | | [[:d:Q134054101|Q134054101]] | [[Sabela Landín]] | 1970 | | [[Lavadores, Vigo|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 4166 | | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | 1957 | | [[Chapela, Redondela|Chapela]] |- | style='text-align:right'| 4167 | | [[:d:Q134099888|Q134099888]] | [[Xabier Vila-Coia]] | | | [[Coia, Vigo|Coia]] |- | style='text-align:right'| 4168 | | [[:d:Q134163825|Q134163825]] | [[María Álvarez Landesa]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4169 | [[Ficheiro:Placa da rúa do mestre Gonzalo Pardellas Puga no Xobre, A Pobra do Caramiñal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134176183|Q134176183]] | [[Gonzalo Pardellas Puga]] | 1908 | 1987 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4170 | [[Ficheiro:Servando Barreiro 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134302307|Q134302307]] | [[Servando Barreiro Fernández]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4171 | | [[:d:Q134309067|Q134309067]] | [[Xaime Fandiño|Q134309067]] | 1952 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4172 | | [[:d:Q134311064|Q134311064]] | [[Marcos Dieste Trillo]] | 2001 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4173 | | [[:d:Q134318611|Q134318611]] | [[José Bugarín González]] | | 1959 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4174 | | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | 1635<br/>1631 | | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 4175 | | [[:d:Q134451286|Q134451286]] | [[Manuel Escariz Magariños]] | 1950 | 2025 | [[Ouzande, A Estrada|Ouzande]] |- | style='text-align:right'| 4176 | [[Ficheiro:Antonio Alonso Santodomingo con tres de sus hijos sentados de izda a dcha Mauro, Rodrigo y Antonio y personal administrativo de la oficina de Burdeos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134451477|Q134451477]] | [[Rodrigo Alonso Cuenca]] | 1884 | 1965 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4177 | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 095.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134452072|Q134452072]] | [[Alicia Campo|Alicia Campo Bastos]] | 1999 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4178 | | [[:d:Q134460327|Q134460327]] | [[Iria Benaches]] | 2007 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4179 | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 132.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134468301|Q134468301]] | [[Ismael Martínez González]] | 1983 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4180 | [[Ficheiro:María Margarita Bárcena Saracho.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134472104|Q134472104]] | [[María Bárcena Saracho|María Margarita de Jesús Bárcena de Saracho]] | 1887 | 1919 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4181 | | [[:d:Q134499089|Q134499089]] | [[Susana Camba Castro]] | 1973 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4182 | | [[:d:Q134519400|Q134519400]] | [[Carmen Prelchi]] | 1999 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4183 | | [[:d:Q134519419|Q134519419]] | [[Andrea Fernández]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4184 | | [[:d:Q134519422|Q134519422]] | [[Claudia Kaulback]] | 2001 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4185 | | [[:d:Q134519426|Q134519426]] | [[Marta Martínez]] | 2001 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4186 | | [[:d:Q134519430|Q134519430]] | [[Aroa Fernández Lago|Aroa Fernández]] | 2005 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4187 | | [[:d:Q134519446|Q134519446]] | [[Adriana Mallo]] | 2002 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4188 | [[Ficheiro:CB Atlético Guardés - CB Elche, semifinais da División de Honor 2024-25 020.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134519447|Q134519447]] | [[Carme Castro Viaño|Carme Castro]] | 2002 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4189 | [[Ficheiro:CB Atlético Guardés - CB Elche, semifinais da División de Honor 2024-25 055.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134519470|Q134519470]] | [[Noelia Solla]] | 2004 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4190 | | [[:d:Q134519485|Q134519485]] | [[Nerea Patiño]] | 2006 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4191 | | [[:d:Q134674699|Q134674699]] | [[Miguel Domínguez Vaz]] | 1949 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4192 | | [[:d:Q134693234|Q134693234]] | [[Guillermo Campos|Guillermo Campos Piñón]] | 1945 | | [[A Xesteira, Almofrei, Cerdedo-Cotobade|A Xesteira]] |- | style='text-align:right'| 4193 | | [[:d:Q134698262|Q134698262]] | [[Julio Rodríguez Taboada]] | 1966 | | [[Lalín]] |- | style='text-align:right'| 4194 | | [[:d:Q134707002|Q134707002]] | [[Marta Villaverde Acuña]] | 1975 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 4195 | | [[:d:Q134932036|Q134932036]] | [[Afra Torrado]] | 1997 | | [[Bamio, Vilagarcía de Arousa|Bamio]] |- | style='text-align:right'| 4196 | | [[:d:Q134983338|Q134983338]] | [[Patricia Cancelo]] | 1971 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4197 | | [[:d:Q134992442|Q134992442]] | [[Agustín Ibáñez y Bojons|Agustín Ibáñez Bojons]] | 1771 | 1805 | [[Peitieiros, Gondomar|Peitieiros]] |- | style='text-align:right'| 4198 | [[Ficheiro:Costas cantando.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135092546|Q135092546]] | [[José Costas Fischer]] | 1996 | | [[Freaza, Traspielas, Fornelos de Montes|Freaza]] |- | style='text-align:right'| 4199 | | [[:d:Q135179393|Q135179393]] | [[Teresa Barberena Fernández]] | 1980 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4200 | [[Ficheiro:Lara Boubeta Bamio fronte.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135249661|Q135249661]] | [[Lara Boubeta Bamio]] | 1994 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4201 | [[Ficheiro:Peter Punk.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135416363|Q135416363]] | [[Isaac Rodríguez Miranda]] | 1979 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4202 | [[Ficheiro:Carmen Quinteiro Moreno.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135442061|Q135442061]] | [[Carmen Quinteiro Moreno]] | 1970 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4203 | | [[:d:Q135451479|Q135451479]] | [[Nuria Penas]] | 2003 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4204 | | [[:d:Q135482672|Q135482672]] | [[Dro Fernández]] | 2008 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4205 | [[Ficheiro:Rubén Troitiño na casa museo de Ramón Otero Pedrayo en Trasalba, Amoeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135485882|Q135485882]] | [[Rubén Troitiño]] | 1988 | | [[provincia de Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4206 | | [[:d:Q135509005|Q135509005]] | [[Tania Rodríguez Estévez]] | 1991 | | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4207 | | [[:d:Q135552994|Q135552994]] | [[Bernarda Pereira Solla]] | 1893 | 1987 | [[Campolongo, Pontevedra|Campolongo]] |- | style='text-align:right'| 4208 | | [[:d:Q135616867|Q135616867]] | [[José Luis Sánchez-Agustino López]] | 1930 | 2010 | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4209 | | [[:d:Q135617637|Q135617637]] | [[Daniel Chamosa|Daniel Chamosa Dacasa]] | 1997 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4210 | | [[:d:Q135646508|Q135646508]] | [[David Barreiro]] | 1982 | | [[Pontevedra, Pontevedra, Pontevedra|Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4211 | | [[:d:Q135647613|Q135647613]] | [[Francisco Cernadas Milleiro]] | | 1824 | [[Soutomaior]] |- | style='text-align:right'| 4212 | | [[:d:Q135657732|Q135657732]] | [[Perfecto Souto]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4213 | | [[:d:Q135667926|Q135667926]] | [[Lucía Santiago Loira]] | 1989 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4214 | | [[:d:Q135672139|Q135672139]] | [[Manuel Conde Romero]] | 1950 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4215 | | [[:d:Q135676658|Q135676658]] | [[Luciano Otero Camiña]] | 1973 | | [[Nespereira, Pazos de Borbén|Nespereira]] |- | style='text-align:right'| 4216 | | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | 1929 | 2011 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4217 | | [[:d:Q135742393|Q135742393]] | [[Pablo Hinojar Rey]] | 1975 | 2024 | [[Ferrol]]<br/>[[Madrid]]<br/>[[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4218 | | [[:d:Q135857621|Q135857621]] | [[Juan Barros Manteiga]] | 1908 | 1937 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4219 | | [[:d:Q135890186|Q135890186]] | [[Óscar Marcos|Óscar Marcos Santamaría]] | 2006 | | [[Vilaxoán, Sobrán (San Martiño), Vilagarcía de Arousa|Vilaxoán]] |- | style='text-align:right'| 4220 | | [[:d:Q135899779|Q135899779]] | [[Ángel Arcos]] | 2006 | | [[O Rosal]] |- | style='text-align:right'| 4221 | | [[:d:Q135900851|Q135900851]] | [[Andrés Antañón|Andrés Antañón Vieites]] | 2007 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4222 | | [[:d:Q135914873|Q135914873]] | [[Benjamín Troitiño Beiro]] | 1899 | 1937 | [[Concello de Cerdedo|Cerdedo]] |- | style='text-align:right'| 4223 | | [[:d:Q135921508|Q135921508]] | [[Ignacio Francisco Caneda Deza]] | 1915 | 1936 | [[Portonovo, Adina, Sanxenxo|Portonovo]] |- | style='text-align:right'| 4224 | | [[:d:Q135992574|Q135992574]] | [[Paco Serén]] | 1969 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4225 | | [[:d:Q136006107|Q136006107]] | [[Amador Rodríguez Troncoso]] | 1922 | 2020 | [[Guntín, Oroso, A Cañiza|Guntín]] |- | style='text-align:right'| 4226 | | [[:d:Q136029770|Q136029770]] | [[Jean Marie Berckmans]] | 1939 | 2025 | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 4227 | | [[:d:Q136050548|Q136050548]] | [[José Rodal Blanco]] | 1914 | 2003 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4228 | | [[:d:Q136091996|Q136091996]] | [[Álvaro Santos]] | 2005 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 4229 | | [[:d:Q136092166|Q136092166]] | [[Luis Alonso Freijanes]] | 1910 | 1981 | [[Arbo]] |- | style='text-align:right'| 4230 | | [[:d:Q136100927|Q136100927]] | [[Saturnino Rodríguez Fernández]] | 1902 | | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 4231 | | [[:d:Q136129577|Q136129577]] | [[Marina Troncoso]] | 1953 | | [[Valeixe, A Cañiza|Valeixe]] |- | style='text-align:right'| 4232 | | [[:d:Q136257492|Q136257492]] | [[Pablo Castillo|Juan Pablo Castillo Amigo]] | 1971 | | [[Covelo]] |- | style='text-align:right'| 4233 | | [[:d:Q136332278|Q136332278]] | [[Paula Pazo Álvarez]] | 1973 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4234 | | [[:d:Q136375084|Q136375084]] | [[Alberto Oubiña Piay]] | 1990 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4235 | | [[:d:Q136407767|Q136407767]] | [[Ventura de Dios López]] | 1914 | 1936 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4236 | | [[:d:Q136445329|Q136445329]] | [[Raimundo Cal Cortizas]] | 1952 | | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4237 | | [[:d:Q136459795|Q136459795]] | [[Paulo Pascual]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4238 | | [[:d:Q136467383|Q136467383]] | [[Marina González Guer]] | 1992 | | [[A Guarda]] |- | style='text-align:right'| 4239 | | [[:d:Q136475067|Q136475067]] | [[Rafael Pozo Collado]] | 1920 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4240 | | [[:d:Q136479612|Q136479612]] | [[Lucía Solla Sobral]] | 1989 | | [[Marín]] |- | style='text-align:right'| 4241 | | [[:d:Q136533387|Q136533387]] | [[Agustín Cameselle Fernández]] | 1907 | 1941 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4242 | [[Ficheiro:Manuel Coto Martínez, canteiro galego.png|center|128px]] | [[:d:Q136541273|Q136541273]] | [[Manuel Coto Martínez]] | 1912 | 1943 | [[Marcón, Pontevedra|Marcón]] |- | style='text-align:right'| 4243 | | [[:d:Q136564009|Q136564009]] | [[César Caramés]] | 1978 | | [[Laxe, Moraña|Laxe]] |- | style='text-align:right'| 4244 | [[Ficheiro:Miguel Calvo Marques.002 - III Congreso LGBTIQ+.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136564953|Q136564953]] | [[Miguel Calvo Marques]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4245 | | [[:d:Q136659289|Q136659289]] | [[José González Vázquez (exiliado)|José González Vázquez]] | 1914 | 1942 | [[Quintela, Redondela|Quintela]] |- | style='text-align:right'| 4246 | | [[:d:Q136661320|Q136661320]] | [[Manuel Bouzas Barcala]] | 1993 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4247 | | [[:d:Q136675500|Q136675500]] | [[Olimpio Míguez Pazos]] | 1908 | 1943 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4248 | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Iria Parada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136758278|Q136758278]] | [[Iria Parada]] | 1990 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4249 | [[Ficheiro:Antonio Cuíñas Vidal 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136769524|Q136769524]] | [[Antonio Cuíñas Vidal]] | 1899 | 1961 | [[Carballedo, Cerdedo-Cotobade|Carballedo]] |- | style='text-align:right'| 4250 | | [[:d:Q136769975|Q136769975]] | [[Martín Rey]] | 2003 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4251 | | [[:d:Q136772292|Q136772292]] | [[Gustavo Barcia]] | 1985 | | [[Mos]] |- | style='text-align:right'| 4252 | [[Ficheiro:Raquel Piñeiro 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136795848|Q136795848]] | [[Raquel Piñeiro]] | 1982 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4253 | | [[:d:Q136889274|Q136889274]] | [[Iñaki Cabaleiro]] | 1989 | 2025 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4254 | | [[:d:Q136960543|Q136960543]] | [[Guillermo Díaz del Río Jáudenes]] | 1914 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4255 | | [[:d:Q136961930|Q136961930]] | [[Enrique Fernández Otero]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4256 | | [[:d:Q136962251|Q136962251]] | [[Agustín Pérez-Barahona]] | 1976 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4257 | | [[:d:Q136979334|Q136979334]] | [[Óscar Val]] | 1975 | | [[Agolada]] |- | style='text-align:right'| 4258 | | [[:d:Q136993185|Q136993185]] | [[María Consuelo Revilla Nebreda]] | 1989 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4259 | | [[:d:Q137029569|Q137029569]] | [[Germán Fernández Fraga]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4260 | | [[:d:Q137040856|Q137040856]] | [[Oli|Xosé Manuel González Barreiro]] | 1960 | | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4261 | | [[:d:Q137060576|Q137060576]] | [[Rubén Domínguez Díaz]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4262 | | [[:d:Q137107314|Q137107314]] | [[Noa Rios Bergantinhos]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4263 | | [[:d:Q137110809|Q137110809]] | [[Carlos Acuña Fariña]] | 1965 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4264 | | [[:d:Q137113171|Q137113171]] | [[Jesús Diéguez]] | 1947 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4265 | | [[:d:Q137186091|Q137186091]] | [[Manuel Vidal Portela]] | 1903 | 1982 | [[Concello de Cotobade|Cotobade]] |- | style='text-align:right'| 4266 | | [[:d:Q137194198|Q137194198]] | [[Miriam Sánchez Moreiras]] | 1970 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4267 | | [[:d:Q137273217|Q137273217]] | [[Antonio Alonso Comesaña]] | 1907 | 1937 | [[Matamá, Vigo|Matamá]] |- | style='text-align:right'| 4268 | | [[:d:Q137273261|Q137273261]] | [[Emilia Cabaleiro Amoedo]] | 1882 | 1937 | [[Redondela]] |- | style='text-align:right'| 4269 | | [[:d:Q137273366|Q137273366]] | [[Maximino Alonso Comesaña]] | | 1936 | [[Santo André de Comesaña, Vigo|Santo André de Comesaña]] |- | style='text-align:right'| 4270 | | [[:d:Q137273837|Q137273837]] | [[Enrique Acuña Gómez]] | 1904 | 1937 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4271 | | [[:d:Q137294719|Q137294719]] | [[Amante Pereiro|Amante Pereiro Bernárdez]] | 1896 | | [[Tameiga, Mos|Tameiga]] |- | style='text-align:right'| 4272 | | [[:d:Q137372723|Q137372723]] | [[Alba Quiroga]] | 2007 | | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] |- | style='text-align:right'| 4273 | | [[:d:Q137383281|Q137383281]] | [[Mónica Inés Varela Gestoso]] | 1968 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4274 | | [[:d:Q137392933|Q137392933]] | [[Raúl Alonso Rodríguez]] | 1996 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4275 | | [[:d:Q137393065|Q137393065]] | [[Olga Cameselle]] | 1964 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4276 | | [[:d:Q137442438|Q137442438]] | [[Francisco Javier Trigo Oubiña]] | 1957 | | [[Vilanova de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4277 | | [[:d:Q137460313|Q137460313]] | [[Antonio Quintáns Romero]] | 1909 | 1942 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 4278 | | [[:d:Q137485414|Q137485414]] | [[Segismundo Blanco Fuentes]] | 1914 | 1997 | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4279 | | [[:d:Q137544921|Q137544921]] | [[Pedro Volta]] | 1977 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4280 | | [[:d:Q137545700|Q137545700]] | [[Alberto Valverde Otero]] | 1977 | | [[Baiona]] |- | style='text-align:right'| 4281 | | [[:d:Q137557288|Q137557288]] | [[José García Rodríguez (Vilagarcía de Arousa)|José García Rodríguez]] | 1914 | 1941 | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] |- | style='text-align:right'| 4282 | | [[:d:Q137698405|Q137698405]] | [[Ramón Gómez Nogueira]] | 1867 | 1952 | [[A Cañiza|A Caniza]] |- | style='text-align:right'| 4283 | | [[:d:Q137732800|Q137732800]] | [[Fer Fraga|Fernando Fraga]] | 1999 | | [[Dorrón, Sanxenxo|Dorrón]] |- | style='text-align:right'| 4284 | | [[:d:Q137752430|Q137752430]] | [[María del Carmen Bastos Rodríguez]] | 1949 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4285 | | [[:d:Q137754548|Q137754548]] | [[María Fernanda Blanco Fernández]] | 1966 | | [[Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 4286 | | [[:d:Q137761639|Q137761639]] | [[Elizabeth Amoedo]] | 1994 | | [[Tomiño]] |- | style='text-align:right'| 4287 | | [[:d:Q137766611|Q137766611]] | [[Oveya Nejra]] | 1996 | | [[Moaña]] |- | style='text-align:right'| 4288 | | [[:d:Q137793467|Q137793467]] | [[Eugenio Menéndez-Conde García]] | 1898 | 1972 | [[Tui]] |- | style='text-align:right'| 4289 | | [[:d:Q137793537|Q137793537]] | [[Miguel Condés Romero]] | 1910 | | [[A Estrada]] |- | style='text-align:right'| 4290 | | [[:d:Q137796411|Q137796411]] | [[Rafael Álvarez Collazo]] | 1910 | | [[Concello de Lavadores|Lavadores]] |- | style='text-align:right'| 4291 | | [[:d:Q137797038|Q137797038]] | [[Benito Rivas Hermida]] | 1877 | 1962 | [[Verducido, Pontevedra|Verducido]] |- | style='text-align:right'| 4292 | | [[:d:Q137823171|Q137823171]] | [[Christian Costoya]] | 2010 | | [[Silleda]] |- | style='text-align:right'| 4293 | | [[:d:Q137845692|Q137845692]] | [[Marta Estévez|Marta Estévez Ansede]] | 1972 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4294 | | [[:d:Q137918762|Q137918762]] | [[Ramón Diz Rivas]] | 1897 | 1941 | [[A Lagoa, Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa|A Lagoa]] |- | style='text-align:right'| 4295 | | [[:d:Q137919524|Q137919524]] | [[José Diz Rivas]] | 1904 | 1948 | [[Sobrán (San Martiño de Fóra), Vilagarcía de Arousa|Sobrán (San Martiño de Fóra)]] |- | style='text-align:right'| 4296 | | [[:d:Q137920418|Q137920418]] | [[Carlos Troncoso]] | 1937 | 2026 | [[Vilalonga, Sanxenxo|Vilalonga]] |- | style='text-align:right'| 4297 | [[Ficheiro:Alberto Polumb 1957.jpg|center|128px]] | [[:d:Q137948405|Q137948405]] | [[Alberto Polumb]] | 1890 | 1957 | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4298 | | [[:d:Q137972478|Q137972478]] | [[Manuel López González (cociñeiro)|Manuel López González]] | 1892 | 1968 | [[O Porriño]] |- | style='text-align:right'| 4299 | | [[:d:Q138002157|Q138002157]] | [[Rafa Cabeleira|Rafael Villaverde López]] | 1977 | | [[Campelo, Poio (San Xoán), Poio|Campelo]] |- | style='text-align:right'| 4300 | | [[:d:Q138006304|Q138006304]] | [[José Fernández Beltrán]] | 1903 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4301 | | [[:d:Q138036164|Q138036164]] | [[Sofía Muñiz|Sofía Muñiz Somoza]] | 1995 | | [[Cambados]] |- | style='text-align:right'| 4302 | | [[:d:Q138048706|Q138048706]] | [[Pilar Pintos Poncet]] | 1931 | 2026 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4303 | | [[:d:Q138335529|Q138335529]] | [[Adrián Alfonso Rivas]] | 1986 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4304 | | [[:d:Q138336255|Q138336255]] | [[Carmen Mendoza Babiano]] | 1883 | 1971 | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4305 | | [[:d:Q138465586|Q138465586]] | [[Hugo Pérez Cabaleiro]] | 1996 | | [[Bueu]] |- | style='text-align:right'| 4306 | | [[:d:Q138504871|Q138504871]] | [[Anxo Rodríguez]] | 2007 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4307 | | [[:d:Q138509232|Q138509232]] | [[Isabel Quiroga Giráldez]] | | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4308 | [[Ficheiro:Elvira Jardón 2026.jpg|center|128px]] | [[:d:Q138561788|Q138561788]] | [[Elvira Jardón]] | 1983 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4309 | | [[:d:Q138606610|Q138606610]] | [[Marcos González Maestu]] | 2006 | | [[Nigrán]] |- | style='text-align:right'| 4310 | | [[:d:Q138638842|Q138638842]] | [[David Ferreiro Carballo]] | 1988 | | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 4311 | | [[:d:Q138650661|Q138650661]] | [[Celso Rivas Pérez]] | 2000 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4312 | | [[:d:Q138660879|Q138660879]] | [[Lolita Aguín]] | 1934 | 2023 | [[O Grove]] |- | style='text-align:right'| 4313 | | [[:d:Q138706354|Q138706354]] | [[Marcos Muñiz]] | 1992 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4314 | | [[:d:Q138717310|Q138717310]] | [[Samuel Ferro]] | 1987 | | [[Vigo]] |- | style='text-align:right'| 4315 | | [[:d:Q138721974|Q138721974]] | [[Domingo Álvarez Parcero]] | 1960 | 2026 | [[Cangas]] |- | style='text-align:right'| 4316 | | [[:d:Q138747222|Q138747222]] | [[Marta Martínez Novoa]] | 1994 | | [[Dorrón, Sanxenxo|Dorrón]] |- | style='text-align:right'| 4317 | | [[:d:Q138854487|Q138854487]] | [[Alba Tomé|Alba Tomé Sueiro]] | 1996 | | [[Vilagarcía de Arousa]] |- | style='text-align:right'| 4318 | | [[:d:Q138861094|Q138861094]] | [[Ángel Barros]] | 1935 | 2026 | [[Redondela]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == === Outras páxinas === *[[Wikipedia:Lista de persoas nadas en Galicia segundo Wikidata]] *[[Wikipedia:Lista de persoas nadas en Vigo segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] kgnr7irff0oij6oqxcepwc4iw5fulbc 4 334131 7351251 7345346 2026-04-08T09:51:15Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351251 wikitext text/x-wiki {{Atallo|WP:LPNPOU}} Esta é unha '''lista de persoas nadas na [[provincia de Ourense]]''' segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?yob ?yod WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q95038 . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } . } |wdq=. |links=red |sort=569 |columns=number:#,P18:Imaxe,item:Elemento en Wd,label:Nome,?yob:Nacemento,?yod:Falecemento,P19:Lugar de nacemento }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Imaxe ! Elemento en Wd ! Nome ! Nacemento ! Falecemento ! Lugar de nacemento |- | style='text-align:right'| 1 | [[Ficheiro:Xosé Manuel Cid Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54392|Q54392]] | [[Xosé Manuel Cid]] | 1957 | | [[Morgade, Xinzo de Limia|Morgade]] |- | style='text-align:right'| 2 | | [[:d:Q137057|Q137057]] | [[Eduardo Olano Fernández]] | 1895 | 1972 | [[Quereño, Rubiá|Quereño]] |- | style='text-align:right'| 3 | | [[:d:Q140994|Q140994]] | [[Tirso Sánchez Rey]] | 1903 | 1985 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 4 | | [[:d:Q221465|Q221465]] | [[Hidacio]] | 400 | 469 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[Ficheiro:Ines de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q234022|Q234022]] | [[Inés de Castro]] | 1320 | 1355 | [[Comarca da Limia|A Limia]] |- | style='text-align:right'| 6 | | [[:d:Q246861|Q246861]] | [[Cándido Lorenzo|Cándido Lorenzo González]] | 1925 | 2019 | [[Laroá, Xinzo de Limia|Laroá]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[Ficheiro:Elena Salgado 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q266114|Q266114]] | [[Elena Salgado]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[Ficheiro:Alfonso Sobrado Palomares.jpg|center|128px]] | [[:d:Q287189|Q287189]] | [[Alfonso S. Palomares]] | 1935 | | [[Paradela, Randín, Calvos de Randín|Paradela]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[Ficheiro:FernandoQuirogaPalacios.jpg|center|128px]] | [[:d:Q290415|Q290415]] | [[Fernando Quiroga Palacios]] | 1900 | 1971 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 10 | | [[:d:Q365063|Q365063]] | [[Adolfo Domínguez Fernández|Adolfo Domínguez]] | 1950 | | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[Ficheiro:Retrato póstumo del padre Benito Jerónimo Feijoo (Mariano Salvador Maella).jpg|center|128px]] | [[:d:Q379753|Q379753]] | [[Benito Xerónimo Feijoo|Benito Xerónimo Feijoo e Montenegro]] | 1677 | 1764 | [[Casdemiro, Melias, O Pereiro de Aguiar|Casdemiro]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[Ficheiro:Joao da Nova.jpg|center|128px]] | [[:d:Q435882|Q435882]] | [[Joan de Novoa]] | 1450 | 1509 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[Ficheiro:Cristina Pato e The Galician Connection.jpg|center|128px]] | [[:d:Q457735|Q457735]] | [[Cristina Pato]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 14 | | [[:d:Q514452|Q514452]] | [[Xosé Luís Abadín]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[Ficheiro:Retrato de Manuel Soto Ferreiro.png|center|128px]] | [[:d:Q532688|Q532688]] | [[Manoel Soto|Manoel Soto Ferreiro]] | 1944 | 2019 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[Ficheiro:Real Valladolid-Valencia CF, 2019-05-18 (84) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q562637|Q562637]] | [[Borja Fernández Fernández (1981)|Borja Fernández]] | 1981 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[Ficheiro:Arturo Noguerol Buján 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q600935|Q600935]] | [[Arturo Noguerol]] | 1892 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 18 | | [[:d:Q601564|Q601564]] | [[Antonio Cid Cortés|Antonio Cid]] | 1954 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 19 | | [[:d:Q687355|Q687355]] | [[Ismael Santos]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 20 | | [[:d:Q711358|Q711358]] | [[Julio Iglesias Puga]] | 1915 | 2005 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 21 | | [[:d:Q723640|Q723640]] | [[Miguel Ángel González Suárez|Miguel Anxo González Suárez]] | 1947 | 2024 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 22 | | [[:d:Q913077|Q913077]] | [[Marcos Valcárcel]] | 1958 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[Ficheiro:(Luis González Seara) Adolfo Suárez participa en una reunión con los comités locales y provincial de UCD de Pontevedra en la campaña electoral. Pool Moncloa. 11 de febrero de 1979 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q925289|Q925289]] | [[Luis González Seara]] | 1936 | 2016 | [[A Mezquita, A Merca|A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[Ficheiro:José con Mario Soares.jpg|center|128px]] | [[:d:Q930037|Q930037]] | [[José Antonio Gurriarán]] | 1940<br/>1938 | 2019 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[Ficheiro:GaspardeZugnigayAcevedo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q932238|Q932238]] | [[Gaspar de Zúñiga Acevedo e Velasco|Gaspar de Zúñiga y Azevedo]] | 1560 | 1606 | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 26 | | [[:d:Q936298|Q936298]] | [[Albino González]] | 1915 | 1981 | [[Mones, Petín|Mones]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[Ficheiro:Pascual Ruiz Huidobro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q952673|Q952673]] | [[Pascual Ruiz Huidobro]] | 1752 | 1813 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[Ficheiro:Otero Pedrayo falando na Universidade Nacional de Cuyo, Mendoza, 21 de agosto de 1947.jpg|center|128px]] | [[:d:Q965263|Q965263]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | 1888 | 1976 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[Ficheiro:Mons. Lorenzo Iglesias (30279524634).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1029479|Q1029479]] | [[Camilo Lorenzo|Camilo Lorenzo Iglesias]] | 1940 | 2020 | [[Porto do Souto, A Canda, Piñor|Porto do Souto]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[Ficheiro:Sculpture of the Celso Emilio Ferreiro head in Celanova, Ourense, Galicia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1053162|Q1053162]] | [[Celso Emilio Ferreiro]] | 1912 | 1979 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[Ficheiro:2016. Imaxe de Lauro Olmo nunha rúa do Barco de Valdeorras. Galiza 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1249856|Q1249856]] | [[Lauro Olmo Gallego]] | 1922 | 1994 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 32 | | [[:d:Q1333242|Q1333242]] | [[Eloy Tato]] | 1923 | 2022 | [[Viladequinta, Carballeda de Valdeorras|Viladequinta]] |- | style='text-align:right'| 33 | | [[:d:Q1339801|Q1339801]] | [[Manuel García Valiñas]] | 1955 | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[Ficheiro:Rodriguez Carballo Jose.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1388683|Q1388683]] | [[Xosé Rodríguez Carballo]] | 1953 | | [[Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 35 | | [[:d:Q1710457|Q1710457]] | [[Xoán Fernández de Boán]] | 1549 | 1615 | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[Ficheiro:Monseñor Julio Parrilla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1712387|Q1712387]] | [[Julio Parrilla]] | 1946 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[Ficheiro:Premios Goya 2019 - Rodrigo Cortés (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1887437|Q1887437]] | [[Rodrigo Cortés]] | 1973 | | [[Pazos Ermos, A Pena, Cenlle|Pazos Ermos]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[Ficheiro:David Rubín 2 - Comic 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2005814|Q2005814]] | [[David Rubín]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 39 | | [[:d:Q2040551|Q2040551]] | [[Tito Vázquez]] | 1949 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[Ficheiro:SavadorFreixedo1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2042575|Q2042575]] | [[Salvador Freixedo]] | 1923 | 2019 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[Ficheiro:Curros - henriquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2242172|Q2242172]] | [[Manuel Curros Enríquez]] | 1851 | 1908 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 42 | | [[:d:Q2246339|Q2246339]] | [[Moisés Pereiro]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 43 | | [[:d:Q2265220|Q2265220]] | [[José Fortes Rodríguez]] | 1972 | | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[Ficheiro:Alfredo Conde (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2338557|Q2338557]] | [[Alfredo Conde]] | 1945 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[Ficheiro:Iván Salgado López 2013.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2357364|Q2357364]] | [[Iván Salgado]] | 1991 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[Ficheiro:Alberto Núñez Feijóo 2025.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2457783|Q2457783]] | [[Alberto Núñez Feijóo]] | 1961 | | [[Os Peares]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[Ficheiro:Manuel Blanco Romasanta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2463622|Q2463622]] | [[Manuel Blanco Romasanta]] | 1809 | 1863 | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 48 | | [[:d:Q2481605|Q2481605]] | [[Benito Carvajales]] | 1913 | | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[Ficheiro:Gudiña10.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2486114|Q2486114]] | [[Sebastián de Aparicio]] | 1502 | 1600 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 50 | | [[:d:Q2599706|Q2599706]] | [[Óscar Martínez Cid]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[Ficheiro:Antonio Fernández Bordas, de Kaulak.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2616665|Q2616665]] | [[Antonio Fernández Bordas]] | 1870 | 1950 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 52 | | [[:d:Q2641434|Q2641434]] | [[Eloy Lozano]] | 1953 | 2009 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[Ficheiro:Albino Nunez Dominguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2713482|Q2713482]] | [[Albino Núñez Domínguez]] | 1901 | 1974 | [[A Mezquita, A Merca|A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[Ficheiro:Ferrin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2744512|Q2744512]] | [[Xosé Luís Méndez Ferrín]] | 1938 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 55 | | [[:d:Q2788204|Q2788204]] | [[Antón Risco]] | 1926 | 1998 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[Ficheiro:Xosé Manuel del Caño 2024.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2834875|Q2834875]] | [[Xosé Manuel del Caño]] | 1955 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 57 | | [[:d:Q2849397|Q2849397]] | [[Ángeles Gulín]] | 1939 | 2002 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[Ficheiro:Luis Espada, de Manuel Compañy.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2879614|Q2879614]] | [[Luis Espada Guntín]] | 1858 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[Ficheiro:Alberto García Ferreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2880054|Q2880054]] | [[Alberto García Ferreiro]] | 1860 | 1902 | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] |- | style='text-align:right'| 60 | | [[:d:Q2886878|Q2886878]] | [[Basilio María de Barral]] | 1901 | 1992 | [[Barral, Castrelo de Miño|Barral]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[Ficheiro:Manuel Suárez Castro 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2887424|Q2887424]] | [[Manuel Suárez Castro]] | 1889 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 62 | | [[:d:Q2897007|Q2897007]] | [[Beremundo Rodríguez González]] | 1909 | 1986 | [[San Paio, Mones, Petín|San Paio]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[Ficheiro:Bruno Cardeñosa (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2926684|Q2926684]] | [[Bruno Cardeñosa]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[Ficheiro:Consejo de Ministros - Elena Espinosa (2010).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2984392|Q2984392]] | [[Elena Espinosa]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[Ficheiro:Jose Angel Valente.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2997430|Q2997430]] | [[José Ángel Valente]] | 1929 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - AD Ceuta FC, Primeira División RFEF 2022-23 a 34.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3027453|Q3027453]] | [[Diego Seoane]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[Ficheiro:Vicente Risco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3047707|Q3047707]] | [[Vicente Risco]] | 1884 | 1963 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[Ficheiro:Florentino López Cuevillas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3074161|Q3074161]] | [[Florentino López Cuevillas]] | 1886 | 1958 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[Ficheiro:Francisco Noguerol, Celta de Vigo 2009.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3081919|Q3081919]] | [[Francisco Noguerol]] | 1976 | | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 70 | | [[:d:Q3090399|Q3090399]] | [[Jerónimo Bermúdez de Castro]] | 1530 | 1599 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[Ficheiro:José Julio Rodríguez Fernández, Kabul, 2009.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3125146|Q3125146]] | [[José Julio Rodríguez Fernández]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[Ficheiro:Laura Seara 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3218715|Q3218715]] | [[Laura Seara]] | 1975 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[Ficheiro:Goyas 2023 -Sara Casasnovas-086 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3286885|Q3286885]] | [[Sara Casasnovas]] | 1984 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[Ficheiro:Anxo Quintana2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3305593|Q3305593]] | [[Anxo Quintana]] | 1959 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[Ficheiro:Valentín Lamas Carvajal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3307004|Q3307004]] | [[Valentín Lamas Carvajal]] | 1849 | 1906 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[Ficheiro:Eduardo Blanco Amor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3310967|Q3310967]] | [[Eduardo Blanco Amor]] | 1897 | 1979 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[Ficheiro:Chus Pato en Oh Poetry! Fest Albacete 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3311831|Q3311831]] | [[Chus Pato]] | 1955 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[Ficheiro:Támara Echegoyen.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3319519|Q3319519]] | [[Támara Echegoyen]] | 1984 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[Ficheiro:(José Quiroga Suárez) Adolfo Suárez durante la campaña electoral en Orense. Pool Moncloa. 11 de febrero de 1979 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q3320419|Q3320419]] | [[Xosé Quiroga Suárez]] | 1920 | 2006 | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[Ficheiro:Alexandro Bóveda. Ir Indo Edicións.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3320475|Q3320475]] | [[Alexandre Bóveda]] | 1903 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[Ficheiro:Xaquín Lorenzo Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3323080|Q3323080]] | [[Xaquín Lorenzo]] | 1907 | 1989 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[Ficheiro:Isaac Alonso Estraviz (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3325087|Q3325087]] | [[Isaac Alonso Estraviz]] | 1935 | | [[Vilaseca, Trasmiras|Vilaseca]] |- | style='text-align:right'| 83 | | [[:d:Q3326625|Q3326625]] | [[Santiago Álvarez|Santiago Álvarez Gómez]] | 1913 | 2002 | [[San Miguel do Outeiro, Vilamartín de Valdeorras|San Miguel do Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 84 | | [[:d:Q3328287|Q3328287]] | [[Xosé Henrique Rodríguez Peña]] | 1942 | 2006 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[Ficheiro:Carlos Velo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3328921|Q3328921]] | [[Carlos Velo]] | 1909 | 1988 | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[Ficheiro:Modesto Seara.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3330284|Q3330284]] | [[Modesto Seara]] | 1931 | 2022 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[Ficheiro:Rodolfo Ares (2010).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3330416|Q3330416]] | [[Rodolfo Ares]] | 1954 | 2023 | [[Pena do Souto, O Navallo, Riós|Pena do Souto]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[Ficheiro:Antonio Taboada Tundidor 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3341366|Q3341366]] | [[Antonio Taboada Tundidor]] | 1888 | 1959 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[Ficheiro:Comité Nacional Galego (Recorte).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3360054|Q3360054]] | [[Pachi Vázquez]] | 1954 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[Ficheiro:1928-02-18, La Esfera, Manuel Martínez-Risco (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390697|Q3390697]] | [[Manuel Martínez-Risco]] | 1888 | 1954 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 91 | | [[:d:Q3391110|Q3391110]] | [[Ignacio Seoane|Ignacio Seoane Fernández]] | 1900 | 1936 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 92 | | [[:d:Q3391997|Q3391997]] | [[Santiago Morán]] | 1571 | 1626 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[Ficheiro:Tacholas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392069|Q3392069]] | [[Fernando Iglesias Sánchez|Fernando Luís Iglesias Sánchez]] | 1909 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[Ficheiro:Antonio Román 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392150|Q3392150]] | [[Antonio Román]] | 1911 | 1989 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 95 | | [[:d:Q3392152|Q3392152]] | [[Xosé Luís de Dios|Xosé Luís de Dios Martínez]] | 1943 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[Ficheiro:Carlos Taboada Tundidor 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3392240|Q3392240]] | [[Carlos Taboada Tundidor]] | 1880 | 1935 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|128px]] | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | 1909 | 1948 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[Ficheiro:YosiLosSuaves.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3393103|Q3393103]] | [[Yosi Domínguez]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[Ficheiro:2018-10-12 Shooting at the 2018 Summer Youth Olympics – Mixed 10m Air Pistol (Martin Rulsch) 24 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3393355|Q3393355]] | [[Olegario Vázquez Raña]] | 1935 | 2025 | [[Ribadavia, Ribadavia (San Domingos), Ribadavia|Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[Ficheiro:Elena Ochoa Foster.tif|center|128px]] | [[:d:Q3393424|Q3393424]] | [[Elena Ochoa]] | 1958 | | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 101 | | [[:d:Q3393492|Q3393492]] | [[Celso Montero]] | 1930 | 2003 | [[Quintela de Leirado]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[Ficheiro:Manuel Vilanova (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3393594|Q3393594]] | [[Manuel Vilanova]] | 1944 | 2019 | [[Barbantes, Punxín|Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[Ficheiro:Antón Losada Diéguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3393880|Q3393880]] | [[Antón Losada Diéguez]] | 1884 | 1929 | [[Moldes, Boborás|Moldes]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[Ficheiro:La Real Casa de Correos, escenario de la Mercedes Benz-Fashion Week Madrid 2017 - 32825614871 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394177|Q3394177]] | [[Roberto Verino]] | 1945 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[Ficheiro:Outro filósofo galeguista. Eloy Luís André.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394289|Q3394289]] | [[Eloy Luís André]] | 1876 | 1935 | [[Mourazos, Verín|Mourazos]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[Ficheiro:Bautista Álvarez 2014.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395026|Q3395026]] | [[Bautista Álvarez]] | 1933 | 2017 | [[San Amaro]] |- | style='text-align:right'| 107 | | [[:d:Q3395178|Q3395178]] | [[Xosé Luís Baltar]] | 1940 | | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 108 | | [[:d:Q3395502|Q3395502]] | [[José Lage Lage]] | 1938 | 2007 | [[Foncuberta, Maceda|Foncuberta]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[Ficheiro:Benigno Álvarez González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395666|Q3395666]] | [[Benigno Álvarez González|Benigno Álvarez]] | 1900 | 1937 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[Ficheiro:Eladio Rodríguez González 1926.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3396889|Q3396889]] | [[Eladio Rodríguez González]] | 1864 | 1949 | [[San Clodio, Leiro|San Clodio]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[Ficheiro:(Eulogio Gómez Franqueira) Adolfo Suárez durante la campaña electoral en Orense. Pool Moncloa. 11 de febrero de 1979 (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q3397168|Q3397168]] | [[Eulogio Gómez Franqueira]] | 1917 | 1988 | [[Cenlle]] |- | style='text-align:right'| 112 | | [[:d:Q3397784|Q3397784]] | [[Dolores Villarino]] | 1945 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 113 | | [[:d:Q3398634|Q3398634]] | [[Xosé Velo]] | 1916 | 1972 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[Ficheiro:Carlos Casares 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398675|Q3398675]] | [[Carlos Casares]] | 1941 | 2002 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[Ficheiro:Antón Riveiro Coello (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3399909|Q3399909]] | [[Antón Riveiro Coello]] | 1964 | | [[Xinzo de Limia, Xinzo de Limia|Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[Ficheiro:Auto-retrato (1931) - Veloso Salgado.png|center|128px]] | [[:d:Q3555368|Q3555368]] | [[Veloso Salgado]] | 1864 | 1945 | [[Melón]] |- | style='text-align:right'| 117 | | [[:d:Q3607186|Q3607186]] | [[Airas Paez|Airas Páez]] | 1300 | 1400 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[Ficheiro:FAUSTINOMiguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3740324|Q3740324]] | [[Faustino Míguez|Faustino Míguez González]] | 1831 | 1925 | [[Xamirás, Acevedo do Río, Celanova|Xamirás]] |- | style='text-align:right'| 119 | | [[:d:Q3742842|Q3742842]] | [[Fernán Páez de Talamancos]] | 1300 | | [[Tamallancos, Vilamarín|Tamallancos]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[Ficheiro:Mural homenatge a Pepe Rei.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3752740|Q3752740]] | [[Pepe Rei]] | 1947 | 2021 | [[A Barca de Barbantes, Cenlle|A Barca de Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 121 | | [[:d:Q3808589|Q3808589]] | [[Joaquín Cortizo|Joaquín Cortizo Rosendo]] | 1932 | 2018 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 122 | | [[:d:Q3848890|Q3848890]] | [[Mario Ossorio Augusto]] | 1987 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[Ficheiro:Miguel Iglesias Milan.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3857266|Q3857266]] | [[Miguel Iglesias]] | 1984 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[Ficheiro:Mariano Rajoy recibe al presidente del Comité Olímpico Español.jpg|center|128px]] | [[:d:Q4452137|Q4452137]] | [[Alejandro Blanco]] | 1950 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 125 | | [[:d:Q5026732|Q5026732]] | [[Camilo Estévez Puga]] | 1924 | 1999 | [[Armeses, Maside|Armeses]] |- | style='text-align:right'| 126 | | [[:d:Q5042400|Q5042400]] | [[Carlos Morais]] | 1966 | | [[Mugueimes, Muíños, Muíños|Mugueimes]] |- | style='text-align:right'| 127 | | [[:d:Q5222827|Q5222827]] | [[Darío Cabanelas|Darío Cabanelas Rodríguez]] | 1916 | 1992 | [[Trasalba, Ourense|Trasalba]] |- | style='text-align:right'| 128 | | [[:d:Q5233624|Q5233624]] | [[David Ferreiro]] | 1988 | | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[Ficheiro:Enrique Nicanor Cannes Festival 2012.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5379774|Q5379774]] | [[Enrique Nicanor]] | 1944 | 2025 | [[Sas de Penelas, Castro Caldelas|Sas de Penelas]] |- | style='text-align:right'| 130 | | [[:d:Q5392595|Q5392595]] | [[Álvaro Sueiro y Vilariño]] | 1892 | 1953 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[Ficheiro:Aurelio Miras Portugal.png|center|128px]] | [[:d:Q5479638|Q5479638]] | [[Aurelio Miras Portugal]] | 1950 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 132 | | [[:d:Q5647969|Q5647969]] | [[Fely Manzano]] | 1942 | 2017 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[Ficheiro:Marta Ballina2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5650880|Q5650880]] | [[Choly Berreteaga]] | 1927 | 2018 | [[Larouco]] |- | style='text-align:right'| 134 | | [[:d:Q5671666|Q5671666]] | [[Amancio Bolaño e Isla]] | 1896 | 1971 | [[O Bolo]] |- | style='text-align:right'| 135 | | [[:d:Q5679224|Q5679224]] | [[Jorge López Quiroga]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 136 | | [[:d:Q5686682|Q5686682]] | [[Francisco Rodríguez Fernández]] | 1953 | | [[Palmés, Ourense|Palmés]] |- | style='text-align:right'| 137 | | [[:d:Q5700275|Q5700275]] | [[Antonio de Puga]] | 1602 | 1648 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 138 | | [[:d:Q5700289|Q5700289]] | [[Antonio de Remesal]] | 1570 | 1619 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 139 | | [[:d:Q5742131|Q5742131]] | [[Camilo Liz]] | 1913 | 2009 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[Ficheiro:Grabado de la época de Cayetano de Parada y Pérez de Limia, alcalde de Bouzas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5759060|Q5759060]] | [[Cayetano Pérez de Limia|Cayetano Parada Pérez de Limia]] | 1800 | 1900 | [[Comarca de Verín]] |- | style='text-align:right'| 141 | | [[:d:Q5763847|Q5763847]] | [[Cesáreo Rivera Abraldes]] | 1900 | 1910 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 142 | | [[:d:Q5767427|Q5767427]] | [[Christian Escuredo]] | | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[Ficheiro:Ocampo Penya - unniks.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5806447|Q5806447]] | [[Diego Ocampo]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[Ficheiro:Xesús Antonio Gulías Lamas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5813580|Q5813580]] | [[Xesús Antonio Gulías Lamas]] | 1948 | | [[Beariz, Beariz|Beariz]] |- | style='text-align:right'| 145 | | [[:d:Q5833068|Q5833068]] | [[Enrique Barros Fernández]] | 1905 | 1990 | [[Oímbra]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[Ficheiro:Julio Prieto Nespereira 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5849796|Q5849796]] | [[Julio Prieto Nespereira]] | 1896 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 147 | | [[:d:Q5867834|Q5867834]] | [[Francisco Araújo]] | 1580 | 1664 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[Ficheiro:I5D0189.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5920161|Q5920161]] | [[Irene Fernández Núñez]] | 1956 | | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 149 | | [[:d:Q5920634|Q5920634]] | [[Isaac Vázquez]] | 1926 | 2003 | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 150 | | [[:d:Q5925241|Q5925241]] | [[Jaime Noguerol]] | 1950 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 151 | | [[:d:Q5930678|Q5930678]] | [[Jesús Silva González]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 152 | | [[:d:Q5937674|Q5937674]] | [[José Antonio Alonso]] | 1956 | 2019 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[Ficheiro:José Lino Vaamonde in 1937.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5941025|Q5941025]] | [[José Lino Vaamonde]] | 1900 | 1986 | [[Alongos, Toén|Alongos]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[Ficheiro:José Luis Vázquez Dodero.png|center|128px]] | [[:d:Q5941850|Q5941850]] | [[José Luis Vázquez Dodero|José Luís Vázquez Dodero]] | 1908 | 2001 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[Ficheiro:José María Pérez Álvarez, 'Chesi'.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5943388|Q5943388]] | [[José María Pérez Álvarez]] | 1952 | 2025 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 156 | | [[:d:Q5945678|Q5945678]] | [[José Suárez|José Suárez Fernández]] | 1902 | 1974 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[Ficheiro:Julio Prada Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5955657|Q5955657]] | [[Julio Prada Rodríguez]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 158 | | [[:d:Q5992275|Q5992275]] | [[Manuel Arias Teixeiro de Castro]] | 1780 | 1863 | [[Fondo de Vila, Cabanelas, O Carballiño|Fondo de Vila]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[Ficheiro:Manuel Puga Feijoo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q5993622|Q5993622]] | [[Manuel María Puga Feijoo]] | 1807 | 1879 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[Ficheiro:Manuel estudio 075 smll.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5993952|Q5993952]] | [[Manuel Outumuro]] | 1949 | | [[A Merca]] |- | style='text-align:right'| 161 | | [[:d:Q5994089|Q5994089]] | [[Manuel Pérez Barreiro]] | 1920 | 2008 | [[O Mazo, Vilamartín de Valdeorras|O Mazo]] |- | style='text-align:right'| 162 | | [[:d:Q5998292|Q5998292]] | [[Marina Baura]] | 1941 | | [[Vilameá de Ramirás, Ramirás|Vilameá de Ramirás]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[Ficheiro:Miriam Reyes, Porto 2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6018194|Q6018194]] | [[Miriam Reyes]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 164 | | [[:d:Q6070120|Q6070120]] | [[Pedro Sanjurjo]] | 1812 | 1879 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[Ficheiro:Perfecto Conde Fernández, médico gallego del siglo XIX.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6072355|Q6072355]] | [[Perfecto Conde Fernández]] | 1847 | 1903 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 166 | | [[:d:Q6122940|Q6122940]] | [[Sebastián Martínez-Risco]] | 1899 | 1977 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 167 | | [[:d:Q6147157|Q6147157]] | [[Tinieblas González]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 168 | | [[:d:Q6173656|Q6173656]] | [[Ángela Rodicio]] | 1963 | | [[San Cristovo de Regodeigón, Ribadavia|San Cristovo de Regodeigón]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[Ficheiro:Martyrs of Damascus.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6300057|Q6300057]] | [[Xoán Xacobe Fernández]] | 1808 | 1860 | [[Moire, Carballeda, Piñor|Moire]] |- | style='text-align:right'| 170 | | [[:d:Q6404670|Q6404670]] | [[Carlos Rodríguez Diéguez]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 171 | | [[:d:Q6700432|Q6700432]] | [[Luis Cid|Luis Cid Pérez]] | 1929 | 2018 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 172 | | [[:d:Q6774155|Q6774155]] | [[Marta Míguez]] | 1973 | | [[Louredo, Cortegada|Louredo]] |- | style='text-align:right'| 173 | | [[:d:Q6775012|Q6775012]] | [[Martin Blanes]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[Ficheiro:Ramonsentado.gif|center|128px]] | [[:d:Q7289876|Q7289876]] | [[Ramón Santamarina]] | 1827 | 1904 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[Ficheiro:Xosé Carlos Caneiro (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7399825|Q7399825]] | [[Xosé Carlos Caneiro]] | 1963 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 176 | | [[:d:Q7635815|Q7635815]] | [[Alfonso Ortega]] | 1930 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 177 | | [[:d:Q7810530|Q7810530]] | [[Tiziana Domínguez]] | 1985 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[Ficheiro:Tomás de Lemos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7818341|Q7818341]] | [[Tomás de Lemos]] | 1560 | 1629 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 179 | | [[:d:Q8123831|Q8123831]] | [[Xoán Manuel Jiménez Morán]] | 1956 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 180 | | [[:d:Q8124806|Q8124806]] | [[Ángel Villanueva Cendón]] | 1935 | 2015 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[Ficheiro:Graña junto a Mariano el Brujo y un grupo de técnicos occidentales cropped.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8195146|Q8195146]] | [[Alfonso Graña]] | 1878 | 1934 | [[Amiudal, Avión|Amiudal]] |- | style='text-align:right'| 182 | | [[:d:Q8195358|Q8195358]] | [[Alfredo García Pinal]] | 1962 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 183 | | [[:d:Q8196308|Q8196308]] | [[Alonso de Zúñiga e Acevedo Fonseca]] | 1495 | 1559 | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 184 | | [[:d:Q8199434|Q8199434]] | [[Andrés de Prada e Gómez de Santalla]] | 1545 | 1611 | [[Outarelo, O Castro de Valdeorras, O Barco de Valdeorras|Outarelo]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[Ficheiro:Antonia Ferrín Moreiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201095|Q8201095]] | [[Antonia Ferrín]] | 1914 | 2009 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 186 | | [[:d:Q8201637|Q8201637]] | [[Antonio Rodríguez Miranda]] | 1967 | | [[A Bola]] |- | style='text-align:right'| 187 | | [[:d:Q8201776|Q8201776]] | [[Antonio Vázquez López]] | 1937 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 188 | | [[:d:Q8206033|Q8206033]] | [[Arturo Seara]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 189 | | [[:d:Q8210595|Q8210595]] | [[Francisco Neira]] | 1953 | | [[Muíños]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[Ficheiro:Benito Fernández Alonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8246366|Q8246366]] | [[Benito Fernández Alonso]] | 1848 | 1922 | [[Asperelo, Galez, Entrimo|Asperelo]] |- | style='text-align:right'| 191 | | [[:d:Q8246396|Q8246396]] | [[Benito Villamarín]] | 1917 | 1966 | [[Puga, Toén|Puga]] |- | style='text-align:right'| 192 | | [[:d:Q8338679|Q8338679]] | [[Carmen Fernández Seguín]] | 1905 | 1999 | [[Coalloso, Sandiás, Sandiás|Coalloso]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[Ficheiro:Celsa Barja.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8343370|Q8343370]] | [[Celsa Barja]] | 1966 | | [[O Pereiro, A Mezquita|O Pereiro]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[Ficheiro:La Ilustración Gallega y Asturiana 1880 05 08 Cesáreo Fernández Losada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8344358|Q8344358]] | [[Cesáreo Fernández Losada]] | 1837<br/>1831 | 1911 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 195 | | [[:d:Q8345183|Q8345183]] | [[Chelo García-Cortés]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[Ficheiro:Claudio Pato 2023.png|center|128px]] | [[:d:Q8346825|Q8346825]] | [[Claudio Pato]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[Ficheiro:Cándido Fernández Mazas, Ourense, 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8353082|Q8353082]] | [[Cándido Fernández Mazas]] | 1902 | 1942 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[Ficheiro:Daniel Vázquez-Gulías Martínez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8353702|Q8353702]] | [[Daniel Vázquez-Gulías Martínez]] | 1869 | 1937 | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[Ficheiro:Eduardo Chao Fernández.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8772263|Q8772263]] | [[Eduardo Chao]] | 1822 | 1887 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 200 | | [[:d:Q8772442|Q8772442]] | [[Eduardo Álvarez Puga]] | 1930 | 2021 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 201 | | [[:d:Q8774848|Q8774848]] | [[Elixio Rodríguez]] | 1910 | 2007 | [[Grou, Lobios|Grou]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[Ficheiro:Emma González Bermello.png|center|128px]] | [[:d:Q8775632|Q8775632]] | [[Enma González Bermello]] | 1931 | 2014 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 203 | | [[:d:Q8776767|Q8776767]] | [[Erasmo Pascual]] | 1903 | 1975 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[Ficheiro:Ernesto Chao María Casares 2014.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8777352|Q8777352]] | [[Ernesto Chao]] | 1943 | 2018 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[Ficheiro:Homenaje a Reverter y Coleman (2204456890).jpg|center|128px]] | [[:d:Q8845572|Q8845572]] | [[Estanislao Reverter]] | 1929 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[Ficheiro:Fdodizlois.JPG|center|128px]] | [[:d:Q8961292|Q8961292]] | [[Fernando Diz-Lois]] | 1936 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 207 | | [[:d:Q8962582|Q8962582]] | [[Francisco Zagala]] | 1842 | 1908 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[Ficheiro:Helena de Carlos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9002438|Q9002438]] | [[Helena de Carlos]] | 1964 | | [[A Barca de Barbantes, Cenlle|A Barca de Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 209 | | [[:d:Q9009411|Q9009411]] | [[Isabel Pérez González|Isabel Pérez]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 210 | | [[:d:Q9011255|Q9011255]] | [[Javier Gómez de Liaño]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 211 | | [[:d:Q9014247|Q9014247]] | [[José Manuel Fernández Sobrino]] | 1936 | | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[Ficheiro:José Ojea Otero 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9014634|Q9014634]] | [[José Ogea|José Ojea Otero]] | 1845 | 1909 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[Ficheiro:Kina Fernandez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9017612|Q9017612]] | [[Kina Fernández]] | 1947 | | [[O Bolo]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[Ficheiro:Luciano Puga Blanco.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9024668|Q9024668]] | [[Luciano Puga Blanco]] | 1842 | 1899 | [[Proente, A Merca|Proente]] |- | style='text-align:right'| 215 | | [[:d:Q9024996|Q9024996]] | [[Luis Collarte Rodríguez]] | 1960 | 2022 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 216 | | [[:d:Q9027701|Q9027701]] | [[Manuel Castro Fernández]] | 1912 | 1999 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 217 | | [[:d:Q9027758|Q9027758]] | [[Manuel Docampo Guerra]] | 1941 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 218 | | [[:d:Q9027802|Q9027802]] | [[Manuel Gallego Jorreto]] | 1936 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[Ficheiro:Mariana en pi.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9028914|Q9028914]] | [[Mariana Carballal]] | 1962 | | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[Ficheiro:Miryam Gallego.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9033606|Q9033606]] | [[Miryam Gallego]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[Ficheiro:Moncho Borrajo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9034527|Q9034527]] | [[Moncho Borrajo]] | 1949 | | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[Ficheiro:Olimpia Valencia 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9052082|Q9052082]] | [[Olimpia Valencia]] | 1898 | 1987 | [[Baltar]] |- | style='text-align:right'| 223 | | [[:d:Q9057462|Q9057462]] | [[Pedro González de Ulloa]] | 1714 | 1790 | [[Xocín, San Martiño de Porqueira, Porqueira|Xocín]] |- | style='text-align:right'| 224 | | [[:d:Q9066341|Q9066341]] | [[Ramón Afonso]] | 1936 | 2006 | [[Videferre, Oímbra|Videferre]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[Ficheiro:Ramón Parada Justel.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9066475|Q9066475]] | [[Ramón Parada Justel]] | 1871 | 1902 | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[Ficheiro:Rebeca Montero.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9067163|Q9067163]] | [[Rebeca Montero]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[Ficheiro:Rubén Riós. Pradolongo. A Estrada 04.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071050|Q9071050]] | [[Rubén Riós]] | 1980 | | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[Ficheiro:Samuel Eiján 1918.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9073255|Q9073255]] | [[Samuel Eiján]] | 1876 | 1945 | [[San Clodio, Leiro|San Clodio]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[Ficheiro:Sergio Pazos na Festa da Langosta.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9076215|Q9076215]] | [[Serxio Pazos]] | 1965 | | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[Ficheiro:Retrato de Tomás María Mosquera García.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9088285|Q9088285]] | [[Tomás María Mosquera García]] | 1823 | 1890 | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 231 | | [[:d:Q9096471|Q9096471]] | [[Xabier González]] | 1958 | 2023 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 232 | | [[:d:Q9096499|Q9096499]] | [[Xaime Quessada|Q9096499]] | 1937 | 2007 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[Ficheiro:Xoelyañez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9096714|Q9096714]] | [[Xoel Yáñez]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 234 | | [[:d:Q9096722|Q9096722]] | [[Xosé Fernández Ferreiro]] | 1931 | 2015 | [[Espartedo, Santa Cruz de Rubiacós, Nogueira de Ramuín|Espartedo]] |- | style='text-align:right'| 235 | | [[:d:Q9096732|Q9096732]] | [[Xosé Manuel Vélez]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[Ficheiro:Álvaro M. de las Casas 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9098239|Q9098239]] | [[Álvaro das Casas]] | 1901 | 1950 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[Ficheiro:Ceramic-Saint-Francisco-Blanco-1638.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9262258|Q9262258]] | [[Francisco Blanco]] | 1570 | 1597 | [[O Tameirón, A Gudiña|O Tameirón]] |- | style='text-align:right'| 238 | | [[:d:Q9593052|Q9593052]] | [[Airas Vasques]] | 1200 | 1258 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 239 | | [[:d:Q10297001|Q10297001]] | [[Cora Novoa]] | 1984 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 240 | | [[:d:Q10367517|Q10367517]] | [[Sancho Nunes de Celanova]] | 1070 | 1130 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[Ficheiro:Luiz Varela Aldemira - Ilustração Portugueza (2Jun1919).png|center|128px]] | [[:d:Q10389211|Q10389211]] | [[Luis Varela Aldemira]] | 1895 | 1975 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 242 | | [[:d:Q10394404|Q10394404]] | [[Xosé Blanco Gil]] | 1946 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 243 | | [[:d:Q10857875|Q10857875]] | [[José Conde Cid|José Conde]] | 1955 | 2011 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[Ficheiro:Luís Álvarez Pousa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10858197|Q10858197]] | [[Luís Álvarez Pousa]] | 1948 | | [[Vila de Rei, Trasmiras|Vila de Rei]] |- | style='text-align:right'| 245 | | [[:d:Q10950907|Q10950907]] | [[Laureano Peláez Canellas]] | 1879 | 1955 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[Ficheiro:Alfonso Pazos Cid 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q10952819|Q10952819]] | [[Alfonso Pazos Cid]] | 1896 | 1978 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 247 | | [[:d:Q10997493|Q10997493]] | [[David Pérez Puga]] | 1922 | 1982 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[Ficheiro:Juan Antonio Saco y Arce.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11040026|Q11040026]] | [[Juan Antonio Saco y Arce]] | 1835 | 1881 | [[O Outeiro, Alongos, Toén|O Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[Ficheiro:José María Méndez Gil Brandón 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11041822|Q11041822]] | [[José María Méndez Gil Brandón]] | 1900 | 1963 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[Ficheiro:Ramón Villarino de Saa 1915.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11214482|Q11214482]] | [[Ramón Villarino de Sáa]] | 1890 | 1959 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 251 | | [[:d:Q11217193|Q11217193]] | [[Xesús González Gómez]] | 1950 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[Ficheiro:Arturo Lezcano (AELG)-6.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11220014|Q11220014]] | [[Arturo Lezcano Fernández]] | 1939 | 2019 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[Ficheiro:Eduardo Barreiros.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11681283|Q11681283]] | [[Eduardo Barreiros]] | 1919 | 1992 | [[Gundiás, Queiroás, Allariz|Gundiás]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[Ficheiro:Florencio Delgado mural en Córgomo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11681875|Q11681875]] | [[Florencio Delgado|Florencio Delgado Gurriarán]] | 1903 | 1987 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 255 | | [[:d:Q11681943|Q11681943]] | [[Francisco Martínez Bouzas]] | 1945 | | [[Arnuíde, Vilar de Barrio|Arnuíde]] |- | style='text-align:right'| 256 | | [[:d:Q11682938|Q11682938]] | [[Ignacio Martín-Esperanza]] | 1936 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[Ficheiro:José García Barbón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11685816|Q11685816]] | [[Xosé García Barbón]] | 1831 | 1908 | [[Verín, Verín|Verín]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[Ficheiro:Ledicia Sola - Seminci 2011.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11688612|Q11688612]] | [[Ledicia Sola]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[Ficheiro:Marta Bobo 1984 Viena 02.png|center|128px]] | [[:d:Q11691199|Q11691199]] | [[Marta Bobo]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 260 | | [[:d:Q11691449|Q11691449]] | [[María Pilar Fernández Álvarez]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 261 | | [[:d:Q11701399|Q11701399]] | [[Pura Vázquez]] | 1918 | 2006 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[Ficheiro:Jorge fernandez paris.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11728258|Q11728258]] | [[Jorge Fernández Valcárcel]] | 1989 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 263 | | [[:d:Q11915402|Q11915402]] | [[Constantí Sotelo i Paradela]] | 1939 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[Ficheiro:Fernando Méndez, escritor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11921820|Q11921820]] | [[Fernando Rodríguez Méndez|Fernando Méndez]] | | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 265 | | [[:d:Q11929189|Q11929189]] | [[José Ramón Dacosta González]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 266 | | [[:d:Q11929196|Q11929196]] | [[José Rodríguez Reza]] | 1922 | 2007 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[Ficheiro:Luís Fábrega Coello 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11934252|Q11934252]] | [[Luis Fábrega Coello]] | 1874 | 1960 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[Ficheiro:Manuel Casado Nieto 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11934940|Q11934940]] | [[Manuel Casado Nieto]] | 1912 | 1983 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 269 | | [[:d:Q11935273|Q11935273]] | [[Marcial Suárez]] | 1918 | 1996 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 270 | | [[:d:Q11937159|Q11937159]] | [[Modesto López Novoa]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 271 | | [[:d:Q11940616|Q11940616]] | [[Paulino Vázquez]] | 1962 | | [[Vilanova dos Infantes, Celanova|Vilanova dos Infantes]] |- | style='text-align:right'| 272 | | [[:d:Q11949777|Q11949777]] | [[Silvio Santiago]] | 1903 | 1974 | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[Ficheiro:Tiberio Ávila González 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11951813|Q11951813]] | [[Tiberio Ávila|Tiberio Ávila Rodríguez]] | 1843 | 1932 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 274 | | [[:d:Q11954654|Q11954654]] | [[Vicente Álvarez Núñez]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[Ficheiro:(Xosé Manoel Núñez Seixas) Galiza, pobo migrante.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11955424|Q11955424]] | [[Xosé Manoel Núñez Seixas]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[Ficheiro:Cid Cabido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11955426|Q11955426]] | [[Xosé Cid Cabido]] | 1959 | | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 277 | | [[:d:Q12382335|Q12382335]] | [[Abdón Rodríguez Santos]] | 1885 | 1971 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[Ficheiro:Abel Losada no Hórreo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382339|Q12382339]] | [[Abel Losada]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[Ficheiro:Premio Trasalba 2024 - Acisclo Manzano.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382432|Q12382432]] | [[Acisclo Manzano]] | 1940 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[Ficheiro:Adolfo Merelles (Blanco y Negro, 27-04-1901).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382490|Q12382490]] | [[Adolfo Merelles Caula]] | 1843 | 1911 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 281 | | [[:d:Q12382672|Q12382672]] | [[Alberto Vilanova|Alberto Vilanova Rodríguez]] | 1910 | 1985 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 282 | | [[:d:Q12382727|Q12382727]] | [[Alejandrino Fernández Barreiro]] | 1943 | 2014 | [[Leiro]] |- | style='text-align:right'| 283 | | [[:d:Q12382734|Q12382734]] | [[Alejandro Álvarez Rodríguez]] | 1890 | 1974 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 284 | | [[:d:Q12382775|Q12382775]] | [[Alfonso Rodríguez Rodríguez]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 285 | | [[:d:Q12382786|Q12382786]] | [[Alfredo Atrio García]] | 1936 | 2011 | [[Paizás, Ramirás|Paizás]] |- | style='text-align:right'| 286 | | [[:d:Q12382790|Q12382790]] | [[Alfredo Freixedo Alemparte]] | 1946 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 287 | | [[:d:Q12382794|Q12382794]] | [[Alfredo Gómez Ollero]] | 1905 | 1943 | [[Paderne de Allariz]] |- | style='text-align:right'| 288 | | [[:d:Q12382824|Q12382824]] | [[Almudena Valiñas]] | 1986 | | [[Avión]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[Ficheiro:Entrega Premio Trasalba 2023 - Amador Vázquez Vázquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382877|Q12382877]] | [[Amador Vázquez Vázquez]] | 1947 | | [[Vilamarín]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[Ficheiro:Amparo González Méndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382946|Q12382946]] | [[Amparo González Méndez]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[Ficheiro:(Ana Belén Vázquez Blanco) Constitución comisión modelo policial1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382952|Q12382952]] | [[Ana Belén Vázquez]] | 1975 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 292 | | [[:d:Q12382985|Q12382985]] | [[Andrés Montesinos]] | 1961 | | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 293 | | [[:d:Q12383038|Q12383038]] | [[Antonia Rodríguez López]] | 1925 | 2012 | [[Soulecín, Santigoso, O Barco de Valdeorras|Soulecín]] |- | style='text-align:right'| 294 | | [[:d:Q12383043|Q12383043]] | [[Antonio Balboa Salgado]] | 1966 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[Ficheiro:Antonio Caneda Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383053|Q12383053]] | [[Antonio Caneda Rodríguez]] | 1906 | 1937 | [[Medos, San Xoán de Río|Medos]] |- | style='text-align:right'| 296 | | [[:d:Q12383063|Q12383063]] | [[Antonio Dacosta]] | 1958 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 297 | | [[:d:Q12383071|Q12383071]] | [[Antonio Fernández-Cid]] | 1916 | 1995 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 298 | | [[:d:Q12383074|Q12383074]] | [[Antonio Fernández Seoane (escritor)|Antonio Fernández Seoane]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 299 | | [[:d:Q12383084|Q12383084]] | [[Antonio Hervella Martínez]] | 1935 | 2020 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 300 | | [[:d:Q12383087|Q12383087]] | [[Antonio Iglesias Álvarez|Antonio Iglesias]] | 1918 | 2011 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 301 | | [[:d:Q12383088|Q12383088]] | [[Antonio Lorenzo]] | 1914 | 2009 | [[Leiro]] |- | style='text-align:right'| 302 | | [[:d:Q12383092|Q12383092]] | [[Antonio Meijide Pardo]] | 1917 | 2004 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 303 | | [[:d:Q12383094|Q12383094]] | [[Antonio Mouriño Villar]] | 1954 | | [[A Buratiña, Castromao, Celanova|A Buratiña]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[Ficheiro:Antonio Prieto Rivas 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383104|Q12383104]] | [[Antonio Prieto Rivas]] | 1876 | 1936 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 305 | | [[:d:Q12383107|Q12383107]] | [[Antonio Pérez Rodríguez]] | 1969 | | [[Vilar de Lebres, Trasmiras|Vilar de Lebres]] |- | style='text-align:right'| 306 | | [[:d:Q12383158|Q12383158]] | [[Anxo Carbajal]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 307 | | [[:d:Q12383160|Q12383160]] | [[Anxo Casalderrey]] | 1965 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 308 | | [[:d:Q12383208|Q12383208]] | [[Arcadio González Rodríguez]] | 2000 | | [[Vilariño de Conso]] |- | style='text-align:right'| 309 | | [[:d:Q12383255|Q12383255]] | [[Argimiro Marnotes Fernández]] | 1966 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 310 | | [[:d:Q12383257|Q12383257]] | [[Argimiro Marnotes Rodríguez]] | 2000 | | [[Lobás, O Carballiño|Lobás]] |- | style='text-align:right'| 311 | | [[:d:Q12383258|Q12383258]] | [[Argimiro Rojo]] | 1950 | | [[Mosteiro, Ramirás|Mosteiro]] |- | style='text-align:right'| 312 | | [[:d:Q12383346|Q12383346]] | [[Arturo Baltar]] | 1924 | 2017 | [[Coles]] |- | style='text-align:right'| 313 | | [[:d:Q12383351|Q12383351]] | [[Arturo López Delgado]] | | 1942 | [[Correxais, Vilamartín de Valdeorras|Correxais]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[Ficheiro:Arturovazqueznuñez 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383353|Q12383353]] | [[Arturo Vázquez Núñez]] | 1852 | 1907 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 315 | | [[:d:Q12383861|Q12383861]] | [[Asdrúbal Ferreiro Cid]] | 1895 | 1983 | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 316 | | [[:d:Q12383941|Q12383941]] | [[Augusto Assía]] | 1904 | 2002 | [[A Mezquita, A Merca|A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[Ficheiro:Augusto María Casas 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383942|Q12383942]] | [[Augusto Casas]] | 1906 | 1973 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 318 | | [[:d:Q12383957|Q12383957]] | [[Avelino García Ferradal]] | 1960 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 319 | | [[:d:Q12383962|Q12383962]] | [[Avelino de Francisco|Avelino de Francisco Martínez]] | 1946 | | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[Ficheiro:Básico Rodríguez (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384242|Q12384242]] | [[Basilio Rodríguez]] | 1956 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[Ficheiro:Basilio Álvarez, en Mundo Gráfico.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384244|Q12384244]] | [[Basilio Álvarez]] | 1877 | 1943 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 322 | | [[:d:Q12384336|Q12384336]] | [[Belén Monís]] | 1981 | | [[Cualedro]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[Ficheiro:(Belén Prado Sanjurjo) Esperanza Aguirre inaugura el nuevo centro de salud de Galapagar (cropped).jpeg|center|128px]] | [[:d:Q12384337|Q12384337]] | [[Belén Prado]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[Ficheiro:Benito Pereira por Distrito Xermar - AELG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384369|Q12384369]] | [[Benito Pereira|Benito Pereira Domínguez]] | 1964 | 2023 | [[Lantemil, A Illa, Entrimo|Lantemil]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[Ficheiro:Bernardino Temes.png|center|128px]] | [[:d:Q12384403|Q12384403]] | [[Bernardino Temes]] | 1876 | 1960 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[Ficheiro:Bieito Iglesias (AELG)-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12384474|Q12384474]] | [[Bieito Iglesias|Q12384474]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 327 | | [[:d:Q12384667|Q12384667]] | [[Breogán Pereiro]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[Ficheiro:Camilo Franco (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385021|Q12385021]] | [[Camilo Franco]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[Ficheiro:Camilo Valdehorras (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385024|Q12385024]] | [[Camilo Valdehorras]] | 1959 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 330 | | [[:d:Q12385025|Q12385025]] | [[Camilo de Dios Fernández]] | 1933 | 2019 | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[Ficheiro:Carlos Garrido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385344|Q12385344]] | [[Carlos Garrido]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 332 | | [[:d:Q12385372|Q12385372]] | [[Carlos Varela García]] | 1956 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 333 | | [[:d:Q12385391|Q12385391]] | [[Carmen Lovelle]] | 1941 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 334 | | [[:d:Q12385403|Q12385403]] | [[Carolina Borges|Carolina Borges Veloso]] | 1984 | | [[Ganceiros, Torno, Lobios|Ganceiros]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[Ficheiro:Castor García Fernández.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12385660|Q12385660]] | [[Castor García Fernández]] | 1813 | 1891 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 336 | | [[:d:Q12385880|Q12385880]] | [[Celedonio Osorio Lafuente]] | 1847 | 1899 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[Ficheiro:Celia Parra Díaz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385895|Q12385895]] | [[Celia Parra]] | 1990 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[Ficheiro:Celso Luis Delgado Arce.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12385903|Q12385903]] | [[Celso Delgado]] | 1958 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[Ficheiro:Cesareosancheziglesias2011.png|center|128px]] | [[:d:Q12386031|Q12386031]] | [[Cesáreo Sánchez Iglesias]] | 1951 | | [[Dadín, O Irixo|Dadín]] |- | style='text-align:right'| 340 | | [[:d:Q12386377|Q12386377]] | [[Concha Rousia]] | 1962 | | [[Covas, Os Blancos|Covas]] |- | style='text-align:right'| 341 | | [[:d:Q12386871|Q12386871]] | [[Cándido Gómez Vázquez]] | 1957 | | [[Punxín]] |- | style='text-align:right'| 342 | | [[:d:Q12386875|Q12386875]] | [[Cándido Rodríguez Losada]] | 1946 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 343 | | [[:d:Q12386881|Q12386881]] | [[Cástor Gago]] | 1953 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 344 | | [[:d:Q12386928|Q12386928]] | [[Daniel Barata Quintas]] | 1943 | 2023 | [[Rairiz de Veiga]] |- | style='text-align:right'| 345 | | [[:d:Q12386960|Q12386960]] | [[David Ferrer Garrido]] | 1926 | 1998 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[Ficheiro:29N Marcha da Dignidade - David Rodriguez-Martiño - Praza Publica (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386969|Q12386969]] | [[David Rodríguez Estévez]] | 1978 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[Ficheiro:Pontevedra CF - AD Ceuta FC, Primeira División RFEF 2022-23 a 21.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386972|Q12386972]] | [[David Soto|David Soto Sánchez]] | 1993 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 348 | | [[:d:Q12386990|Q12386990]] | [[Delfín Álvarez]] | 1936 | 2015 | [[A Veiga]] |- | style='text-align:right'| 349 | | [[:d:Q12386995|Q12386995]] | [[Demetrio Macía Castelo]] | 1821 | 1882 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 350 | | [[:d:Q12387090|Q12387090]] | [[Diego Vieytes]] | 1990 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 351 | | [[:d:Q12387197|Q12387197]] | [[Dora Vázquez]] | 1913 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 352 | | [[:d:Q12387263|Q12387263]] | [[Edelmiro Vázquez Naval]] | 1949 | | [[Toubes, A Peroxa|Toubes]] |- | style='text-align:right'| 353 | | [[:d:Q12387264|Q12387264]] | [[Edesio Yáñez Gómez]] | 1946 | | [[Xares, A Veiga|Xares]] |- | style='text-align:right'| 354 | | [[:d:Q12387286|Q12387286]] | [[Eduardo Fidalgo Álvarez]] | 1901 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 355 | | [[:d:Q12387288|Q12387288]] | [[Eduardo García Rodríguez]] | 1910 | 1997 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 356 | | [[:d:Q12387292|Q12387292]] | [[Eduardo Olano Gurriarán]] | 1933 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 357 | | [[:d:Q12387295|Q12387295]] | [[Eduardo Pérez Vega]] | 1914 | | [[O Tameirón, A Gudiña|O Tameirón]] |- | style='text-align:right'| 358 | | [[:d:Q12387296|Q12387296]] | [[Eduardo Quiroga Pérez]] | 1900 | 1921 | [[Banga, O Carballiño|Banga]] |- | style='text-align:right'| 359 | | [[:d:Q12387303|Q12387303]] | [[Eduardo Viso|Eduardo Viso Abella]] | 1919 | 1995 | [[Melón]] |- | style='text-align:right'| 360 | | [[:d:Q12387511|Q12387511]] | [[Eladio Medel]] | 1973 | | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 361 | | [[:d:Q12387512|Q12387512]] | [[Eladio Osorio]] | 1943 | 2025 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 362 | | [[:d:Q12387515|Q12387515]] | [[Eladio Pérez Moure]] | 1943 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[Ficheiro:Eladio Vázquez Ferro 1937.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387516|Q12387516]] | [[Eladio Vázquez Ferro]] | 1899 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[Ficheiro:Eleuterio González Salgado, Leuter, anos 30.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387767|Q12387767]] | [[Eleuterio González Salgado]] | 1899 | 1977 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 365 | | [[:d:Q12387769|Q12387769]] | [[Elidio Cortés]] | 1946 | 2006 | [[Xunqueira de Espadanedo]] |- | style='text-align:right'| 366 | | [[:d:Q12387771|Q12387771]] | [[Elisa Nogueira Méndez]] | 1936 | | [[San Cibrao das Viñas]] |- | style='text-align:right'| 367 | | [[:d:Q12387776|Q12387776]] | [[Elixio Rivas|Elixio Rivas Quintas]] | 1925 | 2022 | [[Fondo de Vila, A Abeleda, Xunqueira de Ambía|Fondo de Vila]] |- | style='text-align:right'| 368 | | [[:d:Q12387777|Q12387777]] | [[Elixio Villaverde]] | 1954 | 2018 | [[O Irixo]] |- | style='text-align:right'| 369 | | [[:d:Q12387794|Q12387794]] | [[Emilio Araúxo]] | 1946 | | [[Coles]] |- | style='text-align:right'| 370 | | [[:d:Q12387795|Q12387795]] | [[Emilio Atrio]] | 1932 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 371 | | [[:d:Q12387798|Q12387798]] | [[Emilio Duro Peña]] | 1919 | 1995 | [[Froufe, O Irixo|Froufe]] |- | style='text-align:right'| 372 | | [[:d:Q12387799|Q12387799]] | [[Emilio González Afonso]] | 1954 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 373 | | [[:d:Q12387800|Q12387800]] | [[Emilio Higuero|Emilio Higuero Cardoso]] | 1930 | 2024 | [[Arzádegos, Vilardevós|Arzádegos]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[Ficheiro:Emilio José Culturgal 2010.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387803|Q12387803]] | [[Emilio José]] | 1984 | | [[Quins, Melón|Quins]] |- | style='text-align:right'| 375 | | [[:d:Q12387806|Q12387806]] | [[Emilio Pazos Ojea]] | 1975 | | [[Trasmiras]] |- | style='text-align:right'| 376 | | [[:d:Q12387808|Q12387808]] | [[Emilio Pérez Nieto]] | 1942 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 377 | | [[:d:Q12387843|Q12387843]] | [[Enrique Alonso-Cuevillas]] | 1898 | 1976 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 378 | | [[:d:Q12387847|Q12387847]] | [[Enrique Carpintero Araújo]] | 1932 | 2008 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 379 | | [[:d:Q12387856|Q12387856]] | [[Enrique Nóvoa López]] | 1953 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 380 | | [[:d:Q12387940|Q12387940]] | [[Ernesto Pérez González]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[Ficheiro:Eugenio López Aydillo 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388175|Q12388175]] | [[Eugenio López Aydillo]] | 1888 | 1965 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 382 | | [[:d:Q12388176|Q12388176]] | [[Eugenio López López]] | 1921 | 1995 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 383 | | [[:d:Q12388186|Q12388186]] | [[Eva Fernández]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[Ficheiro:Faustino santalices.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388295|Q12388295]] | [[Faustino Santalices]] | 1877 | 1959 | [[A Granxa, Cadós, Bande|A Granxa]] |- | style='text-align:right'| 385 | | [[:d:Q12388304|Q12388304]] | [[Antón Faílde Gago|Antón Faílde]] | 1907 | 1979 | [[Piñor, Barbadás|Piñor]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[Ficheiro:Selfie realizado por Fefa Vila.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388331|Q12388331]] | [[Fefa Vila]] | 1968 | | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[Ficheiro:Felipe Senén López Gómez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388352|Q12388352]] | [[Felipe Senén López|Felipe Senén]] | 1948 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 388 | | [[:d:Q12388354|Q12388354]] | [[Felisindo López]] | 1938 | 2019 | [[Barrán, Piñor|Barrán]] |- | style='text-align:right'| 389 | | [[:d:Q12388382|Q12388382]] | [[Fernando Blanco Guerra]] | 1947 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 390 | | [[:d:Q12388391|Q12388391]] | [[Fernando Felipe Fernández]] | 1805 | 1885 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 391 | | [[:d:Q12388395|Q12388395]] | [[Fernando González Suárez]] | 1928 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[Ficheiro:Víctor Fernández Freixanes, Camilo Nogueira Román, Ana Gandón Menduiña e Fernando Martínez Randufe (2) (cropped) - Fernando Martínez Randulfe.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388401|Q12388401]] | [[Fernando Martínez Randulfe]] | 1934 | 2022 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[Ficheiro:Fernando Ramos Cerviño 1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388418|Q12388418]] | [[Fernando Ramos Cerviño]] | 1884 | 1973 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[Ficheiro:Francisco Armando Veiga Romero 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388901|Q12388901]] | [[Francisco Armando Veiga|Francisco Armando Veiga Romero]] | 1958 | | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[Ficheiro:Francisco Carballo (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388910|Q12388910]] | [[Francisco Carballo]] | 1925 | 2014 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 396 | | [[:d:Q12388918|Q12388918]] | [[Francisco Fernández Blanco]] | 1973 | | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[Ficheiro:Francisco García Suárez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388921|Q12388921]] | [[Francisco García Suárez]] | 1957 | 2026 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[Ficheiro:Francisco Javier Martínez Enríquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388930|Q12388930]] | [[Francisco Javier Martínez Enríquez]] | 1808 | 1887 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 399 | | [[:d:Q12388933|Q12388933]] | [[Francisco José Fernández Pérez]] | 1959 | | [[Louredo, Cortegada|Louredo]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[Ficheiro:Paco López-Barxas Feira do libro Coruña 2017 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388937|Q12388937]] | [[Francisco López Barxas]] | 1952 | | [[Ponte Barxas, Padrenda, Padrenda|Ponte Barxas]] |- | style='text-align:right'| 401 | | [[:d:Q12388957|Q12388957]] | [[Francisco Rodríguez Rodríguez]] | 1946 | | [[Chandrexa de Queixa]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[Ficheiro:Franciscosalinas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388962|Q12388962]] | [[Francisco Salinas Portugal]] | 1955 | | [[Güín, Bande|Güín]] |- | style='text-align:right'| 403 | | [[:d:Q12388964|Q12388964]] | [[Francisco Seijo Iglesias]] | 1875 | 1940 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[Ficheiro:Chisco (Francisco X. Fernández naval).JPG|center|128px]] | [[:d:Q12388979|Q12388979]] | [[Francisco Xosé Fernández Naval]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 405 | | [[:d:Q12389012|Q12389012]] | [[Felipe de la Gándara]] | 1596 | 1676 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[Ficheiro:Félix Castro Vicente por Distrito Xermar - AELG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12389112|Q12389112]] | [[Félix Castro Vicente]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 407 | | [[:d:Q12389142|Q12389142]] | [[Gabriel Alén|Gabriel Alén Castro]] | 1977 | | [[Cenlle]] |- | style='text-align:right'| 408 | | [[:d:Q12389991|Q12389991]] | [[Germán Waidele|Germán Waidele Figueirido]] | 1927 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[Ficheiro:Guillermo Lago 2017.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390252|Q12390252]] | [[Guillermo Lago|Guillermo Lago Pérez]] | 1944 | 2016 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 410 | | [[:d:Q12390253|Q12390253]] | [[Guillermo Collarte]] | 1954 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 411 | | [[:d:Q12390374|Q12390374]] | [[Henrique Feixoo]] | 1952 | | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[Ficheiro:Debuxo perezplacer (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q12390379|Q12390379]] | [[Heraclio Pérez Placer]] | 1866 | 1926 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 413 | | [[:d:Q12390571|Q12390571]] | [[Iago Sanginés|Iago Sanginés Francisco]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 414 | | [[:d:Q12390572|Q12390572]] | [[Iago Seara]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[Ficheiro:Ignacio Vilar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390597|Q12390597]] | [[Ignacio Vilar]] | 1951 | | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[Ficheiro:Isaac Fraga 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390733|Q12390733]] | [[Isaac Fraga]] | 1888 | 1982 | [[Seoane de Arcos, O Carballiño|Seoane de Arcos]] |- | style='text-align:right'| 417 | | [[:d:Q12390739|Q12390739]] | [[Isaac Vila]] | 1936 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 418 | | [[:d:Q12390742|Q12390742]] | [[Isabel Mociño]] | 1974 | | [[Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[Ficheiro:Isidro Rodríguez Gómez, 1925.png|center|128px]] | [[:d:Q12390753|Q12390753]] | [[Isidro Rodríguez Gómez]] | 1898 | 1988 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 420 | | [[:d:Q12390763|Q12390763]] | [[Iván Area]] | 1971 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 421 | | [[:d:Q12390765|Q12390765]] | [[Iván Cabrera]] | 1984 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 422 | | [[:d:Q12390787|Q12390787]] | [[Jacinto Santiago]] | 1894 | 1936 | [[Arzádegos, Vilardevós|Arzádegos]] |- | style='text-align:right'| 423 | | [[:d:Q12390803|Q12390803]] | [[Jaime Dávila Sánchez]] | 1924 | 2019 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 424 | | [[:d:Q12390810|Q12390810]] | [[Jaime Tejada]] | 1923 | 2009 | [[Lobios]] |- | style='text-align:right'| 425 | | [[:d:Q12390850|Q12390850]] | [[Jesusa Prado]] | 1897 | 1971 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 426 | | [[:d:Q12390879|Q12390879]] | [[Jesús Silva Méndez]] | 1933 | 2011 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 427 | | [[:d:Q12390902|Q12390902]] | [[Joaquín Nieves López]] | 1924 | 2020 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 428 | | [[:d:Q12390910|Q12390910]] | [[Joaquín Sarmiento Garra]] | 1912 | 2002 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 429 | | [[:d:Q12390924|Q12390924]] | [[Jorge Bermello]] | 1936 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[Ficheiro:Jorge Emilio Boveda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390933|Q12390933]] | [[Jorge Emilio Bóveda]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 431 | | [[:d:Q12390936|Q12390936]] | [[Jorge Quiroga García]] | 1900 | 1953 | [[Banga, O Carballiño|Banga]] |- | style='text-align:right'| 432 | | [[:d:Q12390948|Q12390948]] | [[José Antonio Armada|José Antonio Armada Pérez]] | 1975 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 433 | | [[:d:Q12390975|Q12390975]] | [[José Arjiz Salgado]] | 2000 | | [[Mourazos, Verín|Mourazos]] |- | style='text-align:right'| 434 | | [[:d:Q12391003|Q12391003]] | [[José Castro Suárez]] | 1926 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 435 | | [[:d:Q12391016|Q12391016]] | [[José Espada Novoa]] | 1816 | 1874 | [[Santo André de Penosiños, Ramirás|Santo André de Penosiños]] |- | style='text-align:right'| 436 | | [[:d:Q12391033|Q12391033]] | [[José González Marquina]] | 1929 | 2022 | [[Pontedeva]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[Ficheiro:José Lamela Bautista.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391045|Q12391045]] | [[José Lamela Bautista]] | 1947 | 2021 | [[Padrendo, Río Caldo, Lobios|Padrendo]] |- | style='text-align:right'| 438 | | [[:d:Q12391051|Q12391051]] | [[José Luis Fernández Lorenzo]] | 1930 | 2022 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 439 | | [[:d:Q12391055|Q12391055]] | [[José Luis García Casasnovas]] | 1936 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 440 | | [[:d:Q12391061|Q12391061]] | [[José Luis Mondelo]] | 1946 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 441 | | [[:d:Q12391076|Q12391076]] | [[José López Penedo]] | 1915 | 1950 | [[Paredes, A Cidá, O Irixo|Paredes]] |- | style='text-align:right'| 442 | | [[:d:Q12391085|Q12391085]] | [[José Manuel Freire Couto]] | 1955 | | [[Barbadás]] |- | style='text-align:right'| 443 | | [[:d:Q12391109|Q12391109]] | [[José María Fonseca Moretón]] | 1950 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 444 | | [[:d:Q12391119|Q12391119]] | [[José María Pereda Álvarez]] | 1892 | 1960 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 445 | | [[:d:Q12391129|Q12391129]] | [[José Mouriño Estévez]] | 1866 | 1928 | [[Sabuz, Anfeoz, Cartelle|Sabuz]] |- | style='text-align:right'| 446 | | [[:d:Q12391140|Q12391140]] | [[José Pedro Moreno González]] | 1948 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 447 | | [[:d:Q12391144|Q12391144]] | [[José Pérez Iglesias]] | 1952 | | [[Orega, Leiro|Orega]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[Ficheiro:José Quiroga Pérez de Deza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391145|Q12391145]] | [[José Quiroga Pérez de Deza]] | 1848 | 1912 | [[Banga, O Carballiño|Banga]] |- | style='text-align:right'| 449 | | [[:d:Q12391165|Q12391165]] | [[José Rodríguez Álvarez (empresario)|José Rodríguez Álvarez]] | | | [[Grou, Lobios|Grou]] |- | style='text-align:right'| 450 | | [[:d:Q12391179|Q12391179]] | [[Pepe Torres|José Torres Mourelle]] | 1901 | 1988 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 451 | | [[:d:Q12391186|Q12391186]] | [[José Vicente Solarat López]] | 1956 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 452 | | [[:d:Q12391224|Q12391224]] | [[Juan Corral]] | 1937 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 453 | | [[:d:Q12391253|Q12391253]] | [[Juan Manuel Iglesias Rivera]] | 1940 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[Ficheiro:Juan Manuel Paz Novoa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391255|Q12391255]] | [[Juan Manuel Paz Novoa]] | 1839 | 1895 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 455 | | [[:d:Q12391275|Q12391275]] | [[Juan Seoane]] | 1958 | | [[Os Peares]] |- | style='text-align:right'| 456 | | [[:d:Q12391277|Q12391277]] | [[Juan Sieiro]] | 1835 | 1893 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 457 | | [[:d:Q12391279|Q12391279]] | [[Juan Tallón]] | 1975 | | [[Vilardevós, Vilardevós, Vilardevós|Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 458 | | [[:d:Q12391303|Q12391303]] | [[Julio Gurriarán]] | 1919 | 2012 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 459 | | [[:d:Q12391307|Q12391307]] | [[Julio Martínez González]] | 1922 | 2008 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 460 | | [[:d:Q12391320|Q12391320]] | [[Julián Rodríguez León]] | 1970 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 461 | | [[:d:Q12391636|Q12391636]] | [[Laureano Prieto]] | 1907 | 1977 | [[Carracedo da Serra, A Gudiña|Carracedo da Serra]] |- | style='text-align:right'| 462 | | [[:d:Q12391768|Q12391768]] | [[Leopoldo Durán]] | 1917 | 2008 | [[Penedo, Couso, Avión|Penedo]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[Ficheiro:Lino García Vázquez foto de Alfondo Delgado Lopez en imagenes de Verín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391901|Q12391901]] | [[Lino García Vázquez]] | 1867 | 1937 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[Ficheiro:20kmWalk.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392096|Q12392096]] | [[Lorena Luaces]] | 1984 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 465 | | [[:d:Q12392185|Q12392185]] | [[Luciano Rodríguez Gómez]] | 1951 | | [[Carracedo, A Veiga|Carracedo]] |- | style='text-align:right'| 466 | | [[:d:Q12392468|Q12392468]] | [[Luís Madriñán Megid|Luis Madriñán Megid]] | 1900 | 1933 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 467 | | [[:d:Q12392469|Q12392469]] | [[Luís Madriñán Neira|Luis Madriñán Neira]] | 1896 | 1968 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 468 | | [[:d:Q12392478|Q12392478]] | [[Luis Rodríguez Vaz]] | 1942 | | [[A Fraira, Santa María de Traseirexa, Vilardevós|A Fraira]] |- | style='text-align:right'| 469 | | [[:d:Q12392480|Q12392480]] | [[Luis Seara Nieto]] | 1936 | 2010 | [[Paderne de Allariz]] |- | style='text-align:right'| 470 | | [[:d:Q12392498|Q12392498]] | [[Luís Carballo]] | 1938 | 2019 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[Ficheiro:Luís García Mañá Couto Mixto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392506|Q12392506]] | [[Luís García Mañá]] | 1950 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 472 | | [[:d:Q12392514|Q12392514]] | [[Luis Milia|Luis Milia Méndez]] | 1948 | | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 473 | | [[:d:Q12392519|Q12392519]] | [[Luís Soto]] | 1902 | 1981 | [[Podentes, A Bola|Podentes]] |- | style='text-align:right'| 474 | | [[:d:Q12392674|Q12392674]] | [[Manuel Bermúdez Couso]] | 1924 | 2010 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 475 | | [[:d:Q12392682|Q12392682]] | [[Manuel Cabezas]] | 1953 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 476 | | [[:d:Q12392687|Q12392687]] | [[Manuel Cardoso Pérez]] | 1955 | | [[Moialde, Vilardevós|Moialde]] |- | style='text-align:right'| 477 | | [[:d:Q12392690|Q12392690]] | [[Manuel Castro Rodríguez]] | 1906 | 1946 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 478 | | [[:d:Q12392692|Q12392692]] | [[Manuel Catoira]] | 1947 | | [[Cudeiro, Ourense|Cudeiro]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[Ficheiro:Manuel Cortés.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392698|Q12392698]] | [[Manuel Cortés|Manuel Cortés Tallón]] | 1966 | | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 480 | | [[:d:Q12392699|Q12392699]] | [[Manuel Corzo]] | 1941 | | [[Chandoiro, O Bolo|Chandoiro]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[Ficheiro:Manuel García Becerra 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392726|Q12392726]] | [[Manuel García Becerra]] | 1905 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 482 | | [[:d:Q12392731|Q12392731]] | [[Manuel García Montero]] | 1937 | | [[Cenlle]] |- | style='text-align:right'| 483 | | [[:d:Q12392733|Q12392733]] | [[Manuel García Rodríguez]] | | 1959 | [[Langullo, Cesuris, Manzaneda|Langullo]] |- | style='text-align:right'| 484 | | [[:d:Q12392736|Q12392736]] | [[Manuel Celso Garrido]] | 1915 | 1960 | [[A Merca]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[Ficheiro:Manuel González Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392740|Q12392740]] | [[Manuel González Álvarez]] | 1955 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 486 | | [[:d:Q12392745|Q12392745]] | [[Manuel Hermida Balado]] | 1899 | 1988 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 487 | | [[:d:Q12392767|Q12392767]] | [[Manuel Mandianes]] | 1942 | | [[Loureses, Aguís, Os Blancos|Loureses]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[Ficheiro:Manuel Martínez Sueiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392774|Q12392774]] | [[Manuel Martínez Sueiro]] | 1873 | 1920 | [[Cadós, Bande|Cadós]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[Ficheiro:Manuel Mera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392779|Q12392779]] | [[Manuel Mera]] | 1946 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 490 | | [[:d:Q12392792|Q12392792]] | [[Manuel Outeiriño]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 491 | | [[:d:Q12392796|Q12392796]] | [[Manuel Penedo|Manuel Penedo Paradela]] | 1959 | 2019 | [[O Irixo]] |- | style='text-align:right'| 492 | | [[:d:Q12392802|Q12392802]] | [[Manuel Prado López]] | 1958 | | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 493 | | [[:d:Q12392809|Q12392809]] | [[Manuel Quiroga Vázquez]] | 1845 | 1906 | [[Viloira, O Barco de Valdeorras|Viloira]] |- | style='text-align:right'| 494 | | [[:d:Q12392822|Q12392822]] | [[Manuel Rodríguez Alonso]] | 1952 | 2015 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 495 | | [[:d:Q12392827|Q12392827]] | [[Manuel Seoane Rodríguez]] | 1954 | | [[A Peroxa]] |- | style='text-align:right'| 496 | | [[:d:Q12392838|Q12392838]] | [[Manuel Veiga Pombo]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[Ficheiro:Manuel Vidal Rodríguez 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392839|Q12392839]] | [[Manuel Vidal Rodríguez]] | 1871 | 1941 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 498 | | [[:d:Q12392844|Q12392844]] | [[Manuel Vázquez Fernández]] | 1941 | | [[Punxín]] |- | style='text-align:right'| 499 | | [[:d:Q12392848|Q12392848]] | [[Manuel de Dios]] | 1930 | 2009 | [[San Xes, Paderne de Allariz|San Xes]] |- | style='text-align:right'| 500 | | [[:d:Q12392850|Q12392850]] | [[Manuel Álvarez Arias]] | | 1943 | [[Casaio, Carballeda de Valdeorras|Casaio]] |- | style='text-align:right'| 501 | | [[:d:Q12392851|Q12392851]] | [[Manuel Álvarez Silva]] | 1905 | 1946 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[Ficheiro:1900-06-10, España, El doctor Taboada (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392895|Q12392895]] | [[Marcial Taboada de la Riva]] | 1837 | 1913 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 503 | | [[:d:Q12392902|Q12392902]] | [[Marcos Blanco Jorge]] | 1970 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 504 | | [[:d:Q12392920|Q12392920]] | [[Maret]] | 1986 | | [[Cameixa, Boborás|Cameixa]] |- | style='text-align:right'| 505 | | [[:d:Q12392923|Q12392923]] | [[Marga Martín]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 506 | | [[:d:Q12392945|Q12392945]] | [[Mario Rodríguez]] | 1959 | | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 507 | | [[:d:Q12392947|Q12392947]] | [[Mario de Langullo]] | 1913 | 1986 | [[San Pedro, Cesuris, Manzaneda|San Pedro]] |- | style='text-align:right'| 508 | | [[:d:Q12393030|Q12393030]] | [[María Carmen González Quintela]] | 1957 | | [[Sobradelo, Carballeda de Valdeorras|Sobradelo]] |- | style='text-align:right'| 509 | | [[:d:Q12393034|Q12393034]] | [[María Isabel Álvarez Diéguez]] | 1956 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 510 | | [[:d:Q12393036|Q12393036]] | [[María José Caldelas]] | 1978 | | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[Ficheiro:Seminci 2025 - María Ruido-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393051|Q12393051]] | [[María Ruido]] | 1967 | | [[Pidre, Solbeira de Limia, Xinzo de Limia|Pidre]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[Ficheiro:María Carmen Yáñez Salgado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393069|Q12393069]] | [[María del Carmen Yáñez]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 513 | | [[:d:Q12393070|Q12393070]] | [[María del Pilar Nóvoa Carcacía]] | 1957 | | [[Vilamarín]] |- | style='text-align:right'| 514 | | [[:d:Q12393222|Q12393222]] | [[Mercedes Gallego]] | 1952 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[Ficheiro:Miguel Anxo Fernández.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393290|Q12393290]] | [[Miguel Anxo Fernández Fernández|Miguel Anxo Fernández]] | 1955 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 516 | | [[:d:Q12393294|Q12393294]] | [[Miguel Bautista Carballo]] | 1958 | | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 517 | | [[:d:Q12393297|Q12393297]] | [[Miguel Cadenas]] | 1947 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 518 | | [[:d:Q12393298|Q12393298]] | [[Miguel Castelo]] | 1946 | | [[Freás de Eiras, Ramirás|Freás de Eiras]] |- | style='text-align:right'| 519 | | [[:d:Q12393302|Q12393302]] | [[Miguel Fidalgo Areda|Miguel Fidalgo]] | 1956 | | [[Francelos, Ribadavia|Francelos]] |- | style='text-align:right'| 520 | | [[:d:Q12393305|Q12393305]] | [[Miguel Losada Losada]] | 1860 | 1913 | [[Laxas, Boborás|Laxas]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[Ficheiro:Santalices.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393319|Q12393319]] | [[Miguel Santalices]] | 1955 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 522 | | [[:d:Q12393329|Q12393329]] | [[Miguel Ángel Pérez de Juan]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 523 | | [[:d:Q12393355|Q12393355]] | [[Millán Picouto]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 524 | | [[:d:Q12393428|Q12393428]] | [[Modesto Domínguez Hervella]] | 1827 | 1913 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[Ficheiro:Modesto Lamas 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393431|Q12393431]] | [[Modesto Lamas Sánchez]] | 1900 | 1933 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 526 | [[Ficheiro:Alfredo Nan de Allariz 1909.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12393829|Q12393829]] | [[Alfredo Nan de Allariz]] | 1875 | 1927 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 527 | | [[:d:Q12396264|Q12396264]] | [[Odilo Bravo|Odilio Bravo]] | 1916 | 2004 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 528 | | [[:d:Q12396265|Q12396265]] | [[Odilo Masid Masid]] | 1905 | | [[Piñor, Barbadás|Piñor]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[Ficheiro:Olegario Sotelo Blanco (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396287|Q12396287]] | [[Olegario Sotelo Blanco]] | 1945 | | [[Quintela, Mazaira, Castro Caldelas|Quintela]] |- | style='text-align:right'| 530 | | [[:d:Q12396298|Q12396298]] | [[Olga Gallego]] | 1923 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[Ficheiro:Orencio Pérez González, maxistrado, en Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396352|Q12396352]] | [[Orencio Pérez]] | 1928 | 1998 | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[Ficheiro:Paco de Tano por Distrito Xermar - AELG.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396970|Q12396970]] | [[Paco de Tano]] | 1962 | | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 533 | | [[:d:Q12396976|Q12396976]] | [[Xoán Sobreira Salgado]] | 1746 | 1805 | [[Beade]] |- | style='text-align:right'| 534 | | [[:d:Q12397247|Q12397247]] | [[Paulino Rodríguez Marquina]] | 1859 | 1915 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[Ficheiro:Pedro Fernández Núñez (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397391|Q12397391]] | [[Pedro Fernández Núñez]] | 1945 | | [[Campobecerros, Castrelo do Val|Campobecerros]] |- | style='text-align:right'| 536 | | [[:d:Q12397407|Q12397407]] | [[Pedro Martínez Arévalo]] | 1937 | 2023 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 537 | | [[:d:Q12397545|Q12397545]] | [[Pepe Fechoría]] | 1931 | 2016 | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 538 | | [[:d:Q12397586|Q12397586]] | [[Perfecto Sulleiro]] | 1910 | 1978 | [[Punxín]] |- | style='text-align:right'| 539 | | [[:d:Q12397669|Q12397669]] | [[Pilar Otilia López]] | 1939 | | [[Ramirás]] |- | style='text-align:right'| 540 | | [[:d:Q12397805|Q12397805]] | [[Plácido Álvarez Dobaño]] | 1958 | | [[Muíños]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[Ficheiro:Pío Rodríguez Terrazo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398344|Q12398344]] | [[Pío Rodríguez Terrazo]] | 1800 | 1872 | [[Berán, Leiro|Berán]] |- | style='text-align:right'| 542 | [[Ficheiro:Rafael Laso Lorenzo (AELG)-3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398514|Q12398514]] | [[Rafael Laso Lorenzo]] | 1965 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 543 | | [[:d:Q12398524|Q12398524]] | [[Raida Rodríguez Mosquera|Raida Rodríguez]] | 1980 | | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[Ficheiro:Ramón Caride (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398589|Q12398589]] | [[Ramón Caride|Ramón Caride Ogando]] | 1957 | | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 545 | [[Ficheiro:Ramón Conde 2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398590|Q12398590]] | [[Ramón Conde]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 546 | | [[:d:Q12398596|Q12398596]] | [[Ramón Félix Blanco Gómez]] | 1945 | 2001 | [[Santa Marta de Moreiras, O Pereiro de Aguiar|Santa Marta de Moreiras]] |- | style='text-align:right'| 547 | | [[:d:Q12398602|Q12398602]] | [[Ramón Gutiérrez Izquierdo]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 548 | | [[:d:Q12398603|Q12398603]] | [[Ramón Gómez Crespo]] | 1952 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 549 | | [[:d:Q12398620|Q12398620]] | [[Ramón Rebellón Zubiri]] | 1855 | 1931 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[Ficheiro:Raúl Gómez Pato, Catoira, 2020.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398695|Q12398695]] | [[Raúl Gómez Pato]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[Ficheiro:Rebeca Baceiredo (2022; cropped 2024).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398704|Q12398704]] | [[Rebeca Baceiredo]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 552 | | [[:d:Q12399055|Q12399055]] | [[Ricardo Outeiriño]] | 1904 | 1986 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 553 | | [[:d:Q12399119|Q12399119]] | [[Roberto Castro García]] | 1955 | | [[A Vilavella, A Mezquita|A Vilavella]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[Ficheiro:Roberto Porto. Actor de Pradolongo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399124|Q12399124]] | [[Roberto Porto]] | | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[Ficheiro:Roberto Pascual (AELG - Distrito Xermar).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399125|Q12399125]] | [[Roberto Pascual]] | 1981 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[Ficheiro:Rocío Mosquera Consejo Interterritorial de Salud (29 de febrero de 2012) (2) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399140|Q12399140]] | [[Rocío Mosquera]] | 1956 | | [[Gomesende]] |- | style='text-align:right'| 557 | | [[:d:Q12399155|Q12399155]] | [[Rodolfo Gutiérrez Fernández]] | 1930 | 1994 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 558 | | [[:d:Q12399177|Q12399177]] | [[Rogelio Martínez González]] | 1956 | | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 559 | | [[:d:Q12399251|Q12399251]] | [[Rosa Gómez Limia]] | 1943 | | [[Barbantes, Punxín|Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[Ficheiro:Rosa Álvarez María Casares 2014 (cropped).JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399255|Q12399255]] | [[Rosa Álvarez]] | 1950 | | [[Carballeda de Avia]] |- | style='text-align:right'| 561 | | [[:d:Q12399308|Q12399308]] | [[Rubén García Fernández|Rubén García]] | 1951 | 2008 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[Ficheiro:Santiago Prol (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400028|Q12400028]] | [[Santiago Prol]] | 1960 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 563 | | [[:d:Q12400276|Q12400276]] | [[Senén Bernárdez Álvarez|Senén Bernárdez]] | 1930 | 2013 | [[Gomesende]] |- | style='text-align:right'| 564 | | [[:d:Q12400315|Q12400315]] | [[Sergio Vences Fernández]] | 1936 | 2012 | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[Ficheiro:Silverio Cerradelo (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400469|Q12400469]] | [[Silverio Cerradelo]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[Ficheiro:Sulma Arias (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400813|Q12400813]] | [[Sulma Arias]] | 1953 | | [[A Rúa de Valdeorras, A Rúa|A Rúa de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 567 | | [[:d:Q12400910|Q12400910]] | [[Tareixa Paz|Tareixa Paz Franco]] | 1967 | | [[Barbadás]] |- | style='text-align:right'| 568 | | [[:d:Q12401036|Q12401036]] | [[Teresa Martínez Randulfe]] | 2000 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[Ficheiro:Teresa Seara (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401039|Q12401039]] | [[Teresa Seara]] | 1968 | | [[Toén]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[Ficheiro:Tomás M. Bóveda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401162|Q12401162]] | [[Tomás Bóveda]] | 1910 | 1982 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 571 | | [[:d:Q12401171|Q12401171]] | [[Tomás Pérez Vidal]] | 1954 | | [[Carballeda de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[Ficheiro:Retrato de Urbano Feijóo Sotomayor.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401597|Q12401597]] | [[Urbano Feijoo Sotomayor]] | 1808 | 1898 | [[Bamio, Santo Eusebio da Peroxa, Coles|Bamio]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[Ficheiro:Urbano Ferreiroa Millán.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12401598|Q12401598]] | [[Urbano Ferreiroa|Urbano Ferreiroa Millán]] | 1845 | 1901 | [[Navío, San Amaro|Navío]] |- | style='text-align:right'| 574 | | [[:d:Q12401666|Q12401666]] | [[Valentín García Escudero]] | 1833 | 1912 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 575 | | [[:d:Q12401754|Q12401754]] | [[Venancio González]] | 1914 | 1978 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 576 | | [[:d:Q12401773|Q12401773]] | [[Ventura Sierra|Ventura Sierra Vázquez]] | 1942 | | [[Vilariño de Conso]] |- | style='text-align:right'| 577 | | [[:d:Q12401829|Q12401829]] | [[Vicente Goyanes Cedrón]] | 1865 | 1954 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 578 | | [[:d:Q12401831|Q12401831]] | [[Vicente Gómez García]] | 1953 | | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[Ficheiro:Vicente Pérez Pérez 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12401836|Q12401836]] | [[Vicente Pérez|Vicente Pérez Pérez]] | 1851 | 1921 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[Ficheiro:VictorCampio01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402475|Q12402475]] | [[Víctor Campio Pereira]] | 1928 | 2018 | [[Garabás, Maside|Garabás]] |- | style='text-align:right'| 581 | | [[:d:Q12402544|Q12402544]] | [[Xaime Quesada Blanco]] | 1975 | 2006 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[Ficheiro:D. Juan de la Coba Gómez (Orense).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402556|Q12402556]] | [[Xan da Coba]] | 1813 | 1899 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[Ficheiro:Gerardo Álvarez Gallego e Juan Antonio Prieto Rivas en Pías, Ponteareas, en decembro de 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402638|Q12402638]] | [[Xerardo Álvarez Gallego]] | 1899 | 1986 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 584 | | [[:d:Q12402691|Q12402691]] | [[Xesús Souto Prieto]] | 1942 | | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 585 | | [[:d:Q12402773|Q12402773]] | [[Xosé Carlos Gómez Alfaro]] | 1949 | 2008 | [[As Chabolas, Sanín, Ribadavia|As Chabolas]] |- | style='text-align:right'| 586 | | [[:d:Q12402780|Q12402780]] | [[Xosé Conde Fernández]] | 1918 | 1990 | [[A Barca de Barbantes, Cenlle|A Barca de Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 587 | | [[:d:Q12402786|Q12402786]] | [[Xosé Domínguez González]] | 1958 | | [[Casteligo, Chandrexa de Queixa|Casteligo]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[Ficheiro:Xosé Eduardo López Pereira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402789|Q12402789]] | [[Xosé Eduardo López Pereira|Eduardo López Pereira]] | 1945 | | [[Trasalba, Ourense|Trasalba]] |- | style='text-align:right'| 589 | | [[:d:Q12402804|Q12402804]] | [[Xosé Lois González Vázquez]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 590 | | [[:d:Q12402807|Q12402807]] | [[Xosé Lois Rúa]] | 1951 | 2025 | [[Campobecerros, Castrelo do Val|Campobecerros]] |- | style='text-align:right'| 591 | | [[:d:Q12402838|Q12402838]] | [[Xosé Manuel Pacho Blanco]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[Ficheiro:Piñeiro no Luar (detalle).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402840|Q12402840]] | [[Xosé Manuel Piñeiro]] | 1957 | 2025 | [[Vilaboa, Allariz (Santo Estevo), Allariz|Vilaboa]] |- | style='text-align:right'| 593 | | [[:d:Q12402871|Q12402871]] | [[Xosé Quintas Canella]] | 1947 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[Ficheiro:Ben-Cho-Shey, en la casa familiar de Ourense, en 1936.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402876|Q12402876]] | [[Xosé Ramón Fernández-Oxea]] | 1896 | 1988 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 595 | | [[:d:Q12402882|Q12402882]] | [[Xosé Ramón Quintana]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 596 | | [[:d:Q12402886|Q12402886]] | [[Xosé Rodríguez Ferrer]] | 1946 | | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 597 | | [[:d:Q12402898|Q12402898]] | [[Xoán Babarro]] | 1947 | | [[Calvelo, Zorelle, Maceda|Calvelo]] |- | style='text-align:right'| 598 | | [[:d:Q12402915|Q12402915]] | [[Xoán Xardón|Xoán Xosé Xardón Pedras]] | 1968 | | [[Vilar de Santos]] |- | style='text-align:right'| 599 | | [[:d:Q12402931|Q12402931]] | [[Xulia Alonso Díaz]] | 1961 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 600 | | [[:d:Q12402935|Q12402935]] | [[Xulio Francisco Ogando]] | 1913 | 2005 | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[Ficheiro:Xurxo Lorenzo Fernández 1910 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402967|Q12402967]] | [[Xurxo Lorenzo Fernández]] | 1910 | 1934 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[Ficheiro:Xurxo Rodríguez Méndez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402970|Q12402970]] | [[Xurxo Rodríguez Méndez]] | 1976 | | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[Ficheiro:Yolanda López López.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402990|Q12402990]] | [[Yolanda López López]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[Ficheiro:Escultura a Ángel Barja. León-08.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12403066|Q12403066]] | [[Ángel Barja]] | 1938 | 1987 | [[Terroso, Terroso, Vilardevós|Terroso]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[Ficheiro:Ángel Lázaro Machado 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12403074|Q12403074]] | [[Ángel Lázaro|Ángel Lázaro Machado]] | 1900 | 1985 | [[Velle, Ourense|Velle]] |- | style='text-align:right'| 606 | | [[:d:Q12403091|Q12403091]] | [[Ánxel Romero Cerdeiriña]] | 1901 | 1987 | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 607 | | [[:d:Q12403114|Q12403114]] | [[Óscar Cacharrón]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 608 | | [[:d:Q12403116|Q12403116]] | [[Óscar Gómez Pérez]] | 1968 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 609 | | [[:d:Q12740421|Q12740421]] | [[Santiago Genovés]] | 1923 | 2013 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 610 | | [[:d:Q13426165|Q13426165]] | [[Xosé Cid Menor]] | 1946 | | [[Santa Cruz da Rabeda, San Cibrao das Viñas|Santa Cruz da Rabeda]] |- | style='text-align:right'| 611 | | [[:d:Q13534607|Q13534607]] | [[Consuelo Rodríguez López]] | 1919 | 2019 | [[Soulecín, Santigoso, O Barco de Valdeorras|Soulecín]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[Ficheiro:Clodio González Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q13582206|Q13582206]] | [[Clodio González Pérez]] | 1947 | | [[Cenlle]] |- | style='text-align:right'| 613 | | [[:d:Q14077139|Q14077139]] | [[Carles Álvarez Gonzàlez]] | 1965 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[Ficheiro:Rafael Rodríguez Villarino Praza Publica.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14093046|Q14093046]] | [[Rafael Rodríguez Villarino]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 615 | | [[:d:Q14093227|Q14093227]] | [[Senén Pousa|Senén Pousa Soto]] | 1939 | 2023 | [[Beade]] |- | style='text-align:right'| 616 | | [[:d:Q14093279|Q14093279]] | [[José Manuel Castro Blanco]] | 1969 | | [[Os Blancos]] |- | style='text-align:right'| 617 | | [[:d:Q14093370|Q14093370]] | [[Aquilino Valencia|Aquilino Valencia Salgado]] | 1960 | | [[Calvos de Randín]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[Ficheiro:José Luis Ferro Iglesias 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14093540|Q14093540]] | [[José Luis Ferro|José Luís Ferro Iglesias]] | 1970 | | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 619 | | [[:d:Q14093781|Q14093781]] | [[Joaquín Prieto Rodríguez]] | 1968 | | [[Larouco]] |- | style='text-align:right'| 620 | [[Ficheiro:Rafael Pérez Vázquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14093996|Q14093996]] | [[Rafael Pérez Vázquez]] | 1968 | | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 621 | | [[:d:Q14094225|Q14094225]] | [[Francisco Magide Bizarro]] | 1953 | | [[Parada de Sil]] |- | style='text-align:right'| 622 | | [[:d:Q14094484|Q14094484]] | [[Xosé Xaquín Rodríguez Ambrosio]] | 1968 | | [[Rairiz de Veiga]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[Ficheiro:María Concepción Méndez Gándara .jpg|center|128px]] | [[:d:Q14094730|Q14094730]] | [[Concepción Méndez Gándara]] | 2000 | | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 624 | | [[:d:Q14094776|Q14094776]] | [[Manuel Gallego Vila]] | 1937 | 2024 | [[Taboadela]] |- | style='text-align:right'| 625 | | [[:d:Q14094797|Q14094797]] | [[Miguel Cid|Miguel Antonio Cid Álvarez]] | 1950 | 2023 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 626 | | [[:d:Q14094998|Q14094998]] | [[Julio Pérez Carballo]] | 1932 | 2024 | [[Prado, Vilar de Barrio|Prado]] |- | style='text-align:right'| 627 | | [[:d:Q14095097|Q14095097]] | [[José Luis Gavilanes|José Luis Gavilanes Losada]] | 1953 | | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 628 | | [[:d:Q14095121|Q14095121]] | [[Carlos Gómez Blanco]] | 1968 | | [[Xunqueira de Espadanedo]] |- | style='text-align:right'| 629 | | [[:d:Q14512597|Q14512597]] | [[Alfredo Suárez Canal]] | 1951 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 630 | | [[:d:Q15215132|Q15215132]] | [[José Antonio Vázquez Taín]] | 1968 | | [[Zarracós, A Merca|Zarracós]] |- | style='text-align:right'| 631 | | [[:d:Q15821881|Q15821881]] | [[Jose Mascarenas]] | 1790 | 1862 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[Ficheiro:Fs 32 88 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q15998487|Q15998487]] | [[Modesto Cid]] | 1879 | 1954 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 633 | | [[:d:Q16172912|Q16172912]] | [[Xosé Aviñoa]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 634 | | [[:d:Q16175176|Q16175176]] | [[José Manuel Barquero Vázquez]] | 1941 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 635 | | [[:d:Q16221297|Q16221297]] | [[Rubén García Martínez]] | 1981 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 636 | | [[:d:Q16235933|Q16235933]] | [[Uxío Marcos]] | 1993 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 637 | | [[:d:Q16300839|Q16300839]] | [[Jaime Conde Noguerol]] | 1984 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 638 | | [[:d:Q16334125|Q16334125]] | [[José Román González]] | 1967 | 2014 | [[A Merca]] |- | style='text-align:right'| 639 | [[Ficheiro:Dom Abel Alonso Nuñes vitral catedral.JPG|center|128px]] | [[:d:Q16484612|Q16484612]] | [[Abel Alonso Núñez]] | 1921 | 2003 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 640 | | [[:d:Q16527132|Q16527132]] | [[Anselmo de la Peña]] | 1645 | 1729 | [[Fondo de Vila, Cabanelas, O Carballiño|Fondo de Vila]] |- | style='text-align:right'| 641 | | [[:d:Q16527600|Q16527600]] | [[Agustín Jarabo Domínguez]] | 1911 | 1961 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 642 | | [[:d:Q16590344|Q16590344]] | [[Leticia Iglesias]] | 1979 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 643 | | [[:d:Q16591656|Q16591656]] | [[Francisca Barracel]] | 1902 | 2013 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 644 | [[Ficheiro:Placa al general Víctor Lago Román, Burgos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q16647471|Q16647471]] | [[Víctor Lago Román]] | 1919 | 1982 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 645 | | [[:d:Q16911620|Q16911620]] | [[Herminio González (Q16911620)|Herminio González]] | 1940 | 2025 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 646 | | [[:d:Q16911624|Q16911624]] | [[Wilson Jones|Wilson Alfredo Jones]] | 1934 | 2021 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 647 | | [[:d:Q16911629|Q16911629]] | [[Cesáreo Rivera Pérez]] | 1940 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 648 | | [[:d:Q17024023|Q17024023]] | [[Antonio Álvarez Lamas]] | | | [[Lobeira]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[Ficheiro:Felisindo Álvarez Xesteira 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024025|Q17024025]] | [[Felisindo Álvarez Xesteira]] | 1899 | 1989 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 650 | | [[:d:Q17024057|Q17024057]] | [[Abdón Blanco García]] | 1899 | 1936 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 651 | | [[:d:Q17024380|Q17024380]] | [[Benito Cancela Rodríguez]] | 1892 | 1973 | [[Padroso, Lampaza, Rairiz de Veiga|Padroso]] |- | style='text-align:right'| 652 | | [[:d:Q17024400|Q17024400]] | [[Antonio Caride-Tabarés]] | 2000 | 2015 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 653 | | [[:d:Q17155919|Q17155919]] | [[Antón Tovar]] | 1921 | 2004 | [[A Pereira, Sabariz, Rairiz de Veiga|A Pereira]] |- | style='text-align:right'| 654 | | [[:d:Q17413197|Q17413197]] | [[Benito Gallego Montero]] | 1900 | 1937 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 655 | | [[:d:Q17413201|Q17413201]] | [[José Ledo Limia]] | 1900 | 1977 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[Ficheiro:Francisco Marcos Raña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413203|Q17413203]] | [[Francisco Marcos Raña]] | 1900 | 1990 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 657 | | [[:d:Q17413217|Q17413217]] | [[Eduardo Valencia Fernández]] | 1901 | 1969 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 658 | | [[:d:Q17413221|Q17413221]] | [[Gustavo Fernández Arias]] | 1903 | 1985 | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 659 | | [[:d:Q17413223|Q17413223]] | [[Raúl González Gómez]] | 1903 | 1995 | [[Ventosela, Ribadavia|Ventosela]] |- | style='text-align:right'| 660 | [[Ficheiro:Antonio Fernández Carnicero e María Bouzas Pérez en México.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413231|Q17413231]] | [[Antonio Fernández Carnicero]] | 1904 | 1997 | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 661 | | [[:d:Q17413235|Q17413235]] | [[Gonzalo Gurriarán]] | 1904 | 1975 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 662 | | [[:d:Q17413238|Q17413238]] | [[Amadeo López Bello]] | 1903 | 1936 | [[Carballeda de Avia]] |- | style='text-align:right'| 663 | | [[:d:Q17413241|Q17413241]] | [[Ramón Pérez Vispo]] | 1904 | 2000 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[Ficheiro:Armando Fernández Mazas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413252|Q17413252]] | [[Armando Fernández Mazas]] | 1905 | 1996 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 665 | | [[:d:Q17413253|Q17413253]] | [[Alfonso Gayoso]] | 1905 | 1970 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 666 | | [[:d:Q17413355|Q17413355]] | [[Eligio Núñez]] | 1906 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 667 | | [[:d:Q17413361|Q17413361]] | [[Baltasar Vázquez]] | 1905 | 1995 | [[Gabín, Montederramo|Gabín]] |- | style='text-align:right'| 668 | | [[:d:Q17413373|Q17413373]] | [[Fermín Fernández Armesto]] | 1907 | 1979 | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[Ficheiro:Escultura Xesús Taboada Chivite en Verín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413380|Q17413380]] | [[Xesús Taboada Chivite]] | 1907 | 1976 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[Ficheiro:Antonio Fernández Carnicero e María Bouzas Pérez en México.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413381|Q17413381]] | [[María Bouzas Pérez]] | 1908 | 1999 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 671 | | [[:d:Q17413395|Q17413395]] | [[Edesio Fuentes Fuentes]] | 1909 | 1987 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 672 | | [[:d:Q17413398|Q17413398]] | [[José Meixengo Pereira]] | 1909 | 2000 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 673 | | [[:d:Q17413405|Q17413405]] | [[Emilio Canda Pérez]] | 1911 | 1998 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 674 | | [[:d:Q17413412|Q17413412]] | [[José Viéitez de Soto]] | 1910 | 1957 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 675 | | [[:d:Q17413416|Q17413416]] | [[Ricardo Martín Esperanza]] | 1911 | 1983 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[Ficheiro:José Pardo Babarro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413419|Q17413419]] | [[José Pardo Babarro]] | 1911 | 1938 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[Ficheiro:Alfredo Cid Rumbao 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413425|Q17413425]] | [[Alfredo Cid Rumbao]] | 1912 | 2000 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 678 | | [[:d:Q17413430|Q17413430]] | [[Eladio Rodríguez González (político)|Eladio Rodríguez González]] | 1912 | 1942 | [[San Miguel do Outeiro, Vilamartín de Valdeorras|San Miguel do Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 679 | | [[:d:Q17413432|Q17413432]] | [[Celso Vila Rodríguez]] | 1912 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[Ficheiro:Mario Canda Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413437|Q17413437]] | [[Mario Canda]] | 1913 | 1936 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 681 | | [[:d:Q17413439|Q17413439]] | [[Samuel Gómez González]] | 1913 | 1990 | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 682 | | [[:d:Q17413462|Q17413462]] | [[Manuel Rubén García Álvarez]] | 1915 | 1980 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 683 | | [[:d:Q17413475|Q17413475]] | [[Roxelio Rodríguez de Bretaña]] | 1917 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 684 | | [[:d:Q17413476|Q17413476]] | [[Recaredo Romero Nieto]] | 1917 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 685 | | [[:d:Q17413483|Q17413483]] | [[Miguel Riestra París]] | 1918 | 1987 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 686 | | [[:d:Q17414082|Q17414082]] | [[Ramón Taboada Salgado]] | 1923 | 2016 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 687 | | [[:d:Q17414087|Q17414087]] | [[José Luis Varela Iglesias]] | 1924 | 2026 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 688 | | [[:d:Q17414097|Q17414097]] | [[José Benito Bermejo González]] | 1925 | 1973 | [[Dacón, Amarante, Maside|Dacón]] |- | style='text-align:right'| 689 | | [[:d:Q17414258|Q17414258]] | [[Neftalí Prieto]] | 1927 | 2010 | [[Sever, Viana do Bolo|Sever]] |- | style='text-align:right'| 690 | | [[:d:Q17414259|Q17414259]] | [[Pío Moa Banga]] | 1927 | 2017 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 691 | | [[:d:Q17414585|Q17414585]] | [[Víctor Manuel López Quijada]] | 1928 | 2021 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 692 | | [[:d:Q17415174|Q17415174]] | [[Jesús Corzo Sierra]] | 1930 | 2000 | [[San Paio, Mones, Petín|San Paio]] |- | style='text-align:right'| 693 | | [[:d:Q17415177|Q17415177]] | [[José Romero Becerra]] | 1930 | 2006 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 694 | [[Ficheiro:LoisAnton.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17415191|Q17415191]] | [[Lois Antón]] | 1931 | 2018 | [[Escudeiros, Ramirás|Escudeiros]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[Ficheiro:Castro Caldelas, Claudio Movilla Álvarez.JPG|center|128px]] | [[:d:Q17415195|Q17415195]] | [[Claudio Movilla]] | 1931 | 1998 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 696 | | [[:d:Q17415199|Q17415199]] | [[José María Vázquez Pérez]] | 1931 | | [[Carnós, A Arnoia, A Arnoia|Carnós]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[Ficheiro:Toma de posesión como alcalde de Cartelle en 1979.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17415310|Q17415310]] | [[Aurelio López Fernández]] | 1932 | 2018 | [[Nogueiró, O Mundil, Cartelle|Nogueiró]] |- | style='text-align:right'| 698 | [[Ficheiro:Vanja Milinkovic Savic WC2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17517223|Q17517223]] | [[Vanja Milinković-Savić]] | 1997 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 699 | | [[:d:Q17630527|Q17630527]] | [[Sony Vázquez]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 700 | | [[:d:Q18018174|Q18018174]] | [[Adolfo Zon Pereira]] | 1956 | | [[Seixalbo, Ourense|Seixalbo]] |- | style='text-align:right'| 701 | | [[:d:Q18418617|Q18418617]] | [[Ismael González Díaz|Ismael González]] | 1939 | 2015 | [[O Barón, O Carballiño|O Barón]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[Ficheiro:Fernando Currás.jpg|center|128px]] | [[:d:Q18685581|Q18685581]] | [[Fernando Currás|Fernando Currás Gallego]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 703 | | [[:d:Q18706433|Q18706433]] | [[Martín Fernández Madarnas]] | 1989 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 704 | | [[:d:Q19369183|Q19369183]] | [[Antonio Quesada]] | 1932 | 2015 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 705 | | [[:d:Q19766129|Q19766129]] | [[Montserrat Calleja Gómez]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 706 | | [[:d:Q19766459|Q19766459]] | [[María Teresa Miras Portugal]] | 1948 | 2021 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 707 | | [[:d:Q19958598|Q19958598]] | [[Miguel Ángel Valcárcel]] | 1908 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 708 | | [[:d:Q19998163|Q19998163]] | [[Cástor Méndez Brandón]] | 1864 | 1920 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 709 | | [[:d:Q19998345|Q19998345]] | [[Eduardo Quintela Bóveda]] | 1891 | 1968 | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 710 | | [[:d:Q20006453|Q20006453]] | [[Raúl Rey Fomosel]] | 1936 | | [[Cudeiro, Ourense|Cudeiro]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[Ficheiro:(José Manuel Freire) Jornadas Sanidad Pública Ernest Lluch (16919711298) (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20016977|Q20016977]] | [[José Manuel Freire Campo]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[Ficheiro:Neftalí.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20017278|Q20017278]] | [[Nefta Lee]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 713 | | [[:d:Q20030304|Q20030304]] | [[Pedro Vázquez]] | 1591 | 1624 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[Ficheiro:Maximino Fernández en La ilustración gallega y asturiana 08 06 1881.tif|center|128px]] | [[:d:Q20100557|Q20100557]] | [[Maximino Fernández]] | 1837 | 1887 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 715 | | [[:d:Q20532838|Q20532838]] | [[Ramón Lafuente Rodríguez]] | 1907 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 716 | | [[:d:Q20532872|Q20532872]] | [[Ramón María Otero]] | 1819 | 1903 | [[Albarellos, Boborás|Albarellos]] |- | style='text-align:right'| 717 | | [[:d:Q20532923|Q20532923]] | [[Benigno Lameiro Bermúdez]] | 1911 | 1960 | [[A Veiga]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[Ficheiro:Manuel Luís Acuña 1934.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532924|Q20532924]] | [[Manuel Luís Acuña]] | 1899 | 1975 | [[Sobrado, A Pobra de Trives|Sobrado]] |- | style='text-align:right'| 719 | | [[:d:Q20532929|Q20532929]] | [[José Lameiro Bermúdez]] | | 1936 | [[A Veiga]] |- | style='text-align:right'| 720 | | [[:d:Q20532933|Q20532933]] | [[Carmen Acuña]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 721 | | [[:d:Q20532988|Q20532988]] | [[Luís Antonio Chao Gómez]] | 1944 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[Ficheiro:Enrique Otero Sotelo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532992|Q20532992]] | [[Enrique Otero Sotelo]] | 1849 | 1904 | [[Trasalba, Amoeiro|Trasalba]] |- | style='text-align:right'| 723 | | [[:d:Q20532994|Q20532994]] | [[Xoán C. Rodríguez]] | 1966 | | [[Coles]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[Ficheiro:José María Chao Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533001|Q20533001]] | [[José María Chao Rodríguez]] | 1790 | 1858 | [[Lebosende, Leiro|Lebosende]] |- | style='text-align:right'| 725 | | [[:d:Q20533012|Q20533012]] | [[Isaac Forneiro Barandela]] | 1897 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[Ficheiro:Alfonso Alcalá Martín en Vida Gallega n 17. 30-3-1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533060|Q20533060]] | [[Alfonso Alcalá Martín]] | 1870 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[Ficheiro:Bieito Ledo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533083|Q20533083]] | [[Bieito Ledo]] | 1944 | | [[Padroso, A Abeleda, Xunqueira de Ambía|Padroso]] |- | style='text-align:right'| 728 | | [[:d:Q20533085|Q20533085]] | [[Juan Rodríguez Quesada]] | 1900 | 1910 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 729 | | [[:d:Q20533094|Q20533094]] | [[Isidoro Cid Rivo]] | 1899 | 1979 | [[Seixalbo, Ourense|Seixalbo]] |- | style='text-align:right'| 730 | [[Ficheiro:Aurea Rodríguez 1927.png|center|128px]] | [[:d:Q20533113|Q20533113]] | [[Áurea Rodríguez]] | 1897 | | [[Muntián, As Marabillas, Cartelle|Muntián]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[Ficheiro:No xardin.png|center|128px]] | [[:d:Q20533119|Q20533119]] | [[Xabier Cid]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[Ficheiro:Manuel Rodríguez Rodríguez 1908.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533142|Q20533142]] | [[Manuel Rodríguez Rodríguez (mestre)|Manuel Rodríguez Rodríguez]] | 1900 | 1908 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[Ficheiro:Primitivo Rodríguez Sanjurjo 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533162|Q20533162]] | [[Primitivo Rodríguez Sanjurjo]] | 1880 | 1947 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 734 | | [[:d:Q20533164|Q20533164]] | [[Rogelio Civeira]] | 1900 | 1922 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[Ficheiro:Luís Rodríguez Santos 1920.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533171|Q20533171]] | [[Luís Rodríguez Santos]] | 1884 | 1953 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 736 | | [[:d:Q20533174|Q20533174]] | [[Camilo Palmeiro Fernández]] | | 1936 | [[Alberguería, A Veiga|Alberguería]] |- | style='text-align:right'| 737 | | [[:d:Q20533177|Q20533177]] | [[Enrique León Calviño]] | 1944 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[Ficheiro:Manuel Lezón Fernández 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533201|Q20533201]] | [[Manuel Lezón]] | 1854 | 1934 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 739 | | [[:d:Q20533225|Q20533225]] | [[Julio Rodríguez Soto]] | 1880 | 1931 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[Ficheiro:Premio Mestre Mateo 2017 Lucía Rodríguez Vázquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533235|Q20533235]] | [[Lucía Rodríguez Vázquez]] | 1983 | | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 741 | | [[:d:Q20533251|Q20533251]] | [[Eugenio Collazo Álvarez]] | 1912 | 1936 | [[O Irixo]] |- | style='text-align:right'| 742 | | [[:d:Q20533261|Q20533261]] | [[Francisco Paradela Núñez]] | 1898 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 743 | | [[:d:Q20533272|Q20533272]] | [[José Alonso Obregón]] | 1883 | 1936 | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[Ficheiro:Martín Paradelo Núñez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533280|Q20533280]] | [[Martín Paradelo]] | 1981 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[Ficheiro:Francisco Fumega Piñeiro 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533287|Q20533287]] | [[Francisco Fumega|Francisco Fumega Piñeiro]] | 1961 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 746 | | [[:d:Q20533319|Q20533319]] | [[Rafael Alonso Rodríguez]] | 1901 | 1937 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[Ficheiro:Rafael Romano Gracia 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533329|Q20533329]] | [[Rafael Romano Gracia]] | | 1966 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 748 | | [[:d:Q20533378|Q20533378]] | [[Nicanor Alvarado Casanova]] | 1830 | 1896 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 749 | | [[:d:Q20533382|Q20533382]] | [[José Romero Carreira]] | 1917 | 1992 | [[Solbeira, Paderne de Allariz|Solbeira]] |- | style='text-align:right'| 750 | | [[:d:Q20533387|Q20533387]] | [[Manuel Lois Vázquez]] | 1868 | 1899 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 751 | | [[:d:Q20533453|Q20533453]] | [[Celso López Blanco]] | 1891 | 1958 | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 752 | | [[:d:Q20533476|Q20533476]] | [[Julio Álvarez Gómez]] | 1952 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[Ficheiro:Clara Corral Aller.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533492|Q20533492]] | [[Clara Corral]] | 1847 | 1908 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 754 | | [[:d:Q20533495|Q20533495]] | [[Fernando Álvarez Lamelas]] | 1935 | 2024 | [[Xunqueira de Espadanedo]] |- | style='text-align:right'| 755 | | [[:d:Q20533505|Q20533505]] | [[Xosé Luís López Cid]] | 1916 | 1992 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 756 | | [[:d:Q20533507|Q20533507]] | [[Ramón Rubido|Ramón Rubido Diéguez]] | | 1981 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 757 | | [[:d:Q20533522|Q20533522]] | [[Luis Álvarez Rodríguez|Luís Álvarez Rodríguez]] | 1915 | 1981 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 758 | | [[:d:Q20533534|Q20533534]] | [[Abraham Rubín]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 759 | | [[:d:Q20533561|Q20533561]] | [[Leopoldo López Lois]] | 1884 | 1948 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 760 | | [[:d:Q20533565|Q20533565]] | [[Recaredo Paz]] | 1950 | 2008 | [[Taboadela]] |- | style='text-align:right'| 761 | | [[:d:Q20533597|Q20533597]] | [[Marisol López Martínez (lingüista)|Marisol López Martínez]] | 2000 | | [[Sobrado, Poulo, Gomesende|Sobrado]] |- | style='text-align:right'| 762 | | [[:d:Q20533660|Q20533660]] | [[Emilio Amor Rolán]] | 1880 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 763 | | [[:d:Q20533664|Q20533664]] | [[Ramón Pedrayo Silva]] | 1822 | 1899 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 764 | [[Ficheiro:Cesáreo García Álvarez 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533666|Q20533666]] | [[Cesáreo García Álvarez]] | 1870 | 2000 | [[Padrenda]] |- | style='text-align:right'| 765 | | [[:d:Q20533677|Q20533677]] | [[Arturo Andrade]] | 1956 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 766 | | [[:d:Q20533693|Q20533693]] | [[Cesáreo López Pinal]] | 1867 | 1936 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 767 | | [[:d:Q20533720|Q20533720]] | [[Toni Salgado]] | 1978 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[Ficheiro:Arturo Salgado Biempica 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533729|Q20533729]] | [[Arturo Salgado|Arturo Salgado Biempica]] | 1882 | 1937 | [[Lobeira]] |- | style='text-align:right'| 769 | [[Ficheiro:Los diputados pintados por sus hechos, Madoz, Muzquiz, Pellón y Rodríguez, Vázquez Curiel, (cropped) Julián Pellón y Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533772|Q20533772]] | [[Julián Pellón Rodríguez]] | 1816 | 1878 | [[Larouco]] |- | style='text-align:right'| 770 | | [[:d:Q20533784|Q20533784]] | [[Emilio Salgado Urtiaga]] | 1897 | 1970 | [[Punxín]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[Ficheiro:Paulino Peña.png|center|128px]] | [[:d:Q20533791|Q20533791]] | [[Paulino Peña|Paulino Peña Álvarez]] | 1960 | | [[Moialde, Vilardevós|Moialde]] |- | style='text-align:right'| 772 | | [[:d:Q20533794|Q20533794]] | [[Benigno Salgado Vázquez]] | 1855 | 2000 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 773 | | [[:d:Q20533796|Q20533796]] | [[Emilio Carlos García Fernández]] | 1953 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 774 | | [[:d:Q20533828|Q20533828]] | [[Emilio García Gallego]] | 1947 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 775 | | [[:d:Q20533867|Q20533867]] | [[Lisardo Sampil|Lisardo Sampil Belmonte]] | 2000 | 1978 | [[Loñoá Grande, Covas, O Pereiro de Aguiar|Loñoá Grande]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[Ficheiro:Xosé García Mosquera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533969|Q20533969]] | [[José García Mosquera]] | 1817 | 1868 | [[Castro de Escuadro, Maceda|Castro de Escuadro]] |- | style='text-align:right'| 777 | [[Ficheiro:Amoeiro 01-04a.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533981|Q20533981]] | [[Castor Sánchez Martínez]] | 1894 | 1936 | [[Parada de Amoeiro, Amoeiro|Parada de Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 778 | | [[:d:Q20534018|Q20534018]] | [[Alberto Armesto García]] | 1920 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 779 | | [[:d:Q20534038|Q20534038]] | [[Aquilino Sánchez Rodríguez]] | 1874 | 1936 | [[Oseira, San Cristovo de Cea|Oseira]] |- | style='text-align:right'| 780 | | [[:d:Q20534042|Q20534042]] | [[José Pereira Rodríguez]] | 1900 | 1959 | [[Seixalbo, Ourense|Seixalbo]] |- | style='text-align:right'| 781 | | [[:d:Q20534081|Q20534081]] | [[Carmen Pereiras|Carmen Pereiras Pérez]] | 1959 | | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 782 | | [[:d:Q20534170|Q20534170]] | [[Antonio García Vázquez-Queipo]] | 1900 | 1912 | [[Vilela, A Rúa de Valdeorras, A Rúa|Vilela]] |- | style='text-align:right'| 783 | | [[:d:Q20534177|Q20534177]] | [[Xavier Santiago]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 784 | | [[:d:Q20534210|Q20534210]] | [[Susana García]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[Ficheiro:Filomena Dato Muruais.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534211|Q20534211]] | [[Filomena Dato]] | 1856 | 1926 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[Ficheiro:Celso Pérez Enríquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534236|Q20534236]] | [[Celso Pérez Enríquez]] | 1885 | 1936 | [[Cerdal, Poulo, Gomesende|Cerdal]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[Ficheiro:José Manuel Baltar Blanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534268|Q20534268]] | [[José Manuel Baltar Blanco]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 788 | | [[:d:Q20534271|Q20534271]] | [[Henrique del Bosque]] | 1959 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 789 | | [[:d:Q20534303|Q20534303]] | [[Remigio Garrido Bouzas]] | 1830 | 1907 | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 790 | | [[:d:Q20534341|Q20534341]] | [[Antonio Pérez Gutiérrez]] | | 1936 | [[Palmés, Ourense|Palmés]] |- | style='text-align:right'| 791 | | [[:d:Q20534400|Q20534400]] | [[Victoriano Marcos]] | 1903 | 1958 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 792 | | [[:d:Q20534401|Q20534401]] | [[Felicísimo Pérez Ortega]] | 1910 | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 793 | | [[:d:Q20534417|Q20534417]] | [[Gerardo Seoane Fidalgo]] | 1959 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 794 | | [[:d:Q20534419|Q20534419]] | [[Heriberto Pérez Proenza]] | 1883 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 795 | | [[:d:Q20534455|Q20534455]] | [[Maxo Barjas]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[Ficheiro:Marcial Ginzo Soto 1926.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534482|Q20534482]] | [[Marcial Ginzo Soto]] | 1884 | 1974 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 797 | | [[:d:Q20534504|Q20534504]] | [[Castor Diéguez Amoeiro]] | 1900 | 1913 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 798 | | [[:d:Q20534515|Q20534515]] | [[Luis Diéguez Amoeiro]] | 1838 | 1913 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[Ficheiro:Mariano Dieguez Amoeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534522|Q20534522]] | [[Mariano Diéguez Amoeiro]] | 1900 | 1934 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 800 | | [[:d:Q20534538|Q20534538]] | [[Augusto Sierra Rodríguez]] | 1891 | 1937 | [[San Paio, Mones, Petín|San Paio]] |- | style='text-align:right'| 801 | | [[:d:Q20534559|Q20534559]] | [[Perfecto de Dios Fernández]] | 1931 | 1950 | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 802 | | [[:d:Q20534569|Q20534569]] | [[Manuel Dobao Nogueira]] | 1900 | 2000 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 803 | | [[:d:Q20534574|Q20534574]] | [[Nemesio Barxa]] | 1935 | | [[Caldesiños, Viana do Bolo|Caldesiños]] |- | style='text-align:right'| 804 | | [[:d:Q20534588|Q20534588]] | [[Casiano Martínez Barja]] | 1897 | 1937 | [[Cádavos, A Mezquita|Cádavos]] |- | style='text-align:right'| 805 | | [[:d:Q20534611|Q20534611]] | [[Ignacio Basallo]] | 1952 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 806 | | [[:d:Q20534615|Q20534615]] | [[Manuel Martínez Blanco]] | | 1945 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[Ficheiro:Xoán Carlos Domínguez Alberte (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534620|Q20534620]] | [[Xoán Carlos Domínguez Alberte]] | 1966 | | [[Escudeiros, Ramirás|Escudeiros]] |- | style='text-align:right'| 808 | | [[:d:Q20534634|Q20534634]] | [[Javier Domínguez]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[Ficheiro:Laureano Domínguez Cao-Cordido 1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534645|Q20534645]] | [[Laureano Domínguez Cao-Cordido]] | 1900 | 1962 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 810 | | [[:d:Q20534678|Q20534678]] | [[Iria Sobrado]] | 1979 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 811 | | [[:d:Q20534685|Q20534685]] | [[Ángel Martínez Doval]] | 1903 | 1988 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 812 | | [[:d:Q20534688|Q20534688]] | [[Benigno Gómez Gómez]] | 1902 | | [[A Veiga, Carballeda, Carballeda de Avia|A Veiga]] |- | style='text-align:right'| 813 | | [[:d:Q20534696|Q20534696]] | [[María Ramona Gómez Iglesias]] | 1961 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 814 | | [[:d:Q20534714|Q20534714]] | [[Francisco Dopazo Rodríguez]] | 1902 | 1980 | [[Rairo, Ourense|Rairo]] |- | style='text-align:right'| 815 | | [[:d:Q20534730|Q20534730]] | [[Arturo Benito Silva]] | 1907 | 2000 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 816 | | [[:d:Q20534732|Q20534732]] | [[Juan Antonio Dopazo|Juan Antonio Dopazo López]] | 1900 | 1982 | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 817 | | [[:d:Q20534735|Q20534735]] | [[Vicente Sola Regido]] | 1900 | 1918 | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 818 | | [[:d:Q20534783|Q20534783]] | [[Senén Bernárdez Ferrán]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 819 | | [[:d:Q20534790|Q20534790]] | [[Ramón Bernárdez González]] | 1838 | 1911 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 820 | [[Ficheiro:Mariaalbert.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534811|Q20534811]] | [[María González Albert]] | 1977 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 821 | | [[:d:Q20534818|Q20534818]] | [[José Manuel González Álvarez]] | 1952 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 822 | | [[:d:Q20534819|Q20534819]] | [[Manuel Martínez Randulfe]] | 1936 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 823 | | [[:d:Q20534838|Q20534838]] | [[Alejandro Marquina Álvarez]] | 1819 | 1876 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 824 | [[Ficheiro:MaginBlanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534842|Q20534842]] | [[Magín Blanco]] | 1960 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 825 | | [[:d:Q20534851|Q20534851]] | [[Benedicto Blanco|Benedicto Blanco Dobarro]] | 2000 | 1943 | [[Avión]] |- | style='text-align:right'| 826 | | [[:d:Q20534854|Q20534854]] | [[José Soto González]] | 1848 | 1930 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 827 | | [[:d:Q20534860|Q20534860]] | [[Manuel Cerezales]] | 1909 | 2005 | [[Vilar de Cervos, Vilar de Cervos, Vilardevós|Vilar de Cervos]] |- | style='text-align:right'| 828 | | [[:d:Q20534864|Q20534864]] | [[Moisés Blanco Paradelo]] | 1977 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[Ficheiro:Luis Soto Menor 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534867|Q20534867]] | [[Luís Soto Menor]] | 1881 | 1964 | [[Zaín, Seixalbo, Ourense|Zaín]] |- | style='text-align:right'| 830 | [[Ficheiro:Bernardo González del Valle.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534871|Q20534871]] | [[Bernardo González del Valle]] | 1771 | 1848 | [[Cachamuíña, A Lamela, O Pereiro de Aguiar|Cachamuíña]] |- | style='text-align:right'| 831 | | [[:d:Q20534902|Q20534902]] | [[Raúl Soutelo Vázquez]] | 1968<br/>1492 | | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 832 | | [[:d:Q20534909|Q20534909]] | [[Pedro Boado Sánchez]] | 1800 | 1823 | [[Quintás, A Barra, Coles|Quintás]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[Ficheiro:Castor Elices.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534910|Q20534910]] | [[Castor Elices]] | 1847 | 1886 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 834 | | [[:d:Q20534917|Q20534917]] | [[Matías Bobillo Bobillo]] | | 1972 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 835 | | [[:d:Q20534937|Q20534937]] | [[Ramiro Mascareñas Romero]] | 1876 | 2000 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 836 | | [[:d:Q20534957|Q20534957]] | [[Evaristo Suárez Alberte]] | 1882 | 1934 | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 837 | | [[:d:Q20534960|Q20534960]] | [[Cayetano Borrajo Fernández]] | 1893 | | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 838 | | [[:d:Q20534968|Q20534968]] | [[Luís Borrajo|Luis Borrajo]] | 1950 | 2005 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 839 | | [[:d:Q20534983|Q20534983]] | [[Aurelio Enríquez González]] | 1845 | 1910 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[Ficheiro:Rosa Enríquez (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534993|Q20534993]] | [[Rosa Enríquez]] | 1969 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[Ficheiro:Javier Bóveda Pérez 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535011|Q20535011]] | [[Xavier Bóveda]] | 1898 | 1963 | [[Gomesende]] |- | style='text-align:right'| 842 | | [[:d:Q20535056|Q20535056]] | [[Lois Taboada|Luís Taboada Camoeiras]] | 1918 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 843 | | [[:d:Q20535064|Q20535064]] | [[María Brey Mariño]] | 1910 | 1995 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 844 | | [[:d:Q20535074|Q20535074]] | [[Manuel Taboada Cid]] | 1946 | 1993 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 845 | | [[:d:Q20535087|Q20535087]] | [[Delfín Mein Estévez]] | 1869 | 1929 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[Ficheiro:Albino Prada Blanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535088|Q20535088]] | [[Albino Prada|Albino Prada Blanco]] | 1955 | | [[Santa Cruz, O Bolo|Santa Cruz]] |- | style='text-align:right'| 847 | [[Ficheiro:Escultura a Rodolfo Prada nos Peares 01 (recortada).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535096|Q20535096]] | [[Rodolfo Prada]] | 1892 | 1980 | [[Os Peares]] |- | style='text-align:right'| 848 | | [[:d:Q20535114|Q20535114]] | [[Luciano Meleiro Tejada]] | 1871 | 1931 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[Ficheiro:Javier Prado Rodríguez fotografía que aparece en la primera página de las obras del autor y que corresponde al año 1928.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535130|Q20535130]] | [[Xavier Prado Rodríguez]] | 1874 | 1942 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[Ficheiro:Lola Gándara (Vigo, 2013).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535146|Q20535146]] | [[Lola González]] | 1942 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 851 | | [[:d:Q20535150|Q20535150]] | [[Perfecto Estévez]] | 1955 | 2010 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 852 | | [[:d:Q20535153|Q20535153]] | [[Gumersindo Buján Buján]] | 1850 | 1911 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 853 | | [[:d:Q20535155|Q20535155]] | [[Eligio Estévez Meleiro]] | 1899 | | [[Crespos, Padrenda|Crespos]] |- | style='text-align:right'| 854 | [[Ficheiro:Antonio Buján Pérez 1914.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535159|Q20535159]] | [[Antonio Buján|Antonio Buján Pérez]] | 1892 | 1942 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 855 | | [[:d:Q20535194|Q20535194]] | [[Víctor Prieto]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 856 | | [[:d:Q20535226|Q20535226]] | [[Javier Meruéndano Fermoso]] | 1894 | 1940 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 857 | | [[:d:Q20535227|Q20535227]] | [[Luis Fábrega Santamarina]] | 1906 | 1968 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 858 | | [[:d:Q20535292|Q20535292]] | [[Alejandro Ricardo Mínguez González]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[Ficheiro:Antón Pulido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535296|Q20535296]] | [[Antón Pulido Novoa]] | 1944 | | [[Bóveda de Amoeiro, Amoeiro|Bóveda de Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 860 | | [[:d:Q20535314|Q20535314]] | [[Francisco Fariña Busto]] | 1949 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 861 | | [[:d:Q20535355|Q20535355]] | [[Alejandro Quereizaeta]] | 1900 | 1907 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 862 | | [[:d:Q20535377|Q20535377]] | [[Perfecto Herbella Gómez]] | 1896 | 1976 | [[Reigada, Manzaneda|Reigada]] |- | style='text-align:right'| 863 | | [[:d:Q20535395|Q20535395]] | [[Remedios Quintas]] | 1960 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[Ficheiro:David Fernandez Praza Publica.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535400|Q20535400]] | [[David Fernández Calviño]] | 1979 | | [[Toén]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[Ficheiro:Ja calvo montero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535416|Q20535416]] | [[José Antonio Calvo Montero]] | 1853 | 1937 | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[Ficheiro:Dámaso Calvo Moreiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535423|Q20535423]] | [[Dámaso Calvo Moreiras]] | 1880 | 1954 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 867 | | [[:d:Q20535453|Q20535453]] | [[José Hervella Carrera]] | 1955 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 868 | [[Ficheiro:Manuel Fernández Doallo 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535468|Q20535468]] | [[Manuel Fernández Doallo]] | 1900 | 1935 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 869 | | [[:d:Q20535477|Q20535477]] | [[Raúl Fernández Fernández]] | 1955 | 2019 | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 870 | | [[:d:Q20535478|Q20535478]] | [[Xaime Trebolle]] | 1946 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 871 | | [[:d:Q20535494|Q20535494]] | [[José Tresguerras Melo]] | 1846 | 1893 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 872 | [[Ficheiro:José Fernández Gallego 1930.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535497|Q20535497]] | [[José Fernández Gallego]] | 1886 | 1962 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 873 | | [[:d:Q20535528|Q20535528]] | [[Xohán Luís Ramos Colemán]] | 2000 | 1999 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 874 | | [[:d:Q20535551|Q20535551]] | [[Luís Candendo]] | 1936 | 1978 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 875 | | [[:d:Q20535561|Q20535561]] | [[Clemente Fernández Lorenzo]] | 1901 | 1936 | [[Corzos, A Veiga|Corzos]] |- | style='text-align:right'| 876 | | [[:d:Q20535563|Q20535563]] | [[Carmen Iglesias Sueiro]] | 1952 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 877 | | [[:d:Q20535568|Q20535568]] | [[Alberto Fernández Martínez]] | 1898 | 1968 | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[Ficheiro:Baldo Ramos (AELG)-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535574|Q20535574]] | [[Baldo Ramos]] | 1971 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 879 | [[Ficheiro:Mario Fernández Mazas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535576|Q20535576]] | [[Mario Fernández Mazas]] | 1920 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 880 | | [[:d:Q20535600|Q20535600]] | [[Ángel Iglesias Martínez]] | 1915 | 2005 | [[Monte Asnal, Trasalba, Amoeiro|Monte Asnal]] |- | style='text-align:right'| 881 | [[Ficheiro:Marcelino Fernández Prada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535645|Q20535645]] | [[Marcelino Fernández Prada]] | 1895 | 1944 | [[San Xulián, A Rúa|San Xulián]] |- | style='text-align:right'| 882 | | [[:d:Q20535669|Q20535669]] | [[Miguel Mosquera]] | 1953 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 883 | | [[:d:Q20535674|Q20535674]] | [[Xosé Mosquera Casero|Xosé Mosquera]] | 1956 | | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[Ficheiro:Julio Carballo Enríquez 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535685|Q20535685]] | [[Julio Carballo Enríquez]] | 1861 | 1928 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 885 | | [[:d:Q20535690|Q20535690]] | [[Antonio Valcárcel López|Antonio Valcárcel]] | 1887 | 1963 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 886 | | [[:d:Q20535696|Q20535696]] | [[Anacleto Valencia Lama]] | 1876 | 1933 | [[Garabelos, Garabelos do Bouzo, Baltar|Garabelos]] |- | style='text-align:right'| 887 | | [[:d:Q20535702|Q20535702]] | [[Ceferino Valencia Novoa]] | | 1990 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 888 | | [[:d:Q20535709|Q20535709]] | [[Carolina Regueiras]] | | 1937 | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 889 | [[Ficheiro:Pedra conmemorativa a Salud Torres e María del Valle en Mosteiro de Ribeira, Xinzo de Limia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535724|Q20535724]] | [[María del Valle|María del Valle Lozano]] | 1888 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 890 | | [[:d:Q20535776|Q20535776]] | [[Ramón Muñiz]] | 1942 | 2018 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 891 | [[Ficheiro:Antonio Carreño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535798|Q20535798]] | [[Antonio Carreño]] | 1938 | | [[Parada de Sil]] |- | style='text-align:right'| 892 | [[Ficheiro:Antonio Rey Soto 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535817|Q20535817]] | [[Antonio Rey Soto]] | 1879 | 1966 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 893 | | [[:d:Q20535839|Q20535839]] | [[José Ángel Vázquez Barquero]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 894 | | [[:d:Q20535847|Q20535847]] | [[Alba Vázquez Carpentier]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 895 | | [[:d:Q20535869|Q20535869]] | [[Gerardo Vázquez Diéguez]] | 1904 | | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[Ficheiro:Anunciación Casado Atanes.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535873|Q20535873]] | [[Anuncia Casado|Anunciación Casado Atanes]] | 1897 | 1936 | [[Cualedro]] |- | style='text-align:right'| 897 | [[Ficheiro:Manuel Casais Estévez 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535880|Q20535880]] | [[Manuel Casais Estévez]] | 1900 | 1926 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 898 | | [[:d:Q20535893|Q20535893]] | [[Antonio Nieto Oliva]] | 1899 | 1986 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 899 | | [[:d:Q20535917|Q20535917]] | [[Xabier Casares|Xabier Casares Mouriño]] | 1945 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 900 | | [[:d:Q20535918|Q20535918]] | [[Manuel Vázquez Pérez]] | 1939 | 2009 | [[Carnós, A Arnoia, A Arnoia|Carnós]] |- | style='text-align:right'| 901 | | [[:d:Q20535946|Q20535946]] | [[Benito Casasnovas]] | 1886 | 1972 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 902 | | [[:d:Q20535966|Q20535966]] | [[Marcial Vázquez Vázquez]] | 1882 | 2000 | [[Os Arcos, Abruciños, Amoeiro|Os Arcos]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[Ficheiro:Emilio Novoa González 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535980|Q20535980]] | [[Emilio Novoa González]] | 1895 | 1972 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 904 | | [[:d:Q20535982|Q20535982]] | [[Rufino Rivera Losada]] | 1900 | 1915 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 905 | [[Ficheiro:Valentin de novoa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535988|Q20535988]] | [[Valentín de Nóvoa]] | 1823 | 1895 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 906 | | [[:d:Q20535991|Q20535991]] | [[Xesús Vázquez]] | 1946 | | [[Pentes, A Gudiña|Pentes]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[Ficheiro:Afonso Vázquez-Monxardín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535997|Q20535997]] | [[Afonso Vázquez-Monxardín]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[Ficheiro:Manuel Núñez González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536015|Q20536015]] | [[Manuel Núñez González]] | 1885 | 1917 | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[Ficheiro:José Núñez Núñez 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536026|Q20536026]] | [[José Núñez Núñez]] | 1858 | 1932 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 910 | | [[:d:Q20536060|Q20536060]] | [[José Rodríguez Bouzo]] | | 1959 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 911 | | [[:d:Q20536082|Q20536082]] | [[Carmen Rodríguez de Legísima]] | 1896 | 1980 | [[Lousado, Loeda, Piñor|Lousado]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[Ficheiro:Rogelio Rodríguez Díaz 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536084|Q20536084]] | [[Roxelio Rodríguez Díaz]] | 1888 | 1948 | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 913 | | [[:d:Q20536113|Q20536113]] | [[Alfonso Vilachá|Alfonso Vilachá Rodríguez]] | 1949 | | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[Ficheiro:(Santiago Villanueva Álvarez) Viaje de Rajoy a Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536143|Q20536143]] | [[Santiago Villanueva|Santiago Villanueva Álvarez]] | 1966 | | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 915 | | [[:d:Q20536152|Q20536152]] | [[Amador Villar Amor]] | 1866 | 1944 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 916 | | [[:d:Q20536167|Q20536167]] | [[Eduardo Villot Canal]] | 1908 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 917 | | [[:d:Q20544010|Q20544010]] | [[José Rivera Álvarez]] | 1901 | | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 918 | | [[:d:Q20550071|Q20550071]] | [[Juan Sorga]] | 1921 | 2009 | [[Cortegada, Sarreaus|Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 919 | | [[:d:Q20898217|Q20898217]] | [[Jerónimo de San Félix]] | 1758 | 1828 | [[Baltar]] |- | style='text-align:right'| 920 | | [[:d:Q20968899|Q20968899]] | [[Xulio Gil|Xulio Gil Rodríguez]] | 1954 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 921 | | [[:d:Q20968900|Q20968900]] | [[Salvador Rey Rodríguez]] | 1927 | 1995 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 922 | | [[:d:Q20968901|Q20968901]] | [[Luís Trabazo]] | 1912 | 1978 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 923 | | [[:d:Q20989195|Q20989195]] | [[Tabarra]] | 1871 | 1923 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 924 | | [[:d:Q21000463|Q21000463]] | [[Miguel Muñiz de las Cuevas]] | 1939 | 2022 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 925 | | [[:d:Q21004032|Q21004032]] | [[Manuel Gómez-Franqueira]] | 1947 | | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 926 | | [[:d:Q21077067|Q21077067]] | [[Jesús Barros]] | 1940 | 2015 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[Ficheiro:2018 European Mountain Bike Championships DSCF6233 (28975182137).jpg|center|128px]] | [[:d:Q21283122|Q21283122]] | [[Pablo Rodríguez Guede]] | 1993 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 928 | | [[:d:Q21608675|Q21608675]] | [[Juan Antonio Seoane Camba]] | 1933 | | [[Leiro]] |- | style='text-align:right'| 929 | [[Ficheiro:Modesto Fernández y González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q21708136|Q21708136]] | [[Modesto Fernández González]] | 1838 | 1897 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 930 | | [[:d:Q21816265|Q21816265]] | [[David Bruzos]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 931 | | [[:d:Q22122566|Q22122566]] | [[Cándido Abellás Vázquez]] | 1871 | 1951 | [[Señorín, O Carballiño|Señorín]] |- | style='text-align:right'| 932 | | [[:d:Q22122567|Q22122567]] | [[César Abellás Vázquez]] | 1873 | 1943 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[Ficheiro:Alba Cid e Ismael Ramos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122572|Q22122572]] | [[Alba Cid]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[Ficheiro:Suso Díaz 20151228.jpg|center|128px]] | [[:d:Q22122574|Q22122574]] | [[Suso Díaz Estévez|Suso Díaz]] | 1971 | | [[Ludeiros, Manín, Lobios|Ludeiros]] |- | style='text-align:right'| 935 | | [[:d:Q22122577|Q22122577]] | [[Pedro Gómez Antón]] | 1933 | 2015 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 936 | | [[:d:Q22122589|Q22122589]] | [[Celso Romero Peláez]] | 1897 | 1950 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 937 | | [[:d:Q22289862|Q22289862]] | [[Purificación García]] | 1952 | | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 938 | | [[:d:Q23020371|Q23020371]] | [[Severino Requejo|Severino Requejo Pato]] | 1941 | 2012 | [[Armariz, Nogueira de Ramuín|Armariz]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[Ficheiro:CD Arenteiro - Polvorín FC no estadio de Espiñedo, Segunda RFEF 2022-23 a 54.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23034807|Q23034807]] | [[Álex Fernández]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 940 | | [[:d:Q23304140|Q23304140]] | [[Fernando Cabezas]] | 1952 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 941 | | [[:d:Q23639009|Q23639009]] | [[Manuel Cendón Caíña]] | 2000 | | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[Ficheiro:Juan Manuel Pérez Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23641953|Q23641953]] | [[Juan Manuel Pérez Álvarez]] | 1985 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 943 | | [[:d:Q23750888|Q23750888]] | [[Edmundo Díaz Conde]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 944 | | [[:d:Q23778338|Q23778338]] | [[Bieito Pérez Outeiriño]] | 1954 | | [[A Merca]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[Ficheiro:José Julio Fernández Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23800407|Q23800407]] | [[José Julio Fernández Rodríguez]] | 1970 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 946 | | [[:d:Q23869140|Q23869140]] | [[Gaspar Rodriguez]] | 1604 | | [[Trasmiras]] |- | style='text-align:right'| 947 | | [[:d:Q23892518|Q23892518]] | [[Joaquín Losada Espinosa]] | 1925 | 2000 | [[Moldes, Boborás|Moldes]] |- | style='text-align:right'| 948 | | [[:d:Q23894750|Q23894750]] | [[Paco Paco]] | 1947<br/>1945 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[Ficheiro:Heliodoro Gallego Armesto 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013653|Q24013653]] | [[Heliodoro Gallego Armesto]] | 1872 | 1934 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 950 | [[Ficheiro:Ramón Méndez Gaite.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013689|Q24013689]] | [[Ramón Méndez Gaite]] | 1900 | 1924 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 951 | | [[:d:Q24013705|Q24013705]] | [[Augusto de la Peña|Augusto de la Peña Rubacado]] | 1900 | 1923 | [[Gomariz, Leiro|Gomariz]] |- | style='text-align:right'| 952 | | [[:d:Q24013716|Q24013716]] | [[José Quiroga Velarde]] | 1873 | 1953 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 953 | | [[:d:Q24013717|Q24013717]] | [[Ramón Godás|Ramón Godás Justo]] | 1871 | 1952 | [[Astureses, Boborás|Astureses]] |- | style='text-align:right'| 954 | | [[:d:Q24287009|Q24287009]] | [[Ramón Encinas|Ramón Encinas Diéguez]] | 1918 | 2014 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 955 | | [[:d:Q24287023|Q24287023]] | [[Antonio Pérez Barreiros]] | 1928 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[Ficheiro:Tirso Servando Justino Gómez Freijido.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24287637|Q24287637]] | [[Tirso Gómez Freijido]] | 1887 | 1936 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 957 | | [[:d:Q24703763|Q24703763]] | [[Fernando Quesada]] | 1933 | 2016 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 958 | [[Ficheiro:Manuel Valcarce 1931.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24845129|Q24845129]] | [[Manuel Valcarce]] | 1870 | 1931 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 959 | | [[:d:Q25367935|Q25367935]] | [[Rafael Prado Fraguas]] | 1957 | 2016 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 960 | | [[:d:Q25423437|Q25423437]] | [[Gustavo Fernández y Rodríguez Bastos]] | 1841 | 1929 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 961 | [[Ficheiro:Antonio garcia varela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25424027|Q25424027]] | [[Antonio García Varela]] | 1875 | 1942 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 962 | | [[:d:Q25508887|Q25508887]] | [[Ignacio Gómez Pérez]] | 1972 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 963 | | [[:d:Q25508924|Q25508924]] | [[Xosé Carlos Valcárcel]] | 1963 | | [[O Pereiro de Aguiar]] |- | style='text-align:right'| 964 | | [[:d:Q25509580|Q25509580]] | [[Fátima Balsa]] | 1956 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 965 | [[Ficheiro:Noa Presas na XV Asemblea Nacional Bloque Nacionalista Galego 05.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25509594|Q25509594]] | [[Noa Presas]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 966 | | [[:d:Q25509632|Q25509632]] | [[Miguel Ángel Viso]] | 1971 | | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 967 | | [[:d:Q25509756|Q25509756]] | [[Olga Fabello|Olga Fabello García]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 968 | | [[:d:Q25509850|Q25509850]] | [[María José Jiménez Cortiñas]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 969 | | [[:d:Q25509947|Q25509947]] | [[Asunción Morgade]] | 1986 | | [[Rairiz de Veiga]] |- | style='text-align:right'| 970 | [[Ficheiro:Comisionada Edelmira Barreira Diz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25509980|Q25509980]] | [[Edelmira Barreira]] | 1978 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[Ficheiro:Antonio Dieter Moure Premios da Cultura Galega 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q25510160|Q25510160]] | [[Antonio Dieter Moure]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 972 | | [[:d:Q25510348|Q25510348]] | [[Camilo Placer]] | 1854 | 1887 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 973 | | [[:d:Q25510385|Q25510385]] | [[Braulio Iglesias Lorenzo]] | 1901 | 1972 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 974 | | [[:d:Q25510429|Q25510429]] | [[Francisco Prieto Losada]] | 1853 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 975 | | [[:d:Q25510455|Q25510455]] | [[Vicente Cid Osorio]] | 1900 | 1896 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 976 | | [[:d:Q25511757|Q25511757]] | [[Hernando Ojea]] | 1543 | 1615 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 977 | | [[:d:Q25511764|Q25511764]] | [[Luís Losada Espinosa]] | 1928 | 1988 | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 978 | | [[:d:Q25512079|Q25512079]] | [[Tito Asorey]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 979 | [[Ficheiro:Modestohermida.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25512379|Q25512379]] | [[Modesto Hermida]] | 1946 | | [[Vales, San Cristovo de Cea|Vales]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[Ficheiro:Partido Galicia - Panamá en Balaídos 110.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25917314|Q25917314]] | [[Álvaro Ratón]] | 1993 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[Ficheiro:1927, La Asamblea Nacional, Daniel Fraga y Aguiar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q26035941|Q26035941]] | [[Daniel Fraga Aguiar]] | 1877 | 1943 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 982 | | [[:d:Q26035958|Q26035958]] | [[Antonio Cendón]] | 1837 | 1863 | [[Lousado, Loeda, Piñor|Lousado]] |- | style='text-align:right'| 983 | | [[:d:Q26220357|Q26220357]] | [[Ricardo Gurriarán]] | 1953 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 984 | | [[:d:Q26971314|Q26971314]] | [[Noela Blanco]] | 1981 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 985 | | [[:d:Q27093819|Q27093819]] | [[Benito Canal]] | 1941 | 2016 | [[Fontao, Corvillón, A Merca|Fontao]] |- | style='text-align:right'| 986 | | [[:d:Q27586780|Q27586780]] | [[Juan Manuel Díaz Villoslada]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[Ficheiro:Manueldizramos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27586803|Q27586803]] | [[Manuel Diz Ramos]] | 1927 | | [[Alén, Xirazga, Beariz|Alén]] |- | style='text-align:right'| 988 | | [[:d:Q27586878|Q27586878]] | [[Cristina Romero Fernández]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 989 | | [[:d:Q27586881|Q27586881]] | [[Marta Rodríguez-Vispo|Marta Rodríguez Vispo]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 990 | | [[:d:Q27586883|Q27586883]] | [[Marta Nóvoa]] | 1980 | | [[San Cibrao das Viñas]] |- | style='text-align:right'| 991 | | [[:d:Q27586886|Q27586886]] | [[Rosa Marta Gómez Pato]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 992 | | [[:d:Q27671522|Q27671522]] | [[Cristina García López]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 993 | [[Ficheiro:Luís Menéndez Villalva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q27942871|Q27942871]] | [[Luís Menéndez Villalva]] | 1959 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 994 | | [[:d:Q27961368|Q27961368]] | [[Ismael García|Ismael García Gómez]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 995 | | [[:d:Q28031518|Q28031518]] | [[Gloria Ferreiro]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 996 | | [[:d:Q28051115|Q28051115]] | [[David Vázquez Álvarez|David Daniel Vázquez Álvarez]] | 1953 | | [[Arcos, Vilamartín de Valdeorras|Arcos]] |- | style='text-align:right'| 997 | | [[:d:Q28092270|Q28092270]] | [[Alfonso Mato|Alfonso Mato Domínguez]] | 1956 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 998 | | [[:d:Q28113976|Q28113976]] | [[Félix Domínguez Cortiñas]] | 1982 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 999 | | [[:d:Q28113994|Q28113994]] | [[Manuel Prego de Oliver]] | 1915 | 1986 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1000 | | [[:d:Q28114006|Q28114006]] | [[Gonzalo Iglesias Sueiro]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[Ficheiro:Retrato de Nanina Santos 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28292905|Q28292905]] | [[Nanina Santos]] | 1951 | | [[Padrenda]] |- | style='text-align:right'| 1002 | | [[:d:Q28355677|Q28355677]] | [[Antonio Vidal]] | 1915 | 1994 | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 1003 | | [[:d:Q28355725|Q28355725]] | [[O Cuco de Velle]] | 1916 | 1993 | [[Velle, Ourense|Velle]] |- | style='text-align:right'| 1004 | [[Ficheiro:Xermán Fernández por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28355737|Q28355737]] | [[José Germán Fernández]] | 1886 | 1936 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1005 | | [[:d:Q28355759|Q28355759]] | [[José Vega Seoane]] | | 1945 | [[Xares, A Veiga|Xares]] |- | style='text-align:right'| 1006 | [[Ficheiro:Sergio Álvarez Camiña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28845910|Q28845910]] | [[Sergio Álvarez Camiña]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1007 | | [[:d:Q28852335|Q28852335]] | [[Álex Mazaira]] | 1997 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1008 | | [[:d:Q28930076|Q28930076]] | [[María Martinón Torres]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1009 | | [[:d:Q28942254|Q28942254]] | [[Virxilio Fernández]] | 1925 | 2011 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1010 | | [[:d:Q28942261|Q28942261]] | [[Benigno Álvarez Álvarez]] | 1946 | | [[Figueiredo, Maside, Maside|Figueiredo]] |- | style='text-align:right'| 1011 | | [[:d:Q28942273|Q28942273]] | [[Juan Carlos Rodríguez Cebrián]] | 1954 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1012 | | [[:d:Q28950255|Q28950255]] | [[José Benito González Fernández]] | 1853 | 1909 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 1013 | | [[:d:Q28950260|Q28950260]] | [[Enrique Vidal de Bustamante]] | 1897 | 1964 | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 1014 | | [[:d:Q28950264|Q28950264]] | [[Benito Feijoo Seguín|Benito Feijóo Seguín]] | 1894 | 1968 | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 1015 | | [[:d:Q29275594|Q29275594]] | [[José Manuel Rey de Viana]] | 1923 | 1995 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1016 | [[Ficheiro:Lino Alonso (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q29371825|Q29371825]] | [[Lino Alonso]] | 1956 | 2017 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 1017 | | [[:d:Q29385924|Q29385924]] | [[José Carlos Otero González]] | 1950 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1018 | | [[:d:Q29453104|Q29453104]] | [[Ramón Méndez]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[Ficheiro:Arancha Nogueira na cafetería do CGAC.jpg|center|128px]] | [[:d:Q29521462|Q29521462]] | [[Arancha Nogueira]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1020 | | [[:d:Q29523499|Q29523499]] | [[Eduarda Feijoo de Mendoza]] | 1849 | 1908 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1021 | | [[:d:Q29582266|Q29582266]] | [[José Fernández González]] | 1915 | 1942 | [[Ferreiros, Entrimo, Entrimo|Ferreiros]] |- | style='text-align:right'| 1022 | | [[:d:Q29628998|Q29628998]] | [[Federico Cocho]] | 1958 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[Ficheiro:PedroDobao.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30050401|Q30050401]] | [[Pedro Dobao]] | 1945 | | [[Arnado, Vilamartín de Valdeorras|Arnado]] |- | style='text-align:right'| 1024 | | [[:d:Q30608118|Q30608118]] | [[Carlos Nieves Borjas]] | 1891 | 1972 | [[Trasestrada, Riós|Trasestrada]] |- | style='text-align:right'| 1025 | | [[:d:Q30608125|Q30608125]] | [[Aurelio Núñez Prieto]] | 1895 | 1940 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1026 | | [[:d:Q30608135|Q30608135]] | [[José Alfonso Osorio Rodríguez]] | 1904 | 1975 | [[Paradela, Barral, Castrelo de Miño|Paradela]] |- | style='text-align:right'| 1027 | | [[:d:Q30608137|Q30608137]] | [[Lisardo Sotelo Pérez]] | | 1937 | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1028 | | [[:d:Q30608313|Q30608313]] | [[Gumersindo Delgado Gallego]] | | 1941 | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1029 | | [[:d:Q30608364|Q30608364]] | [[Manuel Rodríguez González]] | 2000 | 1951 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1030 | | [[:d:Q30608379|Q30608379]] | [[Francisco Sierra Rodríguez]] | 1883 | 1936 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1031 | [[Ficheiro:Secundino Feijoo Méndez 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608384|Q30608384]] | [[Secundino Feijoo Méndez]] | 1870 | 1939 | [[Vilanova dos Infantes, Celanova|Vilanova dos Infantes]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[Ficheiro:José Adrio Menéndez 1935.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608386|Q30608386]] | [[José Adrio Menéndez]] | 1900 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1033 | | [[:d:Q30608400|Q30608400]] | [[Ricardo Atanes Castro]] | 1875 | 1936 | [[Cualedro]] |- | style='text-align:right'| 1034 | | [[:d:Q30608410|Q30608410]] | [[Narciso Pascual Pascual]] | 1917 | 1936 | [[Sarreaus, Tioira, Maceda|Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 1035 | [[Ficheiro:Alfredo Álvarez Pérez 1923.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608411|Q30608411]] | [[Alfredo Álvarez Pérez]] | 1868 | 1914 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 1036 | [[Ficheiro:Guillermo Álvarez Pérez 1916.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608413|Q30608413]] | [[Guillermo Álvarez Pérez]] | 1867 | 1929 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 1037 | [[Ficheiro:Alejandro Rodríguez Veiras 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608417|Q30608417]] | [[Alejandro Rodríguez Veiras]] | 1896 | 1977 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1038 | [[Ficheiro:José María Cibeira 1932.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608446|Q30608446]] | [[José María Cibeira]] | 1900 | 1932 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1039 | [[Ficheiro:Pedro Tertuliano Hervella Nieto 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q30608458|Q30608458]] | [[Pedro Tertuliano Hervella Nieto]] | 1891 | 1970 | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1040 | | [[:d:Q30676438|Q30676438]] | [[José Rodríguez Rodríguez]] | 1950 | | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1041 | | [[:d:Q30693008|Q30693008]] | [[Zulema González]] | 1992 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1042 | | [[:d:Q30901910|Q30901910]] | [[Ramón Araújo]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1043 | [[Ficheiro:Antonio Estévez Cao 1921.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31281415|Q31281415]] | [[Antón Estévez Cao]] | | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1044 | | [[:d:Q31281922|Q31281922]] | [[David Monreal Izquierdo]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1045 | | [[:d:Q31282613|Q31282613]] | [[Demófilo Pedreira Rumbo]] | 1922 | 2012 | [[Cortegada, Sarreaus|Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 1046 | | [[:d:Q31282847|Q31282847]] | [[Ubaldo González González]] | | | [[Entrimo]] |- | style='text-align:right'| 1047 | | [[:d:Q31282904|Q31282904]] | [[José María Martínez Cerviño]] | | 1951 | [[Almoite, Baños de Molgas|Almoite]] |- | style='text-align:right'| 1048 | | [[:d:Q31282905|Q31282905]] | [[Ángel Santos Rodríguez]] | | | [[Flariz, Monterrei|Flariz]] |- | style='text-align:right'| 1049 | | [[:d:Q31282988|Q31282988]] | [[Casto Novoa Rodríguez]] | 1910 | | [[Forxa, Porqueira, Porqueira|Forxa]] |- | style='text-align:right'| 1050 | | [[:d:Q31282990|Q31282990]] | [[Alfonso Pazos Bande]] | 1932 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1051 | | [[:d:Q31283019|Q31283019]] | [[Francisco Álvarez Pena]] | 1874 | 1956 | [[Mugueimes, Muíños, Muíños|Mugueimes]] |- | style='text-align:right'| 1052 | [[Ficheiro:Gabino Díaz de Herrera 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31760877|Q31760877]] | [[Gabino Díaz de Herrera]] | 1906 | 1983 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1053 | [[Ficheiro:Juan-Bautista-Perez-de-Cabo-falangista.jpg|center|128px]] | [[:d:Q32656667|Q32656667]] | [[Juan Bautista Pérez de Cabo]] | 1895 | 1941 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1054 | | [[:d:Q36847518|Q36847518]] | [[Norberto López Amado]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1055 | [[Ficheiro:María del Carmen Agulló Díaz (Guadassuar, País Valencià, 2022).jpg|center|128px]] | [[:d:Q42295834|Q42295834]] | [[Carmen Agulló Díaz|Mª del Carmen Agulló Díaz]] | 1957 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1056 | | [[:d:Q42389623|Q42389623]] | [[María de los Ángeles Salgado Fernández]] | 1946 | | [[Ourense]]<br/>[[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1057 | | [[:d:Q42908274|Q42908274]] | [[Hugo García]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1058 | | [[:d:Q42908469|Q42908469]] | [[Carlos Montero]] | 1972 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1059 | [[Ficheiro:Luís López de Rivera, 1927.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42908515|Q42908515]] | [[Luís Conde Rivera]] | | 1980 | [[Barxa, A Gudiña|Barxa]] |- | style='text-align:right'| 1060 | | [[:d:Q42908633|Q42908633]] | [[Benigno Quiroga Fernández]] | 2000 | 1916 | [[Punxín]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[Ficheiro:Alberte Pagán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42909857|Q42909857]] | [[Alberte Pagán]] | 1965 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1062 | [[Ficheiro:Isidro García Tato.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42909972|Q42909972]] | [[Isidro García Tato]] | 1947 | | [[Viladequinta, Carballeda de Valdeorras|Viladequinta]] |- | style='text-align:right'| 1063 | | [[:d:Q42911225|Q42911225]] | [[María Xosé Bravo]] | 1957 | | [[O Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1064 | | [[:d:Q42911449|Q42911449]] | [[Ángel Ferrín Moreiras]] | 1900 | 1947 | [[O Pinto, Vilar de Ordelles, Esgos|O Pinto]] |- | style='text-align:right'| 1065 | [[Ficheiro:Arsenio Blondín 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q42911761|Q42911761]] | [[Arsenio Blondín]] | 1900 | 2000 | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1066 | | [[:d:Q43446887|Q43446887]] | [[Rodrigo Vázquez]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1067 | [[Ficheiro:Alberto Fidalgo Francisco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q43652701|Q43652701]] | [[Alberto Fidalgo Francisco]] | 1958 | | [[Flariz, Monterrei|Flariz]] |- | style='text-align:right'| 1068 | | [[:d:Q44307895|Q44307895]] | [[Sinforiano Rebolledo|Sinforiano Rebolledo Macías]] | 1921 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1069 | [[Ficheiro:Xosé Benito Reza-Praza Pública.jpg|center|128px]] | [[:d:Q44847164|Q44847164]] | [[Xosé Benito Reza]] | 1956 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1070 | [[Ficheiro:Pepe y la fuerza de los helechos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q45765286|Q45765286]] | [[José Balboa|José Balboa Rodríguez]] | 1936 | | [[Muradás, Beariz, Beariz|Muradás]] |- | style='text-align:right'| 1071 | [[Ficheiro:AMartaG19.jpg|center|128px]] | [[:d:Q46599985|Q46599985]] | [[Ana Marta González|Ana Marta González González]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1072 | | [[:d:Q46980992|Q46980992]] | [[Eduardo Martínez Fernández]] | 1924 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1073 | | [[:d:Q47016790|Q47016790]] | [[Dorinda Ramos]] | 1921 | 2017 | [[Nogueira de Ramuín]] |- | style='text-align:right'| 1074 | | [[:d:Q47016791|Q47016791]] | [[Josefa Álvarez]] | 1906 | 2017 | [[San Tomé, Freás de Eiras, Ramirás|San Tomé]] |- | style='text-align:right'| 1075 | | [[:d:Q47154027|Q47154027]] | [[Modesto López Teijeiro]] | 1910 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1076 | | [[:d:Q47460262|Q47460262]] | [[Anxo Baranga]] | 1956 | | [[Córgomo, Vilamartín de Valdeorras|Córgomo]] |- | style='text-align:right'| 1077 | [[Ficheiro:Cesar del Caño 2018.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47488682|Q47488682]] | [[César del Caño]] | 1958 | | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 1078 | | [[:d:Q47512443|Q47512443]] | [[María del Rosario Castells Vila]] | 1923 | 2012 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1079 | [[Ficheiro:Cepeda en concierto en Figueres (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q47528199|Q47528199]] | [[Luis Cepeda]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1080 | | [[:d:Q47787726|Q47787726]] | [[Segundo García Núñez]] | 1893 | 1936 | [[A Portela, Vilamartín de Valdeorras|A Portela]] |- | style='text-align:right'| 1081 | | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1082 | | [[:d:Q49784088|Q49784088]] | [[Ángel Durán Álvarez]] | 1949 | | [[Santa Comba, Bande|Santa Comba]] |- | style='text-align:right'| 1083 | | [[:d:Q50290526|Q50290526]] | [[Irene Álvarez Veras|Irene Lucía Álvarez Veras]] | 1898 | 1971 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1084 | | [[:d:Q50339078|Q50339078]] | [[Silvio Fernández y Rodríguez-Bastos]] | 1859 | 1937 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1085 | [[Ficheiro:Escultura Ramón María Blanco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50368809|Q50368809]] | [[Ramón María Blanco González|Ramón María]] | 1912 | | [[Toubes, A Peroxa|Toubes]] |- | style='text-align:right'| 1086 | | [[:d:Q50381744|Q50381744]] | [[Carmen Gurriarán]] | 2000 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1087 | | [[:d:Q50383215|Q50383215]] | [[María Cofán|María Cofán Soto]] | 1958 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1088 | | [[:d:Q50383272|Q50383272]] | [[Amalia Osorio|Amalia Sofía Osorio Delgado]] | 1918 | 2006 | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1089 | | [[:d:Q50398123|Q50398123]] | [[Eugenia Pereira Rodríguez]] | 1895 | 1984 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1090 | | [[:d:Q50398379|Q50398379]] | [[Obdulia Díaz]] | | 1985 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1091 | [[Ficheiro:José Luís Delgado Núñez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q50398602|Q50398602]] | [[José Luís Delgado Núñez]] | 1911 | 1938 | [[A Portela, Vilamartín de Valdeorras|A Portela]] |- | style='text-align:right'| 1092 | | [[:d:Q50399268|Q50399268]] | [[Antonio Arias Prada]] | 1895 | 1940 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1093 | [[Ficheiro:Sabela López Pato 2021.png|center|128px]] | [[:d:Q50418301|Q50418301]] | [[Sabela López Pato]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1094 | | [[:d:Q50743965|Q50743965]] | [[José Bóveda Formigo]] | 1912 | 2007 | [[Ventosela, Ribadavia|Ventosela]] |- | style='text-align:right'| 1095 | | [[:d:Q50881918|Q50881918]] | [[Xesús Carballido]] | 1954 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1096 | | [[:d:Q50920419|Q50920419]] | [[José Antonio Ferrer Diéguez]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1097 | | [[:d:Q50926859|Q50926859]] | [[Toño Monteiro]] | 1960 | | [[Ganceiros, Torno, Lobios|Ganceiros]] |- | style='text-align:right'| 1098 | | [[:d:Q50989312|Q50989312]] | [[Milagros López Blanco]] | 1904 | 1995 | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 1099 | | [[:d:Q50991920|Q50991920]] | [[Piquico]] | 1965 | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1100 | | [[:d:Q51003022|Q51003022]] | [[Amadeo Rolán]] | 2000 | | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 1101 | | [[:d:Q51026661|Q51026661]] | [[Laureano Caride Romero]] | | | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 1102 | | [[:d:Q51033767|Q51033767]] | [[Francisco Barxa]] | 1944 | | [[Terroso, Vilardevós|Terroso]] |- | style='text-align:right'| 1103 | | [[:d:Q51056443|Q51056443]] | [[Xerardo Dasairas|Xerardo Dasairas Valsa]] | 1953 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1104 | [[Ficheiro:José Luis Parente 1933.jpg|center|128px]] | [[:d:Q51264718|Q51264718]] | [[Xosé Lois Parente]] | 1903 | 1948 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 1105 | | [[:d:Q51572248|Q51572248]] | [[Manuel López Casas]] | 1948 | | [[San Pedro de Laroá, Xinzo de Limia|San Pedro de Laroá]] |- | style='text-align:right'| 1106 | | [[:d:Q51574880|Q51574880]] | [[Vicente Feixoo|Vicente María Feijoo-Montenegro y Arias]] | 1813 | 1854 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1107 | | [[:d:Q52231414|Q52231414]] | [[Manuel Salgado Biempica]] | 1900 | 1932 | [[Lobeira]] |- | style='text-align:right'| 1108 | | [[:d:Q52316446|Q52316446]] | [[Brais Morán]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1109 | [[Ficheiro:Escultura Jesús Souto Prieto en Albarellos, Boborás.jpg|center|128px]] | [[:d:Q52454098|Q52454098]] | [[Jesús Souto Prieto]] | 1942 | | [[Albarellos, Boborás|Albarellos]] |- | style='text-align:right'| 1110 | | [[:d:Q52698799|Q52698799]] | [[Ramón Elices Montes]] | 1844 | 1899<br/>1900 | [[provincia de Ourense]]<br/>[[Baza]] |- | style='text-align:right'| 1111 | | [[:d:Q53545977|Q53545977]] | [[Xavier Bermúdez]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1112 | | [[:d:Q53835375|Q53835375]] | [[Xaime Prada]] | 1891 | 1966 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1113 | | [[:d:Q54004075|Q54004075]] | [[Cándido Cerdeiriña]] | 1870 | 1947 | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 1114 | | [[:d:Q54259648|Q54259648]] | [[Julio Manuel Cid Rodríguez]] | | 1936 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1115 | | [[:d:Q54323233|Q54323233]] | [[Martiño Xosé Vázquez]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1116 | | [[:d:Q54400348|Q54400348]] | [[Rosa María Sánchez-Yebra|Rosa María Sánchez-Yebra Alonso]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1117 | [[Ficheiro:Gonzaloperezjacome2022.png|center|128px]] | [[:d:Q54437395|Q54437395]] | [[Gonzalo Pérez Jácome]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1118 | | [[:d:Q54556832|Q54556832]] | [[Xoán Carlos Rodríguez Ansia]] | 1961 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1119 | | [[:d:Q54916905|Q54916905]] | [[Rosendo Amoedo]] | 1736 | 1805 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1120 | | [[:d:Q54933243|Q54933243]] | [[Iván Nespereira]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1121 | [[Ficheiro:Enrique Otero Sotelo e Eladia Pedrayo Ansoar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55116425|Q55116425]] | [[Eladia Pedrayo|Eladia Pedrayo Ansoar]] | 1859 | 1957 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1122 | | [[:d:Q55150812|Q55150812]] | [[Benigno Moure]] | 1932 | 2024 | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 1123 | [[Ficheiro:Joseiglesiasfernandezwiki.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55161922|Q55161922]] | [[José Iglesias Fernández Dopazo]] | 1931 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1124 | [[Ficheiro:Toma de posesión del SGAJ 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q55285401|Q55285401]] | [[Consuelo Castro]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1125 | | [[:d:Q55450520|Q55450520]] | [[María Isabel Vaquero Quintela]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1126 | [[Ficheiro:Lino Tejada Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55629525|Q55629525]] | [[Lino Tejada Rodríguez]] | 1901 | 1940 | [[Muíños]] |- | style='text-align:right'| 1127 | | [[:d:Q55640526|Q55640526]] | [[Luis Candendo Pérez]] | 1936 | 1978 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1128 | | [[:d:Q55687962|Q55687962]] | [[Vidal Souto|José Manuel Vidal Souto]] | 1948 | 2021 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1129 | | [[:d:Q55688164|Q55688164]] | [[Francisco Javier Pérez Rodríguez]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1130 | [[Ficheiro:Escultura a Bieito Fernández en Grou, Lobios.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55719634|Q55719634]] | [[Bieito Fernández Álvarez]] | 1909 | 1999 | [[Silvares, Grou, Lobios|Silvares]] |- | style='text-align:right'| 1131 | | [[:d:Q55754585|Q55754585]] | [[Rafael López López]] | 1959 | | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1132 | | [[:d:Q55769536|Q55769536]] | [[Ana Legido]] | 1939 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1133 | | [[:d:Q55835591|Q55835591]] | [[Mauro Castellá Ferrer]] | 1567 | 1612 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1134 | | [[:d:Q55836361|Q55836361]] | [[Bernardo Herbella de Puga]] | 1735 | 1807 | [[Manzaneda, Manzaneda|Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1135 | | [[:d:Q55836404|Q55836404]] | [[Veremundo Arias Teixeiro]] | 1742 | 1824 | [[Fondo de Vila, Cabanelas, O Carballiño|Fondo de Vila]] |- | style='text-align:right'| 1136 | | [[:d:Q55837642|Q55837642]] | [[Manuel Pedrayo Valencia]] | 1841 | 1902 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1137 | [[Ficheiro:Vicente Alonso Salgado (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q55837834|Q55837834]] | [[Vicente Alonso Salgado]] | 1845 | 1931 | [[Queirugás, Verín|Queirugás]] |- | style='text-align:right'| 1138 | | [[:d:Q55873792|Q55873792]] | [[Cristina Cid|María Cristina Cid Fernández]] | 1970 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1139 | | [[:d:Q55943137|Q55943137]] | [[Antonio Garrido Domínguez]] | 1950 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1140 | | [[:d:Q55988917|Q55988917]] | [[Manuel Bouzo]] | 1946 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1141 | | [[:d:Q55996213|Q55996213]] | [[Francisco Quiroga Arias]] | 1562 | 1629 | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 1142 | [[Ficheiro:VictorAlvarezDelCaño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q56072284|Q56072284]] | [[Víctor Álvarez del Caño]] | 1968 | 1993 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 1143 | | [[:d:Q56249666|Q56249666]] | [[José María Fortes Lamas]] | 1917 | 2011 | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 1144 | | [[:d:Q56604138|Q56604138]] | [[Fernanda Tabarés]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1145 | | [[:d:Q56604492|Q56604492]] | [[Luís Seara Fernández|Luís Seara]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1146 | | [[:d:Q56641354|Q56641354]] | [[Margarita Astray|Margarita Astray Reguera]] | 1885 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1147 | | [[:d:Q56884864|Q56884864]] | [[Xulio Alonso Cuevillas]] | 1850 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1148 | | [[:d:Q56954307|Q56954307]] | [[José Luís Mascareñas|José Luís Mascareñas Cid]] | 1961 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1149 | [[Ficheiro:José Fernández Vide. Galicia. Habana 7 de junio de 1925, núm. 28.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57031794|Q57031794]] | [[José Fernández Vide]] | 1893 | 1981 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1150 | | [[:d:Q57080369|Q57080369]] | [[Avelino Sierra|Avelino Sierra Fernández]] | 1944 | | [[A Merca]] |- | style='text-align:right'| 1151 | [[Ficheiro:Santo Estêvão en Ousilhão 20 - Pepe Cruz (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q57164108|Q57164108]] | [[José Rodríguez Cruz]] | 1956 | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1152 | | [[:d:Q57271926|Q57271926]] | [[Carmen González Ledo]] | 1910 | 1989 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1153 | | [[:d:Q57339875|Q57339875]] | [[Casilda García Alfaro]] | 1957 | | [[Campo Redondo, Ribadavia|Campo Redondo]] |- | style='text-align:right'| 1154 | | [[:d:Q57597805|Q57597805]] | [[María Xosé Justo|María Xosé Justo Martín]] | 1957 | 2022 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1155 | | [[:d:Q58002773|Q58002773]] | [[Teresa Ferro Delgado]] | 1943 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1156 | | [[:d:Q58002977|Q58002977]] | [[Cástor Castro Vicente]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1157 | [[Ficheiro:FOTO Ánxeles Ferrer Wikipedia-Galipedia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58072848|Q58072848]] | [[Ánxeles Ferrer]] | 1957 | | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1158 | | [[:d:Q58165795|Q58165795]] | [[M. Arturo López-Quintela]] | 1953 | | [[Os Peares]] |- | style='text-align:right'| 1159 | | [[:d:Q58212118|Q58212118]] | [[Gerardo Meléndez y Conejo]] | 1856 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1160 | | [[:d:Q58218760|Q58218760]] | [[Pablo González Munín]] | 1846 | 1886 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1161 | | [[:d:Q58323216|Q58323216]] | [[Jaime Alvarez-Muniz]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1162 | | [[:d:Q58423109|Q58423109]] | [[Ramiro Folla]] | 1980 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Ficheiro:Mariña Arbor Aldea.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58454748|Q58454748]] | [[Mariña Arbor Aldea]] | 1973 | | [[San Fagundo, San Cristovo de Cea|San Fagundo]] |- | style='text-align:right'| 1164 | [[Ficheiro:1892-1893, Historia del partido republicano español (cropped) Ramón J. Domínguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58463510|Q58463510]] | [[Ramón Joaquín Domínguez]] | 1811 | 1848 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1165 | | [[:d:Q58769867|Q58769867]] | [[Neila García Salgado]] | 1991 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1166 | | [[:d:Q58815955|Q58815955]] | [[Manuel Sieiro Otero]] | 1850 | 1999 | [[Beariz]] |- | style='text-align:right'| 1167 | [[Ficheiro:Iria Pinheiro na Festa dos Libros de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58914825|Q58914825]] | [[Iria Pinheiro]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1168 | [[Ficheiro:Paz Parada Pumar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q58916438|Q58916438]] | [[Paz Parada Pumar]] | 1905 | 2005 | [[Canedo, Ourense|Canedo]] |- | style='text-align:right'| 1169 | [[Ficheiro:Luis.menor .perez .01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59260460|Q59260460]] | [[Luís Menor|Luis Menor Pérez]] | 1964 | | [[O Pereiro de Aguiar]] |- | style='text-align:right'| 1170 | | [[:d:Q59269114|Q59269114]] | [[Antón Bouzán]] | 1995 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1171 | | [[:d:Q59512544|Q59512544]] | [[Teresa Novelle Rodríguez]] | 1892 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1172 | | [[:d:Q59531603|Q59531603]] | [[Evaristo Riande García]] | 1937 | 2012 | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 1173 | | [[:d:Q60170028|Q60170028]] | [[José Antonio Lamelas González]] | 1901 | 1981 | [[Forcas, Forcas, Parada de Sil|Forcas]] |- | style='text-align:right'| 1174 | [[Ficheiro:José Luís Vázquez Sotelo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q60559307|Q60559307]] | [[José Luis Vázquez Sotelo]] | 1935 | | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1175 | | [[:d:Q60710966|Q60710966]] | [[Manuel Núñez Rodríguez]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1176 | | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | 1913 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1177 | | [[:d:Q60907551|Q60907551]] | [[Adriana Domínguez|Adriana Domínguez González]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1178 | | [[:d:Q61059448|Q61059448]] | [[Ramón Fuentes Canal]] | 1908 | 1936 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1179 | | [[:d:Q61059512|Q61059512]] | [[Manuel Fuentes Canal]] | 1901 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1180 | | [[:d:Q61059514|Q61059514]] | [[Antonio Domínguez Pérez]] | 2000 | 1937 | [[Melón]] |- | style='text-align:right'| 1181 | | [[:d:Q61059905|Q61059905]] | [[Cándido Gándara González]] | | 1936 | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 1182 | [[Ficheiro:Cándido Fernández García concelleiro e tenente de alcalde de Xinzo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61059906|Q61059906]] | [[Cándido Fernández García]] | 1891 | 1936 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1183 | | [[:d:Q61060292|Q61060292]] | [[Juan Rodríguez Cabrero]] | 1880 | 1949 | [[Cristosende, A Teixeira|Cristosende]] |- | style='text-align:right'| 1184 | | [[:d:Q61060590|Q61060590]] | [[Natividad González Laso]] | 1953 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1185 | | [[:d:Q61061303|Q61061303]] | [[Xosé Quiroga García-Boente]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1186 | | [[:d:Q61061383|Q61061383]] | [[Hermelinda Simón Prieto]] | 1881 | 1961 | [[Baños de Molgas]] |- | style='text-align:right'| 1187 | [[Ficheiro:Pío Ramón Ogea 1922.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61061544|Q61061544]] | [[Pío Ramón Ojea]] | 1869 | 1943 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1188 | | [[:d:Q61061900|Q61061900]] | [[Ramón Vázquez Rodríguez]] | 1918 | 1938 | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 1189 | | [[:d:Q61062449|Q61062449]] | [[Jaime Paz Bernardo]] | 1944 | 2005 | [[Quintela, A Illa, Lobios|Quintela]] |- | style='text-align:right'| 1190 | | [[:d:Q61062466|Q61062466]] | [[Ramón Somoza Álvarez]] | 1899 | 1938 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1191 | | [[:d:Q61062468|Q61062468]] | [[Antonio Carballo Vázquez]] | 1884 | 1937 | [[Coles]] |- | style='text-align:right'| 1192 | [[Ficheiro:Vane Sotelo Esp.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61144566|Q61144566]] | [[Vanessa Sotelo Quintela]] | 1995 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1193 | | [[:d:Q61391066|Q61391066]] | [[Teófilo Fernández Canal]] | 1911 | 1948 | [[Barbadás]] |- | style='text-align:right'| 1194 | [[Ficheiro:Anna R. Figueiredo escritora.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61971259|Q61971259]] | [[Anna R. Figueiredo]] | 1979<br/>1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1195 | | [[:d:Q62015111|Q62015111]] | [[Rosa María Cid Galante]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1196 | | [[:d:Q62390724|Q62390724]] | [[Benito Paradela Nóvoa]] | 1887 | 1936 | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 1197 | | [[:d:Q62502869|Q62502869]] | [[Vicente Pedrosa Carballeda]] | 1900 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1198 | | [[:d:Q63042357|Q63042357]] | [[Breixo Corral]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1199 | | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | 1700 | 1800 | [[O Pereiro de Aguiar]] |- | style='text-align:right'| 1200 | | [[:d:Q63225419|Q63225419]] | [[Raul González Fuentes]] | 1974 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1201 | | [[:d:Q63256809|Q63256809]] | [[Iago Tabarés]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1202 | | [[:d:Q63348396|Q63348396]] | [[Ledicia Piñeiro|Ledicia Piñeiro Prada]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1203 | | [[:d:Q63398716|Q63398716]] | [[Montserrat Villar González]] | 1969 | | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 1204 | | [[:d:Q63860937|Q63860937]] | [[María Blanco Fernández]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1205 | | [[:d:Q64175352|Q64175352]] | [[Eudosia Lorenzo Diz]] | 1917 | 2004 | [[Fradalvite, Santa Comba, Lobeira|Fradalvite]] |- | style='text-align:right'| 1206 | | [[:d:Q64339353|Q64339353]] | [[Antonio Prieto Puga]] | 1900 | 1886 | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1207 | | [[:d:Q64349016|Q64349016]] | [[Higinio Rodríguez Mármol]] | 1886 | 1976 | [[A Torre, Porqueira, Porqueira|A Torre]] |- | style='text-align:right'| 1208 | | [[:d:Q64425927|Q64425927]] | [[Enrique Bande Rodríguez]] | 1936 | | [[Sande, Cartelle|Sande]] |- | style='text-align:right'| 1209 | | [[:d:Q64426972|Q64426972]] | [[Marisa Crespo|Marisa Crespo Leiro]] | 1961 | | [[Lamas, San Cristovo de Cea|Lamas]] |- | style='text-align:right'| 1210 | | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | 1703 | 1779 | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] |- | style='text-align:right'| 1211 | | [[:d:Q64734667|Q64734667]] | [[Xesús Blanco Conde]] | 1952 | | [[Cimadevila, Laza, Laza|Cimadevila]] |- | style='text-align:right'| 1212 | | [[:d:Q64735630|Q64735630]] | [[Manuel Ros de Medrano]] | 1756 | 1821 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1213 | | [[:d:Q64744996|Q64744996]] | [[Andrés Porras Temes]] | 1708 | 1764 | [[Melias, O Pereiro de Aguiar|Melias]] |- | style='text-align:right'| 1214 | [[Ficheiro:Pedro Casas Souto.png|center|128px]] | [[:d:Q64745153|Q64745153]] | [[Pedro Casas y Souto]] | 1826 | 1906 | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] |- | style='text-align:right'| 1215 | | [[:d:Q64747542|Q64747542]] | [[Andrés Cid de San Pedro Fernández]] | 1664 | 1734 | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1216 | | [[:d:Q65262167|Q65262167]] | [[Fernando Diéguez Sotillo]] | 1913 | 1994 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1217 | | [[:d:Q65274601|Q65274601]] | [[Ana Domínguez Díaz]] | 1966 | | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1218 | | [[:d:Q65274609|Q65274609]] | [[Benito Valencia Bouza]] | 1910 | 1936 | [[Farnadeiros, Muíños|Farnadeiros]] |- | style='text-align:right'| 1219 | | [[:d:Q65274642|Q65274642]] | [[David Rodríguez Rivada]] | 1981 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1220 | | [[:d:Q65274656|Q65274656]] | [[Eladio Moure Rey]] | 1901 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1221 | | [[:d:Q65274676|Q65274676]] | [[Esteban Suárez|Esteban Suárez Méndez]] | 1983 | | [[Santo Estevo, Ponte Castrelo, Castrelo de Miño|Santo Estevo]] |- | style='text-align:right'| 1222 | | [[:d:Q65274684|Q65274684]] | [[Felisindo Carballo Romero]] | 1900 | 1981 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1223 | | [[:d:Q65274736|Q65274736]] | [[José Santiago Taboada]] | 1884 | 1969 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1224 | | [[:d:Q65275024|Q65275024]] | [[Abel Carvajales Gutiérrez]] | 1904 | | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1225 | | [[:d:Q65275040|Q65275040]] | [[Ana Prieto]] | 1965 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1226 | | [[:d:Q65275077|Q65275077]] | [[Bernardo Bernárdez]] | 1886 | 1975 | [[Santiago das Caldas, Ourense|Santiago das Caldas]] |- | style='text-align:right'| 1227 | | [[:d:Q65275179|Q65275179]] | [[Etelvino Blanco]] | 1955 | 2019 | [[Señorín, O Carballiño|Señorín]] |- | style='text-align:right'| 1228 | | [[:d:Q65275251|Q65275251]] | [[Iván Olmos]] | 1994 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1229 | | [[:d:Q65275259|Q65275259]] | [[Joel R. Gômez]] | 1959 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1230 | | [[:d:Q65275302|Q65275302]] | [[Manuel Méndez Domínguez]] | 1903 | 1997 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1231 | | [[:d:Q65275304|Q65275304]] | [[Marina Ortega]] | 1983 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1232 | [[Ficheiro:Homenaxe a Ramón Enríquez Cadórniga, Santiago 1924.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65275503|Q65275503]] | [[Ramón Enríquez Cadórniga]] | 1882 | 2000 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1233 | [[Ficheiro:Simón González Salgado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65275574|Q65275574]] | [[Simón González Salgado]] | 1964 | | [[San Cibrao das Viñas]] |- | style='text-align:right'| 1234 | | [[:d:Q65276011|Q65276011]] | [[Juan Salgado Riveiro]] | | 1946 | [[As Casas dos Montes, A Granxa, Oímbra|As Casas dos Montes]] |- | style='text-align:right'| 1235 | | [[:d:Q65556406|Q65556406]] | [[Jorge Lamas Bértolo]] | 1970 | | [[Muradás, Beariz, Beariz|Muradás]] |- | style='text-align:right'| 1236 | [[Ficheiro:Pedra conmemorativa a Salud Torres e María del Valle en Mosteiro de Ribeira, Xinzo de Limia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65920604|Q65920604]] | [[Salud Torres|Salud Torres Díaz]] | 1912 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1237 | | [[:d:Q65945367|Q65945367]] | [[Julio Diéguez Sabucedo]] | 1961 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1238 | [[Ficheiro:Dolores Fernández Galiño-Praza Pública-2019.jpg|center|128px]] | [[:d:Q66056618|Q66056618]] | [[Dolores Fernández Galiño]] | 1963 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1239 | | [[:d:Q66056807|Q66056807]] | [[Antonio Rodríguez Colmenero]] | 1936 | | [[Lucenza, Cualedro|Lucenza]] |- | style='text-align:right'| 1240 | | [[:d:Q66656985|Q66656985]] | [[Alejandro Cabanelas Araujo]] | 1895 | 1965 | [[Leiro]] |- | style='text-align:right'| 1241 | | [[:d:Q66663483|Q66663483]] | [[Adolfo Pérez Abellás]] | 1952 | | [[Loureiro, Rouzós, Amoeiro|Loureiro]] |- | style='text-align:right'| 1242 | | [[:d:Q67591527|Q67591527]] | [[José María Lago Cabo]] | 1973 | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1243 | | [[:d:Q67591593|Q67591593]] | [[Patricia Lamela Rodríguez]] | 1980 | | [[Larouco]] |- | style='text-align:right'| 1244 | | [[:d:Q67591641|Q67591641]] | [[Antonio Iglesias (político)|Antonio Iglesias Álvarez]] | 1958 | | [[Lobeira]] |- | style='text-align:right'| 1245 | | [[:d:Q68281014|Q68281014]] | [[Alfonso Alcaraz]] | 1922 | 1957 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1246 | | [[:d:Q68456580|Q68456580]] | [[Laura Novelle|Laura Novelle López]] | 1978 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1247 | | [[:d:Q68911128|Q68911128]] | [[Sante]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1248 | | [[:d:Q68934954|Q68934954]] | [[Gabriel Álvarez Martínez]] | 1985 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1249 | | [[:d:Q69388244|Q69388244]] | [[Ana Rivera Chaves]] | 1994 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1250 | | [[:d:Q71830311|Q71830311]] | [[Ambrosio Delgado Balboa]] | 1815 | 1865 | [[Ambía, Baños de Molgas|Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1251 | | [[:d:Q71867080|Q71867080]] | [[Antonio Guede|Antonio Guede Quintas]] | | 1937 | [[Gaspar, Cantoña, Baños de Molgas|Gaspar]] |- | style='text-align:right'| 1252 | | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | 1908 | 1979 | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 1253 | | [[:d:Q72115164|Q72115164]] | [[Tomás María Vizmanos Quintela]] | 1809 | 1859 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1254 | | [[:d:Q72395636|Q72395636]] | [[Fulgencio del Campo]] | 1762 | 1832 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1255 | [[Ficheiro:MAREM LADSON.jpg|center|128px]] | [[:d:Q72423173|Q72423173]] | [[Marem Ladson]] | 1997 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1256 | | [[:d:Q73285760|Q73285760]] | [[Francisco Guitián Ojea]] | 1921 | 2009 | [[A Teixeira]] |- | style='text-align:right'| 1257 | | [[:d:Q73634580|Q73634580]] | [[Rodrigo Seoane|Rodrigo Seoane Rodicio]] | 1999 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1258 | | [[:d:Q73892510|Q73892510]] | [[Ricardo F. Colmenero]] | 1977 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1259 | | [[:d:Q76159138|Q76159138]] | [[Fernando Ferreiro Rodríguez-Lago]] | 1896 | 1985 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1260 | | [[:d:Q76401631|Q76401631]] | [[Rogelio Alonso Chao]] | 1909 | 2000 | [[Freás, Punxín|Freás]] |- | style='text-align:right'| 1261 | [[Ficheiro:Pablo Nogueira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q77076880|Q77076880]] | [[Pablo Nogueira Campo]] | 1987 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1262 | | [[:d:Q77084556|Q77084556]] | [[Sergio Mascareñas Romero]] | 1881 | 2000 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[Ficheiro:Diego Fermín de Vergara O.S.A.jpg|center|128px]] | [[:d:Q78740386|Q78740386]] | [[Diego Fermín de Vergara]] | 1676<br/>1675 | 1744 | [[Leirado, Valongo, Cortegada|Leirado]] |- | style='text-align:right'| 1264 | [[Ficheiro:Ourense Envialia 3 b.jpg|center|128px]] | [[:d:Q79014698|Q79014698]] | [[Jéssica Diéguez Fernández]] | 1990 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1265 | [[Ficheiro:Raquel Carrera 14 Spain 20250625 (3).jpg|center|128px]] | [[:d:Q79046460|Q79046460]] | [[Raquel Carrera|Raquel Carrera Quintana]] | 2001 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1266 | [[Ficheiro:Doctor Leyes 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q79116988|Q79116988]] | [[Manuel Leyes Vence]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1267 | | [[:d:Q79342958|Q79342958]] | [[María Ángela Escudero Álvarez]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[Ficheiro:Carlos Canal - 2023 UCI Road World Championships (Men's under-23 road race).jpg|center|128px]] | [[:d:Q79870659|Q79870659]] | [[Carlos Canal|Carlos Canal Blanco]] | 2001 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1269 | | [[:d:Q81620669|Q81620669]] | [[Antonio Suárez de Puga y de la Vega]] | 1872 | 1910 | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 1270 | | [[:d:Q82972438|Q82972438]] | [[Déborah Vukušić]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1271 | | [[:d:Q83636574|Q83636574]] | [[Eulogio Gallego Martínez]] | 1880 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1272 | | [[:d:Q83803553|Q83803553]] | [[Antón Losada Espinosa]] | 1916 | 1975 | [[Moldes, Boborás|Moldes]] |- | style='text-align:right'| 1273 | | [[:d:Q84031368|Q84031368]] | [[Julián Alejandre Rodríguez]] | 1800 | 1862 | [[Éntoma, Éntoma, O Barco de Valdeorras|Éntoma]] |- | style='text-align:right'| 1274 | | [[:d:Q84032770|Q84032770]] | [[Ambrosio Alonso]] | 1706 | 1775 | [[Beade]] |- | style='text-align:right'| 1275 | | [[:d:Q84561422|Q84561422]] | [[Emilio Fonseca Moretón]] | 1945 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1276 | | [[:d:Q84699441|Q84699441]] | [[Juan Antonio Rodríguez González]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1277 | [[Ficheiro:Manuel López Pinal cuando era Cabo Radiotelegrafista.jpg|center|128px]] | [[:d:Q84727665|Q84727665]] | [[Manuel López Pinal]] | 1912 | 1939 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1278 | | [[:d:Q84729933|Q84729933]] | [[Arturo Pérez Serantes]] | 1876 | 1963 | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1279 | | [[:d:Q85005129|Q85005129]] | [[José Rodríguez de Dios|Jose Rodríguez de Dios]] | 1922 | 1967 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1280 | | [[:d:Q85005142|Q85005142]] | [[Recadero Romero Nieto]] | 1917 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1281 | | [[:d:Q85005161|Q85005161]] | [[José Luis Taboada García]] | 1918 | 2007 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1282 | | [[:d:Q85356030|Q85356030]] | [[Ricardo Ferreiro]] | 2000 | 1993 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1283 | | [[:d:Q85438307|Q85438307]] | [[José María Paz Gago]] | 1966 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1284 | | [[:d:Q85727396|Q85727396]] | [[Cesáreo Gil Atrio]] | 1922 | 1997 | [[A Ella de Arriba, Espiñoso, Cartelle|A Ella de Arriba]] |- | style='text-align:right'| 1285 | | [[:d:Q85772096|Q85772096]] | [[Ramón Lourido Díaz]] | 1928 | 2009 | [[San Clodio, Leiro|San Clodio]] |- | style='text-align:right'| 1286 | | [[:d:Q85965606|Q85965606]] | [[Olimpia Vázquez Gutiérrez]] | 1893 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1287 | | [[:d:Q85965759|Q85965759]] | [[José Amil Antas]] | 1900 | 1906 | [[Beade]] |- | style='text-align:right'| 1288 | | [[:d:Q85965884|Q85965884]] | [[Deogracias Carballo Alonso]] | 1900 | 1939 | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1289 | | [[:d:Q85966132|Q85966132]] | [[Julia Huete]] | 1990 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1290 | | [[:d:Q85966439|Q85966439]] | [[Nicanor Rodríguez Álvarez]] | 1904 | 1939 | [[Gaiás, Santa Cruz de Grou, Lobeira|Gaiás]] |- | style='text-align:right'| 1291 | | [[:d:Q85967080|Q85967080]] | [[Evaristo Carballo Nóvoa]] | 1890 | 1987 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1292 | | [[:d:Q86211369|Q86211369]] | [[Machi Salgado]] | 1975 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1293 | | [[:d:Q86929408|Q86929408]] | [[Luis Iglesias Alvarez]] | 1917 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1294 | [[Ficheiro:José Antonio Rodríguez Estévez - Peitos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q87259102|Q87259102]] | [[José Antonio Rodríguez Estévez]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1295 | | [[:d:Q87392119|Q87392119]] | [[Javier Perea Rodríguez]] | 1932 | 1999 | [[Barbantes, Punxín|Barbantes]] |- | style='text-align:right'| 1296 | | [[:d:Q87641735|Q87641735]] | [[Adolfo Figueiras Guzmán]] | 1966 | | [[Cambeo, Coles|Cambeo]] |- | style='text-align:right'| 1297 | | [[:d:Q87647633|Q87647633]] | [[José González Cid]] | 1727 | 1763 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1298 | | [[:d:Q87648466|Q87648466]] | [[Benito García Guntín]] | 1782 | 1839 | [[A Arnoia]] |- | style='text-align:right'| 1299 | | [[:d:Q87655500|Q87655500]] | [[Juan Manuel Espada Montaos]] | 1843 | 1913 | [[Vilaza, Monterrei|Vilaza]] |- | style='text-align:right'| 1300 | | [[:d:Q87657367|Q87657367]] | [[Leonardo Mármol Fernández]] | | 1886 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1301 | | [[:d:Q87727864|Q87727864]] | [[Jesús Estévez]] | 1836 | 1888 | [[Seixomil, Rabiño, Cortegada|Seixomil]] |- | style='text-align:right'| 1302 | | [[:d:Q87727874|Q87727874]] | [[Manuel Estévez]] | 1831 | 1864 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1303 | | [[:d:Q87758139|Q87758139]] | [[Manuel Rodríguez Rodríguez (relixioso)|Manuel Rodríguez Rodríguez]] | 1898 | 1975 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1304 | | [[:d:Q87759221|Q87759221]] | [[Jacinto de Ribera]] | 1694 | 1745 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1305 | | [[:d:Q87894237|Q87894237]] | [[Francisco Conde-Valvís Fernández]] | 1899 | 1985 | [[Valverde, Requeixo de Valverde, Allariz|Valverde]] |- | style='text-align:right'| 1306 | | [[:d:Q87968352|Q87968352]] | [[Gabriel Fernández Taboada]] | 1776 | 1841 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1307 | | [[:d:Q88068773|Q88068773]] | [[Pablo Gómez Moure]] | 1833 | 1897 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1308 | [[Ficheiro:Federico Ávila Cuadra 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q88396774|Q88396774]] | [[Federico Ávila Cuadra]] | 1892 | 1970 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1309 | | [[:d:Q89579323|Q89579323]] | [[Antonio Iglesias Pardo]] | 1900 | 1902 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1310 | | [[:d:Q89691539|Q89691539]] | [[Luís Pereira Valeiras]] | 1915 | 1999 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1311 | | [[:d:Q89691732|Q89691732]] | [[Tomás López Pinal]] | 1900 | 1956 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1312 | | [[:d:Q89699571|Q89699571]] | [[Héctor González Godás]] | 2000 | 2012 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1313 | | [[:d:Q89761714|Q89761714]] | [[Camilo Rodríguez Pérez]] | 1912 | 2007 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1314 | | [[:d:Q89894111|Q89894111]] | [[Bernardino González Álvarez]] | 1894 | 1970 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1315 | | [[:d:Q89992293|Q89992293]] | [[Domingo Antonio Merelles]] | 1900 | 1900 | [[A Hedreira, Couso, Avión|A Hedreira]] |- | style='text-align:right'| 1316 | [[Ficheiro:Uxiatizon.jpg|center|128px]] | [[:d:Q90005677|Q90005677]] | [[Uxía Tizón|Uxía Tizón Vázquez]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1317 | | [[:d:Q90112845|Q90112845]] | [[José Luis Alonso Rodríguez]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1318 | | [[:d:Q90994800|Q90994800]] | [[David Regueiro]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1319 | | [[:d:Q91873780|Q91873780]] | [[María Victoria Carrera Fernández]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1320 | | [[:d:Q91983153|Q91983153]] | [[Cástor Méndez]] | 1952 | | [[As Bouzas, Macendo, Castrelo de Miño|As Bouzas]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[Ficheiro:Aser Álvarez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q92031826|Q92031826]] | [[Aser Álvarez]] | 1976 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1322 | | [[:d:Q92965483|Q92965483]] | [[Pedro Merino-Gomez]] | 1943 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1323 | | [[:d:Q93223377|Q93223377]] | [[Raymond Deville]] | 1923 | 2010 | [[Avión]] |- | style='text-align:right'| 1324 | [[Ficheiro:MCortes2022.jpg|center|128px]] | [[:d:Q93224699|Q93224699]] | [[Myriam Cortés Diéguez]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1325 | | [[:d:Q93230354|Q93230354]] | [[Montserrat Ribao Pereira]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1326 | | [[:d:Q93230962|Q93230962]] | [[Julio Trebolle Barrera]] | 1943 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1327 | | [[:d:Q93246931|Q93246931]] | [[José Luís González-Balado]] | 1933 | | [[Soutelo, Cudeiro, Ourense|Soutelo]] |- | style='text-align:right'| 1328 | | [[:d:Q93268163|Q93268163]] | [[Ramiro González Cougil]] | 1947 | | [[Macendo, Castrelo de Miño|Macendo]] |- | style='text-align:right'| 1329 | | [[:d:Q93269164|Q93269164]] | [[Severino González]] | 1904 | 1950 | [[Boborás]] |- | style='text-align:right'| 1330 | | [[:d:Q93280639|Q93280639]] | [[Javier Paz|Francisco Javier Paz Carbajales]] | | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1331 | | [[:d:Q93372906|Q93372906]] | [[Xosé Antón Sarmiento Méndez]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1332 | | [[:d:Q93435877|Q93435877]] | [[Iolanda Ogando]] | 1974 | | [[Chandrexa, Parada de Sil|Chandrexa]] |- | style='text-align:right'| 1333 | | [[:d:Q94035890|Q94035890]] | [[Urbano Santana Penín]] | 1953 | | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 1334 | | [[:d:Q94304901|Q94304901]] | [[Efrén Borrajo Dacruz]] | 1928 | 2022 | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1335 | [[Ficheiro:Marita Iglesias Padrón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q94376615|Q94376615]] | [[Marita Iglesias Padrón]] | 1958 | 2013 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1336 | [[Ficheiro:Ignacio Ares de Parga 1919.jpg|center|128px]] | [[:d:Q94494938|Q94494938]] | [[Ignacio Ares de Parga]] | 1865 | 1922 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1337 | | [[:d:Q94626880|Q94626880]] | [[Ramón Fernández Pousa]] | 1909 | 1989 | [[Longos, San Cristovo de Cea|Longos]] |- | style='text-align:right'| 1338 | | [[:d:Q95472077|Q95472077]] | [[Juan Carlos Francisco Rivera]] | 1968 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1339 | | [[:d:Q95829515|Q95829515]] | [[Sandra Quintas]] | 1982 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1340 | | [[:d:Q96324215|Q96324215]] | [[José Conde Pérez]] | 1955 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1341 | | [[:d:Q96679557|Q96679557]] | [[Jesús Salgado Álvarez]] | 1953 | | [[Fradelo, Viana do Bolo|Fradelo]] |- | style='text-align:right'| 1342 | | [[:d:Q97072467|Q97072467]] | [[María Cristalina López Rodríguez|Clara Martín]] | 1968 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1343 | [[Ficheiro:Veronica Pousado Pardo - AELG 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97072548|Q97072548]] | [[Verónica Pousada Pardo]] | 1987 | | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1344 | | [[:d:Q97122494|Q97122494]] | [[Cándido Paniagua Pousa]] | 1992 | | [[Xinzo de Limia, Xinzo de Limia|Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1345 | | [[:d:Q97216157|Q97216157]] | [[Avelino Sola Castro]] | | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1346 | | [[:d:Q97217441|Q97217441]] | [[Sergio Romero Álvarez]] | 1892 | | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 1347 | | [[:d:Q97441432|Q97441432]] | [[Josefina Salgado]] | 1946 | 1989 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1348 | [[Ficheiro:Rochi Nóvoa en Trandeiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97480426|Q97480426]] | [[Rochi Nóvoa|Rochi Nóvoa Vázquez]] | 1975 | | [[Sobradelo, Xunqueira de Ambía|Sobradelo]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[Ficheiro:Raquel Fernández.png|center|128px]] | [[:d:Q97585477|Q97585477]] | [[Raquel Fernández Fernández]] | 1985 | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1350 | | [[:d:Q97769510|Q97769510]] | [[Alfonso Rodrigo Méndez]] | 1895 | 1936 | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1351 | | [[:d:Q98008690|Q98008690]] | [[Ramón Villarino Ulloa]] | 1907 | 1990 | [[Castrelo de Miño]] |- | style='text-align:right'| 1352 | | [[:d:Q98137426|Q98137426]] | [[Avelino Lahoz Álvarez]] | 1914 | 1938 | [[Toén]] |- | style='text-align:right'| 1353 | [[Ficheiro:José gonzález vázquez 2.0.jpg|center|128px]] | [[:d:Q98150201|Q98150201]] | [[José González Vázquez]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1354 | | [[:d:Q98152529|Q98152529]] | [[Noelia Pérez López]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1355 | | [[:d:Q98342167|Q98342167]] | [[Edita de Lorenzo]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1356 | | [[:d:Q98406702|Q98406702]] | [[Avelino Pazos Pérez]] | 1970 | | [[Ramiras, Macendo, Castrelo de Miño|Ramiras]] |- | style='text-align:right'| 1357 | | [[:d:Q98540744|Q98540744]] | [[Carlos Justo Velo]] | 1911 | 1936 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1358 | | [[:d:Q98657051|Q98657051]] | [[Xosé Miguel Pérez Blecua]] | 1985 | | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1359 | | [[:d:Q98824754|Q98824754]] | [[Victorino Gonzalez y Fernandez]] | 1855 | 1906 | [[Monteboi]] |- | style='text-align:right'| 1360 | [[Ficheiro:Luís Chao Sobrino 1938.jpg|center|128px]] | [[:d:Q98853720|Q98853720]] | [[Luís Chao Sobrino]] | 1869 | 1938 | [[Lebosende, Leiro|Lebosende]] |- | style='text-align:right'| 1361 | | [[:d:Q98972844|Q98972844]] | [[Antonio Pérez Pérez]] | | 1986 | [[A Costa, Albarellos, Boborás|A Costa]] |- | style='text-align:right'| 1362 | | [[:d:Q99286242|Q99286242]] | [[Raquel Bautista Carballo]] | 1970 | | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 1363 | | [[:d:Q99391070|Q99391070]] | [[Pablo Otero]] | 1970 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1364 | | [[:d:Q99460357|Q99460357]] | [[Demetrio García Álvarez]] | 1912 | 1990 | [[As Chás, Oímbra|As Chás]] |- | style='text-align:right'| 1365 | | [[:d:Q100137960|Q100137960]] | [[Juan Luis Saco Cid]] | 1938 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1366 | | [[:d:Q100278001|Q100278001]] | [[Felip-Juli Rodríguez i Piñel]] | 1954 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1367 | [[Ficheiro:Pablo Rodríguez Oitabén Asemblea Ridimoas 2017 no bosque.jpg|center|128px]] | [[:d:Q100436065|Q100436065]] | [[Pablo Rodríguez Oitabén]] | 1950 | | [[Beade]] |- | style='text-align:right'| 1368 | | [[:d:Q100986050|Q100986050]] | [[Rafael Álvarez Borrás]] | 1906 | 1952 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1369 | [[Ficheiro:Carlos Alberto Montes Marqués.jpg|center|128px]] | [[:d:Q101011777|Q101011777]] | [[Carlos Montes Marqués|Carlos Alberto Montes Marqués]] | 1966 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1370 | [[Ficheiro:Carmen Penim.jpg|center|128px]] | [[:d:Q101222993|Q101222993]] | [[Carmen Penim]] | 1965 | | [[Covas, Os Blancos|Covas]] |- | style='text-align:right'| 1371 | | [[:d:Q101246715|Q101246715]] | [[Elena Vázquez Cendón]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1372 | | [[:d:Q101247513|Q101247513]] | [[Jorge Álvarez Yágüez]] | 1954 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1373 | | [[:d:Q101432259|Q101432259]] | [[Ricardo González Gómez]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1374 | | [[:d:Q102050140|Q102050140]] | [[Concepción Álvarez Pousa]] | | | [[Rubiais, Viana do Bolo|Rubiais]] |- | style='text-align:right'| 1375 | | [[:d:Q102201278|Q102201278]] | [[Bieito Alonso]] | 1958 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1376 | | [[:d:Q102221856|Q102221856]] | [[Marisa Fernández]] | 1951 | 2025 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1377 | | [[:d:Q102267262|Q102267262]] | [[Felipe Gago Couso]] | | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1378 | | [[:d:Q102303660|Q102303660]] | [[Emilio Villanueva Novoa]] | 1943 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1379 | | [[:d:Q102341111|Q102341111]] | [[Pilar Salgado Rodríguez]] | | | [[Porqueira]] |- | style='text-align:right'| 1380 | [[Ficheiro:Camilo Álvarez de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q102349044|Q102349044]] | [[Camilo Álvarez de Castro]] | 1806 | 1887 | [[Vilanova dos Infantes, Celanova|Vilanova dos Infantes]] |- | style='text-align:right'| 1381 | | [[:d:Q102351739|Q102351739]] | [[José Nicanor Alonso Álvarez]] | 1964 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1382 | | [[:d:Q103538998|Q103538998]] | [[Roberto Valle González]] | 1950 | 2021 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 1383 | | [[:d:Q103815163|Q103815163]] | [[Quico Valeiras]] | 1990 | | [[Arcos, O Carballiño|Arcos]] |- | style='text-align:right'| 1384 | | [[:d:Q103963518|Q103963518]] | [[Constantino Sarabia González]] | 1875 | 1966 | [[Sabugueiro de Arriba, Castrelo, San Xoán de Río|Sabugueiro de Arriba]] |- | style='text-align:right'| 1385 | | [[:d:Q104037730|Q104037730]] | [[Ángel Feijoo González]] | 1914 | 1994 | [[Tamaguelos, Verín|Tamaguelos]] |- | style='text-align:right'| 1386 | | [[:d:Q104145180|Q104145180]] | [[Benito Rodríguez Rodríguez]] | 1895 | 1966 | [[O Rial, Sabucedo, Porqueira|O Rial]] |- | style='text-align:right'| 1387 | | [[:d:Q104583093|Q104583093]] | [[Juan Fernández Pérez]] | 1870 | 1944 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1388 | | [[:d:Q104653770|Q104653770]] | [[Severino Vázquez]] | 1913 | 1938 | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1389 | | [[:d:Q104712713|Q104712713]] | [[Manuel Domínguez Carrete]] | 1975 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1390 | | [[:d:Q104747028|Q104747028]] | [[José Luis Relova]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1391 | | [[:d:Q104772506|Q104772506]] | [[Avelino Chaves]] | 1931 | 2021 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1392 | [[Ficheiro:Antonio Dorado Fidalgo. Alcalde de Verea entre 1979 e 1987.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105047484|Q105047484]] | [[Antonio Dorado|Antonio Dorado Fidalgo]] | 1929 | 2021 | [[Outeiro, Sanguñedo, Verea|Outeiro]] |- | style='text-align:right'| 1393 | | [[:d:Q105064142|Q105064142]] | [[Xosé Antonio Núñez Domínguez]] | 1952 | 2021 | [[Soutelo, San Martiño de Manzaneda, Manzaneda|Soutelo]] |- | style='text-align:right'| 1394 | [[Ficheiro:Festa de benvida a Francisco Fernández del Riego na súa primeira viaxe a Bos Aires, 1954.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105069319|Q105069319]] | [[Evelina Hervella|Evelina Hervella Nieto]] | 1908 | 2007 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1395 | [[Ficheiro:Esther Estévez.png|center|128px]] | [[:d:Q105078681|Q105078681]] | [[Esther Estévez]] | 1997 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1396 | [[Ficheiro:Francisco Prieto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105094180|Q105094180]] | [[Francisco José Prieto]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1397 | | [[:d:Q105425212|Q105425212]] | [[Samuel Prada León]] | 1993 | 2018 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1398 | [[Ficheiro:Amalia Aguirre.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105546449|Q105546449]] | [[Amalia Aguirre]] | 1901 | 1977 | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1399 | | [[:d:Q105606372|Q105606372]] | [[Clara Cid Bengoa]] | | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1400 | | [[:d:Q105659266|Q105659266]] | [[Noelia Rodríguez Travieso]] | 1977 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1401 | | [[:d:Q105755692|Q105755692]] | [[Corona González Estévez]] | 1889 | 1963 | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1402 | [[Ficheiro:Juan García Míguez 1917.jpg|center|128px]] | [[:d:Q105839699|Q105839699]] | [[Juan García Míguez]] | | | [[Ventosela, Ribadavia|Ventosela]] |- | style='text-align:right'| 1403 | | [[:d:Q105840008|Q105840008]] | [[Manuel Rodríguez Carrajo]] | 1926 | 2008 | [[Queirugás, Verín|Queirugás]] |- | style='text-align:right'| 1404 | | [[:d:Q106081215|Q106081215]] | [[Justo Prada López]] | 1882 | 1937 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1405 | | [[:d:Q106087484|Q106087484]] | [[Reinaldo Sarria Delgado]] | 1906 | 1936 | [[Rubiá]] |- | style='text-align:right'| 1406 | | [[:d:Q106090723|Q106090723]] | [[José Manuel Barbosa Álvares]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1407 | | [[:d:Q106097322|Q106097322]] | [[Mafalda Soto Valdés]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1408 | | [[:d:Q106097749|Q106097749]] | [[Antonio Villanueva Yáñez]] | 1908 | 2003 | [[Mourisca, Viana do Bolo|Mourisca]] |- | style='text-align:right'| 1409 | | [[:d:Q106593599|Q106593599]] | [[Javier Rey Rey]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1410 | | [[:d:Q106618271|Q106618271]] | [[José Paz|José Paz Rodríguez]] | 1948 | 2021 | [[A Corna, Piñor|A Corna]] |- | style='text-align:right'| 1411 | | [[:d:Q106673569|Q106673569]] | [[Fabio Álvarez]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1412 | | [[:d:Q106765954|Q106765954]] | [[Enrique Blanco Cruz]] | 1942 | 2021 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1413 | | [[:d:Q106840240|Q106840240]] | [[Francisco Rego Almuíña]] | 1955 | 2021 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1414 | | [[:d:Q106844015|Q106844015]] | [[Dimas Corral y Aller]] | 1850 | 1904 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1415 | [[Ficheiro:Xabier DP.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106867240|Q106867240]] | [[Xabier Domínguez Pérez]] | 1984 | | [[Vilar de Barrio]] |- | style='text-align:right'| 1416 | | [[:d:Q107094178|Q107094178]] | [[Camilo Brandín|Camilo Brandín Feijoo]] | 1946 | | [[Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 1417 | | [[:d:Q107117893|Q107117893]] | [[Santiago Cid Harguindey]] | 1944 | 2021 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1418 | [[Ficheiro:Chita Lamas y Francisco Lamas Salgado. 1929. Granja Ceres. Ituzaingó.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107126457|Q107126457]] | [[Francisco Lamas Salgado]] | 1900 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1419 | | [[:d:Q107126486|Q107126486]] | [[Francisco Lamas Barreiro]] | 1896 | 1980 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1420 | | [[:d:Q107193687|Q107193687]] | [[Manuel Rapela Rodríguez]] | 1901 | 1945 | [[Sobral, Gustei, Coles|Sobral]] |- | style='text-align:right'| 1421 | | [[:d:Q107208912|Q107208912]] | [[Castor Velo Cobelas]] | 1915 | 2004 | [[Os Pereiros, Cartelle, Cartelle|Os Pereiros]] |- | style='text-align:right'| 1422 | | [[:d:Q107215396|Q107215396]] | [[Teófilo Rodríguez Baamonde]] | 1827 | 1898 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1423 | [[Ficheiro:Carmen Rivero Gallego.jpg|center|128px]] | [[:d:Q107294542|Q107294542]] | [[Carmen Rivero Gallego]] | 1958 | | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 1424 | | [[:d:Q107345747|Q107345747]] | [[Ernesto Atanasio Janeiro]] | 1915 | 1998 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1425 | | [[:d:Q107494279|Q107494279]] | [[Isaura Usero Souto]] | 1913 | 2004 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1426 | | [[:d:Q107737014|Q107737014]] | [[Manuel Hermida Vázquez]] | 1869 | 1960 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1427 | | [[:d:Q107985414|Q107985414]] | [[Blas Méndez]] | 2003 | | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 1428 | | [[:d:Q108126384|Q108126384]] | [[Eduardo París Villar]] | 1909 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1429 | | [[:d:Q108134202|Q108134202]] | [[Antonio Colmenero Villamarín]] | 1911 | 1937 | [[Pexeiros, Os Blancos|Pexeiros]] |- | style='text-align:right'| 1430 | | [[:d:Q108155488|Q108155488]] | [[Sergio García Ferrera]] | 1925 | 2019 | [[Cádavos, A Mezquita|Cádavos]] |- | style='text-align:right'| 1431 | [[Ficheiro:Deportivo da Coruña - CD Castellón, ida da final da Primeira RFEF 2023-24 - 46.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108187354|Q108187354]] | [[David Álvarez Rey]] | 1994 | | [[Vilariño, O Pereiro de Aguiar|Vilariño]] |- | style='text-align:right'| 1432 | | [[:d:Q108375388|Q108375388]] | [[José López Darriba]] | 1887 | 1953 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1433 | | [[:d:Q108533169|Q108533169]] | [[Antolín Murias]] | | 1953 | [[Xares, A Veiga|Xares]] |- | style='text-align:right'| 1434 | | [[:d:Q108567532|Q108567532]] | [[Manuel Vázquez Outeiriño]] | 1940 | 2023 | [[Zarracós, A Merca|Zarracós]] |- | style='text-align:right'| 1435 | | [[:d:Q108576390|Q108576390]] | [[Cándido Losada Estévez]] | | | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1436 | | [[:d:Q108577188|Q108577188]] | [[Domingo Rodríguez Rodríguez]] | 1909 | 1999 | [[Corzos, A Veiga|Corzos]] |- | style='text-align:right'| 1437 | | [[:d:Q108782492|Q108782492]] | [[María José Bravo Bosch]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1438 | | [[:d:Q109250855|Q109250855]] | [[Hugo Álvarez Antúnez]] | 2003 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1439 | | [[:d:Q109331083|Q109331083]] | [[Marcial García Barros]] | 1890 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1440 | | [[:d:Q109331265|Q109331265]] | [[Silvino González García]] | | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1441 | | [[:d:Q109331266|Q109331266]] | [[Juan Diego Conde Eguileta]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1442 | | [[:d:Q109331282|Q109331282]] | [[Rut Balbís]] | 1979 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1443 | | [[:d:Q109331420|Q109331420]] | [[Juan Nóvoa]] | 1898 | 1976 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1444 | | [[:d:Q109331460|Q109331460]] | [[José Prado Espiñeira]] | 1901 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1445 | | [[:d:Q109334943|Q109334943]] | [[Xosé Bieito Arias Freixedo]] | 1964 | | [[Cenlle]] |- | style='text-align:right'| 1446 | | [[:d:Q109349449|Q109349449]] | [[Ramón de la Fuente Galván]] | 1929 | 2021 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1447 | [[Ficheiro:Óscar Manuel Guzmán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109354352|Q109354352]] | [[Óscar Guzmán]] | 1970 | | [[Vilamarín]] |- | style='text-align:right'| 1448 | | [[:d:Q109521787|Q109521787]] | [[Alfonso Rodríguez López]] | 1920 | 1949 | [[Soulecín, Santigoso, O Barco de Valdeorras|Soulecín]] |- | style='text-align:right'| 1449 | | [[:d:Q109559143|Q109559143]] | [[Ildefonso Fernández Seoane]] | | 1942 | [[Xares, A Veiga|Xares]] |- | style='text-align:right'| 1450 | | [[:d:Q109811516|Q109811516]] | [[Josefina González Cudeiro]] | 1918 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1451 | | [[:d:Q110007271|Q110007271]] | [[Elías López Delgado]] | 1894 | 1940 | [[Córgomo, Vilamartín de Valdeorras|Córgomo]] |- | style='text-align:right'| 1452 | | [[:d:Q110101848|Q110101848]] | [[Santi Cuquejo]] | 1992 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1453 | | [[:d:Q110157306|Q110157306]] | [[José Gallego Fernández]] | 1891 | 1978 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1454 | [[Ficheiro:Manuel Peña-Rey Bouzas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110206599|Q110206599]] | [[Manuel Peña-Rey Bouzas]] | 1938 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1455 | | [[:d:Q110209895|Q110209895]] | [[Toño Guede]] | 1971 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1456 | | [[:d:Q110279939|Q110279939]] | [[José González Suárez]] | 1927 | 1971 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1457 | | [[:d:Q110316347|Q110316347]] | [[Gloria Fernández Somoza]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1458 | | [[:d:Q110362460|Q110362460]] | [[José Rodríguez Faílde]] | 1887 | 1958 | [[Carracedo, A Peroxa|Carracedo]] |- | style='text-align:right'| 1459 | [[Ficheiro:Constantino Añel 1925.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110426862|Q110426862]] | [[Constantino Añel González]] | 1875 | 1970 | [[Reádegos, Vilamarín|Reádegos]] |- | style='text-align:right'| 1460 | | [[:d:Q110431224|Q110431224]] | [[Elías Rodríguez Iglesias]] | | | [[Os Peares, A Peroxa|Os Peares]] |- | style='text-align:right'| 1461 | | [[:d:Q110438663|Q110438663]] | [[Manuel Ángel Rodríguez]] | 1937 | | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 1462 | | [[:d:Q110443564|Q110443564]] | [[Miguel Ángel Rodríguez González|Miguel Ángel Rodríguez]] | 1958 | 2001 | [[Esgos]] |- | style='text-align:right'| 1463 | | [[:d:Q110493920|Q110493920]] | [[Noelia Rey]] | 1995 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1464 | | [[:d:Q110647635|Q110647635]] | [[Nones Araújo]] | 1953 | | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1465 | [[Ficheiro:Borja Quintela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110702179|Q110702179]] | [[Borja Quintela]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1466 | | [[:d:Q110778140|Q110778140]] | [[Pilar Bouzas Pérez]] | 2000 | 2005 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1467 | | [[:d:Q110788594|Q110788594]] | [[Ismael Sorga Losada]] | | 1948 | [[Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 1468 | | [[:d:Q110976712|Q110976712]] | [[Antonio Álvarez Arias]] | 1933 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1469 | | [[:d:Q111050103|Q111050103]] | [[José Benito González Álvarez]] | 1898 | 2000 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1470 | | [[:d:Q111197014|Q111197014]] | [[Víctor Antonio Rodríguez-Toubes García]] | 1872 | 1932 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1471 | [[Ficheiro:Rufino001.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111271447|Q111271447]] | [[Rufino Rodríguez Llaú|Rufino Rodríguez Llau]] | 1920 | 1981 | [[A Veiga de Cascallá, Rubiá|A Veiga de Cascallá]] |- | style='text-align:right'| 1472 | [[Ficheiro:Anxo-Rei.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111284153|Q111284153]] | [[Anxo Rei]] | 1957 | | [[Rubiá]] |- | style='text-align:right'| 1473 | | [[:d:Q111296905|Q111296905]] | [[Vicente Vázquez Diéguez]] | 1942 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1474 | | [[:d:Q111310843|Q111310843]] | [[Ana Isabel Rodríguez Bernárdez]] | | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1475 | | [[:d:Q111318818|Q111318818]] | [[Natalia González Beneitez]] | 1982 | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1476 | | [[:d:Q111333197|Q111333197]] | [[Fortunato Vega Rodríguez]] | | 1936 | [[Corzos, A Veiga|Corzos]] |- | style='text-align:right'| 1477 | | [[:d:Q111396575|Q111396575]] | [[Angelita Paradela]] | 1895 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1478 | | [[:d:Q111443505|Q111443505]] | [[Delfín Fidalgo Fernández]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1479 | | [[:d:Q111507782|Q111507782]] | [[Alejandro Raimúndez]] | 1906 | 1968 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1480 | | [[:d:Q111520320|Q111520320]] | [[Héctor Carballo (actor)|Héctor Carballo]] | 1985 | | [[Trasmiras]] |- | style='text-align:right'| 1481 | | [[:d:Q111653199|Q111653199]] | [[Antonio Sánchez González]] | 1901 | 1965 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1482 | | [[:d:Q111659996|Q111659996]] | [[José Mendoza Sarmiento]] | 1936 | 2012 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1483 | | [[:d:Q111678252|Q111678252]] | [[Luis Méndez Domínguez]] | 1902 | 1995 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1484 | | [[:d:Q111698696|Q111698696]] | [[Alfredo Yáñez Domínguez]] | | 1947 | [[Xares, A Veiga|Xares]] |- | style='text-align:right'| 1485 | | [[:d:Q111703215|Q111703215]] | [[Félix Fernández Cao]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1486 | | [[:d:Q111715731|Q111715731]] | [[Domingo Díaz Docampo]] | 1967 | | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 1487 | | [[:d:Q111963821|Q111963821]] | [[Manuel García Portela]] | 1905 | 1966 | [[As Vendas da Barreira, Riós, Riós|As Vendas da Barreira]] |- | style='text-align:right'| 1488 | [[Ficheiro:Xan Míguez 'o Ventosela'.png|center|128px]] | [[:d:Q111992434|Q111992434]] | [[Xan Míguez González]] | 1847 | 1912 | [[Ventosela, Ribadavia|Ventosela]] |- | style='text-align:right'| 1489 | | [[:d:Q112000894|Q112000894]] | [[Carmen Jérez Rodríguez]] | | 1947 | [[Fervenza, Santa Mariña do Monte, O Barco de Valdeorras|Fervenza]] |- | style='text-align:right'| 1490 | | [[:d:Q112031523|Q112031523]] | [[Carlos Núñez Rodríguez]] | 1941 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1491 | | [[:d:Q112036334|Q112036334]] | [[Manuel Rego Nieto]] | 1932 | 2017 | [[Moreiras, Toén|Moreiras]] |- | style='text-align:right'| 1492 | | [[:d:Q112109595|Q112109595]] | [[Inocencio Ferrer Ovide]] | 1915 | 1992 | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1493 | | [[:d:Q112117978|Q112117978]] | [[Alberto Canal]] | 1967 | | [[Casal de Maus, Corvillón, A Merca|Casal de Maus]] |- | style='text-align:right'| 1494 | | [[:d:Q112183885|Q112183885]] | [[Leopoldo Vidal Hermida]] | 1912 | | [[Vilamarín]] |- | style='text-align:right'| 1495 | | [[:d:Q112188902|Q112188902]] | [[Julio González Álvarez]] | 1911 | 1936 | [[Santa María de Cexo, Verea|Santa María de Cexo]] |- | style='text-align:right'| 1496 | | [[:d:Q112198368|Q112198368]] | [[Delia Osorio Otero]] | 1891 | 1966 | [[A Barra, Coles|A Barra]] |- | style='text-align:right'| 1497 | | [[:d:Q112231765|Q112231765]] | [[Antonina Fernández García]] | 1909 | | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 1498 | | [[:d:Q112252418|Q112252418]] | [[José Martínez de Arce]] | 1662 | 1721 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1499 | | [[:d:Q112572535|Q112572535]] | [[Juan Antonio González Núñez]] | 1944 | | [[Chandrexa de Queixa]] |- | style='text-align:right'| 1500 | | [[:d:Q112671083|Q112671083]] | [[Heriberto López Bello]] | 1907 | 1959 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1501 | | [[:d:Q112671148|Q112671148]] | [[Modesto Moyrón Arias]] | 1893 | 1975 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1502 | | [[:d:Q112672797|Q112672797]] | [[Ramiro Losada Rodríguez]] | 1910 | 1991 | [[Rubiá]] |- | style='text-align:right'| 1503 | | [[:d:Q112727124|Q112727124]] | [[César Fernández Gil]] | 1979 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1504 | | [[:d:Q112874919|Q112874919]] | [[Gustavo Santiago Valencia]] | 1924 | 2008 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1505 | [[Ficheiro:Premio Trasalba 2024 - Emilio Rúa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q112898516|Q112898516]] | [[Emilio Rúa]] | 1976 | | [[As Vendas da Barreira, Riós, Riós|As Vendas da Barreira]] |- | style='text-align:right'| 1506 | | [[:d:Q113023378|Q113023378]] | [[Antonio Piñeiro Feijoo]] | 1959 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1507 | | [[:d:Q113137654|Q113137654]] | [[Manuel Nóvoa Barreiros]] | 1930 | 1949 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1508 | | [[:d:Q113192904|Q113192904]] | [[Gervasio Cereijo Veiga]] | 1895 | 2000 | [[O Cazapedo, A Encomenda, A Pobra de Trives|O Cazapedo]] |- | style='text-align:right'| 1509 | | [[:d:Q113201868|Q113201868]] | [[José Luis Blanco Vicente]] | 1883 | 1966 | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1510 | | [[:d:Q113204228|Q113204228]] | [[Juan Rodríguez Rodríguez]] | 1887 | 1937 | [[San Pedro, Cesuris, Manzaneda|San Pedro]] |- | style='text-align:right'| 1511 | | [[:d:Q113299150|Q113299150]] | [[Leonardo Álvarez Álvarez]] | 1893 | 1938 | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 1512 | | [[:d:Q113325681|Q113325681]] | [[Gustavo Docampo Paradelo]] | 2000 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1513 | | [[:d:Q113332704|Q113332704]] | [[Xoel Gómez Losada]] | 1981 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1514 | | [[:d:Q113342591|Q113342591]] | [[Carmen López Bello]] | 1901 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1515 | | [[:d:Q113361667|Q113361667]] | [[Constantino Prol Cid]] | 1938 | 2017 | [[Prado, Vilar de Barrio|Prado]] |- | style='text-align:right'| 1516 | | [[:d:Q113369079|Q113369079]] | [[Xosé Luís Sobrado Pérez]] | 1960 | | [[Feás, Boborás|Feás]] |- | style='text-align:right'| 1517 | | [[:d:Q113384218|Q113384218]] | [[Xosé Antonio Pérez Valado]] | 2000 | | [[Verea]] |- | style='text-align:right'| 1518 | | [[:d:Q113428610|Q113428610]] | [[Javier Fraiz]] | 1986 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Ficheiro:José Pelisio González 1911.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113488550|Q113488550]] | [[José Pelisio|José Pelisio González]] | 1866 | 2000 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1520 | | [[:d:Q113489824|Q113489824]] | [[Alfonso Hervella Courel]] | 1886 | 1949 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1521 | [[Ficheiro:Javier Romero Doniz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113495517|Q113495517]] | [[Javier Romero|Javier Romero Doniz]] | 1980 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1522 | | [[:d:Q113496860|Q113496860]] | [[Pedro Caneda Rodríguez]] | 1909 | 1966 | [[Medos, San Xoán de Río|Medos]] |- | style='text-align:right'| 1523 | | [[:d:Q113496875|Q113496875]] | [[Manuel Vázquez Nóvoa]] | 1908 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1524 | | [[:d:Q113513035|Q113513035]] | [[Antonio Fernández Rivadulla]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1525 | | [[:d:Q113518068|Q113518068]] | [[Francisco Peña|Francisco Peña Rodríguez]] | | 1947 | [[Moialde, Vilardevós|Moialde]] |- | style='text-align:right'| 1526 | | [[:d:Q113519509|Q113519509]] | [[César Sánchez Sánchez]] | 1912 | 1938 | [[Sobrado, Melias, Coles|Sobrado]] |- | style='text-align:right'| 1527 | | [[:d:Q113528376|Q113528376]] | [[Antonio Dopazo Fernández]] | 1908 | 1936 | [[O Pereiro de Aguiar]] |- | style='text-align:right'| 1528 | | [[:d:Q113530282|Q113530282]] | [[José Luis Bouzas Fernández]] | 1906 | 1936 | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1529 | | [[:d:Q113530339|Q113530339]] | [[Roberto López Rodríguez]] | 1914 | 1997 | [[O Mazo, Vilamartín de Valdeorras|O Mazo]] |- | style='text-align:right'| 1530 | | [[:d:Q113530358|Q113530358]] | [[Gloria Blanco Diéguez]] | | | [[Freixido, Petín|Freixido]] |- | style='text-align:right'| 1531 | | [[:d:Q113533893|Q113533893]] | [[Bieito Seara]] | 1960 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 1532 | | [[:d:Q113548025|Q113548025]] | [[Adolfo Iglesias Alvarado]] | | | [[A Peroxa]] |- | style='text-align:right'| 1533 | | [[:d:Q113555342|Q113555342]] | [[Claudino Domínguez Reboredo]] | 1885 | 1936 | [[O Irixo]] |- | style='text-align:right'| 1534 | | [[:d:Q113555347|Q113555347]] | [[Severino Fernández Fuentes]] | 1900 | | [[O Irixo]] |- | style='text-align:right'| 1535 | | [[:d:Q113555668|Q113555668]] | [[Ángel Arce]] | | | [[Flariz, Monterrei|Flariz]] |- | style='text-align:right'| 1536 | | [[:d:Q113555681|Q113555681]] | [[Enrique Yáñez Álvarez]] | 1925 | 1951 | [[Ricosende, Soutadoiro, Carballeda de Valdeorras|Ricosende]] |- | style='text-align:right'| 1537 | | [[:d:Q113558770|Q113558770]] | [[Joaquín Losada Filgueira]] | 1899 | 1936 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1538 | | [[:d:Q113562327|Q113562327]] | [[Valentín Lois Sobrino]] | 1899 | 1937 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1539 | | [[:d:Q113563330|Q113563330]] | [[Máximo Nóvoa Barreiros]] | | 1948 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1540 | | [[:d:Q113563346|Q113563346]] | [[Albino Gómez Rodríguez]] | 1916 | | [[Mugueimes, Muíños, Muíños|Mugueimes]] |- | style='text-align:right'| 1541 | | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | 1892 | 1969 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1542 | | [[:d:Q113655187|Q113655187]] | [[Alfredo Iglesias Otero|Alfredo Iglesias]] | 1969 | 2021 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1543 | | [[:d:Q113661999|Q113661999]] | [[Tomás Terrón]] | 1920 | 2004 | [[Carballeda de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1544 | | [[:d:Q113666351|Q113666351]] | [[Odilo Fernández Rodríguez]] | 1925 | 1995 | [[Correxais, Vilamartín de Valdeorras|Correxais]] |- | style='text-align:right'| 1545 | [[Ficheiro:Anxo González Fernández 2021 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q113821351|Q113821351]] | [[Anxo González Fernández]] | 1940 | | [[Xunqueira de Espadanedo]] |- | style='text-align:right'| 1546 | | [[:d:Q113823086|Q113823086]] | [[Vicente A. Sanjurjo Rivo]] | 1971 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1547 | | [[:d:Q113976321|Q113976321]] | [[Manuel da Cal Vázquez]] | 1957 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1548 | | [[:d:Q113993952|Q113993952]] | [[Miguel Álvarez Sánchez]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1549 | | [[:d:Q114245488|Q114245488]] | [[Rubén Domínguez Rodríguez|Rubén Domínguez]] | 1987 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1550 | | [[:d:Q114245490|Q114245490]] | [[Fran Justo]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1551 | | [[:d:Q114330120|Q114330120]] | [[Edelmiro Martínez Cerredelo]] | 1946 | | [[Xinzo de Limia, Xinzo de Limia|Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1552 | | [[:d:Q114338291|Q114338291]] | [[Antonio López Fernández (Corchas)|Antonio López Fernández]] | 1908 | 1945 | [[O Mazo, Vilamartín de Valdeorras|O Mazo]] |- | style='text-align:right'| 1553 | | [[:d:Q114356791|Q114356791]] | [[Andrés López Vázquez]] | 1896 | | [[Vilamartín de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1554 | | [[:d:Q114685418|Q114685418]] | [[Ramón Area Carracedo]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1555 | | [[:d:Q114688888|Q114688888]] | [[Xosé Antón Gómez Segade]] | 1943 | | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 1556 | [[Ficheiro:Alba Guzmán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114761224|Q114761224]] | [[Alba Guzmán]] | 2003 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1557 | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Nuno Gallego (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q115019874|Q115019874]] | [[Nuno Gallego]] | 2001 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1558 | | [[:d:Q115216799|Q115216799]] | [[Delfín Caseiro]] | 1954 | | [[Aldea do Muíño, Rairiz de Veiga, Rairiz de Veiga|Aldea do Muíño]] |- | style='text-align:right'| 1559 | | [[:d:Q115247504|Q115247504]] | [[Javier Rodríguez González (poeta)|Javier Rodríguez González]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1560 | | [[:d:Q115333169|Q115333169]] | [[Alejandra Braña]] | 2004 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1561 | | [[:d:Q115407689|Q115407689]] | [[Antonio Becerra Bazal]] | 1910 | 1992 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1562 | [[Ficheiro:Alexandre Sotelino.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115472717|Q115472717]] | [[Alexandre Sotelino|Alexandre Sotelino Losada]] | 1986 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1563 | [[Ficheiro:Nee Barros no CS A Pedreira (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q115475004|Q115475004]] | [[Nee Barros|Nee Barros Fernández]] | 2002 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1564 | | [[:d:Q115482705|Q115482705]] | [[Javi Rey]] | 1985 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1565 | [[Ficheiro:Roberto Fernández Álvarez 2023.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115523465|Q115523465]] | [[Roberto Fernández Álvarez]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1566 | | [[:d:Q115648715|Q115648715]] | [[Alba Doval|Alba Doval Rodríguez]] | 1996 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1567 | | [[:d:Q115780309|Q115780309]] | [[Felicindo Iglesias Acevedo]] | 1898 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1568 | [[Ficheiro:Avelino García Armesto 1910.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116451632|Q116451632]] | [[Avelino García Armesto]] | 1878 | 1938 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1569 | | [[:d:Q116480215|Q116480215]] | [[Germán García Armesto]] | 1900 | 1961 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1570 | | [[:d:Q116689476|Q116689476]] | [[Antonio Alonso Pérez]] | 1898 | 1985 | [[Pacios, Nogueira de Ramuín, Nogueira de Ramuín|Pacios]] |- | style='text-align:right'| 1571 | [[Ficheiro:Bernaldo Souto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116689597|Q116689597]] | [[Bernaldo Souto|Bernaldo Souto Romero]] | 1913 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1572 | | [[:d:Q116753848|Q116753848]] | [[Benito Domínguez González]] | 1920 | 1983 | [[A Illa, Entrimo|A Illa]] |- | style='text-align:right'| 1573 | | [[:d:Q116977343|Q116977343]] | [[Celso Rodríguez Padrón]] | 1962 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1574 | [[Ficheiro:2022 Rally Poland - Javier Pardo Siota 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117274028|Q117274028]] | [[Javier Pardo Siota|Javier Pardo]] | 1996 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1575 | | [[:d:Q117327659|Q117327659]] | [[Juan Campos Rodríguez]] | 1907 | 1995 | [[Sarreaus]] |- | style='text-align:right'| 1576 | | [[:d:Q117378165|Q117378165]] | [[Antía Pérez García]] | 2000 | | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 1577 | | [[:d:Q117384966|Q117384966]] | [[Abel Reverter]] | 1988 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1578 | | [[:d:Q117424912|Q117424912]] | [[Luis Sobrino]] | 1961 | 2023 | [[Arcos, O Carballiño|Arcos]] |- | style='text-align:right'| 1579 | | [[:d:Q117745290|Q117745290]] | [[Eumenio Blanco]] | 1891 | 1984 | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1580 | | [[:d:Q117797295|Q117797295]] | [[Modesto Álvarez Elices]] | 1888 | 1963 | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1581 | [[Ficheiro:Melisa Macía Domínguez xunto ao encoro das Portas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117839027|Q117839027]] | [[Melisa Macía Domínguez]] | | | [[Vilariño de Conso]] |- | style='text-align:right'| 1582 | [[Ficheiro:Premio Trasalba 2024 - Maribel Outeiriño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118048294|Q118048294]] | [[Maribel Outeiriño]] | 1944 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1583 | | [[:d:Q118174112|Q118174112]] | [[Fernando Dacosta|Fernando Dacosta Pérez]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[Ficheiro:Francisco Javier Bobillo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118182348|Q118182348]] | [[Francisco Javier Bobillo de la Peña]] | 1946 | 2017 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1585 | | [[:d:Q118185790|Q118185790]] | [[Manuel Deza Castro]] | 1877 | 1941 | [[Rairo, Ourense|Rairo]] |- | style='text-align:right'| 1586 | | [[:d:Q118185984|Q118185984]] | [[José Fernández Pérez]] | 1895 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1587 | | [[:d:Q118192236|Q118192236]] | [[Severino Nóvoa Gutiérrez]] | 1911 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1588 | | [[:d:Q118206718|Q118206718]] | [[Enrique Nanín Ansias]] | 1907 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1589 | | [[:d:Q118211147|Q118211147]] | [[Ramón González Calviño]] | 1886 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1590 | | [[:d:Q118279067|Q118279067]] | [[Gustavo Contreras Cerdeiriña]] | 1909 | 1975 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1591 | | [[:d:Q118290322|Q118290322]] | [[Sergio Sandoval Bahamonde]] | | | [[Monterrei]] |- | style='text-align:right'| 1592 | | [[:d:Q118559349|Q118559349]] | [[Alfonso Flórez Quiroga|Alfonso Flórez de Losada Quiroga]] | 1835 | 1922 | [[O Castro de Valdeorras, O Barco de Valdeorras|O Castro de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1593 | | [[:d:Q118612653|Q118612653]] | [[Araceli Ancochea|Araceli Ancochea Roldán]] | 1893 | 1991 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1594 | | [[:d:Q118727329|Q118727329]] | [[Luis Otero Quintas]] | 1942 | | [[Piñeira de Arcos, Sandiás|Piñeira de Arcos]] |- | style='text-align:right'| 1595 | | [[:d:Q118727333|Q118727333]] | [[Luis Otero Bobillo]] | | 1981 | [[Sandiás]] |- | style='text-align:right'| 1596 | | [[:d:Q118811238|Q118811238]] | [[Xulio Sousa Fernández]] | 1965 | | [[Vilavidal, Santo André de Penosiños, Ramirás|Vilavidal]] |- | style='text-align:right'| 1597 | | [[:d:Q118812003|Q118812003]] | [[Julio César Álvarez Docampo]] | 1969 | | [[Listanco, Armeses, Maside|Listanco]] |- | style='text-align:right'| 1598 | | [[:d:Q119217880|Q119217880]] | [[Eulogio Rodríguez González]] | 1916 | | [[Vilar de Carracedo, Carracedo, A Peroxa|Vilar de Carracedo]] |- | style='text-align:right'| 1599 | | [[:d:Q119217886|Q119217886]] | [[Antonio Rodríguez González]] | 1914 | 1945 | [[Vilar de Carracedo, Carracedo, A Peroxa|Vilar de Carracedo]] |- | style='text-align:right'| 1600 | | [[:d:Q119318696|Q119318696]] | [[Agustín Rodríguez González]] | 2000 | | [[Carracedo, A Peroxa|Carracedo]] |- | style='text-align:right'| 1601 | | [[:d:Q119410219|Q119410219]] | [[Clemente Justo Quiroga Vázquez]] | 1914 | 2000 | [[A Peroxa]] |- | style='text-align:right'| 1602 | [[Ficheiro:Néstor Ogando Blanco na Casa da Viúva.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119452607|Q119452607]] | [[Néstor Ogando|Néstor Ogando Blanco]] | 2000 | | [[Arcucelos, Retorta, Laza|Arcucelos]] |- | style='text-align:right'| 1603 | | [[:d:Q119455812|Q119455812]] | [[Elena Rivo|Elena Rivo López]] | 1971 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1604 | | [[:d:Q119568496|Q119568496]] | [[Ana Ortiz Álvarez]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1605 | | [[:d:Q119816285|Q119816285]] | [[Uxía Oviedo]] | 2000 | | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 1606 | | [[:d:Q119844127|Q119844127]] | [[Lino de Prado]] | 1944 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1607 | [[Ficheiro:Entrega Premio Trasalba 2023 - José Luis González López.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119992288|Q119992288]] | [[José Luis González López]] | 2000 | | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 1608 | | [[:d:Q119993318|Q119993318]] | [[Antonio Míguez Nogueiras]] | 1957 | | [[Vilar de Santos]] |- | style='text-align:right'| 1609 | | [[:d:Q120031965|Q120031965]] | [[Bieito Silva Valdivia]] | 1951 | | [[Bubaces, Río Caldo, Lobios|Bubaces]] |- | style='text-align:right'| 1610 | | [[:d:Q120053173|Q120053173]] | [[Ana María Villarino Pardo]] | 1973 | | [[Oímbra]] |- | style='text-align:right'| 1611 | | [[:d:Q120198499|Q120198499]] | [[Olaia Sendón]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1612 | | [[:d:Q120227384|Q120227384]] | [[Carmen Carballo]] | 1958 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1613 | | [[:d:Q120568300|Q120568300]] | [[Eduardo González Ananín]] | 1926 | 2023 | [[Tibiás, O Pereiro de Aguiar|Tibiás]] |- | style='text-align:right'| 1614 | | [[:d:Q120690775|Q120690775]] | [[José González Tesouro]] | 1881 | 1937 | [[Paderne de Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1615 | | [[:d:Q120690850|Q120690850]] | [[Gerardo Rodríguez Fernández]] | 1904 | 1937 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1616 | | [[:d:Q120691217|Q120691217]] | [[Francisco Rodríguez Fernández (O Barco de Valdeorras)|Francisco Rodríguez Fernández]] | 1910 | 1941 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1617 | | [[:d:Q120705981|Q120705981]] | [[Eduardo Cifuentes Las Catalinas]] | 1883 | 2000 | [[Chaguazoso, A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 1618 | | [[:d:Q120867687|Q120867687]] | [[Manuel Fernández Movilla|Manuel Ángel Fernández Movilla]] | 1992 | | [[Vide, Baños de Molgas|Vide]] |- | style='text-align:right'| 1619 | | [[:d:Q120907281|Q120907281]] | [[Adolfo Anta Espino]] | 1905 | 1991 | [[Bascois, Carballeda, Carballeda de Valdeorras|Bascois]] |- | style='text-align:right'| 1620 | | [[:d:Q121336916|Q121336916]] | [[Raúl Dacosta|Raúl Dacosta Cerqueda]] | 2002 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1621 | | [[:d:Q121600478|Q121600478]] | [[Diego Gómez|Diego Gómez Pérez]] | 2004 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1622 | | [[:d:Q121860833|Q121860833]] | [[Eloy Romero Luis]] | 1907 | 1936 | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 1623 | | [[:d:Q121862602|Q121862602]] | [[Silvio Torres Díaz]] | 1913 | 1936 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1624 | | [[:d:Q121865013|Q121865013]] | [[Jesús Romero Álvarez]] | 1885 | | [[Leiro]] |- | style='text-align:right'| 1625 | | [[:d:Q122015500|Q122015500]] | [[José Toro Martínez]] | 1910 | 1941 | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 1626 | | [[:d:Q122016011|Q122016011]] | [[Avelino Rodríguez Rodríguez]] | 1901 | 1941 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1627 | | [[:d:Q122028560|Q122028560]] | [[Martín Estévez Vega]] | 1906 | 1941 | [[Vilariño de Conso]] |- | style='text-align:right'| 1628 | | [[:d:Q122028838|Q122028838]] | [[Benjamín Sierra Fernández]] | 1905 | 1941 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1629 | | [[:d:Q122029091|Q122029091]] | [[José María Albar González]] | 1896 | 1941 | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 1630 | | [[:d:Q122029405|Q122029405]] | [[Antonio Parada Calvo]] | 1916 | 1941 | [[Castrelo do Val]] |- | style='text-align:right'| 1631 | | [[:d:Q122086846|Q122086846]] | [[Susana Iglesias Nogueira]] | 1972 | | [[Dadín, Dadín, O Irixo|Dadín]] |- | style='text-align:right'| 1632 | | [[:d:Q122095849|Q122095849]] | [[Alberto Moreiras Fernández]] | | 1980 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1633 | | [[:d:Q122097916|Q122097916]] | [[José Rivera Losada]] | 1918 | 1943 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1634 | | [[:d:Q122098534|Q122098534]] | [[José Cabalar Rodríguez]] | 1917 | 1943 | [[O Viso, Santo André de Penosiños, Ramirás|O Viso]] |- | style='text-align:right'| 1635 | | [[:d:Q122145883|Q122145883]] | [[José Meleiro Fernández]] | 1891 | 1976 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1636 | | [[:d:Q122149472|Q122149472]] | [[Lino Velo Castiñeiras]] | 1900 | 1926 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1637 | | [[:d:Q122169161|Q122169161]] | [[José Francisco Quiroga do Pazo]] | 1755 | 1816 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Ficheiro:Juan Brasa 1919.png|center|128px]] | [[:d:Q122171306|Q122171306]] | [[Juan Brasa|Juan Brasa Sánchez]] | 1891 | 1982 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1639 | [[Ficheiro:Manuel Rivero Pérez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q122700299|Q122700299]] | [[Manuel Rivero Pérez]] | 1953 | | [[Vilela, Os Baños, Bande|Vilela]] |- | style='text-align:right'| 1640 | [[Ficheiro:Mariavillamarin.jpg|center|128px]] | [[:d:Q122937502|Q122937502]] | [[María Villamarín]] | 1989 | | [[As Casas da Veiga, Vilar de Santos, Vilar de Santos|As Casas da Veiga]] |- | style='text-align:right'| 1641 | [[Ficheiro:CD Arenteiro - Polvorín FC no estadio de Espiñedo, Segunda RFEF 2022-23 a 92.jpg|center|128px]] | [[:d:Q122987600|Q122987600]] | [[Jordan Sánchez|Jordan Sánchez Varela]] | 1991 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1642 | | [[:d:Q123037217|Q123037217]] | [[‎Luís Baños Campo]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1643 | | [[:d:Q123138062|Q123138062]] | [[Carlos Diego Palao Taboada]] | 1941 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1644 | | [[:d:Q123138670|Q123138670]] | [[Xosé Miguélez]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1645 | | [[:d:Q123407208|Q123407208]] | [[Francisco González Estévez]] | 1820 | 1879 | [[Córgomo, Vilamartín de Valdeorras|Córgomo]] |- | style='text-align:right'| 1646 | | [[:d:Q123484926|Q123484926]] | [[Alberto Medeiros]] | 1989 | | [[A Ponte Noalla, Noalla, San Cibrao das Viñas|A Ponte Noalla]] |- | style='text-align:right'| 1647 | | [[:d:Q123503207|Q123503207]] | [[Serxio María Rodríguez Álvarez]] | 1996 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1648 | | [[:d:Q123574615|Q123574615]] | [[Ginés Alemparte Alén]] | 1911 | | [[Lebosende, Leiro|Lebosende]] |- | style='text-align:right'| 1649 | | [[:d:Q123574800|Q123574800]] | [[Eladio Porto Bugallo]] | 1908 | 1937 | [[Serantes, Leiro|Serantes]] |- | style='text-align:right'| 1650 | | [[:d:Q123670755|Q123670755]] | [[José Sousa]] | 1951 | 2017 | [[Ramirás]] |- | style='text-align:right'| 1651 | | [[:d:Q123819744|Q123819744]] | [[María Losada Estévez]] | 1875 | 2000 | [[Petín]] |- | style='text-align:right'| 1652 | | [[:d:Q123847223|Q123847223]] | [[Roberto Rodríguez González]] | 1981 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1653 | | [[:d:Q123951812|Q123951812]] | [[Luis Manuel Cuña Ramos]] | 1966 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1654 | | [[:d:Q124057422|Q124057422]] | [[Serafín Portugal Soto]] | 1924 | 2021 | [[Piñor]] |- | style='text-align:right'| 1655 | | [[:d:Q124290437|Q124290437]] | [[Mercedes Docampo|Mercedes Docampo de la Fuente]] | 1906 | 1978 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1656 | | [[:d:Q124363937|Q124363937]] | [[Carlos Guitián|Carlos Guitián Rodríguez]] | 1927 | 2024 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1657 | | [[:d:Q124538631|Q124538631]] | [[Patricia Domínguez Barja]] | 1979 | | [[A Pobra de Trives]] |- | style='text-align:right'| 1658 | | [[:d:Q124605406|Q124605406]] | [[Eulogio Gavela García]] | 1925 | 2004 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1659 | | [[:d:Q124613361|Q124613361]] | [[Armando Ojea|Armando Ojea Bouzo]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1660 | | [[:d:Q124640093|Q124640093]] | [[José Vázquez Rodríguez]] | 1904 | 1937 | [[Calvos de Randín]] |- | style='text-align:right'| 1661 | | [[:d:Q124650072|Q124650072]] | [[Francisco José Montesinos|Francisco José Montesinos Rodríguez]] | 1966 | | [[A Mezquita]] |- | style='text-align:right'| 1662 | | [[:d:Q124653330|Q124653330]] | [[José Luis Santamarina Ferro]] | 1951 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1663 | | [[:d:Q124658635|Q124658635]] | [[Carmen Rodríguez Dacosta]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1664 | | [[:d:Q124669963|Q124669963]] | [[Sonia Vidal Lamas]] | 1984 | | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1665 | | [[:d:Q124690832|Q124690832]] | [[Victoria Núñez López]] | 1975 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1666 | | [[:d:Q124736261|Q124736261]] | [[Carmen Prieto Ramos]] | 1963 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1667 | | [[:d:Q124751271|Q124751271]] | [[Aquilino Domínguez Díaz]] | | | [[Parada de Sil]] |- | style='text-align:right'| 1668 | | [[:d:Q124800696|Q124800696]] | [[Rafael Pérez Martínez]] | 1945 | 2024 | [[Cados, Muíños|Cados]] |- | style='text-align:right'| 1669 | | [[:d:Q124827877|Q124827877]] | [[Benito Vázquez Vázquez]] | 1937 | 2025 | [[A Devesa, Río Caldo, Lobios|A Devesa]] |- | style='text-align:right'| 1670 | | [[:d:Q124963605|Q124963605]] | [[Lisardo Quintas Graña]] | 2000 | 2014 | [[Porqueirós, Muíños|Porqueirós]] |- | style='text-align:right'| 1671 | | [[:d:Q125001403|Q125001403]] | [[Antonio Ferreira López]] | 1944 | | [[Lobios]] |- | style='text-align:right'| 1672 | [[Ficheiro:Carmen Villarino Pardo na Universidade da Coruña (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q125052967|Q125052967]] | [[M. Carmen Villarino Pardo]] | 1969 | | [[Oímbra]] |- | style='text-align:right'| 1673 | | [[:d:Q125169495|Q125169495]] | [[Julio Cebrián Villagómez]] | 1929 | 2016 | [[A Rúa]] |- | style='text-align:right'| 1674 | | [[:d:Q125175910|Q125175910]] | [[Alfonso Soto]] | 1953 | | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1675 | [[Ficheiro:Fernando S. Valeiras Sotelo.png|center|128px]] | [[:d:Q125268359|Q125268359]] | [[Fernando S. Valeiras Sotelo]] | 1953 | 2022 | [[Cortegada]] |- | style='text-align:right'| 1676 | | [[:d:Q125274120|Q125274120]] | [[José Camilo Soto Losada]] | 1876 | 1952 | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 1677 | | [[:d:Q125732322|Q125732322]] | [[Belén Outeiriño|María Belén Outeiriño Rodríguez]] | 1953 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1678 | | [[:d:Q125732892|Q125732892]] | [[Pablo Xabier López Vidal]] | 1968 | | [[Barbadás]] |- | style='text-align:right'| 1679 | | [[:d:Q125733417|Q125733417]] | [[Casiano Rodicio Quevedo]] | 1930 | 2005 | [[San Xoán de Río]] |- | style='text-align:right'| 1680 | | [[:d:Q125738829|Q125738829]] | [[Cleofé Osorio Otero]] | 1901 | 2002 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1681 | | [[:d:Q125848279|Q125848279]] | [[Germán Novoa|Germán Novoa Enríquez]] | 1996 | | [[Morgade, Xinzo de Limia|Morgade]] |- | style='text-align:right'| 1682 | | [[:d:Q126003423|Q126003423]] | [[Teodoro Fanego Bouza]] | 1882 | 1968 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1683 | | [[:d:Q126058720|Q126058720]] | [[Suso Jares|Xesús R. Jares]] | 1955 | 2008 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1684 | | [[:d:Q126183984|Q126183984]] | [[Antonio Gómez Requejo]] | 1870 | 1965 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1685 | | [[:d:Q126485973|Q126485973]] | [[Antón Álvarez Sousa]] | 1960 | | [[O Bagullo, As Seixadas, Cartelle|O Bagullo]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[Ficheiro:Ricardo Cid Martínez 1929.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126709246|Q126709246]] | [[Ricardo Cid Martínez]] | | 1971 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1687 | | [[:d:Q126985319|Q126985319]] | [[María Concepción Losada Vázquez]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1688 | | [[:d:Q127055014|Q127055014]] | [[Jorge Campos|Jorge Campos Sánchez]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1689 | | [[:d:Q127240361|Q127240361]] | [[Fernando Meleiro|Fernando Meleiro Fernández]] | 1899 | 1963 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1690 | | [[:d:Q127403170|Q127403170]] | [[Juan Carlos Rivas Fernández]] | 1934 | 2025 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1691 | | [[:d:Q127603509|Q127603509]] | [[Juan Bautista Casas González]] | 1859 | 1913 | [[Sabucedo de Montes, Cartelle|Sabucedo de Montes]] |- | style='text-align:right'| 1692 | [[Ficheiro:Raquel Queizás.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127698348|Q127698348]] | [[Raquel Queizás]] | 1975 | | [[Queirugás, Verín|Queirugás]]<br/>[[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1693 | | [[:d:Q128611239|Q128611239]] | [[Eulogio Gavela Arias]] | 1952 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1694 | | [[:d:Q128791998|Q128791998]] | [[Emilio Rodríguez Fernández]] | 1885 | 1931 | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1695 | | [[:d:Q128792532|Q128792532]] | [[Francisco Gil Zamora]] | 1938 | 2005 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 1696 | | [[:d:Q129421885|Q129421885]] | [[César Fernández Gonzalez|César Fernández González]] | 2004 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1697 | | [[:d:Q129440440|Q129440440]] | [[Ernesto Ferro]] | 1926 | 2013 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1698 | [[Ficheiro:Xosé Antón Pérez Bouza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130191845|Q130191845]] | [[Xosé Antón Pérez Bouza]] | 1953 | | [[Vilar de Cas, Souto de Limia, Muíños|Vilar de Cas]] |- | style='text-align:right'| 1699 | [[Ficheiro:Alexandre Corbillón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130246254|Q130246254]] | [[Alexandre Corbillón]] | 2004 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1700 | | [[:d:Q130281190|Q130281190]] | [[Juan Rodríguez Bóveda]] | 1880 | 1956 | [[Ventosela, Ribadavia|Ventosela]] |- | style='text-align:right'| 1701 | | [[:d:Q130380271|Q130380271]] | [[Cristina Villarmeá]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1702 | | [[:d:Q130528705|Q130528705]] | [[Camilo Cao Martínez]] | 1945 | | [[Ansemil, Celanova|Ansemil]] |- | style='text-align:right'| 1703 | | [[:d:Q130621908|Q130621908]] | [[Luís de Castro García]] | 1912 | 1977 | [[A Terrachá, Entrimo, Entrimo|A Terrachá]] |- | style='text-align:right'| 1704 | | [[:d:Q130742112|Q130742112]] | [[Xosé Luís Martínez Carneiro]] | 1961 | | [[Nocelo da Pena, Sarreaus|Nocelo da Pena]] |- | style='text-align:right'| 1705 | | [[:d:Q130742323|Q130742323]] | [[Xosé Fernández Fernández]] | 1958 | | [[San Paio, Piñeiro, Maside|San Paio]] |- | style='text-align:right'| 1706 | | [[:d:Q130742398|Q130742398]] | [[Rafael Otero Janeiro]] | 1962 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1707 | | [[:d:Q130863012|Q130863012]] | [[Yolanda Vilarchao]] | 1973 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1708 | | [[:d:Q131143751|Q131143751]] | [[Nieves Amado Rolán]] | 2000 | | [[Laza]] |- | style='text-align:right'| 1709 | [[Ficheiro:Lola Veleiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131233156|Q131233156]] | [[Lola Veleiro]] | 1959 | 2024 | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1710 | | [[:d:Q131244040|Q131244040]] | [[Cruz Risco]] | 1943 | 1992 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1711 | | [[:d:Q131277285|Q131277285]] | [[Marta Alonso Tejada]] | 1983 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1712 | | [[:d:Q131340164|Q131340164]] | [[Inma Núñez Núñez]] | 1991 | | [[Rubiá]] |- | style='text-align:right'| 1713 | | [[:d:Q131340379|Q131340379]] | [[Elena Seijo]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1714 | | [[:d:Q131349957|Q131349957]] | [[Julio Tizón Diz]] | 1917 | 1999 | [[Cea, San Cristovo de Cea|Cea]] |- | style='text-align:right'| 1715 | | [[:d:Q131354123|Q131354123]] | [[Alberto Rolán]] | 1977 | | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1716 | | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | 1937 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1717 | | [[:d:Q131382864|Q131382864]] | [[Álex González (programador)|Álex González]] | 1960 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1718 | | [[:d:Q131417648|Q131417648]] | [[Ramón Villot Canal]] | 1899 | 1965 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1719 | | [[:d:Q131429375|Q131429375]] | [[Xosé Prada Martínez (Q131429375)|Xosé Prada Martínez]] | 1943 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1720 | | [[:d:Q131451548|Q131451548]] | [[Lucas Pardo|Lucas Pardo Pardo]] | 2003 | | [[O Souto, Boimorto, Vilamarín|O Souto]] |- | style='text-align:right'| 1721 | | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | 1935 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1722 | | [[:d:Q131539637|Q131539637]] | [[Cristina Huete]] | 2000 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1723 | | [[:d:Q131557161|Q131557161]] | [[Aníbal Lamas|Aníbal Lamas Cid]] | 1893 | 1936 | [[Xunqueira de Ambía]] |- | style='text-align:right'| 1724 | | [[:d:Q131584802|Q131584802]] | [[Rodrigo Fabio Suárez Montes]] | 1928 | | [[A Peroxa]] |- | style='text-align:right'| 1725 | | [[:d:Q131737599|Q131737599]] | [[Martín Conde Gómez|Tincho]] | 2003 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1726 | | [[:d:Q131851764|Q131851764]] | [[Delmiro Sarmiento|Delmiro Sarmiento Cerradelo]] | 1891 | 2000 | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1727 | [[Ficheiro:Sindo otero.png|center|128px]] | [[:d:Q131863201|Q131863201]] | [[Sindo Otero]] | 1965 | | [[O Ribeiro, Bande|O Ribeiro]] |- | style='text-align:right'| 1728 | [[Ficheiro:Belén Martínez Carbonell - 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q131911279|Q131911279]] | [[Belén Martínez Carbonell]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1729 | [[Ficheiro:Javier Vázquez Losada, escritor español.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131927273|Q131927273]] | [[Javier Vázquez Losada]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1730 | | [[:d:Q131934275|Q131934275]] | [[Venancio das Pitas|Venancio Rodríguez Veloso]] | 1849 | | [[Vilavidal, Santo André de Penosiños, Ramirás|Vilavidal]] |- | style='text-align:right'| 1731 | | [[:d:Q132056267|Q132056267]] | [[Arturo Vázquez Fernández]] | 1907 | | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1732 | | [[:d:Q132166591|Q132166591]] | [[José Cayetano García de Armesto]] | 1881 | 1966 | [[Fradelo, Fradelo, Viana do Bolo|Fradelo]] |- | style='text-align:right'| 1733 | | [[:d:Q132168924|Q132168924]] | [[Francisco José Atanes Gómez]] | 1959 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1734 | | [[:d:Q132175581|Q132175581]] | [[Fabiola Sotelo|Fabiola Sotelo Sotelo]] | 1962 | | [[Castro Caldelas]] |- | style='text-align:right'| 1735 | | [[:d:Q132290549|Q132290549]] | [[Carlos Rego]] | 1965 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1736 | | [[:d:Q132291210|Q132291210]] | [[Rubén Colmenero]] | 1985 | | [[Vilar de Santos]] |- | style='text-align:right'| 1737 | | [[:d:Q132775692|Q132775692]] | [[José Vázquez Moreiro]] | | 1891 | [[Santiago das Caldas, Ourense|Santiago das Caldas]] |- | style='text-align:right'| 1738 | [[Ficheiro:Nicolás Soto Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132903303|Q132903303]] | [[Nicolás Soto Rodríguez]] | 1836 | | [[Covelas, A Carballeira, Nogueira de Ramuín|Covelas]] |- | style='text-align:right'| 1739 | [[Ficheiro:Escultura de Gabino García Fernández en Manzaneda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133069106|Q133069106]] | [[Gabino García Fernández]] | 1934 | 1995 | [[Rozavales, San Martiño de Manzaneda, Manzaneda|Rozavales]] |- | style='text-align:right'| 1740 | | [[:d:Q133251382|Q133251382]] | [[Secundino Fernández Gómez]] | 1896 | | [[A Peroxa]] |- | style='text-align:right'| 1741 | | [[:d:Q133258233|Q133258233]] | [[Xosé de Valbuxán (Q133258233)|Xosé de Valbuxán]] | 1943 | 2019 | [[Valbuxán, Vilaseco, O Bolo|Valbuxán]] |- | style='text-align:right'| 1742 | | [[:d:Q133265854|Q133265854]] | [[Lara Beli]] | 1982 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1743 | | [[:d:Q133272684|Q133272684]] | [[Carmen Rodríguez Nóvoa]] | 1923 | | [[Abeleda, A Teixeira|Abeleda]] |- | style='text-align:right'| 1744 | | [[:d:Q133294738|Q133294738]] | [[Xurxo Bouzo]] | 1978 | 2025 | [[Maceda]] |- | style='text-align:right'| 1745 | | [[:d:Q133539222|Q133539222]] | [[Severino Jares Arias]] | 1896 | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1746 | | [[:d:Q133539524|Q133539524]] | [[Juan Manuel Arias Jares]] | 1890 | 1971 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1747 | | [[:d:Q133552463|Q133552463]] | [[Sergio González Bruña]] | 1947 | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1748 | | [[:d:Q133553461|Q133553461]] | [[Manuel Pérez Puga]] | | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1749 | | [[:d:Q133566553|Q133566553]] | [[Rogelio Cerdeira Lorenzo]] | 1884 | 1960 | [[Doade, Xirazga, Beariz|Doade]] |- | style='text-align:right'| 1750 | | [[:d:Q133572303|Q133572303]] | [[Silverio Bustillo Puga]] | 1890 | 1949 | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1751 | | [[:d:Q133594848|Q133594848]] | [[Santiago Barreiros]] | 1950 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1752 | | [[:d:Q133626573|Q133626573]] | [[Xurxo Oro Claro]] | 1955 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1753 | | [[:d:Q133635476|Q133635476]] | [[Fernando Epelde]] | 1980 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1754 | | [[:d:Q133671420|Q133671420]] | [[Roi Docampo]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1755 | | [[:d:Q133708461|Q133708461]] | [[Enrique Blanco]] | 1968 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1756 | | [[:d:Q133734906|Q133734906]] | [[Rosendo Cid]] | 1974 | | [[Taboadela]] |- | style='text-align:right'| 1757 | | [[:d:Q133736201|Q133736201]] | [[Antonio Alberte]] | 1941 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1758 | | [[:d:Q133760509|Q133760509]] | [[Luís Alonso Álvarez|Luis Alonso Álvarez]] | 1945 | | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1759 | | [[:d:Q133770559|Q133770559]] | [[Pablo Freire|Pablo Freire Fernández]] | 2009 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1760 | | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | 1939<br/>1938 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1761 | [[Ficheiro:Maria-prado-rua.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133847672|Q133847672]] | [[María Rúa Rodríguez]] | 2000 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1762 | | [[:d:Q133865635|Q133865635]] | [[Álvaro Vila Araújo]] | 1965 | | [[Taboadela]] |- | style='text-align:right'| 1763 | [[Ficheiro:Vasco de Puga.png|center|128px]] | [[:d:Q133885381|Q133885381]] | [[Vasco de Puga e Vaamonde]] | 1525 | 1576 | [[San Cristovo de Regodeigón, Ribadavia|San Cristovo de Regodeigón]] |- | style='text-align:right'| 1764 | | [[:d:Q133934889|Q133934889]] | [[Ermelinda do Muíño]] | 1924 | 2013 | [[Sas, Sarreaus, Sarreaus|Sas]] |- | style='text-align:right'| 1765 | | [[:d:Q134268145|Q134268145]] | [[Felisa Pérez Corbillón]] | 1897 | | [[Vilaverde, Podentes, A Bola|Vilaverde]] |- | style='text-align:right'| 1766 | | [[:d:Q134290670|Q134290670]] | [[Sofía Ruvira]] | 1996 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1767 | | [[:d:Q134311105|Q134311105]] | [[Brais Fernández Prieto]] | 2000 | | [[Coles]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Ficheiro:Antonio Miranda Cabo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134389380|Q134389380]] | [[Antonio Miranda Cabo]] | 1910 | 1999 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1769 | | [[:d:Q134542416|Q134542416]] | [[Eulogio Villarino Losada]] | 1903 | | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1770 | [[Ficheiro:Antonio Miranda-Altamirano González.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134591099|Q134591099]] | [[Antonio Miranda Altamirano]] | 1860 | 1932 | [[Parada de Amoeiro, Amoeiro|Parada de Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 1771 | | [[:d:Q134617094|Q134617094]] | [[Julio Villarino Durán]] | 1900 | 1927 | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1772 | | [[:d:Q134619540|Q134619540]] | [[Álvaro Feijoo-Montenegro Fernández]] | 1951 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1773 | | [[:d:Q134717373|Q134717373]] | [[Raquel Freire|Raquel Freire Fernández]] | 2006 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1774 | | [[:d:Q134881777|Q134881777]] | [[Julio Eulogio Villarino Fernández]] | 1954 | 2023 | [[Riós]] |- | style='text-align:right'| 1775 | | [[:d:Q134959821|Q134959821]] | [[David Araújo Selas]] | 1900 | 2000 | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1776 | | [[:d:Q135104388|Q135104388]] | [[Martín Padrón]] | 2005 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1777 | | [[:d:Q135278007|Q135278007]] | [[Alejandro Outeiriño|Alejandro Outeiriño Rodríguez]] | 1906 | 1996 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1778 | | [[:d:Q135285380|Q135285380]] | [[Manuel Cid López]] | 1905 | 1991 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1779 | | [[:d:Q135285490|Q135285490]] | [[Xosé Prada Martínez]] | 1943 | | [[O Carballiño]] |- | style='text-align:right'| 1780 | | [[:d:Q135417913|Q135417913]] | [[Manuel Meruéndano Fermoso]] | | 1984 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1781 | | [[:d:Q135428019|Q135428019]] | [[Senén Varela Ulloa]] | 1900 | 1926 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1782 | [[Ficheiro:Fidel Varela Millán 1907.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135428181|Q135428181]] | [[Fidel Varela Millán]] | 1900 | 1929 | [[Ribadavia]] |- | style='text-align:right'| 1783 | | [[:d:Q135432141|Q135432141]] | [[Jesús García Espinosa]] | 1852 | 1907 | [[Pazos de Arenteiro, Boborás|Pazos de Arenteiro]] |- | style='text-align:right'| 1784 | [[Ficheiro:Alex Dorado.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135526721|Q135526721]] | [[Alex Dorado]] | 1985 | | [[Celanova]] |- | style='text-align:right'| 1785 | | [[:d:Q135561317|Q135561317]] | [[Aurentino Alonso|Aurentino Alonso Araújo]] | 1963 | | [[Cartelle]] |- | style='text-align:right'| 1786 | | [[:d:Q135905258|Q135905258]] | [[Andrea Cid Freire]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1787 | | [[:d:Q135966755|Q135966755]] | [[Constantino Arce]] | 1956 | | [[Bentraces, Barbadás|Bentraces]] |- | style='text-align:right'| 1788 | | [[:d:Q135975489|Q135975489]] | [[Germán García-Ávila Arias]] | | | [[Viana do Bolo]] |- | style='text-align:right'| 1789 | | [[:d:Q136004464|Q136004464]] | [[Eduardo Malvido Rúa]] | 1913 | | [[Allariz]] |- | style='text-align:right'| 1790 | | [[:d:Q136026472|Q136026472]] | [[Óscar Freán Hernández]] | 1971 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1791 | | [[:d:Q136031522|Q136031522]] | [[Celso Baratta Ojea]] | 1895 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1792 | | [[:d:Q136086035|Q136086035]] | [[Paulo Simon]] | 2004 | | [[provincia de Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1793 | | [[:d:Q136092090|Q136092090]] | [[Brais Lorenzo]] | 1986 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1794 | [[Ficheiro:Manuel Lamela Bautista presentando ESTRALOQUES na Casa dos Poetas (Celanova).jpg|center|128px]] | [[:d:Q136202596|Q136202596]] | [[Manuel Lamela Bautista]] | 1945 | | [[Padrendo, Río Caldo, Lobios|Padrendo]] |- | style='text-align:right'| 1795 | | [[:d:Q136439954|Q136439954]] | [[José González Viso]] | 1895 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[Ficheiro:Avelino mozo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136456856|Q136456856]] | [[Avelino Pérez Rodríguez]] | 1899 | 1941 | [[A Terrachá, Entrimo, Entrimo|A Terrachá]] |- | style='text-align:right'| 1797 | | [[:d:Q136498086|Q136498086]] | [[Xosé María Gómez Clemente]] | 1962 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1798 | [[Ficheiro:Foto Joaquín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136505001|Q136505001]] | [[Joaquín Balboa García]] | 1906 | 1994 | [[Estevesiños, Monterrei|Estevesiños]] |- | style='text-align:right'| 1799 | | [[:d:Q136523608|Q136523608]] | [[Abilio Álvarez Bernardo]] | 1916 | 1942 | [[Olelas, A Illa, Entrimo|Olelas]] |- | style='text-align:right'| 1800 | | [[:d:Q136544483|Q136544483]] | [[Carmen Eiró]] | 1969 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1801 | [[Ficheiro:Ramón Silveira - Caras y caretas 1921.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136555782|Q136555782]] | [[Ramón Silveyra]] | 1896 | 1999 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1802 | [[Ficheiro:Isaías Galán Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136598344|Q136598344]] | [[Isaías Galán Rodríguez]] | 1909 | 1944 | [[Fornelos, Fornelos, O Bolo|Fornelos]] |- | style='text-align:right'| 1803 | | [[:d:Q136653970|Q136653970]] | [[Higinio Rodríguez Domínguez]] | 1916 | | [[A Pereira, Entrimo|A Pereira]] |- | style='text-align:right'| 1804 | [[Ficheiro:Xaime Vázquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136723105|Q136723105]] | [[Jaime Vázquez Estévez]] | 1905 | 1983 | [[Bouzadrago, A Pereira, Entrimo|Bouzadrago]] |- | style='text-align:right'| 1805 | [[Ficheiro:Anos50.tif|center|128px]] | [[:d:Q136787777|Q136787777]] | [[Francisco Cortés Martínez]] | 1913 | 1987 | [[Calvos de Randín]] |- | style='text-align:right'| 1806 | | [[:d:Q136818977|Q136818977]] | [[Marcos Nogueiras]] | 1984 | | [[Vilela, Os Baños, Bande|Vilela]] |- | style='text-align:right'| 1807 | | [[:d:Q136894552|Q136894552]] | [[Rafa R. Martínez]] | 1989 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1808 | [[Ficheiro:Nicolás e seu irmán Manolo durante a Guerra Civil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136956981|Q136956981]] | [[Nicolás Rodríguez Pérez]] | 1898 | 1945 | [[Albarellos, Monterrei|Albarellos]] |- | style='text-align:right'| 1809 | | [[:d:Q136980357|Q136980357]] | [[Pedro Yáñez Salgado]] | 1984 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1810 | | [[:d:Q136990366|Q136990366]] | [[Marta Álvarez]] | 1972 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1811 | | [[:d:Q137011022|Q137011022]] | [[Teresa Fernández-Ulloa]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1812 | | [[:d:Q137057290|Q137057290]] | [[Julio Diéguez]] | | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1813 | | [[:d:Q137107464|Q137107464]] | [[Xosé Manuel Vélez]] | 1963 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1814 | | [[:d:Q137111636|Q137111636]] | [[Manuel Carrera Díaz]] | 1948 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1815 | | [[:d:Q137169424|Q137169424]] | [[Artai Gavilanes]] | 2001 | | [[San Cibrao das Viñas]] |- | style='text-align:right'| 1816 | | [[:d:Q137214900|Q137214900]] | [[Antonio Villar Febrero]] | 1912 | 1941 | [[San Tomé, Cartelle|San Tomé]] |- | style='text-align:right'| 1817 | [[Ficheiro:Valentín barreiros bermejo.png|center|128px]] | [[:d:Q137262576|Q137262576]] | [[Valentín Barreiros Bermejo]] | 1976 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1818 | | [[:d:Q137300771|Q137300771]] | [[María Carreiro|María Carreiro Otero]] | 1961 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1819 | | [[:d:Q137324502|Q137324502]] | [[Óscar Rivero Salgado]] | 1994 | | [[Xinzo de Limia]] |- | style='text-align:right'| 1820 | | [[:d:Q137338416|Q137338416]] | [[Guillermo Suárez López]] | 1991 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1821 | | [[:d:Q137375459|Q137375459]] | [[Luis Acuña Nóvoa]] | 1907 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1822 | [[Ficheiro:Recordo voda.tif|center|128px]] | [[:d:Q137410880|Q137410880]] | [[Julio Domínguez Rodríguez]] | 1916 | 1993 | [[Xacebáns, Quintela de Leirado|Xacebáns]] |- | style='text-align:right'| 1823 | | [[:d:Q137426659|Q137426659]] | [[Juan Manuel Casares Gándara]] | 1967 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1824 | | [[:d:Q137488424|Q137488424]] | [[Rogelio Rodríguez López]] | 1914 | 1941 | [[Soulecín, Santigoso, O Barco de Valdeorras|Soulecín]] |- | style='text-align:right'| 1825 | | [[:d:Q137490355|Q137490355]] | [[Gerardo Núñez Rodríguez]] | 1906 | 1941 | [[O Val, Rubiá, Rubiá|O Val]] |- | style='text-align:right'| 1826 | | [[:d:Q137557729|Q137557729]] | [[José García Rodríguez (Baltar)|Q137557729]] | 1902 | 1941 | [[Baltar]] |- | style='text-align:right'| 1827 | | [[:d:Q137558511|Q137558511]] | [[Juan Armesto Salgado]] | 1889 | | [[O Viso, Santo André de Penosiños, Ramirás|O Viso]] |- | style='text-align:right'| 1828 | | [[:d:Q137585761|Q137585761]] | [[Manuel Seijo Faílde]] | 1900 | 1937 | [[Toén]] |- | style='text-align:right'| 1829 | | [[:d:Q137590132|Q137590132]] | [[Ambrosio Prada Vázquez]] | 1897 | | [[San Xusto, Carballeda de Valdeorras|San Xusto]] |- | style='text-align:right'| 1830 | | [[:d:Q137597675|Q137597675]] | [[Francisco Rodríguez Congil]] | 1913 | | [[Barbadás]] |- | style='text-align:right'| 1831 | | [[:d:Q137598717|Q137598717]] | [[Antonio Taboada Nóvoa]] | 1899 | 1937 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1832 | | [[:d:Q137599105|Q137599105]] | [[Modesto Gallego González]] | 1916 | 1938 | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] |- | style='text-align:right'| 1833 | | [[:d:Q137599190|Q137599190]] | [[Odilo Fernández Freire]] | 1903 | 1938 | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] |- | style='text-align:right'| 1834 | | [[:d:Q137599409|Q137599409]] | [[Castor Iglesias Gil]] | 1910 | 1938 | [[Moreiras, Toén|Moreiras]] |- | style='text-align:right'| 1835 | | [[:d:Q137602539|Q137602539]] | [[Manuel Paz Paz]] | 1892 | 1965 | [[O Valoiro, San Martiño de Grou, Lobios|O Valoiro]] |- | style='text-align:right'| 1836 | | [[:d:Q137607414|Q137607414]] | [[Pedro Justo Castro]] | 1880 | | [[As Chás, Oímbra|As Chás]] |- | style='text-align:right'| 1837 | | [[:d:Q137637484|Q137637484]] | [[Juan Antonio Álvarez Diéguez]] | 1903 | 1937 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1838 | | [[:d:Q137643084|Q137643084]] | [[Juan Manuel González Gándara]] | 1910 | | [[Bande]] |- | style='text-align:right'| 1839 | [[Ficheiro:David González Couso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q137645643|Q137645643]] | [[David González Couso]] | 1978 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1840 | | [[:d:Q137710955|Q137710955]] | [[Antonio Hervella Tovar]] | 1912 | 1994 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1841 | | [[:d:Q137723031|Q137723031]] | [[Isauro González Prada]] | 1909 | 1941 | [[Camba, Castro Caldelas|Camba]] |- | style='text-align:right'| 1842 | | [[:d:Q137733672|Q137733672]] | [[Antonio Araújo González]] | 1916 | 1941 | [[Mira de Cima, Santo Eusebio da Peroxa, Coles|Mira de Cima]] |- | style='text-align:right'| 1843 | | [[:d:Q137754809|Q137754809]] | [[Ramón Blanco-Rajoy Poyán]] | 1855 | 1920 | [[Verín]] |- | style='text-align:right'| 1844 | | [[:d:Q137780311|Q137780311]] | [[Serafín Blanco Valcárcel]] | 1912 | 1981 | [[Santa Tegra de Abeleda, Castro Caldelas|Santa Tegra de Abeleda]] |- | style='text-align:right'| 1845 | | [[:d:Q137786674|Q137786674]] | [[Jacinto Rivero Mira]] | 1908 | 1959 | [[San Cristovo de Cea]] |- | style='text-align:right'| 1846 | | [[:d:Q137791599|Q137791599]] | [[Quintín Testa Ventosela]] | 1911 | 1993 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1847 | | [[:d:Q137791771|Q137791771]] | [[Ramón Testa Ventosela]] | 1903 | 1986 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1848 | | [[:d:Q137793301|Q137793301]] | [[Antonio Valencia Fernández]] | 1891 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1849 | | [[:d:Q137793485|Q137793485]] | [[Ramón Maside González]] | 1900 | | [[Toén]] |- | style='text-align:right'| 1850 | | [[:d:Q137826003|Q137826003]] | [[José Cid Outomuro]] | 1916 | 2011 | [[Santa Baia de Urrós, Allariz|Santa Baia de Urrós]] |- | style='text-align:right'| 1851 | | [[:d:Q137843379|Q137843379]] | [[Leopoldo Álvarez Martínez]] | 1914 | 1975 | [[Señorín, Macendo, Castrelo de Miño|Señorín]] |- | style='text-align:right'| 1852 | | [[:d:Q137884350|Q137884350]] | [[Pablo García Álvarez]] | 1914 | 1947 | [[As Chás, Oímbra|As Chás]] |- | style='text-align:right'| 1853 | | [[:d:Q137884645|Q137884645]] | [[Luciano Salgado Nieves]] | 1917 | 1947 | [[Santa Comba de Baroncelle, Moialde, Vilardevós|Santa Comba de Baroncelle]] |- | style='text-align:right'| 1854 | | [[:d:Q137884726|Q137884726]] | [[Alejandro Álvarez Justo]] | 1911 | 1947 | [[As Chás, Oímbra|As Chás]] |- | style='text-align:right'| 1855 | | [[:d:Q137901820|Q137901820]] | [[Manuel Yebra Dacoba]] | 1914 | 1942 | [[O Seixo, O Bolo|O Seixo]] |- | style='text-align:right'| 1856 | | [[:d:Q137948070|Q137948070]] | [[Josefa Losada Vázquez]] | 1897 | | [[Manzaneda]] |- | style='text-align:right'| 1857 | | [[:d:Q137971303|Q137971303]] | [[Luis López González]] | 1907 | | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 1858 | | [[:d:Q137971322|Q137971322]] | [[Manuel López González (Maside)|Manuel López González]] | 1906 | | [[Maside]] |- | style='text-align:right'| 1859 | | [[:d:Q137997895|Q137997895]] | [[Santiago Domínguez Pérez]] | 1920 | | [[A Vilavella, A Mezquita|A Vilavella]] |- | style='text-align:right'| 1860 | | [[:d:Q138001656|Q138001656]] | [[Heriberto Rodríguez Ozores]] | 1901 | 1964 | [[Bieite, Leiro|Bieite]] |- | style='text-align:right'| 1861 | | [[:d:Q138005986|Q138005986]] | [[Antonio Vázquez González]] | 1910 | 1941 | [[Casardansola, Covas, Montederramo|Casardansola]] |- | style='text-align:right'| 1862 | | [[:d:Q138010508|Q138010508]] | [[Domingo Couso Pérez]] | 1906 | 1937 | [[A Gudiña]] |- | style='text-align:right'| 1863 | | [[:d:Q138010676|Q138010676]] | [[Nemesio Alonso Sotillo]] | 1902 | | [[Grixoa, Viana do Bolo|Grixoa]] |- | style='text-align:right'| 1864 | | [[:d:Q138166993|Q138166993]] | [[Antonio Cifuentes Rodríguez]] | 1908 | 1943 | [[Vilar de Barrio]] |- | style='text-align:right'| 1865 | | [[:d:Q138222487|Q138222487]] | [[Manuel Nóvoa Nóvoa]] | 1912 | | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1866 | | [[:d:Q138266672|Q138266672]] | [[Domingo Blanco Blanco]] | 1911 | | [[Valdín, A Veiga|Valdín]] |- | style='text-align:right'| 1867 | | [[:d:Q138266697|Q138266697]] | [[Leopoldo González Delgado]] | 1902 | 1944 | [[O Barco de Valdeorras]] |- | style='text-align:right'| 1868 | | [[:d:Q138289948|Q138289948]] | [[Manuel Docampo Pousa]] | 1904 | 1939 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1869 | | [[:d:Q138298282|Q138298282]] | [[Pedro Núñez de Ortega]] | 1616 | 1670 | [[Ourense]] |- | style='text-align:right'| 1870 | | [[:d:Q138298347|Q138298347]] | [[José María González González "Pucha"|José María González González]] | 1884 | 1970 | [[Amoeiro]] |- | style='text-align:right'| 1871 | | [[:d:Q138551534|Q138551534]] | [[Ramón Conde Ramos]] | 1907 | 1941 | [[Santa Marta, Tioira, Maceda|Santa Marta]] |- | style='text-align:right'| 1872 | | [[:d:Q138566095|Q138566095]] | [[Tamara Balboa]] | 1986 | | [[Vilar de Cervos, Vilardevós|Vilar de Cervos]] |- | style='text-align:right'| 1873 | | [[:d:Q138603191|Q138603191]] | [[Manuel Fontemoura]] | 1969 | | [[Fontemoura, Porqueira, Porqueira|Fontemoura]] |- | style='text-align:right'| 1874 | | [[:d:Q138645425|Q138645425]] | [[Elisa Reigada Pérez]] | 1912 | 2000 | [[Vilardevós]] |- | style='text-align:right'| 1875 | | [[:d:Q138646242|Q138646242]] | [[Antonio Diéguez Blanco]] | 1913 | 1942 | [[Freixido, Freixido, Larouco|Freixido]] |- | style='text-align:right'| 1876 | | [[:d:Q138685862|Q138685862]] | [[José Vázquez González]] | 1918 | 1944 | [[Barroso, Barroso, Avión|Barroso]] |- | style='text-align:right'| 1877 | | [[:d:Q138782292|Q138782292]] | [[Santiago Durán Durán]] | 1915 | | [[Orega, Leiro|Orega]] |- | style='text-align:right'| 1878 | [[Ficheiro:Foto de Oliberto.tif|center|128px]] | [[:d:Q138789813|Q138789813]] | [[Oliberto Fernández Cid]] | 1914 | 1988 | [[Santa Mariña de Augas Santas, Augas Santas, Allariz|Santa Mariña de Augas Santas]] |- | style='text-align:right'| 1879 | [[Ficheiro:Jesús Fernández Rodríguez.tif|center|128px]] | [[:d:Q138796561|Q138796561]] | [[Jesús Fernández Rodríguez]] | 1918 | 1941 | [[Cotarós, A Pobra de Trives|Cotarós]] |- | style='text-align:right'| 1880 | | [[:d:Q138796629|Q138796629]] | [[Tiberio Fernández Lorenzo]] | 1912 | 1941 | [[Corzos, A Veiga|Corzos]] |- | style='text-align:right'| 1881 | | [[:d:Q138918734|Q138918734]] | [[José Grande Garrido]] | 1934 | 2017 | [[Maceda]] |} {{Wikidata list end}} | [[Borja Fidalgo Míguez]] | 2004 | | Ourense |} == Véxase tamén == === Outras páxinas === *[[Wikipedia:Lista de persoas nadas en Galicia segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] 78bhtyej0hnbxf990zt84046xaljb52 0 336758 7351277 6780166 2026-04-08T11:49:52Z ~2026-21811-75 168747 Engadido actual director e ligazón. 7351277 wikitext text/x-wiki {{Sen notas}} {{Organización}} [[Ficheiro:Marcelo Macías.png|miniatura|Marcelo Macías en 1914.]] O '''Grupo Marcelo Macías''' é un grupo de traballo ligado ao [[Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense]] e mais ao Arquivo Provincial de Ourense. Fundouse o 14 de xaneiro de 1942, e leva o nome do arqueólogo [[Marcelo Macías|Marcelo Macías y García]] (1843-1941). Dedícase ó estudo e á investigación do patrimonio cultural galego e, por outra parte, á difusión dos coñecementos sobre as materias de antropoloxía, arqueoloxía, historia antiga e bibliografía. Para realizar este labor, apóiase na publicación do ''[[Boletín Auriense]]'' así como as monografías Anexos do Boletín Auriense (desde o ano 1982). O seu primeiro director, [[Xesús Ferro Couselo]], contou coa colaboración de [[Florentino López Cuevillas]], [[Vicente Risco]], [[Xaquín Lorenzo]] e Carlos Vázquez Varela. O actual presidente é [[Bieito Pérez Outeiriño]]<ref>{{Cita web|url=https://musarqourense.xunta.gal/gl/museo/grupo-marcelo-macias/historia|páxina-web=Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense|título=Historia do Grupo Marcelo Macías|data-acceso=08/04/2026}}</ref>. == Membros == Desde a súa formación ata 1975: * [[Xesús Ferro Couselo]] * [[Olga Gallego]] * [[Xaquín Lorenzo ]] * [[Xesús Taboada Chivite]] * [[Julio F. Ogando Vázquez]] Posteriores a 1975: * [[Antonio Rodríguez Colmenero]] * [[Laureano Prieto]] * [[Benito Fernández Alonso]] * [[Manuel Taboada Cid]] * Manuel de Dios Martínez * F. Conde Valvís * Juan Carlos Rivas Fernández * Santiago Seara * Vicente Rodríguez Gracia * [[Xosé Carlos Sierra Rodríguez|Xosé Carlos Sierra]] * [[Bieito Pérez Outeiriño]] * Xosé A. Vázquez Urtiaga * Francisco X. Espino Domarco * X. R. Lema Bendaña * Xulio Rodríguez González * Alfredo Seara Carballo * [[Afonso Vázquez-Monxardín]] == Traxectoria == No ano 1895 fundouse o [[Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense]] que está ligado ó Boletín do Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense, que serviu de noticiario das actividades internas e divulgativas do museo. Na súa redacción participaron algúns membros do Grupo Marcelo Macías. Ademais, o grupo organiza exposicións para a difusión dos fondos do Museo mediante mostras temporais. Ditas exposicións, teñen lugar tanto nas salas do museo como nas vilas da provincia, xeralmente combinadas con charlas, conferencias etc. Máis adiante, en [[1972]] o grupo e a revista foron reestruturados. No ano [[1982]], o grupo adaptouse á Lei de Asociacións do 24 de decembro de 1964, e inscribiuse no Rexistro de Asociacións do Goberno Civil de Ourense co nº 292/5-1º e coa denominación: "Grupo Marcelo Macías de colabores del Museo y Archivo Provinciales de Ourense". A partir deses ano comezou a publicar anexos do Boletín Auriense. En [[1987]], iniciouse a serie de Guías do Patrimonio Cultural. Como recoñecemento á actividade do grupo, este é admitido como membro de pleno dereito na Confederación Española de Centros de Estudos Locais do [[Consello Superior de Investigacións Científicas]] no ano [[1991]]. Ese mesmo ano publicou a ''Historia de los monasterios y prioratos anejos a Celanova''. == Publicacións == ==== Boletín do Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense ==== Iníciase a súa publicación no ano 1943 e publícanse seis volumes ata o ano 1953, financiado polo museo e redactado por membros do grupo. Ten unha periodicidade anual e contén só artigos en castelán. O número de páxinas oscilaba entre as 120 e as 220, sempre escritas a unha columna. A temática do boletín baseábase en traballos de investigación histórico-arqueolóxica: os de historia eran da etapa medieval e moderna, sendo escasos os da contemporánea. Serviu de noticiario das actividades internas e divulgativas do museo ourensán. Os seus colaboradores principais foron Florentino López Cuevillas, Xesús Ferro Couselo como director, Vicente Risco, Xaquín Lorenzo Fernández e Carlos Vazquez Rodríguez. ==== Boletín Auriense ==== O ''[[Boletín Avriense]]'' iníciase no ano 1971 e a súa función era difundir os traballos científicos realizados, tanto polos membros do grupo como por outros investigadores. Até o ano 1996, rexístranse vinte e catro publicacións e até o 1999, publícanse catro números máis. Os catro primeiros números son dirixidos por Ferro Couselo, que é sucedido por [[Francisco Fariña Busto]]. A revista publicábase anual ou bianualmente e a súa redacción contaba con textos en galego, castelán e colaboracións espontáneas noutras linguas como francés ou inglés. O número de páxinas variaba entre 200 e 500. Tiña unha tiraxe aproximada de 2000 exemplares que chegan a institucións de países europeos e a América, distribuídos en centros culturais e universitarios. A temática oscilaba entre a investigación histórica, arqueolóxica, etnográfica, artes, antropoloxía de Galiza e bibliografía. Desde o 1982, publícanse anexos ó boletín que recollen traballos monográficos dos integrantes do grupo no seu labor de estudo e difusión da cultura galega, por riba de todo respecto de Ourense. Entre algúns dos seus colaboradores cómpre destacar algúns autores doutras materias (cultura popular, arte, literatura e outros): [[Ricardo Carballo Calero]] e [[Ramón Otero Pedrayo]]. ==Distincións== *[[Premio Otero Pedrayo]] (1983).<ref>{{cita web|url=http://www.musarqourense.xunta.es/es/grupo-m-macias/historia_gmm/|título=Historia del grupo Marcelo Macías|lingua=castelán|dataacceso=29 de abril de 2016|data-arquivo=15 de marzo de 2016|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160315155506/http://www.musarqourense.xunta.es/es/grupo-m-macias/historia_gmm/|url-morta=yes}}</ref> *[[Premio Cultura Galega ás Iniciativas en prol do Patrimonio Cultural]] (2014).<ref>{{cita web|url=http://www.edu.xunta.es/portal/node/13411|título=O xurado dos Premios da Cultura Galega 2014 outorga oito galardóns á excelencia creativa e á difusión cultural|data=17 de setembro de 2014|dataacceso=29 de abril de 2016|lingua=galego}}</ref> == Notas == {{listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * ''[[Enciclopedia Galega Universal]]''. Vigo, [[Ir Indo]], 1999- * [[Silverio Cañada|Cañada, Silverio]]. ''[[Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada]]''. * [[Marcos Valcárcel|Valcárcel, Marcos]] (1987). ''A prensa en Ourense e a súa provincia.'' * [[Dolores Vilavedra|Vilavedra, D.]] (coord.): ''Diccionario da Literatura Galega II'', Vigo, Galaxia, 1995-2000 === Ligazóns externas === * http://www.musarqourense.xunta.es/es {{Control de autoridades}} [[Categoría:Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense]] [[Categoría:Institutos e centros de investigación de Galicia]] 67fi6vzz9cozupq2kk8zicvwem9mgbb 0 338079 7351189 6705249 2026-04-08T05:51:38Z Norrin strange 839 /* Traxectoria */ 7351189 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Manuel Nin i Güell''', nado o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]] ([[España]]), é un bispo [[Igrexa católica|católico]] [[Igrexa Católica Bizantina Grega|bizantino grego]], dende [[2016]] exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]]. == Traxectoria == Naceu o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]], no territorio da [[arquidiocese católica latina de Tarragona|arquidiocese de Tarragona]]. Logo de completar os estudos, ingresou no [[mosteiro de Montserrat]], emitindo os primeiros votos o [[26 de abril]] de [[1977]] e facendo os votos solemnes en [[1980]]. Foi [[ordenado sacerdote]] da [[Orde de San Bieito]] o [[18 de abril]] de [[1998]] polo arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Tarragona|Tarragona]] [[Lluís Martínez Sistach]]. En [[1999]] pasou a ser reitor do [[Pontificio Colexio Grego]], en [[Roma]]. En Roma, foi tamén membro da Comisión Litúrxica da [[Congregación para as Igrexas Orientais]]. O [[2 de febreiro]] de [[2016]] [[Francisco, papa|Francisco]] nomeouno exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]] e bispo titular de Carcabia. Recibiu a consagración episcopal o [[15 de abril]], de mans do seu predecesor [[Dimitrios Salachas]], na [[basílica de San Paulo Extramuros]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Atenas|Atenas]] [[Sevastianos Rossolatos]]<!----- Σεβαστιανός Ροσσολάτος----> e ao bispo de [[eparquía católica italo-albanesa de Lungro|Lungro]] [[Donato Oliverio]].<ref>{{cita novas |cita=Nin ha ricevuto questa mattina l’ordinazione episcopale nella basilica papale di San Paolo fuori le mura, nel corso di una divina liturgia concelebrata — insieme agli ordinandi '''Dimitrios Salachas''', predecessore nell’esarcato apostolico, '''Sevastianos Rossolatos''', arcivescovo di Atene, '''Donato Oliverio''', eparca di Lungro degli Italo-Albanesi dell’Italia Continentale [...]. |url=http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |título=L'ordinazione episcopale di Manuel Nin |data=15 de abril de 2016 |lingua=italiano |dataacceso=23/09/2018 |publicación=[[L'Osservatore Romano]] |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923123911/http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> O [[31 de xaneiro]] de [[2026]] foi nomeado [[exarca apostólico]] da [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Nin, Manuel}} [[Categoría:Nados en 1956]] [[Categoría:Nados en El Vendrell]] [[Categoría:Bispos católicos de España]] [[Categoría:Bispos católicos de Grecia]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina grega]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Beneditinos de España]] [[Categoría:Membros da Congregación para as Igrexas Orientais]] [[Categoría:Pontificio Colexio Grego]] 6eknpwfxrhwkiv191gt3rhhklhskuwq 7351190 7351189 2026-04-08T05:52:37Z Norrin strange 839 7351190 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Manuel Nin i Güell''', nado o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]] ([[España]]), é un bispo [[Igrexa católica|católico]] [[Igrexa Católica Bizantina Grega|bizantino grego]], dende [[2026]] exarca apostólico de [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata|Santa María de Grottaferrata]]. == Traxectoria == Naceu o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]], no territorio da [[arquidiocese católica latina de Tarragona|arquidiocese de Tarragona]]. Logo de completar os estudos, ingresou no [[mosteiro de Montserrat]], emitindo os primeiros votos o [[26 de abril]] de [[1977]] e facendo os votos solemnes en [[1980]]. Foi [[ordenado sacerdote]] da [[Orde de San Bieito]] o [[18 de abril]] de [[1998]] polo arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Tarragona|Tarragona]] [[Lluís Martínez Sistach]]. En [[1999]] pasou a ser reitor do [[Pontificio Colexio Grego]], en [[Roma]]. En Roma, foi tamén membro da Comisión Litúrxica da [[Congregación para as Igrexas Orientais]]. O [[2 de febreiro]] de [[2016]] [[Francisco, papa|Francisco]] nomeouno exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]] e bispo titular de Carcabia. Recibiu a consagración episcopal o [[15 de abril]], de mans do seu predecesor [[Dimitrios Salachas]], na [[basílica de San Paulo Extramuros]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Atenas|Atenas]] [[Sevastianos Rossolatos]]<!----- Σεβαστιανός Ροσσολάτος----> e ao bispo de [[eparquía católica italo-albanesa de Lungro|Lungro]] [[Donato Oliverio]].<ref>{{cita novas |cita=Nin ha ricevuto questa mattina l’ordinazione episcopale nella basilica papale di San Paolo fuori le mura, nel corso di una divina liturgia concelebrata — insieme agli ordinandi '''Dimitrios Salachas''', predecessore nell’esarcato apostolico, '''Sevastianos Rossolatos''', arcivescovo di Atene, '''Donato Oliverio''', eparca di Lungro degli Italo-Albanesi dell’Italia Continentale [...]. |url=http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |título=L'ordinazione episcopale di Manuel Nin |data=15 de abril de 2016 |lingua=italiano |dataacceso=23/09/2018 |publicación=[[L'Osservatore Romano]] |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923123911/http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> O [[31 de xaneiro]] de [[2026]] foi nomeado [[exarca apostólico]] da [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Nin, Manuel}} [[Categoría:Nados en 1956]] [[Categoría:Nados en El Vendrell]] [[Categoría:Bispos católicos de España]] [[Categoría:Bispos católicos de Grecia]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina grega]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Beneditinos de España]] [[Categoría:Membros da Congregación para as Igrexas Orientais]] [[Categoría:Pontificio Colexio Grego]] k3qx1xtdq1lbpyetxsvmidggkmyj7t7 7351191 7351190 2026-04-08T05:53:43Z Norrin strange 839 7351191 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Manuel Nin i Güell''', nado o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]] ([[España]]), é un bispo [[Igrexa católica|católico]] de [[rito bizantino]], dende [[2026]] exarca apostólico de [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata|Santa María de Grottaferrata]]. == Traxectoria == Naceu o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]], no territorio da [[arquidiocese católica latina de Tarragona|arquidiocese de Tarragona]]. Logo de completar os estudos, ingresou no [[mosteiro de Montserrat]], emitindo os primeiros votos o [[26 de abril]] de [[1977]] e facendo os votos solemnes en [[1980]]. Foi [[ordenado sacerdote]] da [[Orde de San Bieito]] o [[18 de abril]] de [[1998]] polo arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Tarragona|Tarragona]] [[Lluís Martínez Sistach]]. En [[1999]] pasou a ser reitor do [[Pontificio Colexio Grego]], en [[Roma]]. En Roma, foi tamén membro da Comisión Litúrxica da [[Congregación para as Igrexas Orientais]]. O [[2 de febreiro]] de [[2016]] [[Francisco, papa|Francisco]] nomeouno exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]] e bispo titular de Carcabia. Recibiu a consagración episcopal o [[15 de abril]], de mans do seu predecesor [[Dimitrios Salachas]], na [[basílica de San Paulo Extramuros]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Atenas|Atenas]] [[Sevastianos Rossolatos]]<!----- Σεβαστιανός Ροσσολάτος----> e ao bispo de [[eparquía católica italo-albanesa de Lungro|Lungro]] [[Donato Oliverio]].<ref>{{cita novas |cita=Nin ha ricevuto questa mattina l’ordinazione episcopale nella basilica papale di San Paolo fuori le mura, nel corso di una divina liturgia concelebrata — insieme agli ordinandi '''Dimitrios Salachas''', predecessore nell’esarcato apostolico, '''Sevastianos Rossolatos''', arcivescovo di Atene, '''Donato Oliverio''', eparca di Lungro degli Italo-Albanesi dell’Italia Continentale [...]. |url=http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |título=L'ordinazione episcopale di Manuel Nin |data=15 de abril de 2016 |lingua=italiano |dataacceso=23/09/2018 |publicación=[[L'Osservatore Romano]] |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923123911/http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> O [[31 de xaneiro]] de [[2026]] foi nomeado [[exarca apostólico]] da [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Nin, Manuel}} [[Categoría:Nados en 1956]] [[Categoría:Nados en El Vendrell]] [[Categoría:Bispos católicos de España]] [[Categoría:Bispos católicos de Grecia]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina grega]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Beneditinos de España]] [[Categoría:Membros da Congregación para as Igrexas Orientais]] [[Categoría:Pontificio Colexio Grego]] 6euve5l8iu8vi5zjje60x1ia5hl4ae2 7351192 7351191 2026-04-08T05:54:19Z Norrin strange 839 /* Notas */ 7351192 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Manuel Nin i Güell''', nado o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]] ([[España]]), é un bispo [[Igrexa católica|católico]] de [[rito bizantino]], dende [[2026]] exarca apostólico de [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata|Santa María de Grottaferrata]]. == Traxectoria == Naceu o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]], no territorio da [[arquidiocese católica latina de Tarragona|arquidiocese de Tarragona]]. Logo de completar os estudos, ingresou no [[mosteiro de Montserrat]], emitindo os primeiros votos o [[26 de abril]] de [[1977]] e facendo os votos solemnes en [[1980]]. Foi [[ordenado sacerdote]] da [[Orde de San Bieito]] o [[18 de abril]] de [[1998]] polo arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Tarragona|Tarragona]] [[Lluís Martínez Sistach]]. En [[1999]] pasou a ser reitor do [[Pontificio Colexio Grego]], en [[Roma]]. En Roma, foi tamén membro da Comisión Litúrxica da [[Congregación para as Igrexas Orientais]]. O [[2 de febreiro]] de [[2016]] [[Francisco, papa|Francisco]] nomeouno exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]] e bispo titular de Carcabia. Recibiu a consagración episcopal o [[15 de abril]], de mans do seu predecesor [[Dimitrios Salachas]], na [[basílica de San Paulo Extramuros]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Atenas|Atenas]] [[Sevastianos Rossolatos]]<!----- Σεβαστιανός Ροσσολάτος----> e ao bispo de [[eparquía católica italo-albanesa de Lungro|Lungro]] [[Donato Oliverio]].<ref>{{cita novas |cita=Nin ha ricevuto questa mattina l’ordinazione episcopale nella basilica papale di San Paolo fuori le mura, nel corso di una divina liturgia concelebrata — insieme agli ordinandi '''Dimitrios Salachas''', predecessore nell’esarcato apostolico, '''Sevastianos Rossolatos''', arcivescovo di Atene, '''Donato Oliverio''', eparca di Lungro degli Italo-Albanesi dell’Italia Continentale [...]. |url=http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |título=L'ordinazione episcopale di Manuel Nin |data=15 de abril de 2016 |lingua=italiano |dataacceso=23/09/2018 |publicación=[[L'Osservatore Romano]] |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923123911/http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> O [[31 de xaneiro]] de [[2026]] foi nomeado [[exarca apostólico]] da [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Nin, Manuel}} [[Categoría:Nados en 1956]] [[Categoría:Nados en El Vendrell]] [[Categoría:Bispos católicos de España]] [[Categoría:Bispos católicos de Grecia]] [[Categoría:Bispos católicos de Italia]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina grega]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina italo-albanesa]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Beneditinos de España]] [[Categoría:Membros da Congregación para as Igrexas Orientais]] [[Categoría:Pontificio Colexio Grego]] ez04dwgz6mlhufmox6f9xbeounx1iuh 7351193 7351192 2026-04-08T05:54:55Z Norrin strange 839 elimino a [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina italo-albanesa]]; engado a [[Categoría:Bispos da Igrexa católica italo-albanesa]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351193 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Manuel Nin i Güell''', nado o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]] ([[España]]), é un bispo [[Igrexa católica|católico]] de [[rito bizantino]], dende [[2026]] exarca apostólico de [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata|Santa María de Grottaferrata]]. == Traxectoria == Naceu o [[20 de agosto]] de [[1956]] en [[El Vendrell]], no territorio da [[arquidiocese católica latina de Tarragona|arquidiocese de Tarragona]]. Logo de completar os estudos, ingresou no [[mosteiro de Montserrat]], emitindo os primeiros votos o [[26 de abril]] de [[1977]] e facendo os votos solemnes en [[1980]]. Foi [[ordenado sacerdote]] da [[Orde de San Bieito]] o [[18 de abril]] de [[1998]] polo arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Tarragona|Tarragona]] [[Lluís Martínez Sistach]]. En [[1999]] pasou a ser reitor do [[Pontificio Colexio Grego]], en [[Roma]]. En Roma, foi tamén membro da Comisión Litúrxica da [[Congregación para as Igrexas Orientais]]. O [[2 de febreiro]] de [[2016]] [[Francisco, papa|Francisco]] nomeouno exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico grego de Grecia|Grecia]] e bispo titular de Carcabia. Recibiu a consagración episcopal o [[15 de abril]], de mans do seu predecesor [[Dimitrios Salachas]], na [[basílica de San Paulo Extramuros]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Atenas|Atenas]] [[Sevastianos Rossolatos]]<!----- Σεβαστιανός Ροσσολάτος----> e ao bispo de [[eparquía católica italo-albanesa de Lungro|Lungro]] [[Donato Oliverio]].<ref>{{cita novas |cita=Nin ha ricevuto questa mattina l’ordinazione episcopale nella basilica papale di San Paolo fuori le mura, nel corso di una divina liturgia concelebrata — insieme agli ordinandi '''Dimitrios Salachas''', predecessore nell’esarcato apostolico, '''Sevastianos Rossolatos''', arcivescovo di Atene, '''Donato Oliverio''', eparca di Lungro degli Italo-Albanesi dell’Italia Continentale [...]. |url=http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |título=L'ordinazione episcopale di Manuel Nin |data=15 de abril de 2016 |lingua=italiano |dataacceso=23/09/2018 |publicación=[[L'Osservatore Romano]] |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923123911/http://www.osservatoreromano.va/it/news/lordinazione-episcopale-di-manuel-nin |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> O [[31 de xaneiro]] de [[2026]] foi nomeado [[exarca apostólico]] da [[abadía territorial de Santa María de Grottaferrata]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Nin, Manuel}} [[Categoría:Nados en 1956]] [[Categoría:Nados en El Vendrell]] [[Categoría:Bispos católicos de España]] [[Categoría:Bispos católicos de Grecia]] [[Categoría:Bispos católicos de Italia]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica bizantina grega]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica italo-albanesa]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Beneditinos de España]] [[Categoría:Membros da Congregación para as Igrexas Orientais]] [[Categoría:Pontificio Colexio Grego]] o4r51vvbjzepvp0rcr26gyytndn8cdo 2 341372 7351134 7350891 2026-04-07T20:30:28Z CommonsDelinker 1410 Eliminouse a referencia ó ficheiro "Yejin_Choi_©_John_D._and_Catherine_T._MacArthur_Foundation–used_with_permission.jpg" que foi borrado en [[commons:Portada galega|Commons]] por [[commons:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]. Motivo: per [[:c:Commons:Del 7351134 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P2611 ?sub1 } |section= |sort=label |columns=P18,label:Title,description,P106,P569,P21,P27,P2611,item |thumb=128 |min_section= |freq=30 }} {| class='wikitable sortable' ! imaxe ! Title ! description ! ocupación ! data de nacemento ! sexo ! país de nacionalidade ! identificador TED de ponente ! item |- | [[Ficheiro:A j Jacobs 5187774.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q278801|A. J. Jacobs]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1968-03-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/a_j_jacobs a_j_jacobs] | [[:d:Q278801|Q278801]] |- | [[Ficheiro:KavliPrize-7273 (42704615130).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q278824|A. James Hudspeth]]'' | profesor universitario estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1945-11-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_hudspeth jim_hudspeth] | [[:d:Q278824|Q278824]] |- | [[Ficheiro:AR Rahman At The ‘Marvel Anthem’ Launch.jpg|center|128px]] | [[A. R. Rahman]] | músico indio | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1327329|multiinstrumentista]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q1198887|director musical]]''<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1966-01-06<br/>1967-01-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/ar_rahman ar_rahman] | [[:d:Q108560|Q108560]] |- | | ''[[:d:Q23759591|Aakash Odedra]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]'' | 1984-07-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/aakash_odedra aakash_odedra] | [[:d:Q23759591|Q23759591]] |- | [[Ficheiro:Aaron Bastani 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q21005001|Aaron Bastani]]'' | escritor británico | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1984-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/aaron_bastani aaron_bastani] | [[:d:Q21005001|Q21005001]] |- | [[Ficheiro:Aaron OConnell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2895013|Aaron D. O'Connell]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]] | 1981-03-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aaron_o_connell aaron_o_connell] | [[:d:Q2895013|Q2895013]] |- | [[Ficheiro:Aaron Huey, 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q302103|Aaron Huey]]'' | | ''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]] | 1975-12-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aaron_huey aaron_huey] | [[:d:Q302103|Q302103]] |- | [[Ficheiro:Aaron Koblin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4662151|Aaron Koblin]]'' | artista estadounidense | [[deseñador gráfico]] | 1982-01-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aaron_koblin aaron_koblin] | [[:d:Q4662151|Q4662151]] |- | | ''[[:d:Q59655902|Aaron Maniam]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aaron_maniam aaron_maniam] | [[:d:Q59655902|Q59655902]] |- | | ''[[:d:Q82925462|Aaswath Raman]]'' | | ''[[:d:Q21329070|científico de materiais]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/aaswath_raman aaswath_raman] | [[:d:Q82925462|Q82925462]] |- | [[Ficheiro:Chris Abani (32683010407).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1076935|Chris Abani]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1966-12-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_abani chris_abani]<br/>[https://www.ted.com/speakers/137 137] | [[:d:Q1076935|Q1076935]] |- | | ''[[:d:Q4664452|Abby Dobson]]'' | cantante estadounidense | ''[[:d:Q177220|cantante]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/abby_dobson abby_dobson] | [[:d:Q4664452|Q4664452]] |- | | ''[[:d:Q23769266|Abe Davis]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/abe_davis abe_davis] | [[:d:Q23769266|Q23769266]] |- | | ''[[:d:Q320497|Abha Dawesar]]'' | novelista india | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 1974-01-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/abha_dawesar abha_dawesar] | [[:d:Q320497|Q320497]] |- | [[Ficheiro:Abigail Disney 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4667675|Abigail Disney]]'' | produtora de cinema estadounidense | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1960-01-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/abigail_e_disney abigail_e_disney] | [[:d:Q4667675|Q4667675]] |- | | ''[[:d:Q76490837|Abigail Marsh]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/abigail_marsh abigail_marsh] | [[:d:Q76490837|Q76490837]] |- | [[Ficheiro:Abigail Washburn (6001364251).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3603703|Abigail Washburn]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q9648008|intérprete de banxo]]'' | 1977-11-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/abigail_washburn abigail_washburn] | [[:d:Q3603703|Q3603703]] |- | [[Ficheiro:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1446797|Abraham Verghese]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1955-05-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[India]] | [https://www.ted.com/speakers/abraham_verghese abraham_verghese] | [[:d:Q1446797|Q1446797]] |- | | ''[[:d:Q22976267|Achenyo Idachaba]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/achenyo_idachaba achenyo_idachaba] | [[:d:Q22976267|Q22976267]] |- | [[Ficheiro:Achim Steiner-IMG 0837.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q85606|Achim Steiner]]'' | político alemán | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1961-05-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/achim_steiner achim_steiner] | [[:d:Q85606|Q85606]] |- | [[Ficheiro:Adam Davidson (NPR) May 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4678940|Adam Davidson]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_davidson adam_davidson] | [[:d:Q4678940|Q4678940]] |- | [[Ficheiro:Adam Driver.jpg|center|128px]] | [[Adam Driver]] | actor estadounidense | ''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1983-11-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_driver adam_driver] | [[:d:Q4678990|Q4678990]] |- | [[Ficheiro:Adam Galinsky.png|center|128px]] | ''[[:d:Q19873437|Adam Galinsky]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_galinsky adam_galinsky] | [[:d:Q19873437|Q19873437]] |- | | ''[[:d:Q23662644|Adam Garone]]'' | activista australiano | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_garone adam_garone] | [[:d:Q23662644|Q23662644]] |- | [[Ficheiro:Adam Grant.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14712273|Adam Grant]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q122759479|organizational psychologist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1981-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_grant adam_grant] | [[:d:Q14712273|Q14712273]] |- | | ''[[:d:Q23759997|Adam Grosser]]'' | | ''[[:d:Q5532381|general partner]]''<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/adam_grosser adam_grosser] | [[:d:Q23759997|Q23759997]] |- | | ''[[:d:Q87666320|Adam Kucharski]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1986 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_kucharski adam_kucharski] | [[:d:Q87666320|Q87666320]] |- | [[Ficheiro:Head of Instagram Adam Mosseri META (52321290009) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56877012|Adam Mosseri]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1983-01-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_mosseri adam_mosseri] | [[:d:Q56877012|Q56877012]] |- | | ''[[:d:Q23712711|Adam Ockelford]]'' | | ''[[:d:Q14915627|musicólogo]]''<br/>''[[:d:Q16145150|profesor de música]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/adam_ockelford adam_ockelford] | [[:d:Q23712711|Q23712711]] |- | [[Ficheiro:Adam Ostrow at The Future of Social Media in Higher Education - Hosted by McGraw-Hill (4333514730) (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4679571|Adam Ostrow]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/adam_ostrow adam_ostrow] | [[:d:Q4679571|Q4679571]] |- | [[Ficheiro:Adam Sadowsky, 2011 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4679718|Adam Sadowsky]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]] | 1970-10-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_sadowsky adam_sadowsky] | [[:d:Q4679718|Q4679718]] |- | [[Ficheiro:AdamSavageJul2011 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q297618|Adam Savage]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q21560152|responsable de efectos especiais]]'' | 1967-07-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_savage adam_savage] | [[:d:Q297618|Q297618]] |- | [[Ficheiro:Adam Spencer 255.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4679827|Adam Spencer]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[disc-jóckey]]<br/>''[[:d:Q628099|adestrador de fútbol]]'' | 1969-01-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/adam_spencer adam_spencer] | [[:d:Q4679827|Q4679827]] |- | [[Ficheiro:Adena Friedman, President, NASDAQ (40040735371).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17003309|Adena Friedman]]'' | | ''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adena_friedman adena_friedman] | [[:d:Q17003309|Q17003309]] |- | | ''[[:d:Q23703823|Adeola Fayehun]]'' | xornalista nixeriana | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1984-07-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/adeola_fayehun adeola_fayehun] | [[:d:Q23703823|Q23703823]] |- | | ''[[:d:Q28421819|Aditi Gupta]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/aditi_gupta aditi_gupta] | [[:d:Q28421819|Q28421819]] |- | | ''[[:d:Q4683041|Aditi Shankardass]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/aditi_shankardass aditi_shankardass] | [[:d:Q4683041|Q4683041]] |- | [[Ficheiro:Adjany Costa 1.jpg|center|128px]] | [[Adjany Costa]] | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Angola]] | [https://www.ted.com/speakers/adjany_costa adjany_costa] | [[:d:Q97181377|Q97181377]] |- | [[Ficheiro:AdoraSvitakOct10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4684605|Adora Svitak]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1997-10-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adora_svitak adora_svitak] | [[:d:Q4684605|Q4684605]] |- | | ''[[:d:Q23728757|Adrianne Haslet-Davis]]'' | | ''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q15472169|mecenas]]''<br/>[[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/adrianne_haslet_davis adrianne_haslet_davis] | [[:d:Q23728757|Q23728757]] |- | | ''[[:d:Q23671006|Afra Raymond]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/afra_raymond afra_raymond] | [[:d:Q23671006|Q23671006]] |- | [[Ficheiro:Dr. Agnes Binagwaho.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4693015|Agnes Binagwaho]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1919436|pediatra]]''<br/>''[[:d:Q12416358|vice-chancellor]]''<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]] | 1955 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ruanda]] | [https://www.ted.com/speakers/agnes_binagwaho agnes_binagwaho] | [[:d:Q4693015|Q4693015]] |- | [[Ficheiro:Ahn Trio (anyjazz65).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q845628|Ahn Trio]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/ahn_trio ahn_trio]<br/>[https://www.ted.com/speakers/812 812] | [[:d:Q845628|Q845628]] |- | [[Ficheiro:Ai Jen Poo 2012 Shankbone 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4696468|Ai-jen Poo]]'' | sindicalista estadounidense | ''[[:d:Q15627169|sindicalista]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ai_jen_poo ai_jen_poo] | [[:d:Q4696468|Q4696468]] |- | [[Ficheiro:Aicha Evans at TechCrunch Disrupt, SF 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60574360|Aicha Evans]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q1709010|enxeñeiro de software]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aicha_evans aicha_evans] | [[:d:Q60574360|Q60574360]] |- | | ''[[:d:Q23809255|Aicha el-Wafi and Phyllis Rodriguez]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/aicha_el_wafi_phyllis_rodriguez aicha_el_wafi_phyllis_rodriguez] | [[:d:Q23809255|Q23809255]] |- | [[Ficheiro:Aimee Mullins portrait 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q261056|Aimee Mullins]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q11513337|atleta]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aimee_mullins aimee_mullins] | [[:d:Q261056|Q261056]] |- | [[Ficheiro:Aja Monet 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16157106|Aja Monet]]'' | poetisa estadounidense | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]'' | 1987-08-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aja_monet aja_monet] | [[:d:Q16157106|Q16157106]] |- | [[Ficheiro:Ajay Banga.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4699676|Ajaypal Singh Banga]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1959-11-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ajay_banga ajay_banga] | [[:d:Q4699676|Q4699676]] |- | | ''[[:d:Q16221463|Ajit Narayanan]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1981-08-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/ajit_narayanan ajit_narayanan] | [[:d:Q16221463|Q16221463]] |- | [[Ficheiro:Akash with the President of India.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56249786|Akash Manoj]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 2001-12-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/akash_manoj akash_manoj] | [[:d:Q56249786|Q56249786]] |- | [[Ficheiro:Al Gore, Vice President of the United States, official portrait 1994.jpg|center|128px]] | [[Al Gore]] | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1948-03-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/al_gore al_gore]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2 2] | [[:d:Q19673|Q19673]] |- | [[Ficheiro:Al Roker by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3240869|Al Roker]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q2310145|meteorólogo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q1154500|weather presenter]]''<br/>''[[:d:Q44508716|personalidade televisiva]]''<br/>''[[:d:Q22662561|presentador de concursos]]'' | 1954-08-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/al_roker al_roker] | [[:d:Q3240869|Q3240869]] |- | [[Ficheiro:Al Seckel in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2023240|Al Seckel]]'' | escritor estadounidense | ''[[:d:Q3243461|coleccionista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1958-09-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/al_seckel al_seckel] | [[:d:Q2023240|Q2023240]] |- | | ''[[:d:Q23657171|Al Vernacchio]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/al_vernacchio al_vernacchio] | [[:d:Q23657171|Q23657171]] |- | [[Ficheiro:Murabit, Alaa Open Debate.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20684900|Alaa Murabit]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[activista]] | 1989-10-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/alaa_murabit alaa_murabit] | [[:d:Q20684900|Q20684900]] |- | [[Ficheiro:Alain de Botton.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123273|Alain de Botton]]'' | escritor suizo | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>[[xornalista]] | 1969-12-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alain_de_botton alain_de_botton] | [[:d:Q123273|Q123273]] |- | [[Ficheiro:Alan Eustace in 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18340990|Alan Eustace]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q6060450|paracaidista]]'' | 1956-12-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_eustace alan_eustace] | [[:d:Q18340990|Q18340990]] |- | [[Ficheiro:Alan Jamieson gn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q44462701|Alan J. Jamieson]]'' | | ''[[:d:Q4205432|ictiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_jamieson_TEDxKingsParkSalon20211201-47587 alan_jamieson_TEDxKingsParkSalon20211201-47587] | [[:d:Q44462701|Q44462701]] |- | [[Ficheiro:Alan Kay (3097597186) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92742|Alan Kay]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6168364|guitarrista de jazz]]'' | 1940-05-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_kay alan_kay] | [[:d:Q92742|Q92742]] |- | [[Ficheiro:Alanlightman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2664403|Alan Lightman]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]'' | 1948-11-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_lightman alan_lightman] | [[:d:Q2664403|Q2664403]] |- | | ''[[:d:Q4707679|Alan Russell]]'' | novelista estadounidense | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1956-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_russell alan_russell] | [[:d:Q4707679|Q4707679]] |- | [[Ficheiro:AlanSiegel2010TED.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4707764|Alan Siegel]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1938-08-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alan_siegel alan_siegel] | [[:d:Q4707764|Q4707764]] |- | | ''[[:d:Q23663053|Alanna Shaikh]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alanna_shaikh alanna_shaikh]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1383 1383] | [[:d:Q23663053|Q23663053]] |- | | ''[[:d:Q36122199|Alasdair Harris]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alasdair_harris alasdair_harris] | [[:d:Q36122199|Q36122199]] |- | | ''[[:d:Q23712851|Alastair Parvin]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1983-10-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alastair_parvin alastair_parvin] | [[:d:Q23712851|Q23712851]] |- | [[Ficheiro:Albert-Laszlo Barabasi - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q725467|Albert-László Barabási]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q93173891|network scientist]]'' | 1967-03-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Hungría]]<br/>[[Romanía]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/albert_laszlo_barabasi albert_laszlo_barabasi] | [[:d:Q725467|Q725467]] |- | [[Ficheiro:Alberto Cairo - veDrò 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3608178|Alberto Cairo]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q694748|fisioterapeuta]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1952-05-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/alberto_cairo alberto_cairo] | [[:d:Q3608178|Q3608178]] |- | [[Ficheiro:Alec Soth Headshot.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q979236|Alec Soth]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alec_soth alec_soth] | [[:d:Q979236|Q979236]] |- | [[Ficheiro:Premio Abdón Cifuentes 2015 - Alejandro Aravena 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3609433|Alejandro Alavena]]'' | arquitecto chileno | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-06-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/alejandro_aravena alejandro_aravena] | [[:d:Q3609433|Q3609433]] |- | [[Ficheiro:Photo A. Sanchez Alvarado Si'an Kaan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27916228|Alejandro Sánchez Alvarado]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1964-02-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alejandro_sanchez_alvarado alejandro_sanchez_alvarado] | [[:d:Q27916228|Q27916228]] |- | | ''[[:d:Q23661662|Aleph Molinari]]'' | | [[economista]]<br/>[[activista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[México]] | [https://www.ted.com/speakers/aleph_molinari aleph_molinari] | [[:d:Q23661662|Q23661662]] |- | [[Ficheiro:TICTeC 2019- keynote Alessandra Orofino.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759674|Alessandra Orofino]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[activista]]<br/>[[economista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alessandra_orofino alessandra_orofino] | [[:d:Q23759674|Q23759674]] |- | | ''[[:d:Q23712668|Alessandro Acquisti]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alessandro_acquisti alessandro_acquisti] | [[:d:Q23712668|Q23712668]] |- | | ''[[:d:Q41804368|Alex Edmans]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alex_edmans alex_edmans] | [[:d:Q41804368|Q41804368]] |- | [[Ficheiro:Alex Honnold in 2023 in Antarctica.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q979249|Alex Honnold]]'' | | ''[[:d:Q3951423|escalador en rocha]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q9149093|montañista]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1985-08-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alex_honnold alex_honnold] | [[:d:Q979249|Q979249]] |- | [[Ficheiro:Alex Kipman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18237257|Alex Kipman]]'' | | | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alex_kipman alex_kipman] | [[:d:Q18237257|Q18237257]] |- | | ''[[:d:Q23671474|Alex Laskey]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alex_laskey alex_laskey] | [[:d:Q23671474|Q23671474]] |- | [[Ficheiro:Washington Football Team QB Alex Smith pregame (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q717897|Alex Smith]]'' | | ''[[:d:Q19204627|xogador de fútbol americano]]'' | 1984-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alex_smith alex_smith] | [[:d:Q717897|Q717897]] |- | | ''[[:d:Q119582933|Alex Soojung-Kim Pang]]'' | | ''[[:d:Q112125625|job coach]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alex_soojung-kim_pang alex_soojung-kim_pang] | [[:d:Q119582933|Q119582933]] |- | [[Ficheiro:Alex Steffen, 2008 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4717834|Alex Steffen]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alex_steffen alex_steffen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/74 74] | [[:d:Q4717834|Q4717834]] |- | [[Ficheiro:Alex Tabarrok speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4717865|Alex Tabarrok]]'' | economista canadense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/alex_tabarrok alex_tabarrok] | [[:d:Q4717865|Q4717865]] |- | | ''[[:d:Q23727955|Alex Wissner-Gross]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alex_wissner_gross alex_wissner_gross] | [[:d:Q23727955|Q23727955]] |- | [[Ficheiro:Double Take-Alexa Meade.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q621627|Alexa Meade]]'' | artista estadounidense | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1986-09-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alexa_meade alexa_meade] | [[:d:Q621627|Q621627]] |- | [[Ficheiro:Alexander Betts .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28531177|Alexander Betts]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1980-01-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alexander_betts alexander_betts] | [[:d:Q28531177|Q28531177]] |- | | ''[[:d:Q16185639|Alexander Tsiaras]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[pintor]] | 1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alexander_tsiaras alexander_tsiaras] | [[:d:Q16185639|Q16185639]] |- | [[Ficheiro:Guillaume Pousaz & Alexandr Wang - The Grove 2022 (Wang crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112629173|Alexandr Wang]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1997 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alexandr_wang alexandr_wang] | [[:d:Q112629173|Q112629173]] |- | [[Ficheiro:Alexandra Horowitz at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q66013634|Alexandra Horowitz]]'' | | ''[[:d:Q14565186|científico cognitivo]]'' | 1969-07-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alexandra_horowitz alexandra_horowitz] | [[:d:Q66013634|Q66013634]] |- | | ''[[:d:Q107342867|Alexey Karpenkov]]'' | físico ruso | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1987-01-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/alexeykarpenkov alexeykarpenkov] | [[:d:Q107342867|Q107342867]] |- | | ''[[:d:Q108480961|Alexis Nikole Nelson]]'' | | ''[[:d:Q2906862|creador de contido dixital]]''<br/>[[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>''[[:d:Q78847256|gatherer]]''<br/>''[[:d:Q27431213|cookbook writer]]'' | 1992-03-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alexis_nikole_nelson alexis_nikole_nelson] | [[:d:Q108480961|Q108480961]] |- | [[Ficheiro:TechCrunch Disrupt NY 2015 - Day 3 (17205541529).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4721504|Alexis Ohanian]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]'' | 1983-04-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alexis_ohanian alexis_ohanian] | [[:d:Q4721504|Q4721504]] |- | | ''[[:d:Q23784887|Ali Carr-Chellman]]'' | | ''[[:d:Q723682|decano]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ali_carr_chellman ali_carr_chellman] | [[:d:Q23784887|Q23784887]] |- | | ''[[:d:Q4724839|Ali Hajimiri]]'' | enxeñeiro estadounidense | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/ali_hajimiri ali_hajimiri] | [[:d:Q4724839|Q4724839]] |- | | ''[[:d:Q4725100|Ali Noorani]]'' | | | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ali_noorani ali_noorani] | [[:d:Q4725100|Q4725100]] |- | [[Ficheiro:Alice Bows-Larkin at Elevate Festival 2015.jpg|center|128px]] | [[Alice Larkin|Alice Bows-Larkin]] | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alice_bows_larkin alice_bows_larkin] | [[:d:Q23760514|Q23760514]] |- | [[Ficheiro:Alice Dreger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15430564|Alice Dreger]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alice_dreger alice_dreger] | [[:d:Q15430564|Q15430564]] |- | [[Ficheiro:17goffman-facebookJumbo-v2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20017747|Alice Goffman]]'' | socióloga estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alice_goffman alice_goffman] | [[:d:Q20017747|Q20017747]] |- | | ''[[:d:Q94687894|Alice Pailhès]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/alice_pailhes alice_pailhes] | [[:d:Q94687894|Q94687894]] |- | | ''[[:d:Q4726061|Alice Rawsthorn]]'' | xornalista británica | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q864380|biógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1958-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alice_rawsthorn alice_rawsthorn] | [[:d:Q4726061|Q4726061]] |- | | ''[[:d:Q108655421|Alicia Chong Rodriguez]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alicia_chong alicia_chong] | [[:d:Q108655421|Q108655421]] |- | | ''[[:d:Q111986830|Alicia Eggert]]'' | | [[artista]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alicia_eggert alicia_eggert] | [[:d:Q111986830|Q111986830]] |- | [[Ficheiro:Alicia Garza.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19609542|Alicia Garza]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | 1981-01-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alicia_garza alicia_garza] | [[:d:Q19609542|Q19609542]] |- | | ''[[:d:Q23759747|Alisa Miller]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/alisa_miller alisa_miller] | [[:d:Q23759747|Q23759747]] |- | [[Ficheiro:Alison Gopnik Photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2647225|Alison Gopnik]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1955-06-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alison_gopnik alison_gopnik]<br/>[https://www.ted.com/speakers/998 998] | [[:d:Q2647225|Q2647225]] |- | [[Ficheiro:Alison Jackson at Haifa Museum of Art (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q431375|Alison Jackson]]'' | fotógrafa británica | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1960-05-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alison_jackson alison_jackson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/186 186] | [[:d:Q431375|Q431375]] |- | [[Ficheiro:MJK39380 Alison Killing (See-Conference 2017).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769251|Alison Killing]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alison_killing alison_killing] | [[:d:Q23769251|Q23769251]] |- | | ''[[:d:Q23782666|Alix Generous]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/alix_generous alix_generous] | [[:d:Q23782666|Q23782666]] |- | | ''[[:d:Q23727980|Allan Adams]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/allan_adams allan_adams] | [[:d:Q23727980|Q23727980]] |- | | ''[[:d:Q23784267|Allan Jones]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/allan_jones allan_jones] | [[:d:Q23784267|Q23784267]] |- | [[Ficheiro:Allan Savory (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4730957|Allan Savory]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1935-09-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Zimbabwe]] | [https://www.ted.com/speakers/allan_savory allan_savory] | [[:d:Q4730957|Q4730957]] |- | | ''[[:d:Q23662577|Allison Hunt]]'' | | ''[[:d:Q2296674|social media manager]]''<br/>''[[:d:Q1900657|marketer]]''<br/>''[[:d:Q61911662|marketing consultant]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/allison_hunt allison_hunt] | [[:d:Q23662577|Q23662577]] |- | [[Ficheiro:Allyson Felix Doha 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5799|Allyson Felix]]'' | | ''[[:d:Q4009406|velocista]]''<br/>''[[:d:Q11513337|atleta]]'' | 1985-11-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/allyson_felix allyson_felix] | [[:d:Q5799|Q5799]] |- | | ''[[:d:Q125824589|Almudena Toral]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/almudena_toral almudena_toral] | [[:d:Q125824589|Q125824589]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Alok Sharma crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q478531|Alok Sharma]]'' | político británico | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q2883465|investment banker]]'' | 1967-09-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/alok_sharma alok_sharma] | [[:d:Q478531|Q478531]] |- | | ''[[:d:Q91949388|Alona Fyshe]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/alona_fyshe alona_fyshe] | [[:d:Q91949388|Q91949388]] |- | [[Ficheiro:Alvin Ailey - Revelations.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q449026|Alvin Ailey American Dance Theater]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/alvin_ailey_american_dance_theater alvin_ailey_american_dance_theater] | [[:d:Q449026|Q449026]] |- | [[Ficheiro:Bala portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4647578|Alwar Balasubramaniam]]'' | artista indio | [[artista]]<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q11569986|gravador]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q1925963|artista gráfico]]'' | 1971-06-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/a_balasubramaniam a_balasubramaniam] | [[:d:Q4647578|Q4647578]] |- | | ''[[:d:Q23782900|Alyson McGregor]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alyson_mcgregor alyson_mcgregor] | [[:d:Q23782900|Q23782900]] |- | | ''[[:d:Q450477|Alyssa Monks]]'' | pintora estadounidense | [[pintor]] | 1977-11-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/alyssa_monks alyssa_monks] | [[:d:Q450477|Q450477]] |- | [[Ficheiro:Amanda Bennett, USAGM CEO.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16151611|Amanda Bennett]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1952-07-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_bennett amanda_bennett] | [[:d:Q16151611|Q16151611]] |- | [[Ficheiro:Amanda-Burden (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4739580|Amanda Burden]]'' | | ''[[:d:Q2815948|paisaxista]]''<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>[[Político, política|político]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_burden amanda_burden] | [[:d:Q4739580|Q4739580]] |- | [[Ficheiro:Amanda Gorman 2021.jpg|center|128px]] | [[Amanda Gorman]] | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1998-03-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_gorman amanda_gorman] | [[:d:Q52369134|Q52369134]] |- | [[Ficheiro:Amanda Palmer Open Piano for Refugees Vienna 2019 36.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q240377|Amanda Palmer]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q2914170|artista urbano]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1976-04-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_palmer amanda_palmer] | [[:d:Q240377|Q240377]] |- | [[Ficheiro:Amanda Renteria (January 2025) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14948755|Amanda Renteria]]'' | | ''[[:d:Q13388586|softball player]]''<br/>''[[:d:Q3665646|baloncestista]]''<br/>''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | 1974-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_renteria amanda_renteria] | [[:d:Q14948755|Q14948755]] |- | | ''[[:d:Q47554100|Amanda Williams]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amanda_williams amanda_williams] | [[:d:Q47554100|Q47554100]] |- | [[Ficheiro:Re-publica Portland 2019 - d1 (48935550272).jpg|center|128px]] | [[Amber Case]] | antropóloga ciborg | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1987 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amber_case amber_case] | [[:d:Q23797155|Q23797155]] |- | [[Ficheiro:Amber Galloway.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27902885|Amber Galloway Gallego]]'' | | ''[[:d:Q10691728|sign language interpreter]]'' | 1977-03-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amber_galloway_gallego amber_galloway_gallego] | [[:d:Q27902885|Q27902885]] |- | | ''[[:d:Q83432826|Amber Hikes]]'' | | ''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amber_hikes amber_hikes] | [[:d:Q83432826|Q83432826]] |- | [[Ficheiro:Amber McReynolds, USPS Governor.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105675680|Amber McReynolds]]'' | | | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amber_mcreynolds amber_mcreynolds] | [[:d:Q105675680|Q105675680]] |- | [[Ficheiro:Ameenah Gurib-Fakim.jpg|center|128px]] | [[Ameenah Gurib-Fakim]] | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1959-10-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Mauricio]] | [https://www.ted.com/speakers/ameenah_gurib_fakim ameenah_gurib_fakim]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2073 2073] | [[:d:Q20022984|Q20022984]] |- | [[Ficheiro:AmelKarboul20160204London.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15703367|Amel Karboul]]'' | política tunesina | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1973-04-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Tunisia]] | [https://www.ted.com/speakers/dr_amel_karboul dr_amel_karboul] | [[:d:Q15703367|Q15703367]] |- | [[Ficheiro:America Ferrera at the 2025 Toronto International Film Festival (cropped2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q219402|America Ferrera]]'' | | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1984-04-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/america_ferrera america_ferrera] | [[:d:Q219402|Q219402]] |- | | ''[[:d:Q4746085|Ami Klin]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/ami_klin ami_klin]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1370 1370] | [[:d:Q4746085|Q4746085]] |- | [[Ficheiro:United Nations Deputy Secretary General Amina Mohammed in 2023 - (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4746340|Amina J. Mohammed]]'' | política nixeriana | [[Político, política|político]]<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]] | 1961-06-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/amina_j_mohammed amina_j_mohammed] | [[:d:Q4746340|Q4746340]] |- | | ''[[:d:Q53147966|Amir Nizar Zuabi]]'' | | ''[[:d:Q3387717|director teatral]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estado de Palestina]] | [https://www.ted.com/speakers/amir_nizar_zuabi amir_nizar_zuabi] | [[:d:Q53147966|Q53147966]] |- | | ''[[:d:Q59340673|Amisha Padnani]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_padnani amy_padnani] | [[:d:Q59340673|Q59340673]] |- | [[Ficheiro:Amishi Jha.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16211585|Amishi Jha]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1970-12-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amishi_jha amishi_jha] | [[:d:Q16211585|Q16211585]] |- | | ''[[:d:Q23784357|Amit Sood]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amit_sood amit_sood] | [[:d:Q23784357|Q23784357]] |- | [[Ficheiro:Amory Lovins, 2011 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q474194|Amory Lovins]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q11295636|deseñador de automóbiles]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1947-11-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amory_lovins amory_lovins] | [[:d:Q474194|Q474194]] |- | [[Ficheiro:Amos Winter - MIT Mobility Lab.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21550740|Amos Winter]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q5669847|profesor asistente]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amos_winter amos_winter] | [[:d:Q21550740|Q21550740]] |- | | ''[[:d:Q4749093|Amy B. Smith]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1962-11-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_smith amy_smith]<br/>[https://www.ted.com/speakers/3 3] | [[:d:Q4749093|Q4749093]] |- | [[Ficheiro:Acuddy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4749151|Amy Cuddy]]'' | profesora universitaria estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1972-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_cuddy amy_cuddy] | [[:d:Q4749151|Q4749151]] |- | [[Ficheiro:Photo Credit- Evgenia Eliseeva.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30069746|Amy Edmondson]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1959-03-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_edmondson amy_edmondson] | [[:d:Q30069746|Q30069746]] |- | | ''[[:d:Q63456301|Amy Herman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>[[xurista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amy_herman amy_herman] | [[:d:Q63456301|Q63456301]] |- | | ''[[:d:Q78873106|Amy L Baxter]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amy_baxter amy_baxter] | [[:d:Q78873106|Q78873106]] |- | | ''[[:d:Q46782105|Amy L. Milton]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amy_milton amy_milton] | [[:d:Q46782105|Q46782105]] |- | | ''[[:d:Q23656175|Amy Lockwood]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amy_lockwood amy_lockwood] | [[:d:Q23656175|Q23656175]] |- | | ''[[:d:Q23798804|Amy O'Toole]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/amy_o_toole amy_o_toole] | [[:d:Q23798804|Q23798804]] |- | [[Ficheiro:Amy Purdy - 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4749355|Amy Purdy]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q133901084|para snowboarder]]'' | 1979-11-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_purdy amy_purdy] | [[:d:Q4749355|Q4749355]] |- | [[Ficheiro:Amy Tan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q234989|Amy Tan]]'' | novelista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1952-02-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_tan amy_tan] | [[:d:Q234989|Q234989]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Amy Webb.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4749439|Amy Webb]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q846430|futurólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1974-10-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/amy_webb amy_webb] | [[:d:Q4749439|Q4749439]] |- | [[Ficheiro:Anab Jain (3331817244).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125746197|Anab Jain]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurólogo]]''<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/anab_jain anab_jain] | [[:d:Q125746197|Q125746197]] |- | | ''[[:d:Q23661617|Anand Agarawala]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anand_agarawala anand_agarawala] | [[:d:Q23661617|Q23661617]] |- | [[Ficheiro:Anand Giridharadas - PopTech 2011 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4751249|Anand Giridharadas]]'' | escritor estadounidense | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1981-09-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anand_giridharadas anand_giridharadas] | [[:d:Q4751249|Q4751249]] |- | | ''[[:d:Q18398176|Anand Varma]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anand_varma anand_varma] | [[:d:Q18398176|Q18398176]] |- | [[Ficheiro:Ananda Shankar Jayant for her outstanding contribution to Bharatanatyam (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19898324|Ananda Shankar Jayant]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1961-09-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/ananda_shankar_jayant ananda_shankar_jayant] | [[:d:Q19898324|Q19898324]] |- | [[Ficheiro:Anant Agarwal in 2015 New America panel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92736|Anant Agarwal]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1959<br/>1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anant_agarwal anant_agarwal] | [[:d:Q92736|Q92736]] |- | [[Ficheiro:Anas Aremeyaw Anas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4751775|Anas Aremeyaw Anas]]'' | xornalista ghanés | [[xornalista]] | 1970s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/anas_aremeyaw_anas anas_aremeyaw_anas] | [[:d:Q4751775|Q4751775]] |- | | ''[[:d:Q16199723|Anastasia Taylor-Lind]]'' | fotógrafa británica | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1981-05-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/anastasia_taylor_lind anastasia_taylor_lind] | [[:d:Q16199723|Q16199723]] |- | | ''[[:d:Q23772818|Anders Fjellberg]]'' | xornalista noruegués | [[xornalista]] | 1988-10-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/anders_fjellberg anders_fjellberg] | [[:d:Q23772818|Q23772818]] |- | | ''[[:d:Q23784626|Anders Ynnerman]]'' | académico sueco | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1963-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/anders_ynnerman anders_ynnerman] | [[:d:Q23784626|Q23784626]] |- | [[Ficheiro:TechCrunch Disrupt NY 2016 - Day 3 (26682587010).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23712695|Andras Forgacs]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andras_forgacs andras_forgacs] | [[:d:Q23712695|Q23712695]] |- | [[Ficheiro:Andrea Ghez (cropped1).jpg|center|128px]] | [[Andrea M. Ghez]] | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1965-06-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrea_ghez andrea_ghez] | [[:d:Q493956|Q493956]] |- | [[Ficheiro:Andreas Ekström.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5707482|Andreas Ekström]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1975-10-29<br/>1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/andreas_ekstrom andreas_ekstrom] | [[:d:Q5707482|Q5707482]] |- | | ''[[:d:Q23670498|Andreas Raptopoulos]]'' | | [[director executivo]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andreas_raptopoulos andreas_raptopoulos] | [[:d:Q23670498|Q23670498]] |- | [[Ficheiro:Andreas Schleicher, 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q71557|Andreas Schleicher]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1964-07-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/andreas_schleicker andreas_schleicker] | [[:d:Q71557|Q71557]] |- | | ''[[:d:Q23713628|Andres Lozano]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[Médico, médica|médico]] | 20th century<br/>1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/andres_lozano andres_lozano] | [[:d:Q23713628|Q23713628]] |- | | ''[[:d:Q23728849|Andrew Bastawrous]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andrew_bastawrous andrew_bastawrous] | [[:d:Q23728849|Q23728849]] |- | [[Ficheiro:Andrew Bird (52413565996) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q503783|Andrew Bird]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q3560496|violinista]]''<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q1792566|whistle artist]]'' | 1973-07-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_bird andrew_bird] | [[:d:Q503783|Q503783]] |- | [[Ficheiro:Kiosk Copyright, Design, and Digital Culture (15461376932) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662266|Andrew Blum]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1977-03-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_blum andrew_blum] | [[:d:Q23662266|Q23662266]] |- | | ''[[:d:Q42808292|Andrew E. Pelling]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andrew_pelling andrew_pelling] | [[:d:Q42808292|Q42808292]] |- | | ''[[:d:Q23713796|Andrew Fitzgerald]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andrew_fitzgerald andrew_fitzgerald] | [[:d:Q23713796|Q23713796]] |- | [[Ficheiro:Andrew Forrest (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q504773|Andrew Forrest]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q6116070|jackaroo]]'' | 1961-11-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_forrest andrew_forrest] | [[:d:Q504773|Q504773]] |- | | ''[[:d:Q23073107|Andrew J. Connolly]]'' | astrónomo británico | ''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_connolly andrew_connolly] | [[:d:Q23073107|Q23073107]] |- | | ''[[:d:Q78398013|Andrew Marantz]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1984-09-26<br/>1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andrew_marantz andrew_marantz] | [[:d:Q78398013|Q78398013]] |- | [[Ficheiro:Andrew McAfee FT-McKinsey BBYA 2014(LowerContrast).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15109666|Andrew McAfee]]'' | | [[economista]] | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_mcafee andrew_mcafee] | [[:d:Q15109666|Q15109666]] |- | [[Ficheiro:Andrew Mwenda.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4591759|Andrew Mwenda]]'' | xornalista ugandés | [[xornalista]] | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Uganda]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_mwenda andrew_mwenda] | [[:d:Q4591759|Q4591759]] |- | [[Ficheiro:Andrew Solomon 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q645362|Andrew Solomon]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]'' | 1963-10-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_solomon andrew_solomon] | [[:d:Q645362|Q645362]] |- | [[Ficheiro:Andrew Stanton at the 2026 Sundance Film Festival for In the Blink of an Eye (01) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q328723|Andrew Stanton]]'' | director de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q266569|animador]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1965-12-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_stanton andrew_stanton]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1134 1134] | [[:d:Q328723|Q328723]] |- | [[Ficheiro:Andrew Ng at TechCrunch Disrupt SF 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2846695|Andrew Y. Ng]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1976-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_ng andrew_ng] | [[:d:Q2846695|Q2846695]] |- | | ''[[:d:Q20020931|Andrew Youn]]'' | | ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andrew_youn andrew_youn] | [[:d:Q20020931|Q20020931]] |- | [[Ficheiro:Andri Snaer Magnason.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q463575|Andri Snær Magnason]]'' | escritor islandés | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1973-07-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Islandia]] | [https://www.ted.com/speakers/andri_snaer_magnason andri_snaer_magnason] | [[:d:Q463575|Q463575]] |- | | ''[[:d:Q23840135|Andrés Ruzo]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Perú]]<br/>[[Nicaragua]] | [https://www.ted.com/speakers/andres_ruzo andres_ruzo] | [[:d:Q23840135|Q23840135]] |- | | ''[[:d:Q16218437|Andy Dunn]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1979-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/andy_dunn andy_dunn] | [[:d:Q16218437|Q16218437]] |- | | ''[[:d:Q4760818|Andy Hobsbawm]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1963-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/andy_hobsbawm andy_hobsbawm] | [[:d:Q4760818|Q4760818]] |- | [[Ficheiro:Andy Puddicombe (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16214139|Andy Puddicombe]]'' | | ''[[:d:Q854997|bhikkhu]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1972-09-23<br/>1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/andy_puddicombe andy_puddicombe]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1519 1519] | [[:d:Q16214139|Q16214139]] |- | [[Ficheiro:Andy Yen - Is Privacy Supporting Cybercrime.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759707|Andy Yen]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q4479442|fundador]]''<br/>[[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/andy_yen andy_yen] | [[:d:Q23759707|Q23759707]] |- | [[Ficheiro:Angel Hsu headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59348689|Angel Hsu]]'' | | ''[[:d:Q1113838|climatólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1983-02-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/angel_hsu angel_hsu] | [[:d:Q59348689|Q59348689]] |- | | ''[[:d:Q4762378|Angela Belcher]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/angela_belcher angela_belcher] | [[:d:Q4762378|Q4762378]] |- | [[Ficheiro:Angela Duckworth, 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16198258|Angela Duckworth]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/angela_lee_duckworth angela_lee_duckworth]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1648 1648] | [[:d:Q16198258|Q16198258]] |- | | ''[[:d:Q23797730|Angela Patton]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/angela_patton angela_patton] | [[:d:Q23797730|Q23797730]] |- | | ''[[:d:Q90287679|Angelicque E. White]]'' | | ''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/angelicque_white angelicque_white] | [[:d:Q90287679|Q90287679]] |- | [[Ficheiro:Angelo Vermeulen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13429632|Angelo Vermeulen]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[astronauta]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/angelo_vermeulen angelo_vermeulen] | [[:d:Q13429632|Q13429632]] |- | [[Ficheiro:Angélica Dass retratos.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51882246|Angélica Dass]]'' | fotógrafa brasileira | [[artista]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/angelica_dass angelica_dass] | [[:d:Q51882246|Q51882246]] |- | [[Ficheiro:Angélique Kidjo 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q231276|Angélique Kidjo]]'' | música beninesa | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q66314404|cantante de jazz]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]'' | 1960-07-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Benín]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/angelique_kidjo angelique_kidjo] | [[:d:Q231276|Q231276]] |- | | ''[[:d:Q20880943|Anicka Yi]]'' | artista estadounidense | [[pintor]] | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anicka_yi anicka_yi] | [[:d:Q20880943|Q20880943]] |- | | ''[[:d:Q53865446|Anika Goss-Foster]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anika_goss anika_goss] | [[:d:Q53865446|Q53865446]] |- | [[Ficheiro:Anil Ananthaswamy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23783480|Anil Ananthaswamy]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/anil_ananthaswamy anil_ananthaswamy] | [[:d:Q23783480|Q23783480]] |- | [[Ficheiro:Congreso Futuro - 2019-01-14 - 09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22087352|Anil K Seth]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1972-06-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/anil_seth anil_seth] | [[:d:Q22087352|Q22087352]] |- | [[Ficheiro:Anil K gupta Erudite Conclave Medical College, Thiruvananthapuram.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4764657|Anil Kumar Gupta]]'' | | ''[[:d:Q1900657|marketer]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1949 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/anil_gupta anil_gupta] | [[:d:Q4764657|Q4764657]] |- | [[Ficheiro:Anima Anandkumar speaking at AAAS 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29167831|Anima Anandkumar]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/anima_anandkuma anima_anandkuma] | [[:d:Q29167831|Q29167831]] |- | | ''[[:d:Q83274545|Anirudh Sharma]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/anirudh_sharma anirudh_sharma] | [[:d:Q83274545|Q83274545]] |- | | ''[[:d:Q117222036|Anjali Kumar]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/anjali_kumar anjali_kumar] | [[:d:Q117222036|Q117222036]] |- | [[Ficheiro:Anjali Sud 41139141434.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55686689|Anjali Sud]]'' | empresaria estadounidense | [[director executivo]] | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anjali_sud anjali_sud] | [[:d:Q55686689|Q55686689]] |- | | ''[[:d:Q60195513|Anjali Tripathi]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/anjali_tripathi anjali_tripathi] | [[:d:Q60195513|Q60195513]] |- | [[Ficheiro:Anjan Chatterjee-neuroscientist.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4765748|Anjan Chatterjee]]'' | | [[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1958-10-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anjan_chatterjee anjan_chatterjee] | [[:d:Q4765748|Q4765748]] |- | [[Ficheiro:Anjan Sundaram 2025 Oslo Freedom Forum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16981606|Anjan Sundaram]]'' | escritor indio | [[xornalista]] | 1983 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/anjan_sundaram anjan_sundaram] | [[:d:Q16981606|Q16981606]] |- | | ''[[:d:Q23782708|Ann Cooper]]'' | | ''[[:d:Q2576499|nutricionista]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q1495660|food critic]]'' | 1934 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ann_cooper ann_cooper] | [[:d:Q23782708|Q23782708]] |- | | ''[[:d:Q23783053|Ann Morgan]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ann_morgan ann_morgan] | [[:d:Q23783053|Q23783053]] |- | [[Ficheiro:AnnMarie Thomas (17598060293) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22073671|AnnMarie Thomas]]'' | | ''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/annmarie_thomas annmarie_thomas] | [[:d:Q22073671|Q22073671]] |- | [[Ficheiro:Anna Deavere Smith.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q286777|Anna Deavere Smith]]'' | | ''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1950-09-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anna_deavere_smith anna_deavere_smith] | [[:d:Q286777|Q286777]] |- | | ''[[:d:Q60212870|Anna Greka]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_greka anna_greka] | [[:d:Q60212870|Q60212870]] |- | | ''[[:d:Q4767076|Anna Heringer]]'' | arquitecta alemá | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977-10-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/anna_heringer anna_heringer] | [[:d:Q4767076|Q4767076]] |- | | ''[[:d:Q125484256|Anna Malaika Tubbs]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_malaika_tubbs anna_malaika_tubbs] | [[:d:Q125484256|Q125484256]] |- | | ''[[:d:Q42320877|Anna Maria Coclite]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_maria_coclite_TEDxVienna20221008-50437 anna_maria_coclite_TEDxVienna20221008-50437] | [[:d:Q42320877|Q42320877]] |- | | ''[[:d:Q23656753|Anna Mracek Dietrich]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_mracek_dietrichs anna_mracek_dietrichs] | [[:d:Q23656753|Q23656753]] |- | | ''[[:d:Q111575965|Anna Piperal]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_piperal anna_piperal] | [[:d:Q111575965|Q111575965]] |- | [[Ficheiro:Anna Rosling Rönnlund on "Factfulness".jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24680868|Anna Rosling Rönnlund]]'' | | ''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1975-04-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/anna_rosling_ronnlund anna_rosling_ronnlund] | [[:d:Q24680868|Q24680868]] |- | | ''[[:d:Q58754610|Anna Rothschild]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anna_rothschild anna_rothschild] | [[:d:Q58754610|Q58754610]] |- | | ''[[:d:Q27058390|Anne Basting]]'' | académica estadounidense | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anne_basting anne_basting] | [[:d:Q27058390|Q27058390]] |- | [[Ficheiro:Anne Curzan - Anatol Rodgers Lecture.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19364739|Anne Curzan]]'' | lingüista estadounidense | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anne_curzan anne_curzan] | [[:d:Q19364739|Q19364739]] |- | [[Ficheiro:Anne-Lamott-2013-San-Francisco (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2838773|Anne Lamott]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1954-04-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anne_lamott anne_lamott] | [[:d:Q2838773|Q2838773]] |- | | ''[[:d:Q56722014|Anne Madden]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[divulgador científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anne_madden anne_madden] | [[:d:Q56722014|Q56722014]] |- | | ''[[:d:Q79317367|Anne Marie Albano]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anne_marie_albano anne_marie_albano] | [[:d:Q79317367|Q79317367]] |- | [[Ficheiro:Anne Milgram official DEA photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4768651|Anne Milgram]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1970-12-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anne_milgram anne_milgram] | [[:d:Q4768651|Q4768651]] |- | | ''[[:d:Q23091382|Anne Pasternak]]'' | | ''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q4164507|crítico de arte]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anne_pasternak anne_pasternak] | [[:d:Q23091382|Q23091382]] |- | [[Ficheiro:Special Operations Policy Forum 2018 (45000180525).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q465477|Anne-Marie Slaughter]]'' | | [[xurista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q21281706|administrador académico]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1958-09-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anne_marie_slaughter anne_marie_slaughter] | [[:d:Q465477|Q465477]] |- | | ''[[:d:Q23670515|Annette Heuser]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/annette_heuser annette_heuser] | [[:d:Q23670515|Q23670515]] |- | [[Ficheiro:The river of Borgvik.jpg|center|128px]] | [[Annie Lennox]] | cantante escocesa | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>''[[:d:Q2340668|director de vídeos musicais]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q96034777|activista contra a VIH/sida]]'' | 1954-12-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/annie_lennox annie_lennox] | [[:d:Q151231|Q151231]] |- | [[Ficheiro:Annie Murphy Paul & Alice Wilder (7747958128).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657111|Annie Murphy Paul]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/annie_murphy_paul annie_murphy_paul] | [[:d:Q23657111|Q23657111]] |- | [[Ficheiro:Annie Rauwerda smiling 1 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109628790|Annie Rauwerda]]'' | xornalista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q2906862|creador de contido dixital]]'' | 1999-11-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/annie_rauwerda annie_rauwerda] | [[:d:Q109628790|Q109628790]] |- | [[Ficheiro:Anote Tong (1) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Anote Tong]] | político kiribatiano | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1952-06-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kiribati]] | [https://www.ted.com/speakers/anote_tong anote_tong] | [[:d:Q57456|Q57456]] |- | [[Ficheiro:Anthony Atala, Printing a Human Kidney on Stage (5507356887).jpg|center|128px]] | [[Anthony Atala]] | científico estadounidense de orixe peruana | [[Médico, médica|médico]] | 1958-07-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anthony_atala anthony_atala] | [[:d:Q4772039|Q4772039]] |- | [[Ficheiro:Anthony Fauci in 2023 02 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q573246|Anthony Fauci]]'' | | ''[[:d:Q12119633|immunólogo]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1940-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anthony_fauci anthony_fauci] | [[:d:Q573246|Q573246]] |- | [[Ficheiro:Anthony Goldbloom Kaggle founder and CEO (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4772605|Anthony Goldbloom]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1983-06-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/anthony_goldbloom anthony_goldbloom] | [[:d:Q4772605|Q4772605]] |- | [[Ficheiro:ACLU Anthony D Romero.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1568107|Anthony Romero]]'' | avogado estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1965-07-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anthony_d_romero anthony_d_romero] | [[:d:Q1568107|Q1568107]] |- | | ''[[:d:Q97585702|Anthony Veneziale]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/anthony_veneziale anthony_veneziale] | [[:d:Q97585702|Q97585702]] |- | | ''[[:d:Q33225951|Antoine Gourévitch]]'' | | ''[[:d:Q15978655|consultor]]'' | 1967-10-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/antoine_gourevitch antoine_gourevitch] | [[:d:Q33225951|Q33225951]] |- | | ''[[:d:Q23759553|Antonio Donato Nobre]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/antonio_donato_nobre antonio_donato_nobre] | [[:d:Q23759553|Q23759553]] |- | [[Ficheiro:AntonyGarrettLisi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2600403|Antony Garrett Lisi]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q13561328|surfista]]''<br/>[[físico teórico]] | 1968-01-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/garrett_lisi garrett_lisi] | [[:d:Q2600403|Q2600403]] |- | [[Ficheiro:Antony Gormley Встреча с Гормли на выставке crop.jpg|center|128px]] | [[Antony Gormley]] | escultor británico | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q1925963|artista gráfico]]''<br/>[[pintor]] | 1950-08-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/antony_gormley antony_gormley] | [[:d:Q360371|Q360371]] |- | [[Ficheiro:António Damásio no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2013 cropped.png|center|128px]] | [[António Damásio]] | | ''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1944-02-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Portugal]] | [https://www.ted.com/speakers/antonio_damasio antonio_damasio] | [[:d:Q380207|Q380207]] |- | [[Ficheiro:António Guterres United Nations Secretary-General in 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[António Guterres]] | político portugués | [[Político, política|político]] | 1949-04-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Portugal]]<br/>[[Timor Leste]] | [https://www.ted.com/speakers/antonio_guterres antonio_guterres] | [[:d:Q311440|Q311440]] |- | | ''[[:d:Q106520203|Anu Puusa]]'' | | | 1975-04-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/anu_puusa anu_puusa] | [[:d:Q106520203|Q106520203]] |- | [[Ficheiro:Anupam Mishra.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4777823|Anupam Mishra]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1947-06-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>''[[:d:Q1775277|Dominio da India]]'' | [https://www.ted.com/speakers/anupam_mishra anupam_mishra] | [[:d:Q4777823|Q4777823]] |- | | ''[[:d:Q58813001|Anushka Naiknaware]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 2003 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/anushka_naiknaware anushka_naiknaware] | [[:d:Q58813001|Q58813001]] |- | | ''[[:d:Q24051923|Aomawa Shields]]'' | astrónoma estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aomawa_shields aomawa_shields] | [[:d:Q24051923|Q24051923]] |- | [[Ficheiro:Aparna Nancherla LBJ Presidential Library 2019 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24884398|Aparna Nancherla]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1982-08-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/aparna_nancherla aparna_nancherla] | [[:d:Q24884398|Q24884398]] |- | | ''[[:d:Q23657177|Aparna Rao]]'' | | [[artista]] | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aparna_rao aparna_rao] | [[:d:Q23657177|Q23657177]] |- | [[Ficheiro:Apiorkor Seyiram Ashong-Abbey in hijab.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106228455|Apiorkor Seyiram Ashong-Abbey]]'' | poetisa ghanesa | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1988-04-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/apiorkor_seyiram_ashong_abbey apiorkor_seyiram_ashong_abbey] | [[:d:Q106228455|Q106228455]] |- | [[Ficheiro:Apolinario Passos at SXSW London 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136515003|Apolinário Passos]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>[[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/apolinario_passos apolinario_passos] | [[:d:Q136515003|Q136515003]] |- | | ''[[:d:Q4780347|Apollo Robbins]]'' | | ''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1974-05-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/apollo_robbins apollo_robbins] | [[:d:Q4780347|Q4780347]] |- | [[Ficheiro:Picture of Ari Wallach.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4790131|Ari Wallach]]'' | | ''[[:d:Q846430|futurólogo]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ari_wallach ari_wallach] | [[:d:Q4790131|Q4790131]] |- | | ''[[:d:Q93523410|Ariana Curtis]]'' | | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q47090899|profesional de museos]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/ariana_curtis ariana_curtis] | [[:d:Q93523410|Q93523410]] |- | [[Ficheiro:Arianna Huffington 2011 Shankbone 2.JPG|center|128px]] | [[Arianna Huffington]] | | ''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q864380|biógrafo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1950-07-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Grecia]] | [https://www.ted.com/speakers/arianna_huffington arianna_huffington] | [[:d:Q233397|Q233397]] |- | [[Ficheiro:Ariel Garten Playing Quintephone at ICMC2007imgp7900cpq.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4790411|Ariel Garten]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]'' | 1979-09-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/ariel_garten ariel_garten] | [[:d:Q4790411|Q4790411]] |- | [[Ficheiro:Ariel Waldman (8543944344).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q65122975|Ariel Waldman]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ariel_waldman ariel_waldman] | [[:d:Q65122975|Q65122975]] |- | | ''[[:d:Q23662627|Aris Venetikidis]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aris_venetikidis aris_venetikidis] | [[:d:Q23662627|Q23662627]] |- | | ''[[:d:Q59428262|Armando Azua-Bustos]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/armando_azua_bustos armando_azua_bustos] | [[:d:Q59428262|Q59428262]] |- | | ''[[:d:Q123785656|Arnav Kapur]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/arnav_kapur arnav_kapur] | [[:d:Q123785656|Q123785656]] |- | [[Ficheiro:Arthur Brooks (16066140274).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4798155|Arthur Brooks]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q15319501|científico social]]'' | 1964-05-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/arthur_brooks arthur_brooks] | [[:d:Q4798155|Q4798155]] |- | | ''[[:d:Q709449|Arthur Ganson]]'' | | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q713223|artista residente]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/arthur_ganson arthur_ganson] | [[:d:Q709449|Q709449]] |- | | ''[[:d:Q4800011|Arthur Potts Dawson]]'' | | | 1971-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/arthur_potts_dawson arthur_potts_dawson] | [[:d:Q4800011|Q4800011]] |- | [[Ficheiro:Arthur T. Benjamin in 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2865351|Arthur T. Benjamin]]'' | matemático estadounidense | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1961-03-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/arthur_benjamin arthur_benjamin] | [[:d:Q2865351|Q2865351]] |- | [[Ficheiro:Arunabha Ghosh at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q118640613|Arunabha Ghosh]]'' | | [[director executivo]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/arunabha_ghosh arunabha_ghosh] | [[:d:Q118640613|Q118640613]] |- | [[Ficheiro:Arunachalam Muruganantham in California.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q235553|Arunachalam Muruganantham]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1962-10-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/arunachalam_muruganantham arunachalam_muruganantham] | [[:d:Q235553|Q235553]] |- | [[Ficheiro:Arvind Gupta Oct 2010 IUCAA.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3633965|Arvind Gupta]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1953-12-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/arvind_gupta arvind_gupta] | [[:d:Q3633965|Q3633965]] |- | | ''[[:d:Q23727967|Ash Beckham]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ash_beckham ash_beckham] | [[:d:Q23727967|Q23727967]] |- | [[Ficheiro:Asha de Vos cropped.jpg|center|128px]] | [[Asha de Vos]] | bióloga srilankesa | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Sri Lanka]] | [https://www.ted.com/speakers/asha_de_vos asha_de_vos] | [[:d:Q23768737|Q23768737]] |- | | ''[[:d:Q23783386|Asher Hasan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/asher_hasan asher_hasan] | [[:d:Q23783386|Q23783386]] |- | [[Ficheiro:Ashif Shaikh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4805056|Ashif Shaikh]]'' | | | 1982-10-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/ashif_shaikh ashif_shaikh] | [[:d:Q4805056|Q4805056]] |- | [[Ficheiro:Ashley Judd SXSW 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q228645|Ashley Judd]]'' | actriz estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1968-04-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ashley_judd ashley_judd] | [[:d:Q228645|Q228645]] |- | | ''[[:d:Q87237972|Ashley V. Whillans]]'' | actriz canadense | ''[[:d:Q99193996|behavioral scientist]]''<br/>''[[:d:Q5669847|profesor asistente]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[autor]] | 1988-05-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/ashley_whillans_1 ashley_whillans_1]<br/>[https://www.ted.com/speakers/ashley_whillans ashley_whillans] | [[:d:Q87237972|Q87237972]] |- | [[Ficheiro:Aschraf Ghani MSC 2017 2 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ashraf Ghani]] | presidente de Afganistán entre 2014 e 2021 | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1949-05-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q30747910|República Islámica de Afganistán]]''<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ashraf_ghani ashraf_ghani] | [[:d:Q172388|Q172388]] |- | | ''[[:d:Q4806016|Ashton Applewhite]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]] | 1952-06-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ashton_applewhite ashton_applewhite] | [[:d:Q4806016|Q4806016]] |- | [[Ficheiro:Asmeret Asefaw Berhe, DOE Director.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55955709|Asmeret Asefaw Berhe]]'' | | ''[[:d:Q12370538|soil scientist]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/asmeret_berhe asmeret_berhe] | [[:d:Q55955709|Q55955709]] |- | | ''[[:d:Q23782514|Aspen Baker]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aspen_baker aspen_baker] | [[:d:Q23782514|Q23782514]] |- | [[Ficheiro:Astro Teller candid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4811519|Astro Teller]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1970-05-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/astro_teller astro_teller] | [[:d:Q4811519|Q4811519]] |- | [[Ficheiro:Atul Gawande, USAID Assistant Administrator.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2751383|Atul Gawande]]'' | | ''[[:d:Q18533509|escritor médico]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[cirurxián]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1965-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/atul_gawande_1 atul_gawande_1] | [[:d:Q2751383|Q2751383]] |- | [[Ficheiro:Aubrey de Grey - How We Will Beat Aging.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q175969|Aubrey de Grey]]'' | | ''[[:d:Q20107384|gerontologist]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q133575875|anti-aging practitioner and activist]]'' | 1963-04-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/aubrey_de_grey aubrey_de_grey] | [[:d:Q175969|Q175969]] |- | [[Ficheiro:Audrey Choi at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q112670837|Audrey Choi]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/audrey_choi audrey_choi] | [[:d:Q112670837|Q112670837]] |- | [[Ficheiro:EPFL 2020 Auke Ijspeert Portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24040710|Auke Jan Ijspeert]]'' | escritor suízo | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/auke_ijspeert auke_ijspeert] | [[:d:Q24040710|Q24040710]] |- | | ''[[:d:Q23795350|Auret van Heerden]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/auret_van_heerden auret_van_heerden] | [[:d:Q23795350|Q23795350]] |- | [[Ficheiro:Ava DuVernay 2015.jpg|center|128px]] | [[Ava DuVernay]] | directora de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1972-08-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ava_duvernay ava_duvernay] | [[:d:Q4827381|Q4827381]] |- | [[Ficheiro:Avi Loeb in 2023 02 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2821842|Avi Loeb]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q18921227|Ufólogo]]'' | 1962-02-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/avi_loeb avi_loeb] | [[:d:Q2821842|Q2821842]] |- | | ''[[:d:Q22279966|Avi Reichental]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1957-01-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/avi_reichental avi_reichental] | [[:d:Q22279966|Q22279966]] |- | [[Ficheiro:Avi rubin kimball brace cfp2006 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4828480|Avi Rubin]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1967-11-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/avi_rubin avi_rubin] | [[:d:Q4828480|Q4828480]] |- | [[Ficheiro:Prof. Avinash Persaud (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4828876|Avinash Persaud]]'' | | [[economista]] | 1966-06-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/avinash_persaud avinash_persaud] | [[:d:Q4828876|Q4828876]] |- | | ''[[:d:Q33199187|Axel Reinaud]]'' | | ''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1967-10-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/axel_reinaud axel_reinaud] | [[:d:Q33199187|Q33199187]] |- | [[Ficheiro:Ayana Johnson, profile of a marine biologist.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50074170|Ayana Elizabeth Johnson]]'' | | ''[[:d:Q16185210|policy advisor]]'' | 1980-08-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ayana_elizabeth_johnson ayana_elizabeth_johnson] | [[:d:Q50074170|Q50074170]] |- | [[Ficheiro:Ayanna M. Howard - SnoMote.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11644|Ayanna Howard]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1972-01-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ayanna_howard ayanna_howard] | [[:d:Q11644|Q11644]] |- | [[Ficheiro:Picture of Professor Ayelet Fishbach.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54805533|Ayelet Fishbach]]'' | economista israelí | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/ayelet_fishbach ayelet_fishbach] | [[:d:Q54805533|Q54805533]] |- | [[Ficheiro:Ayọ Tometi - 2021 (51648565860) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19885291|Ayọ Tometi]]'' | | [[activista]] | 1984-08-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/opal_tometi opal_tometi] | [[:d:Q19885291|Q19885291]] |- | | ''[[:d:Q50208514|Azim F. Shariff]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/azim_shariff azim_shariff] | [[:d:Q50208514|Q50208514]] |- | | ''[[:d:Q4832583|Azim Khamisa]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/azim_n_khamisa azim_n_khamisa] | [[:d:Q4832583|Q4832583]] |- | [[Ficheiro:Aziz Abu Sarah.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q65030161|Aziz Abu Sarah]]'' | | ''[[:d:Q1039099|guía de turismo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/aziz_abu_sarah aziz_abu_sarah] | [[:d:Q65030161|Q65030161]] |- | | ''[[:d:Q23728292|Aziza Chaouni]]'' | arquitecta marroquí | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977-06-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Marrocos]] | [https://www.ted.com/speakers/aziza_chaouni aziza_chaouni] | [[:d:Q23728292|Q23728292]] |- | [[Ficheiro:B. Joseph Pine at SXSW 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4834072|B. Joseph Pine II]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_pine joseph_pine] | [[:d:Q4834072|Q4834072]] |- | | ''[[:d:Q23769545|BJ Miller]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1971-10-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bj_miller bj_miller] | [[:d:Q23769545|Q23769545]] |- | | ''[[:d:Q16245994|Baba Shiv]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q84506120|business administration scholar]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/baba_shiv baba_shiv] | [[:d:Q16245994|Q16245994]] |- | [[Ficheiro:Bahia Shehab.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662610|Bahia Shehab]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Líbano]] | [https://www.ted.com/speakers/bahia_shehab bahia_shehab] | [[:d:Q23662610|Q23662610]] |- | | ''[[:d:Q23662600|Bandi Mbubi]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bandi_mbubi bandi_mbubi] | [[:d:Q23662600|Q23662600]] |- | | ''[[:d:Q4858477|Barat Ali Batoor]]'' | fotógrafo afgán | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/barat_ali_batoor barat_ali_batoor] | [[:d:Q4858477|Q4858477]] |- | [[Ficheiro:Baratunde Thurston at ROFLCon II.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4858494|Baratunde Thurston]]'' | | ''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1977-09-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/baratunde_thurston baratunde_thurston] | [[:d:Q4858494|Q4858494]] |- | | ''[[:d:Q4858754|Barbara Block]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barbara_block barbara_block]<br/>[https://www.ted.com/speakers/801 801] | [[:d:Q4858754|Q4858754]] |- | | ''[[:d:Q17026605|Barbara F. Walter]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barbara_f_walter barbara_f_walter] | [[:d:Q17026605|Q17026605]] |- | | ''[[:d:Q29871142|Barbara J. King]]'' | antropóloga estadounidense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogo]]'' | 1956-08-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barbara_j_king barbara_j_king] | [[:d:Q29871142|Q29871142]] |- | [[Ficheiro:Barbandkath.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23016646|Barbara Natterson-Horowitz]]'' | | ''[[:d:Q3264451|cardiólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barbara_natterson_horowitz barbara_natterson_horowitz]<br/>[https://www.ted.com/speakers/b_n_horowitz b_n_horowitz] | [[:d:Q23016646|Q23016646]] |- | | ''[[:d:Q4864717|Barry Schuler]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1953-09-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barry_schuler barry_schuler] | [[:d:Q4864717|Q4864717]] |- | [[Ficheiro:Barry Schwartz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3500411|Barry Schwartz]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1946-08-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/barry_schwartz barry_schwartz] | [[:d:Q3500411|Q3500411]] |- | [[Ficheiro:BartKnols2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662325|Bart Knols]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bart_knols bart_knols] | [[:d:Q23662325|Q23662325]] |- | | ''[[:d:Q23795783|Bart Weetjens]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bart_weetjens bart_weetjens] | [[:d:Q23795783|Q23795783]] |- | | ''[[:d:Q4865683|Barton Seaver]]'' | | ''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1979-04-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/barton_seaver barton_seaver] | [[:d:Q4865683|Q4865683]] |- | | ''[[:d:Q23769533|Bassam Tariq]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1986-10-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bassam_tariq bassam_tariq] | [[:d:Q23769533|Q23769533]] |- | | ''[[:d:Q23671506|Bastian Schaefer]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bastian_schaefer bastian_schaefer] | [[:d:Q23671506|Q23671506]] |- | [[Ficheiro:Beardyman at Camp Bestival 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2573649|Beardyman]]'' | | ''[[:d:Q59958430|beatboxer]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q4110598|videoblogueiro]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]] | 1982-05-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/beardyman beardyman] | [[:d:Q2573649|Q2573649]] |- | [[Ficheiro:Beau Lotto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795352|Beau Lotto]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/beau_lotto beau_lotto] | [[:d:Q23795352|Q23795352]] |- | | ''[[:d:Q56948669|Becca Heller]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/becca_heller becca_heller] | [[:d:Q56948669|Q56948669]] |- | | ''[[:d:Q23662243|Becci Manson]]'' | | ''[[:d:Q33383789|retoucher]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/becci_manson becci_manson] | [[:d:Q23662243|Q23662243]] |- | | ''[[:d:Q23795670|Becky Blanton]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/becky_blanton becky_blanton] | [[:d:Q23795670|Q23795670]] |- | | ''[[:d:Q121542981|Becky Kennedy]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/becky_kennedy becky_kennedy] | [[:d:Q121542981|Q121542981]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Baroness Kidron crop 2, 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q335605|Beeban Kidron]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1961-05-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/beeban_kidron beeban_kidron] | [[:d:Q335605|Q335605]] |- | [[Ficheiro:Bel Pesce - 12285922333.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769253|Bel Pesce]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q17221|voceiro]]'' | 1988-02-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/bel_pesce bel_pesce] | [[:d:Q23769253|Q23769253]] |- | | ''[[:d:Q23760173|Ben Ambridge]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ben_ambridge ben_ambridge] | [[:d:Q23760173|Q23760173]] |- | | ''[[:d:Q23796181|Ben Cameron]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ben_cameron ben_cameron] | [[:d:Q23796181|Q23796181]] |- | [[Ficheiro:Ben Goldacre TAM London 2009.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q816499|Ben Goldacre]]'' | | ''[[:d:Q17433421|xornalista científico]]''<br/>''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1974-05-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ben_goldacre ben_goldacre] | [[:d:Q816499|Q816499]] |- | | ''[[:d:Q23656758|Ben Kacyra]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ben_kacyra ben_kacyra] | [[:d:Q23656758|Q23656758]] |- | [[Ficheiro:Loz-katchor.png|center|128px]] | ''[[:d:Q464432|Ben Katchor]]'' | | ''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]''<br/>''[[:d:Q8178443|libretista]]''<br/>''[[:d:Q1114448|debuxante de banda deseñada]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1951-11-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ben_katchor ben_katchor]<br/>[https://www.ted.com/speakers/438 438] | [[:d:Q464432|Q464432]] |- | | ''[[:d:Q23657093|Ben Roche]]'' | | [[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ben_roche ben_roche] | [[:d:Q23657093|Q23657093]] |- | | ''[[:d:Q4886414|Ben Saunders]]'' | explorador británico | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1977-08-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ben_saunders ben_saunders] | [[:d:Q4886414|Q4886414]] |- | | ''[[:d:Q23760188|Ben Wellington]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ben_wellington ben_wellington] | [[:d:Q23760188|Q23760188]] |- | [[Ficheiro:Benedetta Berti (2019), FORUM 2000, Prague.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769525|Benedetta Berti]]'' | investigadora italiana | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/benedetta_berti benedetta_berti] | [[:d:Q23769525|Q23769525]] |- | | ''[[:d:Q4888224|Benjamin B. Dunlap]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1937-12-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ben_dunlap ben_dunlap] | [[:d:Q4888224|Q4888224]] |- | [[Ficheiro:Benjamin R Barber in 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q817665|Benjamin Barber]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1939-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/benjamin_barber benjamin_barber]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1565 1565] | [[:d:Q817665|Q817665]] |- | | ''[[:d:Q23782723|Benjamin Wallace]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1968-09-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/benjamin_wallace benjamin_wallace] | [[:d:Q23782723|Q23782723]] |- | [[Ficheiro:Benjamin Zander 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q817758|Benjamin Zander]]'' | | [[director de orquestra]] | 1939-03-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/benjamin_zander benjamin_zander]<br/>[https://www.ted.com/speakers/247 247] | [[:d:Q817758|Q817758]] |- | [[Ficheiro:Benoit Mandelbrot mg 1804-d.jpg|center|128px]] | [[Benoît Mandelbrot]] | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1924-11-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Polonia]]<br/>[[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/benoit_mandelbrot benoit_mandelbrot] | [[:d:Q101740|Q101740]] |- | [[Ficheiro:Bernie Krause (8734312024).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2899063|Bernie Krause]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q19850998|sound artist]]'' | 1938-12-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bernie_kraus bernie_kraus] | [[:d:Q2899063|Q2899063]] |- | [[Ficheiro:Bertrand Piccard 2015.jpg|center|128px]] | [[Bertrand Piccard]] | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>''[[:d:Q728425|aeronauta]]'' | 1958-03-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]]<br/>[[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/bertrand_piccard bertrand_piccard] | [[:d:Q366255|Q366255]] |- | [[Ficheiro:Beth Ford 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q69927444|Beth Ford]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/beth_ford beth_ford] | [[:d:Q69927444|Q69927444]] |- | [[Ficheiro:BethNoveckJI1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3661885|Beth Simone Noveck]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/beth_noveck beth_noveck] | [[:d:Q3661885|Q3661885]] |- | | ''[[:d:Q115793635|Beth Viner]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/beth_viner beth_viner] | [[:d:Q115793635|Q115793635]] |- | [[Ficheiro:Wikimedia-Futures-Lab-26-Friday-39.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q137939824|Bettina Warburg]]'' | | ''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bettina_warburg bettina_warburg] | [[:d:Q137939824|Q137939824]] |- | [[Ficheiro:Betul Kacar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52450733|Betül Kaçar]]'' | | ''[[:d:Q3061999|astrobiólogo]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/betul_kacar betul_kacar] | [[:d:Q52450733|Q52450733]] |- | [[Ficheiro:Bevy Smith.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q16204817|Bevy Smith]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1966-11-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bevy_smith bevy_smith] | [[:d:Q16204817|Q16204817]] |- | [[Ficheiro:Pranab Mukherjee presenting the Tenzing Norgay National Adventure Award for the year-2011 to Ms. Bhakti Sharma for Water Adventure, in a glittering ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on August 29, 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18763485|Bhakti Sharma]]'' | nadadora india | ''[[:d:Q10843402|nadador]]'' | 1989-11-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/bhakti_sharma bhakti_sharma] | [[:d:Q18763485|Q18763485]] |- | | ''[[:d:Q23661644|Bilal Bomani]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bilal_bomani bilal_bomani] | [[:d:Q23661644|Q23661644]] |- | | ''[[:d:Q23784989|Bill Davenhall]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bill_davenhall bill_davenhall] | [[:d:Q23784989|Q23784989]] |- | | ''[[:d:Q23662933|Bill Doyle]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bill_doyle bill_doyle] | [[:d:Q23662933|Q23662933]] |- | [[Ficheiro:Bill Gates at the European Commission - 2025 - P067383-987995 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bill Gates]] | informático, empresario e filántropo estadounidense | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]'' | 1955-10-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_gates bill_gates] | [[:d:Q5284|Q5284]] |- | [[Ficheiro:Bill Gross.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16192727|Bill Gross]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_gross bill_gross] | [[:d:Q16192727|Q16192727]] |- | [[Ficheiro:Bill Joy at World Economic Forum (Davos), 2003-01 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q335047|Bill Joy]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1954-11-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_joy bill_joy] | [[:d:Q335047|Q335047]] |- | [[Ficheiro:Bill Strickland in 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4911032|Bill Strickland]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1947-08-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_strickland bill_strickland] | [[:d:Q4911032|Q4911032]] |- | [[Ficheiro:Bill T. Jones.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2903368|Bill T. Jones]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1952-02-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_t_jones bill_t_jones] | [[:d:Q2903368|Q2903368]] |- | [[Ficheiro:Billie Jean King at the 2026 Sundance Film Festival 02 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Billie Jean King]] | tenista profesional estadounidense | ''[[:d:Q10833314|tenista]]''<br/>''[[:d:Q13219424|adestrador de tenis]]''<br/>''[[:d:Q2986228|comentarista deportivo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1943-11-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/billie_jean_king billie_jean_king] | [[:d:Q54527|Q54527]] |- | [[Ficheiro:Billy Collins.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q863057|Billy Collins]]'' | poeta estadounidense | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16308156|anglicista]]'' | 1941-03-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/billy_collins billy_collins] | [[:d:Q863057|Q863057]] |- | [[Ficheiro:Billy Graham bw photo, April 11, 1966.jpg|center|128px]] | [[Billy Graham|Q213550]] | | ''[[:d:Q152002|pastor]]''<br/>''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>''[[:d:Q432386|predicador]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1423891|ministro]]'' | 1918-11-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/billy_graham billy_graham] | [[:d:Q213550|Q213550]] |- | [[Ficheiro:Bina Venkataraman at New America.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92590788|Bina Venkataraman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1979-10-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bina_venkataraman bina_venkataraman] | [[:d:Q92590788|Q92590788]] |- | | ''[[:d:Q23798780|Birke Baehr]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/birke_baehr birke_baehr] | [[:d:Q23798780|Q23798780]] |- | [[Ficheiro:Bjarke Ingels in Frankfurt.20150617.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q429817|Bjarke Ingels]]'' | arquitecto danés | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1974-10-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/bjarke_ingels bjarke_ingels] | [[:d:Q429817|Q429817]] |- | [[Ficheiro:Björn Ulvaeus 2023 (53338026438) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q179682|Björn Ulvaeus]]'' | músico sueco | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q8178443|libretista]]''<br/>[[guionista]] | 1945-04-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/bjoern_ulvaeus bjoern_ulvaeus] | [[:d:Q179682|Q179682]] |- | [[Ficheiro:Bjørn Lomborg (1) (54350992828).jpg|center|128px]] | [[Bjørn Lomborg]] | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1965-01-06<br/>1965-01-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/bjorn_lomborg bjorn_lomborg] | [[:d:Q318511|Q318511]] |- | [[Ficheiro:Bjørn Otto Sverdrup (50266182078).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17110808|Bjørn Otto Sverdrup]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 1968-05-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/bjorn_otto_sverdrup bjorn_otto_sverdrup] | [[:d:Q17110808|Q17110808]] |- | [[Ficheiro:Black Yoyo 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17214011|Black]]'' | | | 1982-12-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/black black] | [[:d:Q17214011|Q17214011]] |- | | ''[[:d:Q23797800|Black Label Movement]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/black_label_movement black_label_movement] | [[:d:Q23797800|Q23797800]] |- | [[Ficheiro:Blaise Agüera y Arcas in 2025 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4924259|Blaise Agüera y Arcas]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1975-08-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[México]] | [https://www.ted.com/speakers/blaise_aguera_y_arcas blaise_aguera_y_arcas] | [[:d:Q4924259|Q4924259]] |- | | ''[[:d:Q23662240|Boaz Almog]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/boaz_almog boaz_almog] | [[:d:Q23662240|Q23662240]] |- | [[Ficheiro:Bob Inglis congressional portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q888008|Bob Inglis]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1959-10-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_inglis bob_inglis] | [[:d:Q888008|Q888008]] |- | | ''[[:d:Q4934421|Bob Wiltfong]]'' | actor estadounidense | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]'' | 1969-11-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_wiltfong bob_wiltfong] | [[:d:Q4934421|Q4934421]] |- | [[Ficheiro:DIG13846-061.jpg|center|128px]] | [[Bob Woodward]] | xornalista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1943-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_woodward bob_woodward] | [[:d:Q312782|Q312782]] |- | [[Ficheiro:Bobby Ghosh - 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4935035|Bobby Ghosh]]'' | | ''[[:d:Q164236|correspondente de guerra]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/bobby_ghosh bobby_ghosh] | [[:d:Q4935035|Q4935035]] |- | [[Ficheiro:Bobby McFerrin 2011.jpg|center|128px]] | [[Bobby McFerrin]] | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[director de orquestra]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q59958430|beatboxer]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q266569|animador]]'' | 1950-03-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bobby_mcferrin bobby_mcferrin] | [[:d:Q310894|Q310894]] |- | [[Ficheiro:Boghuma Kabisen Titanji 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670967|Boghuma Kabisen Titanji]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Camerún]] | [https://www.ted.com/speakers/boghuma_kabisen_titanji boghuma_kabisen_titanji] | [[:d:Q23670967|Q23670967]] |- | [[Ficheiro:Re publica Accra 18 – Day 2 (44534526750) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2411298|Boniface Mwangi]]'' | fotógrafo kenyano | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1983-07-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/boniface_mwangi boniface_mwangi] | [[:d:Q2411298|Q2411298]] |- | [[Ficheiro:Bassler.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60545293|Bonnie Bassler]]'' | | ''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bonnie_bassler bonnie_bassler] | [[:d:Q60545293|Q60545293]] |- | [[Ficheiro:Bono singing in Indianapolis on Joshua Tree Tour 2017 9-10-17.jpg|center|128px]] | [[Bono (músico)|Bono]] | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q13235160|produtor]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[activista]] | 1960-05-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/bono bono] | [[:d:Q834621|Q834621]] |- | | ''[[:d:Q23713817|Boyd Varty]]'' | escritor surafricano | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/boyd_varty boyd_varty] | [[:d:Q23713817|Q23713817]] |- | [[Ficheiro:Bozoma Saint John at Essence Festival of Culture July 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24851630|Bozoma Saint John]]'' | | ''[[:d:Q1072339|chief marketing officer]]'' | 1977-01-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/bozoma_saint_john bozoma_saint_john] | [[:d:Q24851630|Q24851630]] |- | [[Ficheiro:Etech05 Bran1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4956294|Bran Ferren]]'' | deseñador estadounidense | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1953-01-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bran_ferren bran_ferren] | [[:d:Q4956294|Q4956294]] |- | [[Ficheiro:Brenda-laurel-sxsw.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4960717|Brenda Laurel]]'' | | ''[[:d:Q18882335|deseñador de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1950-11-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brenda_laurel brenda_laurel] | [[:d:Q4960717|Q4960717]] |- | [[Ficheiro:Brenda Romero at 2015 IGF Awards-GDCA (16102142533) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q521361|Brenda Romero]]'' | | ''[[:d:Q58287519|desenvolvedor de videoxogos]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q54845077|deseñador de xogos de rol]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1966-10-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brenda_brathwaite brenda_brathwaite] | [[:d:Q521361|Q521361]] |- | [[Ficheiro:Dr. Brene Brown at Texas Conference for Women (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4961808|Brené Brown]]'' | | ''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q7019111|asistente social]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1965-11-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brene_brown brene_brown] | [[:d:Q4961808|Q4961808]] |- | | ''[[:d:Q102283364|Brett Hennig]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/brett_hennig brett_hennig] | [[:d:Q102283364|Q102283364]] |- | [[Ficheiro:Brewster Kahle (cropped).jpg|center|128px]] | [[Brewster Kahle]] | | ''[[:d:Q20013489|digital librarian]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q635734|arquiveiro]]''<br/>[[Bibliotecario, bibliotecaria|bibliotecario]]<br/>[[autor]] | 1960-10-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brewster_kahle brewster_kahle] | [[:d:Q92945|Q92945]] |- | [[Ficheiro:Professor Brian Cox OBE FRS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q463581|Brian Cox]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1075651|teclista]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1968-03-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/brian_cox brian_cox] | [[:d:Q463581|Q463581]] |- | | ''[[:d:Q4963566|Brian Dettmer]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brian_dettmer brian_dettmer] | [[:d:Q4963566|Q4963566]] |- | [[Ficheiro:Brian Goldman - EMWF 2018 - DanH-0278 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4963859|Brian Goldman]]'' | médico canadense | [[Médico, médica|médico]] | 1956-06-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/brian_goldman brian_goldman] | [[:d:Q4963859|Q4963859]] |- | [[Ficheiro:Brian Greene, February 28, 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60815|Brian Greene]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[autor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[físico teórico]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | 1963-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brian_greene brian_greene]<br/>[https://www.ted.com/speakers/227 227] | [[:d:Q60815|Q60815]] |- | | ''[[:d:Q68215808|Brian Little]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/brian_little brian_little] | [[:d:Q68215808|Q68215808]] |- | [[Ficheiro:Brian Skerry.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q4965308|Brian Skerry]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]''<br/>[[xornalista]] | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brian_skerry brian_skerry]<br/>[https://www.ted.com/speakers/717 717] | [[:d:Q4965308|Q4965308]] |- | [[Ficheiro:Bright Simons speak on Facts-based Activism During 2013 UN General Assembly Meeting..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17145806|Bright Simons]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/bright_simons bright_simons] | [[:d:Q17145806|Q17145806]] |- | | ''[[:d:Q120544947|Britt Wray]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/britt_wray britt_wray] | [[:d:Q120544947|Q120544947]] |- | [[Ficheiro:Britta Riley (6993163852).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23656783|Britta Riley]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/britta_riley britta_riley] | [[:d:Q23656783|Q23656783]] |- | | ''[[:d:Q64009850|Brittany K. Barnett]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/brittany_k_barnett brittany_k_barnett] | [[:d:Q64009850|Q64009850]] |- | [[Ficheiro:Brittany Packnett.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26924387|Brittany Packnett]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]] | 1984-11-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brittany_packnett brittany_packnett] | [[:d:Q26924387|Q26924387]] |- | | ''[[:d:Q84598788|Brittany Young]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q974144|educador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/brittany_young brittany_young] | [[:d:Q84598788|Q84598788]] |- | [[Ficheiro:Brittney Cooper.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52187077|Brittney C. Cooper]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]] | 1980-12-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/brittney_cooper brittney_cooper] | [[:d:Q52187077|Q52187077]] |- | | ''[[:d:Q75732840|Bronwyn King]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bronwyn_king bronwyn_king] | [[:d:Q75732840|Q75732840]] |- | [[Ficheiro:Bruce Aylward at NetHope Global Summit (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q87914789|Bruce Aylward]]'' | médico canadense | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]''<br/>[[Médico, médica|médico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_aylward bruce_aylward] | [[:d:Q87914789|Q87914789]] |- | [[Ficheiro:Bruce Bueno de Mesquita.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2926412|Bruce Bueno de Mesquita]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1946-11-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_bueno_de_mesquita bruce_bueno_de_mesquita]<br/>[https://www.ted.com/speakers/344 344] | [[:d:Q2926412|Q2926412]] |- | [[Ficheiro:Bruce Feiler.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4977459|Bruce Feiler]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1964-10-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_feiler bruce_feiler] | [[:d:Q4977459|Q4977459]] |- | [[Ficheiro:Bruce Friedrich.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q4977515|Bruce Friedrich]]'' | | ''[[:d:Q11966252|activista polos dereitos dos animais]]'' | 1969-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_friedrich bruce_friedrich] | [[:d:Q4977515|Q4977515]] |- | | ''[[:d:Q4977974|Bruce McCall]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q12406482|humorista]]'' | 1935<br/>1935-05-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_mccall bruce_mccall] | [[:d:Q4977974|Q4977974]] |- | [[Ficheiro:Bruce Schneier 1.jpg|center|128px]] | [[Bruce Schneier]] | | ''[[:d:Q15442776|criptógrafo]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Físico, física|físico]] | 1963-01-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bruce_schneier bruce_schneier] | [[:d:Q368328|Q368328]] |- | | ''[[:d:Q23759795|Bruno Bowden]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bruno_bowden bruno_bowden] | [[:d:Q23759795|Q23759795]] |- | [[Ficheiro:Bruno Giussani.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2616493|Bruno Giussani]]'' | escritor suizo | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/bruno_giussani bruno_giussani] | [[:d:Q2616493|Q2616493]] |- | | ''[[:d:Q5395568|Bruno Maisonnier]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1958-08-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/bruno_maisonnier bruno_maisonnier] | [[:d:Q5395568|Q5395568]] |- | | ''[[:d:Q23759670|Bruno Torturra]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/bruno_torturra bruno_torturra] | [[:d:Q23759670|Q23759670]] |- | [[Ficheiro:Bryan Stevenson in 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2698978|Bryan Stevenson]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1959-11-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bryan_stevenson bryan_stevenson] | [[:d:Q2698978|Q2698978]] |- | [[Ficheiro:Bryce Dallas Howard June 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Bryce Dallas Howard]] | actriz estadounidense | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]'' | 1981-03-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bryce_dallas_howard bryce_dallas_howard] | [[:d:Q229775|Q229775]] |- | [[Ficheiro:Sanjit Bunker Roy at Time 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2654764|Bunker Roy]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q16278103|xogador de squash]]''<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>''[[:d:Q662729|figura pública]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1945-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Raj Británico]] | [https://www.ted.com/speakers/bunker_roy bunker_roy] | [[:d:Q2654764|Q2654764]] |- | [[Ficheiro:Burt Rutan - Cropped.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q453046|Burt Rutan]]'' | | ''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1943-06-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/burt_rutan burt_rutan] | [[:d:Q453046|Q453046]] |- | [[Ficheiro:Dr.BurcinMP.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54871429|Burçin Mutlu-Pakdil]]'' | astrónoma turca | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/burcin_mutlu_pakdil burcin_mutlu_pakdil] | [[:d:Q54871429|Q54871429]] |- | | ''[[:d:Q23691925|Béatrice Coron]]'' | artista francesa | [[artista]] | 1956-07-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/beatrice_coron beatrice_coron] | [[:d:Q23691925|Q23691925]] |- | [[Ficheiro:CKWilliams.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2930440|C. K. Williams]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q333634|tradutor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q17167049|especialista en literatura]]'' | 1936-11-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/c_k_williams c_k_williams] | [[:d:Q2930440|Q2930440]] |- | | ''[[:d:Q23662175|C. Noel Bairey Merz]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/c_noel_bairey_merz c_noel_bairey_merz] | [[:d:Q23662175|Q23662175]] |- | [[Ficheiro:Caitlin Doughty in red evergreen background.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18149464|Caitlin Doughty]]'' | | [[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q316490|director funerario]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1984-08-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/caitlin_doughty caitlin_doughty] | [[:d:Q18149464|Q18149464]] |- | | ''[[:d:Q23662822|Caitria O'Neill]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/caitria_o_neill caitria_o_neill] | [[:d:Q23662822|Q23662822]] |- | | ''[[:d:Q23782397|Caleb Chung]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/caleb_chung caleb_chung] | [[:d:Q23782397|Q23782397]] |- | | ''[[:d:Q56448414|Cameron E Webb]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cameron_webb cameron_webb] | [[:d:Q56448414|Q56448414]] |- | | ''[[:d:Q18921892|Cameron Herold]]'' | | | 1965-10-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cameron_herold cameron_herold] | [[:d:Q18921892|Q18921892]] |- | [[Ficheiro:Cameron Russell upstate New York 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5026365|Cameron Russell]]'' | modelo estadounidense | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1987-06-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cameron_russell cameron_russell] | [[:d:Q5026365|Q5026365]] |- | [[Ficheiro:Architecture for Humanity - Design like you give a damn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1916995|Cameron Sinclair]]'' | arquitecto británico | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1973-11-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/cameron_sinclair cameron_sinclair] | [[:d:Q1916995|Q1916995]] |- | | ''[[:d:Q90318322|Camilla Arndal Andersen]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/camilla_arndal_andersen camilla_arndal_andersen] | [[:d:Q90318322|Q90318322]] |- | [[Ficheiro:CamilleABrown-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5026614|Camille A. Brown]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/camille_brown camille_brown] | [[:d:Q5026614|Q5026614]] |- | [[Ficheiro:Camille Seaman (16574061918).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657188|Camille Seaman]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[artista]] | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/camille_seaman camille_seaman] | [[:d:Q23657188|Q23657188]] |- | [[Ficheiro:Candace Parker (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q242278|Candace Parker]]'' | baloncestista estadounidense | ''[[:d:Q3665646|baloncestista]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1986-04-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/candace_parker candace_parker] | [[:d:Q242278|Q242278]] |- | | ''[[:d:Q23662781|Candy Chang]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/candy_chang candy_chang] | [[:d:Q23662781|Q23662781]] |- | [[Ficheiro:Cara Elizabeth Yar Khan MFF24 BodiesInMotion Coury.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112895258|Cara Elizabeth Yar Khan]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q22336956|humanitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/cara_e_yar_khan cara_e_yar_khan] | [[:d:Q112895258|Q112895258]] |- | [[Ficheiro:Carin Bondar 1 (22826880310).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670521|Carin Bondar]]'' | bióloga canadense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1975-05-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/carin_bondar carin_bondar] | [[:d:Q23670521|Q23670521]] |- | [[Ficheiro:Carl H. June, M.D. (2015).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q19277113|Carl H. June]]'' | profesor universitario estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12119633|immunólogo]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oncólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carl_june carl_june] | [[:d:Q19277113|Q19277113]] |- | [[Ficheiro:Carl Honoré.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4355090|Carl Honoré]]'' | xornalista canadense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967-12-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/carl_honore carl_honore] | [[:d:Q4355090|Q4355090]] |- | [[Ficheiro:Carl Safina.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5040752|Carl Safina]]'' | biólogo estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carl_safina carl_safina] | [[:d:Q5040752|Q5040752]] |- | | ''[[:d:Q23662330|Carl Schoonover]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/carl_schoonover carl_schoonover] | [[:d:Q23662330|Q23662330]] |- | | ''[[:d:Q108001876|Carla A. Harris]]'' | empresaria estadounidense | | 1962-10-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carla_harris carla_harris] | [[:d:Q108001876|Q108001876]] |- | [[Ficheiro:Carlo Ratti (3330956571).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q552294|Carlo Ratti]]'' | arquitecto italiano | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1971-01-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/carlo_ratti carlo_ratti]<br/>[https://www.ted.com/speakers/887 887] | [[:d:Q552294|Q552294]] |- | [[Ficheiro:CarlosMDuarteatIlulisatBay.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q37616399|Carlos M. Duarte]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | 1960-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/carlos_m_duarte carlos_m_duarte] | [[:d:Q37616399|Q37616399]] |- | [[Ficheiro:Carlos Orsi IQC 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9697265|Carlos Orsi]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>[[divulgador científico]] | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/carlos_orsi_tres_perguntas_contra_fake_news carlos_orsi_tres_perguntas_contra_fake_news] | [[:d:Q9697265|Q9697265]] |- | | ''[[:d:Q5751609|Carlos Rodriguez-Pastor]]'' | empresario peruano | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q806798|banqueiro]]'' | 1959-04-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Perú]] | [https://www.ted.com/speakers/carlos_rodriguez-pastor carlos_rodriguez-pastor] | [[:d:Q5751609|Q5751609]] |- | | ''[[:d:Q5043415|Carmen Agra Deedy]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carmen_agra_deedy carmen_agra_deedy]<br/>[https://www.ted.com/speakers/280 280] | [[:d:Q5043415|Q5043415]] |- | [[Ficheiro:Carne Ross (Independent Diplomat).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2682141|Carne Ross]]'' | diplomático británico | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/carne_ross carne_ross]<br/>[https://www.ted.com/speakers/793 793] | [[:d:Q2682141|Q2682141]] |- | | ''[[:d:Q28697869|Carol Fishman Cohen]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/carol_f_cohen carol_f_cohen] | [[:d:Q28697869|Q28697869]] |- | [[Ficheiro:Carol Dweck for Innovation documentary.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2939829|Carol S. Dweck]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1946-10-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carol_dweck carol_dweck] | [[:d:Q2939829|Q2939829]] |- | [[Ficheiro:Carole Cadwalladr 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5044664|Carole Cadwalladr]]'' | escritora británica | [[xornalista]]<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 1969-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/carole_cadwalladr carole_cadwalladr] | [[:d:Q5044664|Q5044664]] |- | | ''[[:d:Q109651279|Carole Hooven]]'' | | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carole_k_hooven carole_k_hooven] | [[:d:Q109651279|Q109651279]] |- | [[Ficheiro:Caroline Casey (born 1971) at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23797152|Caroline Casey]]'' | | | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/caroline_casey caroline_casey] | [[:d:Q23797152|Q23797152]] |- | [[Ficheiro:Photo - Festival de Cornouaille 2012 - Loreena McKennitt en concert le 26 juillet - 006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q450712|Caroline Lavelle]]'' | música británica | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q13219637|violoncellista]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/caroline_lavelle caroline_lavelle] | [[:d:Q450712|Q450712]] |- | [[Ficheiro:Caroline Paul.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3660607|Caroline Paul]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Bombeiro, bombeira|bombeiro]] | 1963-07-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/caroline_paul caroline_paul] | [[:d:Q3660607|Q3660607]] |- | [[Ficheiro:Caroline Phillips (Baiona) (Portrait mode).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797623|Caroline Phillips]]'' | música estadounidense | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q19890746|Internet activist]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/caroline_phillips caroline_phillips] | [[:d:Q23797623|Q23797623]] |- | [[Ficheiro:Carolyn Jones by Jaka Vinsek 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21781554|Carolyn Jones]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1957 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carolyn_jones carolyn_jones] | [[:d:Q21781554|Q21781554]] |- | [[Ficheiro:Carolyn-porco-2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q257420|Carolyn Porco]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q16742203|científico planetario]]'' | 1953-03-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carolyn_porco carolyn_porco] | [[:d:Q257420|Q257420]] |- | [[Ficheiro:Carolyn Bertozzi IMG 9384.jpg|center|128px]] | [[Carolyn R. Bertozzi]] | química estadounidense | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1966-10-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carolyn_bertozzi carolyn_bertozzi] | [[:d:Q7442|Q7442]] |- | [[Ficheiro:Carolyn Steel - Hungry City.jpg|center|128px]] | [[Carolyn Steel]] | arquitecta, profesora e escritora británica | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | 1959-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/carolyn_steel carolyn_steel] | [[:d:Q23783079|Q23783079]] |- | | ''[[:d:Q64436737|Carrie Nugent]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carrie_nugent carrie_nugent] | [[:d:Q64436737|Q64436737]] |- | [[Ficheiro:Carrie Poppy at Skepticon 2018 (30766946987).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q61719716|Carrie Poppy]]'' | | [[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/carrie_poppy carrie_poppy] | [[:d:Q61719716|Q61719716]] |- | | ''[[:d:Q43870341|Carson J. Bruns]]'' | investigador | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/carson_bruns carson_bruns] | [[:d:Q43870341|Q43870341]] |- | | ''[[:d:Q23797359|Carter Emmart]]'' | | [[artista]]<br/>[[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/carter_emmart carter_emmart] | [[:d:Q23797359|Q23797359]] |- | | ''[[:d:Q23662237|Carvens Lissaint]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/carvens_lissaint carvens_lissaint] | [[:d:Q23662237|Q23662237]] |- | [[Ficheiro:Cary Fowler Department of State official photograph.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2940713|Cary Fowler]]'' | | ''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1781198|agrónomo]]'' | 1949-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cary_fowler cary_fowler] | [[:d:Q2940713|Q2940713]] |- | [[Ficheiro:Casey gerald 8315591.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q66013571|Casey Gerald]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/casey_gerald casey_gerald] | [[:d:Q66013571|Q66013571]] |- | | ''[[:d:Q23783406|Cat Laine]]'' | | ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cat_laine cat_laine] | [[:d:Q23783406|Q23783406]] |- | | ''[[:d:Q23662763|Catarina Mota]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/catarina_mota catarina_mota] | [[:d:Q23662763|Q23662763]] |- | [[Ficheiro:Catherine Bracy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16727624|Catherine Bracy]]'' | | ''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q12376667|tecnólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/catherine_bracy catherine_bracy] | [[:d:Q16727624|Q16727624]] |- | [[Ficheiro:Catherine Coleman.jpg|center|128px]] | [[Catherine Coleman]] | astronauta estadounidense | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q19934710|oficial da forza aérea]]''<br/>[[astronauta]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1960-12-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cady_coleman cady_coleman] | [[:d:Q7468|Q7468]] |- | | ''[[:d:Q20035599|Catherine Crump]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/catherine_crump catherine_crump] | [[:d:Q20035599|Q20035599]] |- | | ''[[:d:Q23782401|Catherine Mohr]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1968-11-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/catherine_mohr catherine_mohr] | [[:d:Q23782401|Q23782401]] |- | | ''[[:d:Q123700709|Catherine Price]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/catherine_price catherine_price] | [[:d:Q123700709|Q123700709]] |- | | ''[[:d:Q89911883|Catherine R Mulzer]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cathy_mulzer cathy_mulzer] | [[:d:Q89911883|Q89911883]] |- | [[Ficheiro:Cathy O'Neil at Google Cambridge.jpg|center|128px]] | [[Cathy O'Neil]] | matemática estadounidense | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cathy_o_neil cathy_o_neil] | [[:d:Q16499729|Q16499729]] |- | [[Ficheiro:Catie Cuan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q111377979|Catie Cuan]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/catie_cuan catie_cuan] | [[:d:Q111377979|Q111377979]] |- | [[Ficheiro:Cecile Richards (2016) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5056393|Cecile Richards]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]] | 1957-07-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cecile_richards cecile_richards] | [[:d:Q5056393|Q5056393]] |- | | ''[[:d:Q9931|Cecilia R. Aragon]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q6075971|aerobatics pilot]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cecilia_aragon cecilia_aragon] | [[:d:Q9931|Q9931]] |- | | ''[[:d:Q89896571|Cedric Habiyaremye]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/cedric_habiyaremye cedric_habiyaremye] | [[:d:Q89896571|Q89896571]] |- | | ''[[:d:Q72088039|Cedrik Neike]]'' | | | 1973-03-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cedrik_neike cedrik_neike] | [[:d:Q72088039|Q72088039]] |- | [[Ficheiro:Celeste Headlee, co-host of The Takeaway, April, 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5057852|Celeste Headlee]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1969-12-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/celeste_headlee celeste_headlee] | [[:d:Q5057852|Q5057852]] |- | | ''[[:d:Q52274785|Celina de Sola]]'' | | ''[[:d:Q7019111|asistente social]]'' | 1976-11-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/celina_de_sola celina_de_sola] | [[:d:Q52274785|Q52274785]] |- | | ''[[:d:Q23663116|Cesar Harada]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cesar_harada cesar_harada] | [[:d:Q23663116|Q23663116]] |- | [[Ficheiro:Cesar Kuriyama Picture.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q22088262|Cesar Kuriyama]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cesar_kuriyama cesar_kuriyama] | [[:d:Q22088262|Q22088262]] |- | [[Ficheiro:Re-publica Portland 2019 - d1 (48934812908).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q81911422|Chad Frischmann]]'' | | ''[[:d:Q18121578|directeur de recherche]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chad_frischmann chad_frischmann] | [[:d:Q81911422|Q81911422]] |- | [[Ficheiro:TanChadeMeng-20170715-BuddhistFellowship-Singapore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5066429|Chade-Meng Tan]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chade_meng_tan chade_meng_tan] | [[:d:Q5066429|Q5066429]] |- | [[Ficheiro:Chanda Prescod-Weinstein, Becoming Interplanetary.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48472405|Chanda Prescod-Weinstein]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]'' | 1982-08-23 | ''[[:d:Q505371|axénero]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chanda_prescod_weinstein chanda_prescod_weinstein] | [[:d:Q48472405|Q48472405]] |- | | ''[[:d:Q5074528|Charity Sunshine Tillemann-Dick]]'' | | ''[[:d:Q2865819|cantante de ópera]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1983-07-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charity_tilleman_dick charity_tilleman_dick] | [[:d:Q5074528|Q5074528]] |- | | ''[[:d:Q59166742|Charity Wayua]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/charity_wayua charity_wayua] | [[:d:Q59166742|Q59166742]] |- | | ''[[:d:Q23783383|Charles Anderson]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/charles_anderson charles_anderson] | [[:d:Q23783383|Q23783383]] |- | [[Ficheiro:Charles C. Mann at the Miller Center.jpg|center|128px]] | [[Charles C. Mann]] | escritor estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q17433421|xornalista científico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1955-06-12<br/>1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_c_mann charles_c_mann] | [[:d:Q1749059|Q1749059]] |- | [[Ficheiro:CharlesElachi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1950678|Charles Elachi]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1947-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_elachi charles_elachi] | [[:d:Q1950678|Q1950678]] |- | [[Ficheiro:Charles Fleischer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q658690|Charles Fleischer]]'' | | ''[[:d:Q18545066|monologuista]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q47541952|produtor]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1950-08-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_fleischer charles_fleischer] | [[:d:Q658690|Q658690]] |- | [[Ficheiro:Charles Hazlewood conducts the Paraorchestra at Southbank Centre (sq cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5078872|Charles Hazlewood]]'' | | [[director de orquestra]] | 1966-11-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_hazlewood charles_hazlewood] | [[:d:Q5078872|Q5078872]] |- | [[Ficheiro:Charles J. Moore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5079370|Charles J. Moore]]'' | | ''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_moore charles_moore] | [[:d:Q5079370|Q5079370]] |- | [[Ficheiro:Charles Limb3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23783472|Charles Limb]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_limb charles_limb] | [[:d:Q23783472|Q23783472]] |- | [[Ficheiro:Charles blow 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5080439|Charles M. Blow]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>[[xornalista]] | 1970-08-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_m_blow charles_m_blow] | [[:d:Q5080439|Q5080439]] |- | [[Ficheiro:Charles Leadbeater author of WeThink 2008-09-17.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q354448|Charles R. Leadbeater]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8125919|asesor político]]'' | 1959-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/charles_leadbeater charles_leadbeater] | [[:d:Q354448|Q354448]] |- | | ''[[:d:Q23714138|Charles Robertson]]'' | | [[economista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/charles_robertson charles_robertson] | [[:d:Q23714138|Q23714138]] |- | [[Ficheiro:Charlie Jane Anders 1120381.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5084448|Charlie Jane Anders]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1969-07-24 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]''<br/>''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charlie_jane_anders charlie_jane_anders] | [[:d:Q5084448|Q5084448]] |- | [[Ficheiro:Charlie Todd (Improw Everywhere) (8704860056) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657205|Charlie Todd]]'' | humorista estadounidense | ''[[:d:Q245068|humorista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/charlie_todd charlie_todd] | [[:d:Q23657205|Q23657205]] |- | | ''[[:d:Q110110748|Charlotte Degot]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q77293133|data analyst]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/charlotte_degot charlotte_degot] | [[:d:Q110110748|Q110110748]] |- | | ''[[:d:Q18057048|Charmian Gooch]]'' | | ''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1965-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/charmian_gooch charmian_gooch] | [[:d:Q18057048|Q18057048]] |- | | ''[[:d:Q23657121|Chee Pearlman]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chee_pearlman chee_pearlman] | [[:d:Q23657121|Q23657121]] |- | [[Ficheiro:ChelseaShields2.png|center|128px]] | ''[[:d:Q21285550|Chelsea Shields]]'' | antropóloga estadounidense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1981-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chelsea_shields chelsea_shields] | [[:d:Q21285550|Q21285550]] |- | [[Ficheiro:Chenqiufan02.jpg|center|128px]] | [[Chen Qiufan]] | | ''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>[[guionista]] | 1981-11-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/chen_qiufan chen_qiufan] | [[:d:Q8941041|Q8941041]] |- | | ''[[:d:Q90129333|Cheryl L. Holder]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q15924224|internista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cheryl_holder cheryl_holder] | [[:d:Q90129333|Q90129333]] |- | | ''[[:d:Q5092736|Cheryl Y. Hayashi]]'' | bióloga estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q17344952|aracnólogo]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cheryl_hayashi cheryl_hayashi] | [[:d:Q5092736|Q5092736]] |- | | ''[[:d:Q113074520|Chetan Bhatt]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chetan_bhatt chetan_bhatt] | [[:d:Q113074520|Q113074520]] |- | [[Ficheiro:India's Role in the World (39195651954).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5094180|Chetna Gala Sinha]]'' | activista india | [[activista]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q131512|labrego]]'' | 1959-03-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/chetana_gala_sinha chetana_gala_sinha] | [[:d:Q5094180|Q5094180]] |- | | ''[[:d:Q117221968|Chieh Huang]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/chieh_huang chieh_huang] | [[:d:Q117221968|Q117221968]] |- | [[Ficheiro:Field experiment in Nihonbashi, Tokyo (Feb 2017) 1-19 screenshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q11557098|Chieko Asakawa]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/chieko_asakawa chieko_asakawa] | [[:d:Q11557098|Q11557098]] |- | | ''[[:d:Q99432535|Chika Ezeanya Esiobu]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chika_ezeanya_esiobu chika_ezeanya_esiobu] | [[:d:Q99432535|Q99432535]] |- | | ''[[:d:Q15647582|Chiki Sarkar]]'' | | ''[[:d:Q2516866|editor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/chiki_sarkar chiki_sarkar] | [[:d:Q15647582|Q15647582]] |- | [[Ficheiro:2025-06-16 Chimamanda Ngozi Adichie no Fronteiras do Pensamento 2025 em São Paulo, 013 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Chimamanda Ngozi Adichie]] | escritora nixeriana | [[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q15949613|escritor de contos]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[xornalista]] | 1977-09-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/chimamanda_ngozi_adichie chimamanda_ngozi_adichie] | [[:d:Q230141|Q230141]] |- | [[Ficheiro:Chinaka Hodge 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21593044|Chinaka Hodge]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chinaka_hodge chinaka_hodge] | [[:d:Q21593044|Q21593044]] |- | | ''[[:d:Q64597330|Chip Colwell-Chanthaphonh]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q589298|redactor xefe]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]'' | 1975-09-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chip_colwell chip_colwell] | [[:d:Q64597330|Q64597330]] |- | [[Ficheiro:ChipConley Google.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15452491|Chip Conley]]'' | | ''[[:d:Q1631120|hosteleiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]'' | 1960-10-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chip_conley chip_conley] | [[:d:Q15452491|Q15452491]] |- | [[Ficheiro:6.28.12ChipKiddByLuigiNovi1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3675120|Chip Kidd]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[deseñador gráfico]] | 1964-09-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chip_kidd chip_kidd] | [[:d:Q3675120|Q3675120]] |- | [[Ficheiro:Chloe Valdary.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18347428|Chloé Valdary]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chloe_valdary chloe_valdary] | [[:d:Q18347428|Q18347428]] |- | | ''[[:d:Q5105677|Chris Adami]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q3779582|microbiólogo]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1962-08-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christoph_adami christoph_adami] | [[:d:Q5105677|Q5105677]] |- | [[Ficheiro:Chris Anderson (16209935970).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q706222|Chris Anderson]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1961-07-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_anderson_wired chris_anderson_wired] | [[:d:Q706222|Q706222]] |- | [[Ficheiro:TED Curator Chris Anderson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2536856|Chris Anderson]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1957 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_anderson_ted chris_anderson_ted] | [[:d:Q2536856|Q2536856]] |- | [[Ficheiro:Chris Bangle in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q702921|Chris Bangle]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q11295636|deseñador de automóbiles]]'' | 1956-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_bangle chris_bangle]<br/>[https://www.ted.com/speakers/6 6] | [[:d:Q702921|Q702921]] |- | | ''[[:d:Q5105920|Chris Bliss]]'' | | ''[[:d:Q17307272|artista de circo]]''<br/>''[[:d:Q10540773|juggler]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_bliss chris_bliss] | [[:d:Q5105920|Q5105920]] |- | | ''[[:d:Q16200974|Chris Burkard]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1986-03-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_burkard chris_burkard] | [[:d:Q16200974|Q16200974]] |- | [[Ficheiro:Chris Charles Scott (6).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136416769|Chris Charles Scott]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/Chris_Charles_Scott Chris_Charles_Scott] | [[:d:Q136416769|Q136416769]] |- | | ''[[:d:Q23759541|Chris Domas]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_domas chris_domas] | [[:d:Q23759541|Q23759541]] |- | | ''[[:d:Q23712280|Chris Downey]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_downey chris_downey] | [[:d:Q23712280|Q23712280]] |- | | ''[[:d:Q23662509|Chris Gerdes]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_gerdes chris_gerdes] | [[:d:Q23662509|Q23662509]] |- | [[Ficheiro:Chris Hadfield 2011.jpg|center|128px]] | [[Chris Hadfield]] | Astronauta canadense | [[astronauta]]<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q1208175|cámara]]'' | 1959-08-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_hadfield chris_hadfield] | [[:d:Q1076962|Q1076962]] |- | [[Ficheiro:Chris Hemsworth - Crime 101.jpg|center|128px]] | [[Chris Hemsworth]] | actor australiano | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1983-08-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_hemsworth chris_hemsworth] | [[:d:Q54314|Q54314]] |- | [[Ficheiro:Journey to Midway Island (5578265463).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2895170|Chris Jordan]]'' | artista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q69320328|artista ambiental]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[artista]] | 1963 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_jordan chris_jordan] | [[:d:Q2895170|Q2895170]] |- | [[Ficheiro:Chris Kluwe postgame 2010-11-28.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1077409|Chris Kluwe]]'' | | ''[[:d:Q19204627|xogador de fútbol americano]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1981-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_kluwe chris_kluwe] | [[:d:Q1077409|Q1077409]] |- | | ''[[:d:Q23727966|Chris McKnett]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_mcknett chris_mcknett] | [[:d:Q23727966|Q23727966]] |- | [[Ficheiro:Chris Milk - Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1077562|Chris Milk]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_milk chris_milk] | [[:d:Q1077562|Q1077562]] |- | | ''[[:d:Q46993874|Chris Sheldrick]]'' | | | 1981-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_sheldrick chris_sheldrick] | [[:d:Q46993874|Q46993874]] |- | [[Ficheiro:ChrisUrmson2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23760309|Chris Urmson]]'' | | [[director executivo]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/chris_urmson chris_urmson] | [[:d:Q23760309|Q23760309]] |- | | ''[[:d:Q11963620|Christer Mjåset]]'' | médico noruegués | [[Médico, médica|médico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 1973-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/christer_mjaset christer_mjaset] | [[:d:Q11963620|Q11963620]] |- | [[Ficheiro:Christian Happi - 2021 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q73133547|Christian Happi]]'' | | ''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]'' | 1968-06-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Camerún]] | [https://www.ted.com/speakers/christian_happi christian_happi] | [[:d:Q73133547|Q73133547]] |- | [[Ficheiro:Christian Picciolini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5110031|Christian Picciolini]]'' | | ''[[:d:Q1344174|axente de talentos]]''<br/>''[[:d:Q1320883|representante artístico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1973-11-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christian_picciolini christian_picciolini] | [[:d:Q5110031|Q5110031]] |- | [[Ficheiro:Christiana Figueres in London - 2018 (39536174340) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q518828|Christiana Figueres]]'' | política costarriqueña | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[economista]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1956-08-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Costa Rica]] | [https://www.ted.com/speakers/christiana_figueres christiana_figueres] | [[:d:Q518828|Q518828]] |- | [[Ficheiro:Rafael Mariano Grossi & Christiane Amanpour (cop26 0474) (51649883934) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Christiane Amanpour]] | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[correspondente]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q94498772|presentador de programa]]'' | 1958-01-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/christiane_amanpour christiane_amanpour] | [[:d:Q236939|Q236939]] |- | [[Ficheiro:Christien Meindertsma (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12270277|Christien Meindertsma]]'' | artista neerlandesa | [[artista]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/christien_meindertsma christien_meindertsma] | [[:d:Q12270277|Q12270277]] |- | [[Ficheiro:Christina Agapakis - PopTech 2013 - Camden, ME.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60039865|Christina Agapakis]]'' | bióloga estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christina_agapakis christina_agapakis] | [[:d:Q60039865|Q60039865]] |- | [[Ficheiro:Christina-Tosi.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q17505053|Christina Tosi]]'' | | ''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q10689386|television celebrity chef]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[autor]] | 1981-11-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christina_tosi christina_tosi] | [[:d:Q17505053|Q17505053]] |- | [[Ficheiro:TNW USA 2015 (23184168653) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64853888|Christina Wallace]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christina_wallace christina_wallace] | [[:d:Q64853888|Q64853888]] |- | [[Ficheiro:Warinner-headshot-3.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23662209|Christina Warinner]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christina_warinner christina_warinner] | [[:d:Q23662209|Q23662209]] |- | | ''[[:d:Q56647253|Christine L. Porath]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/christine_porath christine_porath] | [[:d:Q56647253|Q56647253]] |- | | ''[[:d:Q112186123|Christine Schuler Deschryver]]'' | | ''[[:d:Q1162163|director]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Democrática do Congo]]<br/>[[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/christine_schuler_deschryver christine_schuler_deschryver] | [[:d:Q112186123|Q112186123]] |- | [[Ficheiro:Christine Sun Kim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19664324|Christine Sun Kim]]'' | | ''[[:d:Q19850998|sound artist]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christine_sun_kim christine_sun_kim] | [[:d:Q19664324|Q19664324]] |- | | ''[[:d:Q61820616|Christoph Keplinger]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/christoph_keplinger christoph_keplinger] | [[:d:Q61820616|Q61820616]] |- | [[Ficheiro:Christoph Niemann (2).jpg|center|128px]] | [[Christoph Niemann]] | | ''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2000124|deseñador de selos]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q266569|animador]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/christoph_niemann christoph_niemann] | [[:d:Q110841|Q110841]] |- | [[Ficheiro:Wiki ategeka.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17411054|Christopher Ategeka]]'' | | ''[[:d:Q623279|chief operating officer]]'' | 1984-07-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Uganda]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_ategeka christopher_ategeka] | [[:d:Q17411054|Q17411054]] |- | | ''[[:d:Q23797209|Christopher C. Deam]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_deam christopher_deam] | [[:d:Q23797209|Q23797209]] |- | | ''[[:d:Q16728823|Christopher Emdin]]'' | | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[xornalista]] | 1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_emdin chris_emdin] | [[:d:Q16728823|Q16728823]] |- | | ''[[:d:Q5112847|Christopher McDougall]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1962-01-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_mcdougall christopher_mcdougall] | [[:d:Q5112847|Q5112847]] |- | [[Ficheiro:Chris nowinski.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1140002|Christopher Nowinski]]'' | | ''[[:d:Q13474373|loitador profesional]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1978-09-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chris_nowinski chris_nowinski] | [[:d:Q1140002|Q1140002]] |- | [[Ficheiro:Christopher Poole at XOXO Festival September 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3135308|Christopher Poole]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_moot_poole christopher_moot_poole] | [[:d:Q3135308|Q3135308]] |- | | ''[[:d:Q5113183|Christopher Ryan]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1962-02-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_ryan christopher_ryan] | [[:d:Q5113183|Q5113183]] |- | [[Ficheiro:2013-12-29 30C3 - Christopher Soghoian 3145.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q652791|Christopher Soghoian]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_soghoian christopher_soghoian] | [[:d:Q652791|Q652791]] |- | [[Ficheiro:Leweb 2014 - conference - leweb trends - the future of the mind - christopher decharms.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5113488|Christopher deCharms]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christopher_decharms christopher_decharms] | [[:d:Q5113488|Q5113488]] |- | [[Ficheiro:Christy Haynes for UFSCar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q42810368|Christy Haynes]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1977-07-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/christy_l_haynes christy_l_haynes] | [[:d:Q42810368|Q42810368]] |- | [[Ficheiro:Chrystia Freeland in Ukraine - 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4492815|Chrystia Freeland]]'' | | ''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1968-08-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/chrystia_freeland chrystia_freeland] | [[:d:Q4492815|Q4492815]] |- | [[Ficheiro:Chuck Nice at Caroline's.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5115638|Chuck Nice]]'' | | ''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1966-07-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/chuck_nice chuck_nice] | [[:d:Q5115638|Q5115638]] |- | | ''[[:d:Q123422283|Chuck Plunkett]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[xornalista]] | | | | [https://www.ted.com/speakers/chuck_plunkett chuck_plunkett] | [[:d:Q123422283|Q123422283]] |- | [[Ficheiro:Disrupt SF TechCrunch Disrupt San Francisco 2019 - Day 2 Cindy Gallop Cropped.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q5120529|Cindy Gallop]]'' | | ''[[:d:Q21507004|educador sexual]]''<br/>''[[:d:Q816432|xerente de proxecto]]''<br/>''[[:d:Q1900657|marketer]]'' | 1960-02-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/cindy_gallop cindy_gallop] | [[:d:Q5120529|Q5120529]] |- | | ''[[:d:Q105622544|Claire Wardle]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/claire_wardle claire_wardle] | [[:d:Q105622544|Q105622544]] |- | [[Ficheiro:Clara Sousa Silva 2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58156032|Clara Sousa-Silva]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/clara_sousa_silva clara_sousa_silva] | [[:d:Q58156032|Q58156032]] |- | [[Ficheiro:Claron Mc Faddon 01 (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q454090|Claron McFadden]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q2865819|cantante de ópera]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/claron_mcfadden claron_mcfadden] | [[:d:Q454090|Q454090]] |- | | ''[[:d:Q104820110|Claudia Miner]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/claudia_miner claudia_miner] | [[:d:Q104820110|Q104820110]] |- | [[Ficheiro:Clay Shirky (6723907001).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q930425|Clay Shirky]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q139648|evanxelista tecnolóxico]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/clay_shirky clay_shirky] | [[:d:Q930425|Q930425]] |- | | ''[[:d:Q23728708|Clayton Cameron]]'' | | [[Músico, música|músico]] | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/clayton_cameron clayton_cameron] | [[:d:Q23728708|Q23728708]] |- | [[Ficheiro:Clemantine Wamariya.jpg|center|128px]] | [[Clemantine Wamariya]] | escritora e activista ruandesa | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>[[artista]]<br/>[[narrador]] | 1988 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ruanda]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/clemantine_wamariya clemantine_wamariya] | [[:d:Q61483352|Q61483352]] |- | | ''[[:d:Q111144946|Clementine Jacoby]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/clementine_jacoby clementine_jacoby] | [[:d:Q111144946|Q111144946]] |- | [[Ficheiro:2010-05-08 Cleo Wade (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26865869|Cleo Wade]]'' | poetisa estadounidense | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q110990999|instagramer]]''<br/>[[artista]] | 1989-09-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cleo_wade cleo_wade] | [[:d:Q26865869|Q26865869]] |- | [[Ficheiro:San Diego, California, USA - 53946478090 (Clifford Stoll crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q556998|Clifford Stoll]]'' | astrónomo estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1950-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/clifford_stoll clifford_stoll] | [[:d:Q556998|Q556998]] |- | [[Ficheiro:Clint Smith - 2019 (48915241016) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759721|Clint Smith]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Docente|mestre]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]] | 1988-08-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/clint_smith clint_smith] | [[:d:Q23759721|Q23759721]] |- | | ''[[:d:Q109919925|Clover Hogan]]'' | | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/clover_hogan clover_hogan] | [[:d:Q109919925|Q109919925]] |- | [[Ficheiro:Coleman Hughes on Rebel Wisdom.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62977947|Coleman Hughes]]'' | escritor estadounidense | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1996 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/coleman_hughes coleman_hughes] | [[:d:Q62977947|Q62977947]] |- | | ''[[:d:Q99439559|Colette Pichon Battle]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/colette_pichon_battle colette_pichon_battle] | [[:d:Q99439559|Q99439559]] |- | | ''[[:d:Q89869456|Colin Averill]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/colin_averill colin_averill] | [[:d:Q89869456|Q89869456]] |- | | ''[[:d:Q1108379|Colin Camerer]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-12-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/colin_camerer colin_camerer]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1566 1566] | [[:d:Q1108379|Q1108379]] |- | | ''[[:d:Q5145149|Colin Grant]]'' | escritor xamaicano | ''[[:d:Q3406651|produtor de radio]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961-04-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/colin_grant colin_grant] | [[:d:Q5145149|Q5145149]] |- | [[Ficheiro:Colin Powell official Secretary of State photo.jpg|center|128px]] | [[Colin Powell]] | xeneral e político estadounidense, secretario de estado a principios do século XXI | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q38239859|oficial do exército]]'' | 1937-04-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/colin_powell colin_powell] | [[:d:Q150851|Q150851]] |- | | ''[[:d:Q23662150|Colin Robertson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/colin_robertson colin_robertson] | [[:d:Q23662150|Q23662150]] |- | | ''[[:d:Q23670969|Colin Stokes]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/colin_stokes colin_stokes] | [[:d:Q23670969|Q23670969]] |- | | ''[[:d:Q122927695|Colombe Cahen-Salvador]]'' | política francesa | ''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1994-03-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/colombe_cahen_salvador colombe_cahen_salvador] | [[:d:Q122927695|Q122927695]] |- | | ''[[:d:Q29571616|Conor Russomanno]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1988-10-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/conor_russomanno conor_russomanno] | [[:d:Q29571616|Q29571616]] |- | [[Ficheiro:Transmediale-2010-Conrad Wolfram.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5162640|Conrad Wolfram]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1970-06-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/conrad_wolfram conrad_wolfram] | [[:d:Q5162640|Q5162640]] |- | | ''[[:d:Q2997459|Corneille Ewango]]'' | Ecoloxista da República Democrática do Congo | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q2083925|coleccionista de plantas]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Democrática do Congo]] | [https://www.ted.com/speakers/corneille_ewango corneille_ewango] | [[:d:Q2997459|Q2997459]] |- | | ''[[:d:Q54507319|Cornelia Geppert]]'' | historietista alemá | ''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/cornelia_geppert cornelia_geppert] | [[:d:Q54507319|Q54507319]] |- | | ''[[:d:Q23760253|Cosmin Mihaiu]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cosmin_mihaiu cosmin_mihaiu] | [[:d:Q23760253|Q23760253]] |- | [[Ficheiro:Courtney Martin at PopTech 2014 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21062672|Courtney E. Martin]]'' | autora estadounidense | [[autor]] | 1979-12-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/courtney_e_martin courtney_e_martin] | [[:d:Q21062672|Q21062672]] |- | | ''[[:d:Q103352006|Craig Costello]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/craig_costello craig_costello] | [[:d:Q103352006|Q103352006]] |- | [[Ficheiro:Craigventer2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q311003|Craig Venter]]'' | | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1946-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/craig_venter craig_venter]<br/>[https://www.ted.com/speakers/7 7] | [[:d:Q311003|Q311003]] |- | | ''[[:d:Q112058793|Crispin Thurlow]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/crispin_thurlow crispin_thurlow] | [[:d:Q112058793|Q112058793]] |- | | ''[[:d:Q23769089|Cristina Domenech]]'' | | | 1954 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cristina_domenech cristina_domenech] | [[:d:Q23769089|Q23769089]] |- | [[Ficheiro:Cris Junqueira.png|center|128px]] | ''[[:d:Q110750746|Cristina Junqueira]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/cristina_junqueira cristina_junqueira] | [[:d:Q110750746|Q110750746]] |- | | ''[[:d:Q76438248|Curtis Carroll]]'' | | | 1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/curtis_wall_street_carroll curtis_wall_street_carroll] | [[:d:Q76438248|Q76438248]] |- | | ''[[:d:Q23728751|Curtis Wong]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/curtis_wong curtis_wong] | [[:d:Q23728751|Q23728751]] |- | | ''[[:d:Q111577024|Cyndi Stivers]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cyndi_stivers cyndi_stivers] | [[:d:Q111577024|Q111577024]] |- | [[Ficheiro:2010 Cynthia Breazeal 4641804653.png|center|128px]] | ''[[:d:Q21585|Cynthia Breazeal]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cynthia_breazeal cynthia_breazeal]<br/>[https://www.ted.com/speakers/817 817] | [[:d:Q21585|Q21585]] |- | [[Ficheiro:Cynthia Erivo - Wicked-FYC-1.jpg|center|128px]] | [[Cynthia Erivo]] | actriz e cantante inglesa | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[autor]] | 1987-01-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/cynthia_erivo cynthia_erivo] | [[:d:Q21592474|Q21592474]] |- | [[Ficheiro:Cyntia Kenyon 01.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q437333|Cynthia Kenyon]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]'' | 1954-02-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cynthia_kenyon cynthia_kenyon] | [[:d:Q437333|Q437333]] |- | | ''[[:d:Q5200139|Cynthia P. Schneider]]'' | diplomática estadounidense | [[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1953-08-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cynthia_schneider cynthia_schneider] | [[:d:Q5200139|Q5200139]] |- | [[Ficheiro:Cedric Villani at his office 2015 n3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q334065|Cédric Villani]]'' | matemático francés | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q97768158|professors, scientific professions]]'' | 1973-10-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/cedric_villani cedric_villani] | [[:d:Q334065|Q334065]] |- | | ''[[:d:Q108821940|César Cuauhtémoc García Hernández]]'' | | [[xurista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/cesar_cuauhtemoc_garcia_hernandez cesar_cuauhtemoc_garcia_hernandez] | [[:d:Q108821940|Q108821940]] |- | [[Ficheiro:Cesar Hidalgo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22004920|César A. Hidalgo]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1979-12-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Chile]]<br/>[[España]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/cesar_hidalgo cesar_hidalgo] | [[:d:Q22004920|Q22004920]] |- | | ''[[:d:Q114338974|DK Osseo-Asare]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dk_osseo_asare dk_osseo_asare] | [[:d:Q114338974|Q114338974]] |- | [[Ficheiro:1.PortraitDaanRoosegaardebyWillemdeKam.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5207373|Daan Roosegaarde]]'' | artista neerlandés | ''[[:d:Q3492227|innovador]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q106208189|computer artist]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>''[[:d:Q108818918|light artist]]''<br/>''[[:d:Q7016454|artista de novos medios]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q6934789|artista multimedia]]''<br/>''[[:d:Q69320328|artista ambiental]]'' | 1979-07-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/daan_roosegaarde daan_roosegaarde] | [[:d:Q5207373|Q5207373]] |- | [[Ficheiro:Dale-Dougherty-2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4819967|Dale Dougherty]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dale_dougherty dale_dougherty]<br/>[https://www.ted.com/speakers/940 940] | [[:d:Q4819967|Q4819967]] |- | [[Ficheiro:Dalia Mogahed.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3012376|Dalia Mogahed]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/dalia_mogahed dalia_mogahed] | [[:d:Q3012376|Q3012376]] |- | | ''[[:d:Q131541970|Dallas Taylor]]'' | | ''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dallas_taylor dallas_taylor] | [[:d:Q131541970|Q131541970]] |- | [[Ficheiro:Dambisa Moyo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q466993|Dambisa Moyo, Baroness Moyo]]'' | | [[economista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1969-02-02<br/>1969-11-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Zambia]] | [https://www.ted.com/speakers/dambisa_moyo dambisa_moyo] | [[:d:Q466993|Q466993]] |- | | ''[[:d:Q23662494|Damian Palin]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/damian_palin damian_palin] | [[:d:Q23662494|Q23662494]] |- | [[Ficheiro:Whose Streets? A Social Cinema Screening (35731793401).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28086150|Damon Davis]]'' | | ''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[artista]] | 1985-03-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/damon_davis damon_davis] | [[:d:Q28086150|Q28086150]] |- | [[Ficheiro:Damon Gameau.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5212833|Damon Gameau]]'' | actor australiano | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1982 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/damon_gameau_TEDxSydney20220804-51709 damon_gameau_TEDxSydney20220804-51709] | [[:d:Q5212833|Q5212833]] |- | [[Ficheiro:DamonH.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23656822|Damon Horowitz]]'' | | | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/damon_horowitz damon_horowitz] | [[:d:Q23656822|Q23656822]] |- | [[Ficheiro:Dan Ariely January 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q731905|Dan Ariely]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967-04-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_ariely dan_ariely] | [[:d:Q731905|Q731905]] |- | | ''[[:d:Q23759547|Dan Barasch]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_barasch daniel_barasch] | [[:d:Q23759547|Q23759547]] |- | [[Ficheiro:Dan Barber of Blue Hill.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5213116|Dan Barber]]'' | chef estadounidense | ''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_barber dan_barber] | [[:d:Q5213116|Q5213116]] |- | | ''[[:d:Q60770645|Dan Bell]]'' | | ''[[:d:Q1235146|director de documentais]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]] | 1977-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_bell dan_bell] | [[:d:Q60770645|Q60770645]] |- | | ''[[:d:Q23727949|Dan Berkenstock]]'' | | | 1980-06-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_berkenstock dan_berkenstock] | [[:d:Q23727949|Q23727949]] |- | [[Ficheiro:Dan Bricklin.jpg|center|128px]] | [[Dan Bricklin]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1951-07-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_bricklin dan_bricklin] | [[:d:Q92624|Q92624]] |- | [[Ficheiro:DanBuettnerOct10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5213207|Dan Buettner]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_buettner dan_buettner] | [[:d:Q5213207|Q5213207]] |- | | ''[[:d:Q23796178|Dan Cobley]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_cobley dan_cobley] | [[:d:Q23796178|Q23796178]] |- | | ''[[:d:Q23759538|Dan Ellsey]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_ellsey dan_ellsey] | [[:d:Q23759538|Q23759538]] |- | | ''[[:d:Q16224737|Dan Gross]]'' | | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_gross dan_gross] | [[:d:Q16224737|Q16224737]] |- | [[Ficheiro:Jørgensen EC Portrait 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1159092|Dan Jørgensen]]'' | político danés | [[Político, política|político]]<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]] | 1975-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/dan_jorgensen dan_jorgensen] | [[:d:Q1159092|Q1159092]] |- | | ''[[:d:Q90630014|Dan Knights]]'' | | ''[[:d:Q3779582|microbiólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q43548373|speedcuber]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_knights dan_knights] | [[:d:Q90630014|Q90630014]] |- | | ''[[:d:Q23785279|Dan Meyer]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_meyer dan_meyer] | [[:d:Q23785279|Q23785279]] |- | | ''[[:d:Q23759543|Dan Pacholke]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_pacholke dan_pacholke] | [[:d:Q23759543|Q23759543]] |- | [[Ficheiro:Curing the Charitable Curse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5214160|Dan Pallotta]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1961-01-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_pallotta dan_pallotta] | [[:d:Q5214160|Q5214160]] |- | | ''[[:d:Q5214203|Dan Phillips]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1940s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_phillips dan_phillips] | [[:d:Q5214203|Q5214203]] |- | [[Ficheiro:Dan Schulman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5214356|Dan Schulman]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1958-01-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_schulman dan_schulman] | [[:d:Q5214356|Q5214356]] |- | | ''[[:d:Q102388022|Dana Kanze]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dana_kanze dana_kanze] | [[:d:Q102388022|Q102388022]] |- | [[Ficheiro:Wikimedia-Summit-2024-Saturday-112.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125590347|Daniel Bögre Udell]]'' | | ''[[:d:Q41546637|wikimedista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_boegre_udell daniel_boegre_udell] | [[:d:Q125590347|Q125590347]] |- | [[Ficheiro:Daniel Dennett 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q215263|Daniel Dennett]]'' | filósofo estadounidense | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1942-03-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_dennett dan_dennett]<br/>[https://www.ted.com/speakers/92 92] | [[:d:Q215263|Q215263]] |- | | ''[[:d:Q109822743|Daniel Engber]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q3745071|escritor de ciencia]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_engber daniel_engber] | [[:d:Q109822743|Q109822743]] |- | | ''[[:d:Q43094303|Daniel G. Streicker]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_streicker daniel_streicker] | [[:d:Q43094303|Q43094303]] |- | [[Ficheiro:Daniel Todd Gilbert.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q449564|Daniel Gilbert]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_gilbert dan_gilbert] | [[:d:Q449564|Q449564]] |- | | ''[[:d:Q3701617|Daniel Goldstein]]'' | psicólogo estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1969-04-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dan_goldstein dan_goldstein] | [[:d:Q3701617|Q3701617]] |- | [[Ficheiro:Daniel Goleman - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q351701|Daniel Goleman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1946-03-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_goleman daniel_goleman] | [[:d:Q351701|Q351701]] |- | | ''[[:d:Q23712794|Daniel H. Cohen]]'' | | | 1953-11-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dan_cohen dan_cohen] | [[:d:Q23712794|Q23712794]] |- | [[Ficheiro:Daniel H. Pink (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q978171|Daniel H. Pink]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1964-07-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_pink daniel_pink] | [[:d:Q978171|Q978171]] |- | | ''[[:d:Q100593535|Daniel J. Watts]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[guionista]] | 1982-07-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_j_watts daniel_j_watts] | [[:d:Q100593535|Q100593535]] |- | [[Ficheiro:Daniel Kahneman (3283955327) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q233950|Daniel Kahneman]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[autor]] | 1934-03-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_kahneman daniel_kahneman]<br/>[https://www.ted.com/speakers/607 607] | [[:d:Q233950|Q233950]] |- | [[Ficheiro:Daniel Kish - PopTech 2011 - Camden Maine USA 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5217808|Daniel Kish]]'' | | | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_kish daniel_kish] | [[:d:Q5217808|Q5217808]] |- | [[Ficheiro:Kraft-PicColor.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5217831|Daniel Kraft]]'' | | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_kraft daniel_kraft] | [[:d:Q5217831|Q5217831]] |- | [[Ficheiro:Levitin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1981608|Daniel Levitin]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q20669622|xornalista musical]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]'' | 1957-12-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_levitin daniel_levitin] | [[:d:Q1981608|Q1981608]] |- | [[Ficheiro:Daniel Libeskind.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q154538|Daniel Libeskind]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1946-05-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Polonia]]<br/>[[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_libeskind daniel_libeskind] | [[:d:Q154538|Q154538]] |- | | ''[[:d:Q27881272|Daniel Lismore]]'' | artista británico | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]'' | 1984-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_lismore daniel_lismore] | [[:d:Q27881272|Q27881272]] |- | [[Ficheiro:DanielWolpert.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15990373|Daniel M. Wolpert]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q2055046|fisiólogo]]'' | 1963-09-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_wolpert daniel_wolpert] | [[:d:Q15990373|Q15990373]] |- | [[Ficheiro:Daniel Pauly Pauly Symposium.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q581515|Daniel Pauly]]'' | biólogo francés | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1946-05-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_pauly daniel_pauly] | [[:d:Q581515|Q581515]] |- | | ''[[:d:Q23670526|Daniel Reisel]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_reisel daniel_reisel] | [[:d:Q23670526|Q23670526]] |- | | ''[[:d:Q23662187|Daniel Schnitzer]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniel_schnitzer daniel_schnitzer] | [[:d:Q23662187|Q23662187]] |- | [[Ficheiro:DanielSuarezJI.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1162833|Daniel Suarez]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 1964-12-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_suarez daniel_suarez]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1571 1571] | [[:d:Q1162833|Q1162833]] |- | [[Ficheiro:Daniel Susskind at 1r Congrés Català del Treball.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q116244710|Daniel Susskind]]'' | | ''[[:d:Q27177003|research professor]]''<br/>[[autor]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_susskind daniel_susskind] | [[:d:Q116244710|Q116244710]] |- | [[Ficheiro:Daniel Tammet Paris portrait.jpg|center|128px]] | [[Daniel Tammet]] | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q860918|esperantista]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1979-01-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/daniel_tammet daniel_tammet] | [[:d:Q12857|Q12857]] |- | [[Ficheiro:UN AI for Good Summit 2025 - Daniela Rus 01 (cropped) 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14223|Daniela L. Rus]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daniela_rus daniela_rus] | [[:d:Q14223|Q14223]] |- | | ''[[:d:Q23768726|Daniele Quercia]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daniele_quercia daniele_quercia] | [[:d:Q23768726|Q23768726]] |- | [[Ficheiro:Danielle Allen 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5219331|Danielle Allen]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2468727|erudito clásico]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_allen danielle_allen] | [[:d:Q5219331|Q5219331]] |- | | ''[[:d:Q28366283|Danielle Feinberg]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q222344|director de fotografía]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_feinberg danielle_feinberg] | [[:d:Q28366283|Q28366283]] |- | [[Ficheiro:Danielle Citron 110748.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19867132|Danielle K. Citron]]'' | | [[xurista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1968-12-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_citron danielle_citron] | [[:d:Q19867132|Q19867132]] |- | | ''[[:d:Q24049147|Danielle N. Lee]]'' | bióloga estadounidense | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q16831394|mastozoólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_lee danielle_lee] | [[:d:Q24049147|Q24049147]] |- | [[Ficheiro:Danielle Wood (48278825827) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63304349|Danielle Wood]]'' | enxeñeira estadounidense | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_wood danielle_wood] | [[:d:Q63304349|Q63304349]] |- | [[Ficheiro:Danielle de Niese.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q271031|Danielle de Niese]]'' | | ''[[:d:Q2865819|cantante de ópera]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1979-04-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/danielle_de_niese danielle_de_niese] | [[:d:Q271031|Q271031]] |- | | ''[[:d:Q24040721|Danit Peleg]]'' | Deseñadora de moda Israelí de roupa impresa | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/danit_peleg danit_peleg] | [[:d:Q24040721|Q24040721]] |- | | ''[[:d:Q112551695|Dannagal G. Young]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dannagal_young dannagal_young] | [[:d:Q112551695|Q112551695]] |- | [[Ficheiro:Danny Dorling at Bookmarks bookshop, Bloomsbury in 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5220292|Danny Dorling]]'' | xeógrafo británico | ''[[:d:Q901402|xeógrafo]]'' | 1968-01-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/danny_dorling danny_dorling] | [[:d:Q5220292|Q5220292]] |- | [[Ficheiro:Daphné Bavelier.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q19956013|Daphne Bavelier]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q16328995|député de l'Université]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/daphne_bavelier daphne_bavelier] | [[:d:Q19956013|Q19956013]] |- | [[Ficheiro:The Future of Higher Education Daphne Koller (8411917358).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11755|Daphne Koller]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1968-08-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/daphne_koller daphne_koller]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1309 1309] | [[:d:Q11755|Q11755]] |- | | ''[[:d:Q1165874|Daria van den Bercken]]'' | pianista neerlandesa | ''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1979-08-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/daria_van_den_bercken daria_van_den_bercken] | [[:d:Q1165874|Q1165874]] |- | [[Ficheiro:Darren Walker by Brokaw Photography.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16193921|Darren Walker]]'' | avogado estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/darren_walker darren_walker] | [[:d:Q16193921|Q16193921]] |- | [[Ficheiro:Making Education Work (29872410888) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43396457|Darrick Hamilton]]'' | economista estadounidense | [[economista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/darrick_hamilton darrick_hamilton] | [[:d:Q43396457|Q43396457]] |- | [[Ficheiro:P20240222AS-0099 (53556136889).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q107182509|Darya Navalnaya]]'' | | ''[[:d:Q315247|estudante universitario]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[activista]] | 2001-09-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/dasha_navalnaya dasha_navalnaya] | [[:d:Q107182509|Q107182509]] |- | [[Ficheiro:Dave Eggers (11483).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q589497|Dave Eggers]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2823717|activist shareholder]]'' | 1970-03-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dave_eggers dave_eggers] | [[:d:Q589497|Q589497]] |- | [[Ficheiro:Dave Meslin, at ELN Studio 2010 IMG 9800 (5266909950).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23783490|Dave Meslin]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dave_meslin dave_meslin] | [[:d:Q23783490|Q23783490]] |- | | ''[[:d:Q23768720|Dave Troy]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dave_troy dave_troy] | [[:d:Q23768720|Q23768720]] |- | [[Ficheiro:Dave deBronkart-20091229.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5230186|Dave deBronkart]]'' | | | 1950-02-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dave_debronkart dave_debronkart] | [[:d:Q5230186|Q5230186]] |- | | ''[[:d:Q40097388|David A. Asch]]'' | | ''[[:d:Q25141651|physician-scientist]]''<br/>''[[:d:Q21281706|administrador académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_asch david_asch] | [[:d:Q40097388|Q40097388]] |- | [[Ficheiro:David B. Agus World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5230638|David Agus]]'' | médico estadounidense | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q16062369|oncólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1965-01-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_agus david_agus] | [[:d:Q5230638|Q5230638]] |- | [[Ficheiro:David Autor - Festival Economia 2015.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q19609648|David Autor]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_autor david_autor] | [[:d:Q19609648|Q19609648]] |- | | ''[[:d:Q99248354|David B Lindell]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_lindell david_lindell] | [[:d:Q99248354|Q99248354]] |- | [[Ficheiro:David Baker, 2024 Nobel Prize Laureate in Chemistry 4 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3814528|David Baker]]'' | | ''[[:d:Q2904006|bioinformático]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15709480|computational biologist]]''<br/>''[[:d:Q106341153|biochemistry teacher]]'' | 1962-10-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_baker david_baker] | [[:d:Q3814528|Q3814528]] |- | | ''[[:d:Q118106032|David Biello]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_biello david_biello] | [[:d:Q118106032|Q118106032]] |- | | ''[[:d:Q5231412|David Binder]]'' | | | 1967-10-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_binder david_binder] | [[:d:Q5231412|Q5231412]] |- | [[Ficheiro:David Birch (6777171896).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23663105|David Birch]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_birch david_birch] | [[:d:Q23663105|Q23663105]] |- | | ''[[:d:Q23795339|David Bismark]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q816432|xerente de proxecto]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/david_bismark david_bismark] | [[:d:Q23795339|Q23795339]] |- | [[Ficheiro:David Blaine by David Shankbone.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q353983|David Blaine]]'' | | ''[[:d:Q2914170|artista urbano]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>''[[:d:Q1658894|ilusionista]]''<br/>''[[:d:Q465501|especialista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q107986049|escape artist]]''<br/>''[[:d:Q111844534|regurgitation performer]]'' | 1973-04-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_blaine david_blaine] | [[:d:Q353983|Q353983]] |- | | ''[[:d:Q125391273|David Brain]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dave_brain dave_brain] | [[:d:Q125391273|Q125391273]] |- | [[Ficheiro:David Brooks 2022 (51984628869).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q938475|David Brooks]]'' | | ''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]''<br/>[[xornalista]] | 1961-08-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_brooks david_brooks] | [[:d:Q938475|Q938475]] |- | [[Ficheiro:David Byrne San Diego.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q336640|David Byrne]]'' | | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q20669622|xornalista musical]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q11569986|gravador]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1952-05-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_byrne david_byrne] | [[:d:Q336640|Q336640]] |- | [[Ficheiro:David Cage 20080927 Festival du jeu video 05.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q218686|David Cage]]'' | | ''[[:d:Q2702296|produtor de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q18882335|deseñador de videoxogos]]'' | 1969-06-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/david_cage david_cage] | [[:d:Q218686|Q218686]] |- | | ''[[:d:Q106717200|David Camarillo]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bioenxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_camarillo david_camarillo] | [[:d:Q106717200|Q106717200]] |- | [[Ficheiro:David Cameron Official Portrait 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[David Cameron]] | político británico | [[Político, política|político]] | 1966-10-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_cameron david_cameron] | [[:d:Q192|Q192]] |- | [[Ficheiro:TYPO Berlin 2014 – Day Two (14178868916).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q562699|David Carson]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[deseñador gráfico]] | 1955-09-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_carson david_carson] | [[:d:Q562699|Q562699]] |- | [[Ficheiro:David chalmers.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q366123|David Chalmers]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1966-04-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/david_chalmers david_chalmers] | [[:d:Q366123|Q366123]] |- | | ''[[:d:Q1909499|David Christian]]'' | historiador estadounidense | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1946-06-30<br/>1946-12-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_christian david_christian] | [[:d:Q1909499|Q1909499]] |- | | ''[[:d:Q23657118|David Damberger]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_damberger david_damberger] | [[:d:Q23657118|Q23657118]] |- | [[Ficheiro:David Deutsch.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q543682|David Deutsch]]'' | físico británico | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[físico teórico]] | 1953-05-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_deutsch david_deutsch]<br/>[https://www.ted.com/speakers/48 48] | [[:d:Q543682|Q543682]] |- | [[Ficheiro:David Eagleman (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q999577|David Eagleman]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1971-04-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_eagleman david_eagleman] | [[:d:Q999577|Q999577]] |- | [[Ficheiro:Sportsfile (Web Summit) (15523969837).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5233407|David Epstein]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_epstein david_epstein] | [[:d:Q5233407|Q5233407]] |- | [[Ficheiro:David Albert Friedberg.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112898833|David Friedberg]]'' | | ''[[:d:Q778274|angel investor]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_friedberg david_friedberg] | [[:d:Q112898833|Q112898833]] |- | | ''[[:d:Q23759665|David Gallo]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_gallo david_gallo] | [[:d:Q23759665|Q23759665]] |- | | ''[[:d:Q23768708|David Grady]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_grady david_grady] | [[:d:Q23768708|Q23768708]] |- | | ''[[:d:Q23769550|David Griffin]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_griffin david_griffin] | [[:d:Q23769550|Q23769550]] |- | [[Ficheiro:Davidgruber.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24054769|David Gruber]]'' | | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_gruber david_gruber] | [[:d:Q24054769|Q24054769]] |- | | ''[[:d:Q57037578|David H Rosmarin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_rosmarin david_rosmarin] | [[:d:Q57037578|Q57037578]] |- | [[Ficheiro:Sophia with her creator David Hanson at Digital World 2017 conference, Dhaka, Bangladesh in December 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5234712|David Hanson]]'' | | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1969-12-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_hanson david_hanson] | [[:d:Q5234712|Q5234712]] |- | | ''[[:d:Q5235077|David Hoffman]]'' | director de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q47541952|produtor]]'' | 1941 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_hoffman david_hoffman]<br/>[https://www.ted.com/speakers/218 218] | [[:d:Q5235077|Q5235077]] |- | [[Ficheiro:David Holt.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5235117|David Holt]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q17378128|spoken word artist]]''<br/>''[[:d:Q101084010|músico de folk]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>[[Farmacéutico, farmacéutica|farmacéutico]] | 1946-10-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_holt david_holt] | [[:d:Q5235117|Q5235117]] |- | | ''[[:d:Q82775159|David Ikard]]'' | | ''[[:d:Q17167049|especialista en literatura]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_ikard david_ikard] | [[:d:Q82775159|Q82775159]] |- | | ''[[:d:Q15437070|David Isay]]'' | | ''[[:d:Q3406651|produtor de radio]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1966-12-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dave_isay dave_isay] | [[:d:Q15437070|Q15437070]] |- | [[Ficheiro:David J. Anderson speaking at Keystone in Korea.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5235389|David J. Anderson]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q20739288|neurobiólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1956 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_anderson david_anderson] | [[:d:Q5235389|Q5235389]] |- | | ''[[:d:Q124739165|David J. Bier]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q485178|analista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_bier david_bier] | [[:d:Q124739165|Q124739165]] |- | | ''[[:d:Q5235397|David J. Brenner]]'' | | ''[[:d:Q14906342|biofísico]]'' | 1953-06-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_brenner david_brenner] | [[:d:Q5235397|Q5235397]] |- | [[Ficheiro:David John Cameron MacKay by David Stern.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q446862|David J. C. MacKay]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-04-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_mackay david_mackay]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1360 1360] | [[:d:Q446862|Q446862]] |- | [[Ficheiro:David J. Peterson by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16221516|David J. Peterson]]'' | | ''[[:d:Q14467526|lingüista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1206912|language inventor]]'' | 1981-01-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_peterson david_peterson] | [[:d:Q16221516|Q16221516]] |- | | ''[[:d:Q61657085|David J. Wright]]'' | investigador estadounidense | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Webmaster]]<br/>''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>''[[:d:Q7621877|estratego]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/2004326 2004326] | [[:d:Q61657085|Q61657085]] |- | | ''[[:d:Q5235901|David Keith]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Físico, física|físico]] | 1963 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/david_keith david_keith] | [[:d:Q5235901|Q5235901]] |- | | ''[[:d:Q24570636|David Korins]]'' | | ''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>''[[:d:Q11613590|deseñador de teatro]]'' | 1976-08-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_korins david_korins] | [[:d:Q24570636|Q24570636]] |- | [[Ficheiro:David Kwong at NYSM (cropped).gif|center|128px]] | ''[[:d:Q16204183|David Kwong]]'' | | ''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q16157743|crossword creator]]'' | 1980-08-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_kwong david_kwong] | [[:d:Q16204183|Q16204183]] |- | | ''[[:d:Q5236204|David L. Heymann]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1946 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_heymann david_heymann] | [[:d:Q5236204|Q5236204]] |- | [[Ficheiro:David Lammy, 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q534727|David Lammy]]'' | político británico | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]] | 1972-07-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Güiana]] | [https://www.ted.com/speakers/david_lammy david_lammy] | [[:d:Q534727|Q534727]] |- | | ''[[:d:Q23727546|David Lang]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_lang david_lang] | [[:d:Q23727546|Q23727546]] |- | | ''[[:d:Q16731592|David Logan]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1968-03-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_logan david_logan] | [[:d:Q16731592|Q16731592]] |- | [[Ficheiro:David Bolinsky 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16151626|David M. Bolinsky]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q19507792|ilustrador científico]]''<br/>''[[:d:Q266569|animador]]'' | 1952-05-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_bolinsky david_bolinsky] | [[:d:Q16151626|Q16151626]] |- | [[Ficheiro:David M Kelley (9375796736) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1174951|David M. Kelley]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]'' | 1951-02-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_kelley david_kelley] | [[:d:Q1174951|Q1174951]] |- | [[Ficheiro:David Macaulay.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1134356|David Macaulay]]'' | ilustrador estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]'' | 1946-12-02<br/>1942-12-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_macaulay david_macaulay] | [[:d:Q1134356|Q1134356]] |- | | ''[[:d:Q5237283|David McCandless]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_mccandless david_mccandless] | [[:d:Q5237283|Q5237283]] |- | [[Ficheiro:David McWilliams.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3567091|David McWilliams]]'' | | [[economista]]<br/>[[xornalista]] | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/david_mcwilliams david_mcwilliams] | [[:d:Q3567091|Q3567091]] |- | | ''[[:d:Q23782406|David Merrill]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_merrill david_merrill] | [[:d:Q23782406|Q23782406]] |- | [[Ficheiro:David Miliband 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q272670|David Miliband]]'' | político británico | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1706722|investigador posdoutoral]]'' | 1965-07-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_miliband david_miliband] | [[:d:Q272670|Q272670]] |- | [[Ficheiro:David Perry.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1643588|David Perry]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1967-04-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_perry david_perry] | [[:d:Q1643588|Q1643588]] |- | | ''[[:d:Q23662636|David Pizarro]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_pizarro david_pizarro] | [[:d:Q23662636|Q23662636]] |- | [[Ficheiro:DavidPogueOct10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3018632|David Pogue]]'' | | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1963-03-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_pogue david_pogue] | [[:d:Q3018632|Q3018632]] |- | [[Ficheiro:DavidPuttnamBAFTA07b.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q335507|David Puttnam]]'' | produtor de cinema británico | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q47541952|produtor]]'' | 1941-02-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_puttnam david_puttnam]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1798 1798] | [[:d:Q335507|Q335507]] |- | | ''[[:d:Q23663083|David R. Dow]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/david_r_dow david_r_dow] | [[:d:Q23663083|Q23663083]] |- | [[Ficheiro:DavidRLiu2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16214492|David R. Liu]]'' | químico estadounidense | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1973-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_liu david_liu] | [[:d:Q16214492|Q16214492]] |- | [[Ficheiro:David R. Williams of Harvard University.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25189761|David R. Williams]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1954-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_r_williams david_r_williams] | [[:d:Q25189761|Q25189761]] |- | | ''[[:d:Q3018716|David Rockwell]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1956 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_rockwell david_rockwell]<br/>[https://www.ted.com/speakers/9 9] | [[:d:Q3018716|Q3018716]] |- | [[Ficheiro:David Rothkopf Bio Photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1176391|David Rothkopf]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1955-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_rothkopf david_rothkopf] | [[:d:Q1176391|Q1176391]] |- | [[Ficheiro:David S. Rose.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5239392|David S. Rose]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1957-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_s_rose david_s_rose] | [[:d:Q5239392|Q5239392]] |- | | ''[[:d:Q24054786|David Sedlak]]'' | | ''[[:d:Q19377727|environmental engineer]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_sedlak david_sedlak] | [[:d:Q24054786|Q24054786]] |- | [[Ficheiro:David Moinina Sengeh in Boston in 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23728768|David Sengeh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]] | 1986-02-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Serra Leoa]] | [https://www.ted.com/speakers/david_sengeh david_sengeh] | [[:d:Q23728768|Q23728768]] |- | [[Ficheiro:Br.David St.Gerold.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q324330|David Steindl-Rast]]'' | | [[Monxe, monxa|monxe]]<br/>''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1926-07-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/br_david_steindl_rast br_david_steindl_rast]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1617 1617] | [[:d:Q324330|Q324330]] |- | [[Ficheiro:David W. Titley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17385810|David Titley]]'' | | ''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | 1958-10-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_titley david_titley] | [[:d:Q17385810|Q17385810]] |- | [[Ficheiro:David Wallace-Wells.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q61766571|David Wallace-Wells]]'' | xornalista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1982 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/david_wallace_wells david_wallace_wells] | [[:d:Q61766571|Q61766571]] |- | [[Ficheiro:David Wengrow no Fronteiras do Pensamento 2023 em São Paulo (53235359260) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64594136|David Wengrow]]'' | | ''[[:d:Q3621491|arqueólogo]]''<br/>''[[:d:Q17488316|prehistoriador]]'' | 1972-07-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_wengrow david_wengrow] | [[:d:Q64594136|Q64594136]] |- | [[Ficheiro:David Whyte 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4352814|David Whyte]]'' | poeta británico | ''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1955-11-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/david_whyte david_whyte] | [[:d:Q4352814|Q4352814]] |- | [[Ficheiro:Dawn Landes at the Chicago Winery 2015-02-03 21.39.45 (16255005127).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2803858|Dawn Landes]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q128124|enxeñeiro de son]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1980-12-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dawn_landes dawn_landes]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2448 2448] | [[:d:Q2803858|Q2803858]] |- | | ''[[:d:Q117252368|Dawn Lippert]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/dawn_lippert dawn_lippert] | [[:d:Q117252368|Q117252368]] |- | [[Ficheiro:Swami Dayananda Saraswati.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5243052|Dayananda Saraswati]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1930-08-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Raj Británico]]<br/>[[India]]<br/>''[[:d:Q1775277|Dominio da India]]'' | [https://www.ted.com/speakers/swami_dayananda_saraswati swami_dayananda_saraswati] | [[:d:Q5243052|Q5243052]] |- | [[Ficheiro:Sen. DeAndrea Salvador.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55759657|DeAndrea Salvador]]'' | | [[economista]]<br/>[[Político, política|político]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deandrea_salvador deandrea_salvador] | [[:d:Q55759657|Q55759657]] |- | [[Ficheiro:Dean Kamen visits Team Whiteman 160426-F-TQ704-039 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q720457|Dean Kamen]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1951-04-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dean_kamen dean_kamen] | [[:d:Q720457|Q720457]] |- | | ''[[:d:Q52517772|Dean Lomax]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dean_lomax dean_lomax] | [[:d:Q52517772|Q52517772]] |- | [[Ficheiro:DeanOrnishJI1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1181109|Dean Ornish]]'' | médico estadounidense | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q2576499|nutricionista]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1953-07-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dr_dean_ornish dr_dean_ornish] | [[:d:Q1181109|Q1181109]] |- | | ''[[:d:Q126145794|Deanna Van Buren]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/deanna_van_buren deanna_van_buren] | [[:d:Q126145794|Q126145794]] |- | [[Ficheiro:Deb Roy (11881280833).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16875165|Deb Roy]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/deb_roy deb_roy] | [[:d:Q16875165|Q16875165]] |- | [[Ficheiro:Debbie Millman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5247974|Debbie Millman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/debbie_millman debbie_millman] | [[:d:Q5247974|Q5247974]] |- | [[Ficheiro:Deborah Lipstadt, U.S. Special Envoy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q254798|Deborah Lipstadtqp]]'' | historiadora estadounidense | ''[[:d:Q17489339|historiador da idade moderna]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1947-03-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deborah_lipstadt deborah_lipstadt] | [[:d:Q254798|Q254798]] |- | [[Ficheiro:Deborah Gordon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2310251|Deborah M. Gordon]]'' | bióloga estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q20650437|myrmecologist]]''<br/>''[[:d:Q3055126|entomólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1955-12-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deborah_gordon deborah_gordon] | [[:d:Q2310251|Q2310251]] |- | | ''[[:d:Q23797192|Deborah Rhodes]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/deborah_rhodes deborah_rhodes] | [[:d:Q23797192|Q23797192]] |- | [[Ficheiro:Deborah Scranton 2010 Tribeca Shankbone.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5248376|Deborah Scranton]]'' | directora de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deborah_scranton deborah_scranton]<br/>[https://www.ted.com/speakers/150 150] | [[:d:Q5248376|Q5248376]] |- | [[Ficheiro:Deborah Willis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5248410|Deborah Willis]]'' | fotógrafa estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]'' | 1948-02-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deborah_willis deborah_willis] | [[:d:Q5248410|Q5248410]] |- | | ''[[:d:Q23759731|Debra Jarvis]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/debra_jarvis debra_jarvis] | [[:d:Q23759731|Q23759731]] |- | | ''[[:d:Q50379261|Deepa Narayan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/deepa_narayan deepa_narayan] | [[:d:Q50379261|Q50379261]] |- | | ''[[:d:Q114466073|Deepak Shukla]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[autor]] | 1986-08-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/deepak-shukla deepak-shukla] | [[:d:Q114466073|Q114466073]] |- | [[Ficheiro:Deepika Kurup White House Science Fair.png|center|128px]] | ''[[:d:Q17466359|Deepika Kurup]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[estudante]] | 1996-04-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deepika_kurup deepika_kurup] | [[:d:Q17466359|Q17466359]] |- | [[Ficheiro:Deeyah Khan 2017 (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q2741760|Deeyah Khan]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1977-08-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/deeyah_khan deeyah_khan] | [[:d:Q2741760|Q2741760]] |- | [[Ficheiro:The Strangeness of Scale at Twitter (13448795183).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23727975|Del Harvey]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/del_harvey del_harvey] | [[:d:Q23727975|Q23727975]] |- | [[Ficheiro:Demis Hassabis, 2024 Nobel Prize Laureate in Chemistry 7 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Demis Hassabis|Q3022141]] | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q10873124|xadrecista]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q863368|programador de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q15295720|xogador de póker]]''<br/>''[[:d:Q29169143|científico de datos]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q58287519|desenvolvedor de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q133253419|emprendedor tecnolóxico]]'' | 1976-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/demis_hassabis demis_hassabis] | [[:d:Q3022141|Q3022141]] |- | [[Ficheiro:Dutton HandAxe Steve Jurvetson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1187362|Denis Dutton]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1944-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/denis_dutton denis_dutton] | [[:d:Q1187362|Q1187362]] |- | | ''[[:d:Q20090899|Denise L. Herzing]]'' | | ''[[:d:Q15450044|cetologist]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/denise_herzing denise_herzing] | [[:d:Q20090899|Q20090899]] |- | [[Ficheiro:2017 02월 22일 MBN Y Forum 2017 (22).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795342|Dennis Hong]]'' | | ''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1971-01-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dennis_hong dennis_hong] | [[:d:Q23795342|Q23795342]] |- | | ''[[:d:Q23782382|Dennis vanEngelsdorp]]'' | | ''[[:d:Q3055126|entomólogo]]''<br/>''[[:d:Q852389|apicultor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-10-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dennis_vanengelsdorp dennis_vanengelsdorp] | [[:d:Q23782382|Q23782382]] |- | | ''[[:d:Q3023696|Dereck and Beverly Joubert]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/beverly_dereck_joubert beverly_dereck_joubert]<br/>[https://www.ted.com/speakers/856 856] | [[:d:Q3023696|Q3023696]] |- | [[Ficheiro:Derek Paravicini 20apr08 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3023778|Derek Paravicini]]'' | músico británico | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1979-07-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/derek_paravicini derek_paravicini]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1674 1674] | [[:d:Q3023778|Q3023778]] |- | [[Ficheiro:Derek Sivers, November 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5262357|Derek Sivers]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1969-09-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/derek_sivers derek_sivers] | [[:d:Q5262357|Q5262357]] |- | [[Ficheiro:2018-09-17 Derren Brown at Foyles (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q449048|Derren Brown]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q16746942|hypnotist]]''<br/>''[[:d:Q1658894|ilusionista]]'' | 1971-02-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/derren_brown derren_brown] | [[:d:Q449048|Q449048]] |- | [[Ficheiro:Deval Patrick official photo.jpg|center|128px]] | [[Deval Patrick]] | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Político, política|político]] | 1956-07-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/deval_patrick deval_patrick] | [[:d:Q11100|Q11100]] |- | [[Ficheiro:Devdutt Pattanaik 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5266636|Devdutt Pattanaik]]'' | | ''[[:d:Q24387326|mitógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1970-12-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/devdutt_pattanaik devdutt_pattanaik] | [[:d:Q5266636|Q5266636]] |- | | ''[[:d:Q59785700|Dexter Dias]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]] | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dexter_dias dexter_dias] | [[:d:Q59785700|Q59785700]] |- | | ''[[:d:Q63215543|Diana Greene Foster]]'' | | ''[[:d:Q12360779|demógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/diana_greene_foster diana_greene_foster] | [[:d:Q63215543|Q63215543]] |- | | ''[[:d:Q23796030|Diana Laufenberg]]'' | mestra estadounidense | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/diana_laufenberg diana_laufenberg] | [[:d:Q23796030|Q23796030]] |- | [[Ficheiro:Diana Nyad by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5271254|Diana Nyad]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q11313148|xornalista deportivo]]''<br/>''[[:d:Q10843402|nadador]]''<br/>''[[:d:Q16278103|xogador de squash]]''<br/>''[[:d:Q107932010|long-distance swimmer]]'' | 1949-08-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/diana_nyad diana_nyad] | [[:d:Q5271254|Q5271254]] |- | | ''[[:d:Q5271279|Diana Reiss]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1948 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/diana_reiss diana_reiss] | [[:d:Q5271279|Q5271279]] |- | | ''[[:d:Q23797204|Diane Benscoter]]'' | | ''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/diane_benscoter diane_benscoter] | [[:d:Q23797204|Q23797204]] |- | | ''[[:d:Q23662554|Diane Kelly]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/diane_kelly diane_kelly] | [[:d:Q23662554|Q23662554]] |- | [[Ficheiro:NLN Diane Savino.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5271567|Diane Savino]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]] | 1963-09-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/diane_j_savino diane_j_savino] | [[:d:Q5271567|Q5271567]] |- | | ''[[:d:Q23796688|Dianna Cohen]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dianna_cohen dianna_cohen] | [[:d:Q23796688|Q23796688]] |- | [[Ficheiro:Didier Sornette.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1210578|Didier Sornette]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[economista]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1957-06-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/didier_sornette didier_sornette] | [[:d:Q1210578|Q1210578]] |- | | ''[[:d:Q17155900|Dilip Ratha]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dilip_ratha dilip_ratha] | [[:d:Q17155900|Q17155900]] |- | | ''[[:d:Q5277447|Dimitar Sasselov]]'' | astrónomo búlgaro | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1961-08-15<br/>1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bulgaria]] | [https://www.ted.com/speakers/dimitar_sasselov dimitar_sasselov] | [[:d:Q5277447|Q5277447]] |- | [[Ficheiro:Dina Katabi.png|center|128px]] | ''[[:d:Q15995234|Dina Katabi]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dina_katabi dina_katabi] | [[:d:Q15995234|Q15995234]] |- | | ''[[:d:Q28976249|Dina Zielinski]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dina_zielinski dina_zielinski] | [[:d:Q28976249|Q28976249]] |- | | ''[[:d:Q80843138|Dixon Chibanda]]'' | | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dixon_chibanda dixon_chibanda] | [[:d:Q80843138|Q80843138]] |- | [[Ficheiro:Francis Kere, 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99416|Diébédo Francis Kéré]]'' | arquitecto alemán | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1965-04-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Burkina Faso]] | [https://www.ted.com/speakers/diebedo_francis_kere diebedo_francis_kere] | [[:d:Q99416|Q99416]] |- | [[Ficheiro:Dolores Huerta (33552046043) (1).jpg|center|128px]] | [[Dolores Huerta]] | | ''[[:d:Q15627169|sindicalista]]''<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q8359428|activista social]]'' | 1930-04-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dolores_huerta dolores_huerta] | [[:d:Q468843|Q468843]] |- | [[Ficheiro:Don Tapscott BW.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q984369|Don Tapscott]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>[[economista]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1947-06-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/don_tapscott don_tapscott] | [[:d:Q984369|Q984369]] |- | [[Ficheiro:DonaldHoffman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769269|Donald Hoffman]]'' | | ''[[:d:Q14565186|científico cognitivo]]''<br/>''[[:d:Q112972705|popular science author]]'' | 1955-12-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/donald_hoffman donald_hoffman] | [[:d:Q23769269|Q23769269]] |- | [[Ficheiro:Donald Norman at AWF05.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92804|Donald Norman]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1935-12-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/don_norman don_norman] | [[:d:Q92804|Q92804]] |- | [[Ficheiro:Donald Sadoway at NTNU (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5295111|Donald Sadoway]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1950-03-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/donald_sadoway donald_sadoway]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1143 1143] | [[:d:Q5295111|Q5295111]] |- | | ''[[:d:Q23712628|Dong Woo Jang]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/dong_woo_jang dong_woo_jang] | [[:d:Q23712628|Q23712628]] |- | [[Ficheiro:Donnel Baird - PopTech 2013 - Camden, ME.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115735314|Donnel Baird]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/donnel_baird donnel_baird] | [[:d:Q115735314|Q115735314]] |- | [[Ficheiro:Dorie Clark headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q101130818|Dorie Clark]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dorie_clark dorie_clark] | [[:d:Q101130818|Q101130818]] |- | [[Ficheiro:NBF2024-doris-kearns-goodwin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q442008|Doris Kearns Goodwin]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1943-01-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/doris_kearns_goodwin doris_kearns_goodwin] | [[:d:Q442008|Q442008]] |- | | ''[[:d:Q23662639|Doris Kim Sung]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/doris_kim_sung doris_kim_sung] | [[:d:Q23662639|Q23662639]] |- | [[Ficheiro:Dorothy Roberts.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5298611|Dorothy Roberts]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1956-03-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dorothy_roberts dorothy_roberts] | [[:d:Q5298611|Q5298611]] |- | | ''[[:d:Q22114682|Doug Roble]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/doug_roble doug_roble] | [[:d:Q22114682|Q22114682]] |- | [[Ficheiro:Douglas adams portrait.jpg|center|128px]] | [[Douglas Adams|Q42]] | escritor e guionista británico | [[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Músico, música|músico]] | 1952-03-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/douglas_adams douglas_adams] | [[:d:Q42|Q42]] |- | [[Ficheiro:2023-09-13 Douglas Ruskoff no Fronteiras do Pensamento 2023 em Porto Alegre (53188358494) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q717884|Douglas Rushkoff]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961-02-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/douglas_rushkoff douglas_rushkoff] | [[:d:Q717884|Q717884]] |- | [[Ficheiro:Dr. Srikumar Rao.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5304404|Dr. Srikumar Rao]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]'' | 1951-04-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/srikumar_rao srikumar_rao] | [[:d:Q5304404|Q5304404]] |- | [[Ficheiro:Dread Scott.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26899216|Dread Scott]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dread_scott dread_scott] | [[:d:Q26899216|Q26899216]] |- | | ''[[:d:Q5307132|Drew Berry]]'' | | ''[[:d:Q266569|animador]]''<br/>''[[:d:Q4915128|científico biomédico]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/drew_berry drew_berry] | [[:d:Q5307132|Q5307132]] |- | [[Ficheiro:Drew Curtis 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5307157|Drew Curtis]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]] | 1973-02-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/drew_curtis drew_curtis] | [[:d:Q5307157|Q5307157]] |- | | ''[[:d:Q23661672|Drew Dudley]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/drew_dudley drew_dudley] | [[:d:Q23661672|Q23661672]] |- | | ''[[:d:Q56964152|Dustin M. Schroeder]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q12094958|xeofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dustin_schroeder dustin_schroeder] | [[:d:Q56964152|Q56964152]] |- | [[Ficheiro:DY portrait edit.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5317151|Dustin Yellin]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q21477194|artista contemporáneo]]'' | 1975-07-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dustin_yellin_1 dustin_yellin_1] | [[:d:Q5317151|Q5317151]] |- | | ''[[:d:Q23656142|Dyan deNapoli]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dyan_denapoli dyan_denapoli] | [[:d:Q23656142|Q23656142]] |- | | ''[[:d:Q106939040|Dyhia Belhabib]]'' | | ''[[:d:Q16529590|científico ambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dyhia_belhabib dyhia_belhabib] | [[:d:Q106939040|Q106939040]] |- | [[Ficheiro:Welcome to Night Vale in Atlanta (17860741530) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50874748|Dylan Marron]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1988-05-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dylan_marron dylan_marron] | [[:d:Q50874748|Q50874748]] |- | | ''[[:d:Q5403061|ETHEL]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/ethel ethel] | [[:d:Q5403061|Q5403061]] |- | [[Ficheiro:Eames Demetrios Keynote - Industrial Designers Society of America Western Conference Keynote.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795632|Eames Demetrios]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eames_demetrios eames_demetrios] | [[:d:Q23795632|Q23795632]] |- | | ''[[:d:Q23795453|Eben Bayer]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eben_bayer eben_bayer] | [[:d:Q23795453|Q23795453]] |- | | ''[[:d:Q23662606|Ed Gavagan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ed_gavagan ed_gavagan] | [[:d:Q23662606|Q23662606]] |- | | ''[[:d:Q23797198|Ed Ulbrich]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ed_ulbrich ed_ulbrich] | [[:d:Q23797198|Q23797198]] |- | [[Ficheiro:Ed Yong (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3047215|Ed Yong]]'' | xornalista británico | [[xornalista]]<br/>[[divulgador científico]]<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1981-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ed_yong ed_yong] | [[:d:Q3047215|Q3047215]] |- | [[Ficheiro:Eddi Reader2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q443837|Eddi Reader]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]'' | 1959-08-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/eddi_reader eddi_reader] | [[:d:Q443837|Q443837]] |- | [[Ficheiro:Eddie Obeng on ball.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5336369|Eddie Obeng]]'' | | ''[[:d:Q48072011|business theorist]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/eddie_obeng eddie_obeng] | [[:d:Q5336369|Q5336369]] |- | | ''[[:d:Q23727579|Eddy Cartaya]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eddy_cartaya eddy_cartaya] | [[:d:Q23727579|Q23727579]] |- | [[Ficheiro:Edi Rama (2024-02-29).jpg|center|128px]] | [[Edi Rama]] | político albanés | [[Político, política|político]]<br/>[[pintor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q3665646|baloncestista]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1964-07-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Albania]] | [https://www.ted.com/speakers/edi_rama edi_rama] | [[:d:Q316901|Q316901]] |- | [[Ficheiro:Edie thumb 33 ft.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5338692|Edith Widder]]'' | | ''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1951-06-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/edith_widder edith_widder] | [[:d:Q5338692|Q5338692]] |- | | ''[[:d:Q115591288|Edsel Salvana]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/edsel_salvana edsel_salvana] | [[:d:Q115591288|Q115591288]] |- | [[Ficheiro:Foto oficial de Eduardo Paes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q972007|Eduardo Paes]]'' | político brasileiro | [[Político, política|político]] | 1969-11-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/mayor_eduardo_paes mayor_eduardo_paes] | [[:d:Q972007|Q972007]] |- | [[Ficheiro:Cómo piensa un matemático, Eduardo Sáenz de Cabezón 3 (cropped).png|center|128px]] | [[Eduardo Sáenz de Cabezón]] | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1972-06-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/eduardo_saenz_de_cabezon eduardo_saenz_de_cabezon] | [[:d:Q23769256|Q23769256]] |- | [[Ficheiro:Edward Boyden World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5341974|Edward Boyden]]'' | | ''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1979-08-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ed_boyden ed_boyden] | [[:d:Q5341974|Q5341974]] |- | [[Ficheiro:Ed Burtynsky (38148537).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q967163|Edward Burtynsky]]'' | fotógrafo canadense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1955-02-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/edward_burtynsky edward_burtynsky] | [[:d:Q967163|Q967163]] |- | [[Ficheiro:Edward O. Wilson, 2003 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Edward Osborne Wilson|Edward O. Wilson]] | | ''[[:d:Q3055126|entomólogo]]''<br/>''[[:d:Q19356916|sociobiólogo]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[naturalista]]<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q3745071|escritor de ciencia]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q20650437|myrmecologist]]''<br/>''[[:d:Q98544732|coleccionista científico]]'' | 1929-06-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/e_o_wilson e_o_wilson] | [[:d:Q211029|Q211029]] |- | [[Ficheiro:Edward Snowden-2.jpg|center|128px]] | [[Edward Snowden]] | | ''[[:d:Q327353|administrador de sistemas]]''<br/>''[[:d:Q5121444|oficial de intelixencia]]''<br/>''[[:d:Q856887|garda de seguridade]]''<br/>''[[:d:Q26102|alertador]]''<br/>''[[:d:Q181043|disidente]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q48772091|analista de intelixencia]]'' | 1983-06-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/edward_snowden edward_snowden] | [[:d:Q13424289|Q13424289]] |- | | ''[[:d:Q23795681|Edward Tenner]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1944 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/edward_tenner edward_tenner] | [[:d:Q23795681|Q23795681]] |- | [[Ficheiro:Edwidge Danticat by David Shankbone.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q450346|Edwidge Danticat]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q15949613|escritor de contos]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-01-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Haití]] | [https://www.ted.com/speakers/edwidge_danticat edwidge_danticat] | [[:d:Q450346|Q450346]] |- | | ''[[:d:Q104157816|Efosa Ojomo]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]''<br/>[[autor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/efosa_ojomo efosa_ojomo] | [[:d:Q104157816|Q104157816]] |- | | ''[[:d:Q23691666|Einstein]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/einstein_the_parrot einstein_the_parrot] | [[:d:Q23691666|Q23691666]] |- | [[Ficheiro:Elaine Morgan in 1998.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q449734|Elaine Morgan]]'' | | [[guionista]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | 1920-11-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/elaine_morgan elaine_morgan] | [[:d:Q449734|Q449734]] |- | [[Ficheiro:Dr Eleanor Longden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23712765|Eleanor Longden]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/eleanor_longden eleanor_longden] | [[:d:Q23712765|Q23712765]] |- | [[Ficheiro:TED2022 20220413 2GT0014 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q107467003|Eleni Myrivili]]'' | escritora grega | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1757008|axudante de dirección]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Grecia]] | [https://www.ted.com/speakers/eleni_myrivili eleni_myrivili] | [[:d:Q107467003|Q107467003]] |- | [[Ficheiro:Dr Eleni Gabre-Madhin.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3050741|Eleni Zaude Gabre-Madhin]]'' | economista etíope | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1964-07-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Etiopía]] | [https://www.ted.com/speakers/eleni_gabre_madhin eleni_gabre_madhin] | [[:d:Q3050741|Q3050741]] |- | [[Ficheiro:אלי ביר איחוד הצלה.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16214344|Eli Beer]]'' | activista israelí | [[activista]] | 1973-09-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/eli_beer eli_beer] | [[:d:Q16214344|Q16214344]] |- | [[Ficheiro:EliPariser.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1328841|Eli Pariser]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1980-12-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eli_pariser eli_pariser] | [[:d:Q1328841|Q1328841]] |- | [[Ficheiro:Eliezer Yudkowsky, Stanford 2006 (square crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q704195|Eliezer Yudkowsky]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1979-09-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eliezer_yudkowsky eliezer_yudkowsky] | [[:d:Q704195|Q704195]] |- | [[Ficheiro:ElifShafak Ask EbruBilun Wiki.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q270739|Elif Şafak]]'' | escritora turca | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[xornalista]] | 1971-10-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/elif_shafak elif_shafak]<br/>[https://www.ted.com/speakers/752 752] | [[:d:Q270739|Q270739]] |- | [[Ficheiro:Elise LeGrow at Roy Thomson Hall - 2017 (36530356835).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5361673|Elise LeGrow]]'' | cantante canadense | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]'' | 1987-06-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/elise_legrow elise_legrow] | [[:d:Q5361673|Q5361673]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Blackburn CHF Heritage Day 2012 Rush 001.JPG|center|128px]] | [[Elizabeth Blackburn]] | bioquímica australiana, descubridora da telomerase | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1948-11-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_blackburn elizabeth_blackburn] | [[:d:Q26321|Q26321]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Wayne at Sci Foo camp, 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48720234|Elizabeth C. Wayne]]'' | | ''[[:d:Q19902880|enxeñeiro biomédico]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_wayne elizabeth_wayne] | [[:d:Q48720234|Q48720234]] |- | | ''[[:d:Q5362609|Elizabeth Coleman]]'' | | ''[[:d:Q21281706|administrador académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1937 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/liz_coleman liz_coleman] | [[:d:Q5362609|Q5362609]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Diller.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1225543|Elizabeth Diller]]'' | arquitecta estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | 1954 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/liz_diller liz_diller]<br/>[https://www.ted.com/speakers/290 290]<br/>[https://www.ted.com/speakers/elizabeth_diller elizabeth_diller] | [[:d:Q1225543|Q1225543]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Dunn PopTech 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q75040175|Elizabeth Dunn]]'' | psicóloga canadense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1977-11-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_dunn elizabeth_dunn] | [[:d:Q75040175|Q75040175]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Gilbert at TED.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q231424|Elizabeth Gilbert]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]'' | 1969-07-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_gilbert elizabeth_gilbert] | [[:d:Q231424|Q231424]] |- | | ''[[:d:Q100304748|Elizabeth Howell]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_howell elizabeth_howell] | [[:d:Q100304748|Q100304748]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Kapuʻuwailani Lindsey.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5363053|Elizabeth Kapu'uwailani Lindsey]]'' | actriz estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q18581305|concursante en certames de beleza]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1956-04-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lindsey elizabeth_lindsey] | [[:d:Q5363053|Q5363053]] |- | | ''[[:d:Q18155703|Elizabeth Lesser]]'' | | ''[[:d:Q185196|matrona]]'' | 1953 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lesser elizabeth_lesser] | [[:d:Q18155703|Q18155703]] |- | | ''[[:d:Q24040890|Elizabeth Lev]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_lev elizabeth_lev] | [[:d:Q24040890|Q24040890]] |- | [[Ficheiro:Elizabeth Loftus.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q262154|Elizabeth Loftus]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q93068487|forensic psychologist]]'' | 1944-10-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_loftus elizabeth_loftus] | [[:d:Q262154|Q262154]] |- | | ''[[:d:Q18913035|Elizabeth Murchison]]'' | | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oncólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_murchison elizabeth_murchison] | [[:d:Q18913035|Q18913035]] |- | [[Ficheiro:EPhoto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23782690|Elizabeth Nyamayaro]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1975-08-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Zimbabwe]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_nyamayaro elizabeth_nyamayaro] | [[:d:Q23782690|Q23782690]] |- | | ''[[:d:Q17916880|Elizabeth P. Turtle]]'' | | ''[[:d:Q16742203|científico planetario]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_turtle elizabeth_turtle] | [[:d:Q17916880|Q17916880]] |- | [[Ficheiro:ElizabethPisaniAtQEDcon2014-2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5363352|Elizabeth Pisani]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]''<br/>[[xornalista]] | 1964 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elizabeth_pisani elizabeth_pisani] | [[:d:Q5363352|Q5363352]] |- | | ''[[:d:Q65682598|Ella Al-Shamahi]]'' | exploradora británica | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]'' | 1980s | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ella_al_shamahi ella_al_shamahi] | [[:d:Q65682598|Q65682598]] |- | [[Ficheiro:Reina Del Cid First Avenue Minneapolis (26864573768).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24525280|Reina del Cid]]'' | | ''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]] | 1988-03-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elle_cordova elle_cordova] | [[:d:Q24525280|Q24525280]] |- | [[Ficheiro:Ellen 't Hoen, at UNITAID Market Forum, April 7, 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5364710|Ellen 't Hoen]]'' | xurista neerlandesa | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1960 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_t_hoen ellen_t_hoen] | [[:d:Q5364710|Q5364710]] |- | | ''[[:d:Q115655693|Ellen Agler]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ellen_agler ellen_agler] | [[:d:Q115655693|Q115655693]] |- | [[Ficheiro:Ellen Dunham-Jones (6931479086) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23796172|Ellen Dunham-Jones]]'' | arquitecta estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1959-01-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_dunham_jones ellen_dunham_jones] | [[:d:Q23796172|Q23796172]] |- | | ''[[:d:Q5364858|Ellen Gustafson]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_gustafson ellen_gustafson] | [[:d:Q5364858|Q5364858]] |- | [[Ficheiro:12 6 2022 Breaking the Barriers of Entry for Women Leaders in Africa (52577486307) (Ellen Johnson-Sirleaf).jpg|center|128px]] | [[Ellen Johnson Sirleaf|Ellen Johnson-Sirleaf]] | | [[Político, política|político]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1938-10-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Liberia]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_johnson_sirleaf ellen_johnson_sirleaf] | [[:d:Q43179|Q43179]] |- | | ''[[:d:Q23662797|Ellen Jorgensen]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1955-06-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ellen_jorgensen ellen_jorgensen] | [[:d:Q23662797|Q23662797]] |- | [[Ficheiro:Ellen McArthur, 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q262259|Ellen MacArthur]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>[[Piloto de embarcación|Navegante]]<br/>''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q476246|regatista]]'' | 1976-07-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_macarthur ellen_macarthur] | [[:d:Q262259|Q262259]] |- | | ''[[:d:Q78906351|Ellen Støkken Dahl]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1991 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/ellen_stokken_dahl ellen_stokken_dahl] | [[:d:Q78906351|Q78906351]] |- | | ''[[:d:Q23784323|Elliot Krane]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/elliot_krane elliot_krane] | [[:d:Q23784323|Q23784323]] |- | [[Ficheiro:Elon Musk - 54820081119 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Elon Musk]] | empresario, enxeñeiro e inventor surafricano de nacionalidade estadounidense-canadense | [[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Funcionario, funcionaria|funcionario]]<br/>''[[:d:Q133253419|emprendedor tecnolóxico]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[actor de dobraxe]] | 1971-06-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]]<br/>[[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elon_musk elon_musk] | [[:d:Q317521|Q317521]] |- | | ''[[:d:Q23760249|Elora Hardy]]'' | arquitecta indonesia | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Indonesia]] | [https://www.ted.com/speakers/elora_hardy elora_hardy] | [[:d:Q23760249|Q23760249]] |- | [[Ficheiro:Elyn Saks at Yale Law School.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5368497|Elyn Saks]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1955-11-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/elyn_saks elyn_saks] | [[:d:Q5368497|Q5368497]] |- | | ''[[:d:Q23759555|Eman Mohammed]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1987 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estado de Palestina]] | [https://www.ted.com/speakers/eman_mohammed eman_mohammed] | [[:d:Q23759555|Q23759555]] |- | [[Ficheiro:Emeli Sandé September 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q470429|Emeli Sandé]]'' | cantante británica | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q822146|letrista]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1987-03-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/emeli_sande emeli_sande] | [[:d:Q470429|Q470429]] |- | [[Ficheiro:Emiliano Salinas.png|center|128px]] | ''[[:d:Q8263870|Emiliano Salinas]]'' | | ''[[:d:Q1416279|analista financeiro]]''<br/>[[economista]] | 1976-02-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[México]] | [https://www.ted.com/speakers/emiliano_salinas emiliano_salinas] | [[:d:Q8263870|Q8263870]] |- | | ''[[:d:Q23782719|Emilie Wapnick]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[pintor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emilie_wapnick emilie_wapnick] | [[:d:Q23782719|Q23782719]] |- | | ''[[:d:Q57024600|Emily A. Grubert]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_grubert emily_grubert] | [[:d:Q57024600|Q57024600]] |- | [[Ficheiro:Emily Balcetis in 2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23768714|Emily Balcetis]]'' | | ''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_balcetis emily_balcetis] | [[:d:Q23768714|Q23768714]] |- | | ''[[:d:Q106452648|Emily Esfahani Smith]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_esfahani_smith emily_esfahani_smith] | [[:d:Q106452648|Q106452648]] |- | | ''[[:d:Q57037547|Emily F Rothman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_rothman emily_rothman] | [[:d:Q57037547|Q57037547]] |- | [[Ficheiro:EmilyKingAtDougFir2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13562073|Emily King]]'' | música estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1985-07-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emily_king emily_king] | [[:d:Q13562073|Q13562073]] |- | | ''[[:d:Q105702342|Emily Leproust]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_leproust emily_leproust] | [[:d:Q105702342|Q105702342]] |- | | ''[[:d:Q24851691|Emily Levesque]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1984-08-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emily_levesque emily_levesque] | [[:d:Q24851691|Q24851691]] |- | | ''[[:d:Q4260929|Emily Levine]]'' | | ''[[:d:Q12406482|humorista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1944-10-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emily_levine emily_levine] | [[:d:Q4260929|Q4260929]] |- | | ''[[:d:Q106860592|Emily Nagoski]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q26831130|asesor persoal]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emily_nagoski emily_nagoski] | [[:d:Q106860592|Q106860592]] |- | [[Ficheiro:ECB COVID-19 Webinar Series Emily Oster 54m40s.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5372306|Emily Oster]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1980-02-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emily_oster emily_oster]<br/>[https://www.ted.com/speakers/126 126] | [[:d:Q5372306|Q5372306]] |- | [[Ficheiro:Emily Pilloton - PopTech 2009 - Camden, ME.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795673|Emily Pilloton]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q16515647|mentor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emily_pilloton emily_pilloton] | [[:d:Q23795673|Q23795673]] |- | [[Ficheiro:Emma Teeling for The Story of Your Stuff.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21392291|Emma C. Teeling]]'' | zoóloga irlandesa | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/emma_teeling emma_teeling] | [[:d:Q21392291|Q21392291]] |- | [[Ficheiro:Emma Hart.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q61741269|Emma Hart]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/emma_hart emma_hart] | [[:d:Q61741269|Q61741269]] |- | | ''[[:d:Q19662329|Emma Marris]]'' | | ''[[:d:Q3745071|escritor de ciencia]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1979-01-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emma_marris emma_marris] | [[:d:Q19662329|Q19662329]] |- | | ''[[:d:Q80226037|Emma Nehrenheim]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emma_nehrenheim emma_nehrenheim] | [[:d:Q80226037|Q80226037]] |- | | ''[[:d:Q19986788|Emma R. Schachner]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/emma_schachner emma_schachner] | [[:d:Q19986788|Q19986788]] |- | [[Ficheiro:Emmanuel Acho.png|center|128px]] | ''[[:d:Q3724672|Emmanuel Acho]]'' | futbolista estadounidense | ''[[:d:Q19204627|xogador de fútbol americano]]''<br/>''[[:d:Q7579803|analista deportivo]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1990-11-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emmanuel_acho emmanuel_acho] | [[:d:Q3724672|Q3724672]] |- | [[Ficheiro:Emmanuel Jal (152417).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1338331|Emmanuel Jal]]'' | | [[rapeiro]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1980-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Sudán]]<br/>[[Sudán do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/emmanuel_jal emmanuel_jal]<br/>[https://www.ted.com/speakers/492 492] | [[:d:Q1338331|Q1338331]] |- | [[Ficheiro:Web Summit 2018 - Contentmakers - Day 2, November 7 SM7 9280 (45715722382).jpg|center|128px]] | [[Emmett Shear]] | empresario estadounidense | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/emmett_shear emmett_shear] | [[:d:Q5373565|Q5373565]] |- | [[Ficheiro:Emi Mahmoud Islamic Poet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26702742|Emtithal Mahmoud]]'' | poetisa sudanesa | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1993 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Sudán]] | [https://www.ted.com/speakers/emtithal_mahmoud emtithal_mahmoud] | [[:d:Q26702742|Q26702742]] |- | | ''[[:d:Q5379508|Enric Sala]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1968-11-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/enric_sala enric_sala] | [[:d:Q5379508|Q5379508]] |- | | ''[[:d:Q89654407|Enrico Ramirez-Ruiz]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/enrico_ramirez_ruiz enrico_ramirez_ruiz] | [[:d:Q89654407|Q89654407]] |- | [[Ficheiro:Enrique Peñalosa no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre (7417396154).jpg|center|128px]] | [[Enrique Peñalosa]] | político colombiano | [[Político, política|político]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | 1954-09-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Colombia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/enrique_penalosa enrique_penalosa] | [[:d:Q989831|Q989831]] |- | [[Ficheiro:Erez Lieberman Aiden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5385746|Erez Lieberman Aiden]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erez_lieberman_aiden erez_lieberman_aiden] | [[:d:Q5385746|Q5385746]] |- | | ''[[:d:Q23795686|Eric Berlow]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_berlow eric_berlow] | [[:d:Q23795686|Q23795686]] |- | | ''[[:d:Q23797191|Eric Dishman]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eric_dishman eric_dishman] | [[:d:Q23797191|Q23797191]] |- | | ''[[:d:Q111240404|Eric Dyer]]'' | | ''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_dyer eric_dyer] | [[:d:Q111240404|Q111240404]] |- | [[Ficheiro:Eric Garcetti official mayoral portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5386557|Eric Garcetti]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q10669499|oficial da Armada]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1971-02-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_garcetti eric_garcetti] | [[:d:Q5386557|Q5386557]] |- | | ''[[:d:Q23783074|Eric Giler]]'' | | | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eric_giler eric_giler] | [[:d:Q23783074|Q23783074]] |- | | ''[[:d:Q976346|Eric Haseltine]]'' | | ''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>''[[:d:Q48772091|analista de intelixencia]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1951-10-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_haseltine eric_haseltine] | [[:d:Q976346|Q976346]] |- | | ''[[:d:Q107663251|Eric Hirshberg]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eric_hirshberg eric_hirshberg] | [[:d:Q107663251|Q107663251]] |- | [[Ficheiro:Eric Topol in 2026 A.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5387640|Eric J. Topol]]'' | | ''[[:d:Q3264451|cardiólogo]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | 1954-06-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_topol eric_topol] | [[:d:Q5387640|Q5387640]] |- | [[Ficheiro:Eric Lewis-33.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5386963|Eric Lewis]]'' | | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1973-05-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_lewis eric_lewis] | [[:d:Q5386963|Q5386963]] |- | [[Ficheiro:Eric Liu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5386981|Eric Liu]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_liu eric_liu] | [[:d:Q5386981|Q5386981]] |- | | ''[[:d:Q23785222|Eric Mead]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eric_mead eric_mead] | [[:d:Q23785222|Q23785222]] |- | [[Ficheiro:Eric Yuan The Grove 2021 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q44870909|Eric S. Yuan]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1970-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_s_yuan eric_s_yuan] | [[:d:Q44870909|Q44870909]] |- | [[Ficheiro:Manhatta author at NYBG 2022 jeh (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5387689|Eric W. Sanderson]]'' | historiador estadounidense | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_sanderson eric_sanderson] | [[:d:Q5387689|Q5387689]] |- | [[Ficheiro:Eric Whitacre.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q726206|Eric Whitacre]]'' | compositor estadounidense | [[director de orquestra]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q14915627|musicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1076502|director de coro]]'' | 1970-01-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_whitacre eric_whitacre] | [[:d:Q726206|Q726206]] |- | [[Ficheiro:EricXunLi2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18653772|Eric X. Li]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1968-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/eric_x_li eric_x_li] | [[:d:Q18653772|Q18653772]] |- | | ''[[:d:Q23662179|Erica Frenkel]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/erica_frenkel erica_frenkel]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1216 1216] | [[:d:Q23662179|Q23662179]] |- | [[Ficheiro:Erik Brynjolfsson at MIT Sloan CIO Symposium 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5388515|Erik Brynjolfsson]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1962-04-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erik_brynjolfsson erik_brynjolfsson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1486 1486] | [[:d:Q5388515|Q5388515]] |- | [[Ficheiro:Erik Hersman PopTech 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5388622|Erik Hersman]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/erik_hersman erik_hersman] | [[:d:Q5388622|Q5388622]] |- | [[Ficheiro:Erik Johansson portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18353878|Erik Johansson]]'' | artista sueco | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/erik_johannson erik_johannson] | [[:d:Q18353878|Q18353878]] |- | | ''[[:d:Q23671001|Erik Schlangen]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q13582652|enxeñeiro civil]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/erik_schlangen erik_schlangen] | [[:d:Q23671001|Q23671001]] |- | | ''[[:d:Q28501534|Erika Bachiochi]]'' | | ''[[:d:Q16012028|académico xurídico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/erika_bachiochi erika_bachiochi] | [[:d:Q28501534|Q28501534]] |- | | ''[[:d:Q92949328|Erika Cheung]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erika_cheung erika_cheung] | [[:d:Q92949328|Q92949328]] |- | [[Ficheiro:Erikahamden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q61019127|Erika T. Hamden]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erika_hamden erika_hamden] | [[:d:Q61019127|Q61019127]] |- | [[Ficheiro:Erin McKean.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2559665|Erin McKean]]'' | | ''[[:d:Q14972848|lexicógrafo]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erin_mckean erin_mckean] | [[:d:Q2559665|Q2559665]] |- | | ''[[:d:Q57265823|Ermias Kebreab]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ermias_kebreab ermias_kebreab] | [[:d:Q57265823|Q57265823]] |- | | ''[[:d:Q23760623|Ernest Madu]]'' | | ''[[:d:Q3264451|cardiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ernest_madu ernest_madu] | [[:d:Q23760623|Q23760623]] |- | [[Ficheiro:Ernesto Sirolli.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662694|Ernesto Sirolli]]'' | | | 1950-09-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/ernesto_sirolli ernesto_sirolli] | [[:d:Q23662694|Q23662694]] |- | [[Ficheiro:Erricka Bridgeford 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47003561|Erricka Bridgeford]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | 1972-10-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/erricka_bridgeford erricka_bridgeford] | [[:d:Q47003561|Q47003561]] |- | [[Ficheiro:Es Devlin in Studio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5396618|Es Devlin]]'' | | ''[[:d:Q1323191|diseñador de vestuario]]''<br/>''[[:d:Q11613590|deseñador de teatro]]''<br/>''[[:d:Q2962070|deseñador de produción]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]'' | 1971-09-24<br/>1971-09-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/es_devlin es_devlin] | [[:d:Q5396618|Q5396618]] |- | [[Ficheiro:Esta Soler Headshot North Porch.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22703937|Esta Soler]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | 1947 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/esta_soler esta_soler] | [[:d:Q22703937|Q22703937]] |- | [[Ficheiro:Esther Duflo - Pop!Tech 2009 - 001 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Esther Duflo]] | economista francesa | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1972-10-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/esther_duflo esther_duflo] | [[:d:Q434509|Q434509]] |- | [[Ficheiro:Esther Choo at Medicine 2.0'12 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q40100759|Esther K. Choo]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q336641|emergency physician]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/esther_choo esther_choo] | [[:d:Q40100759|Q40100759]] |- | [[Ficheiro:Esther Perel 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17388335|Esther Perel]]'' | psicóloga belga | ''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>''[[:d:Q16614000|sex therapist]]''<br/>''[[:d:Q6001194|marriage counselor]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/esther_perel esther_perel] | [[:d:Q17388335|Q17388335]] |- | [[Ficheiro:Ethan Hawke at the 2025 Berlin International Film Festival-67055.jpg|center|128px]] | [[Ethan Hawke]] | | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]''<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]'' | 1970-11-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ethan_hawke ethan_hawke] | [[:d:Q484615|Q484615]] |- | | ''[[:d:Q61980065|Ethan Lindenberger]]'' | | | 2001 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ethan_lindenberger ethan_lindenberger] | [[:d:Q61980065|Q61980065]] |- | [[Ficheiro:Ethan A. Nadelmann - World Economic Forum on Latin America.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5402967|Ethan Nadelmann]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-03-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ethan_nadelmann ethan_nadelmann]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2032 2032] | [[:d:Q5402967|Q5402967]] |- | [[Ficheiro:Ethan Zuckerman (48278826342) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4451591|Ethan Zuckerman]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | 1973-01-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ethan_zuckerman ethan_zuckerman] | [[:d:Q4451591|Q4451591]] |- | [[Ficheiro:EugeniaCheng PhiBetaKappa EnLightningTalksChicago2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20831455|Eugenia Cheng]]'' | matemática británica | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[Docente|mestre]] | 1976-08-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/eugenia_cheng eugenia_cheng] | [[:d:Q20831455|Q20831455]] |- | | ''[[:d:Q433087|Euna Lee]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/euna_lee euna_lee] | [[:d:Q433087|Q433087]] |- | [[Ficheiro:Euvin Naidoo - World Economic Forum on Africa 2012 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5414626|Euvin Naidoo]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/euvin_naidoo euvin_naidoo] | [[:d:Q5414626|Q5414626]] |- | [[Ficheiro:Eva Galperin 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q35746033|Eva Galperin]]'' | | ''[[:d:Q327353|administrador de sistemas]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eva_galperin eva_galperin] | [[:d:Q35746033|Q35746033]] |- | [[Ficheiro:Eva Vertes in 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5415201|Eva Vertes George]]'' | | | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eva_vertes eva_vertes] | [[:d:Q5415201|Q5415201]] |- | [[Ficheiro:Eva Zeisel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q216141|Eva Zeisel]]'' | artista húngara | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q7541856|ceramista]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q11287574|deseñador industrial]]'' | 1906-11-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Hungría]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eva_zeisel eva_zeisel] | [[:d:Q216141|Q216141]] |- | | ''[[:d:Q23783431|Evan Grant]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/evan_grant evan_grant] | [[:d:Q23783431|Q23783431]] |- | [[Ficheiro:Ev Williams (15527604887).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q561960|Evan Williams]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1972-03-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/evan_williams evan_williams] | [[:d:Q561960|Q561960]] |- | [[Ficheiro:Eve Ensler at a Hudson Union Society event in March 2011.jpg|center|128px]] | [[Eve Ensler]] | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1953-05-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/eve_ensler eve_ensler] | [[:d:Q2086841|Q2086841]] |- | [[Ficheiro:Evelyn-glennie.jpg|center|128px]] | [[Evelyn Glennie|Q239275]] | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q4351403|percusionista]]''<br/>''[[:d:Q386854|batería]]''<br/>''[[:d:Q12795793|marimba player]]''<br/>''[[:d:Q66370835|xilofonista]]'' | 1965-07-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/evelyn_glennie evelyn_glennie] | [[:d:Q239275|Q239275]] |- | [[Ficheiro:Wer kann die neue Zukunft machen? (17333061348).jpg|center|128px]] | [[Evgeny Morozov]] | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Belarús]] | [https://www.ted.com/speakers/evgeny_morozov evgeny_morozov] | [[:d:Q93054|Q93054]] |- | | ''[[:d:Q23784493|Eythor Bender]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/eythor_bender eythor_bender] | [[:d:Q23784493|Q23784493]] |- | [[Ficheiro:NEXT14 Day 2, NEXT Conference, Germany (13935053809).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23796639|Fabian Hemmert]]'' | | ''[[:d:Q11287574|deseñador industrial]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/fabian_hemmert fabian_hemmert] | [[:d:Q23796639|Q23796639]] |- | | ''[[:d:Q16223327|Fabian Oefner]]'' | artista suizo | [[artista]] | 1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/fabian_oefner fabian_oefner] | [[:d:Q16223327|Q16223327]] |- | [[Ficheiro:TEDxBrooklyn - Fabien Cousteau (5173719132).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5427748|Fabien Cousteau]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]'' | 1967-10-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/fabien_cousteau fabien_cousteau] | [[:d:Q5427748|Q5427748]] |- | [[Ficheiro:Fadi-chehade-toronto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q536854|Fadi Chehadé]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Líbano]]<br/>[[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/fadi_chehade fadi_chehade] | [[:d:Q536854|Q536854]] |- | | ''[[:d:Q23670985|Fahad Al-Attiya]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Qatar]] | [https://www.ted.com/speakers/fahad_al_attiya fahad_al_attiya] | [[:d:Q23670985|Q23670985]] |- | | ''[[:d:Q23662658|Faith Jegede]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/faith_jegede faith_jegede] | [[:d:Q23662658|Q23662658]] |- | | ''[[:d:Q21259711|Faith Osier]]'' | investigadora kenyana | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q12119633|immunólogo]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/faith_osier faith_osier] | [[:d:Q21259711|Q21259711]] |- | | ''[[:d:Q120416183|Fallon R Goodman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/dr_fallon_goodman_TEDxUSF20210903-46260 dr_fallon_goodman_TEDxUSF20210903-46260] | [[:d:Q120416183|Q120416183]] |- | [[Ficheiro:Fareed Zakaria World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q333425|Fareed Zakaria]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q17342450|editorial columnist]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1964-01-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/fareed_zakaria fareed_zakaria] | [[:d:Q333425|Q333425]] |- | [[Ficheiro:Farida Nabourema (103909).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54362908|Farida Nabourema]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1990-04-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Togo]] | [https://www.ted.com/speakers/farida_nabourema farida_nabourema] | [[:d:Q54362908|Q54362908]] |- | | ''[[:d:Q5435347|Farish A. Noor]]'' | historiador malaio | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967-05-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Malaisia]] | [https://www.ted.com/speakers/farish_ahmad_noor farish_ahmad_noor] | [[:d:Q5435347|Q5435347]] |- | | ''[[:d:Q42791593|Fatima AlZahra'a Alatraktchi]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1989-04-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/fatima_alzahra_a_alatraktchi fatima_alzahra_a_alatraktchi] | [[:d:Q42791593|Q42791593]] |- | | ''[[:d:Q108292525|Fehinti Balogun]]'' | | [[Actor, actriz|actor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/fehinti_balogun fehinti_balogun] | [[:d:Q108292525|Q108292525]] |- | [[Ficheiro:Fei-Fei Li at AI for Good 2017.jpg|center|128px]] | [[Fei-Fei Li]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1976-07-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/fei_fei_li fei_fei_li] | [[:d:Q18686107|Q18686107]] |- | [[Ficheiro:Imam Feisal Abdul Rauf (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5441577|Feisal Abdul Rauf]]'' | | [[Imán (relixión)|Imán]] | 1948-10-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/imam_feisal_abdul_rauf imam_feisal_abdul_rauf] | [[:d:Q5441577|Q5441577]] |- | | ''[[:d:Q5442186|Felix Dennis]]'' | | ''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1947-05-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/felix_dennis felix_dennis] | [[:d:Q5442186|Q5442186]] |- | [[Ficheiro:Femi Oke.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5442799|Femi Oke]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q135301631|locutor]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]] | 1966-06-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/femi_oke femi_oke] | [[:d:Q5442799|Q5442799]] |- | | ''[[:d:Q28811045|Feras Fayyad]]'' | director de cinema sirio | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Siria]] | [https://www.ted.com/speakers/feras_fayyad feras_fayyad] | [[:d:Q28811045|Q28811045]] |- | | ''[[:d:Q23783216|Fields Wicker-Miurin]]'' | | ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/fields_wicker_miurin fields_wicker_miurin] | [[:d:Q23783216|Q23783216]] |- | | ''[[:d:Q23784380|Fiorenzo Omenetto]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/fiorenzo_omenetto fiorenzo_omenetto] | [[:d:Q23784380|Q23784380]] |- | | ''[[:d:Q42562201|Floyd E Romesberg]]'' | | ''[[:d:Q864835|biotecnólogo]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/floyd_romesberg floyd_romesberg] | [[:d:Q42562201|Q42562201]] |- | | ''[[:d:Q23782707|Frances Larson]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q15985128|medical historian]]'' | 1976-08-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frances_larson frances_larson] | [[:d:Q23782707|Q23782707]] |- | | ''[[:d:Q59649465|Frances S. Chance]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frances_s_chance frances_s_chance] | [[:d:Q59649465|Q59649465]] |- | | ''[[:d:Q39260921|Frances X. Frei]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frances_frei frances_frei] | [[:d:Q39260921|Q39260921]] |- | [[Ficheiro:Franlacma.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q104076874|Francesca Hogi]]'' | | ''[[:d:Q27658988|participante dun reality show]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1973-11-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/francesca_hogi francesca_hogi] | [[:d:Q104076874|Q104076874]] |- | | ''[[:d:Q23783036|Francesco Sauro]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century<br/>1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/francesco_sauro francesco_sauro]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2667 2667] | [[:d:Q23783036|Q23783036]] |- | [[Ficheiro:Francis Collins official portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q336658|Francis Collins]]'' | | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>[[autor]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1950-04-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/francis_collins francis_collins]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1556 1556] | [[:d:Q336658|Q336658]] |- | | ''[[:d:Q23759562|Francis de los Reyes]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/francis_de_los_reyes francis_de_los_reyes] | [[:d:Q23759562|Q23759562]] |- | | ''[[:d:Q28817248|Francisca Mutapi]]'' | investigadora zimbabwesa | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Zimbabwe]] | [https://www.ted.com/speakers/francisca_mutapi francisca_mutapi] | [[:d:Q28817248|Q28817248]] |- | [[Ficheiro:Pope Francis Korea Haemi Castle 19.jpg|center|128px]] | [[Francisco, papa|Francisco]] | papa da igrexa católica | ''[[:d:Q1469535|sacerdote católico latino]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q432386|predicador]]''<br/>''[[:d:Q102039658|bispo católico latino]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q5090503|chemical technologist]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q98833890|Teólogo católico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1936-12-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Arxentina]] | [https://www.ted.com/speakers/pope_francis pope_francis] | [[:d:Q450675|Q450675]] |- | | ''[[:d:Q23769571|Franco Sacchi]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/franco_sacchi franco_sacchi] | [[:d:Q23769571|Q23769571]] |- | [[Ficheiro:Frank Gehry, Viljo Revell Centenary reception, 2010 (S2311 fl2969 it0089) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Frank Gehry]] | arquitecto canadense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q11455387|deseñador de mobles]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q2519376|deseñador de xoias]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]'' | 1929-02-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/frank_gehry frank_gehry] | [[:d:Q180374|Q180374]] |- | | ''[[:d:Q23657144|Frank Warren]]'' | | | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frank_warren frank_warren] | [[:d:Q23657144|Q23657144]] |- | [[Ficheiro:Franklin Leonard for Mercer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16499779|Franklin Leonard]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/franklin_leonard franklin_leonard] | [[:d:Q16499779|Q16499779]] |- | [[Ficheiro:Frans Lanting; September 13, 2006; Ittoqqortoormiit, Greenland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q722227|Frans Lanting]]'' | fotógrafo neerlandés | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1951-07-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/frans_lanting frans_lanting] | [[:d:Q722227|Q722227]] |- | [[Ficheiro:Frans de Waal.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q303350|Frans de Waal]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogo]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1948-10-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/frans_de_waal frans_de_waal] | [[:d:Q303350|Q303350]] |- | | ''[[:d:Q19787217|Franz Freudenthal]]'' | médico boliviano | [[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bolivia]] | [https://www.ted.com/speakers/franz_freudenthal franz_freudenthal] | [[:d:Q19787217|Q19787217]] |- | [[Ficheiro:Françoise Mouly.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q941550|Françoise Mouly]]'' | | ''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]''<br/>''[[:d:Q1111648|colorista]]''<br/>''[[:d:Q706364|director artístico]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]'' | 1955-10-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/francoise_mouly francoise_mouly] | [[:d:Q941550|Q941550]] |- | | ''[[:d:Q23769264|Fred Jansen]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/fred_jansen fred_jansen] | [[:d:Q23769264|Q23769264]] |- | [[Ficheiro:The Global Energy Context Fred Krupp talks (8417459670).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5495700|Fred Krupp]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1954 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/fred_krupp fred_krupp] | [[:d:Q5495700|Q5495700]] |- | [[Ficheiro:Fred Swaniker - PopTech 2015 - Camden, Maine.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16216114|Fred Swaniker]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/fred_swaniker fred_swaniker] | [[:d:Q16216114|Q16216114]] |- | [[Ficheiro:Frédéric Kaplan (3330993703).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23714153|Frederic Kaplan]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1974-06-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frederic_kaplan frederic_kaplan] | [[:d:Q23714153|Q23714153]] |- | | ''[[:d:Q23785270|Frederick Balagadde]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/frederick_balagadde frederick_balagadde] | [[:d:Q23785270|Q23785270]] |- | [[Ficheiro:Fredros Okumu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q49675220|Fredros O Okumu]]'' | | ''[[:d:Q12773412|parasitólogo]]''<br/>''[[:d:Q3055126|entomólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/fredros_okumu fredros_okumu] | [[:d:Q49675220|Q49675220]] |- | | ''[[:d:Q5499597|Fredy Peccerelli]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Guatemala]] | [https://www.ted.com/speakers/fredy_peccerelli fredy_peccerelli] | [[:d:Q5499597|Q5499597]] |- | [[Ficheiro:Freeman Hrabowski 2012 Shankbone.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5500990|Freeman A. Hrabowski III]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q4376769|reitor de universidade]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]'' | 1950-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/freeman_hrabowski freeman_hrabowski] | [[:d:Q5500990|Q5500990]] |- | [[Ficheiro:Freeman Dyson (2005).jpg|center|128px]] | [[Freeman Dyson]] | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[físico teórico]]<br/>''[[:d:Q16742096|científico nuclear]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1923-12-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/freeman_dyson freeman_dyson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/259 259] | [[:d:Q153717|Q153717]] |- | | ''[[:d:Q26915346|Freeman Shen]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1970-01-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/freeman_h_shen freeman_h_shen] | [[:d:Q26915346|Q26915346]] |- | [[Ficheiro:GT Bynum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25040837|G. T. Bynum]]'' | político estadounidense | ''[[:d:Q11986654|lobista]]'' | 1977-08-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/g_t_bynum g_t_bynum] | [[:d:Q25040837|Q25040837]] |- | | ''[[:d:Q23797774|Gabby Giffords and Mark Kelly]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/mark_kelly_and_gabby_giffords mark_kelly_and_gabby_giffords] | [[:d:Q23797774|Q23797774]] |- | | ''[[:d:Q52106895|Gabby Rivera]]'' | | ''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gabby_rivera gabby_rivera] | [[:d:Q52106895|Q52106895]] |- | | ''[[:d:Q16727388|Gabe Barcia-Colombo]]'' | director de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gabriel_barcia_colombo gabriel_barcia_colombo]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1388 1388] | [[:d:Q16727388|Q16727388]] |- | [[Ficheiro:TNW Con EU15- Gabe Zichermann -1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16214845|Gabe Zichermann]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1974-05-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gabe_zichermann gabe_zichermann]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1107 1107] | [[:d:Q16214845|Q16214845]] |- | [[Ficheiro:“Astronomía con ondas Gravitacionales” (43603989761).jpg|center|128px]] | [[Gabriela González]] | física arxentina | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1965-02-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Arxentina]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gabriela_gonzalez gabriela_gonzalez] | [[:d:Q16843449|Q16843449]] |- | | ''[[:d:Q23759565|Gail Reed]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gail_reed gail_reed] | [[:d:Q23759565|Q23759565]] |- | [[Ficheiro:Gareth Thomas (rugby player).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q949204|Gareth Thomas]]'' | | ''[[:d:Q14373094|xogador de rugby league]]''<br/>''[[:d:Q14089670|xogador de rugby]]''<br/>[[activista]] | 1974-07-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gareth_thomas gareth_thomas] | [[:d:Q949204|Q949204]] |- | [[Ficheiro:Garik Israelian.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5523322|Garik Israelyan]]'' | físico armenio | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | [https://www.ted.com/speakers/garik_israelian garik_israelian] | [[:d:Q5523322|Q5523322]] |- | [[Ficheiro:Garry Kasparov European Union 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Garri Kasparov]] | | ''[[:d:Q10873124|xadrecista]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6430706|crítico]]'' | 1963-04-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Rusia]]<br/>[[Croacia]] | [https://www.ted.com/speakers/garry_kasparov garry_kasparov] | [[:d:Q28614|Q28614]] |- | | ''[[:d:Q108175668|Garry Cooper Jr.]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/garry_cooper garry_cooper] | [[:d:Q108175668|Q108175668]] |- | | ''[[:d:Q23661679|Garth Lenz]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/garth_lenz garth_lenz] | [[:d:Q23661679|Q23661679]] |- | | ''[[:d:Q23662677|Gary Greenberg]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gary_greenberg gary_greenberg] | [[:d:Q23662677|Q23662677]] |- | [[Ficheiro:The hidden root of global poverty, according to Gary Haugen? It's broken law enforcement.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5525220|Gary Haugen]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[xurista]] | 1963<br/>1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_haugen gary_haugen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2420 2420] | [[:d:Q5525220|Q5525220]] |- | | ''[[:d:Q51105165|Gary Barker]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1961-05-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gary_barker gary_barker] | [[:d:Q51105165|Q51105165]] |- | [[Ficheiro:Gary Kovacs at the World Economic Forum Annual Meeting of the New Champions in Tianjin, China, 2012..jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3916015|Gary Kovacs]]'' | | [[economista]] | 1963<br/>1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_kovacs gary_kovacs] | [[:d:Q3916015|Q3916015]] |- | | ''[[:d:Q23785051|Gary Lauder]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gary_lauder gary_lauder] | [[:d:Q23785051|Q23785051]] |- | | ''[[:d:Q115591397|Gary Liu]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gary_liu gary_liu] | [[:d:Q115591397|Q115591397]] |- | [[Ficheiro:Gary Marcus.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3348133|Gary Marcus]]'' | | ''[[:d:Q7256360|psicolingüista]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1970-02-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_marcus gary_marcus] | [[:d:Q3348133|Q3348133]] |- | | ''[[:d:Q23712673|Gary Slutkin]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_slutkin gary_slutkin] | [[:d:Q23712673|Q23712673]] |- | [[Ficheiro:Gary Vaynerchuk public domain.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3098629|Gary Vaynerchuk]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q139648|evanxelista tecnolóxico]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q897317|viticultor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q215536|comerciante]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1975-11-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_vaynerchuk gary_vaynerchuk] | [[:d:Q3098629|Q3098629]] |- | [[Ficheiro:Gary William Flake FLoC 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5526162|Gary William Flake]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_flake gary_flake]<br/>[https://www.ted.com/speakers/672 672] | [[:d:Q5526162|Q5526162]] |- | [[Ficheiro:Gary Wolf (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17090269|Gary Wolf]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gary_wolf gary_wolf] | [[:d:Q17090269|Q17090269]] |- | [[Ficheiro:Gastón Acurio realizó conversatorio en la ADP sobre la proyección externa de la gastronomía peruana.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q142216|Gastón Acurio]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]'' | 1967-10-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Perú]] | [https://www.ted.com/speakers/gaston_acurio gaston_acurio] | [[:d:Q142216|Q142216]] |- | | ''[[:d:Q27663103|Gautam Bhan]]'' | | ''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gautam_bhan gautam_bhan] | [[:d:Q27663103|Q27663103]] |- | | ''[[:d:Q5528244|Gavin Pretor-Pinney]]'' | escritor británico | [[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gavin_pretor_pinney gavin_pretor_pinney] | [[:d:Q5528244|Q5528244]] |- | [[Ficheiro:Gavin Schmidt - climate scientist.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1496443|Gavin Schmidt]]'' | | ''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gavin_schmidt gavin_schmidt]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1782 1782] | [[:d:Q1496443|Q1496443]] |- | | ''[[:d:Q55979378|Gay Gordon-Byrne]]'' | | | 1954-09-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gay_gordon_byrne gay_gordon_byrne] | [[:d:Q55979378|Q55979378]] |- | [[Ficheiro:Gayle King Springsteen-67.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5528805|Gayle King]]'' | | ''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q106568011|magazine editor]]'' | 1954-12-28<br/>1956 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gayle_king gayle_king] | [[:d:Q5528805|Q5528805]] |- | [[Ficheiro:2015-10-06 WDC 0045 Gayle Tzemach Lemmon (22009448265).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5528818|Gayle Tzemach Lemmon]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1973-09-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gayle_tzemach_lemmon gayle_tzemach_lemmon] | [[:d:Q5528818|Q5528818]] |- | [[Ficheiro:Gbenga-Sesan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5529334|Gbenga Sesan]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1977-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/gbenga_sesan gbenga_sesan] | [[:d:Q5529334|Q5529334]] |- | [[Ficheiro:GeWang.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5529428|Ge Wang]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1977-11-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ge_wang ge_wang] | [[:d:Q5529428|Q5529428]] |- | [[Ficheiro:Geena Rocero for Chromat.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16205705|Geena Rocero]]'' | | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]''<br/>[[Playmate]] | 1983-10-24 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Filipinas]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/geena_rocero geena_rocero] | [[:d:Q16205705|Q16205705]] |- | [[Ficheiro:Geert Chatrou 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3759206|Geert Chatrou]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q713200|intérprete]]'' | 1969-02-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/geert_chatrou geert_chatrou] | [[:d:Q3759206|Q3759206]] |- | [[Ficheiro:NBF2024-gene-luen-yang.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5531537|Gene Luen Yang]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q107436166|graphic novelist]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]''<br/>''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]'' | 1973-08-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/gene_yang gene_yang] | [[:d:Q5531537|Q5531537]] |- | [[Ficheiro:Genevieve Bell by Tegan Osborne (ABC RN).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5533059|Genevieve Bell]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/genevieve_bell genevieve_bell] | [[:d:Q5533059|Q5533059]] |- | | ''[[:d:Q23760544|Genevieve von Petzinger]]'' | paleoantropóloga canadense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q21272406|paleoantropólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/genevieve_von_petzinger genevieve_von_petzinger] | [[:d:Q23760544|Q23760544]] |- | [[Ficheiro:Geoff Mulgan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4993665|Geoff Mulgan]]'' | | [[economista]] | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/geoff_mulgan geoff_mulgan]<br/>[https://www.ted.com/speakers/517 517] | [[:d:Q4993665|Q4993665]] |- | [[Ficheiro:GeoffreyCanada.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5534498|Geoffrey Canada]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1952-01-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/geoffrey_canada geoffrey_canada] | [[:d:Q5534498|Q5534498]] |- | [[Ficheiro:Geoffrey West by Augustas Didzgalvis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q964122|Geoffrey West]]'' | físico británico | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1940-12-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/geoffrey_west geoffrey_west] | [[:d:Q964122|Q964122]] |- | [[Ficheiro:George Ayittey detail.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3101406|George Ayittey]]'' | | [[economista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1945-10-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/george_ayittey george_ayittey] | [[:d:Q3101406|Q3101406]] |- | [[Ficheiro:George Dyson, portrait 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q447285|George Dyson]]'' | historiador estadounidense | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q17486338|historiador da tecnoloxía]]'' | 1953-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_dyson george_dyson] | [[:d:Q447285|Q447285]] |- | [[Ficheiro:George M. Whitesides HD2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q701501|George M. Whitesides]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1939-08-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_whitesides george_whitesides]<br/>[https://www.ted.com/speakers/609 609] | [[:d:Q701501|Q701501]] |- | [[Ficheiro:George beach crop4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q390147|George Monbiot]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>[[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q106638245|participante nun documental]]'' | 1963-01-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/george_monbiot george_monbiot] | [[:d:Q390147|Q390147]] |- | [[Ficheiro:George smoot 06N7133a.jpg|center|128px]] | [[George Smoot]] | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1945-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_smoot george_smoot] | [[:d:Q179572|Q179572]] |- | | ''[[:d:Q1508284|George Steinmetz]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-10-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_steinmetz george_steinmetz] | [[:d:Q1508284|Q1508284]] |- | [[Ficheiro:Whitesides George 119th Congress.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3511804|George T. Whitesides]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1974-03-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_t_whitesides george_t_whitesides] | [[:d:Q3511804|Q3511804]] |- | [[Ficheiro:George Takei in 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110154|George Takei]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1937-04-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_takei george_takei]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2018 2018] | [[:d:Q110154|Q110154]] |- | | ''[[:d:Q70058501|George Tulevski]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/george_tulevski george_tulevski] | [[:d:Q70058501|Q70058501]] |- | [[Ficheiro:Georges Benjamin, Executive Director, American Public Health Association (49585876116).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19609711|Georges C. Benjamin]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1952-09-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/georges_c_benjamin georges_c_benjamin] | [[:d:Q19609711|Q19609711]] |- | | ''[[:d:Q21600083|Georgette Mulheir]]'' | | ''[[:d:Q7019111|asistente social]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/georgette_mulheir georgette_mulheir] | [[:d:Q21600083|Q21600083]] |- | [[Ficheiro:Papandreou handover cropped.jpg|center|128px]] | [[Georgios Papandreu]] | político grego | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1952-06-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Grecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/george_papandreou george_papandreou] | [[:d:Q151917|Q151917]] |- | | ''[[:d:Q23727544|Geraldine Hamilton]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/geraldine_hamilton geraldine_hamilton] | [[:d:Q23727544|Q23727544]] |- | | ''[[:d:Q15442598|Gerard Ryle]]'' | xornalista australiano | [[xornalista]] | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gerard_ryle gerard_ryle] | [[:d:Q15442598|Q15442598]] |- | [[Ficheiro:Gero Miesenböck FRS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5552368|Gero Miesenböck]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1965-07-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Austria]] | [https://www.ted.com/speakers/gero_miesenboeck gero_miesenboeck] | [[:d:Q5552368|Q5552368]] |- | [[Ficheiro:Gever Tulley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5554907|Gever Tulley]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gever_tulley gever_tulley] | [[:d:Q5554907|Q5554907]] |- | | ''[[:d:Q54921386|Ghada Wali]]'' | | [[deseñador gráfico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/ghada_wali ghada_wali] | [[:d:Q54921386|Q54921386]] |- | | ''[[:d:Q88420518|Giada Gerboni]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/giada_gerboni giada_gerboni] | [[:d:Q88420518|Q88420518]] |- | [[Ficheiro:Gian Francesco Giudice.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3762636|Gian Francesco Giudice]]'' | | [[Físico, física|físico]] | 1961-01-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/gian_giudice gian_giudice] | [[:d:Q3762636|Q3762636]] |- | [[Ficheiro:Giles Duley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5561638|Giles Duley]]'' | fotógrafo británico | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1971-09-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/giles_duley giles_duley] | [[:d:Q5561638|Q5561638]] |- | [[Ficheiro:Gill Hicks.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5561888|Gill Hicks]]'' | | | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/gill_hicks gill_hicks] | [[:d:Q5561888|Q5561888]] |- | [[Ficheiro:Gillian Tett FT Autumn Party 2014 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5562297|Gillian Tett]]'' | xornalista británica | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1967-07-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gillian_tett gillian_tett] | [[:d:Q5562297|Q5562297]] |- | | ''[[:d:Q108075050|Gina Brillon]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]] | 1980-04-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gina_brillon gina_brillon] | [[:d:Q108075050|Q108075050]] |- | [[Ficheiro:Giorgia Lupi, 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50345179|Giorgia Lupi]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[deseñador gráfico]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/giorgia_lupi giorgia_lupi] | [[:d:Q50345179|Q50345179]] |- | [[Ficheiro:Giulia Enders 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16937497|Giulia Enders]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[Médico, médica|médico]] | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/giulia_enders giulia_enders] | [[:d:Q16937497|Q16937497]] |- | [[Ficheiro:Glenn Close TIFF 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Glenn Close]] | actriz estadounidense | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1947-03-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/glenn_close glenn_close] | [[:d:Q372311|Q372311]] |- | [[Ficheiro:Glenn Greenwald 2014-01-20 001.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5568842|Glenn Greenwald]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[xurista]] | 1967-03-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/2081 2081]<br/>[https://www.ted.com/speakers/glenn_greenwald glenn_greenwald] | [[:d:Q5568842|Q5568842]] |- | | ''[[:d:Q117351788|Gloria Kasang Bulus]]'' | | [[director executivo]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/gloria_kasang_bulus gloria_kasang_bulus] | [[:d:Q117351788|Q117351788]] |- | [[Ficheiro:Gloria Steinem (29126367513) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Gloria Steinem]] | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1934-03-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gloria_steinem gloria_steinem] | [[:d:Q231178|Q231178]] |- | [[Ficheiro:Golan Levin in 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5578394|Golan Levin]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q6934789|artista multimedia]]''<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/golan_levin golan_levin] | [[:d:Q5578394|Q5578394]] |- | [[Ficheiro:Golshifteh Farahani at the 2024 Toronto International Film Festival 4 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q464712|Golshifteh Farahani]]'' | actriz, música e cantante iraniana | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1983-07-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irán]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/golshifteh_farahani golshifteh_farahani] | [[:d:Q464712|Q464712]] |- | [[Ficheiro:Gordon Brown (2008).jpg|center|128px]] | [[Gordon Brown]] | | [[Político, política|político]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q864380|biógrafo]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1951-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gordon_brown gordon_brown] | [[:d:Q10648|Q10648]] |- | | ''[[:d:Q124639290|Gorick Ng]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gorick_ng gorick_ng] | [[:d:Q124639290|Q124639290]] |- | [[Ficheiro:Grady Booch, CHM 2011 2 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92803|Grady Booch]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]'' | 1955-02-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/grady_booch grady_booch] | [[:d:Q92803|Q92803]] |- | | ''[[:d:Q5592891|Graham Hawkes]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1947-12-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/graham_hawkes graham_hawkes] | [[:d:Q5592891|Q5592891]] |- | | ''[[:d:Q23795659|Graham Hill]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/graham_hill graham_hill] | [[:d:Q23795659|Q23795659]] |- | [[Ficheiro:Graham T. Allison, Jr.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2663882|Graham T. Allison]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1940-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/graham_allison graham_allison] | [[:d:Q2663882|Q2663882]] |- | [[Ficheiro:Disrupt SF TechCrunch Disrupt San Francisco 2019 - Day 2 (48838200316) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Greg Brockman]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1987-11-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/greg_brockman greg_brockman] | [[:d:Q100604534|Q100604534]] |- | | ''[[:d:Q23663036|Greg Gage]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/greg_gage greg_gage] | [[:d:Q23663036|Q23663036]] |- | [[Ficheiro:Greg Lynn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q513374|Greg Lynn]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/greg_lynn greg_lynn]<br/>[https://www.ted.com/speakers/387 387] | [[:d:Q513374|Q513374]] |- | | ''[[:d:Q23796887|Greg Stone]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/greg_stone greg_stone] | [[:d:Q23796887|Q23796887]] |- | [[Ficheiro:Greg Asner.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670497|Gregory Asner]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/greg_asner greg_asner] | [[:d:Q23670497|Q23670497]] |- | [[Ficheiro:Image copy.png|center|128px]] | ''[[:d:Q5607114|Gregory Petsko]]'' | | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1948-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gregory_petsko gregory_petsko] | [[:d:Q5607114|Q5607114]] |- | | ''[[:d:Q372400|Gregory Stock]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1949 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gregory_stock gregory_stock]<br/>[https://www.ted.com/speakers/432 432] | [[:d:Q372400|Q372400]] |- | [[Ficheiro:Greta Thunberg in November in Stockholm (cropped)(2).jpg|center|128px]] | [[Greta Thunberg]] | activista ambiental sueca | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 2003-01-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/greta_thunberg greta_thunberg] | [[:d:Q56434717|Q56434717]] |- | [[Ficheiro:Photo of Gretchen Carlson in 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q465597|Gretchen Carlson]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q18581305|concursante en certames de beleza]]'' | 1966-06-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gretchen_carlson gretchen_carlson] | [[:d:Q465597|Q465597]] |- | [[Ficheiro:Grégoire Courtine in 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670337|Grégoire Courtine]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/gregoire_courtine gregoire_courtine] | [[:d:Q23670337|Q23670337]] |- | [[Ficheiro:Guillaume Nery.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3120107|Guillaume Néry]]'' | | ''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q1866686|mergullador]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]] | 1982-07-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/guillaume_nery guillaume_nery] | [[:d:Q3120107|Q3120107]] |- | [[Ficheiro:Prince of Wales in Normandy 2024.jpg|center|128px]] | [[Guillerme de Gales|Guillerme de Cambridge]] | | [[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q13218361|Xogador de polo]]''<br/>''[[:d:Q20726593|piloto de helicóptero]]''<br/>''[[:d:Q2478141|aristócrata]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1982-06-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/prince_william_duke_of_cambridge prince_william_duke_of_cambridge] | [[:d:Q36812|Q36812]] |- | [[Ficheiro:Casely-Hayford2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5620629|Gus Casely-Hayford]]'' | | ''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/gus_casely_hayford gus_casely_hayford] | [[:d:Q5620629|Q5620629]] |- | | ''[[:d:Q5620805|Gus Worland]]'' | | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/gus_worland gus_worland] | [[:d:Q5620805|Q5620805]] |- | | ''[[:d:Q23809293|Gustavo Dudamel & Teresa Carreño Youth Orchestra]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/the_teresa_carreno_youth_orchestra the_teresa_carreno_youth_orchestra] | [[:d:Q23809293|Q23809293]] |- | | ''[[:d:Q23728362|Guy Hoffman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/guy_hoffman guy_hoffman] | [[:d:Q23728362|Q23728362]] |- | | ''[[:d:Q23769541|Guy Winch]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/guy_winch guy_winch] | [[:d:Q23769541|Q23769541]] |- | | ''[[:d:Q23657222|Guy-Philippe Goldstein]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/guy_philippe_goldstein guy_philippe_goldstein] | [[:d:Q23657222|Q23657222]] |- | [[Ficheiro:Gwynne Shotwell at pre-launch briefing for CRS-2 mission (KSC-2013-1704).jpg|center|128px]] | [[Gwynne Shotwell]] | Executiva e empresaria Americana | ''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1963-11-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/gwynne_shotwell gwynne_shotwell] | [[:d:Q1557944|Q1557944]] |- | [[Ficheiro:Haas&Hahn Dutch Artists.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17097956|Haas&Hahn]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/haas_hahn haas_hahn] | [[:d:Q17097956|Q17097956]] |- | | ''[[:d:Q23662747|Hadyn Parry]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hadyn_parry hadyn_parry] | [[:d:Q23662747|Q23662747]] |- | [[Ficheiro:Hajer Sharief, 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55606238|Hajer Sharief]]'' | | ''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1994 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Libia]] | [https://www.ted.com/speakers/hajer_sharief hajer_sharief] | [[:d:Q55606238|Q55606238]] |- | | ''[[:d:Q59522884|Hal Harvey]]'' | | ''[[:d:Q11986654|lobista]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hal_harvey hal_harvey] | [[:d:Q59522884|Q59522884]] |- | [[Ficheiro:Halima Aden Paris Fashion Week Autumn Winter 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28859847|Halima Aden]]'' | modelo estadounidense | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q22336956|humanitario]]''<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]'' | 1997-09-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/halima_aden halima_aden] | [[:d:Q28859847|Q28859847]] |- | [[Ficheiro:Halla Tómasdóttir at Arctic Circle 2024 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24494577|Halla Tómasdóttir]]'' | política islandesa | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1968-10-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Islandia]] | [https://www.ted.com/speakers/halla_tomasdottir halla_tomasdottir] | [[:d:Q24494577|Q24494577]] |- | [[Ficheiro:Portrait of Hamdi Ulukaya.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12071778|Hamdi Ulukaya]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1972-10-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/hamdi_ulukaya hamdi_ulukaya] | [[:d:Q12071778|Q12071778]] |- | | ''[[:d:Q23748667|Hamish Jolly]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hamish_jolly hamish_jolly] | [[:d:Q23748667|Q23748667]] |- | | ''[[:d:Q5647664|Handspring Puppet Company]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/handspring_puppet_company handspring_puppet_company] | [[:d:Q5647664|Q5647664]] |- | | ''[[:d:Q51924844|Hani Goodarzi]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hani_goodarzi hani_goodarzi] | [[:d:Q51924844|Q51924844]] |- | [[Ficheiro:Hank Willis Thomas at the unveiling of the "The Embrace" (FmcSzEoXoAAQCdX) (1) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5648502|Hank Willis Thomas]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q21550489|artista conceptual]]'' | 1976-03-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hank_willis_thomas hank_willis_thomas] | [[:d:Q5648502|Q5648502]] |- | [[Ficheiro:Hanna Rosin 216714.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3126824|Hanna Rosin]]'' | xornalista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/hanna_rosin hanna_rosin] | [[:d:Q3126824|Q3126824]] |- | | ''[[:d:Q23662784|Hannah Brencher]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hannah_brencher hannah_brencher] | [[:d:Q23662784|Q23662784]] |- | [[Ficheiro:Hannah Fry at the Data of Tomorrow Conference 2017 (36638999274) (cropped 2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657278|Hannah Fry]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q20856740|narrador de audiolibros]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>[[autor]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1984-02-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/hannah_fry hannah_fry] | [[:d:Q23657278|Q23657278]] |- | [[Ficheiro:Hannah-Gadsby-at-the-2024-Edinburgh-Festival-Fringe-2 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5648835|Hannah Gadsby]]'' | humorista australiana | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1978-01-12 | ''[[:d:Q48270|xénero non binario]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/hannah_gadsby hannah_gadsby] | [[:d:Q5648835|Q5648835]] |- | | ''[[:d:Q96139192|Hannah Ritchie]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1993 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/hannah_ritchie hannah_ritchie] | [[:d:Q96139192|Q96139192]] |- | [[Ficheiro:NRW-Filmpremiere „The Cleaners - Im Schatten der Netzwelt“-0912.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52554723|Hans Block]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q222344|director de fotografía]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hans_block hans_block] | [[:d:Q52554723|Q52554723]] |- | [[Ficheiro:Hans Rosling, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q588259|Hans Rosling]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1948-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/hans_rosling hans_rosling] | [[:d:Q588259|Q588259]] |- | | ''[[:d:Q5653782|Harald Haas]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/harald_haas harald_haas] | [[:d:Q5653782|Q5653782]] |- | [[Ficheiro:Flickr - World Economic Forum - Harish Manwani - Annual Meeting of the New Champions Tianjin 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5657894|Harish Manwani]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1953-06-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/harish_manwani harish_manwani] | [[:d:Q5657894|Q5657894]] |- | | ''[[:d:Q23769245|Harry Baker]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/harry_baker harry_baker] | [[:d:Q23769245|Q23769245]] |- | | ''[[:d:Q23840678|Harry Cliff]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/harry_cliff harry_cliff] | [[:d:Q23840678|Q23840678]] |- | [[Ficheiro:Harsha Bhogle walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 21.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12053146|Harsha Bhogle]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q7888586|enxeñeiro químico]]'' | 1961-07-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/harsha_bhogle harsha_bhogle] | [[:d:Q12053146|Q12053146]] |- | [[Ficheiro:Harvey V Fineberg 2021 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5677639|Harvey V. Fineberg]]'' | médico estadounidense | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1945-09-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/harvey_fineberg harvey_fineberg] | [[:d:Q5677639|Q5677639]] |- | [[Ficheiro:Hasan Kwame Jeffries nonprofit report.png|center|128px]] | ''[[:d:Q97704712|Hasan Kwame Jeffries]]'' | | ''[[:d:Q201788|historiador]]'' | 1973-01-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hasan_kwame_jeffries hasan_kwame_jeffries] | [[:d:Q97704712|Q97704712]] |- | [[Ficheiro:Hasan Elahi 20110204.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5678224|Hasan M. Elahi]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hasan_elahi hasan_elahi] | [[:d:Q5678224|Q5678224]] |- | | ''[[:d:Q23809276|Hawa Abdi & Deqo Mohamed]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/dr_hawa_abdi_dr_deqo_mohamed dr_hawa_abdi_dr_deqo_mohamed] | [[:d:Q23809276|Q23809276]] |- | | ''[[:d:Q20740945|Heather Barnett]]'' | artista británica | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/heather_barnett_1 heather_barnett_1] | [[:d:Q20740945|Q20740945]] |- | [[Ficheiro:Heather Brooke, 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2367689|Heather Brooke]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/heather_brooke heather_brooke]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1317 1317] | [[:d:Q2367689|Q2367689]] |- | [[Ficheiro:Heather Knight, College of Engineering (41832666920).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797061|Heather Knight]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/heather_knight heather_knight] | [[:d:Q23797061|Q23797061]] |- | [[Ficheiro:HeatherMcGeeCitizenUniversity.png|center|128px]] | ''[[:d:Q51689299|Heather McGhee]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/heather_c_mcghee heather_c_mcghee] | [[:d:Q51689299|Q51689299]] |- | [[Ficheiro:HectorRuiz.png|center|128px]] | ''[[:d:Q563211|Hector Ruiz]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1945-12-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[México]] | [https://www.ted.com/speakers/hector_ruiz hector_ruiz] | [[:d:Q563211|Q563211]] |- | [[Ficheiro:Heidi Hammel Upgraded Hubble Space Telescope Images.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4347768|Heidi B. Hammel]]'' | astrónoma estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1960-03-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/heidi_b_hammel heidi_b_hammel] | [[:d:Q4347768|Q4347768]] |- | | ''[[:d:Q112449748|Heidi Grant-Halvorson]]'' | | ''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/heidi_grant heidi_grant] | [[:d:Q112449748|Q112449748]] |- | [[Ficheiro:Heidi Larson for World Economic Forum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21238913|Heidi Larson]]'' | antropóloga estadounidense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1957-04-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/heidi_larson heidi_larson] | [[:d:Q21238913|Q21238913]] |- | | ''[[:d:Q56697413|Heidi M Sosik]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/heidi_m_sosik heidi_m_sosik] | [[:d:Q56697413|Q56697413]] |- | [[Ficheiro:Heidi Sørensen (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5698986|Heidi Sørensen]]'' | política norueguesa | [[Político, política|político]] | 1970-02-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/heidi_sorensen heidi_sorensen] | [[:d:Q5698986|Q5698986]] |- | [[Ficheiro:Helen Czerski 2022.jpg|center|128px]] | [[Helen Czerski]] | física británica | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1978-11-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/helen_czerski helen_czerski] | [[:d:Q4509588|Q4509588]] |- | [[Ficheiro:Helen Fisher at LaWeb 2008 in Paris.jpg|center|128px]] | [[Helen Fisher]] | antropóloga estadounidense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1945-05-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/helen_fisher helen_fisher] | [[:d:Q457262|Q457262]] |- | | ''[[:d:Q65383021|Helen Pearson]]'' | escritora británica | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/helen_pearson helen_pearson] | [[:d:Q65383021|Q65383021]] |- | | ''[[:d:Q1605088|Hendrik N. Poinar]]'' | biólogo estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-05-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hendrik hendrik] | [[:d:Q1605088|Q1605088]] |- | | ''[[:d:Q78849966|Henna-Maria Uusitupa]]'' | investigadora finlandesa | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/henna_maria_uusitupa henna_maria_uusitupa] | [[:d:Q78849966|Q78849966]] |- | [[Ficheiro:Henrietta Fore UNICEF (cropped).jpg|center|128px]] | [[Henrietta H. Fore]] | alta funcionaria e diplomática estadounidense | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q4115780|environmental health officer]]'' | 1948-12-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/henrietta_fore henrietta_fore] | [[:d:Q12057924|Q12057924]] |- | | ''[[:d:Q23712262|Henry Evans]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/henry_evans henry_evans] | [[:d:Q23712262|Q23712262]] |- | | ''[[:d:Q18044616|Henry Lin]]'' | astrónomo estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1995 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/henry_lin henry_lin] | [[:d:Q18044616|Q18044616]] |- | [[Ficheiro:Portrait of Henry Markram.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2000022|Henry Markram]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]'' | 1962-03-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]]<br/>[[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/henry_markram henry_markram] | [[:d:Q2000022|Q2000022]] |- | [[Ficheiro:Herbie Hancock.jpg|center|128px]] | [[Herbie Hancock]] | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q806349|líder de banda]]''<br/>[[director de orquestra]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q1075651|teclista]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]'' | 1940-04-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/herbie_hancock herbie_hancock] | [[:d:Q105875|Q105875]] |- | | ''[[:d:Q23795333|Heribert Watzke]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/heribert_watzke heribert_watzke] | [[:d:Q23795333|Q23795333]] |- | | ''[[:d:Q29913415|Herman Narula]]'' | | [[director executivo]] | 1988 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/herman_narula herman_narula] | [[:d:Q29913415|Q29913415]] |- | [[Ficheiro:Hetain Patel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23712659|Hetain Patel]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hetain_patel hetain_patel] | [[:d:Q23712659|Q23712659]] |- | [[Ficheiro:Radically Reinventing Social Systems (45933060145) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5760932|Hilary Cottam]]'' | | ''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/hilary_cottam hilary_cottam] | [[:d:Q5760932|Q5760932]] |- | | ''[[:d:Q23796161|Hillel Cooperman]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/hillel_cooperman hillel_cooperman] | [[:d:Q23796161|Q23796161]] |- | [[Ficheiro:Hindou Oumarou Ibrahim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q57087586|Hindou Oumarou Ibrahim]]'' | | ''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Chad]] | [https://www.ted.com/speakers/hindou_oumarou_ibrahim hindou_oumarou_ibrahim] | [[:d:Q57087586|Q57087586]] |- | [[Ficheiro:Orgyen Trinley Dorje, 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q465033|His Holiness the 17th Gyalwang Karmapa Orgyen Trinley Dorje]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q29514511|compilador]]''<br/>''[[:d:Q854997|bhikkhu]]'' | 1985-06-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]]<br/>[[Dominica]] | [https://www.ted.com/speakers/his_holiness_the_17th_karmapa his_holiness_the_17th_karmapa]<br/>[https://www.ted.com/speakers/539 539] | [[:d:Q465033|Q465033]] |- | [[Ficheiro:Waiter- The New World of 3D Printing and Computation (9972110315).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12406466|Hod Lipson]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hod_lipson hod_lipson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/151 151] | [[:d:Q12406466|Q12406466]] |- | [[Ficheiro:Holly Herndon 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16203447|Holly Herndon]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/holly_herndon holly_herndon] | [[:d:Q16203447|Q16203447]] |- | | ''[[:d:Q5882187|Holly Morris]]'' | presentadora de televisión estadounidense | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1965-09-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/holly_morris holly_morris] | [[:d:Q5882187|Q5882187]] |- | [[Ficheiro:Homaro Cantu Cusp Conference 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5887763|Homaro Cantu]]'' | | ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1976-09-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/homaro_cantu homaro_cantu] | [[:d:Q5887763|Q5887763]] |- | | ''[[:d:Q125129729|Hongqiao Liu]]'' | | ''[[:d:Q107235593|environmental journalist]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/hongqiao_liu hongqiao_liu] | [[:d:Q125129729|Q125129729]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Honor Harger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5896804|Honor Harger]]'' | artista neozelandesa | [[artista]]<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nova Zelandia]]<br/>[[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/honor_harger honor_harger] | [[:d:Q5896804|Q5896804]] |- | | ''[[:d:Q123351824|Howard C. Stevenson]]'' | | ''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]'' | 1958-08-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/howard_stevenson howard_stevenson] | [[:d:Q123351824|Q123351824]] |- | [[Ficheiro:HowardRheingoldJI4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q962698|Howard Rheingold]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1947-07-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/howard_rheingold howard_rheingold]<br/>[https://www.ted.com/speakers/192 192] | [[:d:Q962698|Q962698]] |- | [[Ficheiro:Nordiske Mediedager 2018 (26998536817) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18044119|Hrishikesh Hirway]]'' | músico estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]'' | 1979-02-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hrishikesh_hirway hrishikesh_hirway] | [[:d:Q18044119|Q18044119]] |- | [[Ficheiro:Hubertus Knabe auf dem Blauen Sofa (6318869369) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q74348|Hubertus Knabe]]'' | historiador alemán | ''[[:d:Q17489339|historiador da idade moderna]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1959-07-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/hubertus_knabe hubertus_knabe] | [[:d:Q74348|Q74348]] |- | [[Ficheiro:Hugh Herr, 2013-crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3738041|Hugh Herr]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q3951423|escalador en rocha]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1964-10-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hugh_herr hugh_herr]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1779 1779] | [[:d:Q3738041|Q3738041]] |- | [[Ficheiro:Hong Huang at TEDxBeijing 2009.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5942570|Hung Huang]]'' | | ''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1962-07-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/hung_huang hung_huang] | [[:d:Q5942570|Q5942570]] |- | [[Ficheiro:HELDER (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17280334|Hélder Guimarães]]'' | | | 1982-11-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Portugal]] | [https://www.ted.com/speakers/helder_guimaraes helder_guimaraes] | [[:d:Q17280334|Q17280334]] |- | | ''[[:d:Q23797233|Iain Hutchison]]'' | | [[cirurxián]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/iain_hutchison iain_hutchison] | [[:d:Q23797233|Q23797233]] |- | [[Ficheiro:Iain McGilchrist.png|center|128px]] | ''[[:d:Q16732304|Iain McGilchrist]]'' | psiquiatra británico | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/iain_mcgilchrist iain_mcgilchrist] | [[:d:Q16732304|Q16732304]] |- | [[Ficheiro:Ian Bremmer headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5980992|Ian Bremmer]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-11-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ian_bremmer ian_bremmer] | [[:d:Q5980992|Q5980992]] |- | [[Ficheiro:Ian Chang in 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99693632|Ian Chang]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q386854|batería]]'' | 1988-10-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ian_chang ian_chang] | [[:d:Q99693632|Q99693632]] |- | | ''[[:d:Q39202|Ian Dunbar]]'' | | ''[[:d:Q202883|veterinario]]'' | 1947-04-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ian_dunbar ian_dunbar] | [[:d:Q39202|Q39202]] |- | | ''[[:d:Q55314755|Ian Firth]]'' | | ''[[:d:Q2305987|enxeñeiro estrutural]]'' | 1956-02-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ian_firth ian_firth] | [[:d:Q55314755|Q55314755]] |- | [[Ficheiro:Professor Ian Goldin, Director, Oxford Martin School, University of Oxford.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5981666|Ian Goldin]]'' | | ''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>[[economista]] | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/ian_goldin ian_goldin] | [[:d:Q5981666|Q5981666]] |- | | ''[[:d:Q5981963|Ian Kerner]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1966-05-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ian_kerner ian_kerner] | [[:d:Q5981963|Q5981963]] |- | | ''[[:d:Q5982726|Ian Ritchie]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ian_ritchie ian_ritchie] | [[:d:Q5982726|Q5982726]] |- | [[Ficheiro:Ibeyi by Maya Dagnino 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16800947|Ibeyi]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/ibeyi ibeyi] | [[:d:Q16800947|Q16800947]] |- | [[Ficheiro:Ibram Kendi 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q31213305|Ibram X. Kendi]]'' | historiador estadounidense | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1982-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ibram_kendi ibram_kendi] | [[:d:Q31213305|Q31213305]] |- | [[Ficheiro:Iké Udé - 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18217444|Iké Udé]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/ike_ude ike_ude] | [[:d:Q18217444|Q18217444]] |- | | ''[[:d:Q91255530|Ilissa B Ocko]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/ilissa_ocko ilissa_ocko] | [[:d:Q91255530|Q91255530]] |- | | ''[[:d:Q117249231|Ilona Stengel]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ilona_stengel ilona_stengel] | [[:d:Q117249231|Q117249231]] |- | | ''[[:d:Q23759716|Ilona Szabó de Carvalho]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1978-05-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/ilona_szabo_de_carvalho ilona_szabo_de_carvalho] | [[:d:Q23759716|Q23759716]] |- | [[Ficheiro:Imogen Heap at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q230484|Imogen Heap]]'' | música británica | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q1294626|artista musical]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1977-12-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/imogen_heap imogen_heap]<br/>[https://www.ted.com/speakers/487 487] | [[:d:Q230484|Q230484]] |- | | ''[[:d:Q1139870|Improv Everywhere]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/improv_everywhere improv_everywhere] | [[:d:Q1139870|Q1139870]] |- | [[Ficheiro:Imran Chaudhri 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51046824|Imran Chaudhri]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/imran_chaudhri imran_chaudhri] | [[:d:Q51046824|Q51046824]] |- | [[Ficheiro:InaraGeorge2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q274117|Inara George]]'' | música estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1974-07-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/inara_george inara_george] | [[:d:Q274117|Q274117]] |- | | ''[[:d:Q23795297|Inge Missmahl]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/inge_missmahl inge_missmahl] | [[:d:Q23795297|Q23795297]] |- | | ''[[:d:Q120606787|Ingrid Fetell Lee]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ingrid_fetell_lee ingrid_fetell_lee] | [[:d:Q120606787|Q120606787]] |- | [[Ficheiro:Ines Pedras Architekten und Planer Albretch in Denmark Hall Exhibition.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q104034316|Inés J. Pedras]]'' | arquitecta, artista e deseñadora galega | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/imported imported] | [[:d:Q104034316|Q104034316]] |- | | ''[[:d:Q108444407|Ione Wells]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q22976182|xornalista de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ione_wells ione_wells] | [[:d:Q108444407|Q108444407]] |- | [[Ficheiro:Iqbal Quadir.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3347269|Iqbal Quadir]]'' | | ''[[:d:Q11960402|propriétaire d'entreprise]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1958-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/iqbal_quadir iqbal_quadir] | [[:d:Q3347269|Q3347269]] |- | [[Ficheiro:Irina Karamanos retrato oficial.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110221567|Irina Karamanos]]'' | | ''[[:d:Q15319501|científico social]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1989-10-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/irina_karamanos_adrian irina_karamanos_adrian] | [[:d:Q110221567|Q110221567]] |- | | ''[[:d:Q89307223|Irina Kareva]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/irina_kareva irina_kareva] | [[:d:Q89307223|Q89307223]] |- | [[Ficheiro:Iredlener-photo small.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6075109|Irwin Redlener]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1944-08-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/irwin_redlener irwin_redlener] | [[:d:Q6075109|Q6075109]] |- | | ''[[:d:Q4578334|Isaac Lidsky]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1979-07-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/isaac_lidsky isaac_lidsky] | [[:d:Q4578334|Q4578334]] |- | [[Ficheiro:Isaac Mizrahi (12852).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1673431|Isaac Mizrahi]]'' | | ''[[:d:Q667982|director creativo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1961-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/isaac_mizrahi isaac_mizrahi]<br/>[https://www.ted.com/speakers/312 312] | [[:d:Q1673431|Q1673431]] |- | [[Ficheiro:Isabel Allende Frankfurter Buchmesse 2015 (cropped).JPG|center|128px]] | [[Isabel Allende]] | escritora chilena | ''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 1942-08-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/isabel_allende isabel_allende]<br/>[https://www.ted.com/speakers/181 181] | [[:d:Q83566|Q83566]] |- | [[Ficheiro:Isabel B Congo Bonobo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18684694|Isabel Behncke]]'' | | ''[[:d:Q16825962|primatólogo]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]'' | 1976-11-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/isabel_behncke_izquierdo isabel_behncke_izquierdo] | [[:d:Q18684694|Q18684694]] |- | [[Ficheiro:Isabel wilkerson 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6077806|Isabel Wilkerson]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/isabel_wilkerson isabel_wilkerson] | [[:d:Q6077806|Q6077806]] |- | [[Ficheiro:Isabella Kirkland in 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125141065|Isabella Kirkland]]'' | | [[pintor]]<br/>[[artista]] | 1954 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/isabella_kirkland isabella_kirkland] | [[:d:Q125141065|Q125141065]] |- | [[Ficheiro:Isabelle Boemeke (2024) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106290121|Isabelle Boemeke]]'' | | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q2906862|creador de contido dixital]]''<br/>[[activista]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/isabelle_boemeke isabelle_boemeke] | [[:d:Q106290121|Q106290121]] |- | | ''[[:d:Q124812502|Isadora Kosofsky]]'' | | ''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1993 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/isadora_kosofsky isadora_kosofsky] | [[:d:Q124812502|Q124812502]] |- | [[Ficheiro:Isha Datar (29669893021) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q111293082|Isha Datar]]'' | | ''[[:d:Q864835|biotecnólogo]]'' | 1988-01-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/isha_datar isha_datar] | [[:d:Q111293082|Q111293082]] |- | | ''[[:d:Q23760196|Ismael Nazario]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ismael_nazario ismael_nazario] | [[:d:Q23760196|Q23760196]] |- | [[Ficheiro:Itay Talgam02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6094174|Itay Talgam]]'' | | [[director de orquestra]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/itay_talgam itay_talgam] | [[:d:Q6094174|Q6094174]] |- | [[Ficheiro:Ivan Coyote.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6096094|Ivan Coyote]]'' | | ''[[:d:Q17378128|spoken word artist]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1969-08-11 | ''[[:d:Q48270|xénero non binario]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/ivan_coyote ivan_coyote] | [[:d:Q6096094|Q6096094]] |- | [[Ficheiro:Ivan Krastev 2025 BHO-4473.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2340462|Ivan Krastev]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1965-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bulgaria]] | [https://www.ted.com/speakers/ivan_krastev ivan_krastev] | [[:d:Q2340462|Q2340462]] |- | | ''[[:d:Q23662491|Ivan Oransky]]'' | investigador ruso | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/ivan_oransky ivan_oransky] | [[:d:Q23662491|Q23662491]] |- | [[Ficheiro:NEXT Conference 2024 (54023049561).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130418516|Ivan Poupyrev]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Unión Soviética]] | [https://www.ted.com/speakers/ivan_poupyrev ivan_poupyrev] | [[:d:Q130418516|Q130418516]] |- | [[Ficheiro:Iwan at Rock Garden.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3156399|Iwan Baan]]'' | fotógrafo neerlandés | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3381574|architectural photographer]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1975-02-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/iwan_baan iwan_baan] | [[:d:Q3156399|Q3156399]] |- | [[Ficheiro:Iyad Rahwan (24346536449).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29453267|Iyad Rahwan]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Siria]]<br/>[[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/iyad_rahwan iyad_rahwan] | [[:d:Q29453267|Q29453267]] |- | [[Ficheiro:J. J. Abrams (23175170706) (cropped).jpg|center|128px]] | [[J. J. Abrams]] | produtor de cine e televisión, escritor, director, actor e compositor estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q13235160|produtor]]''<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]''<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>''[[:d:Q1440873|produtor creador]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q47541952|produtor]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1966-06-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/j_j_abrams j_j_abrams] | [[:d:Q188137|Q188137]] |- | [[Ficheiro:J. K. Rowling 2010.jpg|center|128px]] | [[J. K. Rowling|Q34660]] | novelista británica | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q111597957|activista antitransxénero]]'' | 1965-07-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jk_rowling jk_rowling]<br/>[https://www.ted.com/speakers/661 661] | [[:d:Q34660|Q34660]] |- | [[Ficheiro:Dr. Marshall Shepherd in 2004 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16205502|J. Marshall Shepherd]]'' | | ''[[:d:Q2310145|meteorólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/j_marshall_shepherd j_marshall_shepherd] | [[:d:Q16205502|Q16205502]] |- | [[Ficheiro:-rpTEN - Tag 1 (26171481963).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12318774|J.P. Rangaswami]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1957-11-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/jp_rangaswami jp_rangaswami] | [[:d:Q12318774|Q12318774]] |- | | ''[[:d:Q23657167|JD Schramm]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jd_schramm jd_schramm] | [[:d:Q23657167|Q23657167]] |- | [[Ficheiro:Portrait of Vice President JD Vance.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28935729|JD Vance]]'' | político, financeiro e escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q2262551|corporate lawyer]]''<br/>''[[:d:Q215536|comerciante]]''<br/>''[[:d:Q4270517|esquiador]]''<br/>''[[:d:Q3791825|ideologue]]'' | 1984-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jd_vance jd_vance] | [[:d:Q28935729|Q28935729]] |- | [[Ficheiro:JR (artist) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1312565|JR]]'' | artista francés | ''[[:d:Q19890761|artivista]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q15095148|grafiteiro]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q21477194|artista contemporáneo]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1983-02-22<br/>2023 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/jr jr] | [[:d:Q1312565|Q1312565]] |- | | ''[[:d:Q23769228|Jaap de Roode]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jaap_de_roode jaap_de_roode] | [[:d:Q23769228|Q23769228]] |- | | ''[[:d:Q23782383|Jacek Utko]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jacek_utko jacek_utko] | [[:d:Q23782383|Q23782383]] |- | [[Ficheiro:Jack Andraka 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2626989|Jack Andraka]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q30086937|cancer researcher]]'' | 1997-01-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jack_andraka jack_andraka] | [[:d:Q2626989|Q2626989]] |- | | ''[[:d:Q23657134|Jack Choi]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jack_choi jack_choi] | [[:d:Q23657134|Q23657134]] |- | [[Ficheiro:Jack Conte 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14648645|Jack Conte]]'' | Músico e empresario estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q4351403|percusionista]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1984-07-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jack_conte jack_conte] | [[:d:Q14648645|Q14648645]] |- | [[Ficheiro:Remarks by Mr. Jack Dangermond at the Geographic Information Systems Conference (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3157158|Jack Dangermond]]'' | | ''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1945-07-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jack_dangermond jack_dangermond] | [[:d:Q3157158|Q3157158]] |- | [[Ficheiro:Jack Dorsey 2014.jpg|center|128px]] | [[Jack Dorsey|Q335552]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q125471676|tech VIP]]''<br/>''[[:d:Q1062083|billionaire]]'' | 1976-11-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jack_dorsey jack_dorsey] | [[:d:Q335552|Q335552]] |- | [[Ficheiro:2015JackHorner (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q247264|Jack Horner]]'' | | ''[[:d:Q520549|xeólogo]]''<br/>''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q16271064|herpetólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1946-06-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jack_horner jack_horner] | [[:d:Q247264|Q247264]] |- | | ''[[:d:Q23729170|Jackie Savitz]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jackie_savitz jackie_savitz] | [[:d:Q23729170|Q23729170]] |- | [[Ficheiro:RabbiJackieTabick.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6116680|Jackie Tabick]]'' | rabina británica | [[rabino]] | 1948 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jackie_tabick jackie_tabick] | [[:d:Q6116680|Q6116680]] |- | [[Ficheiro:JacksonBrowne3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q355009|Jackson Browne]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q1075651|teclista]]''<br/>''[[:d:Q13235160|produtor]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1948-10-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jackson_brown jackson_brown] | [[:d:Q355009|Q355009]] |- | | ''[[:d:Q6117187|Jackson Katz]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1960-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jackson_katz jackson_katz] | [[:d:Q6117187|Q6117187]] |- | [[Ficheiro:Jake Barton in Local Projects, Aug 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17386582|Jacob Barton]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1972-11-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jake_barton jake_barton] | [[:d:Q17386582|Q17386582]] |- | [[Ficheiro:Jacob Collier -1180632.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24900882|Jacob Collier]]'' | músico británico | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1994-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jacob_collier jacob_collier] | [[:d:Q24900882|Q24900882]] |- | | ''[[:d:Q57089959|Jacob G. Scott]]'' | | ''[[:d:Q25141651|physician-scientist]]''<br/>''[[:d:Q7280361|radiation oncologist]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/https://www.tedmed.com/person/jacob-scott/ https://www.tedmed.com/person/jacob-scott/] | [[:d:Q57089959|Q57089959]] |- | [[Ficheiro:Jacqueline Novogratz DJO2709.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q924979|Jacqueline Novogratz]]'' | | ''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1416279|analista financeiro]]''<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]'' | 1961-03-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jacqueline_novogratz jacqueline_novogratz] | [[:d:Q924979|Q924979]] |- | [[Ficheiro:2018-us-nationalbookfestival-jacqueline-woodson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6120237|Jacqueline Woodson]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1963-02-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jacqueline_woodson jacqueline_woodson] | [[:d:Q6120237|Q6120237]] |- | [[Ficheiro:Jad Abumrad.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2856132|Jad Abumrad]]'' | | ''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1973-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jad_abumrad jad_abumrad] | [[:d:Q2856132|Q2856132]] |- | | ''[[:d:Q19663314|Jae Rhim Lee]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jae_rhim_lee jae_rhim_lee] | [[:d:Q19663314|Q19663314]] |- | [[Ficheiro:Фото Игорь Катаев 1-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q923927|Jaime Lerner]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1937-12-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/jaime_lerner jaime_lerner] | [[:d:Q923927|Q923927]] |- | | ''[[:d:Q23662959|Jake Wood]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jake_wood jake_wood] | [[:d:Q23662959|Q23662959]] |- | | ''[[:d:Q89526310|Jakob Magolan]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/jakob_magolan jakob_magolan] | [[:d:Q89526310|Q89526310]] |- | [[Ficheiro:Jakob Trollbäck.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6215569|Jakob Trollbäck]]'' | deseñador sueco | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1959-10-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/jakob_trollback jakob_trollback] | [[:d:Q6215569|Q6215569]] |- | [[Ficheiro:Jamais Cascio 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22277279|Jamais Cascio]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q54845077|deseñador de xogos de rol]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamais_cascio jamais_cascio] | [[:d:Q22277279|Q22277279]] |- | [[Ficheiro:Rev James A Forbes speaking 2006.png|center|128px]] | ''[[:d:Q6128099|James A. Forbes]]'' | | ''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>''[[:d:Q15995642|líder relixioso]]'' | 1935-09-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_forbes james_forbes] | [[:d:Q6128099|Q6128099]] |- | | ''[[:d:Q23760213|James A. White Sr.]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/james_a_white_sr james_a_white_sr] | [[:d:Q23760213|Q23760213]] |- | | ''[[:d:Q23671470|James B. Glattfelder]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/james_b_glattfelder james_b_glattfelder] | [[:d:Q23671470|Q23671470]] |- | [[Ficheiro:James Balog Iceland.png|center|128px]] | ''[[:d:Q6129316|James Balog]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1952-07-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_balog james_balog] | [[:d:Q6129316|Q6129316]] |- | [[Ficheiro:James Beacham - Kolkata 2023-12-19 9686.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67466997|James Beacham]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_beacham james_beacham] | [[:d:Q67466997|Q67466997]] |- | [[Ficheiro:Re publica 2015 - Tag 1 (17379378221).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20683898|James Bridle]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>[[artista]] | 1980-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/james_bridle james_bridle] | [[:d:Q20683898|Q20683898]] |- | | ''[[:d:Q23769563|James Burchfield]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/james_burchfield james_burchfield] | [[:d:Q23769563|Q23769563]] |- | [[Ficheiro:James Cameron at 53rd Saturn Awards 2026-01.jpg|center|128px]] | [[James Cameron]] | director de cinema canadense | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1954-08-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/james_cameron james_cameron] | [[:d:Q42574|Q42574]] |- | [[Ficheiro:JimmyCarterPortrait2.jpg|center|128px]] | [[Jimmy Carter|James Earl "Jimmy" Carter]] | presidente dos Estados Unidos de América de 1977 a 1981 | ''[[:d:Q10669499|oficial da Armada]]''<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q131512|labrego]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3492027|tripulante de submarino]]''<br/>''[[:d:Q372436|estadista]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q22336956|humanitario]]''<br/>''[[:d:Q115784320|gañador do Premio Nobel]]'' | 1924-10-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jimmy_carter jimmy_carter] | [[:d:Q23685|Q23685]] |- | [[Ficheiro:James Geary 1140811 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6134546|James Geary]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_geary james_geary]<br/>[https://www.ted.com/speakers/478 478] | [[:d:Q6134546|Q6134546]] |- | | ''[[:d:Q9010694|James H. Fallon]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1947-10-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_fallon jim_fallon] | [[:d:Q9010694|Q9010694]] |- | [[Ficheiro:James Hansen profile (cropped).jpg|center|128px]] | [[James Hansen]] | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | 1941-03-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_hansen james_hansen] | [[:d:Q724095|Q724095]] |- | [[Ficheiro:Jim Simons at MSRI.jpg|center|128px]] | [[James Harris Simons]] | matemático estadounidense | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15442776|criptógrafo]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q683476|asesor financeiro]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1938-04-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_simons jim_simons]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2417 2417] | [[:d:Q560847|Q560847]] |- | | ''[[:d:Q6136003|James Heywood]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1966-10-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jamie_heywood jamie_heywood] | [[:d:Q6136003|Q6136003]] |- | [[Ficheiro:Jim w mustache.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q962004|James Howard Kunstler]]'' | escritor estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1948-10-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_howard_kunstler james_howard_kunstler] | [[:d:Q962004|Q962004]] |- | | ''[[:d:Q23712699|James Lyne]]'' | | ''[[:d:Q123577390|especialista en ciberseguridade]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/james_lyne james_lyne]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1472 1472] | [[:d:Q23712699|Q23712699]] |- | [[Ficheiro:Nachtwey MSK2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q437013|James Nachtwey]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q11496048|fotógrafo de guerra]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]''<br/>[[xornalista]] | 1948-03-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_nachtwey james_nachtwey]<br/>[https://www.ted.com/speakers/84 84] | [[:d:Q437013|Q437013]] |- | [[Ficheiro:James Patten (24375372394).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23748686|James Patten]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/james_patten james_patten] | [[:d:Q23748686|Q23748686]] |- | [[Ficheiro:Jim Flynn Political Studies University of Otago.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1383120|James Flynn]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1934-04-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_flynn jim_flynn] | [[:d:Q1383120|Q1383120]] |- | [[Ficheiro:Preferred official head-shot from James Randi Educational Foundation.jpg|center|128px]] | [[James Randi]] | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1658894|ilusionista]]'' | 1928-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_randi james_randi] | [[:d:Q294918|Q294918]] |- | [[Ficheiro:Admiral Stavridis in the remote studio at The Fletcher School.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116464|James Stavridis]]'' | | ''[[:d:Q10669499|oficial da Armada]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Mariñeiro, mariñeira|mariñeiro]]<br/>[[soldado]] | 1955-02-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_stavridis james_stavridis] | [[:d:Q116464|Q116464]] |- | [[Ficheiro:JamesSurowieckiMUleft.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1496028|James Surowiecki]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967-04-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_surowiecki james_surowiecki] | [[:d:Q1496028|Q1496028]] |- | [[Ficheiro:James Thornton, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6144245|James Thornton]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | 1954 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_thornton james_thornton] | [[:d:Q6144245|Q6144245]] |- | | ''[[:d:Q6144629|James Veitch]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]'' | 1980-04-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/james_veitch james_veitch] | [[:d:Q6144629|Q6144629]] |- | [[Ficheiro:James D. Watson (cropped).jpg|center|128px]] | [[James Watson]] | biólogo e zoólogo estadounidense, un dos descubridores da estrutura da molécula de ADN | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1928-04-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/james_watson james_watson] | [[:d:Q83333|Q83333]] |- | [[Ficheiro:Jamey Stillings.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106946796|Jamey Stillings]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamey_stillings jamey_stillings] | [[:d:Q106946796|Q106946796]] |- | [[Ficheiro:Jamie Bartlett in conversation with Inotai Edit at CASM 14.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20675953|Jamie Bartlett]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jamie_bartlett jamie_bartlett] | [[:d:Q20675953|Q20675953]] |- | | ''[[:d:Q23662542|Jamie Drummond]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamie_drummond jamie_drummond] | [[:d:Q23662542|Q23662542]] |- | [[Ficheiro:Jamie Oliver (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q190051|Jamie Oliver]]'' | | ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q27431213|cookbook writer]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1975-05-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jamie_oliver jamie_oliver] | [[:d:Q190051|Q190051]] |- | | ''[[:d:Q55264825|Jamie Paik]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamie_paik jamie_paik] | [[:d:Q55264825|Q55264825]] |- | | ''[[:d:Q23795294|Jamil Abu-Wardeh]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamil_abu_wardeh jamil_abu_wardeh] | [[:d:Q23795294|Q23795294]] |- | [[Ficheiro:Jamil Zaki Stanford October 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q76643244|Jamil Zaki]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamil_zaki jamil_zaki] | [[:d:Q76643244|Q76643244]] |- | [[Ficheiro:Portrait de Jamila Gordon2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q106919199|Jamila Gordon]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]]<br/>[[Somalia]] | [https://www.ted.com/speakers/jamila_gordon jamila_gordon] | [[:d:Q106919199|Q106919199]] |- | | ''[[:d:Q23759680|Jamila Lyiscott]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamila_lyiscott jamila_lyiscott] | [[:d:Q23759680|Q23759680]] |- | | ''[[:d:Q111145278|Jamila Raqib]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jamila_raqib jamila_raqib] | [[:d:Q111145278|Q111145278]] |- | | ''[[:d:Q6148692|Jan Chipchase]]'' | investigador | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jan_chipchase jan_chipchase] | [[:d:Q6148692|Q6148692]] |- | | ''[[:d:Q116487988|Jan Rader]]'' | | ''[[:d:Q5451558|fire chief]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jan_k_rader jan_k_rader] | [[:d:Q116487988|Q116487988]] |- | [[Ficheiro:Jane Marie Chen, 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6151247|Jane Chen]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1978-12-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_chen jane_chen] | [[:d:Q6151247|Q6151247]] |- | [[Ficheiro:Jane Ferguson Head Shot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56274344|Jane Ferguson]]'' | xornalista irlandesa | [[xornalista]] | 1984-09-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irlanda]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_ferguson jane_ferguson] | [[:d:Q56274344|Q56274344]] |- | [[Ficheiro:2019.12.06 Fire Drill Fridays, Washington, DC USA 340 60024 (49180015037) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jane Fonda]] | actriz, escritora, activista política e editora de libros e vídeos de aeróbic estadounidense | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1937-12-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_fonda jane_fonda] | [[:d:Q41142|Q41142]] |- | [[Ficheiro:Deputy Secretary Higginbottom Poses for a Photo With Dr. Jane Goodall and the State Department's Global Health Diplomacy Director Jordan in Washington (22365513310) (2) (cropped 2).jpg|center|128px]] | [[Jane Goodall]] | primatóloga británica, etóloga e mensaxera da paz da ONU. | [[activista]]<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]''<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogo]]'' | 1934-04-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_goodall jane_goodall] | [[:d:Q184746|Q184746]] |- | [[Ficheiro:Jane McGonigal Meet the Media Guru 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2699296|Jane McGonigal]]'' | artista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3630699|deseñador de xogos]]'' | 1977-10-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_mcgonigal jane_mcgonigal]<br/>[https://www.ted.com/speakers/600 600] | [[:d:Q2699296|Q2699296]] |- | [[Ficheiro:Champions for Change photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6152636|Jane Poynter]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jane_poynter jane_poynter] | [[:d:Q6152636|Q6152636]] |- | | ''[[:d:Q66497786|Janelle Shane]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1327627|electrotécnico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janelle_shane janelle_shane] | [[:d:Q66497786|Q66497786]] |- | [[Ficheiro:Janet Echelman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2346435|Janet Echelman]]'' | escultora estadounidense | ''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1966-02-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janet_echelman janet_echelman] | [[:d:Q2346435|Q2346435]] |- | | ''[[:d:Q23729136|Janet Iwasa]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q15839136|biólogo celular]]''<br/>''[[:d:Q266569|animador]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janet_iwasa janet_iwasa] | [[:d:Q23729136|Q23729136]] |- | [[Ficheiro:Janette Sadik-Khan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6153709|Janette Sadik-Khan]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[xurista]] | 1961-04-28<br/>1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janette_sadik_khan janette_sadik_khan] | [[:d:Q6153709|Q6153709]] |- | | ''[[:d:Q3161983|Janine Benyus]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[naturalista]] | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janine_benyus janine_benyus] | [[:d:Q3161983|Q3161983]] |- | [[Ficheiro:Janine Shepherd.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6154579|Janine Shepherd]]'' | | ''[[:d:Q4270517|esquiador]]''<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1962-01-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/janine_shepherd janine_shepherd] | [[:d:Q6154579|Q6154579]] |- | [[Ficheiro:Janine di Giovanni at the International Journalism Festival 2024 in Perugia, Italy (cropped2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1304314|Janine di Giovanni]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q164236|correspondente de guerra]]''<br/>[[xornalista]] | 1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janine_di_giovanni janine_di_giovanni] | [[:d:Q1304314|Q1304314]] |- | [[Ficheiro:Beyond the Cradle 2019 Janna Levin (47422163091).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6155075|Janna Levin]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[físico teórico]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/janna_levin janna_levin] | [[:d:Q6155075|Q6155075]] |- | [[Ficheiro:Jared diamond.jpg|center|128px]] | [[Jared Diamond]] | xeógrafo, historiador, ornitólogo e escritor estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q2055046|fisiólogo]]''<br/>''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1225716|ornitólogo]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1937-09-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jared_diamond jared_diamond] | [[:d:Q205772|Q205772]] |- | | ''[[:d:Q23657161|Jared Ficklin]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jared_ficklin jared_ficklin] | [[:d:Q23657161|Q23657161]] |- | [[Ficheiro:Jaron Lanier 1.jpg|center|128px]] | [[Jaron Lanier]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1960-05-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jaron_lanier jaron_lanier] | [[:d:Q92862|Q92862]] |- | [[Ficheiro:Jarreth Merz 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1683706|Jarreth Merz]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1970-05-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]]<br/>[[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/jarreth_merz jarreth_merz] | [[:d:Q1683706|Q1683706]] |- | [[Ficheiro:Jarrett Krosoczka (10747).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6161021|Jarrett J. Krosoczka]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1977-12-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jarrett_j_krosoczka jarrett_j_krosoczka]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1511 1511] | [[:d:Q6161021|Q6161021]] |- | | ''[[:d:Q23795288|Jason Clay]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jason_clay jason_clay] | [[:d:Q23795288|Q23795288]] |- | | ''[[:d:Q23795888|Jason Fried]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jason_fried jason_fried] | [[:d:Q23795888|Q23795888]] |- | [[Ficheiro:Headshot of human rights lawyer Jason McCue.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23662557|Jason McCue]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jason_mccue jason_mccue] | [[:d:Q23662557|Q23662557]] |- | | ''[[:d:Q112526488|Jason Michael Webb]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q822146|letrista]]''<br/>''[[:d:Q1198887|director musical]]''<br/>''[[:d:Q3922505|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q1643514|arranxador musical]]''<br/>''[[:d:Q3355249|orchestrator]]''<br/>[[director de orquestra]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jason_webb jason_webb] | [[:d:Q112526488|Q112526488]] |- | [[Ficheiro:Jason Pontin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6163277|Jason Pontin]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]'' | 1967-05-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jason_pontin jason_pontin] | [[:d:Q6163277|Q6163277]] |- | | ''[[:d:Q1684006|Jason deCaires Taylor]]'' | escultor británico | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q7541856|ceramista]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1974-08-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jason_decaires_taylor jason_decaires_taylor] | [[:d:Q1684006|Q1684006]] |- | [[Ficheiro:Javed Akhtar at Jaipur Literature Festival 2026.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2319562|Javed Akhtar]]'' | | [[guionista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q822146|letrista]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1945-01-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Raj Británico]]<br/>[[India]] | [https://www.ted.com/speakers/javed_akhtar javed_akhtar] | [[:d:Q2319562|Q2319562]] |- | [[Ficheiro:Jawad-Sharif.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123126708|Jawad Sharif]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jawad_sharif jawad_sharif] | [[:d:Q123126708|Q123126708]] |- | | ''[[:d:Q23656752|Jay Bradner]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jay_bradner jay_bradner] | [[:d:Q23656752|Q23656752]] |- | [[Ficheiro:Jay Walker.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6167147|Jay S. Walker]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1955-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jay_walker jay_walker] | [[:d:Q6167147|Q6167147]] |- | | ''[[:d:Q19667282|Jay Silver]]'' | | | 1979-09-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jay_silver jay_silver] | [[:d:Q19667282|Q19667282]] |- | | ''[[:d:Q23657155|Jean-Baptiste Michel]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jean_baptiste_michel jean_baptiste_michel] | [[:d:Q23657155|Q23657155]] |- | [[Ficheiro:Jean-Paul Mari.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3168596|Jean-Paul Mari]]'' | escritor francés | ''[[:d:Q164236|correspondente de guerra]]''<br/>[[xornalista]] | 1950-10-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/jean_paul_mari jean_paul_mari] | [[:d:Q3168596|Q3168596]] |- | [[Ficheiro:Jeanette Winterson closeup (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jeanette Winterson]] | escritora inglesa | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q15949613|escritor de contos]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q12144794|prosista]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>''[[:d:Q73306227|guionista de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-08-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jeanette_winterson jeanette_winterson] | [[:d:Q233584|Q233584]] |- | [[Ficheiro:Jeanne Gang.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q444257|Jeanne Gang]]'' | arquitecta estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964-03-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeanne_gang jeanne_gang] | [[:d:Q444257|Q444257]] |- | | ''[[:d:Q6172378|Jeannie Suk Gersen]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q63677188|profesor de dereito]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeannie_suk_gersen jeannie_suk_gersen] | [[:d:Q6172378|Q6172378]] |- | | ''[[:d:Q23760219|Jedidah Isler]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jedidah_isler jedidah_isler] | [[:d:Q23760219|Q23760219]] |- | [[Ficheiro:Jeff Bezos at Amazon Spheres Grand Opening in Seattle - 2018 (39074799225) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jeff Bezos]] | empresario estadounidense, fundador de Amazon | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q2868586|commercial astronaut]]''<br/>''[[:d:Q2006045|business oligarch]]'' | 1964-01-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeff_bezos jeff_bezos] | [[:d:Q312556|Q312556]] |- | | ''[[:d:Q23662685|Jeff Hancock]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q26759595|communication scholar]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jeff_hancock jeff_hancock] | [[:d:Q23662685|Q23662685]] |- | [[Ficheiro:Jeff Hawkins by Jeff Kubina.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q92993|Jeff Hawkins]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1957-06-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeff_hawkins jeff_hawkins] | [[:d:Q92993|Q92993]] |- | | ''[[:d:Q23768700|Jeff Iliff]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jeff_iliff jeff_iliff] | [[:d:Q23768700|Q23768700]] |- | [[Ficheiro:Jeff Skoll 2013 (5576999744).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q710924|Jeff Skoll]]'' | | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1965-01-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jeff_skoll jeff_skoll] | [[:d:Q710924|Q710924]] |- | [[Ficheiro:Jeffsmithedited-400x600.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15498191|Jeff Smith]]'' | político estadounidense (1973-) | [[Político, política|político]] | 1973-12-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeff_smith jeff_smith] | [[:d:Q15498191|Q15498191]] |- | | ''[[:d:Q23713807|Jeff Speck]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | 1963-08-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeff_speck jeff_speck] | [[:d:Q23713807|Q23713807]] |- | [[Ficheiro:Table-cum-touch display.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6175484|Jefferson Han]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jeff_han jeff_han] | [[:d:Q6175484|Q6175484]] |- | | ''[[:d:Q23760258|Jeffrey Brown]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rev_jeffrey_brown rev_jeffrey_brown] | [[:d:Q23760258|Q23760258]] |- | [[Ficheiro:Jeffrey Kluger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1686458|Jeffrey Kluger]]'' | escritor estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1954-05-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeffrey_kluger jeffrey_kluger] | [[:d:Q1686458|Q1686458]] |- | [[Ficheiro:Jehane Noujaim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2264148|Jehane Noujaim]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>[[guionista]] | 1974-05-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jehane_noujaim jehane_noujaim] | [[:d:Q2264148|Q2264148]] |- | [[Ficheiro:HeadshotNew.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15429153|Jen Golbeck]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1976-12-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_golbeck jennifer_golbeck] | [[:d:Q15429153|Q15429153]] |- | | ''[[:d:Q92483311|Jenna Lester]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jenna_c_lester jenna_c_lester] | [[:d:Q92483311|Q92483311]] |- | | ''[[:d:Q6177767|Jenna McCarthy]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jenna_mccarthy jenna_mccarthy] | [[:d:Q6177767|Q6177767]] |- | [[Ficheiro:WorldPride 2017 - Madrid Summit - 170626 182102.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23809207|Jenni Chang & Lisa Dazols]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/jenni_chang_and_lisa_dazols jenni_chang_and_lisa_dazols] | [[:d:Q23809207|Q23809207]] |- | [[Ficheiro:Jay-dixit jay-dixit-photos wikimedia-2024 -15 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q702510|Jennifer 8. Lee]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1976-03-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_8_lee jennifer_8_lee] | [[:d:Q702510|Q702510]] |- | [[Ficheiro:Dr. Jennifer Aaker (2013).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6178057|Jennifer Aaker]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q84506120|business administration scholar]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1967-01-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_aaker jennifer_aaker] | [[:d:Q6178057|Q6178057]] |- | | ''[[:d:Q24578998|Jennifer Brea]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jen_brea jen_brea] | [[:d:Q24578998|Q24578998]] |- | [[Ficheiro:Professor Jennifer Doudna ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jennifer Doudna]] | bioquímica estadounidense | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q15142825|cristalógrafo]]'' | 1964-02-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_doudna jennifer_doudna] | [[:d:Q56068|Q56068]] |- | | ''[[:d:Q18098124|Jennifer Eberhardt]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q16012028|académico xurídico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_eberhardt jennifer_eberhardt] | [[:d:Q18098124|Q18098124]] |- | [[Ficheiro:Secretary Jennifer Granholm (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q234994|Jennifer Granholm]]'' | política estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q18581305|concursante en certames de beleza]]''<br/>[[Xuíz, xuíza|xuíz]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1959-02-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_granholm jennifer_granholm] | [[:d:Q234994|Q234994]] |- | [[Ficheiro:Jennifer Granick.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6178367|Jennifer Granick]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1969-06-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_granick jennifer_granick] | [[:d:Q6178367|Q6178367]] |- | [[Ficheiro:Jen Gunter CSICon 2018 Vaginal Snake Oil Profiteers, from Paltrow to the Patriarchy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q40736296|Jennifer Gunter]]'' | | ''[[:d:Q2640827|xinecólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q13638192|obstetra]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]'' | 1966-09-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jen_gunter jen_gunter] | [[:d:Q40736296|Q40736296]] |- | | ''[[:d:Q59208749|Jennifer H Walsh]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jen_walsh jen_walsh] | [[:d:Q59208749|Q59208749]] |- | [[Ficheiro:TNW Conference 2014 - Jennifer Healey (14014859332) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23713350|Jennifer Healey]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_healey jennifer_healey] | [[:d:Q23713350|Q23713350]] |- | [[Ficheiro:Jennifer Holmgren at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q114874308|Jennifer Holmgren]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_holmgren jennifer_holmgren] | [[:d:Q114874308|Q114874308]] |- | | ''[[:d:Q61138464|Jennifer Kahn]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_kahn jennifer_kahn] | [[:d:Q61138464|Q61138464]] |- | | ''[[:d:Q91955096|Jennifer L. Pluznick]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_pluznick jennifer_pluznick] | [[:d:Q91955096|Q91955096]] |- | | ''[[:d:Q6178542|Jennifer Lin]]'' | música estadounidense | ''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_lin jennifer_lin] | [[:d:Q6178542|Q6178542]] |- | | ''[[:d:Q98285075|Jennifer Louise Petriglieri]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_petriglieri jennifer_petriglieri] | [[:d:Q98285075|Q98285075]] |- | | ''[[:d:Q84201612|Jennifer Nuzzo]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_b_nuzzo jennifer_b_nuzzo] | [[:d:Q84201612|Q84201612]] |- | [[Ficheiro:Jennifer Pahlka of Code for America, speaking at the opening of Open Up!.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6178697|Jennifer Pahlka]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1969-12-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jen_pahlka jen_pahlka] | [[:d:Q6178697|Q6178697]] |- | | ''[[:d:Q23728486|Jennifer Senior]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_senior jennifer_senior] | [[:d:Q23728486|Q23728486]] |- | [[Ficheiro:Jennifer Wilcox .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60197318|Jennifer Wilcox]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1974-07-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jen_wilcox jen_wilcox] | [[:d:Q60197318|Q60197318]] |- | [[Ficheiro:Jennifer Zhu Scott at Global Technology Governance Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q62050613|Jennifer Zhu Scott]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jennifer_zhu_scott jennifer_zhu_scott] | [[:d:Q62050613|Q62050613]] |- | [[Ficheiro:Jer Thorp - PopTech 2012 - Camden Maine USA (8102975934) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662183|Jer Thorp]]'' | artista canadense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>[[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jer_thorp jer_thorp] | [[:d:Q23662183|Q23662183]] |- | [[Ficheiro:JeremyJackson1243.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15485171|Jeremy B. C. Jackson]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q16037036|paleobiologist]]''<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1942-11-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_jackson jeremy_jackson] | [[:d:Q15485171|Q15485171]] |- | [[Ficheiro:Jeremy Gilley (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1653797|Jeremy Gilley]]'' | actor británico | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_gilley jeremy_gilley] | [[:d:Q1653797|Q1653797]] |- | [[Ficheiro:Jeremy Heimans Purpose Co-founder CEO.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16729741|Jeremy Heimans]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_heimans jeremy_heimans] | [[:d:Q16729741|Q16729741]] |- | [[Ficheiro:Jeremy Howard.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6181501|Jeremy Howard]]'' | | ''[[:d:Q29169143|científico de datos]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]'' | 1973-11-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_howard jeremy_howard] | [[:d:Q6181501|Q6181501]] |- | [[Ficheiro:Jeremy Rifkin, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q505154|Jeremy Rifkin]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q12047093|prognostician]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1945-01-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_rifkin jeremy_rifkin] | [[:d:Q505154|Q505154]] |- | | ''[[:d:Q56871312|Jerome H Kim]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jerome_h_kim jerome_h_kim] | [[:d:Q56871312|Q56871312]] |- | [[Ficheiro:Jesper Brodin (born 1968) at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q56305687|Jesper Brodin]]'' | | [[director executivo]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/jesper_brodin jesper_brodin] | [[:d:Q56305687|Q56305687]] |- | | ''[[:d:Q6186043|Jessa Gamble]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1979-04-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jessa_gamble jessa_gamble] | [[:d:Q6186043|Q6186043]] |- | [[Ficheiro:Jesse J. Perez (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20966512|Jesse J. Perez]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jesse_j_perez jesse_j_perez] | [[:d:Q20966512|Q20966512]] |- | [[Ficheiro:Jesse Schell (4670646737).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6186836|Jesse Schell]]'' | | ''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1970-06-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jesse_schell jesse_schell] | [[:d:Q6186836|Q6186836]] |- | | ''[[:d:Q23656726|Jessi Arrington]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jessi_arrington jessi_arrington] | [[:d:Q23656726|Q23656726]] |- | [[Ficheiro:Jessica Green visits the Center for Total Health 39089 (13428328504).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21062122|Jessica Green]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jessica_green jessica_green] | [[:d:Q21062122|Q21062122]] |- | [[Ficheiro:Jessica Jackley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6187288|Jessica Jackley]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 1977-10-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jessica_jackley jessica_jackley] | [[:d:Q6187288|Q6187288]] |- | | ''[[:d:Q23783057|Jessica Shortall]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1900<br/>20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jessica_shortall jessica_shortall] | [[:d:Q23783057|Q23783057]] |- | [[Ficheiro:Jessie Christiansen at Palomar Observatory.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47492985|Jessie Christiansen]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/jessie_christiansen jessie_christiansen] | [[:d:Q47492985|Q47492985]] |- | [[Ficheiro:Jessie Reyez - Collision 2019 Toronto (47105669284) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29898660|Jessie Reyez]]'' | | ''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1991-06-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jessie_reyez jessie_reyez] | [[:d:Q29898660|Q29898660]] |- | | ''[[:d:Q124658950|Jessy Kate Schingler]]'' | | ''[[:d:Q94246114|policy analyst]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jessy_kate_schingler jessy_kate_schingler] | [[:d:Q124658950|Q124658950]] |- | [[Ficheiro:Jherek Bischoff Roxy Theater 18 July 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16199394|Jherek Bischoff]]'' | músico estadounidense | [[Músico, música|músico]] | 1979-09-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jherek_bischoff jherek_bischoff] | [[:d:Q16199394|Q16199394]] |- | [[Ficheiro:증명사진 jiha.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16887739|Ji-hae Park]]'' | violinista surcoreana | ''[[:d:Q1259917|violinista]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/ji_hae_park ji_hae_park] | [[:d:Q16887739|Q16887739]] |- | | ''[[:d:Q88771643|Jiaying Zhao]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/jiaying_zhao jiaying_zhao] | [[:d:Q88771643|Q88771643]] |- | [[Ficheiro:Jill Bolte Taylor - observing a stroke from within.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2550602|Jill Bolte Taylor]]'' | | ''[[:d:Q10872101|anatomista]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>[[autor]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1959-05-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jill_bolte_taylor jill_bolte_taylor] | [[:d:Q2550602|Q2550602]] |- | | [[Jill Farrant]] | botánica sudafricana | ''[[:d:Q15839136|biólogo celular]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/jill_farrant jill_farrant] | [[:d:Q15839341|Q15839341]] |- | [[Ficheiro:JillHeinerth.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17484182|Jill Heinerth]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q55383113|cave diver]]''<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jill_heinerth jill_heinerth] | [[:d:Q17484182|Q17484182]] |- | | ''[[:d:Q23759545|Jill Shargaa]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jill_shargaa jill_shargaa] | [[:d:Q23759545|Q23759545]] |- | [[Ficheiro:Jill Sobule 1 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q520324|Jill Sobule]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]'' | 1959-01-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jill_sobule jill_sobule]<br/>[https://www.ted.com/speakers/105 105] | [[:d:Q520324|Q520324]] |- | [[Ficheiro:Jill Tarter at Starmus IV Trondheim 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q445596|Jill Tarter]]'' | astrónoma estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | 1944-01-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jill_cornell_tarter jill_cornell_tarter] | [[:d:Q445596|Q445596]] |- | [[Ficheiro:Jim Al-Khalili (cropped and shadow enhanced).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q259054|Jim Al-Khalili]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[físico teórico]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1962-09-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_al_khalili jim_al_khalili] | [[:d:Q259054|Q259054]] |- | [[Ficheiro:Jim Chuchu in 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18637239|Jim Chuchu]]'' | artista kenyano | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]] | 1982-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_chuchu jim_chuchu] | [[:d:Q18637239|Q18637239]] |- | [[Ficheiro:Jim Hagemann Snabe World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1350380|Jim Hagemann Snabe]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1965-10-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/jim_hagemann_snabe jim_hagemann_snabe] | [[:d:Q1350380|Q1350380]] |- | | ''[[:d:Q13566451|Jim Holt]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1954-10-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_holt jim_holt] | [[:d:Q13566451|Q13566451]] |- | [[Ficheiro:Jim Toomey 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6198539|Jim Toomey]]'' | | ''[[:d:Q1114448|debuxante de banda deseñada]]'' | 1960-12-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_toomey jim_toomey] | [[:d:Q6198539|Q6198539]] |- | [[Ficheiro:Jim VandeHei on Morning Joe.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6198676|Jim VandeHei]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1971-02-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_vandehei jim_vandehei] | [[:d:Q6198676|Q6198676]] |- | [[Ficheiro:Jim Yong Kim (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q313297|Jim Yong Kim]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-12-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jim_yong_kim jim_yong_kim] | [[:d:Q313297|Q313297]] |- | [[Ficheiro:Jimmy Wales with Baby Globe.png|center|128px]] | [[Jimbo Wales]] | Cofundador de Wikipedia e empresario estadounidense de Internet | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q41546637|wikimedista]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q215536|comerciante]]'' | 1966-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jimmy_wales jimmy_wales] | [[:d:Q181|Q181]] |- | | ''[[:d:Q107295167|Jimmie Briggs]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jimmie_briggs jimmie_briggs] | [[:d:Q107295167|Q107295167]] |- | [[Ficheiro:Jimmy Nelson (photographer) - TEDxAMS 2014-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17198658|Jimmy Nelson]]'' | fotógrafo británico | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jimmy_nelson jimmy_nelson] | [[:d:Q17198658|Q17198658]] |- | | ''[[:d:Q23670510|Jinsop Lee]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jinsop_lee jinsop_lee] | [[:d:Q23670510|Q23670510]] |- | | ''[[:d:Q57409974|Jioji Ravulo]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jioji_ravulo jioji_ravulo] | [[:d:Q57409974|Q57409974]] |- | | ''[[:d:Q18208314|JoAnn Kuchera-Morin]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1951 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joann_kuchera_morin joann_kuchera_morin] | [[:d:Q18208314|Q18208314]] |- | | ''[[:d:Q6204680|Joachim de Posada]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]'' | 1948 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joachim_de_posada joachim_de_posada] | [[:d:Q6204680|Q6204680]] |- | [[Ficheiro:Joan Blades (2011).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6204866|Joan Blades]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1956-03-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joan_blades joan_blades] | [[:d:Q6204866|Q6204866]] |- | [[Ficheiro:Joan C Williams.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17004429|Joan C. Williams]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1952 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joan_c_williams joan_c_williams] | [[:d:Q17004429|Q17004429]] |- | [[Ficheiro:Joan Halifax and the Dalai Lama.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3179589|Joan Halifax]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q24262594|escritor relixioso]]''<br/>[[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1942-07-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joan_halifax joan_halifax] | [[:d:Q3179589|Q3179589]] |- | [[Ficheiro:Joanne Chory at Salk in 2022 11 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Joanne Chory]] | | ''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | 1955-03-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joanne_chory joanne_chory] | [[:d:Q15994359|Q15994359]] |- | [[Ficheiro:EPFL Jocelyne Bloch Portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q38548794|Jocelyne Bloch]]'' | | ''[[:d:Q9385011|neurocirurxián]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/jocelyne_bloch jocelyne_bloch] | [[:d:Q38548794|Q38548794]] |- | [[Ficheiro:Jochen Wegner 1MB.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15821109|Jochen Wegner]]'' | xornalista alemán | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1969-12-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/jochen_wegner jochen_wegner] | [[:d:Q15821109|Q15821109]] |- | [[Ficheiro:JodyWilliamsMay2010 headcrop.jpg|center|128px]] | [[Jody Williams]] | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q8359428|activista social]]'' | 1950-10-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jody_williams jody_williams] | [[:d:Q211239|Q211239]] |- | [[Ficheiro:Joe-gebbia-2024-cropped.png|center|128px]] | ''[[:d:Q19560551|Joe Gebbia]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1981-08-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joe_gebbia joe_gebbia] | [[:d:Q19560551|Q19560551]] |- | | ''[[:d:Q23727954|Joe Kowan]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joe_kowan joe_kowan] | [[:d:Q23727954|Q23727954]] |- | | ''[[:d:Q18714137|Joe Landolina]]'' | | ''[[:d:Q19902880|enxeñeiro biomédico]]'' | 1993-01-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joe_landolina joe_landolina] | [[:d:Q18714137|Q18714137]] |- | [[Ficheiro:Joe Madiath, Skoll Foundation.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6211071|Joe Madiath]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1950-12-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/joe_madiath joe_madiath] | [[:d:Q6211071|Q6211071]] |- | [[Ficheiro:Joe Sabia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6212143|Joe Sabia]]'' | | [[artista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joe_sabia joe_sabia]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1110 1110] | [[:d:Q6212143|Q6212143]] |- | | ''[[:d:Q23662319|Joe Smith]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joe_smith joe_smith] | [[:d:Q23662319|Q23662319]] |- | | ''[[:d:Q6213282|Joel Burns]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]] | 1969-02-04<br/>1965-02-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joel_burns joel_burns] | [[:d:Q6213282|Q6213282]] |- | | ''[[:d:Q47784150|Joel Jackson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joel_jackson joel_jackson] | [[:d:Q47784150|Q47784150]] |- | [[Ficheiro:Joel S. Levine NASA headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23785260|Joel Levine]]'' | | ''[[:d:Q16742203|científico planetario]]''<br/>''[[:d:Q17276189|atmospheric scientist]]''<br/>''[[:d:Q27177003|research professor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | 1942 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joel_levine joel_levine] | [[:d:Q23785260|Q23785260]] |- | [[Ficheiro:Joel Selanikio at TEDxAustin in 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23671459|Joel Selanikio]]'' | médico estadounidense | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joel_selanikio joel_selanikio] | [[:d:Q23671459|Q23671459]] |- | [[Ficheiro:Joey Alexander with MPR leader (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19922013|Joey Alexander]]'' | | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 2003-06-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Indonesia]] | [https://www.ted.com/speakers/joey_alexander joey_alexander] | [[:d:Q19922013|Q19922013]] |- | [[Ficheiro:Re publica 19 - Day 3 (47015668824).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6075610|Johan Rockström]]'' | | ''[[:d:Q3644587|hidrólogo]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q1781198|agrónomo]]''<br/>''[[:d:Q16529590|científico ambiental]]'' | 1965-12-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/johan_rockstrom johan_rockstrom]<br/>[https://www.ted.com/speakers/792 792] | [[:d:Q6075610|Q6075610]] |- | [[Ficheiro:Johannhari.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q437536|Johann Hari]]'' | xornalista británico | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1979-01-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/johann_hari johann_hari] | [[:d:Q437536|Q437536]] |- | | ''[[:d:Q23795344|Johanna Blakley]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/johanna_blakley johanna_blakley] | [[:d:Q23795344|Q23795344]] |- | | ''[[:d:Q116964435|John Biewen]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_biewen john_biewen] | [[:d:Q116964435|Q116964435]] |- | [[Ficheiro:2012-04-21 USA Trip 1574 - NECSS (New York) (7980184439).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6222357|John Bohannon]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[xornalista]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_bohannon john_bohannon] | [[:d:Q6222357|Q6222357]] |- | [[Ficheiro:Webb First Images Broadcast (52272775759).jpg|center|128px]] | [[John Cromwell Mather]] | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1946-08-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_c_mather john_c_mather] | [[:d:Q104651|Q104651]] |- | | ''[[:d:Q23796177|John Delaney]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_delaney john_delaney] | [[:d:Q23796177|Q23796177]] |- | [[Ficheiro:John Doerr.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1380459|John Doerr]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1951-06-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_doerr john_doerr] | [[:d:Q1380459|Q1380459]] |- | | ''[[:d:Q6233855|John Francis]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1946 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_francis john_francis] | [[:d:Q6233855|Q6233855]] |- | | ''[[:d:Q107749673|John Gable]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q56027890|political staffer]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_gable john_gable] | [[:d:Q107749673|Q107749673]] |- | [[Ficheiro:John Gerzema (2014).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6235206|John Gerzema]]'' | | ''[[:d:Q16849727|business consultant]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_gerzema john_gerzema]<br/>[https://www.ted.com/speakers/568 568] | [[:d:Q6235206|Q6235206]] |- | [[Ficheiro:Dr. John Gottman 123 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q776341|John Gottman]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]'' | 1942-04-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_gottman john_gottman] | [[:d:Q776341|Q776341]] |- | [[Ficheiro:Image of John Graham-Cumming.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3181625|John Graham-Cumming]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/john_graham_cumming john_graham_cumming] | [[:d:Q3181625|Q3181625]] |- | [[Ficheiro:Let's Talk about Money - Vlogbrothers YouTube at 0009 (cropped).png|center|128px]] | [[John Green]] | escritor estadounidense de literatura xuvenil | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q6430706|crítico]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>''[[:d:Q4110598|videoblogueiro]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q58209937|history teacher]]'' | 1977-08-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_green john_green] | [[:d:Q630446|Q630446]] |- | | ''[[:d:Q23688353|John Hardy]]'' | artista canadense | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/john_hardy john_hardy] | [[:d:Q23688353|Q23688353]] |- | [[Ficheiro:John Hockenberry at New America NYC (Dis)Honesty - The Truth About Lies (19962005979) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6239461|John Hockenberry]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1956-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_hockenberry john_hockenberry] | [[:d:Q6239461|Q6239461]] |- | [[Ficheiro:John Hodgman at BookExpo (05165).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q329372|John Hodgman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1971-06-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_hodgman john_hodgman] | [[:d:Q329372|Q329372]] |- | | ''[[:d:Q23784955|John Hunter]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_hunter john_hunter] | [[:d:Q23784955|Q23784955]] |- | | ''[[:d:Q23783403|John Kasaona]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_kasaona john_kasaona] | [[:d:Q23783403|Q23783403]] |- | [[Ficheiro:John F. Kerry.jpg|center|128px]] | [[John Kerry]] | político estadounidense, Secretario de Estado dos EUA | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q10669499|oficial da Armada]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1943-12-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_kerry john_kerry] | [[:d:Q22316|Q22316]] |- | | ''[[:d:Q124285668|John Koenig]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_koenig john_koenig] | [[:d:Q124285668|Q124285668]] |- | [[Ficheiro:John La Grou at TED 2014 Vancouver.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23783066|John La Grou]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_la_grou john_la_grou] | [[:d:Q23783066|Q23783066]] |- | [[Ficheiro:John Legend 2019 by Glenn Francis.jpg|center|128px]] | [[John Legend]] | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]'' | 1978-12-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_legend john_legend] | [[:d:Q44857|Q44857]] |- | [[Ficheiro:John Lewis-2006 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q45380|John Lewis]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[presidente]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1940-02-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_lewis john_lewis] | [[:d:Q45380|Q45380]] |- | [[Ficheiro:John lloyd secret comedy podcast.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q366162|John Lloyd]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1951-09-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/john_lloyd john_lloyd] | [[:d:Q366162|Q366162]] |- | [[Ficheiro:SXSW-2024-alih-OB7A0084-John Maeda.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q93024|John Maeda]]'' | | [[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q7016454|artista de novos medios]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_maeda john_maeda]<br/>[https://www.ted.com/speakers/155 155] | [[:d:Q93024|Q93024]] |- | [[Ficheiro:JohnMcWhorter.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2468338|John McWhorter]]'' | lingüista estadounidense | ''[[:d:Q89675028|creolist]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1965-10-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_mcwhorter john_mcwhorter] | [[:d:Q2468338|Q2468338]] |- | | ''[[:d:Q23782393|John Q. Walker]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_walker john_walker] | [[:d:Q23782393|Q23782393]] |- | [[Ficheiro:John Searle speaking at Google 1.jpg|center|128px]] | [[John Searle]] | filósofo estadounidense | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]'' | 1932-07-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_searle john_searle] | [[:d:Q295012|Q295012]] |- | | ''[[:d:Q23783401|John Underkoffler]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/john_underkoffler john_underkoffler] | [[:d:Q23783401|Q23783401]] |- | [[Ficheiro:John Wilbanks Portrait by Nick Vedros.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2000014|John Wilbanks]]'' | investigador estadounidense | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_wilbanks john_wilbanks] | [[:d:Q2000014|Q2000014]] |- | [[Ficheiro:Johnwooden.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q551032|John Wooden]]'' | | [[Oficial (forzas armadas)|oficial]]<br/>''[[:d:Q5137571|adestrador de baloncesto]]''<br/>''[[:d:Q3665646|baloncestista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1910-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/john_wooden john_wooden] | [[:d:Q551032|Q551032]] |- | | ''[[:d:Q6267100|Johnny Lee]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/johnny_lee johnny_lee] | [[:d:Q6267100|Q6267100]] |- | [[Ficheiro:Joi Ito.png|center|128px]] | ''[[:d:Q934616|Joi Ito]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1966-06-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/joi_ito joi_ito] | [[:d:Q934616|Q934616]] |- | [[Ficheiro:Joia Mukherjee headshot2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6268941|Joia Mukherjee]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joia_mukherjee joia_mukherjee] | [[:d:Q6268941|Q6268941]] |- | [[Ficheiro:Jok Church.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6269643|Jok Church]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1949-11-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jok_church jok_church] | [[:d:Q6269643|Q6269643]] |- | | ''[[:d:Q107364017|Jon Boogz]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jon_boogz jon_boogz] | [[:d:Q107364017|Q107364017]] |- | | ''[[:d:Q16729389|Jon Gosier]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1981-04-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_gosier jon_gosier] | [[:d:Q16729389|Q16729389]] |- | [[Ficheiro:Jon Lowenstein.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16731659|Jon Lowenstein]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1970-01-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_lowenstein jon_lowenstein] | [[:d:Q16731659|Q16731659]] |- | [[Ficheiro:Jon M. Chu 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1702754|Jon M. Chu]]'' | cineasta estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1979-11-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_m_chu jon_m_chu] | [[:d:Q1702754|Q1702754]] |- | | ''[[:d:Q19880666|Jon Mooallem]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q66622318|obituary writer]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_mooallem jon_mooallem] | [[:d:Q19880666|Q19880666]] |- | | ''[[:d:Q23662502|Jon Nguyen]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jon_nguyen jon_nguyen] | [[:d:Q23662502|Q23662502]] |- | [[Ficheiro:Jon Ronson (27846097432) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3400803|Jon Ronson]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1967-05-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_ronson jon_ronson] | [[:d:Q3400803|Q3400803]] |- | [[Ficheiro:Jonas Eliasson at TEDxKTH 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5708819|Jonas Eliasson]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1969-02-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/jonas_eliasson jonas_eliasson] | [[:d:Q5708819|Q5708819]] |- | [[Ficheiro:Prime Minister Gahr Store in April 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q467948|Jonas Gahr Støre]]'' | político noruegués | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1960-08-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/jonas_gahr_store jonas_gahr_store] | [[:d:Q467948|Q467948]] |- | [[Ficheiro:8oCongresoInnovacion08.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15710897|Jonathan Bergmann]]'' | mestre estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q5758653|profesor de ensino secundario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jon_bergmann jon_bergmann] | [[:d:Q15710897|Q15710897]] |- | | ''[[:d:Q23782385|Jonathan Drori]]'' | | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q5352191|técnico]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_drori jonathan_drori] | [[:d:Q23782385|Q23782385]] |- | [[Ficheiro:Jonathan Eisen - PLOS Biology Tenth Anniversary (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q2000017|Jonathan A. Eisen]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q2904006|bioinformático]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967<br/>1968-08-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_eisen jonathan_eisen] | [[:d:Q2000017|Q2000017]] |- | | ''[[:d:Q23662200|Jonathan Foley]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_foley jonathan_foley] | [[:d:Q23662200|Q23662200]] |- | [[Ficheiro:Jonathan Haidt 2012 03.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q845573|Jonathan Haidt]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1963-10-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_haidt jonathan_haidt] | [[:d:Q845573|Q845573]] |- | [[Ficheiro:Jonathan Harris.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6273354|Jonathan Harris]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>''[[:d:Q7016454|artista de novos medios]]'' | 1979-08-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_harris jonathan_harris] | [[:d:Q6273354|Q6273354]] |- | [[Ficheiro:Jonathan Klein Getty 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6273583|Jonathan Klein]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_klein jonathan_klein] | [[:d:Q6273583|Q6273583]] |- | | ''[[:d:Q46999694|Jonathan Rossiter]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_rossiter jonathan_rossiter] | [[:d:Q46999694|Q46999694]] |- | [[Ficheiro:Rabbi Jonathan Sacks zt"l.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q336766|Jonathan Sacks]]'' | rabino británico | [[rabino]]<br/>''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1948-03-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rabbi_lord_jonathan_sacks rabbi_lord_jonathan_sacks] | [[:d:Q336766|Q336766]] |- | [[Ficheiro:John Tepperman (2014).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17145793|Jonathan Tepperman]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_tepperman jonathan_tepperman] | [[:d:Q17145793|Q17145793]] |- | | ''[[:d:Q23662788|Jonathan Trent]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_trent jonathan_trent] | [[:d:Q23662788|Q23662788]] |- | [[Ficheiro:Wilker poptech.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18385701|Jonathan Wilker]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_wilker jonathan_wilker] | [[:d:Q18385701|Q18385701]] |- | [[Ficheiro:Zittrain-20080308-crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6274894|Jonathan Zittrain]]'' | profesor estadounidense | [[xurista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1969-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jonathan_zittrain jonathan_zittrain] | [[:d:Q6274894|Q6274894]] |- | [[Ficheiro:Jonny Sun at In Conversation at Indigo Chapters - 2017 - IMG 2958 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q32064150|Jonny Sun]]'' | | [[guionista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/jonny_sun jonny_sun] | [[:d:Q32064150|Q32064150]] |- | | ''[[:d:Q2068759|Jor-El]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jor_el jor_el] | [[:d:Q2068759|Q2068759]] |- | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Jorge Drexler (cropped).jpg|center|128px]] | [[Jorge Drexler]] | músico uruguaio | [[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q2854916|otorrinolaringólogo]]'' | 1964-09-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Uruguai]] | [https://www.ted.com/speakers/jorge_drexler jorge_drexler] | [[:d:Q543506|Q543506]] |- | [[Ficheiro:NASA Univision Hispanic Education Campaign DVIDS858679 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1981462|Jorge Ramos]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]] | 1958-03-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[México]] | [https://www.ted.com/speakers/jorge_ramos jorge_ramos] | [[:d:Q1981462|Q1981462]] |- | | ''[[:d:Q23759657|Jorge Soto]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jorge_soto jorge_soto] | [[:d:Q23759657|Q23759657]] |- | [[Ficheiro:Jose Antonio Vargas at Knight Foundation 2010 News Challenge.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1865602|Jose Antonio Vargas]]'' | xornalista filipino | [[xornalista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1981-02-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Filipinas]] | [https://www.ted.com/speakers/jose_antonio_vargas jose_antonio_vargas] | [[:d:Q1865602|Q1865602]] |- | | ''[[:d:Q23670640|Jose Miguel Sokoloff]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jose_miguel_sokoloff jose_miguel_sokoloff] | [[:d:Q23670640|Q23670640]] |- | [[Ficheiro:Joseph DeRisi 2021.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6282538|Joseph DeRisi]]'' | | ''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>[[virólogo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joe_derisi joe_derisi] | [[:d:Q6282538|Q6282538]] |- | [[Ficheiro:Joseph DeSimone portrait Innovation Day 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6282541|Joseph DeSimone]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1964-05-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_desimone joseph_desimone]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2457 2457] | [[:d:Q6282541|Q6282541]] |- | | ''[[:d:Q97553147|Joseph E. Ravenell]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joseph_ravenell joseph_ravenell] | [[:d:Q97553147|Q97553147]] |- | [[Ficheiro:Joseph Gordon Levitt Sundance Film Festival 2026 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Joseph Gordon-Levitt]] | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q948329|actor de xénero]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1981-02-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_gordon_levitt joseph_gordon_levitt] | [[:d:Q177311|Q177311]] |- | | ''[[:d:Q23671269|Joseph Kim]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Corea do Norte]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_kim joseph_kim] | [[:d:Q23671269|Q23671269]] |- | | ''[[:d:Q16499778|Joseph Lekuton]]'' | político kenyano | [[Político, política|político]] | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_lekuton joseph_lekuton] | [[:d:Q16499778|Q16499778]] |- | [[Ficheiro:Portrait of Dr. Joseph S. Nye, Jr., Assistant Secretary of Defense, International Security Affairs.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q210362|Joseph Nye]]'' | | ''[[:d:Q16947320|xeopoliticólogo]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1937-01-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_nye joseph_nye] | [[:d:Q210362|Q210362]] |- | | ''[[:d:Q123202312|Joseph Redmon]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joseph_redmon joseph_redmon] | [[:d:Q123202312|Q123202312]] |- | [[Ficheiro:Josette Sheeran Shiner 2020.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q433934|Josette Sheeran]]'' | diplomática estadounidense | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q16961937|discussion moderator]]'' | 1954-06-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/josette_sheeran josette_sheeran] | [[:d:Q433934|Q433934]] |- | | ''[[:d:Q114874716|Josh Giegel]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/josh_giegel josh_giegel] | [[:d:Q114874716|Q114874716]] |- | [[Ficheiro:Josh Luber.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23783050|Josh Luber]]'' | | | 1978-02-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/josh_luber josh_luber] | [[:d:Q23783050|Q23783050]] |- | | ''[[:d:Q87904343|Joshua A Chu-Tan]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/joshua_chu_tan joshua_chu_tan] | [[:d:Q87904343|Q87904343]] |- | [[Ficheiro:Joshua-foer-2007.png|center|128px]] | ''[[:d:Q16729033|Joshua Foer]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1982-09-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_foer joshua_foer] | [[:d:Q16729033|Q16729033]] |- | | ''[[:d:Q6289972|Joshua Klein]]'' | | | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joshua_klein joshua_klein] | [[:d:Q6289972|Q6289972]] |- | | ''[[:d:Q6290132|Joshua Prager]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_prager joshua_prager]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1469 1469] | [[:d:Q6290132|Q6290132]] |- | | ''[[:d:Q6290134|Joshua Ramus]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1969-08-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_prince_ramus joshua_prince_ramus] | [[:d:Q6290134|Q6290134]] |- | [[Ficheiro:Joshua Roman (TED 2011).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6290164|Joshua Roman]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q13219637|violoncellista]]'' | 1983-12-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_roman joshua_roman] | [[:d:Q6290164|Q6290164]] |- | [[Ficheiro:Etech05 Joshua1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3539667|Joshua Schachter]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q778274|angel investor]]'' | 1974-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_schachter joshua_schachter] | [[:d:Q3539667|Q3539667]] |- | | ''[[:d:Q6290197|Joshua Silver]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[oftalmólogo]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/joshua_silver joshua_silver] | [[:d:Q6290197|Q6290197]] |- | | ''[[:d:Q23656020|Joshua Walters]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joshua_walters joshua_walters] | [[:d:Q23656020|Q23656020]] |- | [[Ficheiro:Jose Andres.jpg|center|128px]] | [[José Andrés]] | | ''[[:d:Q3499072|chef]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]'' | 1969-07-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[España]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/jose_andres jose_andres] | [[:d:Q3751091|Q3751091]] |- | [[Ficheiro:Antonio ABREU.jpg|center|128px]] | [[José Antonio Abreu]] | músico venezolano | ''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[economista]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[director de orquestra]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q765778|organista]]''<br/>''[[:d:Q5371902|clavicembalista]]''<br/>[[activista]] | 1939-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Venezuela]] | [https://www.ted.com/speakers/jose_antonio_abreu jose_antonio_abreu] | [[:d:Q671147|Q671147]] |- | | ''[[:d:Q23662467|José Bowen]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jose_bowen jose_bowen] | [[:d:Q23662467|Q23662467]] |- | | ''[[:d:Q123702639|Jota Samper]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/jota_samper jota_samper] | [[:d:Q123702639|Q123702639]] |- | [[Ficheiro:Joy Buolamwini, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Joy Buolamwini]] | informática e activista | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/joy_buolamwini joy_buolamwini] | [[:d:Q31359093|Q31359093]] |- | | ''[[:d:Q23729164|Joy Sun]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/joy_sun joy_sun] | [[:d:Q23729164|Q23729164]] |- | [[Ficheiro:Joy Wolfram.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q57017996|Joy Wolfram]]'' | investigadora finlandesa | ''[[:d:Q88105809|nanoscientist]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/joy_wolfram joy_wolfram] | [[:d:Q57017996|Q57017996]] |- | [[Ficheiro:Juan Enríquez - PopTech 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15454884|Juan Enríquez]]'' | político mexicano | ''[[:d:Q3745071|escritor de ciencia]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[México]] | [https://www.ted.com/speakers/juan_enriquez juan_enriquez] | [[:d:Q15454884|Q15454884]] |- | [[Ficheiro:Jude Kelly @ Edge Hill Station, Liverpool - 2460482450.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6302366|Jude Kelly]]'' | | ''[[:d:Q3387717|director teatral]]'' | 1954-03-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/jude_kelly jude_kelly] | [[:d:Q6302366|Q6302366]] |- | | ''[[:d:Q18683810|Judith Adong]]'' | dramaturga ugandesa | [[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Uganda]] | [https://www.ted.com/speakers/adong_judith adong_judith] | [[:d:Q18683810|Q18683810]] |- | [[Ficheiro:Judith Heumann, 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6303462|Judith Heumann]]'' | | ''[[:d:Q61857538|activista polos dereitos dos discapacitados]]''<br/>[[Funcionario, funcionaria|funcionario]] | 1947-12-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/judith_heumann judith_heumann] | [[:d:Q6303462|Q6303462]] |- | [[Ficheiro:2012 at Elon University 14 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6303488|Judith Jamison]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q1797162|director artístico]]'' | 1943-05-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/judith_jamison judith_jamison] | [[:d:Q6303488|Q6303488]] |- | | ''[[:d:Q24053213|Judson Brewer]]'' | psiquiatra estadounidense | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/judson_brewer judson_brewer] | [[:d:Q24053213|Q24053213]] |- | | ''[[:d:Q23671268|Judy MacDonald Johnston]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/judy_macdonald_johnston judy_macdonald_johnston] | [[:d:Q23671268|Q23671268]] |- | [[Ficheiro:Julia Bacha Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q519340|Julia Bacha]]'' | directora de cinema brasileira | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_bacha julia_bacha]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1039 1039] | [[:d:Q519340|Q519340]] |- | [[Ficheiro:20150126 Julia Galef 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q19873435|Julia Galef]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1983-07-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_galef julia_galef] | [[:d:Q19873435|Q19873435]] |- | [[Ficheiro:Julia Gillard.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41563|Julia Gillard]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1961-09-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_gillard julia_gillard] | [[:d:Q41563|Q41563]] |- | [[Ficheiro:Julia Shaw 2018-03-10 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26996789|Julia Shaw]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1987 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_shaw julia_shaw] | [[:d:Q26996789|Q26996789]] |- | [[Ficheiro:Sweeney julia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q270774|Julia Sweeney]]'' | | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1959-10-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_sweeney julia_sweeney] | [[:d:Q270774|Q270774]] |- | | ''[[:d:Q112555393|Julia Watson]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/julia_watson julia_watson] | [[:d:Q112555393|Q112555393]] |- | [[Ficheiro:RUEDA DE PRENSA CONJUNTA ENTRE CANCILLER RICARDO PATIÑO Y JULIAN ASSANGE (cropped).jpg|center|128px]] | [[Julian Assange]] | Xornalista, programador e activista de internet australiano, portavoz e editor do sitio web WikiLeaks | ''[[:d:Q19890746|Internet activist]]''<br/>[[hacker]]<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q26102|alertador]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2516866|editor]]'' | 1971-07-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/julian_assange julian_assange]<br/>[https://www.ted.com/speakers/779 779] | [[:d:Q360|Q360]] |- | [[Ficheiro:Julian Baggini-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q737519|Julian Baggini]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1968-09-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/julian_baggini julian_baggini] | [[:d:Q737519|Q737519]] |- | | ''[[:d:Q117256119|Julian Burschka]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/julian_burschka julian_burschka] | [[:d:Q117256119|Q117256119]] |- | [[Ficheiro:The Power of Sound - Thursday (Dovregubben) - NMD 2013 (8723048924) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795650|Julian Treasure]]'' | | | 1958-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/julian_treasure julian_treasure] | [[:d:Q23795650|Q23795650]] |- | | ''[[:d:Q23785249|Juliana Machado Ferreira]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/juliana_machado_ferreira juliana_machado_ferreira] | [[:d:Q23785249|Q23785249]] |- | [[Ficheiro:Juliana Rotich - World Economic Forum on Africa 2012.jpg|center|128px]] | [[Juliana Rotich]] | | ''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/juliana_rotich juliana_rotich] | [[:d:Q51700|Q51700]] |- | | ''[[:d:Q23657214|Julie Burstein]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3406651|produtor de radio]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/julie_burstein julie_burstein] | [[:d:Q23657214|Q23657214]] |- | [[Ficheiro:Julie Cordua, CEO of Thorn Skoll Awardee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q97766892|Julie Cordua]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/julie_cordua julie_cordua] | [[:d:Q97766892|Q97766892]] |- | [[Ficheiro:JLHHeadShot2020.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q107822851|Julie Lythcott-Haims]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julie_lythcott_haims julie_lythcott_haims] | [[:d:Q107822851|Q107822851]] |- | [[Ficheiro:Julie Gottman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50810346|Julie Schwartz Gottman]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]''<br/>''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1951-04-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julie_gottman julie_gottman] | [[:d:Q50810346|Q50810346]] |- | [[Ficheiro:Julie Taymor at Opening Ceremony of the Tokyo International Film Festival 2022 (52461091576).jpg|center|128px]] | [[Julie Taymor]] | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1323191|diseñador de vestuario]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]''<br/>''[[:d:Q28054786|director de ópera]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1952-12-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julie_taymor julie_taymor] | [[:d:Q240490|Q240490]] |- | | ''[[:d:Q6308612|Julieanna Richardson]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1954-06-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/julieanna_l_richardson julieanna_l_richardson] | [[:d:Q6308612|Q6308612]] |- | | ''[[:d:Q104130163|Juliet K Brophy]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/juliet_brophy juliet_brophy] | [[:d:Q104130163|Q104130163]] |- | [[Ficheiro:Juliet Schor in CORE project interview.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6308905|Juliet Schor]]'' | socióloga estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[economista]] | 1955-11-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/juliet_schor juliet_schor] | [[:d:Q6308905|Q6308905]] |- | [[Ficheiro:Julius Maada Bio - 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q283829|Julius Maada Bio]]'' | político serraleonés | [[Político, política|político]]<br/>[[Oficial (forzas armadas)|oficial]] | 1964-05-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Serra Leoa]] | [https://www.ted.com/speakers/julius_maada_bio julius_maada_bio] | [[:d:Q283829|Q283829]] |- | [[Ficheiro:Julián Delgado Lopera (born 1988) in the video 'Juli Delgado Lopera and Myriam Gurba in conversation'.png|center|128px]] | ''[[:d:Q30068176|Julián Delgado Lopera]]'' | | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1988-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Colombia]] | [https://www.ted.com/speakers/julian_delgado_lopera julian_delgado_lopera] | [[:d:Q30068176|Q30068176]] |- | [[Ficheiro:Jun Wang at the HGM 2015 meeting.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16027697|Jun Wang]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>[[Médico, médica|médico]] | 1976-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/jun_wang jun_wang] | [[:d:Q16027697|Q16027697]] |- | | ''[[:d:Q52450865|Juna Kollmeier]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/juna_kollmeier juna_kollmeier] | [[:d:Q52450865|Q52450865]] |- | | ''[[:d:Q95948649|June Price Tangney]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1958-08-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/june_tangney june_tangney] | [[:d:Q95948649|Q95948649]] |- | [[Ficheiro:June Sarpong at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15972568|June Sarpong]]'' | presentadora de televisión británica | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1977-05-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/june_sarpong june_sarpong] | [[:d:Q15972568|Q15972568]] |- | [[Ficheiro:Jupta Itoewaki, 3.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q92067916|Jupta Lilian Itoewaki]]'' | | ''[[:d:Q2824523|membro do consello directivo]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q11085831|intérprete]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suriname]] | [https://www.ted.com/speakers/jupta_itoewaki jupta_itoewaki] | [[:d:Q92067916|Q92067916]] |- | [[Ficheiro:Justin Baldoni in 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1303706|Justin Baldoni]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q937857|futbolista]]''<br/>[[disc-jóckey]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1984-01-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/justin_baldoni justin_baldoni] | [[:d:Q1303706|Q1303706]] |- | [[Ficheiro:Justin Davidson introduces his book Magnetic City at Columbia GSAPP.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6317508|Justin Davidson]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1350157|crítico musical]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/justin_davidson justin_davidson] | [[:d:Q6317508|Q6317508]] |- | | ''[[:d:Q23657166|Justin Hall-Tipping]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/justin_hall_tipping justin_hall_tipping] | [[:d:Q23657166|Q23657166]] |- | [[Ficheiro:Justin J Pearson August 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116739449|Justin Pearson]]'' | | [[Político, política|político]] | 1995-01-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/justin_j_pearson justin_j_pearson] | [[:d:Q116739449|Q116739449]] |- | | ''[[:d:Q10313432|Júlio Gil]]'' | arquitecto portugués | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1924-04-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Portugal]] | [https://www.ted.com/speakers/julio_gil julio_gil] | [[:d:Q10313432|Q10313432]] |- | [[Ficheiro:Megan McArthur, official portrait (2020) (cropped).jpg|center|128px]] | [[K. Megan McArthur]] | oceanógrafa e astronauta estadounidense | [[astronauta]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | 1971-08-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/megan_mcarthur megan_mcarthur] | [[:d:Q240701|Q240701]] |- | | ''[[:d:Q126744986|KC Davis]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kc_davis_TEDxMileHigh20220806-51475 kc_davis_TEDxMileHigh20220806-51475] | [[:d:Q126744986|Q126744986]] |- | | ''[[:d:Q126490660|Kade Crockford]]'' | | ''[[:d:Q1021386|activista polos dereitos civís]]''<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kade_crockford kade_crockford] | [[:d:Q126490660|Q126490660]] |- | | ''[[:d:Q90253693|Kaeli Swift]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/kaeli_swift kaeli_swift] | [[:d:Q90253693|Q90253693]] |- | [[Ficheiro:2007GoogleTaiwanPressConference KaifuLee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q699605|Kai-Fu Lee]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1265807|científico da información]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1961-12-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Taiwán]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kai_fu_lee kai_fu_lee] | [[:d:Q699605|Q699605]] |- | [[Ficheiro:Kailash Satyarthi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3442375|Kailash Satyarthi]]'' | | ''[[:d:Q85305832|children's rights activist]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1326886|enxeñeiro eléctrico]]'' | 1954-01-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kailash_satyarthi kailash_satyarthi] | [[:d:Q3442375|Q3442375]] |- | [[Ficheiro:Kaitlyn Sadtler headshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q88258658|Kaitlyn Sadtler]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q12119633|immunólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kaitlyn_sadtler kaitlyn_sadtler] | [[:d:Q88258658|Q88258658]] |- | [[Ficheiro:Kakenya Ntaiya.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18386676|Kakenya Ntaiya]]'' | | ''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/kakenya_ntaiya kakenya_ntaiya] | [[:d:Q18386676|Q18386676]] |- | [[Ficheiro:WebsterHall2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q445648|Kaki King]]'' | | ''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]] | 1979-08-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kaki_king kaki_king] | [[:d:Q445648|Q445648]] |- | | ''[[:d:Q6355487|Kamal Meattle]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kamal_meattle kamal_meattle] | [[:d:Q6355487|Q6355487]] |- | | ''[[:d:Q70058569|Kamau Gachigi]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kamau_gachigi kamau_gachigi] | [[:d:Q70058569|Q70058569]] |- | | ''[[:d:Q23759742|Kare Anderson]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kare_anderson kare_anderson] | [[:d:Q23759742|Q23759742]] |- | [[Ficheiro:Karen Armstrong.jpg|center|128px]] | [[Karen Armstrong]] | | ''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3155377|Islamólogo]]''<br/>''[[:d:Q17488357|historiador da relixión]]'' | 1944-11-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_armstrong karen_armstrong] | [[:d:Q256548|Q256548]] |- | [[Ficheiro:Bakker Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58804715|Karen Bakker]]'' | xeógrafa canadense | ''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1971-12-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_bakker karen_bakker] | [[:d:Q58804715|Q58804715]] |- | | ''[[:d:Q23662231|Karen Bass]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/karen_bass karen_bass] | [[:d:Q23662231|Q23662231]] |- | [[Ficheiro:Karen B. DeSalvo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16198214|Karen DeSalvo]]'' | académica estadounidense | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_desalvo karen_desalvo] | [[:d:Q16198214|Q16198214]] |- | | ''[[:d:Q43199273|Karen G. Lloyd]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3779582|microbiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/karen_lloyd karen_lloyd] | [[:d:Q43199273|Q43199273]] |- | [[Ficheiro:Karen Tse.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6369726|Karen I. Tse]]'' | | | 1964-10-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_tse karen_tse] | [[:d:Q6369726|Q6369726]] |- | | ''[[:d:Q6369738|Karen Jean Meech]]'' | astrónoma estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1959-07-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_j_meech karen_j_meech] | [[:d:Q6369738|Q6369738]] |- | [[Ficheiro:Karen Scrivener mg 2616-b.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59306305|Karen Scrivener]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1958-08-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_scrivener karen_scrivener] | [[:d:Q59306305|Q59306305]] |- | [[Ficheiro:Karen Thompson Walker 2025 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6370083|Karen Thompson Walker]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_t_walker karen_t_walker] | [[:d:Q6370083|Q6370083]] |- | [[Ficheiro:Karen Willcox MNZM (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56744321|Karen Willcox]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/karen_willcox karen_willcox] | [[:d:Q56744321|Q56744321]] |- | [[Ficheiro:I Am Because You Are (17715083350) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19609479|Karim Abouelnaga]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1991-12-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/karim_abouelnaga karim_abouelnaga] | [[:d:Q19609479|Q19609479]] |- | [[Ficheiro:Karima Bennoune.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23759696|Karima Bennoune]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[xurista]] | 1967-06-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alxeria]] | [https://www.ted.com/speakers/karima_bennoune karima_bennoune] | [[:d:Q23759696|Q23759696]] |- | | ''[[:d:Q23008042|Karin Öberg]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1982-08-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/karin_oeberg karin_oeberg] | [[:d:Q23008042|Q23008042]] |- | [[Ficheiro:Karissa wikipedia2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63190411|Karissa Sanbonmatsu]]'' | | ''[[:d:Q84505215|structural biologist]]'' | | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/karissa_sanbonmatsu karissa_sanbonmatsu] | [[:d:Q63190411|Q63190411]] |- | [[Ficheiro:GDC Europe 2015 Session- Cities- Skylines, a Case Study (Tuesday (20660971258).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28828004|Karoliina Korppoo]]'' | | ''[[:d:Q18882335|deseñador de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q54845077|deseñador de xogos de rol]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/karoliina_korppoo karoliina_korppoo] | [[:d:Q28828004|Q28828004]] |- | | ''[[:d:Q23783421|Kartick Satyanarayan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kartick_satyanarayan kartick_satyanarayan] | [[:d:Q23783421|Q23783421]] |- | [[Ficheiro:Kary Mullis.jpg|center|128px]] | [[Kary Mullis]] | | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1944-12-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kary_mullis kary_mullis] | [[:d:Q157224|Q157224]] |- | [[Ficheiro:Snowden's former house selfie (20140825) (Kashmir Hill).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110064852|Kashmir Hill]]'' | | [[xornalista]] | 1981-03-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kashmir_hill kashmir_hill] | [[:d:Q110064852|Q110064852]] |- | | ''[[:d:Q54892135|Kasiva Mutua]]'' | | ''[[:d:Q4351403|percusionista]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/kasiva_mutua kasiva_mutua] | [[:d:Q54892135|Q54892135]] |- | | ''[[:d:Q46805725|Kate A Stafford]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kate_stafford kate_stafford] | [[:d:Q46805725|Q46805725]] |- | | ''[[:d:Q55114635|Kate Bowler]]'' | | ''[[:d:Q19829980|científico da relixión]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]''<br/>''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kate_bowler kate_bowler] | [[:d:Q55114635|Q55114635]] |- | [[Ficheiro:Kate Darling 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67188911|Kate Darling]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[xurista]] | 1982-01-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_darling kate_darling] | [[:d:Q67188911|Q67188911]] |- | [[Ficheiro:Kate Fagan at LA Times Festival of Books 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23664138|Kate Fagan]]'' | baloncestista estadounidense | ''[[:d:Q3665646|baloncestista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11313148|xornalista deportivo]]''<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]'' | 1981-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_fagan_TEDxBoston20220516-50508 kate_fagan_TEDxBoston20220516-50508] | [[:d:Q23664138|Q23664138]] |- | [[Ficheiro:Decoded speaker 2011 (6308556603).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23784307|Kate Hartman]]'' | | [[artista]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kate_hartman kate_hartman]<br/>[https://www.ted.com/speakers/898 898] | [[:d:Q23784307|Q23784307]] |- | | ''[[:d:Q64901031|Kate Lister]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_lister kate_lister] | [[:d:Q64901031|Q64901031]] |- | [[Ficheiro:Kate Marvel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55640226|Kate Marvel]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_marvel kate_marvel] | [[:d:Q55640226|Q55640226]] |- | [[Ficheiro:Kate Orff - Climate Change and the Scales of Environment (24705846441) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6375703|Kate Orff]]'' | arquitecta estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q2815948|paisaxista]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_orff kate_orff] | [[:d:Q6375703|Q6375703]] |- | [[Ficheiro:Kate Raworth, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Kate Raworth]] | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1970-12-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_raworth kate_raworth] | [[:d:Q37424557|Q37424557]] |- | [[Ficheiro:-rpTEN - Tag 1 (26750367556).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670574|Kate Stone]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/kate_stone kate_stone] | [[:d:Q23670574|Q23670574]] |- | [[Ficheiro:Katharine Hayhoe 2018 (DIG14287-042).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15429497|Katharine Hayhoe]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[naturalista]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16529590|científico ambiental]]'' | 1972-04-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/katharine_hayhoe katharine_hayhoe] | [[:d:Q15429497|Q15429497]] |- | | ''[[:d:Q80672929|Katharine Wilkinson]]'' | | ''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1983-01-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katharine_wilkinson katharine_wilkinson] | [[:d:Q80672929|Q80672929]] |- | | ''[[:d:Q83811568|Katherine Eban]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katherine_eban katherine_eban] | [[:d:Q83811568|Q83811568]] |- | | ''[[:d:Q23795674|Katherine Fulton]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katherine_fulton katherine_fulton] | [[:d:Q23795674|Q23795674]] |- | [[Ficheiro:Katherine M Gehl.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41694025|Katherine Gehl]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katherine_gehl katherine_gehl] | [[:d:Q41694025|Q41694025]] |- | | ''[[:d:Q23301824|Katherine Kuchenbecker]]'' | | ''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katherine_kuchenbecker katherine_kuchenbecker] | [[:d:Q23301824|Q23301824]] |- | [[Ficheiro:Katie Mack-IMG 8876.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q22046575|Katherine Mack]]'' | astrofísica australiana | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | 1981-05-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katie_mack katie_mack] | [[:d:Q22046575|Q22046575]] |- | [[Ficheiro:2023 - Opening night POM 8999 (53329983016) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23034479|Katherine Maher]]'' | | ''[[:d:Q267936|director executivo]]''<br/>[[xornalista]] | 1983-04-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katherine_maher katherine_maher] | [[:d:Q23034479|Q23034479]] |- | [[Ficheiro:Katherine Mangu-Ward.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q111575379|Katherine Mangu-Ward]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katherine_mangu_ward katherine_mangu_ward] | [[:d:Q111575379|Q111575379]] |- | [[Ficheiro:Kathleen McGinty (2015).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6376840|Kathleen McGinty]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]] | 1963-05-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katie_mcginty katie_mcginty] | [[:d:Q6376840|Q6376840]] |- | | ''[[:d:Q61161958|Kathryn A Whitehead]]'' | química estadounidense | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kathryn_a_whitehead kathryn_a_whitehead] | [[:d:Q61161958|Q61161958]] |- | | ''[[:d:Q90656504|Kathryn E Ackerman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q4531850|endocrinólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kate_ackerman_TEDxBoston20220516-50508 kate_ackerman_TEDxBoston20220516-50508] | [[:d:Q90656504|Q90656504]] |- | | ''[[:d:Q6377078|Kathryn Kolbert]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kathryn_kolbert kathryn_kolbert] | [[:d:Q6377078|Q6377078]] |- | | ''[[:d:Q61590783|Kathryn Mannix]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1959 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kathryn_mannix kathryn_mannix] | [[:d:Q61590783|Q61590783]] |- | [[Ficheiro:Kathryn Schulz - official author photo (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3194102|Kathryn Schulz]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kathryn_schulz kathryn_schulz] | [[:d:Q3194102|Q3194102]] |- | [[Ficheiro:Katie Bouman answers questions about the Event Horizon Telescope project.jpg|center|128px]] | [[Katie Bouman]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1326886|enxeñeiro eléctrico]]'' | 1989-05-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katie_bouman katie_bouman] | [[:d:Q63080922|Q63080922]] |- | | ''[[:d:Q63147154|Katie Fahey]]'' | | | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katie_fahey katie_fahey] | [[:d:Q63147154|Q63147154]] |- | [[Ficheiro:Katie Hinde speaks at NIH in 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41201157|Katie Hinde]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 2000 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/katie_hinde katie_hinde] | [[:d:Q41201157|Q41201157]] |- | | ''[[:d:Q117221963|Katie Hood]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/katie_hood katie_hood] | [[:d:Q117221963|Q117221963]] |- | [[Ficheiro:Oliver Mark - Katie Paterson, Berlin 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16734263|Katie Paterson]]'' | pintora británica | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/katie_paterson katie_paterson] | [[:d:Q16734263|Q16734263]] |- | [[Ficheiro:Performance artist Kat Kai Koi-Kes.jpg|center|128px]] | [[Katlego Kai Kolanyane-Kesupile]] | artista, escritora e activista LGBT de Botswana | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[activista]] | 1988-01 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Botswana]] | [https://www.ted.com/speakers/katlego_kolanyane_kesupile katlego_kolanyane_kesupile] | [[:d:Q54921856|Q54921856]] |- | [[Ficheiro:Katrina Spade Headshot 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55081332|Katrina Spade]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1977-09-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/katrina_spade katrina_spade] | [[:d:Q55081332|Q55081332]] |- | [[Ficheiro:Kavita N. Ramdas World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6379296|Kavita Ramdas]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1963<br/>1962-09-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kavita_ramdas kavita_ramdas] | [[:d:Q6379296|Q6379296]] |- | [[Ficheiro:Kay tye.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21526064|Kay Tye]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kay_tye kay_tye] | [[:d:Q21526064|Q21526064]] |- | | ''[[:d:Q90813027|Keely A. Muscatell]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keely_muscatell keely_muscatell] | [[:d:Q90813027|Q90813027]] |- | | ''[[:d:Q112713989|Keenan Scott II]]'' | | [[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>[[Actor, actriz|actor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keenan_scott_ii keenan_scott_ii] | [[:d:Q112713989|Q112713989]] |- | [[Ficheiro:KeesMoeliker.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4493781|Kees Moeliker]]'' | biólogo neerlandés | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1225716|ornitólogo]]'' | 1960-10-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/kees_moeliker kees_moeliker] | [[:d:Q4493781|Q4493781]] |- | [[Ficheiro:TED Magic Show.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5566371|Keith Barry]]'' | | ''[[:d:Q15855449|mago]]'' | 1976-10-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/keith_barry keith_barry] | [[:d:Q5566371|Q5566371]] |- | | ''[[:d:Q23782683|Keith Bellows]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keith_bellows keith_bellows] | [[:d:Q23782683|Q23782683]] |- | | ''[[:d:Q63036933|Keith Kirkland]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keith_kirkland keith_kirkland] | [[:d:Q63036933|Q63036933]] |- | | ''[[:d:Q23661670|Keith Nolan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keith_nolan keith_nolan] | [[:d:Q23661670|Q23661670]] |- | [[Ficheiro:Keith Schacht.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6384989|Keith Schacht]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1979-12-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/keith_schacht keith_schacht] | [[:d:Q6384989|Q6384989]] |- | [[Ficheiro:Keller Rinaudo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23713542|Keller Rinaudo]]'' | | ''[[:d:Q3951423|escalador en rocha]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1987 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keller_rinaudo keller_rinaudo] | [[:d:Q23713542|Q23713542]] |- | [[Ficheiro:Kelli Anderson 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662160|Kelli Anderson]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kelli_anderson kelli_anderson] | [[:d:Q23662160|Q23662160]] |- | | ''[[:d:Q23712681|Kelli Swazey]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kelli_swazey kelli_swazey] | [[:d:Q23712681|Q23712681]] |- | | ''[[:d:Q16216668|Kelly McGonigal]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1977-10-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kelly_mcgonigal kelly_mcgonigal] | [[:d:Q16216668|Q16216668]] |- | | ''[[:d:Q59828743|Kelly Richmond Pope]]'' | | ''[[:d:Q8142883|criminólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kelly_richmond_pope kelly_richmond_pope] | [[:d:Q59828743|Q59828743]] |- | [[Ficheiro:Kelly Wanser speaking.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124304813|Kelly Wanser]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kelly_wanser kelly_wanser] | [[:d:Q124304813|Q124304813]] |- | | ''[[:d:Q59675801|Kelsey Johnson]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kelsey_johnson kelsey_johnson] | [[:d:Q59675801|Q59675801]] |- | [[Ficheiro:K Leonard Oxford Grad-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6386502|Kelsey T. Leonard]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kelsey_leonard kelsey_leonard] | [[:d:Q6386502|Q6386502]] |- | [[Ficheiro:Dr Kemi Dasilva Ibru.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123688006|Kemi DaSilva-Ibru]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q2640827|xinecólogo]]''<br/>''[[:d:Q13638192|obstetra]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/kemi_dasilva_ibru kemi_dasilva_ibru] | [[:d:Q123688006|Q123688006]] |- | [[Ficheiro:Ken-Goldberg-Apr-2019-med-res.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6387683|Ken Goldberg]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q6934789|artista multimedia]]''<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1961-10-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ken_goldberg ken_goldberg] | [[:d:Q6387683|Q6387683]] |- | [[Ficheiro:KenJenningsByPhilKonstantin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q186|Ken Jennings]]'' | | ''[[:d:Q1709010|enxeñeiro de software]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q47454185|game show contestant]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q61747890|mind gamer]]''<br/>''[[:d:Q22662561|presentador de concursos]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1974-05-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ken_jennings ken_jennings] | [[:d:Q186|Q186]] |- | [[Ficheiro:Sir Ken Robinson (cropped).jpg|center|128px]] | [[Ken Robinson]] | escritor británico | ''[[:d:Q13423598|education expert]]''<br/>''[[:d:Q1758037|Presidente do Parlamento]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q736415|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q106638245|participante nun documental]]'' | 1950-03-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sir_ken_robinson sir_ken_robinson] | [[:d:Q718012|Q718012]] |- | | ''[[:d:Q6389224|Kenichi Ebina]]'' | | ''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1974-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/kenichi_ebina kenichi_ebina] | [[:d:Q6389224|Q6389224]] |- | [[Ficheiro:Kenneth Chenault.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q516550|Kenneth Chenault]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1951-06-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ken_chenault ken_chenault] | [[:d:Q516550|Q516550]] |- | [[Ficheiro:Kenneth Cukier.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23729173|Kenneth Cukier]]'' | xornalista británico | [[xornalista]] | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/kenneth_cukier kenneth_cukier] | [[:d:Q23729173|Q23729173]] |- | | ''[[:d:Q6390295|Kenneth Kamler]]'' | | ''[[:d:Q9149093|montañista]]''<br/>[[cirurxián]] | 1947 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ken_kamler ken_kamler] | [[:d:Q6390295|Q6390295]] |- | [[Ficheiro:Kenneth J. Lacovara with Dreadnoughtus femur.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17517145|Kenneth Lacovara]]'' | paleontólogo estadounidense | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]'' | 1961-03-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kenneth_lacovara kenneth_lacovara] | [[:d:Q17517145|Q17517145]] |- | | ''[[:d:Q23769238|Kenneth Shinozuka]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kenneth_shinozuka kenneth_shinozuka] | [[:d:Q23769238|Q23769238]] |- | | ''[[:d:Q6391818|Kent Larson]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kent_larson kent_larson] | [[:d:Q6391818|Q6391818]] |- | [[Ficheiro:Dr. Keolu Fox.png|center|128px]] | ''[[:d:Q92662381|Keolu Fox]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/keolu_fox keolu_fox] | [[:d:Q92662381|Q92662381]] |- | [[Ficheiro:Keren Elazari at the SingularityU The Netherlands Summit 2016 (29027689414) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23728252|Keren Elazari]]'' | | ''[[:d:Q28344495|consultor de seguridade informática]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18922761|white hat]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/keren_elezari keren_elezari] | [[:d:Q23728252|Q23728252]] |- | | ''[[:d:Q23662144|Kevin Allocca]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_allocca kevin_allocca] | [[:d:Q23662144|Q23662144]] |- | [[Ficheiro:Kevin Bales at Chatham House 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1740079|Kevin Bales]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1952-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_bales kevin_bales] | [[:d:Q1740079|Q1740079]] |- | | ''[[:d:Q23712692|Kevin Breel]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_breel kevin_breel] | [[:d:Q23712692|Q23712692]] |- | | ''[[:d:Q16159323|Kevin Briggs]]'' | policía estadounidense | ''[[:d:Q384593|policía]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_briggs kevin_briggs] | [[:d:Q16159323|Q16159323]] |- | | ''[[:d:Q117863301|Kevin J. Krizek]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_j_krizek kevin_j_krizek] | [[:d:Q117863301|Q117863301]] |- | | ''[[:d:Q88134979|Kevin Jones]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_jones kevin_jones] | [[:d:Q88134979|Q88134979]] |- | [[Ficheiro:Kevin Kelly, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2707355|Kevin Kelly]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>''[[:d:Q45916492|cofundador]]'' | 1952-04-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_kelly kevin_kelly] | [[:d:Q2707355|Q2707355]] |- | | ''[[:d:Q6397296|Kevin R. Stone]]'' | | [[cirurxián]] | 1955-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_stone kevin_stone] | [[:d:Q6397296|Q6397296]] |- | [[Ficheiro:Kevin Roose.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24248260|Kevin Roose]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1987 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_roose kevin_roose] | [[:d:Q24248260|Q24248260]] |- | [[Ficheiro:Kevin Rudd DFAT (smile).jpg|center|128px]] | [[Kevin Rudd]] | primeiro ministro de Australia | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1957-09-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_rudd kevin_rudd] | [[:d:Q43135|Q43135]] |- | [[Ficheiro:Kevin Slavin (5417557447).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23656201|Kevin Slavin]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_slavin kevin_slavin] | [[:d:Q23656201|Q23656201]] |- | [[Ficheiro:At the WEF in Davos- Kevin Surace (5851680253).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6397572|Kevin Surace]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1962-07-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kevin_surace kevin_surace] | [[:d:Q6397572|Q6397572]] |- | | ''[[:d:Q101443338|Kevin Toolis]]'' | | ''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_toolis kevin_toolis] | [[:d:Q101443338|Q101443338]] |- | | ''[[:d:Q90746452|Kevin Y Njabo]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/kevin_njabo kevin_njabo] | [[:d:Q90746452|Q90746452]] |- | [[Ficheiro:Keyu Jin, 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q76713918|Keyu Jin]]'' | economista chinesa | [[economista]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/keyu_jin keyu_jin] | [[:d:Q76713918|Q76713918]] |- | | ''[[:d:Q23769225|Khadija Gbla]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/khadija_gbla khadija_gbla] | [[:d:Q23769225|Q23769225]] |- | [[Ficheiro:Khalida Brohi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20987867|Khalida Brohi]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | 1988 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/khalida_brohi khalida_brohi]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2043 2043] | [[:d:Q20987867|Q20987867]] |- | | ''[[:d:Q87609577|Khalil B Ramadi]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/khalil_ramadi khalil_ramadi] | [[:d:Q87609577|Q87609577]] |- | | ''[[:d:Q122841509|Kiana Hayeri]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1988 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/kiana_hayeri kiana_hayeri] | [[:d:Q122841509|Q122841509]] |- | | ''[[:d:Q23795688|Kim Gorgens]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kim_gorgens kim_gorgens] | [[:d:Q23795688|Q23795688]] |- | | ''[[:d:Q19893432|Kim Katrin Milan]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[artista]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q974144|educador]]'' | 1984-03-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kim_katrin_milan kim_katrin_milan] | [[:d:Q19893432|Q19893432]] |- | [[Ficheiro:Kim Scott WikiPortrait at SXSW 2024 taken March 9, 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58326777|Kim Scott]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kim_scott kim_scott] | [[:d:Q58326777|Q58326777]] |- | [[Ficheiro:Kim Stanley Robinson by Gage Skidmore 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q130779|Kim Stanley Robinson]]'' | | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]'' | 1952-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kim_stanley_robinson kim_stanley_robinson] | [[:d:Q130779|Q130779]] |- | [[Ficheiro:Kimyoungha.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q140135|Kim Young-ha]]'' | escritor surcoreano | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1968-11-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/young_ha_kim young_ha_kim] | [[:d:Q140135|Q140135]] |- | | ''[[:d:Q20684882|Kimberley Motley]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kimberley_motley kimberley_motley] | [[:d:Q20684882|Q20684882]] |- | | ''[[:d:Q113109762|Kimberly G. Noble]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kimberly_noble kimberly_noble] | [[:d:Q113109762|Q113109762]] |- | [[Ficheiro:Kimberlé Crenshaw (40901215153).jpg|center|128px]] | [[Kimberlé Crenshaw]] | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[activista]] | 1959-05-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kimberle_crenshaw kimberle_crenshaw] | [[:d:Q6409990|Q6409990]] |- | [[Ficheiro:Kiran Bedi at the SWIM Conference.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q2722085|Kiran Bedi]]'' | | ''[[:d:Q384593|policía]]''<br/>''[[:d:Q10833314|tenista]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1949-06-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kiran_bedhi kiran_bedhi]<br/>[https://www.ted.com/speakers/816 816] | [[:d:Q2722085|Q2722085]] |- | [[Ficheiro:Kiran Bir Sethi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17089348|Kiran Bir Sethi]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1966-04-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kiran_sethi kiran_sethi] | [[:d:Q17089348|Q17089348]] |- | [[Ficheiro:Kiran Ghandi, 'Madame Ghandi' at 2025 SXSW London.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28545688|Kiran Gandhi]]'' | | [[Músico, música|músico]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q386854|batería]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/madame_gandhi madame_gandhi] | [[:d:Q28545688|Q28545688]] |- | [[Ficheiro:Kiran Mazumdar-Shaw HD2014 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q467215|Kiran Mazumdar-Shaw]]'' | | ''[[:d:Q764811|brewmaster]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1953-03-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/kiran_mazumdar_shaw kiran_mazumdar_shaw] | [[:d:Q467215|Q467215]] |- | [[Ficheiro:Kirby Ferguson by Rachel Lovinger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662751|Kirby Ferguson]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kirby_ferguson kirby_ferguson] | [[:d:Q23662751|Q23662751]] |- | | ''[[:d:Q23785264|Kirk Citron]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kirk_citron kirk_citron] | [[:d:Q23785264|Q23785264]] |- | | ''[[:d:Q23661631|Kirk Sorensen]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kirk_sorensen kirk_sorensen] | [[:d:Q23661631|Q23661631]] |- | [[Ficheiro:Kirsty Duncan2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3197422|Kirsty Duncan]]'' | política canadense | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>[[Atleta|deportista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1966-10-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/kirsty_duncan kirsty_duncan] | [[:d:Q3197422|Q3197422]] |- | [[Ficheiro:Kishore Mahbubani - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q933957|Kishore Mahbubani]]'' | diplomático singapurense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1948-10-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Singapur]] | [https://www.ted.com/speakers/kishore_mahbubani kishore_mahbubani] | [[:d:Q933957|Q933957]] |- | | ''[[:d:Q23748704|Kitra Cahana]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/kitra_cahana kitra_cahana] | [[:d:Q23748704|Q23748704]] |- | | ''[[:d:Q23657081|Klaus Stadlmann]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/klaus_stadlmann klaus_stadlmann] | [[:d:Q23657081|Q23657081]] |- | | ''[[:d:Q115671327|Knut Haanaes]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/knut_haanaes knut_haanaes] | [[:d:Q115671327|Q115671327]] |- | [[Ficheiro:Kotchakorn Voraakhom (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59160125|Kotchakorn Voraakhom]]'' | | ''[[:d:Q2815948|paisaxista]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Tailandia]] | [https://www.ted.com/speakers/kotchakorn_voraakhom kotchakorn_voraakhom] | [[:d:Q59160125|Q59160125]] |- | [[Ficheiro:Kris Tompkins11.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6437293|Kris Tompkins]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q16060693|conservacionista]]'' | 1950-06-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kristine_tompkins kristine_tompkins] | [[:d:Q6437293|Q6437293]] |- | [[Ficheiro:Krista Donaldson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23713567|Krista Donaldson]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/krista_donaldson krista_donaldson] | [[:d:Q23713567|Q23713567]] |- | [[Ficheiro:Krista tippett 1050.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6437693|Krista Tippett]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1960-11-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/krista_tippett krista_tippett] | [[:d:Q6437693|Q6437693]] |- | [[Ficheiro:Kristalina Georgieva Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q265277|Kristalina Georgieva]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[director executivo]] | 1953-08-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Bulgaria]] | [https://www.ted.com/speakers/kristalina_georgieva kristalina_georgieva] | [[:d:Q265277|Q265277]] |- | | ''[[:d:Q6437748|Kristen Ashburn]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kristen_ashburn kristen_ashburn] | [[:d:Q6437748|Q6437748]] |- | | ''[[:d:Q23760564|Kristen Marhaver]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kristen_marhaver kristen_marhaver] | [[:d:Q23760564|Q23760564]] |- | | ''[[:d:Q90329415|Kristen Wenz]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/kristen_wenz kristen_wenz] | [[:d:Q90329415|Q90329415]] |- | [[Ficheiro:Kristie L. Ebi, Professor, Center for Health and the Global Environment, University of Washington 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58039850|Kristie L. Ebi]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kristie_ebi kristie_ebi] | [[:d:Q58039850|Q58039850]] |- | | ''[[:d:Q57891612|Kristin Poinar]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/kristin_poinar kristin_poinar] | [[:d:Q57891612|Q57891612]] |- | [[Ficheiro:Kristina Gjerde.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795680|Kristina Gjerde]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1956<br/>1957 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kristina_gjerde kristina_gjerde] | [[:d:Q23795680|Q23795680]] |- | | ''[[:d:Q110816239|Kristopher Alexander]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kris_alexander kris_alexander] | [[:d:Q110816239|Q110816239]] |- | [[Ficheiro:AI for Good Global Summit 2018 (42155745511).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27576279|Kriti Sharma]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1988 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kriti_sharma kriti_sharma] | [[:d:Q27576279|Q27576279]] |- | | ''[[:d:Q6449926|Kwabena Boahen]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1326886|enxeñeiro eléctrico]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bioenxeñeiro]]'' | 1964-09-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/kwabena_boahen kwabena_boahen] | [[:d:Q6449926|Q6449926]] |- | [[Ficheiro:Kwame Anthony Appiah in 2024 at the Library of Congress Great Hall (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q572741|Kwame Anthony Appiah]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1954-05-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/anthony_appiah anthony_appiah] | [[:d:Q572741|Q572741]] |- | | ''[[:d:Q6451751|Kym Worthy]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xornalista]] | 1957 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kym_worthy kym_worthy] | [[:d:Q6451751|Q6451751]] |- | [[Ficheiro:Kyra D. Gaunt 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63699019|Kyra Gaunt]]'' | | ''[[:d:Q17484288|etnomusicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kyra_gaunt kyra_gaunt] | [[:d:Q63699019|Q63699019]] |- | [[Ficheiro:LZ Granderson on New America.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6460513|LZ Granderson]]'' | | ''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[xornalista]] | 1972-03-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lz_granderson lz_granderson] | [[:d:Q6460513|Q6460513]] |- | [[Ficheiro:LaToya Ruby Frazier (54162833127).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19667999|LaToya Ruby Frazier]]'' | fotógrafa estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q18216771|videoartista]]''<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>''[[:d:Q56884373|book artist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[artista]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/latoya_ruby_frazier latoya_ruby_frazier] | [[:d:Q19667999|Q19667999]] |- | [[Ficheiro:Lightbulb-braids.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64627129|Laetitia Ky]]'' | | [[artista]]<br/>[[Estilista]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1996-06-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Costa do Marfil]] | [https://www.ted.com/speakers/laetitia_ky laetitia_ky] | [[:d:Q64627129|Q64627129]] |- | [[Ficheiro:Lakshmi Pratury.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6479908|Lakshmi Pratury]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lakshmi_pratury lakshmi_pratury] | [[:d:Q6479908|Q6479908]] |- | | ''[[:d:Q23301825|Lalitesh Katragadda]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lalitesh_katragadda lalitesh_katragadda] | [[:d:Q23301825|Q23301825]] |- | [[Ficheiro:Laolu Senbanjo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30323325|Laolu Senbanjo]]'' | | [[artista]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/laolu_senbanjo laolu_senbanjo] | [[:d:Q30323325|Q30323325]] |- | [[Ficheiro:Lara Setrakian.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6488591|Lara Setrakian]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1982-02-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lara_setrakian lara_setrakian] | [[:d:Q6488591|Q6488591]] |- | [[Ficheiro:Larry Brilliant in 2023 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2301314|Larry Brilliant]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1944-05-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/larry_brilliant larry_brilliant] | [[:d:Q2301314|Q2301314]] |- | | ''[[:d:Q6490024|Larry Burns]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/larry_burns larry_burns] | [[:d:Q6490024|Q6490024]] |- | [[Ficheiro:Larry Page in the European Parliament, 17.06.2009.jpg|center|128px]] | [[Larry Page]] | Científico informático estadounidense e empresario de Internet, cofundador de Google | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1973-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sergey_brin_and_larry_page sergey_brin_and_larry_page] | [[:d:Q4934|Q4934]] |- | | ''[[:d:Q23662777|Larry Smith]]'' | | [[economista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/larry_smith larry_smith] | [[:d:Q23662777|Q23662777]] |- | [[Ficheiro:Latif Nasser at TED 2025 by Kaila Colbin-3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23760296|Latif Nasser]]'' | | ''[[:d:Q1235146|director de documentais]]'' | 1986-07-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/latif_nasser latif_nasser] | [[:d:Q23760296|Q23760296]] |- | [[Ficheiro:Laura Boushnak.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q23767452|Laura Boushnak]]'' | fotógrafa palestina | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kuwait]] | [https://www.ted.com/speakers/laura_boushnak laura_boushnak] | [[:d:Q23767452|Q23767452]] |- | | ''[[:d:Q90497004|Laura Galante]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/laura_galante laura_galante] | [[:d:Q90497004|Q90497004]] |- | [[Ficheiro:LauraJSnyder.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18207085|Laura J. Snyder]]'' | | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laura_snyder laura_snyder] | [[:d:Q18207085|Q18207085]] |- | | ''[[:d:Q23498217|Laura L. Carstensen]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1953 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laura_carstensen laura_carstensen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1277 1277] | [[:d:Q23498217|Q23498217]] |- | [[Ficheiro:Dr. Laura M. Boykin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21506394|Laura Marie Boykin]]'' | | ''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laura_boykin laura_boykin] | [[:d:Q21506394|Q21506394]] |- | | ''[[:d:Q21264244|Laura Robinson]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/laura_robinson laura_robinson] | [[:d:Q21264244|Q21264244]] |- | | ''[[:d:Q20675690|Laura Schulz]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laura_schulz laura_schulz] | [[:d:Q20675690|Q20675690]] |- | | ''[[:d:Q23769557|Laura Trice]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/laura_trice laura_trice] | [[:d:Q23769557|Q23769557]] |- | [[Ficheiro:Laura Vanderkam at Bullish Conference 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112537324|Laura Vanderkam]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/laura_vanderkam laura_vanderkam] | [[:d:Q112537324|Q112537324]] |- | [[Ficheiro:Laurel Braitman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16738992|Laurel Braitman]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1978-02-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laurel_braitman laurel_braitman] | [[:d:Q16738992|Q16738992]] |- | [[Ficheiro:Lauren Sallan in 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54704043|Lauren Cole Sallan]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q16037036|paleobiologist]]''<br/>''[[:d:Q4205432|ictiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lauren_sallan lauren_sallan] | [[:d:Q54704043|Q54704043]] |- | | ''[[:d:Q23798375|Lauren Hodge]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lauren_hodge lauren_hodge] | [[:d:Q23798375|Q23798375]] |- | [[Ficheiro:Lauren Zalaznick.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797175|Lauren Zalaznick]]'' | | ''[[:d:Q47541952|produtor]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lauren_zalaznick lauren_zalaznick] | [[:d:Q23797175|Q23797175]] |- | [[Ficheiro:Laurie Garrett at Poptech shot by Kris Krug.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11351111|Laurie Garrett]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1951 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laurie_garrett laurie_garrett]<br/>[https://www.ted.com/speakers/302 302] | [[:d:Q11351111|Q11351111]] |- | [[Ficheiro:Laurie Santos (52733234543).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16215537|Laurie R. Santos]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1162163|director]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/laurie_santos laurie_santos] | [[:d:Q16215537|Q16215537]] |- | [[Ficheiro:Lawrence Lessig May 2017.jpg|center|128px]] | [[Lawrence Lessig]] | | [[xurista]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Docente|mestre]] | 1961-06-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/larry_lessig larry_lessig] | [[:d:Q217790|Q217790]] |- | | ''[[:d:Q6509162|Leah Buechley]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leah_buechley leah_buechley] | [[:d:Q6509162|Q6509162]] |- | [[Ficheiro:LeahChaseAp08Crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6509170|Leah Chase]]'' | | ''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1923-01-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leah_chase leah_chase] | [[:d:Q6509170|Q6509170]] |- | | ''[[:d:Q81540695|Leah Garcés]]'' | | ''[[:d:Q11966252|activista polos dereitos dos animais]]'' | 1978-02-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leah_garces leah_garces] | [[:d:Q81540695|Q81540695]] |- | [[Ficheiro:Leana Wen 2017 04 14.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6509479|Leana Wen]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1983-01-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Popular da China]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leana_wen leana_wen] | [[:d:Q6509479|Q6509479]] |- | [[Ficheiro:Lee Hyeon-seo (2013).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17306046|Lee Hyeon-seo]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Corea do Norte]] | [https://www.ted.com/speakers/hyeonseo_lee hyeonseo_lee] | [[:d:Q17306046|Q17306046]] |- | [[Ficheiro:삼성전자 연구원 이진하 트위터 프로필 사진.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21059962|Lee Jin-ha]]'' | deseñador surcoreano | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/jinha_lee jinha_lee] | [[:d:Q21059962|Q21059962]] |- | | ''[[:d:Q23760283|Lee Mokobe]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]'' | | ''[[:d:Q2449503|home trans]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lerato_mokobe lerato_mokobe] | [[:d:Q23760283|Q23760283]] |- | [[Ficheiro:LeeSmolinAtHarvard.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q437263|Lee Smolin]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[físico teórico]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1955-06-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/lee_smolin lee_smolin]<br/>[https://www.ted.com/speakers/310 310] | [[:d:Q437263|Q437263]] |- | [[Ficheiro:Picture of Leila Hoteit.png|center|128px]] | ''[[:d:Q111658783|Leila Hoteit]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1974-05-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Líbano]] | [https://www.ted.com/speakers/leila_hoteit leila_hoteit] | [[:d:Q111658783|Q111658783]] |- | | ''[[:d:Q55854926|Leila Pirhaji]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/leila_pirhaji leila_pirhaji] | [[:d:Q55854926|Q55854926]] |- | [[Ficheiro:Leila Takayama - PopTech 2012 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q65733114|Leila Takayama]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leila_takayama leila_takayama] | [[:d:Q65733114|Q65733114]] |- | [[Ficheiro:LEILI ANVAR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3229191|Leili Anvar]]'' | | ''[[:d:Q333634|tradutor]]''<br/>''[[:d:Q16832248|iranologist]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-05-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]]<br/>[[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/leili_anvar leili_anvar] | [[:d:Q3229191|Q3229191]] |- | [[Ficheiro:Leland Melvin.jpg|center|128px]] | [[Leland D. Melvin]] | astronauta estadounidense | [[astronauta]]<br/>''[[:d:Q19204627|xogador de fútbol americano]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1964-02-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leland_melvin leland_melvin] | [[:d:Q632907|Q632907]] |- | [[Ficheiro:Lemn Sissay hopemas xmas partyeventful-org-uk low 18 (5273390039).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6521230|Lemn Sissay]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q135301631|locutor]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1967-05-21<br/>1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/lemn_sissay lemn_sissay] | [[:d:Q6521230|Q6521230]] |- | [[Ficheiro:Lemon Andersen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6521290|Lemon Andersen]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]] | 1975-04-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lemon_andersen lemon_andersen] | [[:d:Q6521290|Q6521290]] |- | [[Ficheiro:Lennart Green 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5769932|Lennart Green]]'' | | ''[[:d:Q15855449|mago]]'' | 1941-12-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/lennart_green lennart_green] | [[:d:Q5769932|Q5769932]] |- | [[Ficheiro:Leo Igwe at TAM 7-12-2012.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q6523857|Leo Igwe]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q10527030|humanista]]'' | 1970-07-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/leo_igwe leo_igwe] | [[:d:Q6523857|Q6523857]] |- | [[Ficheiro:LeonardSusskindStanfordNov2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q203243|Leonard Susskind]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q118313857|string theorist]]'' | 1940-05-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leonard_susskind leonard_susskind]<br/>[https://www.ted.com/speakers/992 992] | [[:d:Q203243|Q203243]] |- | | ''[[:d:Q19664256|Leor Weinberger]]'' | | [[virólogo]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leor_weinberger leor_weinberger] | [[:d:Q19664256|Q19664256]] |- | [[Ficheiro:Lera Boroditsky.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6528728|Lera Boroditsky]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q14565186|científico cognitivo]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1976-05-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Belarús]] | [https://www.ted.com/speakers/lera_boroditsky lera_boroditsky] | [[:d:Q6528728|Q6528728]] |- | [[Ficheiro:Dr. Leroy Cronin portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6528921|Leroy Cronin]]'' | químico británico | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1973-06-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/lee_cronin lee_cronin] | [[:d:Q6528921|Q6528921]] |- | | ''[[:d:Q4116838|Lesley Hazleton]]'' | escritora británica | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q24262594|escritor relixioso]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1945-09-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lesley_hazleton lesley_hazleton] | [[:d:Q4116838|Q4116838]] |- | | ''[[:d:Q23656887|Leslie Dodson]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leslie_dodson leslie_dodson] | [[:d:Q23656887|Q23656887]] |- | [[Ficheiro:Leslie Herod.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q28480953|Leslie Herod]]'' | | [[Político, política|político]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leslie_herod leslie_herod] | [[:d:Q28480953|Q28480953]] |- | | ''[[:d:Q6531033|Leslie Morgan Steiner]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1965-07-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/leslie_morgan_steiner leslie_morgan_steiner]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1527 1527] | [[:d:Q6531033|Q6531033]] |- | | ''[[:d:Q6531172|Leslie T. Chang]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leslie_chang leslie_chang] | [[:d:Q6531172|Q6531172]] |- | | ''[[:d:Q115671096|Leticia Gasca]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/leticia_gasca leticia_gasca] | [[:d:Q115671096|Q115671096]] |- | | ''[[:d:Q124728014|Levon Biss]]'' | fotógrafo británico | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/levon_biss levon_biss] | [[:d:Q124728014|Q124728014]] |- | [[Ficheiro:Headshot Lewis Pugh.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q715979|Lewis Pugh]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q10843402|nadador]]'' | 1969-12-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/lewis_pugh lewis_pugh] | [[:d:Q715979|Q715979]] |- | | ''[[:d:Q23670651|Leyla Acaroglu]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/leyla_acaroglu leyla_acaroglu] | [[:d:Q23670651|Q23670651]] |- | [[Ficheiro:Leymah Gbowee (cropped).jpg|center|128px]] | [[Leymah Gbowee]] | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>[[activista]] | 1972-02-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Liberia]] | [https://www.ted.com/speakers/leymah_gbowee leymah_gbowee] | [[:d:Q107037|Q107037]] |- | | ''[[:d:Q9337816|Li-Huei Tsai]]'' | | ''[[:d:Q3368718|patólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1960-03-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/li_huei_tsai li_huei_tsai] | [[:d:Q9337816|Q9337816]] |- | [[Ficheiro:POPULATED BY ROBOTS HOW CRYPTOCURRENCY WILL RE-OPEN THE ARCTIC (36920210013).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18342403|Liam Young]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1979-03-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/liam_young liam_young] | [[:d:Q18342403|Q18342403]] |- | [[Ficheiro:Lian Pin Koh, Founding Director, ConservationDrones.org; and Professor of Applied Ecology and Conservation, University of Adelaide (34299001125) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670480|Lian Pin Koh]]'' | | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1976-04-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lian_pin_koh lian_pin_koh] | [[:d:Q23670480|Q23670480]] |- | [[Ficheiro:Liana Finck (30817591717) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62575529|Liana Finck]]'' | | ''[[:d:Q1114448|debuxante de banda deseñada]]'' | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/liana_finck liana_finck] | [[:d:Q62575529|Q62575529]] |- | [[Ficheiro:Lidia Yuknavitch 2141146.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21067165|Lidia Yuknavitch]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q10843402|nadador]]'' | 1963-06-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lidia_yuknavitch lidia_yuknavitch] | [[:d:Q21067165|Q21067165]] |- | | ''[[:d:Q112958470|Liene Ozoliņa]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q12347522|etnógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/liene_ozoli_a liene_ozoli_a] | [[:d:Q112958470|Q112958470]] |- | | ''[[:d:Q6547401|Lil Buck]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q17307272|artista de circo]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]'' | 1988-05-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lil_buck lil_buck] | [[:d:Q6547401|Q6547401]] |- | [[Ficheiro:Lili Haydn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q51603|Lili Haydn]]'' | música estadounidense | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q1259917|violinista]]'' | 1969-12-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/lili_haydn lili_haydn] | [[:d:Q51603|Q51603]] |- | [[Ficheiro:Lilly Singh SDG 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17403226|Lilly Singh]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>''[[:d:Q4110598|videoblogueiro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1988-09-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/lilly_singh lilly_singh] | [[:d:Q17403226|Q17403226]] |- | [[Ficheiro:Lily Tomlin in 2014.jpg|center|128px]] | [[Lily Tomlin]] | actriz, cómica, guionista, cantante e produtora teatral estadounidense | ''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]] | 1939-09-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lily_tomlin lily_tomlin] | [[:d:Q229271|Q229271]] |- | | ''[[:d:Q21552205|Linda A. Hill]]'' | economista estadounidense | ''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>[[economista]] | 1956-07-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/linda_hill linda_hill] | [[:d:Q21552205|Q21552205]] |- | | ''[[:d:Q23760269|Linda Cliatt-Wayman]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/linda_cliatt_wayman linda_cliatt_wayman] | [[:d:Q23760269|Q23760269]] |- | [[Ficheiro:Linda Liukas at the Data of Tomorrow Conference 2017 (23496747288) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20252140|Linda Liukas]]'' | | [[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/linda_liukas linda_liukas] | [[:d:Q20252140|Q20252140]] |- | [[Ficheiro:Lindiwe Masibuko DA MP.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q937119|Lindiwe Mazibuko]]'' | política sudafricana | [[Político, política|político]] | 1980-04-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/lindiwe_mazibuko lindiwe_mazibuko] | [[:d:Q937119|Q937119]] |- | | ''[[:d:Q89161733|Lindsay C Malloy]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lindsay_malloy lindsay_malloy] | [[:d:Q89161733|Q89161733]] |- | | ''[[:d:Q125649033|Lindsay Morcom]]'' | | ''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/lindsay_morcom lindsay_morcom] | [[:d:Q125649033|Q125649033]] |- | [[Ficheiro:Lc3 2018 (263682303) (cropped).jpeg|center|128px]] | [[Linus Torvalds]] | informático finés que comezou o desenvolvemento de Linux | [[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1969-12-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/linus_torvalds linus_torvalds] | [[:d:Q34253|Q34253]] |- | | ''[[:d:Q23712829|Lisa Bu]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lisa_bu lisa_bu] | [[:d:Q23712829|Q23712829]] |- | [[Ficheiro:Lisa Damour 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79446431|Lisa Damour]]'' | | ''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1970-11-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_damour lisa_damour] | [[:d:Q79446431|Q79446431]] |- | | ''[[:d:Q52394619|Lisa Dyson]]'' | | [[Físico, física|físico]] | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lisa_dyson lisa_dyson] | [[:d:Q52394619|Q52394619]] |- | [[Ficheiro:Lisa Feldman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6557970|Lisa Feldman Barrett]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_feldman_barrett lisa_feldman_barrett] | [[:d:Q6557970|Q6557970]] |- | [[Ficheiro:Lisa Gansky, entrepreneur, investor and author of The Mesh (15851050897).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6558012|Lisa Gansky]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1958-05-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_gansky lisa_gansky] | [[:d:Q6558012|Q6558012]] |- | | ''[[:d:Q13563157|Lisa Genova]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1970-11-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_genova lisa_genova] | [[:d:Q13563157|Q13563157]] |- | [[Ficheiro:Lisa Harouni (6783963974).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23661649|Lisa Harouni]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lisa_harouni lisa_harouni] | [[:d:Q23661649|Q23661649]] |- | [[Ficheiro:Kofi Portrait.png|center|128px]] | ''[[:d:Q6558163|Lisa Kristine]]'' | fotógrafa estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1965-09-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_kristine lisa_kristine] | [[:d:Q6558163|Q6558163]] |- | [[Ficheiro:Lisa Margonelli 2011 (6263290261).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797751|Lisa Margonelli]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lisa_margonelli lisa_margonelli] | [[:d:Q23797751|Q23797751]] |- | [[Ficheiro:Lisa Mosconi (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q65201723|Lisa Mosconi]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lisa_mosconi lisa_mosconi] | [[:d:Q65201723|Q65201723]] |- | [[Ficheiro:Lisa P. Jackson official portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q445734|Lisa P. Jackson]]'' | política estadounidense | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1962-02-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lisa_jackson lisa_jackson] | [[:d:Q445734|Q445734]] |- | [[Ficheiro:Liu Bolin painted portrait from Laurent Baillet.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q710377|Liu Bolin]]'' | artista chinés | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q18216771|videoartista]]''<br/>''[[:d:Q15095148|grafiteiro]]'' | 1973-01-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/liu_bolin liu_bolin] | [[:d:Q710377|Q710377]] |- | [[Ficheiro:Liu Thai Ker, 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19561233|Liu Thai Ker]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | 1938-02-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Singapur]] | [https://www.ted.com/speakers/liu_thai_ker liu_thai_ker] | [[:d:Q19561233|Q19561233]] |- | [[Ficheiro:Liv Boeree 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q272529|Liv Boeree]]'' | | ''[[:d:Q15295720|xogador de póker]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]] | 1984-07-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/liv_boeree liv_boeree] | [[:d:Q272529|Q272529]] |- | | ''[[:d:Q120610499|Liz Fosslien]]'' | | ''[[:d:Q2994387|conselleiro]]''<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/liz_fosslien liz_fosslien] | [[:d:Q120610499|Q120610499]] |- | | ''[[:d:Q109566748|Liz Ogbu]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/liz_ogbu liz_ogbu] | [[:d:Q109566748|Q109566748]] |- | [[Ficheiro:Portrait-liza-donnelly.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6660387|Liza Donnelly]]'' | | ''[[:d:Q1114448|debuxante de banda deseñada]]'' | 1955-01-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/liza_donnelly liza_donnelly] | [[:d:Q6660387|Q6660387]] |- | | ''[[:d:Q51473738|Lonneke Gordijn]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1980-03-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/lonneke_gordijn lonneke_gordijn] | [[:d:Q51473738|Q51473738]] |- | [[Ficheiro:Napoleoni Loretta by Peter Hodsoll 380dpi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2617501|Loretta Napoleoni]]'' | xornalista italiana | [[xornalista]]<br/>[[economista]]<br/>[[correspondente]] | 1955-07-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Italia]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/loretta_napoleoni loretta_napoleoni] | [[:d:Q2617501|Q2617501]] |- | [[Ficheiro:Loretta Ross The Laura Flanders Show 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50361895|Loretta Ross]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1953-08-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/loretta_j_ross loretta_j_ross] | [[:d:Q50361895|Q50361895]] |- | | ''[[:d:Q6681071|Lori Gottlieb]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>[[autor]] | 1966-12-20<br/>1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lori_gottlieb lori_gottlieb] | [[:d:Q6681071|Q6681071]] |- | [[Ficheiro:Privacy and security in a connected age.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6681722|Lorrie Cranor]]'' | investigadora estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1971-02-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lorrie_faith_cranor lorrie_faith_cranor] | [[:d:Q6681722|Q6681722]] |- | [[Ficheiro:Louie Schwartzberg (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3260256|Louis Schwartzberg]]'' | director de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q222344|director de fotografía]]'' | 1950-02-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/louie_schwartzberg louie_schwartzberg] | [[:d:Q3260256|Q3260256]] |- | [[Ficheiro:Fresco Louise Foto Henk Thomas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3490296|Louise Fresco]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1952-02-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/louise_fresco louise_fresco] | [[:d:Q3490296|Q3490296]] |- | | ''[[:d:Q454074|Louise Leakey]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogo]]''<br/>''[[:d:Q17488316|prehistoriador]]''<br/>''[[:d:Q21272406|paleoantropólogo]]'' | 1972-03-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/louise_leakey louise_leakey] | [[:d:Q454074|Q454074]] |- | | ''[[:d:Q11763228|Luca Turin]]'' | | ''[[:d:Q5287861|director de tecnoloxía]]''<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1953-11-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Líbano]] | [https://www.ted.com/speakers/luca_turin luca_turin] | [[:d:Q11763228|Q11763228]] |- | | ''[[:d:Q90257762|Lucas N. Joppa]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lucas_joppa lucas_joppa] | [[:d:Q90257762|Q90257762]] |- | [[Ficheiro:Lucianne Walkowicz (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q23656158|Lucianne M. Walkowicz]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1979 | ''[[:d:Q48270|xénero non binario]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lucianne_walkowicz lucianne_walkowicz] | [[:d:Q23656158|Q23656158]] |- | [[Ficheiro:LuciePinson2021.png|center|128px]] | [[Lucie Pinson]] | ecoloxista francesa | [[activista]] | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/lucie_pinson lucie_pinson] | [[:d:Q104081019|Q104081019]] |- | [[Ficheiro:TEDxAmsterdam Live 0511 (5933038975).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16194527|Lucien Engelen]]'' | investigador | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1962-07-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lucien_engelen lucien_engelen] | [[:d:Q16194527|Q16194527]] |- | | ''[[:d:Q69619569|Lucy C. Hone]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lucy_hone lucy_hone] | [[:d:Q69619569|Q69619569]] |- | | ''[[:d:Q33127640|Lucy Cooke]]'' | | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1970-03-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lucy_cooke lucy_cooke] | [[:d:Q33127640|Q33127640]] |- | [[Ficheiro:Lucy McBath, official portrait, 116th Congress.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54358424|Lucy McBath]]'' | política estadounidense | ''[[:d:Q101539|auxiliar de voo]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1960-06-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lucy_mcbath lucy_mcbath] | [[:d:Q54358424|Q54358424]] |- | [[Ficheiro:LucyMcRae-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662194|Lucy McRae]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q3317836|Modelista]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/lucy_mcrae lucy_mcrae] | [[:d:Q23662194|Q23662194]] |- | | ''[[:d:Q86901696|Ludmila Rattis]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/ludmila_rattis ludmila_rattis] | [[:d:Q86901696|Q86901696]] |- | | ''[[:d:Q23662726|Ludwick Marishane]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ludwick_marishane ludwick_marishane] | [[:d:Q23662726|Q23662726]] |- | | ''[[:d:Q68704888|Luhan Yang]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/luhan_yang luhan_yang] | [[:d:Q68704888|Q68704888]] |- | | ''[[:d:Q28086279|Luis Zayas]]'' | | ''[[:d:Q15319501|científico social]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/luis_zayas luis_zayas] | [[:d:Q28086279|Q28086279]] |- | [[Ficheiro:Wikimania 2015 - Day 2 (18) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92984|Luis von Ahn]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1978-08-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Guatemala]] | [https://www.ted.com/speakers/luis_von_ahn luis_von_ahn] | [[:d:Q92984|Q92984]] |- | [[Ficheiro:2025-04-29-Luisa Neubauer-Maischberger-2989.jpg|center|128px]] | [[Luisa Neubauer]] | activista climática alemá | ''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q901402|xeógrafo]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1996-04-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/luisa_neubauer luisa_neubauer] | [[:d:Q61625543|Q61625543]] |- | [[Ficheiro:Luke Sital-Singh (Haldern Pop Festival 2014) IMGP1705 smial wp.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16232430|Luke Sital-Singh]]'' | cantautor británico | [[Cantautor, cantautora|cantautor]] | 1988-03-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/luke_sital_singh luke_sital_singh] | [[:d:Q16232430|Q16232430]] |- | | ''[[:d:Q23727939|Luke Syson]]'' | | ''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q1162163|director]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/luke_syson luke_syson] | [[:d:Q23727939|Q23727939]] |- | | ''[[:d:Q6702999|Luma Mufleh]]'' | | [[activista]]<br/>[[Adestrador, adestradora|adestrador]]<br/>[[autor]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q111535220|nonprofit administrator]]'' | 1975-03-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/luma_mufleh luma_mufleh] | [[:d:Q6702999|Q6702999]] |- | | ''[[:d:Q27494203|Luvvie Ajayi]]'' | | ''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q70591255|digital strategist]]'' | 1985-01-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/luvvie_ajayi luvvie_ajayi] | [[:d:Q27494203|Q27494203]] |- | [[Ficheiro:Lynn Rothschild 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4795205|Lynn J. Rothschild]]'' | bióloga estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]'' | 1957-05-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/lynn_rothschild lynn_rothschild] | [[:d:Q4795205|Q4795205]] |- | | ''[[:d:Q91830904|Lýdia Machová]]'' | | [[Políglota]] | 1989-04-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/lydia_machova lydia_machova] | [[:d:Q91830904|Q91830904]] |- | | ''[[:d:Q60655946|M. Saad Bhamla]]'' | | ''[[:d:Q108348508|biomechanic]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/saad_bhamla saad_bhamla] | [[:d:Q60655946|Q60655946]] |- | [[Ficheiro:Ma Jun - Annual Meeting of the New Champions 2012 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q986613|Ma Jun]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q15931838|xornalista de investigación]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1968-05-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/jun_ma jun_ma] | [[:d:Q986613|Q986613]] |- | [[Ficheiro:Ma Yansong World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8048959|Ma Yansong]]'' | arquitecto chinés | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/ma_yansong ma_yansong] | [[:d:Q8048959|Q8048959]] |- | [[Ficheiro:Maajid Nawaz speaking at LibDem campaign event.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6721039|Maajid Nawaz]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1977-11-02<br/>1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/maajid_nawaz maajid_nawaz] | [[:d:Q6721039|Q6721039]] |- | [[Ficheiro:Mac Barnett at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6722199|Mac Barnett]]'' | escritor de literatura infantil estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1982-08-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mac_barnett mac_barnett] | [[:d:Q6722199|Q6722199]] |- | | ''[[:d:Q23782713|Mac Stone]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mac_stone mac_stone] | [[:d:Q23782713|Q23782713]] |- | | ''[[:d:Q113976785|Machine Dazzle]]'' | | [[pintor]] | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/machine_dazzle machine_dazzle] | [[:d:Q113976785|Q113976785]] |- | [[Ficheiro:Madeleine Albright 1997.jpg|center|128px]] | [[Madeleine Albright]] | política e diplomática estadounidense | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[embaixador]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]]<br/>''[[:d:Q7330070|ministro de Relacións Exteriores]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]'' | 1937-05-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/madeleine_albright madeleine_albright]<br/>[https://www.ted.com/speakers/814 814] | [[:d:Q174438|Q174438]] |- | [[Ficheiro:Madison McFerrin - 51627141277.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58413987|Madison McFerrin]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]] | 1991-11-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/madison_mcferrin madison_mcferrin] | [[:d:Q58413987|Q58413987]] |- | | ''[[:d:Q125320068|Mads Tang-Christensen]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/mads_tang_christensen mads_tang_christensen] | [[:d:Q125320068|Q125320068]] |- | [[Ficheiro:Mae Carol Jemison.jpg|center|128px]] | [[Mae Jemison]] | astronauta estadounidense | [[astronauta]]<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]'' | 1956-10-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mae_jemison mae_jemison]<br/>[https://www.ted.com/speakers/444 444] | [[:d:Q34091|Q34091]] |- | [[Ficheiro:Magatte Wade 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30547266|Magatte Wade]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Senegal]] | [https://www.ted.com/speakers/magatte_wade magatte_wade] | [[:d:Q30547266|Q30547266]] |- | | ''[[:d:Q84076056|Magda Sayeg]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/magda_sayeg magda_sayeg] | [[:d:Q84076056|Q84076056]] |- | | ''[[:d:Q600738|Magnus Larsson]]'' | tenista profesional sueco | ''[[:d:Q10833314|tenista]]'' | 1970-03-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/magnus_larsson magnus_larsson] | [[:d:Q600738|Q600738]] |- | | ''[[:d:Q115735933|Mahendra Singhi]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/mahendra_singhi mahendra_singhi] | [[:d:Q115735933|Q115735933]] |- | [[Ficheiro:Mai Lan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15211605|Mai Lan]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Músico, música|músico]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/mai_lan mai_lan] | [[:d:Q15211605|Q15211605]] |- | [[Ficheiro:Maira kalman 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6736888|Maira Kalman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1949 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maira_kalman maira_kalman] | [[:d:Q6736888|Q6736888]] |- | [[Ficheiro:Majora-Carter-headshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q6738379|Majora Carter]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>''[[:d:Q104541864|urban activist]]'' | 1966-10-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/majora_carter majora_carter] | [[:d:Q6738379|Q6738379]] |- | [[Ficheiro:Malala Yousafzai at the 2024 Toronto International Film Festival 5.jpg|center|128px]] | [[Malala Yousafzai|Malala Yousafzi]] | estudante, activista e blogueira paquistaní | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q11774156|memorialista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | 1997-07-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/malala_yousafzai malala_yousafzai] | [[:d:Q32732|Q32732]] |- | [[Ficheiro:Malcolm Gladwell 2014 (cropped) -2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q318429|Malcolm Gladwell]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1963-09-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/malcolm_gladwell malcolm_gladwell] | [[:d:Q318429|Q318429]] |- | | ''[[:d:Q23713725|Malcolm London]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/malcolm_london malcolm_london] | [[:d:Q23713725|Q23713725]] |- | [[Ficheiro:MalcomMcLarenspeaking.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q325377|Malcolm McLaren]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q1344174|axente de talentos]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q1320883|representante artístico]]''<br/>''[[:d:Q21550489|artista conceptual]]'' | 1946-01-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/malcolm_mclaren malcolm_mclaren] | [[:d:Q325377|Q325377]] |- | [[Ficheiro:Mallika-sarabhai-before-performance-saarang-2011-iit-madras.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3518417|Mallika Sarabhai]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1954-05-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/mallika_sarabhai mallika_sarabhai] | [[:d:Q3518417|Q3518417]] |- | [[Ficheiro:Rp23wiki-67.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1525015|Malte Spitz]]'' | político alemán | [[Político, política|político]] | 1984-04-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/malte_spitz malte_spitz] | [[:d:Q1525015|Q1525015]] |- | [[Ficheiro:Manal al-Shraif face (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q445754|Manal al-Sharif]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | 1979-04-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Arabia Saudita]] | [https://www.ted.com/speakers/manal_al_sharif manal_al_sharif]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1587 1587] | [[:d:Q445754|Q445754]] |- | | ''[[:d:Q23782698|Mandy Len Catron]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mandy_len_catron mandy_len_catron] | [[:d:Q23782698|Q23782698]] |- | [[Ficheiro:Mandë Holford at World Economic Forum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55264577|Mandë Holford]]'' | química estadounidense | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mande_holford mande_holford] | [[:d:Q55264577|Q55264577]] |- | | ''[[:d:Q41571330|Manoush Zomorodi]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1973-06-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/manoush_zomorodi manoush_zomorodi] | [[:d:Q41571330|Q41571330]] |- | [[Ficheiro:Manu Prakash at TED.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22063727|Manu Prakash]]'' | | ''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bioenxeñeiro]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/manu_prakash manu_prakash] | [[:d:Q22063727|Q22063727]] |- | [[Ficheiro:Manuel Lima.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6752682|Manuel Lima]]'' | | ''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1978-05-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Portugal]] | [https://www.ted.com/speakers/manuel_lima manuel_lima] | [[:d:Q6752682|Q6752682]] |- | [[Ficheiro:Mar Hershenson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q87147801|Mar Hershenson]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[España]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mar_hershenson mar_hershenson] | [[:d:Q87147801|Q87147801]] |- | | ''[[:d:Q91998245|Marah J. Hardt]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marah_j_hardt marah_j_hardt] | [[:d:Q91998245|Q91998245]] |- | [[Ficheiro:Marc Abraham in Chile with AECH 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6755336|Marc Abrahams]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q3579163|scientific editor]]'' | 1956 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_abrahams marc_abrahams] | [[:d:Q6755336|Q6755336]] |- | [[Ficheiro:Marc Bamuthi Joseph, interview with YBCA (July 2014).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6755368|Marc Bamuthi Joseph]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q8178443|libretista]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]] | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_bamuthi_joseph marc_bamuthi_joseph] | [[:d:Q6755368|Q6755368]] |- | | ''[[:d:Q23662529|Marc Goodman]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marc_goodman marc_goodman] | [[:d:Q23662529|Q23662529]] |- | [[Ficheiro:Marc koska.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6755670|Marc Koska]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1961-03-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_koska marc_koska] | [[:d:Q6755670|Q6755670]] |- | | ''[[:d:Q19881192|Marc Kushner]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1977-09-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_kushner marc_kushner] | [[:d:Q19881192|Q19881192]] |- | [[Ficheiro:Acting Director of the National Museum of American History Marc Jay Pachter.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15917299|Marc Pachter]]'' | | ''[[:d:Q780596|comisario de arte]]'' | 1943-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_pachter marc_pachter] | [[:d:Q15917299|Q15917299]] |- | [[Ficheiro:Marc raibert cebit hannover 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6755817|Marc Raibert]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1949-10-22<br/>1949-12-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marc_raibert marc_raibert] | [[:d:Q6755817|Q6755817]] |- | | ''[[:d:Q92425263|Marc Z Miskin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/marc_miskin marc_miskin] | [[:d:Q92425263|Q92425263]] |- | [[Ficheiro:MarcelDicke2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18521479|Marcel Dicke]]'' | profesor universitario neerlandés | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3055126|entomólogo]]'' | 1957-11-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/marcel_dicke marcel_dicke] | [[:d:Q18521479|Q18521479]] |- | [[Ficheiro:Marcelo Mena.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q44010940|Marcelo Mena]]'' | | ''[[:d:Q13582652|enxeñeiro civil]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1975-03-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/marcelo_mena_carrasco marcelo_mena_carrasco] | [[:d:Q44010940|Q44010940]] |- | | ''[[:d:Q23303134|Marcin Jakubowski]]'' | | | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marcin_jakubowski marcin_jakubowski] | [[:d:Q23303134|Q23303134]] |- | [[Ficheiro:MarcoAlverà.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q43191861|Marco Alverà]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1975-08-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/marco_alvera marco_alvera] | [[:d:Q43191861|Q43191861]] |- | | ''[[:d:Q23728391|Marco Annunziata]]'' | | [[economista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marco_annunziata marco_annunziata] | [[:d:Q23728391|Q23728391]] |- | [[Ficheiro:Marco Tempest.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q124966|Marco Tempest]]'' | | ''[[:d:Q3387717|director teatral]]''<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]'' | 1964-12-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/marco_tempest marco_tempest] | [[:d:Q124966|Q124966]] |- | | ''[[:d:Q18352586|Marcus Byrne]]'' | académico surafricano | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/marcus_byrne marcus_byrne] | [[:d:Q18352586|Q18352586]] |- | [[Ficheiro:Sautoy2 cropped.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q536457|Marcus du Sautoy]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1965-08-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/marcus_du_sautoy marcus_du_sautoy]<br/>[https://www.ted.com/speakers/420 420] | [[:d:Q536457|Q536457]] |- | | ''[[:d:Q101242984|Margaret Bourdeaux]]'' | | ''[[:d:Q18121578|directeur de recherche]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_bourdeaux margaret_bourdeaux] | [[:d:Q101242984|Q101242984]] |- | | ''[[:d:Q23765418|Margaret Gould Stewart]]'' | deseñadora estadounidense | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_stewart margaret_stewart] | [[:d:Q23765418|Q23765418]] |- | [[Ficheiro:Margaret Heffernan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6759505|Margaret Heffernan]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 1955-06-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_heffernan margaret_heffernan] | [[:d:Q6759505|Q6759505]] |- | [[Ficheiro:Margaret Levi (48747801107).jpg|center|128px]] | [[Margaret Levi]] | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1947-03-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_levi margaret_levi] | [[:d:Q6759639|Q6759639]] |- | [[Ficheiro:MargaretMitchell2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50346871|Margaret Mitchell]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q123574267|AI ethicist]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_mitchell margaret_mitchell] | [[:d:Q50346871|Q50346871]] |- | [[Ficheiro:Margaret Wertheim speaking at TED in 2009 (cropped closer).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4990332|Margaret Wertheim]]'' | escritora australiana | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | 1958-08-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/margaret_wertheim margaret_wertheim]<br/>[https://www.ted.com/speakers/334 334] | [[:d:Q4990332|Q4990332]] |- | [[Ficheiro:Margrethe Vestager by Christian Ursilva (2026).jpg|center|128px]] | [[Margrethe Vestager|Q270820]] | política danesa | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1968-04-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/margrethe_vestager margrethe_vestager] | [[:d:Q270820|Q270820]] |- | | ''[[:d:Q23671015|Maria Bezaitis]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/maria_bezaitis maria_bezaitis] | [[:d:Q23671015|Q23671015]] |- | [[Ficheiro:Maria DAMANAKI.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q261709|Maria Damanaki]]'' | política grega | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1952-05-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Grecia]] | [https://www.ted.com/speakers/maria_damanaki maria_damanaki] | [[:d:Q261709|Q261709]] |- | [[Ficheiro:Maria Popova.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6761505|Maria Popova]]'' | escritora búlgara | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1984-07-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Bulgaria]] | [https://www.ted.com/speakers/maria_popova maria_popova] | [[:d:Q6761505|Q6761505]] |- | | ''[[:d:Q28025108|Maria Van Kerkhove]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1977-02-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maria_van_kerkhove maria_van_kerkhove] | [[:d:Q28025108|Q28025108]] |- | | ''[[:d:Q24083392|Mariam Veiszadeh]]'' | xurista australiana | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mariam_veiszadeh_TEDxSydney20170615-22177 mariam_veiszadeh_TEDxSydney20170615-22177] | [[:d:Q24083392|Q24083392]] |- | [[Ficheiro:Marian Bantjes Pop!Tech.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3847649|Marian Bantjes]]'' | | [[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q1229025|tipógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1963-03-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/marian_bantjes marian_bantjes] | [[:d:Q3847649|Q3847649]] |- | [[Ficheiro:Marian Wright Edelman, 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1896700|Marian Wright Edelman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q85305832|children's rights activist]]'' | 1939-06-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marian_wright_edelman marian_wright_edelman] | [[:d:Q1896700|Q1896700]] |- | [[Ficheiro:Mariana Mazzucato.jpg|center|128px]] | [[Mariana Mazzucato]] | economista italo-estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[autor]] | 1968-06-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Italia]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/mariana_mazzucato mariana_mazzucato] | [[:d:Q15127513|Q15127513]] |- | | ''[[:d:Q55688837|Mariano Sigman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Arxentina]] | [https://www.ted.com/speakers/mariano_sigman mariano_sigman] | [[:d:Q55688837|Q55688837]] |- | | ''[[:d:Q88976878|Marily Oppezzo]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/marily_oppezzo marily_oppezzo] | [[:d:Q88976878|Q88976878]] |- | [[Ficheiro:Marilyn Waring 2020 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Marilyn Waring]] | política neozelandesa | [[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q131512|labrego]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1952-10-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/marilyn_waring marilyn_waring] | [[:d:Q268510|Q268510]] |- | [[Ficheiro:Marina Abramović. The Cleaner (45524492341).jpg|center|128px]] | [[Marina Abramović]] | | ''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q18216771|videoartista]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q19850998|sound artist]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q2707485|escenógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[artista]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1946-11-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Federal Popular de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal de Iugoslavia]]<br/>[[Serbia e Montenegro]]<br/>[[Serbia]]<br/>[[Iugoslavia]] | [https://www.ted.com/speakers/marina_abramovic marina_abramovic] | [[:d:Q47496|Q47496]] |- | | ''[[:d:Q23760166|Marisa Fick-Jordan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marisa_fick_jordan marisa_fick_jordan] | [[:d:Q23760166|Q23760166]] |- | | ''[[:d:Q113679918|Marisa Franco]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/marisa_franco marisa_franco] | [[:d:Q113679918|Q113679918]] |- | [[Ficheiro:Nacht van de Radicale Vernieuwing (44737558181) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33044550|Marjan van Aubel]]'' | | ''[[:d:Q7541856|ceramista]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/marjan_van_aubel marjan_van_aubel] | [[:d:Q33044550|Q33044550]] |- | [[Ficheiro:Mark Applebaum at TEDx Stanford (7231657568).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6766581|Mark Applebaum]]'' | compositor estadounidense | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_applebaum mark_applebaum] | [[:d:Q6766581|Q6766581]] |- | | ''[[:d:Q23784752|Mark Bezos]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1969-05-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mark_bezos mark_bezos] | [[:d:Q23784752|Q23784752]] |- | [[Ficheiro:Mark Bittman 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3294002|Mark Bittman]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1950-02-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_bittman mark_bittman]<br/>[https://www.ted.com/speakers/234 234] | [[:d:Q3294002|Q3294002]] |- | [[Ficheiro:Mark Forsyth portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16216552|Mark Forsyth]]'' | escritor británico | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q16312408|etimólogo]]''<br/>[[xornalista]] | 1977-04-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_forsyth mark_forsyth] | [[:d:Q16216552|Q16216552]] |- | [[Ficheiro:Mark Kendall (born 1972) in the video 'WearOptimo and ANU – towards a healthcare future within the fourth industrial revolution'.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23670507|Mark Kendall]]'' | | ''[[:d:Q19902880|enxeñeiro biomédico]]'' | 1972-04-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_kendall mark_kendall] | [[:d:Q23670507|Q23670507]] |- | | ''[[:d:Q15994669|Mark Pagel]]'' | | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1954-06-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_pagel mark_pagel] | [[:d:Q15994669|Q15994669]] |- | [[Ficheiro:D07cd11-Guarup-Xingu-2007-Sue photos (22).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6769279|Mark Plotkin]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q32518759|etnobotánico]]'' | 1955-05-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_plotkin mark_plotkin] | [[:d:Q6769279|Q6769279]] |- | [[Ficheiro:Mark Pollock.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6769287|Mark Pollock]]'' | atleta irlandés | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>''[[:d:Q13382576|remeiro]]'' | 1976-02-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_pollock mark_pollock] | [[:d:Q6769287|Q6769287]] |- | | ''[[:d:Q23662165|Mark Raymond]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mark_raymond mark_raymond] | [[:d:Q23662165|Q23662165]] |- | [[Ficheiro:Mark Ronson and Jennifer Su, 2011 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Mark Ronson]] | músico británico | ''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>[[disc-jóckey]]<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1975-09-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_ronson mark_ronson] | [[:d:Q425821|Q425821]] |- | | ''[[:d:Q6769512|Mark Roth]]'' | | ''[[:d:Q2919046|bioquímico]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_roth mark_roth] | [[:d:Q6769512|Q6769512]] |- | | ''[[:d:Q23713549|Mark Shaw]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mark_shaw mark_shaw] | [[:d:Q23713549|Q23713549]] |- | | ''[[:d:Q51002222|Mark W. Tyndall]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mark_tyndall mark_tyndall] | [[:d:Q51002222|Q51002222]] |- | [[Ficheiro:Mark Z. Jacobson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6770480|Mark Z. Jacobson]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q19377727|environmental engineer]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mark_z_jacobson mark_z_jacobson] | [[:d:Q6770480|Q6770480]] |- | | ''[[:d:Q23662733|Markham Nolan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/markham_nolan markham_nolan] | [[:d:Q23662733|Q23662733]] |- | | ''[[:d:Q23656649|Markus Fischer]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/markus_fischer markus_fischer] | [[:d:Q23656649|Q23656649]] |- | [[Ficheiro:Markus giesler.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1789020|Markus Giesler]]'' | economista canadense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q104629540|editor]]'' | 1976-07-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/markus_giesler markus_giesler] | [[:d:Q1789020|Q1789020]] |- | | ''[[:d:Q16751209|Marla Spivak]]'' | entomóloga estadounidense | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q3055126|entomólogo]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marla_spivak marla_spivak] | [[:d:Q16751209|Q16751209]] |- | [[Ficheiro:Marlene Zuk, Palmerston North City Library.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7472231|Marlene Zuk]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]'' | 1956-05-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marlene_zuk marlene_zuk] | [[:d:Q7472231|Q7472231]] |- | [[Ficheiro:1 martha minow commencement 2010 harvard.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q522066|Martha Minow]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]] | 1954-12-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/martha_minow martha_minow] | [[:d:Q522066|Q522066]] |- | [[Ficheiro:Martin Ford Speaking July 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19971558|Martin Ford]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q846430|futurólogo]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/martin_ford martin_ford] | [[:d:Q19971558|Q19971558]] |- | | ''[[:d:Q23656755|Martin Hanczyc]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/martin_hanczyc martin_hanczyc] | [[:d:Q23656755|Q23656755]] |- | [[Ficheiro:Martin Jacques (2012).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6775790|Martin Jacques]]'' | xornalista británico | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q135301631|locutor]]'' | 1945-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/martin_jacques martin_jacques] | [[:d:Q6775790|Q6775790]] |- | [[Ficheiro:Martin Lockley - Dinosaur Age Meets the Space Age at NASA Goddard (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6776022|Martin Lockley]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]'' | 1950-03-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/martin_lockley_TEDxMileHigh20220806-51475 martin_lockley_TEDxMileHigh20220806-51475] | [[:d:Q6776022|Q6776022]] |- | | ''[[:d:Q20011313|Martin Pistorius]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q6859454|desenvolvedor web]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1975-12-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/martin_pistorius martin_pistorius] | [[:d:Q20011313|Q20011313]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Lord Rees of Ludlow crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q335213|Martin Rees]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]'' | 1942-06-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sir_martin_rees sir_martin_rees] | [[:d:Q335213|Q335213]] |- | [[Ficheiro:Martin Seligman Philadelphia 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q320927|Martin Seligman]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q18437198|xogador de bridge]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1942-08-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/martin_seligman martin_seligman] | [[:d:Q320927|Q320927]] |- | [[Ficheiro:Photo of filmmaker Martin Villeneuve, April 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3295670|Martin Villeneuve]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1978-03-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/martin_villeneuve martin_villeneuve] | [[:d:Q3295670|Q3295670]] |- | | ''[[:d:Q30754553|Martina Flor]]'' | | [[deseñador gráfico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/martina_flor martina_flor] | [[:d:Q30754553|Q30754553]] |- | [[Ficheiro:Martine-Rothblatt2-5773.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6777103|Martine Rothblatt]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1954-10-10 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/martine_rothblatt martine_rothblatt] | [[:d:Q6777103|Q6777103]] |- | [[Ficheiro:Marvin Minsky at OLPC.jpg|center|128px]] | [[Marvin Minsky]] | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1927-08-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/marvin_minsky marvin_minsky] | [[:d:Q204815|Q204815]] |- | [[Ficheiro:Marvin Rees - 2023 (52717617130) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24039198|Marvin Rees]]'' | político británico | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q837703|director non executivo]]'' | 1972-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/marvin_rees marvin_rees] | [[:d:Q24039198|Q24039198]] |- | [[Ficheiro:Marwa Al-Sabouni.png|center|128px]] | ''[[:d:Q71169687|Marwa Al-Sabouni]]'' | arquitecta siria | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1981-09-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Siria]] | [https://www.ted.com/speakers/marwa_al_sabouni marwa_al_sabouni] | [[:d:Q71169687|Q71169687]] |- | [[Ficheiro:Mary Ann Sieghart at Chiswick Book Festival (51456855512) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6778913|Mary Ann Sieghart]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1961-08-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_ann_sieghart mary_ann_sieghart] | [[:d:Q6778913|Q6778913]] |- | | ''[[:d:Q114731911|Mary Ellen Hannibal]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mary_ellen_hannibal mary_ellen_hannibal] | [[:d:Q114731911|Q114731911]] |- | [[Ficheiro:Mary Gray, Microsoft Research, December 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59434193|Mary L. Gray]]'' | antropóloga estadounidense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6386271|media scholar]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_gray mary_gray] | [[:d:Q59434193|Q59434193]] |- | [[Ficheiro:Mlj feb 25-hires.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41638|Mary Lou Jepsen]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1965-04-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_lou_jepsen mary_lou_jepsen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1465 1465] | [[:d:Q41638|Q41638]] |- | | ''[[:d:Q123557701|Mary Maker]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Sudán do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_maker mary_maker] | [[:d:Q123557701|Q123557701]] |- | [[Ficheiro:Mary Norris 2019 Texas Book Festival.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20979342|Mary Norris]]'' | | [[xornalista]] | 1952-02-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_norris mary_norris] | [[:d:Q20979342|Q20979342]] |- | [[Ficheiro:2025 Mary Roach at the Library of Congress on 25 September (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q444136|Mary Roach]]'' | | ''[[:d:Q18533509|escritor médico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q123853167|escritor de magazines]]'' | 1959-03-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_roach mary_roach] | [[:d:Q444136|Q444136]] |- | [[Ficheiro:Mary Robinson (2014).jpg|center|128px]] | [[Mary Robinson]] | | [[Político, política|político]]<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Barrister]] | 1944-05-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_robinson mary_robinson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2526 2526] | [[:d:Q188214|Q188214]] |- | [[Ficheiro:MARY T. BASSETT in 2023 06.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23767444|Mary Travis Bassett]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mary_bassett mary_bassett] | [[:d:Q23767444|Q23767444]] |- | | ''[[:d:Q108913675|Mary Ziegler]]'' | | [[xurista]] | 1982-03-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mary_ziegler mary_ziegler] | [[:d:Q108913675|Q108913675]] |- | | ''[[:d:Q23498467|Maryn McKenna]]'' | | [[xornalista]] | 1959-01-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maryn_mckenna maryn_mckenna] | [[:d:Q23498467|Q23498467]] |- | | ''[[:d:Q6004352|María Neira]]'' | | ''[[:d:Q1162163|director]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/maria_neira maria_neira] | [[:d:Q6004352|Q6004352]] |- | [[Ficheiro:-VLPowerSummit 2017 - María Teresa Kumar (38165224031).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59110013|María Teresa Kumar]]'' | | ''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Colombia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maria_teresa_kumar maria_teresa_kumar] | [[:d:Q59110013|Q59110013]] |- | [[Ficheiro:Massimo banzi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16174456|Massimo Banzi]]'' | deseñador italiano | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]'' | 1968-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/massimo_banzi massimo_banzi] | [[:d:Q16174456|Q16174456]] |- | | ''[[:d:Q91168750|Mathias Basner]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/mathias_basner mathias_basner] | [[:d:Q91168750|Q91168750]] |- | | ''[[:d:Q23783045|Mathias Jud]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]]<br/>[[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/mathias_jud mathias_jud] | [[:d:Q23783045|Q23783045]] |- | | ''[[:d:Q3298792|Mathieu Lehanneur]]'' | deseñador francés | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1974-08-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/mathieu_lehanneur mathieu_lehanneur]<br/>[https://www.ted.com/speakers/501 501] | [[:d:Q3298792|Q3298792]] |- | [[Ficheiro:Matt Cutts Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q890702|Matt Cutts]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_cutts matt_cutts] | [[:d:Q890702|Q890702]] |- | | ''[[:d:Q16194081|Matt Goldman]]'' | | ''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]'' | 1969-12-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_goldman matt_goldman] | [[:d:Q16194081|Q16194081]] |- | | ''[[:d:Q3299487|Matt Johnson]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q386854|batería]]''<br/>''[[:d:Q4351403|percusionista]]'' | 1970-11-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_johnson matt_johnson] | [[:d:Q3299487|Q3299487]] |- | | ''[[:d:Q23769530|Matt Kenyon]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_kenyon matt_kenyon] | [[:d:Q23769530|Q23769530]] |- | | ''[[:d:Q23662668|Matt Killingsworth]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matt_killingsworth matt_killingsworth] | [[:d:Q23662668|Q23662668]] |- | | ''[[:d:Q23662543|Matt Mills]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matthew_mills_and_tamara_roukaerts matthew_mills_and_tamara_roukaerts] | [[:d:Q23662543|Q23662543]] |- | [[Ficheiro:Matt Mullenweg (1).jpg|center|128px]] | [[Matt Mullenweg|Q92877]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1984-01-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_mullenweg matt_mullenweg] | [[:d:Q92877|Q92877]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Viscount Ridley crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q961972|Matt Ridley]]'' | | ''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[economista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[terratenente]] | 1958-02-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/matt_ridley matt_ridley] | [[:d:Q961972|Q961972]] |- | | ''[[:d:Q23301826|Matt Weinstein]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matt_weinstein matt_weinstein] | [[:d:Q23301826|Q23301826]] |- | | ''[[:d:Q124606154|Matthew A. Wilson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matt_wilson matt_wilson] | [[:d:Q124606154|Q124606154]] |- | [[Ficheiro:Matthew Carter, 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q383244|Matthew Carter]]'' | | ''[[:d:Q354034|deseñador tipográfico]]''<br/>''[[:d:Q635734|arquiveiro]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1937-10-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/matthew_carter matthew_carter] | [[:d:Q383244|Q383244]] |- | | ''[[:d:Q23783062|Matthew Childs]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matthew_childs matthew_childs] | [[:d:Q23783062|Q23783062]] |- | [[Ficheiro:Mathew Mazzotta head shot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q66685136|Matthew Mazzotta]]'' | | [[artista]] | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matthew_mazzotta matthew_mazzotta] | [[:d:Q66685136|Q66685136]] |- | | ''[[:d:Q23759559|Matthew O'Reilly]]'' | | ''[[:d:Q1497094|emergency medical technician]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/matthew_o_reilly matthew_o_reilly] | [[:d:Q23759559|Q23759559]] |- | [[Ficheiro:Matt Scientist Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52637795|Matthew P. Walker]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/matthew_walker matthew_walker] | [[:d:Q52637795|Q52637795]] |- | | ''[[:d:Q131552206|Matthew S. Broadhurst]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matthew_broadhurst matthew_broadhurst] | [[:d:Q131552206|Q131552206]] |- | | ''[[:d:Q23783080|Matthew White]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/matthew_white matthew_white] | [[:d:Q23783080|Q23783080]] |- | | ''[[:d:Q24041573|Matthew Williams]]'' | | [[Atleta|deportista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/matthew_williams matthew_williams] | [[:d:Q24041573|Q24041573]] |- | [[Ficheiro:Portrait de Matthieu Ricard.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q732418|Matthieu Ricard]]'' | | ''[[:d:Q854997|bhikkhu]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q333634|tradutor]]'' | 1946-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/matthieu_ricard matthieu_ricard] | [[:d:Q732418|Q732418]] |- | [[Ficheiro:Seracini.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q283470|Maurizio Seracini]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q381160|expert]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1946-12-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/maurizio_seracini maurizio_seracini]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1296 1296] | [[:d:Q283470|Q283470]] |- | | ''[[:d:Q23662756|Max Little]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/max_little max_little] | [[:d:Q23662756|Q23662756]] |- | [[Ficheiro:Max Rashbrooke writer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q93320757|Max Rashbrooke]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]''<br/>''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/max_rashbrooke max_rashbrooke] | [[:d:Q93320757|Q93320757]] |- | [[Ficheiro:Max Tegmark 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2076321|Max Tegmark]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1967-05-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/max_tegmark max_tegmark] | [[:d:Q2076321|Q2076321]] |- | [[Ficheiro:IMG2055 Timchenko Max crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q13718768|Maxim Timchenko]]'' | | ''[[:d:Q2462658|xerente]]'' | 1975-08-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ucraína]] | [https://www.ted.com/speakers/maxim_timchenko maxim_timchenko] | [[:d:Q13718768|Q13718768]] |- | [[Ficheiro:20101227 May El-Khalil cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1489143|May El-Khalil]]'' | | | 1955-12-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Líbano]] | [https://www.ted.com/speakers/may_el_khalil may_el_khalil] | [[:d:Q1489143|Q1489143]] |- | | ''[[:d:Q4081184|Maya Beiser]]'' | música estadounidense | ''[[:d:Q13219637|violoncellista]]'' | 1963-12-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maya_beiser maya_beiser] | [[:d:Q4081184|Q4081184]] |- | [[Ficheiro:Maya Penn headshot.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q19664921|Maya Penn]]'' | | ''[[:d:Q266569|animador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]''<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]'' | 2000-02-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maya_penn_1 maya_penn_1]<br/>[https://www.ted.com/speakers/maya_penn maya_penn] | [[:d:Q19664921|Q19664921]] |- | [[Ficheiro:Maya Shankar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28033873|Maya Shankar]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/maya_shankar maya_shankar] | [[:d:Q28033873|Q28033873]] |- | [[Ficheiro:General Session with Maysoon Zayid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6797978|Maysoon Zayid]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/maysoon_zayid maysoon_zayid] | [[:d:Q6797978|Q6797978]] |- | [[Ficheiro:Maz Jobrani VOA 02 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1142510|Maz Jobrani]]'' | | [[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1972-02-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/maz_jobrani maz_jobrani] | [[:d:Q1142510|Q1142510]] |- | | ''[[:d:Q23798616|McKenna Pope]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mckenna_pope mckenna_pope] | [[:d:Q23798616|Q23798616]] |- | | ''[[:d:Q23759676|Meaghan Ramsey]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/meaghan_ramsey meaghan_ramsey] | [[:d:Q23759676|Q23759676]] |- | [[Ficheiro:Mechai Viravaidya 2008 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6584188|Mechai Viravaidya]]'' | político tailandés | [[Político, política|político]] | 1941-01-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Tailandia]] | [https://www.ted.com/speakers/mechai_viravaidya mechai_viravaidya] | [[:d:Q6584188|Q6584188]] |- | | ''[[:d:Q23759544|Meera Vijayann]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/meera_vijayann meera_vijayann]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2071 2071] | [[:d:Q23759544|Q23759544]] |- | | ''[[:d:Q23670504|Meg Jay]]'' | | ''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1969-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/meg_jay meg_jay] | [[:d:Q23670504|Q23670504]] |- | | ''[[:d:Q23662848|Megan Kamerick]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q5394545|freelance journalist]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/megan_kamerick megan_kamerick] | [[:d:Q23662848|Q23662848]] |- | [[Ficheiro:Megan Phelps-Roper 266660.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22279168|Megan Phelps-Roper]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q2296674|social media manager]]'' | 1986-01-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/megan_phelps_roper megan_phelps_roper] | [[:d:Q22279168|Q22279168]] |- | [[Ficheiro:Megan Washington.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6808754|Megan Washington]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]'' | 1986-01-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/megan_washington megan_washington] | [[:d:Q6808754|Q6808754]] |- | | ''[[:d:Q101111736|Mehret Mandefro]]'' | | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mehret_mandefro mehret_mandefro] | [[:d:Q101111736|Q101111736]] |- | | ''[[:d:Q59706643|Mei Lin Neo]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/mei_lin_neo mei_lin_neo] | [[:d:Q59706643|Q59706643]] |- | [[Ficheiro:Meklit Hadero and Susie Ibarra (15276289548) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6810590|Meklit Hadero Meklit]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/meklit_hadero meklit_hadero] | [[:d:Q6810590|Q6810590]] |- | [[Ficheiro:Mélaku Belay & Zenash Tsegay.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16664015|Melaku Belay]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Etiopía]] | [https://www.ted.com/speakers/melaku_belay melaku_belay] | [[:d:Q16664015|Q16664015]] |- | [[Ficheiro:ChangeNOW2022- Melati Wijsen, Youthtopia (52131649583) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q40757815|Melati Wijsen]]'' | activista indonesia | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Indonesia]] | [https://www.ted.com/speakers/melati_wijsen melati_wijsen] | [[:d:Q40757815|Q40757815]] |- | | ''[[:d:Q23688634|Melati and Isabel Wijsen]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/melati_and_isabel_wijsen melati_and_isabel_wijsen] | [[:d:Q23688634|Q23688634]] |- | [[Ficheiro:Melinda Gates - World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|center|128px]] | [[Melinda Gates|Melinda French]] | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q15472169|mecenas]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]''<br/>''[[:d:Q4479442|fundador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1964-08-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/melinda_french_gates melinda_french_gates]<br/>[https://www.ted.com/speakers/803 803] | [[:d:Q463877|Q463877]] |- | [[Ficheiro:Melissa Fleming (2021).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759770|Melissa Fleming]]'' | | ''[[:d:Q17221|voceiro]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/melissa_fleming melissa_fleming] | [[:d:Q23759770|Q23759770]] |- | | ''[[:d:Q23662348|Melissa Garren]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/melissa_garren melissa_garren] | [[:d:Q23662348|Q23662348]] |- | | ''[[:d:Q85954688|Melissa J. Moore]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/melissa_j_moore melissa_j_moore] | [[:d:Q85954688|Q85954688]] |- | | ''[[:d:Q23662916|Melissa Marshall]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/melissa_marshall melissa_marshall] | [[:d:Q23662916|Q23662916]] |- | [[Ficheiro:Melissa Villasenor (Sad People Talking) 6843626905.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26924494|Melissa Villaseñor]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q18545066|monologuista]]'' | 1987-10-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/melissa_villasenor melissa_villasenor] | [[:d:Q26924494|Q26924494]] |- | [[Ficheiro:Mellody Hobson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6813152|Mellody Hobson]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1969-04-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mellody_hobson mellody_hobson] | [[:d:Q6813152|Q6813152]] |- | | ''[[:d:Q22095432|Keith Chen]]'' | | [[economista]] | 1970s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/keith_chen keith_chen] | [[:d:Q22095432|Q22095432]] |- | | ''[[:d:Q24054818|Melvin Russell]]'' | policía estadounidense | ''[[:d:Q384593|policía]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/melvin_russell melvin_russell] | [[:d:Q24054818|Q24054818]] |- | [[Ficheiro:Memory Banda.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23760334|Memory Banda]]'' | activista malauí | [[activista]] | 1996-09-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Malawi]] | [https://www.ted.com/speakers/memory_banda memory_banda] | [[:d:Q23760334|Q23760334]] |- | [[Ficheiro:Mena Trott from The Sew Weekly.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q52826|Mena Grabowski Trott]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1977-09-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mena_trott mena_trott] | [[:d:Q52826|Q52826]] |- | | ''[[:d:Q54956679|Mennat El Ghalid]]'' | | ''[[:d:Q2487799|micólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/mennat_el_ghalid mennat_el_ghalid] | [[:d:Q54956679|Q54956679]] |- | [[Ficheiro:Menno schilthuizen-1578685008.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q6817184|Menno Schilthuizen]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16271261|malacólogo]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q2083925|coleccionista de plantas]]''<br/>''[[:d:Q98544732|coleccionista científico]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/menno_schilthuizen menno_schilthuizen] | [[:d:Q6817184|Q6817184]] |- | [[Ficheiro:Meta - Meron Gribetz - Founder-CEO - A.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25095565|Meron Gribetz]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/meron_gribetz meron_gribetz] | [[:d:Q25095565|Q25095565]] |- | [[Ficheiro:Meryam Sugulle.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q100739878|Meryam Sugulle]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/meryam_sugulle meryam_sugulle] | [[:d:Q100739878|Q100739878]] |- | | ''[[:d:Q61159386|Mesmin Destin]]'' | | ''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/dr_mesmin_destin_TEDxChicago20220909-50392 dr_mesmin_destin_TEDxChicago20220909-50392] | [[:d:Q61159386|Q61159386]] |- | [[Ficheiro:Mia Birdsong.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23782693|Mia Birdsong]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mia_birdsong mia_birdsong] | [[:d:Q23782693|Q23782693]] |- | [[Ficheiro:Michael Nielsen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6833069|Michael A. Nielsen]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[físico teórico]]<br/>[[Programador, programadora|programador]] | 1974-01-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_nielsen michael_nielsen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1094 1094] | [[:d:Q6833069|Q6833069]] |- | [[Ficheiro:Michael Anti.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q536668|Michael Anti]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_anti michael_anti] | [[:d:Q536668|Q536668]] |- | [[Ficheiro:Michael Bierut.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3856114|Michael Bierut]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]'' | 1957 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_bierut michael_bierut] | [[:d:Q3856114|Q3856114]] |- | [[Ficheiro:Michael Botticelli.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6828740|Michael Botticelli]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]] | 1958-01-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_botticelli michael_botticelli] | [[:d:Q6828740|Q6828740]] |- | | ''[[:d:Q6829848|Michael Dickinson]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_dickinson michael_dickinson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1551 1551] | [[:d:Q6829848|Q6829848]] |- | | ''[[:d:Q23670632|Michael Green]]'' | arquitecto canadense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_green michael_green] | [[:d:Q23670632|Q23670632]] |- | | ''[[:d:Q23759758|Michael Green]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_green_spi michael_green_spi] | [[:d:Q23759758|Q23759758]] |- | | ''[[:d:Q6830936|Michael Hansmeyer]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_hansmeyer michael_hansmeyer] | [[:d:Q6830936|Q6830936]] |- | | ''[[:d:Q40001545|Michael Hendryx]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_hendryx michael_hendryx] | [[:d:Q40001545|Q40001545]] |- | [[Ficheiro:Sociologist Michael Kimmel in 2012.jpg|center|128px]] | [[Michael Kimmel]] | sociólogo estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1951-02-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_kimmel michael_kimmel] | [[:d:Q1498283|Q1498283]] |- | | ''[[:d:Q96176298|Michael L Middlebrooks]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_middlebrooks_TEDxPSU20220213-47536 michael_middlebrooks_TEDxPSU20220213-47536] | [[:d:Q96176298|Q96176298]] |- | [[Ficheiro:Michael Levin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q39444955|Michael Levin]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Unión Soviética]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_levin michael_levin] | [[:d:Q39444955|Q39444955]] |- | [[Ficheiro:Michael Patrick Lynch at Senate House.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6832368|Michael Lynch]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_lynch michael_lynch] | [[:d:Q6832368|Q6832368]] |- | | ''[[:d:Q23662341|Michael McDaniel]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_mcdaniel michael_mcdaniel] | [[:d:Q23662341|Q23662341]] |- | | ''[[:d:Q6832811|Michael Merzenich]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1942-05-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_merzenich michael_merzenich] | [[:d:Q6832811|Q6832811]] |- | | ''[[:d:Q23727972|Michael Metcalfe]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_metcalfe michael_metcalfe] | [[:d:Q23727972|Q23727972]] |- | | ''[[:d:Q3308398|Michael Moschen]]'' | | ''[[:d:Q17307272|artista de circo]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_moschen michael_moschen] | [[:d:Q3308398|Q3308398]] |- | | ''[[:d:Q23662981|Michael Norton]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_norton michael_norton] | [[:d:Q23662981|Q23662981]] |- | | ''[[:d:Q23784724|Michael Pawlyn]]'' | arquitecto británico | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1967-09-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_pawlyn michael_pawlyn] | [[:d:Q23784724|Q23784724]] |- | [[Ficheiro:Michael Pollan at Yale 1 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1138996|Michael Pollan]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1955-02-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_pollan michael_pollan] | [[:d:Q1138996|Q1138996]] |- | [[Ficheiro:Michael porter.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q272146|Michael Porter]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1947-05-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_porter michael_porter]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1622 1622] | [[:d:Q272146|Q272146]] |- | | ''[[:d:Q23783071|Michael Pritchard]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_pritchard michael_pritchard] | [[:d:Q23783071|Q23783071]] |- | | ''[[:d:Q23768729|Michael Rubinstein]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_rubinstein michael_rubinstein] | [[:d:Q23768729|Q23768729]] |- | [[Ficheiro:2023-08-07 Michael Sandel no Fronteiras do Pensamento 2023 em São Paulo (53103759044) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q381044|Michael Sandel]]'' | | ''[[:d:Q18930007|filósofo político]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1953-03-05<br/>1953-05-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_sandel michael_sandel] | [[:d:Q381044|Q381044]] |- | [[Ficheiro:Michael Schur 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1929297|Michael Schur]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>''[[:d:Q1440873|produtor creador]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1975-10-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_schur michael_schur] | [[:d:Q1929297|Q1929297]] |- | [[Ficheiro:Michael Sheen crop n2 Good Omens panel at NYCC (61104).jpg|center|128px]] | [[Michael Sheen]] | actor galés | [[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q116695160|actor de videoxogo]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1969-02-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_sheen michael_sheen] | [[:d:Q298276|Q298276]] |- | [[Ficheiro:Michael Shellenberger.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6834344|Michael Shellenberger]]'' | escritor estadounidense | [[autor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q30131998|antropólogo cultural]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1971-06-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_shellenberger michael_shellenberger] | [[:d:Q6834344|Q6834344]] |- | [[Ficheiro:Michael Shermer wiki portrait4.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q126225|Michael Shermer]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q16063546|historiador da ciencia]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2309784|ciclista]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1954-09-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_shermer michael_shermer] | [[:d:Q126225|Q126225]] |- | [[Ficheiro:Michael Specter Headshot new.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2356503|Michael Specter]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_specter michael_specter] | [[:d:Q2356503|Q2356503]] |- | [[Ficheiro:Michael Stevens VidCon 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14436762|Michael Stevens]]'' | | [[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q138858|animador]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1986-01-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_stevens michael_stevens] | [[:d:Q14436762|Q14436762]] |- | [[Ficheiro:MTTKeepingScore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q520493|Michael Tilson Thomas]]'' | | [[director de orquestra]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q16145150|profesor de música]]'' | 1944-12-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_tilson_thomas michael_tilson_thomas] | [[:d:Q520493|Q520493]] |- | [[Ficheiro:Michael Tubbs (34490285296).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27916401|Michael Tubbs]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]] | 1990-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_tubbs michael_tubbs] | [[:d:Q27916401|Q27916401]] |- | [[Ficheiro:General Fusion Michel Laberge (33250324636).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23727986|Michel Laberge]]'' | físico canadense | [[Físico, física|físico]] | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/michel_laberge michel_laberge] | [[:d:Q23727986|Q23727986]] |- | | ''[[:d:Q60754633|Michel M Dugon]]'' | | ''[[:d:Q5669847|profesor asistente]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/michel_dugon michel_dugon] | [[:d:Q60754633|Q60754633]] |- | [[Ficheiro:Michele Wucker - 2019.png|center|128px]] | ''[[:d:Q24204274|Michele Wucker]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michele_wucker michele_wucker] | [[:d:Q24204274|Q24204274]] |- | | ''[[:d:Q23661627|Michelle Borkin]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michelle_borkin michelle_borkin] | [[:d:Q23661627|Q23661627]] |- | | ''[[:d:Q96002234|Michelle Greene]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michelle_greene michelle_greene] | [[:d:Q96002234|Q96002234]] |- | | ''[[:d:Q110336312|Michelle Kuo]]'' | | ''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4164507|crítico de arte]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michelle_kuo michelle_kuo] | [[:d:Q110336312|Q110336312]] |- | [[Ficheiro:First Lady Michelle Obama and Dr. Jill Biden greet Scott Kelly, First Lady's State of the Union box guest, in the Blue Room of the White House, Jan. 20, 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Michelle Obama]] | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1964-01-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michelle_obama michelle_obama] | [[:d:Q13133|Q13133]] |- | [[Ficheiro:2024-11-29 Michèle Lamont 1080309.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3311640|Michèle Lamont]]'' | socióloga estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1957-12-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/michele_lamont michele_lamont] | [[:d:Q3311640|Q3311640]] |- | [[Ficheiro:Mick Cornett (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12003032|Mick Cornett]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[xornalista]] | 1958-07-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mick_cornett mick_cornett] | [[:d:Q12003032|Q12003032]] |- | [[Ficheiro:Mick Ebeling (2015).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6838160|Mick Ebeling]]'' | | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1970-11-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mick_ebeling mick_ebeling] | [[:d:Q6838160|Q6838160]] |- | | ''[[:d:Q16732921|Mick Mountz]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mick_mountz mick_mountz] | [[:d:Q16732921|Q16732921]] |- | | ''[[:d:Q92753609|Miguel A Modestino]]'' | investigador venezolano | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q7888586|enxeñeiro químico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Venezuela]] | [https://www.ted.com/speakers/miguel_modestino miguel_modestino] | [[:d:Q92753609|Q92753609]] |- | [[Ficheiro:Miguel Nicolelis (16397324065).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q976399|Miguel Nicolelis]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]'' | 1961-03-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/miguel_nicolelis miguel_nicolelis] | [[:d:Q976399|Q976399]] |- | [[Ficheiro:Mihaly Csikszentmihalyi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q316147|Mihaly Csikszentmihalyi]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1934-09-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Hungría]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mihaly_csikszentmihalyi mihaly_csikszentmihalyi] | [[:d:Q316147|Q316147]] |- | | ''[[:d:Q89906394|Miho Janvier]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/miho_janvier miho_janvier] | [[:d:Q89906394|Q89906394]] |- | | [[Mike Archer]] | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1945-03-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/michael_archer michael_archer] | [[:d:Q957612|Q957612]] |- | | ''[[:d:Q23657163|Mike Biddle]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/michael_biddle michael_biddle] | [[:d:Q23657163|Q23657163]] |- | [[Ficheiro:Mike Cannon-Brookes Australian businessman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23939846|Mike Cannon-Brookes]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1979-11-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/mike_cannon_brookes mike_cannon_brookes] | [[:d:Q23939846|Q23939846]] |- | [[Ficheiro:Mikematas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21463338|Mike Matas]]'' | | [[deseñador gráfico]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q107573818|icon designer]]'' | 1986-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mike_matas mike_matas] | [[:d:Q21463338|Q21463338]] |- | [[Ficheiro:Mike Rowe.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q455808|Mike Rowe]]'' | | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1962-03-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mike_rowe mike_rowe] | [[:d:Q455808|Q455808]] |- | | ''[[:d:Q24053199|Mike Velings]]'' | | ''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>''[[:d:Q56249301|pisciculturist]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mike_velings mike_velings] | [[:d:Q24053199|Q24053199]] |- | [[Ficheiro:Mike deGruy.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6849378|Mike deGruy]]'' | | ''[[:d:Q1235146|director de documentais]]''<br/>''[[:d:Q222344|director de fotografía]]'' | 1951-12-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mike_degruy mike_degruy] | [[:d:Q6849378|Q6849378]] |- | [[Ficheiro:Mikhail Zygar 2024 (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4194814|Mikhail Zygar]]'' | xornalista ruso | ''[[:d:Q15973695|political reporter]]''<br/>''[[:d:Q12144794|prosista]]''<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q164236|correspondente de guerra]]''<br/>''[[:d:Q589298|redactor xefe]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q108800680|media executive]]'' | 1981-01-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/mikhail_zygar mikhail_zygar] | [[:d:Q4194814|Q4194814]] |- | [[Ficheiro:Mikko Hyppönen - 2021 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2489610|Mikko Hyppönen]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q28344495|consultor de seguridade informática]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>''[[:d:Q381160|expert]]'' | 1969-10-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/mikko_hypponen mikko_hypponen] | [[:d:Q2489610|Q2489610]] |- | [[Ficheiro:Milton Glaser at Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum.jpg|center|128px]] | [[Milton Glaser]] | artista estadounidense | [[deseñador gráfico]] | 1929-06-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/milton_glaser milton_glaser] | [[:d:Q1351481|Q1351481]] |- | | ''[[:d:Q4794835|Mina Bissell]]'' | | ''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>''[[:d:Q15839136|biólogo celular]]''<br/>''[[:d:Q2919046|bioquímico]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1940 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irán]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mina_bissell mina_bissell] | [[:d:Q4794835|Q4794835]] |- | | ''[[:d:Q73482980|Mindy Scheier]]'' | | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mindy_scheier mindy_scheier] | [[:d:Q73482980|Q73482980]] |- | | ''[[:d:Q23809265|Miranda Wang & Jeanny Yao]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/miranda_wang_and_jenny_yao miranda_wang_and_jenny_yao] | [[:d:Q23809265|Q23809265]] |- | [[Ficheiro:Miru Kim in paris catacombs.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6874759|Miru Kim]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/miru_kim miru_kim] | [[:d:Q6874759|Q6874759]] |- | [[Ficheiro:2022 - Opening Night PO1 3566 (52470197912) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99528599|Misan Harriman]]'' | fotógrafo británico | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/misan_harriman misan_harriman] | [[:d:Q99528599|Q99528599]] |- | [[Ficheiro:MishaGlenny.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3859025|Misha Glenny]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]'' | 1958-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/misha_glenny misha_glenny]<br/>[https://www.ted.com/speakers/486 486] | [[:d:Q3859025|Q3859025]] |- | [[Ficheiro:Mitchel Resnick.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q650983|Mitchel Resnick]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1956-06-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mitch_resnick mitch_resnick]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1529 1529] | [[:d:Q650983|Q650983]] |- | | ''[[:d:Q23795567|Mitchell Besser]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mitchell_besser mitchell_besser] | [[:d:Q23795567|Q23795567]] |- | | ''[[:d:Q6881232|Mitchell H. Katz]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mitchell_katz mitchell_katz] | [[:d:Q6881232|Q6881232]] |- | [[Ficheiro:Mitchell joachim 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q984089|Mitchell Joachim]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1972-02-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/mitchell_joachim mitchell_joachim] | [[:d:Q984089|Q984089]] |- | | ''[[:d:Q23795336|Miwa Matreyek]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/miwa_matreyek miwa_matreyek] | [[:d:Q23795336|Q23795336]] |- | | ''[[:d:Q23712268|Mohamed Ali]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mohamed_ali mohamed_ali] | [[:d:Q23712268|Q23712268]] |- | | ''[[:d:Q23712650|Mohamed Hijri]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mohamed_hijri mohamed_hijri] | [[:d:Q23712650|Q23712650]] |- | [[Ficheiro:Molly Crockett at World Economic Forum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15989936|Molly J. Crockett]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1983-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/molly_crockett molly_crockett] | [[:d:Q15989936|Q15989936]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Molly Stevens.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15896847|Molly Stevens]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/molly_stevens molly_stevens] | [[:d:Q15896847|Q15896847]] |- | | ''[[:d:Q75746978|Molly Webster]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q3406651|produtor de radio]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/molly_webster molly_webster] | [[:d:Q75746978|Q75746978]] |- | [[Ficheiro:Mona Chalabi, 2013 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21793960|Mona Chalabi]]'' | xornalista británica | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/mona_chalabi mona_chalabi] | [[:d:Q21793960|Q21793960]] |- | [[Ficheiro:Monica Byrne Author.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21642356|Monica Byrne]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]] | 1981-07-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/monica_byrne monica_byrne] | [[:d:Q21642356|Q21642356]] |- | [[Ficheiro:MonicaLewinsky-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q212659|Monica Lewinsky]]'' | | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1973-07-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/monica_lewinsky monica_lewinsky] | [[:d:Q212659|Q212659]] |- | [[Ficheiro:MONIKA BULAJ 2015.1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3860861|Monika Bulaj]]'' | xornalista polaca | [[xornalista]] | 1966-05-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Polonia]] | [https://www.ted.com/speakers/monika_bulaj monika_bulaj] | [[:d:Q3860861|Q3860861]] |- | | ''[[:d:Q92967714|Moreangels M Mbizah]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/moreangels_mbizah moreangels_mbizah] | [[:d:Q92967714|Q92967714]] |- | | ''[[:d:Q23662833|Morgan O'Neill]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/morgan_o_neill morgan_o_neill] | [[:d:Q23662833|Q23662833]] |- | [[Ficheiro:Morgan Spurlock 2012 Shankbone.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q364421|Morgan Spurlock]]'' | | [[guionista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1970-11-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/morgan_spurlock morgan_spurlock] | [[:d:Q364421|Q364421]] |- | | ''[[:d:Q23769521|Morgana Bailey]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/morgana_bailey morgana_bailey] | [[:d:Q23769521|Q23769521]] |- | [[Ficheiro:JahTEDFellow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q58468214|Moriba Jah]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]'' | 1971-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/moriba_jah moriba_jah] | [[:d:Q58468214|Q58468214]] |- | [[Ficheiro:Grimmepreis 2019 012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52554729|Moritz Riesewieck]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/moritz_riesewieck moritz_riesewieck] | [[:d:Q52554729|Q52554729]] |- | [[Ficheiro:Morley.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6912508|Morley]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/morley morley] | [[:d:Q6912508|Q6912508]] |- | [[Ficheiro:Moshe Safdie by Michal Ronnen Safdie (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q220944|Moshe Safdie]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1938-07-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/moshe_safdie moshe_safdie] | [[:d:Q220944|Q220944]] |- | [[Ficheiro:Congreso Futuro - 2019-01-14 - 26.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15429344|Moshe Szyf]]'' | | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/moshe_szyf moshe_szyf] | [[:d:Q15429344|Q15429344]] |- | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Mounia Akl-1 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q69525885|Mounia Akl]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]'' | 1989-06-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Líbano]] | [https://www.ted.com/speakers/mounia_akl mounia_akl] | [[:d:Q69525885|Q69525885]] |- | | ''[[:d:Q23768724|Mundano]]'' | | [[artista]] | 1986 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/mundano mundano] | [[:d:Q23768724|Q23768724]] |- | | ''[[:d:Q23662706|Munir Virani]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/munir_virani munir_virani] | [[:d:Q23662706|Q23662706]] |- | [[Ficheiro:Murray Gell-Mann - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|center|128px]] | [[Murray Gell-Mann]] | físico estadounidense | ''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[físico teórico]]<br/>[[Físico, física|físico]] | 1929-09-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/murray_gell_mann murray_gell_mann]<br/>[https://www.ted.com/speakers/173 173] | [[:d:Q172840|Q172840]] |- | [[Ficheiro:Musimbi Kanyoro, CEO and President, Global Fund for Women, speaking at the Girl Summit 2014 (14701908346).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16185411|Musimbi Kanyoro]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1234713|teólogo]]'' | 1953-11-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/musimbi_kanyoro musimbi_kanyoro] | [[:d:Q16185411|Q16185411]] |- | [[Ficheiro:Mustafa Akyol.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q6943223|Mustafa Akyol]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q84681895|analista político]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1972-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/mustafa_akyol mustafa_akyol] | [[:d:Q6943223|Q6943223]] |- | [[Ficheiro:Festival des Vieilles Charrues 2019 - Muthoni Drummer Queen - 039.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60836183|Muthoni Drummer Queen]]'' | música kenyana | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[rapeiro]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/muthoni_drummer_queen muthoni_drummer_queen] | [[:d:Q60836183|Q60836183]] |- | | ''[[:d:Q123219996|Mwende Katwiwa]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]'' | | ''[[:d:Q12964198|genderqueer]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/mwende_freequency_katwiwa mwende_freequency_katwiwa] | [[:d:Q123219996|Q123219996]] |- | | ''[[:d:Q6947648|Myles Allen]]'' | académico británico | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | 1965-08-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/myles_allen myles_allen] | [[:d:Q6947648|Q6947648]] |- | | ''[[:d:Q23759569|Myriam Sidibe]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/myriam_sidibe myriam_sidibe] | [[:d:Q23759569|Q23759569]] |- | [[Ficheiro:Monica Araya donated by Dave Malkoff (sq cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q109969488|Mónica Araya]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Costa Rica]] | [https://www.ted.com/speakers/monica_araya monica_araya] | [[:d:Q109969488|Q109969488]] |- | | ''[[:d:Q22095670|N. Jeremy Kasdin]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jeremy_kasdin jeremy_kasdin] | [[:d:Q22095670|Q22095670]] |- | | ''[[:d:Q95970932|Nabiha Saklayen]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nabiha_saklayen nabiha_saklayen] | [[:d:Q95970932|Q95970932]] |- | [[Ficheiro:Nadia Al-Sakkaf, AlJazeera Channel - May 11, 2015.jpg|center|128px]] | [[Nadia Al-Sakkaf]] | | [[Político, política|político]]<br/>[[xornalista]] | 1977-03-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Iemen]] | [https://www.ted.com/speakers/nadia_al_sakkaf nadia_al_sakkaf] | [[:d:Q20423647|Q20423647]] |- | | ''[[:d:Q43252548|Nadia Drake]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nadia_drake nadia_drake] | [[:d:Q43252548|Q43252548]] |- | [[Ficheiro:Nadine Burke Harris (38590996961).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19878640|Nadine Burke Harris]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1975-10-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nadine_burke_harris_1 nadine_burke_harris_1] | [[:d:Q19878640|Q19878640]] |- | | ''[[:d:Q48043037|Nadya Mason]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nadya_mason nadya_mason] | [[:d:Q48043037|Q48043037]] |- | [[Ficheiro:Nadezhda Tolokonnikova während einer Paneldisskusion auf der republica 2015-cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q288956|Nadya Tolokonnikova]]'' | | [[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q108309647|sewing machine slave]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q1027930|modelo de webcam]]''<br/>[[artista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q12359071|anarquista]]''<br/>''[[:d:Q852857|traballador sexual]]'' | 1989-11-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/nadya_tolokonnikova nadya_tolokonnikova] | [[:d:Q288956|Q288956]] |- | [[Ficheiro:Nagin Cox with JPL icon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28678622|Nagin Cox]]'' | | ''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[India]] | [https://www.ted.com/speakers/nagin_cox nagin_cox] | [[:d:Q28678622|Q28678622]] |- | | ''[[:d:Q23795283|Naif Al-Mutawa]]'' | | ''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/naif_al_mutawa naif_al_mutawa] | [[:d:Q23795283|Q23795283]] |- | [[Ficheiro:Nalini Nadkarni speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1275902|Nalini M. Nadkarni]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]'' | 1954-10-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nalini_nadkarni nalini_nadkarni] | [[:d:Q1275902|Q1275902]] |- | | ''[[:d:Q6962654|Nancy Duarte]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1758037|Presidente do Parlamento]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[director executivo]] | 1950 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nancy_duarte nancy_duarte] | [[:d:Q6962654|Q6962654]] |- | | ''[[:d:Q11789453|Nancy Etcoff]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nancy_etcoff nancy_etcoff] | [[:d:Q11789453|Q11789453]] |- | | ''[[:d:Q23768711|Nancy Frates]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nancy_frates nancy_frates] | [[:d:Q23768711|Q23768711]] |- | [[Ficheiro:Introduction to the Simons Center, Nancy Kanwisher, 2m33s.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6962770|Nancy Kanwisher]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nancy_kanwisher nancy_kanwisher] | [[:d:Q6962770|Q6962770]] |- | [[Ficheiro:Nancy Lublin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6962820|Nancy Lublin]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q3492227|innovador]]''<br/>''[[:d:Q2994387|conselleiro]]'' | 1971-06-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nancy_lublin nancy_lublin]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1307 1307] | [[:d:Q6962820|Q6962820]] |- | | ''[[:d:Q18156724|Nancy N. Rabalais]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1950 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nancy_n_rabalais nancy_n_rabalais] | [[:d:Q18156724|Q18156724]] |- | [[Ficheiro:Nandan M. Nilekani.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1391255|Nandan Nilekani]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1955-06-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/nandan_nilekani nandan_nilekani] | [[:d:Q1391255|Q1391255]] |- | [[Ficheiro:Nanfu Wang 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24609090|Nanfu Wang]]'' | directora de cinema chinesa | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/nanfu_wang nanfu_wang] | [[:d:Q24609090|Q24609090]] |- | [[Ficheiro:Naná Vasconcelos.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q707607|Naná Vasconcelos]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q4351403|percusionista]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1944-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/nana_vasconcelos nana_vasconcelos] | [[:d:Q707607|Q707607]] |- | | ''[[:d:Q11584846|Naoko Ishii]]'' | seiyū xaponesa | ''[[:d:Q622807|seiyū]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/naoko_ishii naoko_ishii] | [[:d:Q11584846|Q11584846]] |- | | ''[[:d:Q120615040|Naomi Bagdonas]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/naomi_bagdonas naomi_bagdonas] | [[:d:Q120615040|Q120615040]] |- | [[Ficheiro:Naomi Klein - Brainwash Festival 2017.jpg|center|128px]] | [[Naomi Klein]] | | [[xornalista]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1235146|director de documentais]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1970-05-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/naomi_klein naomi_klein]<br/>[https://www.ted.com/speakers/845 845] | [[:d:Q236606|Q236606]] |- | | ''[[:d:Q59631607|Naomi McDougall Jones]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/naomi_mcdougall_jones naomi_mcdougall_jones] | [[:d:Q59631607|Q59631607]] |- | | ''[[:d:Q41232526|Naomi Mwaura]]'' | | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/naomi_mwaura naomi_mwaura] | [[:d:Q41232526|Q41232526]] |- | [[Ficheiro:Naomi Oreskes 2nd European TA conference in Berlin 2015.JPG|center|128px]] | [[Naomi Oreskes]] | historiadora estadounidense | ''[[:d:Q16063546|historiador da ciencia]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q12094958|xeofísico]]''<br/>''[[:d:Q11424604|científico da Terra]]'' | 1958-11-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/naomi_oreskes naomi_oreskes] | [[:d:Q205618|Q205618]] |- | | ''[[:d:Q23798128|Naomi Shah]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/naomi_shah naomi_shah] | [[:d:Q23798128|Q23798128]] |- | | ''[[:d:Q15126459|Nat Keohane]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nat_keohane nat_keohane] | [[:d:Q15126459|Q15126459]] |- | | ''[[:d:Q126278106|Natalie Cargill]]'' | | ''[[:d:Q12362622|filántropo]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/natalie_cargill natalie_cargill] | [[:d:Q126278106|Q126278106]] |- | [[Ficheiro:Natalie Jeremijenko.jpg|center|128px]] | [[Natalie Jeremijenko]] | artista e enxeñeira australiana | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q1779650|enxeñeiro de deseño]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/natalie_jeremijenko natalie_jeremijenko] | [[:d:Q6968182|Q6968182]] |- | [[Ficheiro:Natalie MacMaster - Seattle - 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6968206|Natalie MacMaster]]'' | música canadense | ''[[:d:Q3560496|violinista]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1972-06-13<br/>1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/natalie_macmaster natalie_macmaster] | [[:d:Q6968206|Q6968206]] |- | [[Ficheiro:Natalie Merchant 07 15 2017 -13 (36837904352).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q238215|Natalie Merchant]]'' | cantante estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1963-10-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/natalie_merchant natalie_merchant] | [[:d:Q238215|Q238215]] |- | [[Ficheiro:Natalie Panek, NASA internship with Henning Leidecker.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50379483|Natalie Panek]]'' | | [[divulgador científico]] | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/natalie_panek natalie_panek] | [[:d:Q50379483|Q50379483]] |- | | ''[[:d:Q23656760|Natalie Warne]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/natalie_warne natalie_warne] | [[:d:Q23656760|Q23656760]] |- | | ''[[:d:Q57201099|Natasha Hurley-Walker]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/natasha_hurley_walker natasha_hurley_walker] | [[:d:Q57201099|Q57201099]] |- | | ''[[:d:Q16982366|Natasha Tsakos]]'' | actriz estadounidense | [[Actor, actriz|actor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/natasha_tsakos natasha_tsakos] | [[:d:Q16982366|Q16982366]] |- | | ''[[:d:Q23661623|Nate Garvis]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nate_garvis nate_garvis] | [[:d:Q23661623|Q23661623]] |- | [[Ficheiro:Nate silver poker.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q562521|Nate Silver]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q15295720|xogador de póker]]'' | 1978-01-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nate_silver nate_silver] | [[:d:Q562521|Q562521]] |- | [[Ficheiro:NBF2024-nathalie-cabrol.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21005247|Nathalie Cabrol]]'' | | ''[[:d:Q16742203|científico planetario]]''<br/>''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q3061999|astrobiólogo]]''<br/>''[[:d:Q9149093|montañista]]''<br/>[[autor]] | 1963-08-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nathalie_cabrol nathalie_cabrol] | [[:d:Q21005247|Q21005247]] |- | | ''[[:d:Q23656749|Nathalie Miebach]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nathalie_miebach nathalie_miebach] | [[:d:Q23656749|Q23656749]] |- | [[Ficheiro:Nathan Myhrvold.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q365578|Nathan Myhrvold]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>[[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | 1959-08-03<br/>1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nathan_myhrvold nathan_myhrvold] | [[:d:Q365578|Q365578]] |- | [[Ficheiro:Nathan Wolfe 2011 Shankbone.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q15438588|Nathan Wolfe]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]''<br/>[[virólogo]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1970-08-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nathan_wolfe nathan_wolfe] | [[:d:Q15438588|Q15438588]] |- | [[Ficheiro:Nathaniel Kahn.jpg|center|128px]] | [[Nathaniel Kahn]] | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]] | 1962-11-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nathaniel_kahn nathaniel_kahn] | [[:d:Q3329419|Q3329419]] |- | | ''[[:d:Q54954376|Natsai Audrey Chieza]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/natsai_audrey_chieza natsai_audrey_chieza] | [[:d:Q54954376|Q54954376]] |- | [[Ficheiro:2018-07-01 ZDF Fernsehgarten Naturally 7-0347.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1970037|Naturally 7]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/naturally_7 naturally_7] | [[:d:Q1970037|Q1970037]] |- | | ''[[:d:Q6982299|Navi Radjou]]'' | | [[economista]] | 1970-08-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/navi_radjou navi_radjou] | [[:d:Q6982299|Q6982299]] |- | [[Ficheiro:Ndidi Nwuneli.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19564385|Ndidi Okonkwo Nwuneli]]'' | escritora nixeriana | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1975-03-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/ndidi_nwuneli ndidi_nwuneli] | [[:d:Q19564385|Q19564385]] |- | [[Ficheiro:Neal Katyal portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1747322|Neal Katyal]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1970-03-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/neal_katyal neal_katyal] | [[:d:Q1747322|Q1747322]] |- | | ''[[:d:Q115429801|Nedra Glover Tawwab]]'' | | ''[[:d:Q2419397|terapeuta]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nedra_tawwab nedra_tawwab] | [[:d:Q115429801|Q115429801]] |- | [[Ficheiro:Negin Farsad and Jason Tottenham Rosemead-40 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6987345|Negin Farsad]]'' | humorista estadounidense | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/negin_farsad negin_farsad] | [[:d:Q6987345|Q6987345]] |- | [[Ficheiro:Neha Narula at World Economic Forum Davos 2023.png|center|128px]] | ''[[:d:Q102962826|Neha Narula]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/neha_narula neha_narula] | [[:d:Q102962826|Q102962826]] |- | [[Ficheiro:Neil Burgess Royal Society.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657268|Neil Burgess]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1966-07-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_burgess neil_burgess] | [[:d:Q23657268|Q23657268]] |- | [[Ficheiro:Neil Gershenfeld 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1030183|Neil Gershenfeld]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1959-12-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_gershenfeld neil_gershenfeld]<br/>[https://www.ted.com/speakers/88 88] | [[:d:Q1030183|Q1030183]] |- | [[Ficheiro:Neil Harbisson cyborgist.jpg|center|128px]] | [[Neil Harbisson]] | artista e activista cíborg británico | ''[[:d:Q15977906|experimental artist]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | 1984-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_harbisson neil_harbisson] | [[:d:Q1355729|Q1355729]] |- | | ''[[:d:Q90240394|Neil M Vora]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/neil_vora neil_vora] | [[:d:Q90240394|Q90240394]] |- | [[Ficheiro:Neil MacGregor Frankfurter Buchmesse 2015.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1226759|Neil MacGregor]]'' | historiador da arte británico | ''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1946-06-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_macgregor neil_macgregor]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1018 1018] | [[:d:Q1226759|Q1226759]] |- | [[Ficheiro:Neil Pasricha San Diego.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16733247|Neil Pasricha]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q26831130|asesor persoal]]'' | 1979-09-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_pasricha neil_pasricha] | [[:d:Q16733247|Q16733247]] |- | [[Ficheiro:Neil Turok AIMS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1386754|Neil Turok]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1958-11-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/neil_turok neil_turok]<br/>[https://www.ted.com/speakers/207 207] | [[:d:Q1386754|Q1386754]] |- | [[Ficheiro:Nellie McKay.png|center|128px]] | ''[[:d:Q454975|Nellie McKay]]'' | música estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q18545066|monologuista]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1982-04-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nellie_mckay nellie_mckay]<br/>[https://www.ted.com/speakers/248 248] | [[:d:Q454975|Q454975]] |- | [[Ficheiro:Nemonte Nenquimo 2020 UNEP Champions of the Earth laureate credit UNEP020-compressed.jpg|center|128px]] | [[Nemonte Nenquimo]] | líder huaorani e presidenta de CONCONAWEP | ''[[:d:Q62933979|líder amerindio]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ecuador]] | [https://www.ted.com/speakers/nemonte_nenquimo nemonte_nenquimo] | [[:d:Q99543783|Q99543783]] |- | [[Ficheiro:Neri Oxman - Pop!Tech 2009 - Camden, ME.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4981374|Neri Oxman]]'' | arquitecta israelí | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[artista]] | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/neri_oxman neri_oxman] | [[:d:Q4981374|Q4981374]] |- | | ''[[:d:Q124130309|Newsha Ghaeli]]'' | investigadora | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/newsha_ghaeli newsha_ghaeli] | [[:d:Q124130309|Q124130309]] |- | [[Ficheiro:Newton Aduaka.jpg|center|128px]] | [[Newton Aduaka]] | director de cinema nixeriano | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]] | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/newton_aduaka newton_aduaka] | [[:d:Q2422311|Q2422311]] |- | [[Ficheiro:Okonjo-Iweala, Ngozi (2008 portrait).jpg|center|128px]] | [[Ngozi Okonjo-Iweala]] | economista nixeriana | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[economista]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Ministro (goberno)|ministro]]<br/>''[[:d:Q32947888|director de banco]]''<br/>''[[:d:Q1944407|money management]]''<br/>''[[:d:Q7614320|ministro de Economía]]'' | 1954-06-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/ngozi_okonjo_iweala ngozi_okonjo_iweala]<br/>[https://www.ted.com/speakers/115 115] | [[:d:Q289350|Q289350]] |- | [[Ficheiro:Niall Ferguson no Fronteiras do Pensamento São Paulo 2017 (37840342015) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q377638|Niall Ferguson]]'' | historiador británico | ''[[:d:Q17488363|Historiador da economía]]''<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[economista]]<br/>[[xornalista]] | 1964-04-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/niall_ferguson niall_ferguson] | [[:d:Q377638|Q377638]] |- | | ''[[:d:Q22279054|Nic Marks]]'' | | ''[[:d:Q2732142|estatístico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nic_marks nic_marks] | [[:d:Q22279054|Q22279054]] |- | [[Ficheiro:Nicholas Christakis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1094336|Nicholas A. Christakis]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Médico, médica|médico]] | 1962-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nicholas_christakis nicholas_christakis] | [[:d:Q1094336|Q1094336]] |- | | ''[[:d:Q92979518|Nicholas J. Leeper]]'' | | ''[[:d:Q15401884|investigador médico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nicholas_leeper nicholas_leeper] | [[:d:Q92979518|Q92979518]] |- | [[Ficheiro:Nicholas Negroponte USNA 20090415 cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92601|Nicholas Negroponte]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1943-12-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nicholas_negroponte nicholas_negroponte] | [[:d:Q92601|Q92601]] |- | [[Ficheiro:Nicholas Herbert Stern, Baron Stern of Brentford.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q335441|Nicholas Stern, Baron Stern of Brentford]]'' | | [[economista]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q806798|banqueiro]]'' | 1946-04-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/lord_nicholas_stern lord_nicholas_stern]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2127 2127] | [[:d:Q335441|Q335441]] |- | [[Ficheiro:Prof Nick Bostrom 324-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q460475|Nick Bostrom]]'' | filósofo sueco | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1973-03-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/nick_bostrom nick_bostrom] | [[:d:Q460475|Q460475]] |- | [[Ficheiro:Nick Hanauer Laura Flanders 2016.png|center|128px]] | [[Nick Hanauer]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nick_hanauer nick_hanauer] | [[:d:Q14633126|Q14633126]] |- | | ''[[:d:Q23769567|Nick Sears]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nick_sears_1 nick_sears_1] | [[:d:Q23769567|Q23769567]] |- | | ''[[:d:Q7028078|Nick Veasey]]'' | fotógrafo británico | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/nick_veasey nick_veasey] | [[:d:Q7028078|Q7028078]] |- | [[Ficheiro:Nicola Sturgeon 2021.jpg|center|128px]] | [[Nicola Sturgeon]] | | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1970-07-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/nicola_sturgeon nicola_sturgeon] | [[:d:Q467112|Q467112]] |- | | ''[[:d:Q23727944|Nicolas Perony]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nicholas_perony nicholas_perony] | [[:d:Q23727944|Q23727944]] |- | [[Ficheiro:Nicole Maines by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33124715|Nicole Maines]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]''<br/>''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]'' | 1997-10-07 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nicole_maines nicole_maines] | [[:d:Q33124715|Q33124715]] |- | | ''[[:d:Q24054775|Nicole Paris & Ed Cage]]'' | | ''[[:d:Q59958430|beatboxer]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/nicole_paris nicole_paris] | [[:d:Q24054775|Q24054775]] |- | [[Ficheiro:NielsDiffrient.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3277342|Niels Diffrient]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q11287574|deseñador industrial]]'' | 1928-09-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/niels_diffrient niels_diffrient] | [[:d:Q3277342|Q3277342]] |- | | ''[[:d:Q23783481|Nigel Marsh]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nigel_marsh nigel_marsh] | [[:d:Q23783481|Q23783481]] |- | [[Ficheiro:Nigel Topping at World Economic Forum Davos 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q115655521|Nigel Topping]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nigel_topping nigel_topping] | [[:d:Q115655521|Q115655521]] |- | [[Ficheiro:Nighat Dad.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20050928|Nighat Dad]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q7019111|asistente social]]'' | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/nighat_dad nighat_dad] | [[:d:Q20050928|Q20050928]] |- | | ''[[:d:Q23729145|Nikolai Begg]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nikolai_begg nikolai_begg] | [[:d:Q23729145|Q23729145]] |- | [[Ficheiro:Nili Gilbert at World Economic Forum Davos 2023.png|center|128px]] | ''[[:d:Q115671502|Nili Gilbert]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nili_gilbert nili_gilbert] | [[:d:Q115671502|Q115671502]] |- | [[Ficheiro:Nilofer Merchant At Inspirefest 2017 -July 2017--130283 (35410533590).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670940|Nilofer Merchant]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nilofer_merchant nilofer_merchant] | [[:d:Q23670940|Q23670940]] |- | | ''[[:d:Q55236636|Nina Brochmann]]'' | autora norueguesa | [[autor]]<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1987-12-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/nina_dolvik_brochmann nina_dolvik_brochmann] | [[:d:Q55236636|Q55236636]] |- | [[Ficheiro:Nina Fedoroff at the New America Foundation (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4494049|Nina Fedoroff]]'' | bióloga estadounidense | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | 1942 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nina_fedoroff nina_fedoroff] | [[:d:Q4494049|Q4494049]] |- | [[Ficheiro:Nina Jablonski.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q16730096|Nina G. Jablonski]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q21272406|paleoantropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1953-08-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nina_jablonski nina_jablonski]<br/>[https://www.ted.com/speakers/340 340] | [[:d:Q16730096|Q16730096]] |- | [[Ficheiro:Nina Tandon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23657225|Nina Tandon]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nina_tandon nina_tandon] | [[:d:Q23657225|Q23657225]] |- | [[Ficheiro:Dr. Nir Eyal at Harvard Effective Altruism lecture, April 2015.2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56808752|Nir Eyal]]'' | | ''[[:d:Q47455777|bioethicist]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nir_eyal nir_eyal] | [[:d:Q56808752|Q56808752]] |- | [[Ficheiro:Nirmalya Kumar.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7040060|Nirmalya Kumar]]'' | mestre indio | [[Docente|mestre]] | 1960-03-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/nirmalya_kumar nirmalya_kumar] | [[:d:Q7040060|Q7040060]] |- | [[Ficheiro:Nita A Farahany at the World Economic Forum in 2016.png|center|128px]] | ''[[:d:Q60322343|Nita A Farahany]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q47455777|bioethicist]]'' | 1978-04-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nita_farahany nita_farahany] | [[:d:Q60322343|Q60322343]] |- | | ''[[:d:Q91232279|Nithya Ramanathan]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/nithya_ramanathan nithya_ramanathan] | [[:d:Q91232279|Q91232279]] |- | [[Ficheiro:Re publica 19 - Day 2 (32852536387).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63790029|Niti Bhan]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/niti_bhan niti_bhan] | [[:d:Q63790029|Q63790029]] |- | | ''[[:d:Q93152278|Nitish Padmanaban]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/nitish_padmanaban nitish_padmanaban] | [[:d:Q93152278|Q93152278]] |- | [[Ficheiro:Nizar Ibrahim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769268|Nizar Ibrahim]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]'' | 1982 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Marrocos]] | [https://www.ted.com/speakers/nizar_ibrahim nizar_ibrahim] | [[:d:Q23769268|Q23769268]] |- | | [[Nkosilathi Nyathi]] | activista climático cimbabues | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 2003 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Zimbabwe]] | [https://www.ted.com/speakers/nkosilathi_nyathi nkosilathi_nyathi] | [[:d:Q101769900|Q101769900]] |- | [[Ficheiro:Nnedi Okorafor at National Book Festival 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3877423|Nnedi Okorafor]]'' | escritora estadounidense | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q11892507|guionista de cómics]]'' | 1974-04-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/nnedi_okorafor nnedi_okorafor] | [[:d:Q3877423|Q3877423]] |- | [[Ficheiro:Noah Feldman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1959850|Noah Feldman]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]]<br/>[[autor]] | 1970-05-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/noah_feldman noah_feldman] | [[:d:Q1959850|Q1959850]] |- | [[Ficheiro:Noah Headshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q95988606|Noah Raford]]'' | | | 1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/noah_raford noah_raford] | [[:d:Q95988606|Q95988606]] |- | | ''[[:d:Q23663073|Noah Wilson-Rich]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/noah_wilson_rich noah_wilson_rich] | [[:d:Q23663073|Q23663073]] |- | [[Ficheiro:SXSW-2024-alih-OB7A0967-Nonny de la Pena.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18354191|Nonny de la Peña]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]] | 1963 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nonny_de_la_pena nonny_de_la_pena] | [[:d:Q18354191|Q18354191]] |- | | ''[[:d:Q92203204|Nora E. Atkinson]]'' | | ''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nora_atkinson nora_atkinson] | [[:d:Q92203204|Q92203204]] |- | | ''[[:d:Q62611988|Nora McInerny]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/nora_mcinerny nora_mcinerny] | [[:d:Q62611988|Q62611988]] |- | | ''[[:d:Q23797707|Nora York]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/nora_york nora_york] | [[:d:Q23797707|Q23797707]] |- | [[Ficheiro:Noreena Hertz - Trento - 1.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q94555|Noreena Hertz]]'' | economista británica | [[economista]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>''[[:d:Q18190897|correspondente no estranxeiro]]''<br/>''[[:d:Q1416279|analista financeiro]]'' | 1967-09-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/noreena_hertz noreena_hertz] | [[:d:Q94555|Q94555]] |- | | ''[[:d:Q18817338|Noriko Arai]]'' | matemática xaponesa | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/noriko_arai noriko_arai] | [[:d:Q18817338|Q18817338]] |- | [[Ficheiro:20120515-OSEC-RBN-2077 (7205167124).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q88078173|Norma Pimentel]]'' | | [[pintor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/norma_pimentel norma_pimentel] | [[:d:Q88078173|Q88078173]] |- | [[Ficheiro:Un edificio sostenible de acero y cristal, nuevo proyecto de Foster para Madrid 04 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Norman Foster]] | arquitecto británico | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1935-06-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/norman_foster norman_foster]<br/>[https://www.ted.com/speakers/157 157] | [[:d:Q104898|Q104898]] |- | [[Ficheiro:Norman Lear 1975 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1270283|Norman Lear]]'' | | ''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q1440873|produtor creador]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1922-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/norman_lear norman_lear] | [[:d:Q1270283|Q1270283]] |- | | ''[[:d:Q7052808|Norman Spack]]'' | | ''[[:d:Q4531850|endocrinólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/norman_spack norman_spack] | [[:d:Q7052808|Q7052808]] |- | | ''[[:d:Q83978785|Normand Voyer]]'' | | ''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/normand_voyer normand_voyer] | [[:d:Q83978785|Q83978785]] |- | | ''[[:d:Q23769298|Noy Thrupkaew]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/noy_thrupkaew noy_thrupkaew] | [[:d:Q23769298|Q23769298]] |- | [[Ficheiro:OK Go at Lotusphere 2012.jpg|center|128px]] | [[OK Go]] | Grupo musical estadounidense | | | | | [https://www.ted.com/speakers/ok_go ok_go] | [[:d:Q736107|Q736107]] |- | | ''[[:d:Q87990786|Oded Shoseyov]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/oded_shoseyov oded_shoseyov] | [[:d:Q87990786|Q87990786]] |- | | ''[[:d:Q61994730|Ofer Levy]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ofer_levy ofer_levy] | [[:d:Q61994730|Q61994730]] |- | [[Ficheiro:Ola Rosling on Factfulness.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22280133|Ola Rosling]]'' | | ''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1975-11-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/ola_rosling ola_rosling] | [[:d:Q22280133|Q22280133]] |- | [[Ficheiro:Ólafur Elíasson Internationale Jury Berlinale 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Olafur Eliasson]] | artista danés | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1967-02-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/olafur_eliasson olafur_eliasson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/336 336] | [[:d:Q365691|Q365691]] |- | [[Ficheiro:Ole Scheeren in Frankfurt.20130525.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67031|Ole Scheeren]]'' | arquitecto alemán | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/ole_scheeren ole_scheeren] | [[:d:Q67031|Q67031]] |- | [[Ficheiro:Oleksandra Matviichuk December 2022 laughing.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q108128555|Oleksandra Matviichuk]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1983-10-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ucraína]] | [https://www.ted.com/speakers/oleksandra_matviichuk oleksandra_matviichuk] | [[:d:Q108128555|Q108128555]] |- | | ''[[:d:Q95204574|Olesya Khromeychuk]]'' | | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/olesya_khromeychuk olesya_khromeychuk] | [[:d:Q95204574|Q95204574]] |- | [[Ficheiro:NBF2024-oliver-jeffers.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3350659|Oliver Jeffers]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[artista]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q4853732|escritor de literatura infantil]]''<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/oliver_jeffers oliver_jeffers] | [[:d:Q3350659|Q3350659]] |- | [[Ficheiro:Oliversacks.jpg|center|128px]] | [[Oliver Sacks]] | neurólogo e escritor británico | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q593644|químico]]''<br/>''[[:d:Q551835|médico escritor]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Médico, médica|médico]] | 1933-07-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/oliver_sacks oliver_sacks] | [[:d:Q258662|Q258662]] |- | | ''[[:d:Q47109725|Olivia Affuso]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/olivia_affuso olivia_affuso] | [[:d:Q47109725|Q47109725]] |- | [[Ficheiro:Olivia Arthur - Magnum Photographer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16146066|Olivia Arthur]]'' | fotógrafa británica | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/olivia_arthur olivia_arthur] | [[:d:Q16146066|Q16146066]] |- | | ''[[:d:Q116865135|Olivier Scalabre]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1976-04-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/olivier_scalabre olivier_scalabre] | [[:d:Q116865135|Q116865135]] |- | [[Ficheiro:OluTimehin Adegbeye Norwegian Council for Africa 2018 (174840).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q32537994|OluTimehin Kukoyi]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | 1991-10-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/olutimehin_adegbeye olutimehin_adegbeye] | [[:d:Q32537994|Q32537994]] |- | [[Ficheiro:TaiwoLeiden2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99501373|Olúfẹ́mi Táíwò]]'' | filósofo nixeriano | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1956 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/olu_fe_mi_ta_i_wo olu_fe_mi_ta_i_wo] | [[:d:Q99501373|Q99501373]] |- | | ''[[:d:Q7089622|Omar Ahmad]]'' | | ''[[:d:Q5287861|director de tecnoloxía]]''<br/>[[director executivo]]<br/>[[Político, política|político]] | 1964-06-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/omar_ahmad omar_ahmad] | [[:d:Q7089622|Q7089622]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Baroness O'Neill of Bengarve crop 3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q336089|Onora O'Neill]]'' | filósofa británica | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1941-08-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/onora_o_neill onora_o_neill] | [[:d:Q336089|Q336089]] |- | | ''[[:d:Q23656126|Onyx Ashanti]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/onyx_ashanti onyx_ashanti] | [[:d:Q23656126|Q23656126]] |- | | ''[[:d:Q23759585|Oren Yakobovich]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/oren_yakobovich oren_yakobovich] | [[:d:Q23759585|Q23759585]] |- | [[Ficheiro:Ory Okolloh, Sept. 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q49275|Ory Okolloh]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q19890746|Internet activist]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/ory_okolloh ory_okolloh] | [[:d:Q49275|Q49275]] |- | | ''[[:d:Q7106910|Oskar Eustis]]'' | | ''[[:d:Q1797162|director artístico]]''<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]''<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]] | 1958-07-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/oskar_eustis oskar_eustis] | [[:d:Q7106910|Q7106910]] |- | [[Ficheiro:P. Dee Boersma portrait at International Penguin Conference 10.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16971310|P. Dee Boersma]]'' | | ''[[:d:Q76928813|conservation biologist]]''<br/>''[[:d:Q1225716|ornitólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q104828277|biology teacher]]'' | 1946-11-01 | No/unknown value | | [https://www.ted.com/speakers/dee_boersma dee_boersma] | [[:d:Q16971310|Q16971310]] |- | [[Ficheiro:P W Singer Political Scientist and International Relations Expert (26294536015).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q320696|P. W. Singer]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/p_w_singer p_w_singer] | [[:d:Q320696|Q320696]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Lord Ashdown of Norton-sub-Hamdon crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q333066|Paddy Ashdown]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]] | 1941-02-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/paddy_ashdown paddy_ashdown] | [[:d:Q333066|Q333066]] |- | | ''[[:d:Q112686007|Paige Alexander]]'' | | | 1966-03-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paige_alexander paige_alexander] | [[:d:Q112686007|Q112686007]] |- | [[Ficheiro:Pam Warhurst at TDC12.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7129276|Pam Warhurst]]'' | | ''[[:d:Q4479442|fundador]]'' | 1950 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/pam_warhurst pam_warhurst] | [[:d:Q7129276|Q7129276]] |- | [[Ficheiro:PamelaMeyerSeptember2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21063835|Pamela Meyer]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/pamela_meyer pamela_meyer] | [[:d:Q21063835|Q21063835]] |- | [[Ficheiro:March for Science San Francisco 20170422-4376.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7129246|Pamela Ronald]]'' | xenetista estadounidense | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/pamela_ronald pamela_ronald] | [[:d:Q7129246|Q7129246]] |- | [[Ficheiro:Vienna 2013-07-12 'central garden' - Blublut feat. Colin Webster 078 Pamelia Kurstin.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q275179|Pamelia Kurstin]]'' | música estadounidense | ''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q13219637|violoncellista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Músico, música|músico]] | 1976-05-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/pamelia_kurstin pamelia_kurstin] | [[:d:Q275179|Q275179]] |- | [[Ficheiro:Pankaj Ghemawat - 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7131284|Pankaj Ghemawat]]'' | | [[economista]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-09-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>No/unknown value | [https://www.ted.com/speakers/pankaj_ghemawat pankaj_ghemawat] | [[:d:Q7131284|Q7131284]] |- | [[Ficheiro:Paola Antonelli in 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q440493|Paola Antonelli]]'' | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1963-05-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/paola_antonelli paola_antonelli] | [[:d:Q440493|Q440493]] |- | | ''[[:d:Q23662717|Paolo Cardini]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paolo_cardini paolo_cardini] | [[:d:Q23662717|Q23662717]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Parag Khanna.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2051465|Parag Khanna]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1977-07-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[India]] | [https://www.ted.com/speakers/parag_khanna parag_khanna] | [[:d:Q2051465|Q2051465]] |- | | ''[[:d:Q97655984|Paramjit Parmar]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/pj_parmar pj_parmar] | [[:d:Q97655984|Q97655984]] |- | | ''[[:d:Q4970590|Paraorchestra]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/british_paraorchestra british_paraorchestra] | [[:d:Q4970590|Q4970590]] |- | [[Ficheiro:Pardis Sabeti - PopTech 2011 - Camden Maine USA.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3063122|Pardis C. Sabeti]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]'' | 1975-12-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/pardis_sabeti pardis_sabeti] | [[:d:Q3063122|Q3063122]] |- | | ''[[:d:Q7136564|Pardis Parker]]'' | | [[Actor, actriz|actor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/pardis_parker pardis_parker] | [[:d:Q7136564|Q7136564]] |- | [[Ficheiro:Yeonmi Park (53065489343) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18437771|Park Yeon-mi]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1993-10-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Corea do Norte]]<br/>[[Corea do Sur]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yeonmi_park yeonmi_park] | [[:d:Q18437771|Q18437771]] |- | [[Ficheiro:Parul Sehgal NBCC 2011 Shankbone.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7141204|Parul Sehgal]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>[[xornalista]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/parul_sehgal_1 parul_sehgal_1] | [[:d:Q7141204|Q7141204]] |- | [[Ficheiro:Pat Mitchell (8157972890) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7143792|Pat Mitchell]]'' | xornalista estadounidense | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1943-01-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/pat_mitchell pat_mitchell] | [[:d:Q7143792|Q7143792]] |- | [[Ficheiro:2011 portrait - Patience Mthunzi (6197342763) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23782661|Patience Mthunzi]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1976-05-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/patience_mthunzi patience_mthunzi] | [[:d:Q23782661|Q23782661]] |- | [[Ficheiro:Patrice Gordon at SXSW London 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q136514661|Patrice Gordon]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/patrice_gordon patrice_gordon] | [[:d:Q136514661|Q136514661]] |- | [[Ficheiro:Stanford2010PatriciaBurchat.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23782676|Patricia Burchat]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/patricia_burchat patricia_burchat] | [[:d:Q23782676|Q23782676]] |- | | ''[[:d:Q7145662|Patricia K. Kuhl]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q2854916|otorrinolaringólogo]]'' | 1946-11-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/patricia_kuhl patricia_kuhl] | [[:d:Q7145662|Q7145662]] |- | | ''[[:d:Q23784397|Patricia Ryan]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/patricia_ryan patricia_ryan] | [[:d:Q23784397|Q23784397]] |- | [[Ficheiro:Patrick Awuah (Ashesi).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7146064|Patrick Awuah, Jr.]]'' | | ''[[:d:Q6017510|Independent inventor]]''<br/>''[[:d:Q1132207|business incubator]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Ghana]] | [https://www.ted.com/speakers/patrick_awuah patrick_awuah] | [[:d:Q7146064|Q7146064]] |- | [[Ficheiro:Patrick Chappatte-IMG 8680-square.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q116361|Patrick Chappatte]]'' | | ''[[:d:Q3658608|caricaturista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/patrick_chappatte patrick_chappatte] | [[:d:Q116361|Q116361]] |- | [[Ficheiro:Patrick James McGinnis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q50082695|Patrick James McGinnis]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1976-01-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/patrick_mcginnis patrick_mcginnis] | [[:d:Q50082695|Q50082695]] |- | [[Ficheiro:Patrisse Cullors.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20090524|Patrisse Cullors]]'' | artista estadounidense | [[activista]] | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/patrisse_cullors patrisse_cullors] | [[:d:Q20090524|Q20090524]] |- | [[Ficheiro:PATRICIA MEDICI. Foto por João Marcos Rosa.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769549|Patrícia Medici]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/patricia_medici patricia_medici] | [[:d:Q23769549|Q23769549]] |- | | ''[[:d:Q7148280|Patsy Rodenburg]]'' | actriz británica | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q20971450|adestrador de voz]]''<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]'' | 1953-09-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/patsy_rodenburg patsy_rodenburg] | [[:d:Q7148280|Q7148280]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Pattie Maes.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7552|Pattie Maes]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/pattie_maes pattie_maes] | [[:d:Q7552|Q7552]] |- | | ''[[:d:Q60539319|Patty McCord]]'' | | ''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q978044|Executivo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/patty_mccord patty_mccord] | [[:d:Q60539319|Q60539319]] |- | | ''[[:d:Q23782390|Paul Bennett]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_bennett paul_bennett] | [[:d:Q23782390|Q23782390]] |- | [[Ficheiro:Paul Bloom no Fronteiras do Pensamento Porto Alegre 2014 (14929910380).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1590549|Paul Bloom]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1963-12-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_bloom paul_bloom] | [[:d:Q1590549|Q1590549]] |- | [[Ficheiro:Paul Collier World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2059187|Paul Collier]]'' | economista británico | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1949-04-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_collier paul_collier] | [[:d:Q2059187|Q2059187]] |- | | ''[[:d:Q23661675|Paul Conneally]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_conneally paul_conneally] | [[:d:Q23661675|Q23661675]] |- | [[Ficheiro:Paul Debevec.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q93006|Paul Debevec]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_debevec paul_debevec] | [[:d:Q93006|Q93006]] |- | | ''[[:d:Q108171225|Paul F. Hessburg]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_hessburg paul_hessburg] | [[:d:Q108171225|Q108171225]] |- | [[Ficheiro:PaulGilding.png|center|128px]] | ''[[:d:Q2754187|Paul Gilding]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_gilding paul_gilding] | [[:d:Q2754187|Q2754187]] |- | [[Ficheiro:OmegaAuthPhoto.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16196964|Paul Greenberg]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_greenberg paul_greenberg] | [[:d:Q16196964|Q16196964]] |- | [[Ficheiro:Paul Hudson at the World Economic Forum.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q67029500|Paul Hudson]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1967-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_hudson paul_hudson] | [[:d:Q67029500|Q67029500]] |- | [[Ficheiro:Paul J. Zak.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1967906|Paul J. Zak]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1962-02-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_zak paul_zak] | [[:d:Q1967906|Q1967906]] |- | | ''[[:d:Q23712890|Paul Kemp-Robertson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_kemp_robertson paul_kemp_robertson] | [[:d:Q23712890|Q23712890]] |- | | ''[[:d:Q16274683|Paul Knoepfler]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1967-04-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_knoepfler paul_knoepfler] | [[:d:Q16274683|Q16274683]] |- | [[Ficheiro:NMD 2019 Høyrepopulismens fremvekst 6 (32873985077) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7152025|Paul Lewis]]'' | xornalista británico | [[xornalista]] | 1981 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_lewis paul_lewis] | [[:d:Q7152025|Q7152025]] |- | [[Ficheiro:Paul maccready.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1374080|Paul MacCready]]'' | | ''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q27732138|glider pilot]]'' | 1925-09-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_maccready paul_maccready] | [[:d:Q1374080|Q1374080]] |- | | ''[[:d:Q7152338|Paul McEuen]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_mceuen paul_mceuen] | [[:d:Q7152338|Q7152338]] |- | [[Ficheiro:Paul Romer, 2005 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q509262|Paul M. Romer]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | 1955-11-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_romer paul_romer]<br/>[https://www.ted.com/speakers/471 471] | [[:d:Q509262|Q509262]] |- | | ''[[:d:Q705347|Paul Moller]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1936-12-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_moller paul_moller] | [[:d:Q705347|Q705347]] |- | [[Ficheiro:Paul Nicklen’s Polar Wonderland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7152732|Paul Nicklen]]'' | fotógrafo canadense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]''<br/>''[[:d:Q16060693|conservacionista]]'' | 1968-07-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_nicklen paul_nicklen] | [[:d:Q7152732|Q7152732]] |- | [[Ficheiro:Paul Pholeros, SUST cropped.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15430944|Paul Pholeros]]'' | arquitecto australiano | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_pholeros paul_pholeros] | [[:d:Q15430944|Q15430944]] |- | | ''[[:d:Q23728301|Paul Piff]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_piff paul_piff] | [[:d:Q23728301|Q23728301]] |- | | ''[[:d:Q7153314|Paul Root Wolpe]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1957-02-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_root_wolpe paul_root_wolpe] | [[:d:Q7153314|Q7153314]] |- | | ''[[:d:Q106687213|Paul Rucker]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Músico, música|músico]] | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_rucker paul_rucker] | [[:d:Q106687213|Q106687213]] |- | [[Ficheiro:Paul Sereno Lab Photo (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q562813|Paul Sereno]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]'' | 1957-10-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_sereno paul_sereno] | [[:d:Q562813|Q562813]] |- | | ''[[:d:Q23657114|Paul Snelgrove]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/paul_snelgrove paul_snelgrove] | [[:d:Q23657114|Q23657114]] |- | [[Ficheiro:Paul Stamets with Agarikon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q783942|Paul Stamets]]'' | | ''[[:d:Q2487799|micólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1955-07-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_stamets paul_stamets] | [[:d:Q783942|Q783942]] |- | [[Ficheiro:Paul Tudor Jones, Tudor Investments.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7154092|Paul Tudor Jones]]'' | | ''[[:d:Q4182927|corredor de bolsa]]''<br/>''[[:d:Q43423468|hedge fund manager]]''<br/>''[[:d:Q3704253|comerciante]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1954-09-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_tudor_jones_ii paul_tudor_jones_ii] | [[:d:Q7154092|Q7154092]] |- | | ''[[:d:Q2663689|Paul W. Ewald]]'' | | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]'' | 1950s<br/>1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_ewald paul_ewald]<br/>[https://www.ted.com/speakers/230 230] | [[:d:Q2663689|Q2663689]] |- | | ''[[:d:Q7154189|Paul W. K. Rothemund]]'' | académico estadounidense | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paul_rothemund paul_rothemund] | [[:d:Q7154189|Q7154189]] |- | | ''[[:d:Q23498304|Paula Johnson]]'' | | ''[[:d:Q3264451|cardiólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paula_johnson paula_johnson] | [[:d:Q23498304|Q23498304]] |- | [[Ficheiro:Paula Scher interview OnCreativity.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7154764|Paula Scher]]'' | | [[deseñador gráfico]]<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Docente|mestre]] | 1948-10-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paula_scher paula_scher] | [[:d:Q7154764|Q7154764]] |- | | ''[[:d:Q64748198|Paula Stone Williams]]'' | | ''[[:d:Q7143049|pastoral counseling]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1951 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paula_stone_williams paula_stone_williams] | [[:d:Q64748198|Q64748198]] |- | [[Ficheiro:Paula Hammond, PCAST Member (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16195100|Paula T. Hammond]]'' | | ''[[:d:Q7888586|enxeñeiro químico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1963 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/paula_hammond paula_hammond] | [[:d:Q16195100|Q16195100]] |- | [[Ficheiro:Pavan Sukhdev (10186874696) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16254734|Pavan Sukhdev]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1960-03-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/pavan_sukhdev pavan_sukhdev] | [[:d:Q16254734|Q16254734]] |- | | ''[[:d:Q7156113|Pawan Sinha]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1968-06-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/pawan_sinha pawan_sinha] | [[:d:Q7156113|Q7156113]] |- | | ''[[:d:Q120643687|Peachy Liv]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/peachy_liv peachy_liv] | [[:d:Q120643687|Q120643687]] |- | | ''[[:d:Q23671263|Pearl Arredondo]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/pearl_arredondo pearl_arredondo] | [[:d:Q23671263|Q23671263]] |- | [[Ficheiro:Peggy Orenstein on Boys and Sex.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7160710|Peggy Orenstein]]'' | escritora estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961-11-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peggy_orenstein peggy_orenstein] | [[:d:Q7160710|Q7160710]] |- | [[Ficheiro:Penelope Boston lecturing on Subsurface Astrobiology Cave Habitats on Earth, Mars, and Beyond.webp|center|128px]] | ''[[:d:Q7162562|Penelope Boston]]'' | | ''[[:d:Q16742175|espeleólogo]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogo]]''<br/>''[[:d:Q3061999|astrobiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/penelope_boston penelope_boston] | [[:d:Q7162562|Q7162562]] |- | | ''[[:d:Q23662947|Penelope Jagessar Chaffer]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/penelope_jagessar_chaffer penelope_jagessar_chaffer] | [[:d:Q23662947|Q23662947]] |- | [[Ficheiro:Per Espen Stoknes (2017) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11995189|Per Espen Stoknes]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1967-03-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/per_espen_stoknes per_espen_stoknes] | [[:d:Q11995189|Q11995189]] |- | | ''[[:d:Q23783063|Pete Alcorn]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/pete_alcorn pete_alcorn] | [[:d:Q23783063|Q23783063]] |- | [[Ficheiro:2025 Peter Attia (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23712954|Peter Attia]]'' | | [[cirurxián]]<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q133575875|anti-aging practitioner and activist]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1973-03-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_attia peter_attia] | [[:d:Q23712954|Q23712954]] |- | [[Ficheiro:Peter Calthorpe on book tour (6545182197) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7173152|Peter Calthorpe]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1949 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_calthorpe peter_calthorpe] | [[:d:Q7173152|Q7173152]] |- | | ''[[:d:Q950763|Peter D. Ward]]'' | | ''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1949 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_ward peter_ward] | [[:d:Q950763|Q950763]] |- | [[Ficheiro:Peter-Diamandis-Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q562799|Peter Diamandis]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961-05-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_diamandis peter_diamandis] | [[:d:Q562799|Q562799]] |- | | ''[[:d:Q7173699|Peter Donnelly]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]'' | 1959-05-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_donnelly peter_donnelly]<br/>[https://www.ted.com/speakers/63 63] | [[:d:Q7173699|Q7173699]] |- | | ''[[:d:Q23712235|Peter Doolittle]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_doolittle peter_doolittle] | [[:d:Q23712235|Q23712235]] |- | [[Ficheiro:Petereigenfeature.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q95830|Peter Eigen]]'' | xurista alemán | [[economista]]<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1938-06-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_eigen peter_eigen] | [[:d:Q95830|Q95830]] |- | [[Ficheiro:Peter Gabriel, Denver 2023.jpg|center|128px]] | [[Peter Gabriel]] | músico británico | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]'' | 1950-02-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_gabriel peter_gabriel] | [[:d:Q175195|Q175195]] |- | | ''[[:d:Q23759857|Peter Haas]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_haas peter_haas] | [[:d:Q23759857|Q23759857]] |- | [[Ficheiro:Peter Hirshberg (916338285).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769555|Peter Hirshberg]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_hirshberg peter_hirshberg] | [[:d:Q23769555|Q23769555]] |- | [[Ficheiro:Peter Molyneux 20080927 Festival du jeu video 02.jpg|center|128px]] | [[Peter Molyneux]] | | ''[[:d:Q863368|programador de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q3630699|deseñador de xogos]]''<br/>''[[:d:Q18882335|deseñador de videoxogos]]'' | 1959-05-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_molyneux peter_molyneux] | [[:d:Q164565|Q164565]] |- | [[Ficheiro:Peter Norvig in 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92832|Peter Norvig]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1956-12-05<br/>1956-12-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_norvig peter_norvig] | [[:d:Q92832|Q92832]] |- | | ''[[:d:Q58812993|Peter Ouko]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_ouko peter_ouko] | [[:d:Q58812993|Q58812993]] |- | | ''[[:d:Q20853515|Peter Reinhart]]'' | | ''[[:d:Q160131|panadeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 20th century<br/>1950 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_reinhart peter_reinhart] | [[:d:Q20853515|Q20853515]] |- | | ''[[:d:Q23662569|Peter Saul]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_saul peter_saul] | [[:d:Q23662569|Q23662569]] |- | [[Ficheiro:Peter Singer 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Peter Singer]] | filósofo australiano | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]] | 1946-07-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_singer peter_singer] | [[:d:Q211539|Q211539]] |- | | ''[[:d:Q23796156|Peter Tyack]]'' | | ''[[:d:Q107267362|behavioral ecologist]]''<br/>''[[:d:Q107267423|marine mammalogist]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_tyack peter_tyack] | [[:d:Q23796156|Q23796156]] |- | | ''[[:d:Q23712817|Peter van Manen]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_van_manen peter_van_manen] | [[:d:Q23712817|Q23712817]] |- | [[Ficheiro:Peter van Uhm.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2079298|Peter van Uhm]]'' | militar neerlandés | [[militar]] | 1955-07-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/peter_van_uhm peter_van_uhm] | [[:d:Q2079298|Q2079298]] |- | | ''[[:d:Q7181721|Phil Borges]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1942 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/phil_borges phil_borges] | [[:d:Q7181721|Q7181721]] |- | | ''[[:d:Q3378790|Phil Hansen]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/phil_hansen phil_hansen] | [[:d:Q3378790|Q3378790]] |- | [[Ficheiro:Philip Plait 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2701388|Phil Plait]]'' | astrónomo estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1412961|Trekkie]]'' | 1964-09-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/phil_plait phil_plait]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1109 1109] | [[:d:Q2701388|Q2701388]] |- | | ''[[:d:Q23728383|Philip Evans]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/philip_evans philip_evans] | [[:d:Q23728383|Q23728383]] |- | [[Ficheiro:Philip K. Howard.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7183880|Philip K. Howard]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1948 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/philip_k_howard philip_k_howard]<br/>[https://www.ted.com/speakers/621 621] | [[:d:Q7183880|Q7183880]] |- | [[Ficheiro:Philip Rosedale in 2021 by Chris Michel 1d35908-4-26.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1978446|Philip Rosedale]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1968-09-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/philip_rosedale philip_rosedale] | [[:d:Q1978446|Q1978446]] |- | [[Ficheiro:Professor Zimbardo (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q296042|Philip Zimbardo]]'' | | ''[[:d:Q10672931|psicólogo social]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[autor]] | 1933-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/philip_zimbardo philip_zimbardo] | [[:d:Q296042|Q296042]] |- | [[Ficheiro:PhilippePetitAAFeb09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q705289|Philippe Petit]]'' | | ''[[:d:Q11957145|acróbata]]''<br/>''[[:d:Q17307272|artista de circo]]''<br/>''[[:d:Q15855449|mago]]''<br/>''[[:d:Q3090865|funámbulo]]''<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q465501|especialista de cinema]]'' | 1949-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/philippe_petit philippe_petit] | [[:d:Q705289|Q705289]] |- | [[Ficheiro:Phillippe Starck 2011.jpg|center|128px]] | [[Philippe Starck]] | deseñador industrial e arquitecto francés | ''[[:d:Q11287574|deseñador industrial]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1949-01-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/philippe_starck philippe_starck] | [[:d:Q316906|Q316906]] |- | [[Ficheiro:Phillip Atiba Goff (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27063586|Phillip Atiba Solomon]]'' | psicólogo estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/phillip_goff phillip_goff] | [[:d:Q27063586|Q27063586]] |- | [[Ficheiro:Pia Mancini.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18326639|Pia Mancini]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[activista]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Arxentina]] | [https://www.ted.com/speakers/pia_mancini pia_mancini] | [[:d:Q18326639|Q18326639]] |- | [[Ficheiro:Pico Iyer 2.08.12 (6847745503).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2955951|Pico Iyer]]'' | escritor británico | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-02-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/pico_iyer pico_iyer] | [[:d:Q2955951|Q2955951]] |- | [[Ficheiro:The make it happen crew - 4826111428 Pierre Thiam (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q127305851|Pierre Thiam]]'' | | [[Cociñeiro, cociñeira|cociñeiro]]<br/>[[autor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Senegal]] | [https://www.ted.com/speakers/pierre_thiam pierre_thiam] | [[:d:Q127305851|Q127305851]] |- | | ''[[:d:Q766390|Pilobolus]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/pilobolus pilobolus] | [[:d:Q766390|Q766390]] |- | | ''[[:d:Q23662189|Plankton Chronicles Project]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/plankton_chronicles_project plankton_chronicles_project] | [[:d:Q23662189|Q23662189]] |- | | ''[[:d:Q56882240|Poppy Crum]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/poppy_crum poppy_crum] | [[:d:Q56882240|Q56882240]] |- | [[Ficheiro:Pranavmistry.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2722796|Pranav Mistry]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1981-05-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/pranav_mistry pranav_mistry] | [[:d:Q2722796|Q2722796]] |- | | ''[[:d:Q59696234|Pratik Shah]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/pratik_shah pratik_shah] | [[:d:Q59696234|Q59696234]] |- | [[Ficheiro:Preston Reed June 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q357378|Preston Reed]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q6168364|guitarrista de jazz]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]'' | 1955-04-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/preston_reed preston_reed] | [[:d:Q357378|Q357378]] |- | | ''[[:d:Q2891977|Princess Al Mayassa bint Hamad of Qatar]]'' | | [[presidente]]<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]'' | 1983 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Qatar]] | [https://www.ted.com/speakers/sheikha_al_mayassa sheikha_al_mayassa] | [[:d:Q2891977|Q2891977]] |- | [[Ficheiro:Priti Krishtel - Initiative for Medicines, Access and Knowledge (I-MAK).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q110316854|Priti Krishtel]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/priti_krishtel priti_krishtel] | [[:d:Q110316854|Q110316854]] |- | | ''[[:d:Q106904404|Priya Parker]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2462658|xerente]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/priya_parker priya_parker] | [[:d:Q106904404|Q106904404]] |- | [[Ficheiro:Priyanka Chopra at Bulgary launch, 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Priyanka Chopra]] | | ''[[:d:Q18581305|concursante en certames de beleza]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q3357567|modelo]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]] | 1982-07-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/priyanka_chopra priyanka_chopra] | [[:d:Q158957|Q158957]] |- | [[Ficheiro:LSU Museum of Natural Science - Prosanta Chakrabarty with zoological specimen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21338838|Prosanta Chakrabarty]]'' | | ''[[:d:Q4205432|ictiólogo]]''<br/>''[[:d:Q98544732|coleccionista científico]]'' | 1978-11-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/prosanta_chakrabarty prosanta_chakrabarty] | [[:d:Q21338838|Q21338838]] |- | | ''[[:d:Q23656762|Péter Fankhauser]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/peter_fankhauser peter_fankhauser] | [[:d:Q23656762|Q23656762]] |- | | ''[[:d:Q23783069|Qi Zhang]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/qi_zhang qi_zhang] | [[:d:Q23783069|Q23783069]] |- | | ''[[:d:Q45175182|Qudus Onikeku]]'' | | ''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/qudus_onikeku qudus_onikeku] | [[:d:Q45175182|Q45175182]] |- | | ''[[:d:Q23657158|Quixotic Fusion]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/quixotic quixotic] | [[:d:Q23657158|Q23657158]] |- | | ''[[:d:Q23657089|Quyen Nguyen]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[cirurxián]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/quyen_nguyen quyen_nguyen] | [[:d:Q23657089|Q23657089]] |- | [[Ficheiro:Lukedubois.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7273818|R. Luke DuBois]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]'' | 1975-09-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/r_luke_dubois r_luke_dubois] | [[:d:Q7273818|Q7273818]] |- | [[Ficheiro:Rachel Armstrong (8460277065).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795664|Rachel Armstrong]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rachel_armstrong rachel_armstrong] | [[:d:Q23795664|Q23795664]] |- | [[Ficheiro:Explaining the Sharing Economy - Rachel Botsman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20995290|Rachel Botsman]]'' | escritora británica | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rachel_botsman rachel_botsman] | [[:d:Q20995290|Q20995290]] |- | | ''[[:d:Q109651518|Rachel Kleinfeld]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rachel_kleinfeld rachel_kleinfeld] | [[:d:Q109651518|Q109651518]] |- | [[Ficheiro:Vienna Energy Forum 2013 Rachel Kyte Kandeh Yumkella (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19663370|Rachel Kyte]]'' | | | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rachel_kyte rachel_kyte] | [[:d:Q19663370|Q19663370]] |- | | ''[[:d:Q23783093|Rachel Pike]]'' | | ''[[:d:Q105839787|atmospheric chemist]]''<br/>''[[:d:Q1113838|climatólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rachel_pike rachel_pike] | [[:d:Q23783093|Q23783093]] |- | | ''[[:d:Q7279417|Rachel Sussman]]'' | fotógrafa estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[artista]] | 1975 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rachel_sussman rachel_sussman] | [[:d:Q7279417|Q7279417]] |- | [[Ficheiro:Horizonte 2014 Fr 1464.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q18397247|Rachelle Garniez]]'' | | ''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1965-03-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rachelle_garniez rachelle_garniez] | [[:d:Q18397247|Q18397247]] |- | | ''[[:d:Q17517256|Radhika Nagpal]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/radhika_nagpal radhika_nagpal] | [[:d:Q17517256|Q17517256]] |- | [[Ficheiro:Raffaello D’Andrea, Professor and artist (48088758103).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16864843|Raffaello D'Andrea]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1967-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/raffaello_d_andrea raffaello_d_andrea] | [[:d:Q16864843|Q16864843]] |- | | ''[[:d:Q23795356|Raghava KK]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/kk_raghava kk_raghava] | [[:d:Q23795356|Q23795356]] |- | [[Ficheiro:Ramesh Mashelkar Apr09.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7283012|Raghunath Anant Mashelkar]]'' | | ''[[:d:Q7888586|enxeñeiro químico]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1943-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>''[[:d:Q1775277|Dominio da India]]'' | [https://www.ted.com/speakers/r_a_mashelkar r_a_mashelkar] | [[:d:Q7283012|Q7283012]] |- | [[Ficheiro:Raghuram Rajan, IMF 69MS040421048l.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q981496|Raghuram Rajan]]'' | economista indio | [[economista]]<br/>''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1963-02-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/raghuram_rajan raghuram_rajan] | [[:d:Q981496|Q981496]] |- | [[Ficheiro:Rahaf Harfoush.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q11996983|Rahaf Harfoush]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rahaf_harfoush rahaf_harfoush] | [[:d:Q11996983|Q11996983]] |- | | ''[[:d:Q7283604|Rahul Mehrotra]]'' | arquitecto indio | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/rahul_mehrotra rahul_mehrotra] | [[:d:Q7283604|Q7283604]] |- | | ''[[:d:Q23768717|Rainer Strack]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rainer_strack rainer_strack] | [[:d:Q23768717|Q23768717]] |- | [[Ficheiro:Rainn Wilson 2011 Shankbone 2.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q349548|Rainn Wilson]]'' | actor estadounidense | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q948329|actor de xénero]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q685433|vendedor]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1966-01-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rainn_wilson rainn_wilson] | [[:d:Q349548|Q349548]] |- | [[Ficheiro:Raj Jayadev at Pacific News Service 40th anniversary celebration.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q100178541|Raj Jayadev]]'' | | ''[[:d:Q28532974|organizador comunitario]]'' | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/raj_jayadev raj_jayadev] | [[:d:Q100178541|Q100178541]] |- | [[Ficheiro:Raj Panjabi, NSC Senior Director.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28101938|Raj Panjabi]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | 1981-02-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/raj_panjabi raj_panjabi] | [[:d:Q28101938|Q28101938]] |- | [[Ficheiro:Rajesh Rao 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14751924|Rajesh P.N. Rao]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1970-07-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/rajesh_rao rajesh_rao] | [[:d:Q14751924|Q14751924]] |- | | ''[[:d:Q23760316|Rajiv Maheswaran]]'' | investigador | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rajiv_maheswaran rajiv_maheswaran] | [[:d:Q23760316|Q23760316]] |- | | ''[[:d:Q41799934|Ralph Chami]]'' | | [[economista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ralph_chami ralph_chami] | [[:d:Q41799934|Q41799934]] |- | | ''[[:d:Q23784293|Ralph Langner]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ralph_langner ralph_langner] | [[:d:Q23784293|Q23784293]] |- | [[Ficheiro:Ralph nader portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q193156|Ralph Nader]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q11986654|lobista]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]''<br/>''[[:d:Q15958642|escritor político]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]] | 1934-02-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ralph_nader ralph_nader] | [[:d:Q193156|Q193156]] |- | [[Ficheiro:Ramanan laxminarayan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759575|Ramanan Laxminarayan]]'' | | [[economista]] | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ramanan_laxminarayan ramanan_laxminarayan] | [[:d:Q23759575|Q23759575]] |- | [[Ficheiro:Ramesh Raskar (11539797465).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16735003|Ramesh Raskar]]'' | investigador estadounidense | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1265807|científico da información]]'' | 1970-06-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ramesh_raskar ramesh_raskar] | [[:d:Q16735003|Q16735003]] |- | [[Ficheiro:Ramez Naam at the SingularityU The Netherlands Summit 2016 (29025926993).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4177760|Ramez Naam]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q10272926|enxeñeiro informático]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/ramez_naam ramez_naam] | [[:d:Q4177760|Q4177760]] |- | | ''[[:d:Q23657180|Ramona Pierson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ramona_pierson ramona_pierson] | [[:d:Q23657180|Q23657180]] |- | | ''[[:d:Q23712989|Ramsey Musallam]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ramsey_musallam ramsey_musallam] | [[:d:Q23712989|Q23712989]] |- | [[Ficheiro:Families Belong Together SF march 20180630-4564.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q33103779|Rana Abdelhamid]]'' | | [[Político, política|político]] | 1993-05-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rana_abdelhamid rana_abdelhamid] | [[:d:Q33103779|Q33103779]] |- | [[Ficheiro:Rana el Kaliouby.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17465952|Rana el Kaliouby]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/rana_el_kaliouby rana_el_kaliouby]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2533 2533] | [[:d:Q17465952|Q17465952]] |- | [[Ficheiro:Randall Munroe 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q285048|Randall Munroe]]'' | | [[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q98668847|geohasher]]'' | 1984-10-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/randall_munroe randall_munroe] | [[:d:Q285048|Q285048]] |- | [[Ficheiro:RandyPausch Wiki 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q49828|Randy Pausch]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1960-10-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/randy_pausch randy_pausch]<br/>[https://www.ted.com/speakers/643 643] | [[:d:Q49828|Q49828]] |- | | ''[[:d:Q7294792|Rashad Robinson]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rashad_robinson rashad_robinson] | [[:d:Q7294792|Q7294792]] |- | | ''[[:d:Q12332886|Rasmus Ankersen]]'' | | ''[[:d:Q26481809|dirixente deportivo]]''<br/>''[[:d:Q937857|futbolista]]''<br/>[[Adestrador, adestradora|adestrador]] | 1983-09-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/rasmus_ankersen_TEDxManchester20180211-24852 rasmus_ankersen_TEDxManchester20180211-24852] | [[:d:Q12332886|Q12332886]] |- | | ''[[:d:Q23751633|Raspyni Brothers]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/raspyni_brothers raspyni_brothers] | [[:d:Q23751633|Q23751633]] |- | [[Ficheiro:The Raul Midón Trio - Leverkusener Jazztage 2017-1537.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1375278|Raul Midón]]'' | músico estadounidense | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q6168364|guitarrista de jazz]]'' | 1966-03-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/raul_midon raul_midon]<br/>[https://www.ted.com/speakers/168 168] | [[:d:Q1375278|Q1375278]] |- | | ''[[:d:Q23784984|Ravin Agrawal]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ravin_agrawal ravin_agrawal] | [[:d:Q23784984|Q23784984]] |- | | ''[[:d:Q5555893|Ray Anderson]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1934-07-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ray_anderson ray_anderson]<br/>[https://www.ted.com/speakers/351 351] | [[:d:Q5555893|Q5555893]] |- | [[Ficheiro:Web Summit 2018 - Forum - Day 2, November 7 HM1 7481 (44858045925).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7297378|Ray Dalio]]'' | | ''[[:d:Q43423468|hedge fund manager]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]'' | 1949-08-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ray_dalio ray_dalio] | [[:d:Q7297378|Q7297378]] |- | [[Ficheiro:Ray Zahab speaking at TED in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7298329|Ray Zahab]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q11513337|atleta]]'' | 1968<br/>1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/ray_zahab ray_zahab] | [[:d:Q7298329|Q7298329]] |- | [[Ficheiro:Rayma Suprani 2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20685271|Rayma Suprani]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1969-04-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Venezuela]] | [https://www.ted.com/speakers/rayma_suprani rayma_suprani] | [[:d:Q20685271|Q20685271]] |- | [[Ficheiro:Ray Kurzweil @ SXSW 2017 (32594766664).jpg|center|128px]] | [[Raymond Kurzweil]] | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q846430|futurólogo]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1948-02-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ray_kurzweil ray_kurzweil] | [[:d:Q298341|Q298341]] |- | | ''[[:d:Q24054740|Raymond Wang]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/raymond_wang raymond_wang] | [[:d:Q24054740|Q24054740]] |- | | ''[[:d:Q7300377|Read Montague]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/read_montague read_montague] | [[:d:Q7300377|Q7300377]] |- | | ''[[:d:Q115671548|Rebeca Hwang Eun Young]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/rebeca_hwang rebeca_hwang] | [[:d:Q115671548|Q115671548]] |- | | ''[[:d:Q86113114|Rebecca A Brachman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rebecca_brachman rebecca_brachman] | [[:d:Q86113114|Q86113114]] |- | [[Ficheiro:Rebecca Goldstein.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q766723|Rebecca Goldstein]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q864380|biógrafo]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q2468727|erudito clásico]]'' | 1950-02-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rebecca_newberger_goldstein rebecca_newberger_goldstein] | [[:d:Q766723|Q766723]] |- | [[Ficheiro:Rebecca MacKinnon (WMEU 2023 photoshoot).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2915379|Rebecca MacKinnon]]'' | | [[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 1969-09-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rebecca_mackinnon rebecca_mackinnon] | [[:d:Q2915379|Q2915379]] |- | | ''[[:d:Q7301850|Rebecca Onie]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1977 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rebecca_onie rebecca_onie] | [[:d:Q7301850|Q7301850]] |- | | ''[[:d:Q7301901|Rebecca Saxe]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/rebecca_saxe rebecca_saxe] | [[:d:Q7301901|Q7301901]] |- | | ''[[:d:Q85582624|Rebekah Shirley]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/rebekah_shirley rebekah_shirley] | [[:d:Q85582624|Q85582624]] |- | [[Ficheiro:Reed Hastings, Web 2.0 Conference.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7306657|Reed Hastings]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1960-10-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/reed_hastings reed_hastings] | [[:d:Q7306657|Q7306657]] |- | | ''[[:d:Q23759787|Reed Kroloff]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/reed_kroloff reed_kroloff] | [[:d:Q23759787|Q23759787]] |- | [[Ficheiro:Dubai Future Forum 2024 - Refik Anadol.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q63718992|Refik Anadol]]'' | | ''[[:d:Q7016454|artista de novos medios]]'' | 1985 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/refik_anadol refik_anadol] | [[:d:Q63718992|Q63718992]] |- | [[Ficheiro:Reggie Watts at PopTech 2011 (a).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3423441|Reggie Watts]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q1198887|director musical]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1972-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/reggie_watts reggie_watts]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1160 1160] | [[:d:Q3423441|Q3423441]] |- | [[Ficheiro:DARPA Director Dr regina dugan.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q1709949|Regina E. Dugan]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1963-03-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/regina_dugan regina_dugan]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1161 1161] | [[:d:Q1709949|Q1709949]] |- | | ''[[:d:Q23783055|Regina Hartley]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/regina_hartley regina_hartley] | [[:d:Q23783055|Q23783055]] |- | [[Ficheiro:Renata Salecl, Munich Security Conference 2023.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6118610|Renata Salecl]]'' | filósofa eslovena | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1962-01-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Eslovenia]] | [https://www.ted.com/speakers/renata_salecl renata_salecl] | [[:d:Q6118610|Q6118610]] |- | [[Ficheiro:Renee Montgomery UConn.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q299943|Renee Montgomery]]'' | baloncestista estadounidense | ''[[:d:Q3665646|baloncestista]]'' | 1986-12-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/renee_montgomery renee_montgomery] | [[:d:Q299943|Q299943]] |- | | ''[[:d:Q23795629|Renny Gleeson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/renny_gleeson renny_gleeson] | [[:d:Q23795629|Q23795629]] |- | [[Ficheiro:Renzo Piano, portrait.jpg|center|128px]] | [[Renzo Piano]] | Arquitecto italiano e enxeñeiro | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Político, política|político]] | 1937-09-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/renzo_piano renzo_piano] | [[:d:Q190148|Q190148]] |- | | ''[[:d:Q124428915|Renzo Vitale]]'' | | ''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>[[artista]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/renzo_vitale renzo_vitale] | [[:d:Q124428915|Q124428915]] |- | [[Ficheiro:Renee Hlozek.png|center|128px]] | ''[[:d:Q54318944|Renée Hložek]]'' | | ''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1706722|investigador posdoutoral]]'' | 1983-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/1388817 1388817] | [[:d:Q54318944|Q54318944]] |- | [[Ficheiro:2018-prathamusa-reshma-saujani.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7315375|Reshma Saujani]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1975-11-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/reshma_saujani reshma_saujani] | [[:d:Q7315375|Q7315375]] |- | | ''[[:d:Q105441098|Resson Kantai Duff]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/resson_kantai_duff resson_kantai_duff] | [[:d:Q105441098|Q105441098]] |- | | ''[[:d:Q11140288|Reuben Heyday Margolin]]'' | artista estadounidense | ''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/reuben_margolin reuben_margolin] | [[:d:Q11140288|Q11140288]] |- | | ''[[:d:Q114630044|Reuben Jonathan Miller]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q8142883|criminólogo]]''<br/>''[[:d:Q7019111|asistente social]]''<br/>''[[:d:Q37941017|fieldworker]]''<br/>''[[:d:Q27177003|research professor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/reuben_jonathan_miller reuben_jonathan_miller] | [[:d:Q114630044|Q114630044]] |- | [[Ficheiro:Rhiannon Giddens (53972453002).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7320514|Rhiannon Giddens]]'' | música estadounidense | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q9648008|intérprete de banxo]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q1259917|violinista]]''<br/>''[[:d:Q8178443|libretista]]'' | 1977-02-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rhiannon_giddens rhiannon_giddens] | [[:d:Q7320514|Q7320514]] |- | | ''[[:d:Q17486500|Ric Elias]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1967-05-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ric_elias ric_elias] | [[:d:Q17486500|Q17486500]] |- | | ''[[:d:Q706665|Ricardo Semler]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/ricardo_semler ricardo_semler] | [[:d:Q706665|Q706665]] |- | | ''[[:d:Q7323191|Rich Benjamin]]'' | escritor estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rich_benjamin rich_benjamin] | [[:d:Q7323191|Q7323191]] |- | [[Ficheiro:Rich Powell at World Economic Forum Growth Summit 2023.png|center|128px]] | ''[[:d:Q117249162|Rich Powell]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rich_powell rich_powell] | [[:d:Q117249162|Q117249162]] |- | [[Ficheiro:Richard Bona-1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25679|Richard Bona]]'' | | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1967-10-28<br/>1966-10-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Camerún]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_bona richard_bona] | [[:d:Q25679|Q25679]] |- | [[Ficheiro:5.3.10RichardBransonByDavidShankbone.jpg|center|128px]] | [[Richard Branson]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1950-07-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_branson richard_branson] | [[:d:Q194419|Q194419]] |- | [[Ficheiro:Richard Browning.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30610966|Richard Browning]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1979-01-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_browning richard_browning] | [[:d:Q30610966|Q30610966]] |- | [[Ficheiro:Dinner with Richard Dawkins and CFI... like a candle in the dark.jpg|center|128px]] | [[Richard Dawkins]] | biólogo e divulgador científico inglés | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]''<br/>''[[:d:Q3745071|escritor de ciencia]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q16270720|theoretical biologist]]''<br/>''[[:d:Q15632482|epistemólogo]]''<br/>''[[:d:Q19356916|sociobiólogo]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q69423232|guionista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q116695160|actor de videoxogo]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1941-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_dawkins richard_dawkins]<br/>[https://www.ted.com/speakers/93 93] | [[:d:Q44461|Q44461]] |- | [[Ficheiro:RichardFeynman-PaineMansionWoods1984 copyrightTamikoThiel bw.jpg|center|128px]] | [[Richard Feynman]] | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q16745601|físico cuántico]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q4351403|percusionista]]''<br/>[[físico teórico]]<br/>[[divulgador científico]]<br/>[[Político, política|político]] | 1918-05-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_feynman richard_feynman]<br/>[https://www.ted.com/speakers/673 673] | [[:d:Q39246|Q39246]] |- | [[Ficheiro:Richard Baraniuk at the SPARC 2014 OA Meeting - DSC00777 (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7323946|Richard G. Baraniuk]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_baraniuk richard_baraniuk]<br/>[https://www.ted.com/speakers/26 26] | [[:d:Q7323946|Q7323946]] |- | [[Ficheiro:Richard G Wilkinson.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2096593|Richard G. Wilkinson]]'' | | ''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1943-07-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_wilkinson richard_wilkinson] | [[:d:Q2096593|Q2096593]] |- | [[Ficheiro:Mayor Richard J. Berry first photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7326701|Richard J. Berry]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1962-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_j_berry richard_j_berry] | [[:d:Q7326701|Q7326701]] |- | [[Ficheiro:Richard L. Pyle On Boat in Philippines, with Poseidon SE7EN Rebreather.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21340682|Richard L. Pyle]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q4205432|ictiólogo]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q109120509|coleccionista de animais]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q98544732|coleccionista científico]]'' | 1967-03-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_pyle richard_pyle] | [[:d:Q21340682|Q21340682]] |- | [[Ficheiro:Richard H. Ledgett.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17079639|Richard Ledgett]]'' | | | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rick_ledgett rick_ledgett] | [[:d:Q17079639|Q17079639]] |- | | ''[[:d:Q320884|Richard Preston]]'' | | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q17433421|xornalista científico]]'' | 1954-08-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_preston richard_preston] | [[:d:Q320884|Q320884]] |- | | ''[[:d:Q23656666|Richard Resnick]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_resnick richard_resnick] | [[:d:Q23656666|Q23656666]] |- | | ''[[:d:Q23785283|Richard Sears]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_sears richard_sears] | [[:d:Q23785283|Q23785283]] |- | | ''[[:d:Q23657219|Richard Seymour]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_seymour richard_seymour] | [[:d:Q23657219|Q23657219]] |- | [[Ficheiro:Richard St. John, The 8 Traits Successful People Have in Common - Gulltaggen 2010 (4561385080).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795641|Richard St. John]]'' | | ''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1947 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_st_john richard_st_john] | [[:d:Q23795641|Q23795641]] |- | | ''[[:d:Q18609935|Richard T. Ford]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q63677188|profesor de dereito]]''<br/>''[[:d:Q16012028|académico xurídico]]'' | 1966-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_thompson_ford richard_thompson_ford] | [[:d:Q18609935|Q18609935]] |- | | ''[[:d:Q23797900|Richard Turere]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/richard_turere richard_turere] | [[:d:Q23797900|Q23797900]] |- | [[Ficheiro:Making Education Work (42839111875).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7328635|Richard V. Reeves]]'' | escritor británico | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]'' | 1969-07-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_v_reeves richard_v_reeves] | [[:d:Q7328635|Q7328635]] |- | | ''[[:d:Q23670529|Richard Weller]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/richard_weller richard_weller] | [[:d:Q23670529|Q23670529]] |- | [[Ficheiro:Rick Doblin - MAPS.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7331358|Rick Doblin]]'' | investigador estadounidense | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1953-11-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rick_doblin rick_doblin] | [[:d:Q7331358|Q7331358]] |- | | ''[[:d:Q23662323|Rick Guidotti]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rick_guidotti_s rick_guidotti_s] | [[:d:Q23662323|Q23662323]] |- | [[Ficheiro:Rick.Smolan.headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7331756|Rick Smolan]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1949-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rick_smolan rick_smolan] | [[:d:Q7331756|Q7331756]] |- | [[Ficheiro:Rick Warren (2016).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q380107|Rick Warren]]'' | | ''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q152002|pastor]]'' | 1954-01-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rick_warren rick_warren] | [[:d:Q380107|Q380107]] |- | [[Ficheiro:Rickard Falkvinge - 2006-06-03 (Jon Åslund).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q443624|Rickard Falkvinge]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1662485|profesional da información]]'' | 1972-01-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/rick_falkvinge rick_falkvinge] | [[:d:Q443624|Q443624]] |- | [[Ficheiro:Riitta ikonen.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16299293|Riitta Ikonen]]'' | artista finlandesa | [[artista]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Finlandia]] | [https://www.ted.com/speakers/riitta_ikonen riitta_ikonen] | [[:d:Q16299293|Q16299293]] |- | [[Ficheiro:Risa Wechsler 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q48698841|Risa Wechsler]]'' | física estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/risa_wechsler risa_wechsler] | [[:d:Q48698841|Q48698841]] |- | | ''[[:d:Q23759728|Rishi Manchanda]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rishi_manchanda rishi_manchanda] | [[:d:Q23759728|Q23759728]] |- | | ''[[:d:Q23671271|Rita F. Pierson]]'' | | | 1951-10-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rita_f_pierson rita_f_pierson] | [[:d:Q23671271|Q23671271]] |- | | ''[[:d:Q3433529|Rives]]'' | poeta estadounidense | ''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1968-10-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rives rives] | [[:d:Q3433529|Q3433529]] |- | | ''[[:d:Q23796184|Rob Dunbar]]'' | | ''[[:d:Q11424604|científico da Terra]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rob_dunbar rob_dunbar] | [[:d:Q23796184|Q23796184]] |- | | ''[[:d:Q22087979|Rob Forbes]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rob_forbes rob_forbes] | [[:d:Q22087979|Q22087979]] |- | | ''[[:d:Q23783483|Rob Harmon]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rob_harmon rob_harmon] | [[:d:Q23783483|Q23783483]] |- | [[Ficheiro:Rob Hopkins, 2014 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1594109|Rob Hopkins]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Miliciano|militante]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1968-06-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rob_hopkins rob_hopkins] | [[:d:Q1594109|Q1594109]] |- | [[Ficheiro:Congreso Futuro 2020 - Rob Knight 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20657126|Rob Knight]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1976 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/rob_knight rob_knight] | [[:d:Q20657126|Q20657126]] |- | [[Ficheiro:Robb Willer.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41634525|Robb Willer]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1977 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robb_willer robb_willer] | [[:d:Q41634525|Q41634525]] |- | [[Ficheiro:Kid President in White House 2013 Easter Egg Roll Promo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18196390|Robby Novak]]'' | actor estadounidense | [[Actor, actriz|actor]] | 2004-01-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/kid_president kid_president] | [[:d:Q18196390|Q18196390]] |- | [[Ficheiro:Dr. Ballard visit 2023 (52976464273) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q312867|Robert Ballard]]'' | | ''[[:d:Q10669499|oficial da Armada]]''<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q520549|xeólogo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1942-06-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_ballard robert_ballard] | [[:d:Q312867|Q312867]] |- | [[Ficheiro:330-PSA-153-63 (USN 711326) (22171848378) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2357840|Robert Fischell]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1929-02-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_fischell robert_fischell] | [[:d:Q2357840|Q2357840]] |- | | ''[[:d:Q23728142|Robert Full]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_full robert_full] | [[:d:Q23728142|Q23728142]] |- | | ''[[:d:Q23797194|Robert Gupta]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_gupta robert_gupta] | [[:d:Q23797194|Q23797194]] |- | [[Ficheiro:RobReid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2798390|Robert H. Reid]]'' | | ''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1965-10-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rob_reid rob_reid] | [[:d:Q2798390|Q2798390]] |- | | ''[[:d:Q104510834|Robert Hakiza]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[República Democrática do Congo]]<br/>[[Uganda]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_hakiza robert_hakiza] | [[:d:Q104510834|Q104510834]] |- | | ''[[:d:Q17299886|Robert Hammond]]'' | | | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_hammond robert_hammond] | [[:d:Q17299886|Q17299886]] |- | [[Ficheiro:ROBERT J. GORDON.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7345891|Robert J. Gordon]]'' | economista estadounidense | [[economista]] | 1940-09-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_j_gordon robert_j_gordon] | [[:d:Q7345891|Q7345891]] |- | [[Ficheiro:Robert J. Lang, origami expert.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q642995|Robert J. Lang]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | 1961-05-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_lang robert_lang] | [[:d:Q642995|Q642995]] |- | | ''[[:d:Q16150166|Robert J. Waldinger]]'' | | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_waldinger robert_waldinger] | [[:d:Q16150166|Q16150166]] |- | [[Ficheiro:ETH-BIB-Katzschmann, Robert-Portr 17424.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56415714|Robert Katzschmann]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_katzschmann robert_katzschmann] | [[:d:Q56415714|Q56415714]] |- | | ''[[:d:Q23797695|Robert Lee Hotz]]'' | | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_lee_hotz robert_lee_hotz] | [[:d:Q23797695|Q23797695]] |- | | ''[[:d:Q8342|Robert Legato]]'' | | ''[[:d:Q222344|director de fotografía]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1956-05-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_legato robert_legato] | [[:d:Q8342|Q8342]] |- | | ''[[:d:Q7347308|Robert Mankoff]]'' | | ''[[:d:Q1114448|debuxante de banda deseñada]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1944-05-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_mankoff bob_mankoff] | [[:d:Q7347308|Q7347308]] |- | | ''[[:d:Q23759693|Robert Muggah]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | 1974-07-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_muggah robert_muggah] | [[:d:Q23759693|Q23759693]] |- | [[Ficheiro:Robert Neuwirth in 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7348003|Robert Neuwirth]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q15931838|xornalista de investigación]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_neuwirth robert_neuwirth] | [[:d:Q7348003|Q7348003]] |- | | ''[[:d:Q23931473|Robert Palmer]]'' | xornalista británico | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_palmer robert_palmer] | [[:d:Q23931473|Q23931473]] |- | | ''[[:d:Q67942469|Robert Reffkin]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q806798|banqueiro]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robert_reffkin robert_reffkin] | [[:d:Q67942469|Q67942469]] |- | [[Ficheiro:Robert Sapolsky in 2023 A 16.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3118802|Robert Sapolsky]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1957-04-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_sapolsky robert_sapolsky] | [[:d:Q3118802|Q3118802]] |- | [[Ficheiro:BobStein2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7350029|Robert Stein]]'' | | ''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>''[[:d:Q88109319|computer pioneer]]'' | 1946-04-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_stein bob_stein] | [[:d:Q7350029|Q7350029]] |- | [[Ficheiro:Robert Swan in 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2582394|Robert Swan]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]'' | 1956-07-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_swan robert_swan] | [[:d:Q2582394|Q2582394]] |- | [[Ficheiro:Robert Thurman 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1377791|Robert Thurman]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q333634|tradutor]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]''<br/>''[[:d:Q674426|conservador]]'' | 1941-08-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bob_thurman bob_thurman] | [[:d:Q1377791|Q1377791]] |- | [[Ficheiro:Robert Wright journalist.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3123126|Robert Wright]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q4110598|videoblogueiro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-01-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robert_wright robert_wright] | [[:d:Q3123126|Q3123126]] |- | | ''[[:d:Q23809243|Roberto D'Angelo & Francesca Fedeli]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/roberto_and_francesca_d_angelo roberto_and_francesca_d_angelo] | [[:d:Q23809243|Q23809243]] |- | [[Ficheiro:Robinchase2008.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7352317|Robin Chase]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robin_chase robin_chase] | [[:d:Q7352317|Q7352317]] |- | [[Ficheiro:Robin Hanson in a field 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2159779|Robin Hanson]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15319501|científico social]]'' | 1959-08-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robin_hanson robin_hanson] | [[:d:Q2159779|Q2159779]] |- | | ''[[:d:Q106687805|Robin Hauser]]'' | directora de cinema estadounidense | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robin_hauser robin_hauser] | [[:d:Q106687805|Q106687805]] |- | [[Ficheiro:Robin Ince - EdSciFest 2014.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7352559|Robin Ince]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q18545066|monologuista]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1969-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/robin_ince robin_ince] | [[:d:Q7352559|Q7352559]] |- | [[Ficheiro:RobinMorgan profile.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q450796|Robin Morgan]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1941-01-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robin_morgan robin_morgan] | [[:d:Q450796|Q450796]] |- | [[Ficheiro:Murphy talk.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23782688|Robin Murphy]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q18844224|escritor de ciencia ficción]]'' | 1957-08-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/robin_murphy robin_murphy] | [[:d:Q23782688|Q23782688]] |- | | ''[[:d:Q23713828|Robin Nagle]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robin_nagle robin_nagle] | [[:d:Q23713828|Q23713828]] |- | | ''[[:d:Q89132134|Robin S S Kramer]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/robin_kramer robin_kramer] | [[:d:Q89132134|Q89132134]] |- | | ''[[:d:Q55583699|Robin Steinberg]]'' | xurista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robin_steinberg robin_steinberg] | [[:d:Q55583699|Q55583699]] |- | | ''[[:d:Q23760207|Robyn Stein DeLuca]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/robyn_stein_deluca robyn_stein_deluca] | [[:d:Q23760207|Q23760207]] |- | [[Ficheiro:Rodney Brooks ML40.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92809|Rodney Brooks]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]] | 1954-12-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/rodney_brooks rodney_brooks] | [[:d:Q92809|Q92809]] |- | [[Ficheiro:Rodney Mullen PopTech 2013 01 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q313447|Rodney Mullen]]'' | skater estadounidense | ''[[:d:Q17502714|patinador de monopatín]]'' | 1966-08-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rodney_mullen rodney_mullen] | [[:d:Q313447|Q313447]] |- | | ''[[:d:Q24052043|Rodrigo Bijou]]'' | | ''[[:d:Q65952601|enxeñeiro de seguridade]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_bijou rodrigo_bijou] | [[:d:Q24052043|Q24052043]] |- | | ''[[:d:Q23712290|Rodrigo Canales]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_canales rodrigo_canales] | [[:d:Q23712290|Q23712290]] |- | [[Ficheiro:Rodrigo y Gabriela.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1469093|Rodrigo y Gabriela]]'' | | [[Compositor, compositora|compositor]] | | | | [https://www.ted.com/speakers/rodrigo_y_gabriela rodrigo_y_gabriela] | [[:d:Q1469093|Q1469093]] |- | | ''[[:d:Q106736121|Roger Antonsen]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1569495|profesor de educación superior]]''<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Programador, programadora|programador]] | 1976-08-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/roger_antonsen roger_antonsen] | [[:d:Q106736121|Q106736121]] |- | | ''[[:d:Q23657103|Roger Doiron]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/roger_doiron roger_doiron] | [[:d:Q23657103|Q23657103]] |- | [[Ficheiro:Roger Ebert cropped.jpg|center|128px]] | [[Roger Ebert]] | | [[guionista]]<br/>''[[:d:Q4220892|crítico de cinema]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Reporteiro, reporteira|reporteiro]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1942-06-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roger_ebert roger_ebert]<br/>[https://www.ted.com/speakers/904 904] | [[:d:Q212173|Q212173]] |- | [[Ficheiro:2021 - Centre Stage SM5 1003 (51652425540) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7358633|Roger McNamee]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]'' | 1956-05-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roger_mcnamee roger_mcnamee] | [[:d:Q7358633|Q7358633]] |- | | ''[[:d:Q23728309|Roger Stein]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/roger_stein roger_stein] | [[:d:Q23728309|Q23728309]] |- | | ''[[:d:Q57010924|Roger T. Hanlon]]'' | | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1947-05-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roger_hanlon roger_hanlon] | [[:d:Q57010924|Q57010924]] |- | | ''[[:d:Q7359408|Rogier van der Heide]]'' | | ''[[:d:Q1823479|deseñador de iluminación]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/rogier_van_der_heide rogier_van_der_heide] | [[:d:Q7359408|Q7359408]] |- | [[Ficheiro:Rokia Traoré - Festival du Bout du Monde 2013 - 012.jpg|center|128px]] | [[Rokia Traoré]] | música maliana | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1974-01-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Malí]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/rokia_traore rokia_traore]<br/>[https://www.ted.com/speakers/166 166] | [[:d:Q256065|Q256065]] |- | | ''[[:d:Q52151628|Rola Hallam]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Siria]] | [https://www.ted.com/speakers/rola_hallam rola_hallam] | [[:d:Q52151628|Q52151628]] |- | | ''[[:d:Q105338430|Roman Krznaric]]'' | filósofo australiano | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/roman_krznaric roman_krznaric] | [[:d:Q105338430|Q105338430]] |- | | ''[[:d:Q17388690|Roman Mars]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>''[[:d:Q112120568|radio program designer]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]'' | 1974-10-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roman_mars roman_mars] | [[:d:Q17388690|Q17388690]] |- | | ''[[:d:Q23769241|Romina Libster]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/romina_libster romina_libster] | [[:d:Q23769241|Q23769241]] |- | [[Ficheiro:Mr. Romulus Whitaker.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3532796|Romulus Whitaker]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q16271064|herpetólogo]]'' | 1943-05-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>''[[:d:Q1775277|Dominio da India]]'' | [https://www.ted.com/speakers/romulus_whitaker romulus_whitaker] | [[:d:Q3532796|Q3532796]] |- | | ''[[:d:Q11099812|Ron Eglash]]'' | matemático estadounidense | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1958-12-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ron_eglash ron_eglash] | [[:d:Q11099812|Q11099812]] |- | | ''[[:d:Q7363766|Ron Finley]]'' | | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>[[Xardineiro, xardineira|xardineiro]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ron_finley ron_finley] | [[:d:Q7363766|Q7363766]] |- | [[Ficheiro:Photo of Ron Gutman.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7363861|Ron Gutman]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ron_gutman ron_gutman] | [[:d:Q7363861|Q7363861]] |- | | ''[[:d:Q7364137|Ron McCallum]]'' | académico australiano | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1948-10-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/ron_mccallum ron_mccallum] | [[:d:Q7364137|Q7364137]] |- | | ''[[:d:Q107012903|Ronald Rael]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Docente|mestre]] | 1971 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ronald_rael ronald_rael] | [[:d:Q107012903|Q107012903]] |- | | ''[[:d:Q7365256|Ronald S. Sullivan Jr.]]'' | profesor estadounidense | ''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1966-12-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ronald_sullivan ronald_sullivan] | [[:d:Q7365256|Q7365256]] |- | | ''[[:d:Q23662811|Ronny Edry]]'' | | [[deseñador gráfico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ronny_edry ronny_edry] | [[:d:Q23662811|Q23662811]] |- | [[Ficheiro:Rory Bremner at the Savoy 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3400702|Rory Bremner]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q3149505|improvisador]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]'' | 1961-04-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rory_bremner rory_bremner] | [[:d:Q3400702|Q3400702]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Rory Stewart crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q328892|Rory Stewart]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3579035|escritor de viaxes]]''<br/>[[Oficial (forzas armadas)|oficial]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Atleta|deportista]]<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1973-01-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rory_stewart rory_stewart]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1045 1045] | [[:d:Q328892|Q328892]] |- | [[Ficheiro:Business of Software - Rory Sutherland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19666293|Rory Sutherland]]'' | | ''[[:d:Q10355417|publicitario]]''<br/>''[[:d:Q4178004|publicista]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q106879368|marketing theorist]]''<br/>''[[:d:Q1086863|columnista]]'' | 1965-11-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rory_sutherland rory_sutherland] | [[:d:Q19666293|Q19666293]] |- | | ''[[:d:Q7367220|Rosalind Brewer]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q593644|químico]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rosalind_g_brewer rosalind_g_brewer] | [[:d:Q7367220|Q7367220]] |- | [[Ficheiro:Panel Discussion Close-up, Science, Faith, and Technology Cropped.jpg|center|128px]] | [[Rosalind Picard]] | informática estadounidense | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | 1962-05-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rosalind_picard rosalind_picard] | [[:d:Q14109|Q14109]] |- | | ''[[:d:Q75975492|Rosamund Adoo-Kissi-Debrah]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[Político, política|político]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rosamund_kissi_debrah rosamund_kissi_debrah] | [[:d:Q75975492|Q75975492]] |- | [[Ficheiro:Rosanne Cash, 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q462289|Rosanne Cash]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]'' | 1955-05-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rosanne_cash rosanne_cash] | [[:d:Q462289|Q462289]] |- | [[Ficheiro:Rose George on The Big Necessity.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4949823|Rose George]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rose_george rose_george] | [[:d:Q4949823|Q4949823]] |- | [[Ficheiro:Rose Goslinga - PopTech 2011 - Camden Maine USA (6264061943).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759550|Rose Goslinga]]'' | | ''[[:d:Q285759|axente de seguros]]''<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rose_goslinga rose_goslinga] | [[:d:Q23759550|Q23759550]] |- | | [[Rose Mutiso|Rose M. Mutiso]] | física kenyana | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/rose_m_mutiso rose_m_mutiso] | [[:d:Q76469472|Q76469472]] |- | | ''[[:d:Q23728320|Roselinde Torres]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/roselinde_torres roselinde_torres] | [[:d:Q23728320|Q23728320]] |- | | ''[[:d:Q23759581|Rosie King]]'' | | [[activista]]<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1998 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rosie_king rosie_king] | [[:d:Q23759581|Q23759581]] |- | [[Ficheiro:Portrait of Ross Lovegrove.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q573143|Ross Lovegrove]]'' | deseñador británico | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1958-08-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/ross_lovegrove ross_lovegrove]<br/>[https://www.ted.com/speakers/28 28] | [[:d:Q573143|Q573143]] |- | [[Ficheiro:Roxane gay 9134940.JPG|center|128px]] | [[Roxane Gay]] | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q20708269|Scrabble player]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q876864|editor colaborador]]''<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]'' | 1974-10-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roxane_gay roxane_gay] | [[:d:Q16202911|Q16202911]] |- | [[Ficheiro:Roy Bahat, head of Bloomberg Beta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q117249859|Roy Bahat]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/roy_bahat roy_bahat] | [[:d:Q117249859|Q117249859]] |- | | ''[[:d:Q23728739|Roy Gould]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1947 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/roy_gould roy_gould] | [[:d:Q23728739|Q23728739]] |- | [[Ficheiro:Roy Wood Jr. at Essence Festival of Culture July 2025 - 01 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7373522|Roy Wood Jr.]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[disc-jóckey]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1978-12-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/roy_wood_jr roy_wood_jr] | [[:d:Q7373522|Q7373522]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Roz Savage MP crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7375304|Roz Savage]]'' | | ''[[:d:Q21081635|ocean rower]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1967-12-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/roz_savage roz_savage] | [[:d:Q7375304|Q7375304]] |- | | ''[[:d:Q7376380|Ruby Sales]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | 1948-07-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ruby_sales ruby_sales] | [[:d:Q7376380|Q7376380]] |- | [[Ficheiro:Ruby-Wax-2016 (cropped again).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q460549|Ruby Wax]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q73306227|guionista de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]''<br/>[[guionista]] | 1953-04-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ruby_wax ruby_wax] | [[:d:Q460549|Q460549]] |- | [[Ficheiro:Rufus Cappadocia.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7378014|Rufus Cappadocia]]'' | | ''[[:d:Q13219637|violoncellista]]'' | 1967 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/rufus_cappadocia rufus_cappadocia] | [[:d:Q7378014|Q7378014]] |- | | ''[[:d:Q23809230|Rufus Griscom & Alisa Volkman]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/rufus_griscom_alisa_volkam rufus_griscom_alisa_volkam] | [[:d:Q23809230|Q23809230]] |- | [[Ficheiro:Oliver Mark - Rufus Wainwright, Berlin 2010.jpg|center|128px]] | [[Rufus Wainwright]] | | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Músico, música|músico]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1973-07-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/rufus_wainwright rufus_wainwright] | [[:d:Q192402|Q192402]] |- | [[Ficheiro:Ruha Benjamin, Databite 124, 2019 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28935115|Ruha Benjamin]]'' | socióloga estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ruha_benjamin ruha_benjamin] | [[:d:Q28935115|Q28935115]] |- | [[Ficheiro:Rumaitha Al Busaidi at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|128px]] | ''[[:d:Q106923101|Rumaitha Al Busaidi]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[activista]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Omán]] | [https://www.ted.com/speakers/rumaitha_al_busaidi rumaitha_al_busaidi] | [[:d:Q106923101|Q106923101]] |- | [[Ficheiro:Rumman Chowdhury at the AI for Good Global Summit 2018 (42110666692).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q41241224|Rumman Chowdhury]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q29169143|científico de datos]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/rumman_chowdhury rumman_chowdhury] | [[:d:Q41241224|Q41241224]] |- | | ''[[:d:Q23713556|Rupal Patel]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/rupal_patel rupal_patel] | [[:d:Q23713556|Q23713556]] |- | [[Ficheiro:Russ B. Altman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7381092|Russ Altman]]'' | | ''[[:d:Q2904006|bioinformático]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q26848923|bioenxeñeiro]]'' | 1961-11-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/russ_altman russ_altman] | [[:d:Q7381092|Q7381092]] |- | [[Ficheiro:Russell G Foster - EdSciFest 2014 (20).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7381511|Russell G. Foster]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>[[oftalmólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-08-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/russell_foster russell_foster]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1623 1623] | [[:d:Q7381511|Q7381511]] |- | [[Ficheiro:Russell Wilson at the 2013 Jessie Vetter Classic, July 1, 2013.jpg|center|128px]] | [[Russell Wilson]] | | ''[[:d:Q19204627|xogador de fútbol americano]]''<br/>''[[:d:Q10871364|beisbolista]]'' | 1988-11-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/russell_wilson russell_wilson] | [[:d:Q1149781|Q1149781]] |- | [[Ficheiro:Rutger Bregman (2024)-32 (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19747970|Rutger Bregman]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q24885626|pensador]]'' | 1988-04-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/rutger_bregman rutger_bregman] | [[:d:Q19747970|Q19747970]] |- | [[Ficheiro:Ruth Chang.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7382918|Ruth Chang]]'' | filósofa estadounidense | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q63677188|profesor de dereito]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ruth_chang ruth_chang] | [[:d:Q7382918|Q7382918]] |- | | ''[[:d:Q116456709|Ryan Gersava]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/ryan_gersava ryan_gersava] | [[:d:Q116456709|Q116456709]] |- | | ''[[:d:Q59939117|Ryan Gravel]]'' | | ''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ryan_gravel ryan_gravel] | [[:d:Q59939117|Q59939117]] |- | | ''[[:d:Q24852229|Ryan Heffington]]'' | | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]'' | 1973-06-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ryan_heffington ryan_heffington] | [[:d:Q24852229|Q24852229]] |- | | ''[[:d:Q23727935|Ryan Holladay]]'' | | [[artista]]<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ryan_holladay ryan_holladay] | [[:d:Q23727935|Q23727935]] |- | | ''[[:d:Q23783358|Ryan Lobo]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ryan_lobo ryan_lobo] | [[:d:Q23783358|Q23783358]] |- | [[Ficheiro:TerBurgDSCF0820 (34367491515).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16876158|Ryan Merkley]]'' | | ''[[:d:Q707492|Chief of Staff]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/ryan_merkley ryan_merkley] | [[:d:Q16876158|Q16876158]] |- | [[Ficheiro:Ryan Panchadsaram.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17580365|Ryan Panchadsaram]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ryan_panchadsaram ryan_panchadsaram] | [[:d:Q17580365|Q17580365]] |- | | ''[[:d:Q107224420|Ryan Phelan]]'' | | [[director executivo]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/ryan_phelan ryan_phelan] | [[:d:Q107224420|Q107224420]] |- | | ''[[:d:Q109715748|S. Julio Friedmann]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/julio_friedmann julio_friedmann] | [[:d:Q109715748|Q109715748]] |- | | ''[[:d:Q94458419|Sabine Doebel]]'' | investigador/a | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sabine_doebel sabine_doebel] | [[:d:Q94458419|Q94458419]] |- | [[Ficheiro:Safeena Husain at Jaipur Literature Festival 2026 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18353268|Safeena Husain]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/safeena_husain safeena_husain] | [[:d:Q18353268|Q18353268]] |- | [[Ficheiro:Safi Rauf Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q112056335|Safi Rauf]]'' | | | 1994 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/safi_rauf safi_rauf] | [[:d:Q112056335|Q112056335]] |- | | ''[[:d:Q56448248|Sahar Zand]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]'' | 1989-01-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sahar_zand sahar_zand] | [[:d:Q56448248|Q56448248]] |- | [[Ficheiro:Sakena Yacoobi Profile.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7402892|Sakena Yacoobi]]'' | | [[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1950 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Afganistán]] | [https://www.ted.com/speakers/sakena_yacoobi sakena_yacoobi] | [[:d:Q7402892|Q7402892]] |- | | ''[[:d:Q23670961|Saki Mafundikwa]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1955 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Botswana]] | [https://www.ted.com/speakers/saki_mafundikwa saki_mafundikwa] | [[:d:Q23670961|Q23670961]] |- | [[Ficheiro:Salman Khan TED 2011.jpg|center|128px]] | [[Sal Khan]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1326886|enxeñeiro eléctrico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1056391|director de escola]]'' | 1976-10-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/salman_khan salman_khan] | [[:d:Q471472|Q471472]] |- | [[Ficheiro:Sallie Chisholm.jpg|center|128px]] | [[Sallie W. Chisholm]] | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1947-11-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/penny_chisholm penny_chisholm] | [[:d:Q4794852|Q4794852]] |- | [[Ficheiro:Sally Kohn by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7405192|Sally Kohn]]'' | xornalista estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q11499163|comentarista político]]''<br/>''[[:d:Q111535220|nonprofit administrator]]''<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q28532974|organizador comunitario]]'' | 1977-03-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sally_kohn sally_kohn] | [[:d:Q7405192|Q7405192]] |- | | ''[[:d:Q23670952|Salvatore Iaconesi]]'' | | [[artista]]<br/>[[hacker]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/salvatore_iaconesi salvatore_iaconesi] | [[:d:Q23670952|Q23670952]] |- | [[Ficheiro:Sam Gregory at Republica25 2025-05-26 02 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115558789|Sam Gregory]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sam_gregory sam_gregory] | [[:d:Q115558789|Q115558789]] |- | [[Ficheiro:Sam Harris 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q296047|Sam Harris]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1967-04-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sam_harris sam_harris] | [[:d:Q296047|Q296047]] |- | [[Ficheiro:SamKass2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16220987|Sam Kass]]'' | | ''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sam_kass sam_kass] | [[:d:Q16220987|Q16220987]] |- | | ''[[:d:Q23795645|Sam Martin]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sam_martin sam_martin] | [[:d:Q23795645|Q23795645]] |- | | ''[[:d:Q4844862|Sam Richards]]'' | sociólogo estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]'' | 1960-09-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sam_richards sam_richards] | [[:d:Q4844862|Q4844862]] |- | | ''[[:d:Q39067085|Sam Van Aken]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sam_van_aken sam_van_aken] | [[:d:Q39067085|Q39067085]] |- | [[Ficheiro:Samantha Nutt New Image - -14.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7408709|Samantha Nutt]]'' | médica canadense | [[Médico, médica|médico]] | 1969-10-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/samantha_nutt samantha_nutt] | [[:d:Q7408709|Q7408709]] |- | [[Ficheiro:Samantha Power in 2023 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q454970|Samantha Power]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1970-09-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/samantha_power samantha_power] | [[:d:Q454970|Q454970]] |- | | ''[[:d:Q23782711|Samuel Cohen]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/samuel_cohen samuel_cohen] | [[:d:Q23782711|Q23782711]] |- | | ''[[:d:Q94488349|Sandeep Jauhar]]'' | | ''[[:d:Q3264451|cardiólogo]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sandeep_jauhar sandeep_jauhar] | [[:d:Q94488349|Q94488349]] |- | | ''[[:d:Q122963546|Sandersan Onie]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sandersan_onie_TEDxSydney20220804-51709 sandersan_onie_TEDxSydney20220804-51709] | [[:d:Q122963546|Q122963546]] |- | [[Ficheiro:Sandi Toksvig - Secret Comedy Podcast - 2013 (9468814916) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q293020|Sandi Toksvig]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q3149505|improvisador]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1958-05-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]]<br/>''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/sandi_toksvig sandi_toksvig] | [[:d:Q293020|Q293020]] |- | | ''[[:d:Q111649594|Sandor Markon]]'' | | ''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1948-11-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Hungría]] | [https://www.ted.com/speakers/speaker0046 speaker0046] | [[:d:Q111649594|Q111649594]] |- | | ''[[:d:Q23670660|Sandra Aamodt]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sandra_aamodt sandra_aamodt] | [[:d:Q23670660|Q23670660]] |- | | ''[[:d:Q23657109|Sandra Fisher-Martins]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sandra_fisher_martins sandra_fisher_martins] | [[:d:Q23657109|Q23657109]] |- | [[Ficheiro:S Dixson-Declève.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q64853068|Sandrine Dixson-Declève]]'' | | ''[[:d:Q381160|expert]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/sandrine_dixson_decleve sandrine_dixson_decleve] | [[:d:Q64853068|Q64853068]] |- | | ''[[:d:Q23782729|Sandrine Thuret]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sandrine_thuret sandrine_thuret] | [[:d:Q23782729|Q23782729]] |- | [[Ficheiro:William Darity.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7417229|Sandy Darity, Jr.]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q15319501|científico social]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1953-04-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/william_sandy_darity william_sandy_darity] | [[:d:Q7417229|Q7417229]] |- | | ''[[:d:Q7417607|Sanford Biggers]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>''[[:d:Q11569986|gravador]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sanford_biggers sanford_biggers] | [[:d:Q7417607|Q7417607]] |- | [[Ficheiro:Sangeeta N. Bhatia-Heritage-Day-2019-115.jpg|center|128px]] | [[Sangeeta N. Bhatia]] | bioenxeñeira americana | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sangeeta_bhatia sangeeta_bhatia] | [[:d:Q7417919|Q7417919]] |- | | ''[[:d:Q23769249|Sangu Delle]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sangu_delle sangu_delle] | [[:d:Q23769249|Q23769249]] |- | | ''[[:d:Q23713544|Sanjay Dastoor]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sanjay_dastoor sanjay_dastoor] | [[:d:Q23713544|Q23713544]] |- | | ''[[:d:Q23662565|Sanjay Pradhan]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sanjay_pradhan sanjay_pradhan] | [[:d:Q23662565|Q23662565]] |- | | ''[[:d:Q23728286|Sara Lewis]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1953 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sara_lewis sara_lewis] | [[:d:Q23728286|Q23728286]] |- | [[Ficheiro:Sara Menker 2017.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54908063|Sara Menker]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Etiopía]] | [https://www.ted.com/speakers/sara_menker sara_menker] | [[:d:Q54908063|Q54908063]] |- | [[Ficheiro:Sara Ramírez3.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q40069|Sara Ramirez]]'' | actor mexicano | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | 1975-08-31 | ''[[:d:Q48270|xénero non binario]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[México]] | [https://www.ted.com/speakers/sara_ramirez sara_ramirez] | [[:d:Q40069|Q40069]] |- | [[Ficheiro:Sara Seager.jpg|center|128px]] | [[Sara Seager]] | astrónoma canadense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1971-07-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/sara_seager sara_seager] | [[:d:Q7421764|Q7421764]] |- | | ''[[:d:Q93349658|Sara-Jane Dunn]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/sara_jane_dunn sara_jane_dunn] | [[:d:Q93349658|Q93349658]] |- | | ''[[:d:Q23760629|Sarah Bergbreiter]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sarah_bergbreiter sarah_bergbreiter] | [[:d:Q23760629|Q23760629]] |- | | ''[[:d:Q7422132|Sarah Brosnan]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_brosnan sarah_brosnan] | [[:d:Q7422132|Q7422132]] |- | [[Ficheiro:Sarah P Corbett (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16205571|Sarah Corbett]]'' | | ''[[:d:Q10694573|artista téxtil]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_corbett sarah_corbett] | [[:d:Q16205571|Q16205571]] |- | | ''[[:d:Q125749606|Sarah Jill Kurnick]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/sarah_kurnick sarah_kurnick] | [[:d:Q125749606|Q125749606]] |- | [[Ficheiro:SarahJones.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7422463|Sarah Jones]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]] | 1973-11-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_jones sarah_jones] | [[:d:Q7422463|Q7422463]] |- | [[Ficheiro:Sarah Kaminsky - TEDxTalk 2010 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797164|Sarah Kaminsky]]'' | | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]] | 1979-03-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_kaminsky sarah_kaminsky] | [[:d:Q23797164|Q23797164]] |- | [[Ficheiro:Sarah Kay 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q32931|Sarah Kay]]'' | poetisa estadounidense | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1988-06-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_kay sarah_kay] | [[:d:Q32931|Q32931]] |- | [[Ficheiro:Sarah Lewis at LA Times Festival of Books 2025 (cropped).png|center|128px]] | ''[[:d:Q7422530|Sarah Lewis]]'' | | ''[[:d:Q674426|conservador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1979-08-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_lewis sarah_lewis] | [[:d:Q7422530|Q7422530]] |- | [[Ficheiro:Sarah Longwell - Publisher of the Bulwark (52549214676).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q72759128|Sarah Longwell]]'' | | ''[[:d:Q2516866|editor]]''<br/>''[[:d:Q8125919|asesor político]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_longwell sarah_longwell] | [[:d:Q72759128|Q72759128]] |- | [[Ficheiro:Sarah Parcak, 2014 (crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7422673|Sarah Parcak]]'' | | [[exiptólogo]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogo]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_parcak sarah_parcak] | [[:d:Q7422673|Q7422673]] |- | | ''[[:d:Q57653565|Sarah Rugheimer]]'' | investigadora estadounidense | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_rugheimer sarah_rugheimer] | [[:d:Q57653565|Q57653565]] |- | | ''[[:d:Q3473432|Sarah Sze]]'' | | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q11569986|gravador]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_sze sarah_sze] | [[:d:Q3473432|Q3473432]] |- | | ''[[:d:Q24890253|Sarah T. Stewart-Mukhopadhyay]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_t_stewart sarah_t_stewart] | [[:d:Q24890253|Q24890253]] |- | [[Ficheiro:Sarah-Jayne Blakemore, University College London.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15739591|Sarah-Jayne Blakemore]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1974-08-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sarah_jayne_blakemore sarah_jayne_blakemore] | [[:d:Q15739591|Q15739591]] |- | | ''[[:d:Q23656709|Sasha Dichter]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sasha_dichter sasha_dichter] | [[:d:Q23656709|Q23656709]] |- | [[Ficheiro:Sasha Luccioni 2022.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q122439015|Sasha Luccioni]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/sasha_luccioni sasha_luccioni] | [[:d:Q122439015|Q122439015]] |- | [[Ficheiro:Saul Griffith shot at Pop!Tech by Kris Krug.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7427302|Saul Griffith]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/saul_griffith saul_griffith] | [[:d:Q7427302|Q7427302]] |- | [[Ficheiro:Sauti-Sol.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7427621|Sauti Sol]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sauti_sol sauti_sol] | [[:d:Q7427621|Q7427621]] |- | [[Ficheiro:Sayu Bhojwani (14271186660) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q88463628|Sayu Bhojwani]]'' | | | 1967 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sayu_bhojwani sayu_bhojwani] | [[:d:Q88463628|Q88463628]] |- | | ''[[:d:Q17017620|Saša Vučinić]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Serbia]] | [https://www.ted.com/speakers/sasa_vucinic sasa_vucinic] | [[:d:Q17017620|Q17017620]] |- | | ''[[:d:Q539960|Scilla Elworthy]]'' | | ''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1943-06-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/scilla_elworthy scilla_elworthy]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1403 1403] | [[:d:Q539960|Q539960]] |- | | ''[[:d:Q23782703|Scott Dinsmore]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/scott_dinsmore scott_dinsmore] | [[:d:Q23782703|Q23782703]] |- | | ''[[:d:Q23662590|Scott Fraser]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/scott_fraser scott_fraser] | [[:d:Q23662590|Q23662590]] |- | [[Ficheiro:Scott Galloway (51933097365) (cropped) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29017701|Scott Galloway]]'' | | ''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1964-11-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/scott_galloway scott_galloway] | [[:d:Q29017701|Q29017701]] |- | | ''[[:d:Q3476245|Scott Kim]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1954 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/scott_kim scott_kim] | [[:d:Q3476245|Q3476245]] |- | [[Ficheiro:Scott McCloud.Making Comics Tour.RISD.gk.JPG|center|128px]] | [[Scott McCloud]] | Debuxante estadounidense | ''[[:d:Q715301|artista de banda deseñada]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[pintor]] | 1960-06-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/scott_mccloud scott_mccloud] | [[:d:Q454833|Q454833]] |- | | ''[[:d:Q23661641|Scott Rickard]]'' | | [[Matemático, matemática|matemático]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/scott_rickard scott_rickard] | [[:d:Q23661641|Q23661641]] |- | | ''[[:d:Q21551156|Scott Summit]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/scott_summit scott_summit] | [[:d:Q21551156|Q21551156]] |- | | ''[[:d:Q37390205|Sean Davis]]'' | | ''[[:d:Q2904006|bioinformático]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sean_davis sean_davis] | [[:d:Q37390205|Q37390205]] |- | | ''[[:d:Q24054846|Sean Follmer]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sean_follmer sean_follmer] | [[:d:Q24054846|Q24054846]] |- | | ''[[:d:Q23817870|Sean Gourley]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/sean_gourley sean_gourley] | [[:d:Q23817870|Q23817870]] |- | [[Ficheiro:Seanmcarroll2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3129354|Sean M. Carroll]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1966-10-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sean_carroll sean_carroll] | [[:d:Q3129354|Q3129354]] |- | [[Ficheiro:Sean Sherman at the Tatanka Truck 2021-10-09.jpg|center|128px]] | [[Sean Sherman]] | | ''[[:d:Q3499072|chef]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sean_sherman sean_sherman] | [[:d:Q64541096|Q64541096]] |- | [[Ficheiro:Sebastian Deterding (6777479684).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23662471|Sebastian Deterding]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastian_deterding sebastian_deterding] | [[:d:Q23662471|Q23662471]] |- | [[Ficheiro:Sebastian Junger, April 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q969298|Sebastian Junger]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q222344|director de fotografía]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1962-01-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastian_junger sebastian_junger] | [[:d:Q969298|Q969298]] |- | | ''[[:d:Q7442523|Sebastian Seung]]'' | físico estadounidense | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastian_seung sebastian_seung]<br/>[https://www.ted.com/speakers/751 751] | [[:d:Q7442523|Q7442523]] |- | [[Ficheiro:Sebastian Thrun at IAA 2019 IMG 0893.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62901|Sebastian Thrun]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1967-05-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastian_thrun sebastian_thrun]<br/>[https://www.ted.com/speakers/972 972] | [[:d:Q62901|Q62901]] |- | | ''[[:d:Q23795349|Sebastian Wernicke]]'' | | ''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sebastian_wernicke sebastian_wernicke] | [[:d:Q23795349|Q23795349]] |- | [[Ficheiro:Sebastião Salgado (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sebastião Salgado]] | fotógrafo brasileiro (1944–2025) | ''[[:d:Q957729|fotoxornalista]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[economista]] | 1944-02-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastiao_salgado sebastiao_salgado] | [[:d:Q358158|Q358158]] |- | [[Ficheiro:Sendhil Mullainathan - Behavioral Economics of Extreme Poverty - 2014 (13927918920) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q655590|Sendhil Mullainathan]]'' | economista indio | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/sendhil_mullainathan sendhil_mullainathan]<br/>[https://www.ted.com/speakers/546 546] | [[:d:Q655590|Q655590]] |- | [[Ficheiro:Serena Williams at 2013 US Open.jpg|center|128px]] | [[Serena Williams]] | tenista estadounidense | ''[[:d:Q10833314|tenista]]''<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1981-09-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/serena_williams serena_williams] | [[:d:Q11459|Q11459]] |- | | ''[[:d:Q23729052|Sergei Lupashin]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sergei_lupashin sergei_lupashin] | [[:d:Q23729052|Q23729052]] |- | [[Ficheiro:Sergey Brin Ted 2010 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sergey Brin]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q133253419|emprendedor tecnolóxico]]''<br/>[[autor]] | 1973-08-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sergey_brin sergey_brin] | [[:d:Q92764|Q92764]] |- | [[Ficheiro:Sergiu P. Pașca in 2025 at Stanford.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q49018109|Sergiu Pasca]]'' | | ''[[:d:Q5669847|profesor asistente]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1982-01-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Romanía]] | [https://www.ted.com/speakers/sergiu_p_pasca sergiu_p_pasca] | [[:d:Q49018109|Q49018109]] |- | [[Ficheiro:Seth F. Berkley - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7456439|Seth Berkley]]'' | | ''[[:d:Q12765408|epidemiólogo]]'' | 1956-10-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/seth_berkley seth_berkley] | [[:d:Q7456439|Q7456439]] |- | [[Ficheiro:Seth Godin in 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q439396|Seth Godin]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>[[economista]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]] | 1960-07-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/seth_godin seth_godin] | [[:d:Q439396|Q439396]] |- | | ''[[:d:Q7456582|Seth Priebatsch]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1989 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/seth_priebatsch seth_priebatsch]<br/>[https://www.ted.com/speakers/784 784] | [[:d:Q7456582|Q7456582]] |- | [[Ficheiro:CSICON 2011-Seth Shostak.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q5762284|Seth Shostak]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>''[[:d:Q2722764|locutor de radio]]''<br/>[[Físico, física|físico]] | 1943-07-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/seth_shostak seth_shostak] | [[:d:Q5762284|Q5762284]] |- | [[Ficheiro:Sethembile Msezane- Portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q54915207|Sethembile Msezane]]'' | artista surafricana | [[artista]] | 1991 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/sethembile_msezane sethembile_msezane] | [[:d:Q54915207|Q54915207]] |- | [[Ficheiro:Severn Cullis-Suzuki.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q385329|Severn Cullis-Suzuki]]'' | | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1979-11-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/severn_cullis_suzuki severn_cullis_suzuki] | [[:d:Q385329|Q385329]] |- | | ''[[:d:Q109971390|Sevidzem Ernestine Leikeki]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1985<br/>1985-08-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Camerún]] | [https://www.ted.com/speakers/ernestine_leikeki_sevidzem ernestine_leikeki_sevidzem] | [[:d:Q109971390|Q109971390]] |- | [[Ficheiro:Seyi Oyesola.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7459066|Seyi Oyesola]]'' | | [[Médico, médica|médico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/seyi_oyesola seyi_oyesola] | [[:d:Q7459066|Q7459066]] |- | | ''[[:d:Q23498237|Shabana Basij-Rasikh]]'' | | ''[[:d:Q974144|educador]]''<br/>''[[:d:Q22336956|humanitario]]'' | 1990 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Afganistán]] | [https://www.ted.com/speakers/shabana_basij_rasikh shabana_basij_rasikh] | [[:d:Q23498237|Q23498237]] |- | [[Ficheiro:Shad Begum at 2012 IWOC Award (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7460202|Shad Begum]]'' | | ''[[:d:Q7019111|asistente social]]'' | 1979-01-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/shad_begum shad_begum] | [[:d:Q7460202|Q7460202]] |- | | ''[[:d:Q16212117|Shaffi Mather]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1970-02-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shaffi_mather shaffi_mather] | [[:d:Q16212117|Q16212117]] |- | [[Ficheiro:Shah Rukh Khan graces the launch of the new Santro.jpg|center|128px]] | [[Shah Rukh Khan]] | Actor, produtor e personalidade india da televisión | ''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]'' | 1965-11-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shah_rukh_khan shah_rukh_khan] | [[:d:Q9535|Q9535]] |- | [[Ficheiro:Shai Agassi2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1235658|Shai Agassi]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1968-04-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/shai_agassi shai_agassi] | [[:d:Q1235658|Q1235658]] |- | [[Ficheiro:Shai Reshef.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7462389|Shai Reshef]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1955-09-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/shai_reshef shai_reshef] | [[:d:Q7462389|Q7462389]] |- | [[Ficheiro:Shaka Senghor - Flickr - Knight Foundation.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23498341|Shaka Senghor]]'' | | ''[[:d:Q1569495|profesor de educación superior]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shaka_senghor shaka_senghor] | [[:d:Q23498341|Q23498341]] |- | [[Ficheiro:Shane Campbell-Staton.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q62018991|Shane Campbell-Staton]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q16271064|herpetólogo]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shane_campbell-staton shane_campbell-staton] | [[:d:Q62018991|Q62018991]] |- | [[Ficheiro:Shane Koyczan and the Short Story Long.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6483777|Shane Koyczan]]'' | poeta canadense | ''[[:d:Q17378128|spoken word artist]]''<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1976-05-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/shane_koyczan shane_koyczan] | [[:d:Q6483777|Q6483777]] |- | | ''[[:d:Q22278829|Shane Legg]]'' | | ''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nova Zelandia]] | [https://www.ted.com/speakers/shane_legg shane_legg] | [[:d:Q22278829|Q22278829]] |- | [[Ficheiro:Shankar Vedantam April 4, 2016 (26216540846).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18153945|Shankar Vedantam]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shankar_vedantam shankar_vedantam] | [[:d:Q18153945|Q18153945]] |- | [[Ficheiro:Shannon Lee.png|center|128px]] | ''[[:d:Q698411|Shannon Lee]]'' | actriz estadounidense | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q465501|especialista de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1969-04-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shannon_lee shannon_lee] | [[:d:Q698411|Q698411]] |- | [[Ficheiro:Shantell Martin in 2024 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16221050|Shantell Martin]]'' | | ''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1980-10-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/shantell_martin shantell_martin] | [[:d:Q16221050|Q16221050]] |- | [[Ficheiro:ShaoLan speaks at TED 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19058856|Shaolan Hsueh]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Docente|mestre]] | 1971 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Taiwán]] | [https://www.ted.com/speakers/shaolan_hsueh shaolan_hsueh] | [[:d:Q19058856|Q19058856]] |- | | ''[[:d:Q89387184|Shari Liu]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/shari_liu_TEDxMIT20221204-52121 shari_liu_TEDxMIT20221204-52121] | [[:d:Q89387184|Q89387184]] |- | [[Ficheiro:Sharmeen Obaid Chinoy World Economic Forum 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3563826|Sharmeen Obaid-Chinoy]]'' | | [[xornalista]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1978-11-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/sharmeen_obaid_chinoy sharmeen_obaid_chinoy] | [[:d:Q3563826|Q3563826]] |- | [[Ficheiro:Sharon Brous.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7489999|Sharon Brous]]'' | rabina estadounidense | [[rabino]] | 1973 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sharon_brous sharon_brous] | [[:d:Q7489999|Q7489999]] |- | [[Ficheiro:Sharon F Terry headshot 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7490049|Sharon F. Terry]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]] | 1956-11-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sharon_terry sharon_terry] | [[:d:Q7490049|Q7490049]] |- | [[Ficheiro:Sharon Weinberger al Magnànim (34839642425).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7490261|Sharon Weinberger]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sharon_weinberger sharon_weinberger] | [[:d:Q7490261|Q7490261]] |- | [[Ficheiro:Shashi Tharoor 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q195616|Shashi Tharoor]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[xurista]] | 1956-03-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shashi_tharoor shashi_tharoor]<br/>[https://www.ted.com/speakers/560 560] | [[:d:Q195616|Q195616]] |- | [[Ficheiro:Shawn Achor by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16156426|Shawn Achor]]'' | psicólogo estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[autor]] | 1978-03-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shawn_achor shawn_achor] | [[:d:Q16156426|Q16156426]] |- | | ''[[:d:Q7492127|Shea Hembrey]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shea_hembrey shea_hembrey] | [[:d:Q7492127|Q7492127]] |- | [[Ficheiro:Sheena Iyengar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q29752|Sheena Iyengar]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1969-11-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/sheena_iyengar sheena_iyengar] | [[:d:Q29752|Q29752]] |- | | ''[[:d:Q17118618|Sheila Nirenberg]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sheila_nirenberg sheila_nirenberg] | [[:d:Q17118618|Q17118618]] |- | | ''[[:d:Q23797211|Sheila Patek]]'' | | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sheila_patek sheila_patek] | [[:d:Q23797211|Q23797211]] |- | [[Ficheiro:Shekhar kapur 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q522232|Shekhar Kapur]]'' | director de cinema indio | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q326653|contable]]''<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q3455803|realizador]]'' | 1945-12-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Raj Británico]]<br/>''[[:d:Q1775277|Dominio da India]]''<br/>[[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shekhar_kapur shekhar_kapur] | [[:d:Q522232|Q522232]] |- | | ''[[:d:Q60057095|Shekinah Elmore]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1982-07-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shekinah_elmore shekinah_elmore] | [[:d:Q60057095|Q60057095]] |- | | ''[[:d:Q63121753|Shep Doeleman]]'' | astrónomo estadounidense | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>[[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1967-01-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/sheperd_doeleman sheperd_doeleman] | [[:d:Q63121753|Q63121753]] |- | | ''[[:d:Q14159717|Shereen El Feki]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Exipto]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/shereen_el_feki shereen_el_feki] | [[:d:Q14159717|Q14159717]] |- | [[Ficheiro:Sherry Turkle.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q52919|Sherry Turkle]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1948-06-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sherry_turkle sherry_turkle]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1166 1166] | [[:d:Q52919|Q52919]] |- | [[Ficheiro:Sherwin Nuland.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2278468|Sherwin B. Nuland]]'' | | [[cirurxián]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1930-12-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sherwin_nuland sherwin_nuland] | [[:d:Q2278468|Q2278468]] |- | [[Ficheiro:Sheryl Lee Ralph - Philadelphia BME Leadership Awards (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q457180|Sheryl Lee Ralph]]'' | | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1956-12-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sheryl_lee_ralph sheryl_lee_ralph] | [[:d:Q457180|Q457180]] |- | [[Ficheiro:Sheryl Sandberg WEF 2013 (crop by James Tamim).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q234653|Sheryl Sandberg]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1969-08-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sheryl_sandberg sheryl_sandberg] | [[:d:Q234653|Q234653]] |- | [[Ficheiro:WuDunn, Sheryl.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7126275|Sheryl WuDunn]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q2883465|investment banker]]''<br/>[[xornalista]] | 1959-11-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sheryl_wudunn sheryl_wudunn] | [[:d:Q7126275|Q7126275]] |- | [[Ficheiro:Shigeru Ban.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q526725|Shigeru Ban]]'' | arquitecto xaponés | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q2145981|restaurador]]'' | 1957-08-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/shigeru_ban shigeru_ban] | [[:d:Q526725|Q526725]] |- | | ''[[:d:Q23729147|Shih Chieh Huang]]'' | | [[artista]] | 1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shih_chieh_huang shih_chieh_huang] | [[:d:Q23729147|Q23729147]] |- | [[Ficheiro:Shilo Shiv Suleman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20685693|Shilo Shiv Suleman]]'' | artista india | [[artista]] | 1989 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shilo_shiv_suleman shilo_shiv_suleman] | [[:d:Q20685693|Q20685693]] |- | | ''[[:d:Q23795685|Shimon Schocken]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shimon_schocken shimon_schocken] | [[:d:Q23795685|Q23795685]] |- | | ''[[:d:Q23796822|Shimon Steinberg]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shimon_steinberg shimon_steinberg] | [[:d:Q23796822|Q23796822]] |- | | ''[[:d:Q18233521|Shimpei Takahashi]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/shimpei_takahashi shimpei_takahashi] | [[:d:Q18233521|Q18233521]] |- | [[Ficheiro:Viennale talk (2), Shirin Neshat.jpg|center|128px]] | [[Shirin Neshat]] | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q18216771|videoartista]]''<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>''[[:d:Q106227216|artista de videoinstalacións]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q11814411|documentalista]]''<br/>''[[:d:Q28054786|director de ópera]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1957-03-26 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/shirin_neshat shirin_neshat]<br/>[https://www.ted.com/speakers/830 830] | [[:d:Q262413|Q262413]] |- | [[Ficheiro:Shivani Sirona (38198572896).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q61446521|Shivani Siroya]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shivani_siroya shivani_siroya] | [[:d:Q61446521|Q61446521]] |- | | ''[[:d:Q23662139|Shlomo Benartzi]]'' | | [[economista]] | 1968 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/shlomo_benartzi shlomo_benartzi] | [[:d:Q23662139|Q23662139]] |- | [[Ficheiro:Shohini brch 2018-1.jpg|center|128px]] | [[Shohini Ghose]] | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shohini_ghose shohini_ghose] | [[:d:Q52707485|Q52707485]] |- | [[Ficheiro:Shonda Rhimes 2024.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q242329|Shonda Rhimes]]'' | | [[guionista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q1440873|produtor creador]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1970-01-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shonda_rhimes shonda_rhimes] | [[:d:Q242329|Q242329]] |- | [[Ficheiro:TikTok CEO Shou Zi Chew.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115591126|Shou Zi Chew]]'' | | [[director executivo]] | 1983-01-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Singapur]] | [https://www.ted.com/speakers/shou_chew shou_chew] | [[:d:Q115591126|Q115591126]] |- | [[Ficheiro:Shree Bose (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797949|Shree Bose]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1994-03-27 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/shree_bose shree_bose]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1190 1190] | [[:d:Q23797949|Q23797949]] |- | | ''[[:d:Q23728304|Shubhendu Sharma]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shubhendu_sharma shubhendu_sharma] | [[:d:Q23728304|Q23728304]] |- | [[Ficheiro:Shukla bose.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7504834|Shukla Bose]]'' | | [[activista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/shukla_bose shukla_bose] | [[:d:Q7504834|Q7504834]] |- | | ''[[:d:Q23662246|Shyam Sankar]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1982 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/shyam_sankar shyam_sankar] | [[:d:Q23662246|Q23662246]] |- | | ''[[:d:Q16192736|Siamak Hariri]]'' | arquitecto canadense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1958 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/siamak_hariri siamak_hariri] | [[:d:Q16192736|Q16192736]] |- | [[Ficheiro:Sian Beilock - Dartmouth College - 10 January 2024 - 21 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16198523|Sian Beilock]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1976-01-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sian_leah_beilock sian_leah_beilock] | [[:d:Q16198523|Q16198523]] |- | [[Ficheiro:Siddhartha Mukherjee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q983450|Siddhartha Mukherjee]]'' | | ''[[:d:Q551835|médico escritor]]''<br/>''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>''[[:d:Q16062369|oncólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | 1970-07-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/siddhartha_mukherjee siddhartha_mukherjee] | [[:d:Q983450|Q983450]] |- | [[Ficheiro:Siddhartha Roy - Kolkata 2011-05-21 3594.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q27663696|Siddhartha Roy]]'' | biólogo indio | ''[[:d:Q16529590|científico ambiental]]'' | 1954-04-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/siddhartha_roy siddhartha_roy] | [[:d:Q27663696|Q27663696]] |- | | ''[[:d:Q23670511|Siddharthan Chandran]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/siddharthan_chandran siddharthan_chandran] | [[:d:Q23670511|Q23670511]] |- | [[Ficheiro:Siegfried Woldhek (2017).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7510710|Siegfried Woldhek]]'' | artista neerlandés | [[artista]]<br/>''[[:d:Q3024627|debuxante de prensa]]''<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1951-05-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/siegfried_woldhek siegfried_woldhek] | [[:d:Q7510710|Q7510710]] |- | [[Ficheiro:Simon Anholt.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7518172|Simon Anholt]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q2732142|estatístico]]'' | 1961 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/simon_anholt simon_anholt] | [[:d:Q7518172|Q7518172]] |- | | ''[[:d:Q23657275|Simon Berrow]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/simon_berrow simon_berrow] | [[:d:Q23657275|Q23657275]] |- | | ''[[:d:Q23657193|Simon Lewis]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/simon_lewis simon_lewis] | [[:d:Q23657193|Q23657193]] |- | [[Ficheiro:Simon Sinek speaks to I MIG Marines (2) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7519777|Simon Sinek]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1973-10-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/simon_sinek simon_sinek] | [[:d:Q7519777|Q7519777]] |- | | ''[[:d:Q113534602|Simon Stiell]]'' | político granadino | [[Político, política|político]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/simon_stiell simon_stiell] | [[:d:Q113534602|Q113534602]] |- | | ''[[:d:Q12335376|Simona Abdallah]]'' | | ''[[:d:Q386854|batería]]'' | 1979 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/simona_abdallah simona_abdallah] | [[:d:Q12335376|Q12335376]] |- | | ''[[:d:Q96065599|Simona Francese]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/simona_francese simona_francese] | [[:d:Q96065599|Q96065599]] |- | [[Ficheiro:Simone Giertz in Studio.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23304510|Simone Giertz]]'' | | ''[[:d:Q4110598|videoblogueiro]]''<br/>''[[:d:Q3437279|roboticista]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]] | 1990-11-01 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/simone_giertz simone_giertz] | [[:d:Q23304510|Q23304510]] |- | [[Ficheiro:Sinan Aral - 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q88200399|Sinan Aral]]'' | | ''[[:d:Q15319501|científico social]]''<br/>''[[:d:Q29169143|científico de datos]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/sinan_aral sinan_aral] | [[:d:Q88200399|Q88200399]] |- | | ''[[:d:Q7530129|Sirena Huang]]'' | violinista estadounidense | ''[[:d:Q1259917|violinista]]'' | 1994-05-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sirena_huang sirena_huang] | [[:d:Q7530129|Q7530129]] |- | [[Ficheiro:Sisonke Msimang - TEDxSoweto 2014 - arm raised (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q72181398|Sisonke Msimang]]'' | escritora sudafricana | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q84681895|analista político]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/sisonke_msimang sisonke_msimang] | [[:d:Q72181398|Q72181398]] |- | [[Ficheiro:Sivamani 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3595145|Sivamani]]'' | músico indio | ''[[:d:Q4351403|percusionista]]'' | 1959-12-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/sivamani sivamani] | [[:d:Q3595145|Q3595145]] |- | [[Ficheiro:Siyanda Mohutsiwa (26683928862) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27987700|Siyanda Mohutsiwa]]'' | escritora botswaniana | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1993-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Botswana]] | [https://www.ted.com/speakers/siyanda_mohutsiwa siyanda_mohutsiwa] | [[:d:Q27987700|Q27987700]] |- | | ''[[:d:Q19564457|Skylar Tibbits]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/skylar_tibbits skylar_tibbits] | [[:d:Q19564457|Q19564457]] |- | [[Ficheiro:Slava Balbek.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123992858|Slava Balbek]]'' | arquitecto ucraíno | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1983-07-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Ucraína]] | [https://www.ted.com/speakers/slava_balbek slava_balbek] | [[:d:Q123992858|Q123992858]] |- | | ''[[:d:Q1493085|Sleepy Man]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sleepy_man_banjo_boys sleepy_man_banjo_boys] | [[:d:Q1493085|Q1493085]] |- | [[Ficheiro:Sofi Tukker 06 04 2016 -14 (27454016316).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22044898|Sofi Tukker]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sofi_tukker sofi_tukker] | [[:d:Q22044898|Q22044898]] |- | [[Ficheiro:Sofia Crespo - Art Basel 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123682708|Sofia Crespo]]'' | | [[artista]] | 1991-04-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Arxentina]] | [https://www.ted.com/speakers/sofia_crespo sofia_crespo] | [[:d:Q123682708|Q123682708]] |- | | ''[[:d:Q108514270|Sofia Jawed-Wessel]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sofia_jawed_wessel sofia_jawed_wessel] | [[:d:Q108514270|Q108514270]] |- | [[Ficheiro:Wikimedia-Futures-Lab-Sofia-Ongele.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q125724755|Sofia Ongele]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 2000 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sofia_ongele sofia_ongele] | [[:d:Q125724755|Q125724755]] |- | [[Ficheiro:Solitaire Townsend.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7558197|Solitaire Townsend]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/solitaire_townsend solitaire_townsend] | [[:d:Q7558197|Q7558197]] |- | | ''[[:d:Q52004376|Solomon Goldstein-Rose]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]] | 1993-12-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/solomon_goldstein_rose solomon_goldstein_rose] | [[:d:Q52004376|Q52004376]] |- | [[Ficheiro:SOMI, концерт в рамках фестиваля "Акваджаз" в "Зимнем театре".jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7560413|Somi]]'' | | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q66314404|cantante de jazz]]'' | 1979-06-06<br/>1981-06-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/somi_kakoma somi_kakoma] | [[:d:Q7560413|Q7560413]] |- | | ''[[:d:Q23661638|Sonaar Luthra]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sonaar_luthra sonaar_luthra] | [[:d:Q23661638|Q23661638]] |- | [[Ficheiro:SoniaShahByJohnnyMartyr.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3964777|Sonia Shah]]'' | xornalista estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1969 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sonia_shah sonia_shah] | [[:d:Q3964777|Q3964777]] |- | [[Ficheiro:Sophal Ear (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20685614|Sophal Ear]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1960s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Camboxa]] | [https://www.ted.com/speakers/sophal_ear sophal_ear] | [[:d:Q20685614|Q20685614]] |- | [[Ficheiro:Sophia Kianni headshot outside.jpg|center|128px]] | [[Sophia Kianni]] | Activista do clima estadounidense | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q970153|actor infantil]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 2001-12-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sophia_kianni sophia_kianni] | [[:d:Q95692533|Q95692533]] |- | [[Ficheiro:Sophie Howe Change Now.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q102277721|Sophie Howe]]'' | | [[Político, política|político]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sophie_howe sophie_howe] | [[:d:Q102277721|Q102277721]] |- | [[Ficheiro:Sophie Hunger 2009.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q260336|Sophie Hunger]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q1415090|compositor de bandas sonoras]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]''<br/>''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1983-03-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/sophie_hunger sophie_hunger] | [[:d:Q260336|Q260336]] |- | [[Ficheiro:Sophie scott photo.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q17278767|Sophie Scott]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sophie_scott sophie_scott] | [[:d:Q17278767|Q17278767]] |- | [[Ficheiro:Annual Membership Meeting 2017 9832 3 - Soraya Chemaly.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60695598|Soraya Chemaly]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[activista]] | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Bahamas]] | [https://www.ted.com/speakers/soraya_chemaly soraya_chemaly] | [[:d:Q60695598|Q60695598]] |- | [[Ficheiro:Sougwen Chung at World Economic Forum Annual Meeting of the New Champions 2023.png|center|128px]] | ''[[:d:Q28871477|Sougwen Chung]]'' | | [[artista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/sougwen_chung sougwen_chung] | [[:d:Q28871477|Q28871477]] |- | [[Ficheiro:Soul Rebels in 2012.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7564283|Soul Rebels Brass Band]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/the_soul_rebels the_soul_rebels] | [[:d:Q7564283|Q7564283]] |- | | ''[[:d:Q91346129|Soyapi L Mumba]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/soyapi_mumba soyapi_mumba] | [[:d:Q91346129|Q91346129]] |- | [[Ficheiro:Spencer Wells.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3595861|Spencer Wells]]'' | xenetista estadounidense | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1969-04-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/spencer_wells spencer_wells] | [[:d:Q3595861|Q3595861]] |- | [[Ficheiro:Srđa Popović, 2012 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2315360|Srđa Popović]]'' | | ''[[:d:Q11499147|activista político]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>[[Político, política|político]] | 1973-02-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Serbia]] | [https://www.ted.com/speakers/srdja_popovic srdja_popovic] | [[:d:Q2315360|Q2315360]] |- | [[Ficheiro:Stacey Abrams by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7595813|Stacey Abrams]]'' | política estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q106758751|voting rights activist]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[xurista]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q11499147|activista político]]'' | 1973-12-09 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stacey_abrams stacey_abrams] | [[:d:Q7595813|Q7595813]] |- | | ''[[:d:Q23769382|Stacey Baker]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stacey_baker stacey_baker] | [[:d:Q23769382|Q23769382]] |- | | ''[[:d:Q23796642|Stacey Kramer]]'' | | ''[[:d:Q125129579|brand strategist]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stacey_kramer stacey_kramer] | [[:d:Q23796642|Q23796642]] |- | | ''[[:d:Q117222205|Stacy Smith]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/stacy_smith stacy_smith] | [[:d:Q117222205|Q117222205]] |- | [[Ficheiro:Stanley McChrystal BG 1999.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q374338|Stanley A. McChrystal]]'' | militar estadounidense | ''[[:d:Q38239859|oficial do exército]]''<br/>''[[:d:Q11545923|comandante]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1954-08-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stanley_mcchrystal stanley_mcchrystal] | [[:d:Q374338|Q374338]] |- | | ''[[:d:Q23713770|Stefan Larsson]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stefan_larsson stefan_larsson] | [[:d:Q23713770|Q23713770]] |- | [[Ficheiro:MJK61338 Stefan Sagmeister (Beyond Tellerrand München 2018).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q89568|Stefan Sagmeister]]'' | artista austríaco | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1229025|tipógrafo]]''<br/>[[deseñador gráfico]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q644687|ilustrador]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1962-08-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Austria]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/stefan_sagmeister stefan_sagmeister] | [[:d:Q89568|Q89568]] |- | [[Ficheiro:Stefan Wolff.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7606332|Stefan Wolff]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1969-02-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stefan_wolff stefan_wolff] | [[:d:Q7606332|Q7606332]] |- | [[Ficheiro:Stefana Broadbent (6920625333).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23795676|Stefana Broadbent]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stefana_broadbent stefana_broadbent] | [[:d:Q23795676|Q23795676]] |- | | ''[[:d:Q27825327|Stefano Fratepietro]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[autor]]<br/>[[seguridade informática]] | 1983-04-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/stefano_fratepietro stefano_fratepietro] | [[:d:Q27825327|Q27825327]] |- | [[Ficheiro:Stefano Mancuso Laterza.png|center|128px]] | ''[[:d:Q23795300|Stefano Mancuso]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>''[[:d:Q20739288|neurobiólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1965-05-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Italia]] | [https://www.ted.com/speakers/stefano_mancuso stefano_mancuso] | [[:d:Q23795300|Q23795300]] |- | [[Ficheiro:Stefon Harris.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q720524|Stefon Harris]]'' | músico estadounidense | ''[[:d:Q15981151|músico de jazz]]'' | 1973-03-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stefon_harris stefon_harris] | [[:d:Q720524|Q720524]] |- | [[Ficheiro:Stella Young.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16222140|Stella Young]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q61857538|activista polos dereitos dos discapacitados]]'' | 1982-02-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/stella_young stella_young]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1937 1937] | [[:d:Q16222140|Q16222140]] |- | [[Ficheiro:Stephanie Burt.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7608816|Stephanie Burt]]'' | | ''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1971 | ''[[:d:Q1052281|muller trans]]''<br/>''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_burt stephen_burt] | [[:d:Q7608816|Q7608816]] |- | [[Ficheiro:Secretary Blinken Participates in an Interview (51700746148).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q76832840|Stephanie Busari]]'' | xornalista nixeriana | [[xornalista]] | 1977-08-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephanie_busari stephanie_busari] | [[:d:Q76832840|Q76832840]] |- | [[Ficheiro:Kelton Ring Photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15999879|Stephanie Kelton]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[autor]] | 1969-10-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephanie_kelton stephanie_kelton] | [[:d:Q15999879|Q15999879]] |- | [[Ficheiro:240130 StephanieMehta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92622586|Stephanie Mehta]]'' | | ''[[:d:Q1607826|editor literario]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephanie_mehta stephanie_mehta] | [[:d:Q92622586|Q92622586]] |- | | ''[[:d:Q23727585|Stephen Cave]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_cave stephen_cave] | [[:d:Q23727585|Q23727585]] |- | | ''[[:d:Q23661665|Stephen Coleman]]'' | | | 1942 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_coleman stephen_coleman] | [[:d:Q23661665|Q23661665]] |- | | ''[[:d:Q120052205|Stephen DeBerry]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q16023665|venture capitalist]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_deberry stephen_deberry] | [[:d:Q120052205|Q120052205]] |- | [[Ficheiro:Stephen Friend at NightScience 2013 in Paris.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q891710|Stephen Friend]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1953-12-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_friend stephen_friend] | [[:d:Q891710|Q891710]] |- | [[Ficheiro:Stephen Hawking.StarChild.jpg|center|128px]] | [[Stephen Hawking]] | físico teórico, cosmólogo e autor | [[físico teórico]]<br/>''[[:d:Q2998308|cosmólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1942-01-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_hawking stephen_hawking]<br/>[https://www.ted.com/speakers/209 209] | [[:d:Q17714|Q17714]] |- | | ''[[:d:Q23661621|Stephen Lawler]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_lawler stephen_lawler] | [[:d:Q23661621|Q23661621]] |- | [[Ficheiro:Steve Palumbi on Climate Change Recovery (52391781204).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23797692|Stephen Palumbi]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1956 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_palumbi stephen_palumbi] | [[:d:Q23797692|Q23797692]] |- | [[Ficheiro:Stephen Petranek 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23301821|Stephen Petranek]]'' | | [[xornalista]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_petranek stephen_petranek] | [[:d:Q23301821|Q23301821]] |- | | ''[[:d:Q23662878|Stephen Ritz]]'' | | [[Docente|mestre]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/stephen_ritz stephen_ritz] | [[:d:Q23662878|Q23662878]] |- | | ''[[:d:Q3498677|Stephen Webb]]'' | físico británico | [[Físico, física|físico]] | 1963-02-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_webb stephen_webb] | [[:d:Q3498677|Q3498677]] |- | [[Ficheiro:Stephen Wilkes Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7610852|Stephen Wilkes]]'' | fotógrafo estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1957 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_wilkes stephen_wilkes] | [[:d:Q7610852|Q7610852]] |- | [[Ficheiro:Stephen Wolfram PR.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q310798|Stephen Wolfram]]'' | matemático británico, escritor e home de negocios | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q715679|inventor de patentes]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q215536|comerciante]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1959-08-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stephen_wolfram stephen_wolfram] | [[:d:Q310798|Q310798]] |- | | ''[[:d:Q23670647|Steve Howard]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steve_howard steve_howard] | [[:d:Q23670647|Q23670647]] |- | [[Ficheiro:Steve Jobs Headshot 2010-CROP2.jpg|center|128px]] | [[Steve Jobs]] | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q133253419|emprendedor tecnolóxico]]'' | 1955-02-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steve_jobs steve_jobs] | [[:d:Q19837|Q19837]] |- | [[Ficheiro:Steve Jurvetson 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q9079904|Steve Jurvetson]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1967-03-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Estonia]] | [https://www.ted.com/speakers/steve_jurvetson steve_jurvetson] | [[:d:Q9079904|Q9079904]] |- | [[Ficheiro:TNW Conference 2012 - Day 2 (6970534756).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23656010|Steve Keil]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steve_keil steve_keil] | [[:d:Q23656010|Q23656010]] |- | | ''[[:d:Q23712705|Steve Ramirez]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1988 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steve_ramirez steve_ramirez] | [[:d:Q23712705|Q23712705]] |- | [[Ficheiro:Dame Stephanie Shirley - 2013.jpg|center|128px]] | [[Steve Shirley]] | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1933-09-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/dame_stephanie_steve_shirley dame_stephanie_steve_shirley] | [[:d:Q214661|Q214661]] |- | [[Ficheiro:Steve Silberman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7613926|Steve Silberman]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1957-12-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steve_silberman steve_silberman] | [[:d:Q7613926|Q7613926]] |- | | ''[[:d:Q7614168|Steve Truglia]]'' | | ''[[:d:Q2833480|stunt coordinator]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q17318006|freediver]]''<br/>''[[:d:Q465501|especialista de cinema]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/steve_truglia steve_truglia] | [[:d:Q7614168|Q7614168]] |- | | ''[[:d:Q30530673|Steven A McCarroll]]'' | investigador | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steve_mccarroll steve_mccarroll] | [[:d:Q30530673|Q30530673]] |- | | ''[[:d:Q23662571|Steven Addis]]'' | | ''[[:d:Q125129579|brand strategist]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steven_addis steven_addis] | [[:d:Q23662571|Q23662571]] |- | [[Ficheiro:Professor Steven Cowley FRS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2347488|Steven Cowley]]'' | físico británico | [[Físico, física|físico]] | 1951 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_cowley steven_cowley]<br/>[https://www.ted.com/speakers/463 463] | [[:d:Q2347488|Q2347488]] |- | | ''[[:d:Q56488609|Steven D. Allison]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steven_d_allison steven_d_allison] | [[:d:Q56488609|Q56488609]] |- | [[Ficheiro:Steven Levitt, 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q730969|Steven D. Levitt]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[autor]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1967-05-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_levitt steven_levitt]<br/>[https://www.ted.com/speakers/30 30] | [[:d:Q730969|Q730969]] |- | [[Ficheiro:Steven Strogatz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1384920|Steven H. Strogatz]]'' | matemático estadounidense | [[Matemático, matemática|matemático]]<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1959-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_strogatz steven_strogatz]<br/>[https://www.ted.com/speakers/382 382] | [[:d:Q1384920|Q1384920]] |- | [[Ficheiro:Steven Berlin Johnson - South by Southwest 2008 crop.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q980046|Steven Johnson]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1968-06-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_johnson steven_johnson] | [[:d:Q980046|Q980046]] |- | [[Ficheiro:Attorney Steven M. Wise at Boston Vegetarian Society, 10-13-2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7615012|Steven M. Wise]]'' | | [[xurista]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1950-12-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_wise steven_wise] | [[:d:Q7615012|Q7615012]] |- | [[Ficheiro:StevenPetrow02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7615140|Steven Petrow]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1957-07-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_petrow steven_petrow] | [[:d:Q7615140|Q7615140]] |- | [[Ficheiro:Steven Pinker in 2023 A 04 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q212730|Steven Pinker]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q14467526|lingüista]]''<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q84320739|psicólogo evolucionista]]''<br/>''[[:d:Q115736435|experimental psychologist]]''<br/>[[autor]] | 1954-09-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_pinker steven_pinker] | [[:d:Q212730|Q212730]] |- | | ''[[:d:Q23670976|Steven Schwaitzberg]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/steven_schwaitzberg steven_schwaitzberg] | [[:d:Q23670976|Q23670976]] |- | [[Ficheiro:Stevesoundcheck.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4442562|Steven Sharp Nelson]]'' | | ''[[:d:Q13219637|violoncellista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1977-07-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/steven_sharp_nelson steven_sharp_nelson] | [[:d:Q4442562|Q4442562]] |- | | ''[[:d:Q7615646|Stew]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]'' | 1961-08-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stew stew] | [[:d:Q7615646|Q7615646]] |- | [[Ficheiro:Stewart Brand -Sausalito, California, USA -at home-14Dec2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q971994|Stewart Brand]]'' | escritor estadounidense | ''[[:d:Q11774202|ensaísta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1208175|cámara]]'' | 1938-12-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stewart_brand stewart_brand] | [[:d:Q971994|Q971994]] |- | [[Ficheiro:Sting in April 2018.jpg|center|128px]] | [[Sting]] | músico británico | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q584301|baixista]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q21166956|laudista]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q2251335|mestre]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1951-10-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sting sting] | [[:d:Q483203|Q483203]] |- | [[Ficheiro:Stuart Firestein 2012.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7626530|Stuart Firestein]]'' | biólogo estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>[[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1949 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stuart_firestein stuart_firestein] | [[:d:Q7626530|Q7626530]] |- | [[Ficheiro:Stuart Kauffman.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q516009|Stuart Kauffman]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]'' | 1939-09-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stuart_kauffman stuart_kauffman] | [[:d:Q516009|Q516009]] |- | | ''[[:d:Q23783413|Stuart L. Brown]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | 1933 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/stuart_brown stuart_brown] | [[:d:Q23783413|Q23783413]] |- | [[Ficheiro:Stuart Russell 01.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3656334|Stuart Russell]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/stuart_russell stuart_russell] | [[:d:Q3656334|Q3656334]] |- | | ''[[:d:Q47498682|Suchitra Krishnan-Sarin]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/suchitra_krishnan_sarin suchitra_krishnan_sarin] | [[:d:Q47498682|Q47498682]] |- | [[Ficheiro:Sue Austin at TedX Monterrey (crop).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23308975|Sue Austin]]'' | artista británica | [[artista]] | 1965-09-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/sue_austin sue_austin] | [[:d:Q23308975|Q23308975]] |- | | ''[[:d:Q61457270|Sue Klebold]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1949-03-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sue_klebold sue_klebold] | [[:d:Q61457270|Q61457270]] |- | [[Ficheiro:Sue Savage Rumbaugh 2011 Shankbone.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q3088125|Sue Savage-Rumbaugh]]'' | | ''[[:d:Q16825962|primatólogo]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q16831394|mastozoólogo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1946-08-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_savage_rumbaugh susan_savage_rumbaugh] | [[:d:Q3088125|Q3088125]] |- | [[Ficheiro:Sugra mitra.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4352958|Sugata Mitra]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Físico, física|físico]] | 1952-02-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/sugata_mitra sugata_mitra] | [[:d:Q4352958|Q4352958]] |- | [[Ficheiro:SuheirHammad.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2895141|Suheir Hammad]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1973-10-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Estado de Palestina]] | [https://www.ted.com/speakers/suheir_hammad suheir_hammad] | [[:d:Q2895141|Q2895141]] |- | [[Ficheiro:Suki Kim, Miami Book Fair 2015 - 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7635852|Suki Kim]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Docente|mestre]] | 1970-09-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/suki_kim suki_kim] | [[:d:Q7635852|Q7635852]] |- | [[Ficheiro:Writer Suleika Jaouad in 2025.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20858396|Suleika Jaouad]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | 1988-07-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/suleika_jaouad suleika_jaouad] | [[:d:Q20858396|Q20858396]] |- | [[Ficheiro:SunithaKrishnanJI1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3530114|Sunitha Krishnan]]'' | | ''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[activista]] | 1972-05-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/sunitha_krishnan sunitha_krishnan] | [[:d:Q3530114|Q3530114]] |- | | ''[[:d:Q7640561|Sunni Brown]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1977-07-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sunni_brown sunni_brown] | [[:d:Q7640561|Q7640561]] |- | | ''[[:d:Q113667764|Supasorn Suwajanakorn]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/supasorn_suwajanakorn supasorn_suwajanakorn] | [[:d:Q113667764|Q113667764]] |- | | ''[[:d:Q56709133|Surya Mattu]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/surya_mattu surya_mattu] | [[:d:Q56709133|Q56709133]] |- | [[Ficheiro:Susan Blackmore (2014).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q155199|Susan Blackmore]]'' | | [[Traballador independente]]<br/>''[[:d:Q1569495|profesor de educación superior]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1951-07-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_blackmore susan_blackmore] | [[:d:Q155199|Q155199]] |- | [[Ficheiro:SusanCainPortrait 250px 20120305.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2036370|Susan Cain]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]'' | 1968-03-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_cain susan_cain] | [[:d:Q2036370|Q2036370]] |- | | ''[[:d:Q23769279|Susan Colantuono]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/susan_colantuono susan_colantuono] | [[:d:Q23769279|Q23769279]] |- | | ''[[:d:Q96060013|Susan D. Emmett]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/susan_emmett susan_emmett] | [[:d:Q96060013|Q96060013]] |- | [[Ficheiro:Susan Shaw with Seal Pup 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15429604|Susan D. Shaw]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>''[[:d:Q113827227|environmental health scientist]]'' | 1943-10-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_shaw susan_shaw] | [[:d:Q15429604|Q15429604]] |- | [[Ficheiro:SusanDavid.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q105970190|Susan David]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1113899|psicólogo clínico]]'' | 1970-09-13 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/susan_david susan_david] | [[:d:Q105970190|Q105970190]] |- | [[Ficheiro:SDH-3249.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7647750|Susan Desmond-Hellmann]]'' | | [[director executivo]] | 1958 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sue_desmond_hellman sue_desmond_hellman] | [[:d:Q7647750|Q7647750]] |- | | ''[[:d:Q23759572|Susan Etlinger]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/susan_etlinger susan_etlinger] | [[:d:Q23759572|Q23759572]] |- | [[Ficheiro:Susan L. Solomon Philanthropy Summit 2016 00.47.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16151526|Susan L. Solomon]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1951-08-23 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_solomon susan_solomon] | [[:d:Q16151526|Q16151526]] |- | [[Ficheiro:Dr Susan Lim Mey Lee.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7648117|Susan Lim]]'' | | [[cirurxián]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/susan_lim susan_lim] | [[:d:Q7648117|Q7648117]] |- | [[Ficheiro:Dr. Susan Lozier, Ronie-Richelle Garcia-Johnson Professor of Earth and Ocean Sciences at Duke University.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q19667508|Susan Lozier]]'' | | ''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_lozier susan_lozier] | [[:d:Q19667508|Q19667508]] |- | [[Ficheiro:Susan Pinker no Fronteiras do Pensamento São Paulo 2017 (38182000214).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q542461|Susan Pinker]]'' | | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]'' | 1957-06-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/susan_pinker susan_pinker] | [[:d:Q542461|Q542461]] |- | [[Ficheiro:As Conexões e Desconexões do Amor - Suzana Herculano-Houzel em Sorocaba.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10375239|Suzana Herculano-Houzel]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/suzana_herculano_houzel suzana_herculano_houzel] | [[:d:Q10375239|Q10375239]] |- | | ''[[:d:Q70058784|Suzanne Barakat]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/suzanne_barakat suzanne_barakat] | [[:d:Q70058784|Q70058784]] |- | [[Ficheiro:Christine Butler-426.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7650902|Suzanne Lee]]'' | | ''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1970 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/suzanne_lee suzanne_lee] | [[:d:Q7650902|Q7650902]] |- | | ''[[:d:Q23727927|Suzanne Talhouk]]'' | | ''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/suzanne_talhouk suzanne_talhouk] | [[:d:Q23727927|Q23727927]] |- | [[Ficheiro:Suzanne Simard.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q26702907|Suzanne W. Simard]]'' | ecoloxista canadense | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>[[naturalista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/suzanne_simard suzanne_simard] | [[:d:Q26702907|Q26702907]] |- | [[Ficheiro:Suzie Sheehy, 2017 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55230019|Suzie Sheehy]]'' | | [[Físico, física|físico]]<br/>[[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[divulgador científico]] | 1984 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/suzie_sheehy suzie_sheehy] | [[:d:Q55230019|Q55230019]] |- | [[Ficheiro:Professor Svante Paabo ForMemRS (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q170342|Svante Pääbo]]'' | xenetista sueco | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]'' | 1955-04-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suecia]] | [https://www.ted.com/speakers/svante_paabo svante_paabo] | [[:d:Q170342|Q170342]] |- | [[Ficheiro:Sviatlana Tsikhanouskaya in 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Sviatlana Cichanoŭskaja]] | política e activista de dereitos humanos belarusa | [[Político, política|político]] | 1982-09-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Belarús]] | [https://www.ted.com/speakers/sviatlana_tsikhanouskaya sviatlana_tsikhanouskaya] | [[:d:Q97010473|Q97010473]] |- | [[Ficheiro:SwizzBeatz-byPhilipRomano.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q240523|Swizz Beatz]]'' | | ''[[:d:Q183945|produtor musical]]''<br/>[[rapeiro]]<br/>[[disc-jóckey]]<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q3089940|executivo dunha discográfica]]'' | 1978-09-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/swizz_beatz swizz_beatz] | [[:d:Q240523|Q240523]] |- | [[Ficheiro:Sxip Shirey performing in 2010.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7659404|Sxip Shirey]]'' | compositor estadounidense | [[Compositor, compositora|compositor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sxip_shirey sxip_shirey] | [[:d:Q7659404|Q7659404]] |- | | ''[[:d:Q115275764|Sylvester Chauke]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/sylvester_chauke sylvester_chauke] | [[:d:Q115275764|Q115275764]] |- | [[Ficheiro:SylviaEarle.jpg|center|128px]] | [[Sylvia Earle]] | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]''<br/>''[[:d:Q3546255|oceanógrafo]]''<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1935-08-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/sylvia_earle sylvia_earle] | [[:d:Q439046|Q439046]] |- | | ''[[:d:Q3510362|Sébastien de Halleux]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1977-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bélxica]] | [https://www.ted.com/speakers/sebastien_de_halleux sebastien_de_halleux] | [[:d:Q3510362|Q3510362]] |- | [[Ficheiro:Autessereheadshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759752|Séverine Autesserre]]'' | | ''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1706722|investigador posdoutoral]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1976-12-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/severine_autesserre severine_autesserre] | [[:d:Q23759752|Q23759752]] |- | [[Ficheiro:Caroline Shaw with Attacca Quartet and So Percussion at Miller Theater - 49517620871.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3487248|Sō Percussion]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/so_percussion so_percussion] | [[:d:Q3487248|Q3487248]] |- | [[Ficheiro:T. Boone Pickens discusses the impact of shale natural gas on the American economy at the Hudson Institute on 6 April 2016 - 25 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q370092|T. Boone Pickens]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1979607|financeiro]]''<br/>''[[:d:Q1524582|gandeiro]]'' | 1928-05-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/t_boone_pickens t_boone_pickens]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1170 1170] | [[:d:Q370092|Q370092]] |- | | ''[[:d:Q58920868|T. Jane Zelikova]]'' | | ''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]''<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>[[activista]] | 1978-03-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/jane_zelikova jane_zelikova] | [[:d:Q58920868|Q58920868]] |- | [[Ficheiro:TabethaSuzanneBoyajian.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22080714|Tabetha S. Boyajian]]'' | astrónoma estadounidense | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]] | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tabetha_boyajian tabetha_boyajian] | [[:d:Q22080714|Q22080714]] |- | [[Ficheiro:TaiyeSelasi P1030135.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7484811|Taiye Selasi]]'' | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1979-11-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/taiye_selasi taiye_selasi] | [[:d:Q7484811|Q7484811]] |- | | ''[[:d:Q11496991|Takaharu Tezuka]]'' | arquitecto xaponés | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1964-02-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Xapón]] | [https://www.ted.com/speakers/takaharu_tezuka takaharu_tezuka] | [[:d:Q11496991|Q11496991]] |- | | ''[[:d:Q23760236|Tal Danino]]'' | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tal_danino tal_danino] | [[:d:Q23760236|Q23760236]] |- | | ''[[:d:Q23662204|Tal Golesworthy]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tal_golesworthy tal_golesworthy] | [[:d:Q23662204|Q23662204]] |- | [[Ficheiro:Tali Sharot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q19667092|Tali Sharot]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/tali_sharot tali_sharot] | [[:d:Q19667092|Q19667092]] |- | | ''[[:d:Q23729163|Talithia Williams]]'' | | ''[[:d:Q2732142|estatístico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/talithia_williams talithia_williams] | [[:d:Q23729163|Q23729163]] |- | | ''[[:d:Q23662544|Tamara Roukaerts]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tamara_roukaerts tamara_roukaerts] | [[:d:Q23662544|Q23662544]] |- | [[Ficheiro:TanTTLe.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q10823919|Tan Le]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1977-05-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/tan_le tan_le] | [[:d:Q10823919|Q10823919]] |- | | ''[[:d:Q23714031|Tania Luna]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tania_luna tania_luna] | [[:d:Q23714031|Q23714031]] |- | | ''[[:d:Q39754563|Tania S. Douglas]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-08-11 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tania_douglas tania_douglas] | [[:d:Q39754563|Q39754563]] |- | [[Ficheiro:Tania Simoncelli.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7683264|Tania Simoncelli]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tania_simoncelli tania_simoncelli] | [[:d:Q7683264|Q7683264]] |- | | ''[[:d:Q51929051|Tanya Y Berger-Wolf]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>[[autor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tanya_berger_wolf tanya_berger_wolf] | [[:d:Q51929051|Q51929051]] |- | [[Ficheiro:Tara Houska .jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q104094025|Tara Houska]]'' | avogada estadounidense | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8125919|asesor político]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tara_houska tara_houska] | [[:d:Q104094025|Q104094025]] |- | | ''[[:d:Q123348125|Tara Winkler]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tara_winkler tara_winkler] | [[:d:Q123348125|Q123348125]] |- | [[Ficheiro:Tarana Burke from She's Revolutionary.jpg|center|128px]] | [[Tarana Burke]] | | [[Miliciano|militante]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q34074720|feminista]]'' | 1973-09-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tarana_burke tarana_burke] | [[:d:Q43177774|Q43177774]] |- | | ''[[:d:Q534385|Taryn Simon]]'' | fotógrafa estadounidense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q18216771|videoartista]]''<br/>[[artista]] | 1975-02-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/taryn_simon taryn_simon] | [[:d:Q534385|Q534385]] |- | | ''[[:d:Q108168053|Tasos Frantzolas]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Grecia]] | [https://www.ted.com/speakers/tasos_frantzolas tasos_frantzolas] | [[:d:Q108168053|Q108168053]] |- | [[Ficheiro:CDH - Comissão de Direitos Humanos e Legislação Participativa (26495983277).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759688|Tasso Azevedo]]'' | | ''[[:d:Q16021386|enxeñeiro forestal]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/tasso_azevedo tasso_azevedo] | [[:d:Q23759688|Q23759688]] |- | [[Ficheiro:Does Technology Need The Arts To Build A Better Future?, Tavares Strachan.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7689031|Tavares Strachan]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1979-12-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tavares_strachan tavares_strachan] | [[:d:Q7689031|Q7689031]] |- | [[Ficheiro:MAKERS event New York Feb 7, 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q443207|Tavi Gevinson]]'' | escritora estadounidense | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q106568011|magazine editor]]'' | 1996-04-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tavi_gevinson tavi_gevinson] | [[:d:Q443207|Q443207]] |- | [[Ficheiro:Tawanda Kanhema Profile.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q68519572|Tawanda Kanhema]]'' | fotógrafo cimbabuense | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1980s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tawanda_kanhema tawanda_kanhema] | [[:d:Q68519572|Q68519572]] |- | | ''[[:d:Q117640068|Taylor Cassidy]]'' | | ''[[:d:Q94791573|tiktoker]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/taylor_cassidy taylor_cassidy] | [[:d:Q117640068|Q117640068]] |- | [[Ficheiro:Taylor Mali.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5973239|Taylor Mali]]'' | | [[Docente|mestre]]<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]'' | 1965-03-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/taylor_mali taylor_mali] | [[:d:Q5973239|Q5973239]] |- | [[Ficheiro:Taylor Wilson - 02.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1421302|Taylor Wilson]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q16742096|científico nuclear]]'' | 1994-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/taylor_wilson taylor_wilson] | [[:d:Q1421302|Q1421302]] |- | | ''[[:d:Q7693254|Ted Halstead]]'' | escritor estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1968-07-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ted_halstead ted_halstead] | [[:d:Q7693254|Q7693254]] |- | [[Ficheiro:MK34966 Teddy Cruz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q17350521|Teddy Cruz]]'' | arquitecto guatemalteco | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q131062|urbanista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Guatemala]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/teddy_cruz teddy_cruz] | [[:d:Q17350521|Q17350521]] |- | [[Ficheiro:Teitur Lassen 20090502-DSCF1829.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q737181|Teitur Lassen]]'' | | [[Cantautor, cantautora|cantautor]]<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]'' | 1977-01-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | ''[[:d:Q756617|Reino de Dinamarca]]'' | [https://www.ted.com/speakers/teitur teitur]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2396 2396] | [[:d:Q737181|Q737181]] |- | | ''[[:d:Q23887635|Temie Giwa]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q17232000|health care]]'' | 1985-12-04 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/temie_giwa_tubosun temie_giwa_tubosun] | [[:d:Q23887635|Q23887635]] |- | [[Ficheiro:TempleGrandin (cropped).jpg|center|128px]] | [[Temple Grandin]] | | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[guionista]]<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1947-08-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/temple_grandin temple_grandin] | [[:d:Q232810|Q232810]] |- | [[Ficheiro:Teresa Bejan 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q30674189|Teresa Bejan]]'' | | ''[[:d:Q15994177|teórico político]]'' | 1984-03-30 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/teresa_bejan teresa_bejan] | [[:d:Q30674189|Q30674189]] |- | | ''[[:d:Q23783488|Terry Moore]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/terry_moore terry_moore] | [[:d:Q23783488|Q23783488]] |- | | [[Tessa Khan]] | avogada ecoloxista | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tessa_khan tessa_khan] | [[:d:Q106253912|Q106253912]] |- | | ''[[:d:Q130640464|Tessa West]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]''<br/>''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tessa_west tessa_west] | [[:d:Q130640464|Q130640464]] |- | [[Ficheiro:Thandiwe Newton Peabody Awards, June 2021.png|center|128px]] | [[Thandie Newton]] | | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]'' | 1972-11-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/thandie_newton thandie_newton]<br/>[https://www.ted.com/speakers/thandiwe_newton thandiwe_newton] | [[:d:Q229029|Q229029]] |- | [[Ficheiro:Thandiswa Mazwai1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4348940|Thandiswa Mazwai]]'' | música sudafricana | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>[[Cantautor, cantautora|cantautor]] | 1976-03-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/thandiswa_mazwai thandiswa_mazwai] | [[:d:Q4348940|Q4348940]] |- | | ''[[:d:Q96002081|Thasunda Duckett]]'' | | | 1973-07-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thasunda_duckett thasunda_duckett] | [[:d:Q96002081|Q96002081]] |- | [[Ficheiro:A Tribe Called Red, Hideaway Records and Bar, February 2014.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4660300|The Halluci Nation]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/a_tribe_called_red a_tribe_called_red] | [[:d:Q4660300|Q4660300]] |- | | ''[[:d:Q23797818|The LXD]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/lxd lxd] | [[:d:Q23797818|Q23797818]] |- | | ''[[:d:Q23797880|The Lady Lifers]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/the_lady_lifers the_lady_lifers] | [[:d:Q23797880|Q23797880]] |- | | ''[[:d:Q23798957|The TED Staff]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/daffodil_hudson daffodil_hudson] | [[:d:Q23798957|Q23798957]] |- | [[Ficheiro:Unleashing Entrepreneurial Innovation with Stanford University Theaster Gates.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7777257|Theaster Gates]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>''[[:d:Q7541856|ceramista]]'' | 1973-08-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/theaster_gates theaster_gates] | [[:d:Q7777257|Q7777257]] |- | [[Ficheiro:Thelma Golden - David Adjaye (4) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7781067|Thelma Golden]]'' | | ''[[:d:Q674426|conservador]]'' | 1966-09-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thelma_golden thelma_golden] | [[:d:Q7781067|Q7781067]] |- | [[Ficheiro:Jansen Theo Hannover.jpg|center|128px]] | [[Theo Jansen]] | artista neerlandés | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q21000481|kinetic artist]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>[[pintor]]<br/>''[[:d:Q1779650|enxeñeiro de deseño]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1948-03-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]] | [https://www.ted.com/speakers/theo_jansen theo_jansen] | [[:d:Q540764|Q540764]] |- | [[Ficheiro:They Might Be Giants in Asheville, 2025.jpg|center|128px]] | [[They Might Be Giants]] | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/they_might_be_giants they_might_be_giants] | [[:d:Q420880|Q420880]] |- | [[Ficheiro:Thom Mayne, USC, 2023.jpg|center|128px]] | [[Thom Mayne]] | | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1944-01-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thom_mayne thom_mayne] | [[:d:Q312847|Q312847]] |- | [[Ficheiro:Photo by Mark Ostrow.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q99237228|Thomas Abt]]'' | | ''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q16012028|académico xurídico]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q600751|fiscal]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/thomas_abt thomas_abt] | [[:d:Q99237228|Q99237228]] |- | | ''[[:d:Q57091929|Thomas Curran]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1987-06-30 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irlanda]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_curran thomas_curran] | [[:d:Q57091929|Q57091929]] |- | | ''[[:d:Q109414016|Thomas Dohmke]]'' | | ''[[:d:Q183888|desenvolvedor de programas]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1978 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_dohmke thomas_dohmke] | [[:d:Q109414016|Q109414016]] |- | [[Ficheiro:Thomas Dolby, 2006.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q553790|Thomas Dolby]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>[[Compositor, compositora|compositor]] | 1958-10-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_dolby thomas_dolby]<br/>[https://www.ted.com/speakers/107 107] | [[:d:Q553790|Q553790]] |- | | ''[[:d:Q23783479|Thomas Goetz]]'' | | ''[[:d:Q5780518|comunicador]]''<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/thomas_goetz thomas_goetz] | [[:d:Q23783479|Q23783479]] |- | [[Ficheiro:CREDIT Raquel Diniz BO5A8061 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3051023|Thomas Heatherwick]]'' | | ''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>[[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | 1970-02-17 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_heatherwick thomas_heatherwick] | [[:d:Q3051023|Q3051023]] |- | [[Ficheiro:Tidenes TV-seilas - NMD 2012 (7176547966) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23768719|Thomas Hellum]]'' | | ''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Noruega]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_hellum thomas_hellum] | [[:d:Q23768719|Q23768719]] |- | | ''[[:d:Q77873402|Thomas L. Griffiths]]'' | | ''[[:d:Q14565186|científico cognitivo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tom_griffiths tom_griffiths] | [[:d:Q77873402|Q77873402]] |- | | ''[[:d:Q7792920|Thomas P. Campbell]]'' | | ''[[:d:Q1792450|historiador da arte]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_p_campbell thomas_p_campbell]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1217 1217] | [[:d:Q7792920|Q7792920]] |- | [[Ficheiro:Thomas Barnett.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q381984|Thomas P. M. Barnett]]'' | | ''[[:d:Q16947320|xeopoliticólogo]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q115429803|geostrategist]]'' | 1962 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_barnett thomas_barnett]<br/>[https://www.ted.com/speakers/33 33] | [[:d:Q381984|Q381984]] |- | [[Ficheiro:Thomas Piketty2.jpg|center|128px]] | [[Thomas Piketty]] | economista francés | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1706722|investigador posdoutoral]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1971-05-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_piketty thomas_piketty] | [[:d:Q984448|Q984448]] |- | [[Ficheiro:2014-01-08 Thomas Pogge 4737-cropped.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q66820|Thomas Pogge]]'' | filósofo alemán | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 1953-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_pogge thomas_pogge] | [[:d:Q66820|Q66820]] |- | [[Ficheiro:Thomas Insel NIMH 2011.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q891667|Thomas R. Insel]]'' | | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1951-10-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_insel thomas_insel] | [[:d:Q891667|Q891667]] |- | [[Ficheiro:Tom Shannon, The Highline.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7817541|Thomas Shannon]]'' | | [[artista]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1947-06-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tom_shannon tom_shannon]<br/>[https://www.ted.com/speakers/445 445] | [[:d:Q7817541|Q7817541]] |- | | ''[[:d:Q23657200|Thomas Suarez]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/thomas_suarez thomas_suarez] | [[:d:Q23657200|Q23657200]] |- | [[Ficheiro:Thomas Thwaites - PopTech 2011 - Camden Maine USA (6267267862).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23784804|Thomas Thwaites]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q11977439|interaction designer]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/thomas_thwaites thomas_thwaites] | [[:d:Q23784804|Q23784804]] |- | [[Ficheiro:Thordis Elva December 2019.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q28962547|Thordis Elva]]'' | escritora islandesa | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q487596|dramaturgo]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Islandia]] | [https://www.ted.com/speakers/thordis_elva thordis_elva] | [[:d:Q28962547|Q28962547]] |- | | ''[[:d:Q7798747|Thulasiraj Ravilla]]'' | activista indio | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/ravilla_thulasiraj ravilla_thulasiraj] | [[:d:Q7798747|Q7798747]] |- | [[Ficheiro:Tierney Thys5 (14807437303) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20090055|Tierney Thys]]'' | | ''[[:d:Q3640160|biólogo mariño]]'' | 1966 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tierney_thys tierney_thys] | [[:d:Q20090055|Q20090055]] |- | | ''[[:d:Q109498389|Tiffany Watt Smith]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]''<br/>''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tiffany_watt_smith tiffany_watt_smith] | [[:d:Q109498389|Q109498389]] |- | [[Ficheiro:Tiffany Yu, Founder of Diversability, at A Day in the Life of a Refugee, Davos 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q91765487|Tiffany Yu]]'' | | | 1988 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tiffany_yu_TEDxBethesda20180303-22856 tiffany_yu_TEDxBethesda20180303-22856] | [[:d:Q91765487|Q91765487]] |- | [[Ficheiro:LS3 4919 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Tim Berners-Lee]] | foi o creador da WWW (World Wide Web) e é o actual director do World Wide Web Consortium. | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Físico, física|físico]]<br/>[[Programador, programadora|programador]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q6859454|desenvolvedor web]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[autor]] | 1955-06-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_berners_lee tim_berners_lee] | [[:d:Q80|Q80]] |- | | ''[[:d:Q7803180|Tim Birkhead]]'' | | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1225716|ornitólogo]]'' | 1950-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_birkhead tim_birkhead] | [[:d:Q7803180|Q7803180]] |- | [[Ficheiro:Interview with IDEO CEO Tim Brown about innovating together (Drucker Forum 2018) 3-5 screenshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q1735158|Tim Brown]]'' | | ''[[:d:Q11287574|deseñador industrial]]'' | 1962-06-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_brown tim_brown] | [[:d:Q1735158|Q1735158]] |- | [[Ficheiro:Timothy Ferriss (2315822162).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q563672|Tim Ferriss]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]''<br/>''[[:d:Q139648|evanxelista tecnolóxico]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q557880|investidor]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]'' | 1977-07-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_ferriss tim_ferriss] | [[:d:Q563672|Q563672]] |- | [[Ficheiro:Tim Flannery.jpg|center|128px]] | [[Tim Flannery]] | | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1662561|paleontólogo]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>[[naturalista]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 1956-01-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_flannery tim_flannery] | [[:d:Q728660|Q728660]] |- | [[Ficheiro:Tim Guinee by Gage Skidmore.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q788586|Tim Guinee]]'' | actor estadounidense | ''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]'' | 1962-11-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_guinee tim_guinee] | [[:d:Q788586|Q788586]] |- | [[Ficheiro:Tim Harford in 2012.jpg|center|128px]] | [[Tim Harford]] | | [[economista]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]'' | 1973-09-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_harford tim_harford] | [[:d:Q1141956|Q1141956]] |- | [[Ficheiro:Tim Jackson, 2018 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Tim Jackson]] | economista británico | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1957-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_jackson tim_jackson] | [[:d:Q509730|Q509730]] |- | [[Ficheiro:Tim Leberecht - 2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23663091|Tim Leberecht]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q15978655|consultor]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/tim_leberecht tim_leberecht] | [[:d:Q23663091|Q23663091]] |- | | ''[[:d:Q114349266|Tim Urban]]'' | | ''[[:d:Q8246794|blogueiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tim_urban tim_urban] | [[:d:Q114349266|Q114349266]] |- | | ''[[:d:Q7807273|Timothy J. Bartik]]'' | economista estadounidense | [[economista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1952-10-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/timothy_bartik timothy_bartik] | [[:d:Q7807273|Q7807273]] |- | | ''[[:d:Q23662586|Timothy Prestero]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[director executivo]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/timothy_prestero timothy_prestero] | [[:d:Q23662586|Q23662586]] |- | [[Ficheiro:Timothy Snyder, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q747312|Timothy Snyder]]'' | historiador estadounidense | ''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q4263842|crítico literario]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1969-08-18 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/timothy_snyder timothy_snyder] | [[:d:Q747312|Q747312]] |- | | ''[[:d:Q2435551|Tina Seelig]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q20158113|management engineer]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1958<br/>1957 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tina_seelig tina_seelig] | [[:d:Q2435551|Q2435551]] |- | | ''[[:d:Q19893434|Tiq Milan]]'' | | ''[[:d:Q12859263|orador]]''<br/>''[[:d:Q19509201|activista LGBT]]''<br/>[[xornalista]] | 20th century | ''[[:d:Q2449503|home trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tiq_milan tiq_milan] | [[:d:Q19893434|Q19893434]] |- | [[Ficheiro:Titus Kaphar at CitizenUCon17 - Reckoning With History - Panel Discussion.png|center|128px]] | ''[[:d:Q28839817|Titus Kaphar]]'' | artista estadounidense | [[pintor]]<br/>[[activista]]<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/titus_kaphar titus_kaphar] | [[:d:Q28839817|Q28839817]] |- | | ''[[:d:Q23670500|Toby Eccles]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/toby_eccles toby_eccles] | [[:d:Q23670500|Q23670500]] |- | [[Ficheiro:PeVa IMG 7892 Vu Communicatie OAJ Toby Kiers.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q78103998|Toby Kiers]]'' | | ''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q2487799|micólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1976 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/toby_kiers toby_kiers] | [[:d:Q78103998|Q78103998]] |- | [[Ficheiro:Toby Shapshak - In Africa, necessity is the mother of innovation - Screenshot.png|center|128px]] | ''[[:d:Q19664221|Toby Shapshak]]'' | xornalista surafricano | [[xornalista]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/toby_shapshak toby_shapshak] | [[:d:Q19664221|Q19664221]] |- | [[Ficheiro:Tod Machover JI1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3738050|Tod Machover]]'' | compositor estadounidense | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q16145150|profesor de música]]''<br/>''[[:d:Q486748|pianista]]'' | 1953-11-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tod_machover tod_machover] | [[:d:Q3738050|Q3738050]] |- | | ''[[:d:Q23662531|Todd Humphreys]]'' | | ''[[:d:Q5669847|profesor asistente]]''<br/>''[[:d:Q4479442|fundador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/todd_humphreys todd_humphreys] | [[:d:Q23662531|Q23662531]] |- | | ''[[:d:Q23656743|Todd Kuiken]]'' | | ''[[:d:Q19902880|enxeñeiro biomédico]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/todd_kuiken todd_kuiken] | [[:d:Q23656743|Q23656743]] |- | | ''[[:d:Q88052951|Todd P Coleman]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/todd_coleman todd_coleman] | [[:d:Q88052951|Q88052951]] |- | [[Ficheiro:Tom Chatfield - Debating Europe.png|center|128px]] | ''[[:d:Q7815261|Tom Chatfield]]'' | escritor británico | [[Escritor, escritora|escritor]] | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tom_chatfield tom_chatfield] | [[:d:Q7815261|Q7815261]] |- | | ''[[:d:Q7816025|Tom Gruber]]'' | | ''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1959 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tom_gruber tom_gruber] | [[:d:Q7816025|Q7816025]] |- | | ''[[:d:Q23765117|Tom Honey]]'' | | ''[[:d:Q1234713|teólogo]]''<br/>''[[:d:Q193364|vigairo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/rev_tom_honey rev_tom_honey] | [[:d:Q23765117|Q23765117]] |- | | ''[[:d:Q108801323|Tom Hulme]]'' | | | 1976-06-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tom_hulme tom_hulme] | [[:d:Q108801323|Q108801323]] |- | [[Ficheiro:Thomas Oxley with Stentrode.tif|center|128px]] | ''[[:d:Q65048589|Tom Oxley]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 1980-09-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/thomas_oxley thomas_oxley] | [[:d:Q65048589|Q65048589]] |- | | ''[[:d:Q23655997|Tom Rielly]]'' | | ''[[:d:Q245068|humorista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tom_rielly tom_rielly] | [[:d:Q23655997|Q23655997]] |- | | ''[[:d:Q76140953|Tom Rivett-Carnac]]'' | | ''[[:d:Q854997|bhikkhu]]'' | 1977-11 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tom_rivett_carnac tom_rivett_carnac] | [[:d:Q76140953|Q76140953]] |- | | ''[[:d:Q23712919|Tom Thum]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tom_thum tom_thum] | [[:d:Q23712919|Q23712919]] |- | | ''[[:d:Q23783043|Tom Uglow]]'' | | ''[[:d:Q667982|director creativo]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tom_uglow tom_uglow] | [[:d:Q23783043|Q23783043]] |- | [[Ficheiro:Tom Wujec Speaking Photo.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q7818114|Tom Wujec]]'' | autor canadense | [[autor]] | 1959-07-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/tom_wujec tom_wujec] | [[:d:Q7818114|Q7818114]] |- | [[Ficheiro:Tomás Saraceno a Firenze, 21 febbraio 2020, 04.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2441279|Tomás Saraceno]]'' | artista arxentino | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q10774753|artista de performance]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]''<br/>[[artista]]<br/>''[[:d:Q15977927|profesor de arte]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Arxentina]] | [https://www.ted.com/speakers/toma_s_saraceno toma_s_saraceno] | [[:d:Q2441279|Q2441279]] |- | | ''[[:d:Q23727824|Toni Griffin]]'' | | ''[[:d:Q131062|urbanista]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/toni_griffin toni_griffin] | [[:d:Q23727824|Q23727824]] |- | [[Ficheiro:Tony Fadell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92879|Tony Fadell]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1969-03-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tony_fadell tony_fadell] | [[:d:Q92879|Q92879]] |- | | ''[[:d:Q9360020|Tony Porter]]'' | | [[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tony_porter tony_porter] | [[:d:Q9360020|Q9360020]] |- | [[Ficheiro:Tony Robbins (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q380429|Tony Robbins]]'' | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]'' | 1960-02-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tony_robbins tony_robbins] | [[:d:Q380429|Q380429]] |- | | ''[[:d:Q23782672|Tony Wyss-Coray]]'' | | [[Científico, científica|científico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tony_wyss_coray tony_wyss_coray] | [[:d:Q23782672|Q23782672]] |- | | ''[[:d:Q23769244|Topher White]]'' | | ''[[:d:Q5352191|técnico]]''<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q4479442|fundador]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/topher_white topher_white] | [[:d:Q23769244|Q23769244]] |- | | ''[[:d:Q23759778|Torsten Reil]]'' | | ''[[:d:Q20739288|neurobiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/torsten_reil torsten_reil] | [[:d:Q23759778|Q23759778]] |- | [[Ficheiro:Touria El Glaoui.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27999600|Touria El Glaoui]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q780596|comisario de arte]]''<br/>''[[:d:Q173950|marchante de arte]]'' | 1974 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Marrocos]] | [https://www.ted.com/speakers/touria_el_glaoui touria_el_glaoui] | [[:d:Q27999600|Q27999600]] |- | [[Ficheiro:TraceeEllisRossbyErikMelvin (1).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q534371|Tracee Ellis Ross]]'' | actriz estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>[[Modelo (moda)|modelo]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q2059704|director de televisión]]''<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q245068|humorista]]''<br/>[[activista]] | 1972-10-29 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tracee_ellis_ross tracee_ellis_ross] | [[:d:Q534371|Q534371]] |- | [[Ficheiro:Tracy Chevalier tree.jpg|center|128px]] | [[Tracy Chevalier]] | escritora estadounidense | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>[[guionista]] | 1962-10-19 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tracy_chevalier tracy_chevalier]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1393 1393] | [[:d:Q232212|Q232212]] |- | [[Ficheiro:HRH Princess Haya of Jordan meets with Tracy Edwards MBE (cropped 2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7831729|Tracy Edwards]]'' | | ''[[:d:Q476246|regatista]]'' | 1962-09-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tracy_edwards tracy_edwards] | [[:d:Q7831729|Q7831729]] |- | [[Ficheiro:Travis Kalanick at DLD Munich 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7836291|Travis Kalanick]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1976-08-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/travis_kalanick travis_kalanick] | [[:d:Q7836291|Q7836291]] |- | [[Ficheiro:Travis rieder5188080.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q88971005|Travis N Rieder]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/travis_rieder travis_rieder] | [[:d:Q88971005|Q88971005]] |- | [[Ficheiro:-rpTEN - Tag 2 (26728456081).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q115309212|Trebor Scholz]]'' | | ''[[:d:Q6386271|media scholar]]'' | 1969 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/trebor_scholz trebor_scholz] | [[:d:Q115309212|Q115309212]] |- | | ''[[:d:Q18763756|Trevor Aaronson]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q15931838|xornalista de investigación]]''<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/trevor_aaronson trevor_aaronson] | [[:d:Q18763756|Q18763756]] |- | | ''[[:d:Q123334883|Trevor Copp]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/trevor_copp trevor_copp] | [[:d:Q123334883|Q123334883]] |- | [[Ficheiro:Tristan Harris at Collision Conf 2018.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q59781806|Tristan Harris]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1984 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tristan_harris tristan_harris] | [[:d:Q59781806|Q59781806]] |- | [[Ficheiro:Tristram Stuart, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2451241|Tristram Stuart]]'' | historiador británico | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q201788|historiador]]''<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1977-03-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tristram_stuart tristram_stuart] | [[:d:Q2451241|Q2451241]] |- | | ''[[:d:Q23729168|Tristram Wyatt]]'' | | ''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q16063497|biólogo evolutivo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16831721|etólogo]]'' | 1956-12-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/tristram_wyatt tristram_wyatt] | [[:d:Q23729168|Q23729168]] |- | [[Ficheiro:Attitudes from Tehran - New America Foundation - Trita Parsi.png|center|128px]] | ''[[:d:Q4674518|Trita Parsi]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1238570|politicólogo]]'' | 1974-07-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Irán]] | [https://www.ted.com/speakers/trita_parsi trita_parsi] | [[:d:Q4674518|Q4674518]] |- | | ''[[:d:Q124413853|Tsedal Neeley]]'' | | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tsedal_neeley tsedal_neeley] | [[:d:Q124413853|Q124413853]] |- | [[Ficheiro:Tshering Tobgay.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7849613|Tshering Tobgay]]'' | político butanés | [[Político, política|político]] | 1965-09-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bután]] | [https://www.ted.com/speakers/tshering_tobgay tshering_tobgay] | [[:d:Q7849613|Q7849613]] |- | [[Ficheiro:Tyler Cowen 1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q602278|Tyler Cowen]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q8246794|blogueiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q15077007|creador de podcast]]'' | 1962-01-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tyler_cowen tyler_cowen]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1186 1186] | [[:d:Q602278|Q602278]] |- | | ''[[:d:Q23670993|Tyler DeWitt]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/tyler_dewitt tyler_dewitt] | [[:d:Q23670993|Q23670993]] |- | [[Ficheiro:Tyrone Hayes at King University in 2013 (10680719164).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7861609|Tyrone Hayes]]'' | biólogo estadounidense | [[Biólogo, bióloga|biólogo]] | 1967-07-29 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/tyrone_hayes tyrone_hayes] | [[:d:Q7861609|Q7861609]] |- | [[Ficheiro:Tzeporah Berman, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14949536|Tzeporah Berman]]'' | activista canadense | [[activista]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1969-02-05 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/tzeporah_berman tzeporah_berman] | [[:d:Q14949536|Q14949536]] |- | [[Ficheiro:Gegenschatz.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q666346|Ueli Gegenschatz]]'' | | ''[[:d:Q6060450|paracaidista]]'' | 1971-01-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/ueli_gegenschatz ueli_gegenschatz] | [[:d:Q666346|Q666346]] |- | | ''[[:d:Q21635200|Uldus Bakhtiozina]]'' | artista rusa | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]'' | 1986-07-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Rusia]] | [https://www.ted.com/speakers/uldus_bakhtiozina uldus_bakhtiozina] | [[:d:Q21635200|Q21635200]] |- | | ''[[:d:Q117222245|Uma Valeti]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/uma_valeti uma_valeti] | [[:d:Q117222245|Q117222245]] |- | [[Ficheiro:Alon Uri.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7900508|Uri Alon]]'' | | ''[[:d:Q11827483|profesor ordinario]]''<br/>''[[:d:Q14906342|biofísico]]''<br/>''[[:d:Q15839206|biólogo molecular]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1969-03-16 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/uri_alon uri_alon] | [[:d:Q7900508|Q7900508]] |- | | ''[[:d:Q42791358|Uri Hasson]]'' | | ''[[:d:Q20739288|neurobiólogo]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/uri_hasson uri_hasson] | [[:d:Q42791358|Q42791358]] |- | [[Ficheiro:Ursula von der Leyen 2024.jpg|center|128px]] | [[Ursula von der Leyen]] | política alemá, presidenta da Comisión Europea | [[Médico, médica|médico]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q2730732|xinete]]'' | 1958-10-08 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]] | [https://www.ted.com/speakers/ursula_von_der_leyen ursula_von_der_leyen] | [[:d:Q60772|Q60772]] |- | [[Ficheiro:Ursus Wehrli, 2011 (cropped).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q1672786|Ursus Wehrli]]'' | fotógrafo suizo | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1969-08-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/ursus_wehrli ursus_wehrli] | [[:d:Q1672786|Q1672786]] |- | | ''[[:d:Q23662548|Usman Riaz]]'' | director de cinema paquistaní | [[Músico, música|músico]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/usman_riaz usman_riaz] | [[:d:Q23662548|Q23662548]] |- | [[Ficheiro:Ugur Sahin v1.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2505089|Uğur Şahin]]'' | | ''[[:d:Q16062369|oncólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>[[director executivo]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]'' | 1965-09-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/ugur_sahin ugur_sahin] | [[:d:Q2505089|Q2505089]] |- | [[Ficheiro:Valarie Kaur, 2016 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q25197171|Valarie Kaur]]'' | | ''[[:d:Q1235146|director de documentais]]'' | 1981-02-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/valarie_kaur valarie_kaur] | [[:d:Q25197171|Q25197171]] |- | | ''[[:d:Q77814457|Valerie Purdie Greenaway]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/valerie_purdie_greenaway valerie_purdie_greenaway] | [[:d:Q77814457|Q77814457]] |- | | ''[[:d:Q16728981|Valorie Kondos Field]]'' | | ''[[:d:Q3246315|adestrador en xefe]]'' | 1959-08-20 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/valorie_kondos_field valorie_kondos_field] | [[:d:Q16728981|Q16728981]] |- | [[Ficheiro:Van Jones (27958227305) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Van Jones]] | | ''[[:d:Q15982858|orador motivacional]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q1021386|activista polos dereitos civís]]''<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]'' | 1968-09-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/van_jones van_jones] | [[:d:Q3742492|Q3742492]] |- | [[Ficheiro:Vanessa Nakate.jpg|center|128px]] | [[Vanessa Nakate]] | activista medioambiental ugandesa | ''[[:d:Q61048378|activista climático]]''<br/>''[[:d:Q12362622|filántropo]]'' | 1996-11-15 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Uganda]] | [https://www.ted.com/speakers/vanessa_nakate vanessa_nakate] | [[:d:Q83614709|Q83614709]] |- | [[Ficheiro:Varun Sivaram.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q27916436|Varun Sivaram]]'' | | ''[[:d:Q13582652|enxeñeiro civil]]''<br/>[[Físico, física|físico]] | 1989 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/varun_sivaram varun_sivaram] | [[:d:Q27916436|Q27916436]] |- | | ''[[:d:Q88961214|Veerle Provoost]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1974 | | | [https://www.ted.com/speakers/veerle_provoost veerle_provoost] | [[:d:Q88961214|Q88961214]] |- | [[Ficheiro:Vera Songwe at the UK-Africa Investment Summit 2020 (49418317753) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q22097089|Vera Songwe]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1968 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Camerún]] | [https://www.ted.com/speakers/vera_songwe vera_songwe] | [[:d:Q22097089|Q22097089]] |- | [[Ficheiro:Vernā Myers.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23769282|Vernā Myers]]'' | activista estadounidense | [[activista]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/verna_myers verna_myers] | [[:d:Q23769282|Q23769282]] |- | | ''[[:d:Q23663066|Vicki Arroyo]]'' | | ''[[:d:Q2906862|creador de contido dixital]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/vicki_arroyo vicki_arroyo] | [[:d:Q23663066|Q23663066]] |- | | ''[[:d:Q28823210|Victor Rios]]'' | sociólogo estadounidense | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/victor_rios victor_rios] | [[:d:Q28823210|Q28823210]] |- | [[Ficheiro:VVescovo at the Calypso Deep Prior to Diving Feb 2020 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q60050774|Victor Vescovo]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>[[astronauta]] | 1966-02-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/victor_vescovo victor_vescovo] | [[:d:Q60050774|Q60050774]] |- | | ''[[:d:Q7929163|Vijay Kumar]]'' | | ''[[:d:Q3437279|roboticista]]'' | 1962-04-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/vijay_kumar vijay_kumar] | [[:d:Q7929163|Q7929163]] |- | [[Ficheiro:Visita - Artista Plástico Vik Muniz (53515588190) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Vik Muniz]] | artista brasileiro | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[pintor]]<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q33123562|artista land]]''<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q14623005|debuxante arquitectónico]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1961-12-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Brasil]] | [https://www.ted.com/speakers/vik_muniz vik_muniz]<br/>[https://www.ted.com/speakers/32 32] | [[:d:Q1288454|Q1288454]] |- | [[Ficheiro:Vikram Patel at The Asian Awards.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q21712261|Vikram Patel]]'' | psiquiatra indio | ''[[:d:Q211346|psiquiatra]]'' | 1964-05-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/vikram_patel vikram_patel] | [[:d:Q21712261|Q21712261]] |- | | ''[[:d:Q87839253|Vikram Sharma]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/vikram_sharma vikram_sharma] | [[:d:Q87839253|Q87839253]] |- | [[Ficheiro:Viktor Frankl2.jpg|center|128px]] | [[Viktor Frankl]] | neurólogo e psiquiatra austriaco | ''[[:d:Q1900167|psicoterapeuta]]''<br/>''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q211346|psiquiatra]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>''[[:d:Q64485042|terapeuta existencial]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[cirurxián]]<br/>[[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1905-03-26 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Austria]] | [https://www.ted.com/speakers/viktor_e_frankl viktor_e_frankl] | [[:d:Q154723|Q154723]] |- | [[Ficheiro:Vilayanur S Ramachandran 2011 Shankbone.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q380221|Vilayanur S. Ramachandran]]'' | | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]''<br/>''[[:d:Q783906|neurólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1951-08-10 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/vilayanur_ramachandran vilayanur_ramachandran] | [[:d:Q380221|Q380221]] |- | | ''[[:d:Q114874475|Vinay Shandal]]'' | | | | | | [https://www.ted.com/speakers/vinay_shandal vinay_shandal] | [[:d:Q114874475|Q114874475]] |- | | ''[[:d:Q23662545|Vinay Venkatraman]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/vinay_venkatraman vinay_venkatraman] | [[:d:Q23662545|Q23662545]] |- | | ''[[:d:Q16682693|Vincent Cochetel]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/vincent_cochetel vincent_cochetel] | [[:d:Q16682693|Q16682693]] |- | [[Ficheiro:Vincent Moon.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q977743|Vincent Moon]]'' | director de cinema francés | [[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1979-08-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/vincent_moon vincent_moon]<br/>[https://www.ted.com/speakers/2104 2104] | [[:d:Q977743|Q977743]] |- | [[Ficheiro:Vinod Khosla, Web 2.0 Conference.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q738005|Vinod Khosla]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1955-01-28 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/vinod_khosla vinod_khosla] | [[:d:Q738005|Q738005]] |- | [[Ficheiro:Dr Vint Cerf ForMemRS.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92743|Vinton Cerf]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q139648|evanxelista tecnolóxico]]'' | 1943-06-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/vint_cerf vint_cerf] | [[:d:Q92743|Q92743]] |- | [[Ficheiro:Virginia Postrel.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7934461|Virginia Postrel]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]] | 1960-01-14 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/virginia_postrel virginia_postrel] | [[:d:Q7934461|Q7934461]] |- | [[Ficheiro:Vishaan Chakrabarti Headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q85678964|Vishaan Chakrabarti]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/vishaan_chakrabarti vishaan_chakrabarti] | [[:d:Q85678964|Q85678964]] |- | | ''[[:d:Q23783076|Vishal Vaid]]'' | | [[Músico, música|músico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/vishal_vaid vishal_vaid] | [[:d:Q23783076|Q23783076]] |- | | ''[[:d:Q88839071|Vittorio Loreto]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/vittorio_loreto vittorio_loreto] | [[:d:Q88839071|Q88839071]] |- | [[Ficheiro:Vivek Maru.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24248305|Vivek Maru]]'' | | ''[[:d:Q380075|avogado defensor]]''<br/>''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/vivek_maru vivek_maru] | [[:d:Q24248305|Q24248305]] |- | [[Ficheiro:Vivian Hunt public headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q47010849|Vivian Hunt]]'' | | ''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q185196|matrona]]'' | 1967-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/vivian_hunt vivian_hunt] | [[:d:Q47010849|Q47010849]] |- | [[Ficheiro:Vusi Mahlasela 2015.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q909069|Vusi Mahlasela]]'' | músico surafricano | [[Compositor, compositora|compositor]]<br/>''[[:d:Q855091|guitarrista]]''<br/>''[[:d:Q753110|cantautor]]''<br/>''[[:d:Q177220|cantante]]'' | 1965 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suráfrica]] | [https://www.ted.com/speakers/vusi_mahlasela vusi_mahlasela] | [[:d:Q909069|Q909069]] |- | [[Ficheiro:Wadah Khanfar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2918071|Wadah Khanfar]]'' | xornalista palestino | [[xornalista]] | 1968-09-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estado de Palestina]] | [https://www.ted.com/speakers/wadah_khanfar wadah_khanfar] | [[:d:Q2918071|Q2918071]] |- | [[Ficheiro:Wade-Davis (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7959036|Wade Davis]]'' | antropólogo canadense | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q32518759|etnobotánico]]''<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q2374149|botánico]]'' | 1953-12-14 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Canadá]] | [https://www.ted.com/speakers/wade_davis wade_davis] | [[:d:Q7959036|Q7959036]] |- | [[Ficheiro:Wael ghonim.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q312823|Wael Ghonim]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Político, política|político]] | 1980-12-23 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Exipto]] | [https://www.ted.com/speakers/wael_ghonim wael_ghonim] | [[:d:Q312823|Q312823]] |- | [[Ficheiro:SXSW-2024-OB7A0147-alih-Wajahat Ali.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q65493690|Wajahat Ali]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Dramaturgo, dramaturga|dramaturgo]]<br/>''[[:d:Q1642960|comentarista]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wajahat_ali wajahat_ali] | [[:d:Q65493690|Q65493690]] |- | | ''[[:d:Q55080924|Wale Oyejide]]'' | | [[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q3501317|deseñador de moda]]''<br/>[[Músico, música|músico]] | 1981 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wale_oyejide wale_oyejide] | [[:d:Q55080924|Q55080924]] |- | | ''[[:d:Q22110955|Wan F.A. Jusoh]]'' | investigador | ''[[:d:Q3055126|entomólogo]]'' | | | | [https://www.ted.com/speakers/wan_faridah_akmal_jusoh wan_faridah_akmal_jusoh] | [[:d:Q22110955|Q22110955]] |- | | ''[[:d:Q41570105|Wanda Díaz-Merced]]'' | | ''[[:d:Q752129|astrofísico]]''<br/>''[[:d:Q9379869|conferenciante]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wanda_diaz_merced wanda_diaz_merced] | [[:d:Q41570105|Q41570105]] |- | | [[Wangechi Mutu]] | artista estadounidense | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q3391743|artista visual]]''<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]''<br/>''[[:d:Q15296811|debuxante]]''<br/>''[[:d:Q22343478|colaxista]]''<br/>''[[:d:Q18074503|artista de instalacións]]'' | 1972-06-22 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/wangechi_mutu wangechi_mutu] | [[:d:Q457420|Q457420]] |- | [[Ficheiro:Wanjira Mathai at Global Scholars Symposium 2013.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q79996197|Wanjira Mathai]]'' | | ''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1971-12 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/wanjira_mathai wanjira_mathai] | [[:d:Q79996197|Q79996197]] |- | [[Ficheiro:Wanuri Kahiu at the 2025 Sundance Film Festival (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3566180|Wanuri Kahiu]]'' | directora de cinema kenyana | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[guionista]] | 1980-06-21 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Kenya]] | [https://www.ted.com/speakers/wanuri_kahiu wanuri_kahiu] | [[:d:Q3566180|Q3566180]] |- | [[Ficheiro:Wayne McGregor (Random Dance Company) (2545447164).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2553119|Wayne McGregor]]'' | coreógrafo británico | ''[[:d:Q2490358|coreógrafo]]''<br/>''[[:d:Q5716684|bailarín]]''<br/>''[[:d:Q3387717|director teatral]]''<br/>''[[:d:Q1231865|pedagogo]]'' | 1970-03-12 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/wayne_mcgregor wayne_mcgregor] | [[:d:Q2553119|Q2553119]] |- | | ''[[:d:Q111536479|Wayne Ting]]'' | | | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wayne_ting wayne_ting] | [[:d:Q111536479|Q111536479]] |- | | ''[[:d:Q23727987|Wendy Chung]]'' | | ''[[:d:Q3126128|xenetista]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wendy_chung wendy_chung] | [[:d:Q23727987|Q23727987]] |- | [[Ficheiro:Wendy Freedman (4617812603).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5384049|Wendy Freedman]]'' | | [[Astrónomo, astrónoma|astrónomo]]<br/>[[Físico, física|físico]] | 1957-07-17 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wendy_freedman wendy_freedman] | [[:d:Q5384049|Q5384049]] |- | | ''[[:d:Q7982704|Wendy Luers]]'' | | [[Político, política|político]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wendy_woods wendy_woods] | [[:d:Q7982704|Q7982704]] |- | | ''[[:d:Q7982712|Wendy MacNaughton]]'' | ilustradora estadounidense | ''[[:d:Q644687|ilustrador]]'' | 1977-11-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wendy_macnaughton wendy_macnaughton] | [[:d:Q7982712|Q7982712]] |- | [[Ficheiro:Wendy Suzuki at National Institutes of Health Director’s Lecture (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q56065068|Wendy Suzuki]]'' | | [[divulgador científico]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wendy_suzuki wendy_suzuki] | [[:d:Q56065068|Q56065068]] |- | | ''[[:d:Q56026002|Wendy Troxel]]'' | | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wendy_troxel wendy_troxel] | [[:d:Q56026002|Q56026002]] |- | [[Ficheiro:Wes Moore Official Governor Portrait.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q7983732|Wes Moore]]'' | | [[soldado]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]''<br/>''[[:d:Q2883465|investment banker]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1978-10-15 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/wes_moore wes_moore] | [[:d:Q7983732|Q7983732]] |- | | ''[[:d:Q18978040|Will Guidara]]'' | | ''[[:d:Q3427922|gastrónomo]]'' | 1979-11-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/will_guidara will_guidara] | [[:d:Q18978040|Q18978040]] |- | [[Ficheiro:Will Hurd Texas.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18639742|Will Hurd]]'' | político estadounidense | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1977-08-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/will_hurd will_hurd] | [[:d:Q18639742|Q18639742]] |- | [[Ficheiro:TechCrunch Disrupt San Francisco 2018 - day 1 (43784198524).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23688148|Will Marshall]]'' | | [[director executivo]]<br/>[[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/will_marshall will_marshall] | [[:d:Q23688148|Q23688148]] |- | [[Ficheiro:Will Potter 0959.JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q8003021|Will Potter]]'' | xornalista estadounidense | [[xornalista]] | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/will_potter will_potter] | [[:d:Q8003021|Q8003021]] |- | [[Ficheiro:Will Wright - Game Developers Conference 2010 (2).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q309493|Will Wright]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]]<br/>''[[:d:Q3630699|deseñador de xogos]]''<br/>''[[:d:Q58287519|desenvolvedor de videoxogos]]''<br/>''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q7016454|artista de novos medios]]'' | 1960-01-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/will_wright will_wright] | [[:d:Q309493|Q309493]] |- | [[Ficheiro:Willard Wigan (sq cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8003505|Willard Wigan]]'' | | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1957-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/willard_wigan willard_wigan] | [[:d:Q8003505|Q8003505]] |- | [[Ficheiro:Bill Ford 2011.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q321698|William Clay Ford]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q13382533|taekwondista]]''<br/>''[[:d:Q2961975|executivo]]'' | 1957-05-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_ford bill_ford]<br/>[https://www.ted.com/speakers/912 912] | [[:d:Q321698|Q321698]] |- | [[Ficheiro:Danny Hillis2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q92942|William Daniel Hillis]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1956-09-25 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/danny_hillis danny_hillis]<br/>[https://www.ted.com/speakers/961 961] | [[:d:Q92942|Q92942]] |- | [[Ficheiro:Bill Clinton.jpg|center|128px]] | [[Bill Clinton|William Jefferson Clinton]] | 42.º presidente dos Estados Unidos | [[Político, política|político]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>[[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>''[[:d:Q18814623|autobiógrafo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q372436|estadista]]''<br/>''[[:d:Q12800682|saxofonista]]''<br/>[[Gobernador, gobernadora|gobernador]]<br/>[[xurista]] | 1946-08-19 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_clinton bill_clinton] | [[:d:Q1124|Q1124]] |- | [[Ficheiro:William K. Black.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3568755|William K. Black]]'' | | [[economista]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | 1951-09-06 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/william_black william_black]<br/>[https://www.ted.com/speakers/1888 1888] | [[:d:Q3568755|Q3568755]] |- | [[Ficheiro:William Kamkwamba at TED in 2007.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q448964|William Kamkwamba]]'' | | ''[[:d:Q205375|inventor]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1326820|electronician]]''<br/>''[[:d:Q1327627|electrotécnico]]'' | 1987-08-05 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Malawi]] | [https://www.ted.com/speakers/william_kamkwamba william_kamkwamba]<br/>[https://www.ted.com/speakers/245287 245287] | [[:d:Q448964|Q448964]] |- | | ''[[:d:Q23783392|William Li]]'' | | [[Científico, científica|científico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/william_li william_li] | [[:d:Q23783392|Q23783392]] |- | [[Ficheiro:William MacAskill Portrait 2015 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20684655|William MacAskill]]'' | filósofo británico | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q5403434|ético]]'' | 1987-03-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/will_macaskill will_macaskill] | [[:d:Q20684655|Q20684655]] |- | [[Ficheiro:William McDonough (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q1662745|William McDonough]]'' | arquitecto estadounidense | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1951-02-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/william_mcdonough william_mcdonough] | [[:d:Q1662745|Q1662745]] |- | | ''[[:d:Q23662458|William Noel]]'' | | ''[[:d:Q12008505|academic librarian]]'' | 1965-08-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/will_noel will_noel] | [[:d:Q23662458|Q23662458]] |- | [[Ficheiro:William Stone by VPosypai (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8018871|William Stone]]'' | | ''[[:d:Q11900058|explorador]]''<br/>''[[:d:Q10497074|enxeñeiro de aviación]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1952-12-07 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/bill_stone bill_stone] | [[:d:Q8018871|Q8018871]] |- | | ''[[:d:Q18749288|William Ury]]'' | | [[autor]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]'' | 1953 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/william_ury william_ury] | [[:d:Q18749288|Q18749288]] |- | [[Ficheiro:Willie Smits.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q939502|Willie Smits]]'' | | ''[[:d:Q21244999|forestry scientist]]''<br/>''[[:d:Q11966252|activista polos dereitos dos animais]]''<br/>''[[:d:Q3779582|microbiólogo]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1957-02-22 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Indonesia]] | [https://www.ted.com/speakers/willie_smits willie_smits] | [[:d:Q939502|Q939502]] |- | | ''[[:d:Q23301429|Wingham Rowan]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wingham_rowan wingham_rowan] | [[:d:Q23301429|Q23301429]] |- | | ''[[:d:Q23662498|Wolfgang Kessling]]'' | | [[Físico, física|físico]] | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/wolfgang_kessling wolfgang_kessling] | [[:d:Q23662498|Q23662498]] |- | | ''[[:d:Q8033686|Woody Norris]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1938 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/woody_norris woody_norris] | [[:d:Q8033686|Q8033686]] |- | [[Ficheiro:Xavier Cortada 2007 artist headshot.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16195477|Xavier Cortada]]'' | pintor cubano | [[pintor]] | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Cuba]] | [https://www.ted.com/speakers/xavier_cortada xavier_cortada] | [[:d:Q16195477|Q16195477]] |- | [[Ficheiro:Xavier Vilalta.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8043321|Xavier Vilalta]]'' | artista español | [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] | 1980-05-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[España]] | [https://www.ted.com/speakers/xavier_vilalta xavier_vilalta] | [[:d:Q8043321|Q8043321]] |- | [[Ficheiro:Xiye Bastida, 2020 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Xiye Bastida]] | activista climática mexicana | [[activista]]<br/>''[[:d:Q61048378|activista climático]]'' | 2002-04-18 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[México]]<br/>[[Chile]] | [https://www.ted.com/speakers/xiye_bastida xiye_bastida] | [[:d:Q81646058|Q81646058]] |- | | ''[[:d:Q23713831|Xu Liu]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/xu_liu xu_liu] | [[:d:Q23713831|Q23713831]] |- | | ''[[:d:Q82046593|Yael Eisenstat]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yael_eisenstat yael_eisenstat] | [[:d:Q82046593|Q82046593]] |- | [[Ficheiro:Yang Lan - Annual Meeting of the New Champions 2012.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8048424|Yang Lan]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Presentador, presentadora|presentador]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q1420621|empresario de medios]]'' | 1968-03-31 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[República Popular da China]] | [https://www.ted.com/speakers/yang_lan yang_lan] | [[:d:Q8048424|Q8048424]] |- | [[Ficheiro:2019-04-13 Yanis Varoufakis by Olaf Kosinsky-0658 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Yanis Varoufakis]] | economista e político grego | [[economista]]<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q15980158|escritor de non ficción]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1961-03-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Grecia]]<br/>[[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/yanis_varoufakis yanis_varoufakis] | [[:d:Q40688|Q40688]] |- | | ''[[:d:Q28976247|Yaniv Erlich]]'' | investigador | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]'' | 1979-11-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yaniv_erlich yaniv_erlich] | [[:d:Q28976247|Q28976247]] |- | [[Ficheiro:Yann Arthus-Bertrand, 2009 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Yann Arthus-Bertrand]] | fotógrafo francés | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q33231|fotógrafo]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>[[xornalista]]<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q728425|aeronauta]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | 1946-03-13 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/yann_arthus_bertrand yann_arthus_bertrand] | [[:d:Q314223|Q314223]] |- | | ''[[:d:Q23728380|Yann Dall'Aglio]]'' | | ''[[:d:Q4964182|filósofo]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yann_dall_aglio yann_dall_aglio] | [[:d:Q23728380|Q23728380]] |- | [[Ficheiro:Yann LeCun - 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Yann LeCun]] | informático francés | ''[[:d:Q1709010|enxeñeiro de software]]''<br/>''[[:d:Q1326886|enxeñeiro eléctrico]]''<br/>''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976092|investigador da intelixencia artificial]]''<br/>''[[:d:Q121594|catedrático]]'' | 1960-07-08 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yann_lecun yann_lecun] | [[:d:Q3571662|Q3571662]] |- | [[Ficheiro:Yara Shahidi in 2018.png|center|128px]] | ''[[:d:Q453620|Yara Shahidi]]'' | actriz estadounidense | [[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Modelo (moda)|modelo]] | 2000-02-10 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yara_shahidi yara_shahidi] | [[:d:Q453620|Q453620]] |- | [[Ficheiro:Huang Yasheng.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q14948726|Yasheng Huang]]'' | economista chinés | [[economista]] | 1960-03-03 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yasheng_huang yasheng_huang] | [[:d:Q14948726|Q14948726]] |- | | ''[[:d:Q119840344|Yasmin Green]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yasmin_green yasmin_green] | [[:d:Q119840344|Q119840344]] |- | [[Ficheiro:Yasmin Hurd.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q18044124|Yasmin Hurd]]'' | | [[Médico, médica|médico]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yasmin_hurd yasmin_hurd] | [[:d:Q18044124|Q18044124]] |- | [[Ficheiro:-5 - Yassmin Abdel-Magied.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23760263|Yassmin Abdel-Magied]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q1906857|enxeñeiro mecánico]]''<br/>''[[:d:Q81096|enxeñeiro]]'' | 1991-03-03 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]]<br/>[[Sudán]] | [https://www.ted.com/speakers/yassmin_abdel_magied yassmin_abdel_magied] | [[:d:Q23760263|Q23760263]] |- | [[Ficheiro:Yat Siu, Chief Executive Officer, Outblaze, Hong Kong - Flickr - Horasis.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16214630|Yat Siu]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1973 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yat_siu yat_siu] | [[:d:Q16214630|Q16214630]] |- | | ''[[:d:Q51363202|Yejin Choi]]'' | | ''[[:d:Q82594|informático teórico]]''<br/>''[[:d:Q15976270|lingüista computacional]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Corea do Sur]] | [https://www.ted.com/speakers/yejin_choi yejin_choi] | [[:d:Q51363202|Q51363202]] |- | | ''[[:d:Q129739802|Yifat Susskind]]'' | | ''[[:d:Q1021386|activista polos dereitos civís]]''<br/>[[activista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yifat_susskind yifat_susskind] | [[:d:Q129739802|Q129739802]] |- | [[Ficheiro:Yilian-Canzares-350kzm1qdtka22tddedrcw6zxumisuqsur9ufxckj5ubj0cvu.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q20056629|Yilian Cañizares]]'' | música suiza | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q1259917|violinista]]'' | 1980-12-16 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Suíza]]<br/>[[Cuba]] | [https://www.ted.com/speakers/yilian_canizares yilian_canizares] | [[:d:Q20056629|Q20056629]] |- | | ''[[:d:Q23656971|Yoav Medan]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yoav_medan yoav_medan] | [[:d:Q23656971|Q23656971]] |- | [[Ficheiro:YochaiBenklerJI6.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q982240|Yochai Benkler]]'' | | [[economista]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]]<br/>''[[:d:Q16012028|académico xurídico]]''<br/>[[xurista]] | 1964 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/yochai_benkler yochai_benkler] | [[:d:Q982240|Q982240]] |- | [[Ficheiro:Yongey-Mingyur-Rinpoche-in-2016.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q3314967|Yongey Mingyur Rinpoche]]'' | | ''[[:d:Q191421|lama]]''<br/>''[[:d:Q1423891|ministro]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1975-11<br/>1975 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Nepal]] | [https://www.ted.com/speakers/yongey_mingyur_rinpoche yongey_mingyur_rinpoche] | [[:d:Q3314967|Q3314967]] |- | [[Ficheiro:Yoram Yovell.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q6977235|Yoram Yovell]]'' | | ''[[:d:Q6337803|neurocientífico]]''<br/>''[[:d:Q3410028|psicanalista]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q211346|psiquiatra]]'' | 1958-08-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/yoram_yovell yoram_yovell] | [[:d:Q6977235|Q6977235]] |- | [[Ficheiro:Yoruba Richen (7311549170).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q16738382|Yoruba Richen]]'' | | [[Director, directora de cinema|director de cinema]]<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]'' | 1972 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yoruba_richen yoruba_richen] | [[:d:Q16738382|Q16738382]] |- | [[Ficheiro:Yossi Vardi, 2005.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q4027187|Yossi Vardi]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q43845|empresario]]'' | 1942-09-02 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/yossi_vardi yossi_vardi] | [[:d:Q4027187|Q4027187]] |- | | ''[[:d:Q8060785|Yuko Munakata]]'' | psicóloga estadounidense | ''[[:d:Q212980|psicólogo]]''<br/>''[[:d:Q357813|profesor adxunto]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/yuko_munakata_1 yuko_munakata_1] | [[:d:Q8060785|Q8060785]] |- | [[Ficheiro:MKr364751 Yuval Noah Harari (Frankfurter Buchmesse 2024).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q2484404|Yuval Harari]]'' | historiador israelí | ''[[:d:Q3332711|medievalista]]''<br/>''[[:d:Q112972705|popular science author]]''<br/>''[[:d:Q1493121|historiador militar]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | 1976-02-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Israel]] | [https://www.ted.com/speakers/yuval_noah_harari yuval_noah_harari] | [[:d:Q2484404|Q2484404]] |- | | ''[[:d:Q23712653|Yuyu Rau]]'' | | | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | | [https://www.ted.com/speakers/yuyu_rau yuyu_rau] | [[:d:Q23712653|Q23712653]] |- | | ''[[:d:Q118444951|Yve Blake]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]] | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Australia]] | [https://www.ted.com/speakers/yve_blake yve_blake] | [[:d:Q118444951|Q118444951]] |- | [[Ficheiro:Yves Behar.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q123419|Yves Béhar]]'' | | ''[[:d:Q5322166|deseñador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-05-09 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/yves_behar yves_behar]<br/>[https://www.ted.com/speakers/236 236] | [[:d:Q123419|Q123419]] |- | | ''[[:d:Q23728732|Yves Morieux]]'' | | ''[[:d:Q683476|asesor financeiro]]'' | 1960 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/yves_morieux yves_morieux] | [[:d:Q23728732|Q23728732]] |- | [[Ficheiro:Yves Rossi mg 4625.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q460670|Yves Rossy]]'' | | [[Piloto|aviador]]<br/>''[[:d:Q205375|inventor]]'' | 1959-08-27 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Suíza]] | [https://www.ted.com/speakers/yves_rossy yves_rossy] | [[:d:Q460670|Q460670]] |- | [[Ficheiro:Yvonne Aki-Sawyerr.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q55238200|Yvonne Aki-Sawyerr]]'' | política serraleonesa | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q326653|contable]]'' | 1968-01-07 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Serra Leoa]] | [https://www.ted.com/speakers/yvonne_aki_sawyerr yvonne_aki_sawyerr] | [[:d:Q55238200|Q55238200]] |- | [[Ficheiro:Official portrait of Lord Goldsmith of Richmond Park crop 2.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q391562|Zac Goldsmith]]'' | | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1607826|editor literario]]''<br/>[[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q15839134|ecoloxista]]'' | 1975-01-20 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Reino Unido]] | [https://www.ted.com/speakers/zac_goldsmith zac_goldsmith] | [[:d:Q391562|Q391562]] |- | [[Ficheiro:Zach Kaplan and Brian Fitzpatrick at ORD Camp 2014 (13907776842) (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8063810|Zach Kaplan]]'' | | ''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1970s | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/zach_kaplan zach_kaplan] | [[:d:Q8063810|Q8063810]] |- | [[Ficheiro:Zach King Photo.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q15734051|Zach King]]'' | cineasta estadounidense, actor de voz e personalidade de internet | ''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q1414443|cineasta]]''<br/>[[guionista]]<br/>''[[:d:Q1053574|produtor delegado]]''<br/>''[[:d:Q7042855|montador]]''<br/>[[Youtubeiro, youtubeira|youtubeiro]]<br/>''[[:d:Q13235160|produtor]]''<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]''<br/>[[Director, directora de cinema|director de cinema]] | 1990-02-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/zach_king zach_king] | [[:d:Q15734051|Q15734051]] |- | [[Ficheiro:Hindi Zahra @ le Chabada, Angers (4315967453).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23670988|Zahra' Langhi]]'' | | ''[[:d:Q1476215|activista polos dereitos humanos]]''<br/>[[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]'' | 1975-01-28 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Libia]] | [https://www.ted.com/speakers/zahra_langhi zahra_langhi] | [[:d:Q23670988|Q23670988]] |- | [[Ficheiro:Zainab Salbi.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12214935|Zainab Salbi]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q947873|presentador de televisión]]''<br/>''[[:d:Q4479442|fundador]]''<br/>''[[:d:Q28692502|activista polos dereitos das mulleres]]'' | 1969-09-24 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | ''[[:d:Q3108185|Ba'athist Iraq]]''<br/>[[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/zainab_salbi zainab_salbi] | [[:d:Q12214935|Q12214935]] |- | | ''[[:d:Q99197458|Zainab Usman]]'' | | [[economista]] | 1986 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Nixeria]] | [https://www.ted.com/speakers/zainab_usman zainab_usman] | [[:d:Q99197458|Q99197458]] |- | [[Ficheiro:Zak Ebrahim (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q23728371|Zak Ebrahim]]'' | | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q16323111|activista pola paz]]''<br/>''[[:d:Q16003550|pacifista]]'' | 1983-03-24 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/zak_ebrahim zak_ebrahim] | [[:d:Q23728371|Q23728371]] |- | | ''[[:d:Q47544805|Zaria Forman]]'' | artista estadounidense | [[artista]] | 1982 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/zaria_forman zaria_forman] | [[:d:Q47544805|Q47544805]] |- | | ''[[:d:Q110028598|Zarlasht Halaimzai]]'' | | [[activista]] | 1981 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Afganistán]] | [https://www.ted.com/speakers/zarlasht_halaimzai zarlasht_halaimzai] | [[:d:Q110028598|Q110028598]] |- | [[Ficheiro:Ze Frank at the 2010 Streamy Awards (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q169286|Ze Frank]]'' | artista estadounidense | [[artista]]<br/>''[[:d:Q578109|produtor de televisión]]'' | 1972-03-31 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/ze_frank ze_frank] | [[:d:Q169286|Q169286]] |- | [[Ficheiro:Zeresenay Alemseged (2013-01).JPG|center|128px]] | ''[[:d:Q163169|Zeresenay Alemseged]]'' | | ''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q3621491|arqueólogo]]''<br/>''[[:d:Q17488316|prehistoriador]]''<br/>''[[:d:Q21272406|paleoantropólogo]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 1969-06-04 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Etiopía]] | [https://www.ted.com/speakers/zeresenay_alemseged zeresenay_alemseged]<br/>[https://www.ted.com/speakers/141 141] | [[:d:Q163169|Q163169]] |- | [[Ficheiro:Zeynep Tufekci crop.jpeg|center|128px]] | ''[[:d:Q23759736|Zeynep Tüfekçi]]'' | | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[xornalista]]<br/>''[[:d:Q123853167|escritor de magazines]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1650915|investigador]]'' | 20th century | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/zeynep_tufekci zeynep_tufekci] | [[:d:Q23759736|Q23759736]] |- | [[Ficheiro:Photo of Ziauddin Yousafzai.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q8071389|Ziauddin Yousafzai]]'' | diplomático paquistaní | [[Diplomático, diplomática|diplomático]]<br/>[[Docente|mestre]]<br/>''[[:d:Q47799218|activista pola educación]]'' | 1969-01 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Paquistán]] | [https://www.ted.com/speakers/ziauddin_yousafzai ziauddin_yousafzai] | [[:d:Q8071389|Q8071389]] |- | | ''[[:d:Q23728728|Ziyah Gafić]]'' | fotógrafo bosníaco | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1980 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Bosnia e Hercegovina]] | [https://www.ted.com/speakers/ziyah_gafic ziyah_gafic] | [[:d:Q23728728|Q23728728]] |- | | ''[[:d:Q97160702|Zoia Lytvyn]]'' | | ''[[:d:Q662729|figura pública]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]'' | 1986-04-02 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Ucraína]] | [https://www.ted.com/speakers/zoya_lytvyn zoya_lytvyn] | [[:d:Q97160702|Q97160702]] |- | [[Ficheiro:Zubaida Bai 2025 (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q24572427|Zubaida Bai]]'' | | ''[[:d:Q43845|empresario]]''<br/>''[[:d:Q12336252|social entrepreneur]]'' | | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[India]] | [https://www.ted.com/speakers/zubaida_bai zubaida_bai] | [[:d:Q24572427|Q24572427]] |- | [[Ficheiro:EL Seed (cropped).jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q12955922|eL Seed]]'' | | [[pintor]]<br/>''[[:d:Q1281618|escultor]]'' | 1981-08-21 | ''[[:d:Q6581097|home]]'' | [[Tunisia]]<br/>[[Francia]] | [https://www.ted.com/speakers/el_seed el_seed] | [[:d:Q12955922|Q12955922]] |- | [[Ficheiro:IO Tillett Wright.jpg|center|128px]] | ''[[:d:Q5972933|iO Tillett Wright]]'' | | ''[[:d:Q33231|fotógrafo]]'' | 1985-09-02 | ''[[:d:Q2449503|home trans]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [https://www.ted.com/speakers/io_tillett_wright io_tillett_wright] | [[:d:Q5972933|Q5972933]] |- | [[Ficheiro:Íngrid Betancourt (2014) (cropped).jpg|center|128px]] | [[Íngrid Betancourt]] | | [[Político, política|político]] | 1961-12-25 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Francia]]<br/>[[Colombia]]<br/>[[Seychelles]] | [https://www.ted.com/speakers/ingrid_betancourt ingrid_betancourt] | [[:d:Q152472|Q152472]] |- | [[Ficheiro:Ozlem Tureci v1.jpg|center|128px]] | [[Özlem Türeci]] | médico, inmunóloga e empresaria | ''[[:d:Q1650915|investigador]]''<br/>''[[:d:Q131524|emprendedor]]''<br/>[[Médico, médica|médico]]<br/>''[[:d:Q12119633|immunólogo]]''<br/>''[[:d:Q3400985|académico]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | 1967-03-06 | ''[[:d:Q6581072|muller]]'' | [[Alemaña]]<br/>[[Turquía]] | [https://www.ted.com/speakers/oezlem_tuereci oezlem_tuereci] | [[:d:Q92379963|Q92379963]] |} {{Wikidata list end}} [[Categoría:Wikipedia:Listas con datos de Wikidata]] 8ameloqzab8dkdf4brlpfl19wghfknb 0 349123 7350977 6920805 2026-04-07T14:42:44Z Regato das Tres Regueiras 54336 7350977 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Santa María|outro2=Fóra|outro4=Baiona (homónimos)|outro5=Baiona}} {{Parroquia |nome=Santa María de Fóra de Baiona |imaxe=Virxe da Rocha, Antonio Palacios.jpg |lenda=[[Virxe da Rocha]] |concello=Baiona |provincia=Pontevedra |poboación=2.001 |ano=2015 |provincia = Pontevedra |entidades=4<ref>[https://www.xunta.gal/dog/Publicados/1998/19980728/DOG_19980728_NUM_144_gl.PDF Decreto 219/1998, do 2 de xullo, poloque se aproba o nomenclátor correspon-dente ás entidades de poboación da pro-vincia de Pontevedra]</ref>}} '''Santa María de Fóra de Baiona'''&nbsp;é unha [[parroquia civil]] do concello de&nbsp;[[Baiona]]. Limita coas parroquias de&nbsp;[[Baíña, Baiona|Baíña]],&nbsp;[[Baredo, Baiona|Baredo]]&nbsp;e&nbsp;[[Baiona, Baiona|Santa María de Baiona]]. Segundo o&nbsp;[[IGE]], no 2015, tiña 2.001 habitantes (1.009 homes e 992 mulleres).&nbsp;<sup>[[Baiona, Baiona#cite note-1|[1]]]</sup>&nbsp; == Xeografía == Está constituída por 4 lugares: [[Cova Terreña, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Cova Terreña]], [[Loureiral, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Loureiral]], [[Percebelleira, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|A Percebelleira]] e [[Santo Antón, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santo Antón]]. Ademais do barrio da [[A Anunciada, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Anunciada]]. == Igrexa == Esta parroquia, [[Diocese católica latina de Tui-Vigo|eclesiasticamente]], está incluída dentro da parroquia de [[Santa María de Baiona, Baiona|Santa María de Baiona]]; polo que non posúe [[Igrexa (arquitectura)|igrexa]]. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Santa María de Fóra de Baiona=== {{Lp Santa María de Fóra de Baiona}} ===Parroquias de Baiona=== {{Baiona}} ==Notas== {{Listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] 8khth8loibs6efac1rwijxe4e0ejmcw 7350978 7350977 2026-04-07T14:42:58Z Regato das Tres Regueiras 54336 engado a [[Categoría:Parroquias civís galegas que non coinciden coas eclesiásticas]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350978 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Santa María|outro2=Fóra|outro4=Baiona (homónimos)|outro5=Baiona}} {{Parroquia |nome=Santa María de Fóra de Baiona |imaxe=Virxe da Rocha, Antonio Palacios.jpg |lenda=[[Virxe da Rocha]] |concello=Baiona |provincia=Pontevedra |poboación=2.001 |ano=2015 |provincia = Pontevedra |entidades=4<ref>[https://www.xunta.gal/dog/Publicados/1998/19980728/DOG_19980728_NUM_144_gl.PDF Decreto 219/1998, do 2 de xullo, poloque se aproba o nomenclátor correspon-dente ás entidades de poboación da pro-vincia de Pontevedra]</ref>}} '''Santa María de Fóra de Baiona'''&nbsp;é unha [[parroquia civil]] do concello de&nbsp;[[Baiona]]. Limita coas parroquias de&nbsp;[[Baíña, Baiona|Baíña]],&nbsp;[[Baredo, Baiona|Baredo]]&nbsp;e&nbsp;[[Baiona, Baiona|Santa María de Baiona]]. Segundo o&nbsp;[[IGE]], no 2015, tiña 2.001 habitantes (1.009 homes e 992 mulleres).&nbsp;<sup>[[Baiona, Baiona#cite note-1|[1]]]</sup>&nbsp; == Xeografía == Está constituída por 4 lugares: [[Cova Terreña, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Cova Terreña]], [[Loureiral, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Loureiral]], [[Percebelleira, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|A Percebelleira]] e [[Santo Antón, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Santo Antón]]. Ademais do barrio da [[A Anunciada, Santa María de Fóra de Baiona, Baiona|Anunciada]]. == Igrexa == Esta parroquia, [[Diocese católica latina de Tui-Vigo|eclesiasticamente]], está incluída dentro da parroquia de [[Santa María de Baiona, Baiona|Santa María de Baiona]]; polo que non posúe [[Igrexa (arquitectura)|igrexa]]. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Santa María de Fóra de Baiona=== {{Lp Santa María de Fóra de Baiona}} ===Parroquias de Baiona=== {{Baiona}} ==Notas== {{Listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Parroquias de Baiona]] [[Categoría:Parroquias civís galegas que non coinciden coas eclesiásticas]] ox8wbbmq2rremqxpfg4tijpig8eh1aj 0 350125 7350928 7346435 2026-04-07T12:12:06Z ~2026-21403-78 168702 7350928 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Julio Torrado Quintela''', nado en [[Vilagarcía de Arousa]] en [[1982]], é un psicólogo e político [[Galicia|galego]] do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG-PSOE]]. == Traxectoria == É licenciado e doutor en psicoloxía social pola [[Universidade de Santiago de Compostela]], área na que se vinculou academicamente como docente e investigador, e na que segue a colaborar de maneira externa. Foi tamén docente na [[Universidade Lusófona do Porto]] (2010 -2012), na [[Universidade Pontificia de Ecuador]] (2014 - 2016). Nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016]] e nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020]] foi elixido deputado polo PSdeG-PSOE pola provincia de Pontevedra. Nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024|eleccións de 2024]] foi na candidatura pola provincia de Pontevedra do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG]], pero os resultados obtidos pola formación non lle permitiron revalidar o escano. Continuou vinculado á actividade política sendo nomeado voceiro da Comisión Executiva Galega do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG]] dende o ano 2025, e retomou parcialmente a súa actividade académica, sendo docente na UNIR ([[Universidad Internacional de La Rioja]]) e ata xaneiro de 2026 na [[Universidade de Santiago de Compostela]]. En abril de 2026 dimitiu a deputada [[Elena Espinosa]] e el pasou a ocupar de novo o escano<ref name=":0">{{Cita web|título=Elena Espinosa renunciará este miércoles a su acta de diputada en el Parlamento de Galicia|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/galicia/2026/03/31/elena-espinosa-renunciara-miercoles-acta-diputada-parlamento-galicia/00031774979193977983950.htm|páxina-web=La Voz de Galicia|data=2026-03-31|data-acceso=2026-04-01|lingua=es}}</ref>. ==Obra== *''Tiro libre.'' ''Historias de deporte para falar de política'' (2025). Vigo: Galaxia. ISBN 978-84-1176-511-4. Prólogo de [[Xoaquín Fernández Leiceaga]]. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [http://www.parlamento.gal/Composicion/Deputados/387/julio-torrado-quintela Ficha no Parlamento de Galicia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812121342/http://parlamento.gal/Composicion/Deputados/387/julio-torrado-quintela |date=12 de agosto de 2020 }} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Torrado Quintela, Julio}} [[Categoría:Deputados do Parlamento de Galicia polo PSdeG-PSOE]] [[Categoría:Nados en Vilagarcía de Arousa]] [[Categoría:Nados en 1982]] [[Categoría:Deputados da X Lexislatura do Parlamento de Galicia]] [[Categoría:Deputados da XI Lexislatura do Parlamento de Galicia]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Santiago de Compostela]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes]] l9rdhmu4nvzl4oobr4n84br4ok7ikc7 7350945 7350928 2026-04-07T13:53:03Z MAGHOI 15490 7350945 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Julio Torrado Quintela''', nado en [[Vilagarcía de Arousa]] en [[1982]], é un psicólogo e político [[Galicia|galego]] do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG-PSOE]]. == Traxectoria == É licenciado e doutor en psicoloxía social pola [[Universidade de Santiago de Compostela]], área na que se vinculou academicamente como docente e investigador, e na que segue a colaborar de maneira externa. Foi tamén docente na [[Universidade Lusófona do Porto]] (2010 -2012), na [[Universidade Pontificia de Ecuador]] (2014 - 2016). Nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016]] e nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020]] foi elixido deputado polo PSdeG-PSOE pola provincia de Pontevedra. Nas [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024|eleccións de 2024]] foi na candidatura pola provincia de Pontevedra do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG]], pero os resultados obtidos pola formación non lle permitiron revalidar o escano. Continuou vinculado á actividade política sendo nomeado voceiro da Comisión Executiva Galega do [[Partido dos Socialistas de Galicia|PSdeG]] dende o ano 2025, e retomou parcialmente a súa actividade académica, sendo docente na UNIR ([[Universidad Internacional de La Rioja]]) e ata xaneiro de 2026 na [[Universidade de Santiago de Compostela]]. En abril de 2026, cando dimitiu a deputada [[Elena Espinosa]], el pasou a ocupar de novo o escano<ref name=":0">{{Cita web|título=Elena Espinosa renunciará este miércoles a su acta de diputada en el Parlamento de Galicia|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/galicia/2026/03/31/elena-espinosa-renunciara-miercoles-acta-diputada-parlamento-galicia/00031774979193977983950.htm|páxina-web=La Voz de Galicia|data=2026-03-31|data-acceso=2026-04-01|lingua=es}}</ref>. ==Obra== *''Tiro libre.'' ''Historias de deporte para falar de política'' (2025). Vigo: Galaxia. ISBN 978-84-1176-511-4. Prólogo de [[Xoaquín Fernández Leiceaga]]. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [http://www.parlamento.gal/Composicion/Deputados/387/julio-torrado-quintela Ficha no Parlamento de Galicia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812121342/http://parlamento.gal/Composicion/Deputados/387/julio-torrado-quintela |date=12 de agosto de 2020 }} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Torrado Quintela, Julio}} [[Categoría:Deputados do Parlamento de Galicia polo PSdeG-PSOE]] [[Categoría:Nados en Vilagarcía de Arousa]] [[Categoría:Nados en 1982]] [[Categoría:Deputados da X Lexislatura do Parlamento de Galicia]] [[Categoría:Deputados da XI Lexislatura do Parlamento de Galicia]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Santiago de Compostela]] [[Categoría:Personalidades de Galicia sen imaxes]] gqcwx4mbit1ae4jqxw8nyszzmz8la03 0 350524 7351005 7222400 2026-04-07T16:21:36Z O Breixo 127505 7351005 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Canal 7''' é unha rede pública arxentina de [[televisión]] que ofrece programación en [[lingua castelá|castelán]]. Tamén é unha empresa do estado arxentino que explota a licenza LS 82 TV Canal 7 da televisión do país, que transmite desde a cidade de [[Buenos Aires]]. Especializouse en programación xeneralista, facendo énfase no cultural e documentais, algunhas veces en colaboración coa [[Universidade de Bos Aires]], e tamén ten un servizo de noticias, que transmite, entre outras cousas, a maioría dos actos do goberno. Na actualidade xa non é a prioridade da canle, tamén difunde contidos de ficción. A canle foi fundada o [[17 de outubro]] de [[1951]], iniciase como a primeira canle de transmisión na [[Arxentina]] e é, actualmente, a única canle do aire baixo a órbita estatal. ==Difusión== Canal 7 transmite os seus programas na maioría do territorio arxentino.[[Ficheiro:TV Publica.png|miniatura|Logo da TV Pública.|centro]] == Véxase tamén == ===Ligazóns externas=== * [http://www.tvpublica.com.ar/ Páxina oficial de Canal 7] {{es}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Cadeas de televisión de América]] eweoxli79zzn3k4smjvhsssva8a6jvh 0 354119 7350989 7339282 2026-04-07T15:32:54Z Chandrexao 166735 +O derradeiro bus 7350989 wikitext text/x-wiki {{TOC subpáxinas|center=si|side=si|num=si|ñ=}} == D == {| class="wikitable sortable" ID="Synchronisation" |- class="hintergrundfarbe5" ! Título galego || Título orixinal || Ano || [[Director de cine|Dirección]] || Versión |- |''[[D.H. Lawrence e Frieda]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 28 de marzo de 2001. Páx. 54</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0088943/ ''Coming Through'']||[[1985]]||[[Peter Barber-Fleming]]|| |- |''[[Dagon, a seita do mar]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0264508/ ''Dagon'']||[[2001]]||[[Stuart Gordon]]||Dobrada |- |''[[Dallas, cidade fronteiriza]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0042372/ ''Dallas'']||[[1950]]||[[Stuart Heisler]]||Dobrada |- |''[[Dálle duro]]''||[http://www.imdb.com/title/tt2561572/ ''Get Hard'']||[[2015]]||[[Etan Cohen]]|| |- |''[[Dálle estopa que é francesa]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0187512/ ''Slap Her... She's French'']||[[2002]]||[[Melanie Mayron]]||Dobrada |- |''[[Os Dalton contra Lucky Luke]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0368668/ ''Les Dalton'']||[[2004]]||[[Philippe Haïm]]||Dobrada |- |''[[Os Dalton en liberdade]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0085394/ ''Les Dalton en cavale'']||[[1983]]||[[Joseph Barbera]], [[William Hanna]], [[Maurice de Bévère|Morris]], [[Ray Patterson]]||Dobrada |- |''[[A dama de azul]]''<ref>[http://www.crtvg.es/tvg/programacion Programación TVG]. Consultado o 11 de xaneiro de 2020</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0068581/ ''La femme en bleu'']||[[1973]]||[[Michel Deville]]||Subtitulado |- |''[[A dama de Shangai]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/06/01/146.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0040525/ ''The Lady from Shanghai'']||[[1947]]||[[Orson Welles]]||Subtitulado |- |''[[A dama de Trinidad]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/05/09/126.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0044331/ ''Affair in Trinidad'']||[[1952]]||[[Vincent Sherman]]|| |- |''[[A dama de xelo]]'' {{Sic}}<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/07/17/126.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0070284/ ''Lady Ice'']||[[1973]]||[[Tom Gries]]|| |- |''[[Damas de ferro]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11132342/ ''Teräsleidit'']||[[2020]]||[[Pamela Tola]]||Dobrado |- |''[[Damas do teatro]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0029604/ ''Stage Door'']||[[1937]]||[[Gregory La Cava]]||Dobrado |- |''[[Dáme os teus ollos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt4486986/ ''All I See Is You'']||[[2016]]||[[Marc Forster]]||Dobrado |- |''[[Daniel o fedello (filme)|Daniel o fedello]]''<ref name=ponte>{{Cita web |url=http://www.crtvg.es/crtvg/crtvgviva/cine-de-estrea-na-tvg-para-toda-a-familia-nesta-ponte-festiva |título=Cine de estrea na TVG para toda a familia nesta ponte festiva |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150610223456/http://www.crtvg.es/crtvg/crtvgviva/cine-de-estrea-na-tvg-para-toda-a-familia-nesta-ponte-festiva |dataarquivo=10 de xuño de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0106701/ ''Dennis the Menace'']||[[1993]]||[[Nick Castle]]||Dobrada |- |''[[Daniel o fedello ataca outra vez]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0129868/ ''Dennis the Menace Strikes Again!'']||[[1998]]||[[Charles T. Kanganis]]||Dobrada |- |''[[Dano colateral]]''<ref name=dano>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20081003200136 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150926040657/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20081003200136 |dataarquivo=26 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0416236/ ''Collateral Damage'']||[[2001]]||[[Andrew Davis]]||Dobrado |- |''[[Danzas macabras, esqueletos e outras fantasías]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11201678/ ''Danses macabres, squelettes et autres fantaisies'']||[[2019]]||[[Rita Azevedo Gomes]], Jean-Louis Schefer e Pierre Léon||Subtitulado |- |''[[Das doce ás tres]]''<ref>[https://sincroguia-tv.expansion.com/programacion/tvg2 Programación TVG2]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0074553/ ''From Noon Till Three'']||[[1976]]||[[Frank D. Gilroy]]|| |- |''[[Dave, presidente por un día]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0106673/ ''Dave'']||[[1993]]||[[Ivan Reitman]]||Dobrada |- |''[[David Copperfield (telefilme de 1999)|David Copperfield]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0167872/ ''David Copperfield'']||[[1999]]||[[Simon Curtis]]||Dobrada |- |''[[Davide e Catriona]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/07/19/142.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0068845/ ''Kidnapped'']||[[1971]]||[[Delbert Mann]]|| |- |''[[The Day of the Rulers]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 8 de febreiro de 1990. Páx. 63</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0372862/ ''Denyat na vladetelite'']||[[1986]]||[[Vladislav Ikonomov]]|| |- |''[[Day Shift (filme)|Day Shift]]''||[http://www.imdb.com/title/tt13314558/ ''Day Shift'']||[[2022]]||[[J. J. Perry]]||Subtitulado |- |''[[De amor e de sombras]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2003/07/08/pagina-45/33681798/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0110712/ ''Of Love and Shadows'']||[[1994]]||[[Betty Kaplan]]|| |- |''[[De aquí á eternidade]]''<ref name=19ii00b>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2000/02/19/144.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0045793/ ''From Here to Eternity'']||[[1953]]||[[Fred Zinnemann]]|| |- |''[[De bares]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0476195/ ''De bares'']||[[2006]]||[[Mario Iglesias]]||Dobrado |- |''[[De costas á lei]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0097880/ ''The Mighty Quinn'']||[[1989]]||[[Carl Schenkel]]||Dobrado |- |''[[De Oriente a Occidente para matar]]''<ref name=31viii91/>||[http://www.imdb.com/title/tt0068742/ ''Innocent Bystanders'']||[[1972]]||[[Peter Collinson]]|| |- |''[[De porta en porta]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080126110151 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150925091504/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080126110151 |dataarquivo=25 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0274468/ ''Door to Door'']||[[2002]]||[[Steve Schachter]]||Dobrado |- |''[[De profesión gorila]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1990/06/17/158.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0075377/ ''Vai Gorilla'']||[[1975]]||[[Tonino Valerii]]|| |- |''[[De súpeto, o último verán]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/06/29/239.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0053318/ ''Suddenly, Last Summer'']||[[1959]]||[[Joseph L. Mankiewicz]]||Subtitulada |- |''[[Debaixo do volcán]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 2 de decembro de 1995. Páx. 75</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0088322/ ''Under the Volcano'']||[[1984]]||[[John Huston]]||Subtitulado |- |''[[Debaixo do xeo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0386751/ ''The River King'']||[[2005]]||[[Nick Willing]]||Dobrada |- |''[[Débeda de sangue]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0309377/ ''Blood Work'']||[[2002]]||[[Clint Eastwood]]||Dobrada |- |''[[A década prodixiosa]]''<ref>[https://sincroguia-tv.expansion.com/peliculas/a-decada-prodixiosa--2tgb-GLG A década prodixiosa]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0068521/ ''La décade prodigieuse'']||[[1971]]||[[Claude Chabrol]]||Subtitulado |- |''[[A décima víctima]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 4 de febreiro de de 1990. Páx. 70</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0059095/ ''La decima vittima'']||[[1965]]||[[Elio Petri]]|| |- |''[[Decisión crítica]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2002/12/07/pagina-9/33972669/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0116253/ ''Executive Decision'']||[[1996]]||[[Stuart Baird]]|| |- |''[[A decisión de Anna]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1078588/ ''My Sister's Keeper'']||[[2009]]||[[Nick Cassavetes]]||Dobrada |- |''[[Decisión en Sundown]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 9 de febreiro de 1991. Páx. 70</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0050296/ ''Decision at Sundown'']||[[1957]]||[[Budd Boetticher]]|| |- |''[[Declarádeme culpable]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0419749/ ''Find Me Guilty'']||[[2006]]||[[Sidney Lumet]]||Dobrada |- |''[[Decorado (filme)|Decorado]]''||[http://www.imdb.com/title/tt26923383/ ''Decorado'']||[[2025]]||[[Alberto Vázquez]]||Dobrado |- |''[[Deep Blue Sea]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0149261/ ''Deep Blue Sea'']||[[1999]]||[[Renny Harlin]]||Dobrada |- |''[[Deepwater Horizon (filme)|Deepwater Horizon]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1860357/ ''Deepwater Horizon'']||[[2016]]||[[Peter Berg]]||Dobrada |- |''[[As defraudadas]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 6 de maio de 1989. Páx. 71</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0066819/ ''The Beguilded'']||[[1971]]||[[Don Siegel]]|| |- |''[[Déitate comigo]]''<ref name=16xi01>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/11/16/255.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0111218/ ''Sleep with Me'']||[[1994]]||[[Rory Kelly]]|| |- |''[[Déixame saír]]''||[http://www.imdb.com/title/tt5052448/ ''Get Out'']||[[2017]]||[[Jordan Peele]]||Dobrado |- |''[[Déixame vivir]]''<ref>[https://sincroguia-tv.expansion.com/peliculas/deixame-vivir--71Z4-GLG Déixame vivir en sincroguia-tv.expansion.com]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0960727/ ''Let Me Survive'']||[[2013]]||Eduardo Rossoff||Dobrado |- |''[[Déixate levar]]''||[http://www.imdb.com/title/tt14506528/ ''Along for the Ride'']||[[2022]]||Sofia Alvarez||Subtitulado |- |''[[O delator]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/26689506-butaca-especial-o-delator#{{!}} |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20161120222123/http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/26689506-butaca-especial-o-delator#{{!}} |dataarquivo=20 de novembro de 2016 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0026529/ ''The Informer'']||[[1935]]||[[John Ford]]|| |- |''[[Delictos e faltas]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 19 de febreiro de 1994. Páx. 75</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0097123/ ''Crimes and Misdemeanors'']||[[1989]]||[[Woody Allen]]||Subtitulado |- |''[[Deliverance Creek]]''||[http://www.imdb.com/title/tt3361004/ ''Deliverance Creek'']||[[2014]]||[[Jon Amiel]]||Dobrado |- |''[[Della, reclusión fatal]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 22 de maio de 1992. Páx. 79</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0059096/ ''Della'']||[[1964]]||[[Robert Gist]]|| |- |''[[Demasiado risco para un home só]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/10/30/159.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0070836/ ''Troppo rischio per un uomo solo'']||[[1973]]||[[Luciano Ercoli]]|| |- |''[[O demo ás catro]]''<ref name=6ix91>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/09/06/110.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0054805/ ''The Devil at 4 O’Clock'']||[[1961]]||[[Mervyn LeRoy]]|| |- |''[[Os demos de barro]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11488024 ''Os Demonios do Meu Avô'']||[[2022]]||[[Nuno Beato]]||Dobrada |- |''[[O demoledor]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0106697/ ''Demolition Man'']||[[1993]]||[[Marco Brambilla]]||Dobrada |- |''[[Dentro do labirinto]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0091369/ ''Labyrinth'']||[[1986]]||[[Jim Henson]]||Dobrada |- |''[[Denver-Río Grande]]''<ref name=5x01257>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/10/05/257.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0044537/ ''Denver and Rio Grande'']||[[1952]]||[[Byron Haskin]]|| |- |''[[Dereitos ó inferno]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 30 de xullo de 1990. Páx. 46</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0094048/ ''Straight to Hell'']||[[1987]]||[[Alex Cox]]|| |- |''[[A derradeira lección]]''||[http://www.imdb.com/title/tt7175992/ ''L'Heure de la sortie'']||[[2018]]||[[Sébastien Marnier]]||Dobrada |- |''[[A derradeira noite de Boris Grushenko]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/07/12/126.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0073312/ ''Love and Death'']||[[1975]]||[[Woody Allen]]||Dobrada |- |''[[A derradeira oportunidade]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/10/23/135.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0073744/ ''L’ultima chance'']||[[1973]]||[[Maurizio Lucidi]]|| |- |''[[A derradeira película]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/12/21/239.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0067328/ ''The Last Picture Show'']||[[1971]]||[[Peter Bogdanovich]]||Subtitulada |- |''[[O derradeiro bus]]''<ref>{{Cita web|url=https://adobraxe.com/dobraxe/id/2021?orde=actor_orixinal|páxina-web=adobraxe.com|título=O derradeiro bus|data-acceso=7 de abril de 2026}}</ref>||[https://www.imdb.com/title/tt9410034// ''The Last Bus'']||[[2021]]||[[Gillies MacKinnon]]||Dobrado |- |''[[O derradeiro dos mohicanos (filme de 1992)|O derradeiro dos mohicanos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0104691/ ''The Last of the Mohicans'']||[[1992]]||[[Michael Mann]]||Dobrado |- |''[[O derradeiro emperador]]''<ref>[http://www.crtvg.es/tvg/programacion/canle/tvg/data/02-04-2016]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0093389/ ''The Last Emperor'']||[[1987]]||[[Bernardo Bertolucci]]||Subtitulado |- |''[[O derradeiro grande heroe]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0107362/ ''Last Action Hero'']||[[1993]]||[[John McTiernan]]||Dobrada |- |''[[O derradeiro gran mago]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110710110143 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150926043646/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110710110143 |dataarquivo=26 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0472071/ ''Death Defying Acts'']||[[2008]]||[[Gillian Armstrong]]||Dobrado |- |''[[O derradeiro tango en París]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/02/02/118.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0070849/ ''Last Tango in Paris'']||[[1972]]||[[Bernardo Bertolucci]]||Subtitulada |- |''[[O derradeiro tren a Auschwitz]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110202110127/programacin-de-tvg-para-maana-jueves |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150925091246/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110202110127/programacin-de-tvg-para-maana-jueves |dataarquivo=25 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0460492/ ''Der letzte Zug'']||[[2006]]||[[Joseph Vilsmaier]]||Dobrado |- |''[[O derradeiro vals]]e''<ref>''La Voz de Galicia'', 15 de agosto de 1992. Páx. 54</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0077838/ ''The Last Waltz'']||[[1978]]||[[Martin Scorsese]]|| |- |''[[O derradeiro vikingo]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/05/20/119.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0054423/ ''L’ultimo dei Vikinghi'']||[[1961]]||[[Giacomo Gentilomo]]|| |- |''[[Os derradeiros días do Edén]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1996/12/09/110.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0104839/ ''Medicine Man'']||[[1992]]||[[John McTiernan]]|| |- |''[[Dersu Uzala (filme de 1975)|Dersu Uzala. O cazador]]''<ref name=24mar00>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/03/24/pagina-9/34154491/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0071411/ ''Dersu Uzala'']||[[1975]]||[[Akira Kurosawa]]||Subtitulado |- |''[[O desafío das aguias]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 1 de marzo de de 2006. Páx. 31</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0065207/ ''Where Eagles Dare'']||[[1968]]||[[Brian G. Hutton]]|| |- |''[[O desafío dos sete magníficos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0068897/ ''The Magnificent Seven Ride!'']||[[1972]]||[[George McCowan]]||Dobrado |- |''[[Desafío final]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080716200124 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150927182837/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080716200124 |dataarquivo=27 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0114432/ ''The Shooter'']||[[1995]]||[[Ted Kotcheff]]||Dobrado |- |''[[Desafío nas aulas]]''<ref>[http://cdn.20minutos.es/edicionimpresa/vigo/08/11/VIGO_07_11_08.pdf?1226026937]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0321997/ ''Detention'']||[[2003]]||[[Sidney J. Furie]]|| |- |''[[Desaparecido en combate]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120217200116/programacion-de-tvg-para-manana-sabado-sustituye-a-la-anterior#.VgA6jPTqb_g |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=21 de febreiro de 2025 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250221163920/https://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120217200116/programacion-de-tvg-para-manana-sabado-sustituye-a-la-anterior#.VgA6jPTqb_g |url-morta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0087727/ ''Missing in Action'']||[[1984]]||[[Joseph Zito]]||Dobrado |- |''[[Desaparecido en combate 3]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120629110140#.VgGGa_Tqb_h |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=21 de febreiro de 2025 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250221163904/https://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120629110140#.VgGGa_Tqb_h |url-morta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0094792/ ''Braddock: Missing in Action III'']||[[1988]]||[[Aaron Norris]]|| |- |''[[Desaparicións]]''<ref name=arq>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20090408200127 |título=Copia arquivada |data-acceso=29 de xuño de 2013 |urlarquivo=https://archive.today/20130629020449/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20090408200127 |dataarquivo=29 de xuño de 2013 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0338188/ ''The Missing'']||[[2003]]||[[Ron Howard]]||Dobrado |- |''[[Desastre no tren da costa]]''<ref name=26ii00>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2000/02/26/172.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0079056/ ''Disaster on the Coastliner'']||[[1979]]||[[Richard C. Sarafian]]|| |- |''[[Os desbravadores]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0059661/ ''The Rounders'']||[[1965]]||[[Burt Kennedy]]||Dobrada |- |''[[Descalzos polo parque]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/07/31/102.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0061385/ ''Barefoot in the Park'']||[[1967]]||[[Gene Saks]]|| |- |''[[Desconxélate]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0380311/ ''Descongélate!'']||[[2003]]||[[Dunia Ayaso]], [[Félix Sabroso]]||Dobrada |- |''[[O descoñecido (filme de 1988)|O descoñecido]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 14 de setembro de 1995. Páx. 79</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0095067/ ''The Drifter'']||[[1988]]||[[Larry Brand]]|| |- |''[[O descoñecido]]''||[http://www.imdb.com/title/tt3169770/ ''El desconocido'']||[[2015]]||[[Dani de la Torre]]||Dobrada |- |''[[Desde Rusia con amor]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0057076/ ''From Russia with Love'']||[[1963]]||[[Terence Young]]||Dobrada |- |''[[O desenlace]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0422085/ ''El desenlace'']||[[2005]]||[[Juan Pinzás]]||Dobrada |- |''[[Deserto dos tártaros]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/07/22/103.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0074400/ ''Il deserto dei tartari'']||[[1976]]||[[Valerio Zurlini]]|| |- |''[[O deserto vermello]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/11/23/235.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0058003/ ''Il deserto rosso'']||[[1964]]||[[Michelangelo Antonioni]]||Subtitulada |- |''[[O desertor do Álamo]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 19 de decembro de de 2004. Páx. 79</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0046035/ ''The Man from the Alamo'']||[[1953]]||[[Budd Boetticher]]|| |- |''[[Desesperada]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0276868/ ''Cold Heart'']||[[2001]]||[[Dennis Dimster]]|| |- |''[[Desexos humanos]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2000/02/05/136.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0047101/ ''Human Desire'']||[[1954]]||[[Fritz Lang]]|| |- |''[[Desmontando a Barbie]]''||[http://www.imdb.com/title/tt7259104/ ''Tiny Shoulders: Rethinking Barbie'']||[[1991]]||[[Andrea Blaugrund Nevins]]||Dobrado |- |''[[O desfiladeiro do cobre]]''<ref name=15set00>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/09/12/pagina-9/34096174/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0042344/ ''Copper Canyon'']||[[1950]]||[[John Farrow]]|| |- |''[[Despedida de solteiro (filme)|Despedida de solteiro]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 1 de maio de 1999. Páx. 87</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0086927/ ''Bachelor Party'']||[[1984]]||[[Neal Israel]]|| |- |''[[Despedindo a Yang]]''||[http://www.imdb.com/title/tt8633464/ ''After Yang'']||[[2021]]||[[Kogonada]]||Subtitulado |- |''[[Desperado (filme)|Desperado]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0112851/ ''Desperado'']||[[1995]]||[[Robert Rodriguez]]||Dobrada |- |''[[Despois da aventura do Poseidón]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 2 de novembro de 1990. Páx. 62</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0078856/ ''Beyond the Poseidon Adventure'']||[[1979]]||[[Irwin Allen]]|| |- |''[[Destino de cabaleiro]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0183790/ ''A Knight's Tale'']||[[2001]]||[[Brian Helgeland]]||Dobrada |- |''[[O destino de Sissi]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/12/16/pagina-11/34106603/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0050974/ ''Sissi – Schicksalsjahre einer Kaiserin'']||[[1957]]||[[Ernst Marischka]]|| |- |''[[O destino tamén xoga]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0060165/ ''A Big Hand for the Little Lady'']||[[1966]]||[[Fielder Cook]]||Dobrado |- |''[[O detective cantante]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0314676/ ''The Singing Detective'']||[[2003]]||[[Keith Gordon]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: Explosión no rañaceos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0406672//''Meitantei Conan: Tokei Jikake no Matenro'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt0406672/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=08 de febreiro de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20170208110124/http://www.imdb.com/title/tt0406672/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[1997]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: A décimo cuarta vítima]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0131479//''Meitantei Conan: 14 banme no target'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt0131479/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=13 de decembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161213150423/http://www.imdb.com/title/tt0131479/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[1998]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: Conta atrás cara ao ceo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1073223//''Meitantei Conan: Tengoku no Countdown'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt1073223/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=08 de decembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161208100021/http://www.imdb.com/title/tt1073223/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[2001]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: O mago do ceo prateado]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1133559//''Meitantei Conan: Ginyoku no Majishan'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt1133559/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=03 de novembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161103202048/http://www.imdb.com/title/tt1133559/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[2004]]||[[Yasuichiro Yamamoto]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: O derradeiro mago do século]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1067920//''Meitantei Conan: Seikimatsu no Majutsushi'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt1067920/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=03 de novembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161103125546/http://www.imdb.com/title/tt1067920/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[1999]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: Engaiolado nos seus ollos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1068773//''Meitantei Conan: Hitomi no naka no ansatsusha'']<ref>{{Cita web |url=https://www.imdb.com/title/tt1068773/ |título=Copia arquivada |data-acceso=16 de xuño de 2021 |data-arquivo=08 de agosto de 2018 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180808111851/https://www.imdb.com/title/tt1068773/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[2000]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: A pantasma de Baker Street]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0990372//''Meitantei Conan: Beikaa Sutoriito no Bōrei'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt0990372/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=08 de decembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161208050212/http://www.imdb.com/title/tt0990372/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[2002]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[O detective Conan: Encrucillada na antiga capital]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1133935//''Meitantei Conan: Meikyū no Kurosuroodo'']<ref>{{Cita web |url=http://www.imdb.com/title/tt1133935/ |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=04 de novembro de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20161104001237/http://www.imdb.com/title/tt1133935/ |url-morta=unfit }}</ref>||[[2003]]||[[Kanetsugu Kodama]]||Dobrada |- |''[[Deus é muller e chámase Petrunya]]''||[http://www.imdb.com/title/tt8054608/ ''Господ постои, името ѝ е Петрунија'']||[[2019]]||[[Teona Strugar Mitevska]]||Subtitulado |- |''[[Deus, por que es tan fato!]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11458628/ ''Gott, du kannst ein Arsch sein!'']||[[2020]]||André Erkau||Dobrado |- |''[[Os deuses deben estar tolos]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 7 de maio de de 1998. Páx. 87</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0080801/ ''The Gods Must Be Crazy'']||[[1980]]||[[Jamie Uys]]|| |- |''[[Os deuses deben estar tolos II]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 29 de setembro de de 1998. Páx. 94</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0097443/ ''The Gods Must Be Crazy II'']||[[1989]]||[[Jamie Uys]]|| |- |''[[Deuses e xenerais]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20090219200104#.VgGJBfTqb_h |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=21 de febreiro de 2025 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250221164108/https://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20090219200104#.VgGJBfTqb_h |url-morta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0279111/ ''Gods and Generals'']||[[2003]]||[[Ron Maxwell]]|| |- |''[[Dez bandidos]]''<ref name=radio>[http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20081121200125#.VgGJHfTqb_h]{{Ligazón morta|data=setembro de 2018 }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0048703/ ''Ten Wanted Men'']||[[1955]]||[[H. Bruce Humberstone]]||Dobrada |- |''[[Os dez gladiadores]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1988/10/17/127.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0056997/ ''I dieci gladiatori'']||[[1963]]||[[Gianfranco Parolini]]|| |- |''[[Os dez mandamentos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0049833/ ''The Ten Commandments'']||[[1956]]||[[Cecil B. DeMille]]||Dobrada |- |''[[Dez valentes]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/07/27/237.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0044110/ ''Ten Tall Men'']||[[1951]]||[[Willis Goldbeck]]|| |- |''[[Dhrupad (filme)|Dhrupad]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0085436/ ''Dhrupad'']||[[1983]]||[[Mani Kaul]]||Subtitulado |- |''[[Un día baixo o sol]]''<ref name=19mai01>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2001/04/21/pagina-9/34159440/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0127353/ ''En dag til i solen'']||[[1998]]||[[Bent Hamer]]|| |- |''[[O día da cobra]]''<ref name=3viii91>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/08/03/102.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0082451/ ''Il giorno del Cobra'']||[[1980]]||[[Enzo G. Castellari]]|| |- |''[[Día de adestramento]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0139654/ ''Training Day'']||[[2001]]||[[Antoine Fuqua]]||Dobrada |- |''[[Día de festa]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2000/04/15/188.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0040497/ ''Jour de fête'']||[[1949]]||[[Jacques Tati]]||Subtitulada |- |''[[Día de paga]]''<ref name=14ii90>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1990/02/14/143.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0069067/ ''Payday'']||[[1973]]||[[Daryl Duke]]|| |- |''[[O día do bandido]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/04/07/134.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0052724/ ''Day of the Outlaw'']||[[2010]]||[[André De Toth]]|| |- |''[[O día do golfiño]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 3 de marzo de 1990. Páx. 71</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0069946/ ''The Day of the Dolphin'']||[[1973]]||[[Mike Nichols]]|| |- |''[[O día do revólver]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120908110143 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150925091124/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120908110143 |dataarquivo=25 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0062865/ ''Day of the Evil Gun'']||[[1968]]||[[Jerry Thorpe]]||Dobrado |- |''[[O día dos tramposos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0066448/ ''There Was a Crooked Man...'']||[[1970]]||[[Joseph L. Mankiewicz]]||Dobrada |- |''[[Un diamante candente]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/03/03/126.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0068718/ ''The Hot Rock'']||[[1972]]||[[Peter Yates]]|| |- |''[[Diamante de sangue (filme)|Diamante de sangue]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0450259/ ''Blood Diamond'']||[[2006]]||[[Edward Zwick]]||Dobrada |- |''[[Diamantes a esgalla]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 1 de decembro de 1986. Páx. 47</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0062636/ ''Ad ogni costo'']||[[1967]]||[[Giuliano Montaldo]]|| |- |''[[Diamantes para a eternidade]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0066995/ ''Diamonds Are Forever'']||[[1971]]||[[Guy Hamilton]]||Dobrada |- |''[[O diario de Noel]]''||[http://www.imdb.com/title/tt13007592/ ''The Noel Diary'']||[[2022]]||[[ Charles Shyer]]||Subtitulado |- |''[[Diario dun executivo agresivo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0420757/ ''Man About Town'']||[[2006]]||[[Mike Binder]]||Dobrada |- |''[[Diario dun rebelde]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0112461/ ''The Basketball Diaries'']||[[1995]]||[[Scott Kalvert]]||Dobrada |- |''[[Diario dunha camareira]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 27 de novembro de 1993. Páx. 75</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0058249/ ''Le journal d’une femme de chambre'']||[[1964]]||[[Luis Buñuel]]|| |- |''[[Días azuis]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0477300/ ''Días azules'']||[[2006]]||[[Miguel Santesmases]]||Dobrada |- |''[[Días de fortuna]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2001/10/27/pagina-9/34191703/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0114536/ ''Steal Big Steal Little'']||[[1995]]||[[Andrew Davis]]|| |- |''[[Días de gloria]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/28073072-dias-de-gloria#{{!}} |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20161120221009/http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/28073072-dias-de-gloria#{{!}} |dataarquivo=20 de novembro de 2016 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0036748/ ''Days of Glory'']||[[1944]]||[[Jacques Tourneur]]|| |- |''[[Os días de ira]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/12/07/127.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0045161/ ''I giorni dell’ira'']||[[1967]]||[[Tonino Valerii]]|| |- |''[[Días de radio]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 23 de xaneiro de 1999. Páx. 79</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0093818/ ''Radio Days'']||[[1987]]||[[Woody Allen]]|| |- |''[[Días de viño e rosas]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/04/24/127.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0055895/ ''Days of Wine and Roses'']||[[1962]]||[[Blake Edwards]]|| |- |''[[Días tranquilos en Clichy]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0099901/ ''Jours tranquilles à Clichy'']||[[1990]]||[[Claude Chabrol]]||Dobrada |- |''[[Dies irae (filme)|Dies irae]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0036506/ ''Vredens dag'']||[[1943]]||[[Carl Theodor Dreyer]]||Subtitulada |- |''[[Difícil de matar]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0099739/ ''Hard to Kill'']||[[1990]]||[[Bruce Malmuth]]||Dobrada |- |''[[Difícil recompensa]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 15 de xullo de de 2004. Páx. 67</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0113259/ ''Hard Bounty'']||[[1995]]||[[Jim Wynorski]]|| |- |''[[A dilixencia]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0031971/ ''Stagecoach'']||[[1939]]||[[John Ford]]||Subtitulada |- |''[[Dilles que Willie Boy está aquí]]''<ref name=29ix89>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/09/29/127.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0065079/ ''Tell Them Willie Boy Is Here'']||[[1969]]||[[Abraham Polonsky]]|| |- |''[[Dino Rex]]''<ref name=anuncio>{{Cita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6gDnbm-gJiE|título=Anuncios 1998 TVG}}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0114658/ ''Theodore Rex'']||[[1995]]||[[Jonathan R. Betuel]]|| |- |''[[Diñeiro sucio]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0248640/ ''Run for the Money'']||[[2002]]||[[Predrag Antonijevic]]||Dobrada |- |''[[Di que si]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1068680/ ''Yes Man'']||[[2008]]||[[Peyton Reed]]||Dobrada |- |''[[Dirty Dancing]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0092890/ ''Dirty Dancing'']||[[1987]]||[[Emile Ardolino]]||Dobrado |- |''[[Dirty Dancing (filme de 2017)|Dirty Dancing (2017)]]''||[http://www.imdb.com/title/tt5262792/ ''Dirty Dancing'']||[[2017]]||[[Wayne Blair]]||Dobrado |- |''[[O discreto engado da burguesía]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 4 de maio de 1991. Páx. 62</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0068361/ ''Le charme discret de la bourgeoisie'']||[[1972]]||[[Luis Buñuel]]|| |- |''[[Distrito 11]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 11 de marzo de de 2006. Páx. 23</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0057677/ ''West 11'']||[[1963]]||[[Michael Winner]]|| |- |''[[Distrito Apache]]''<ref name=13abr02>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2001/10/27/pagina-9/33972945/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0082402/ ''Fort Apache the Bronx'']||[[1981]]||[[Daniel Petrie]]|| |- |''[[Divorcio á italiana]]''<ref name=13x89>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1989/10/13/119.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0055913/ ''Divorzio all’italiana'']||[[1961]]||[[Pietro Germi]]|| |- |''[[Do inferno a Texas]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0051636/ ''From Hell to Texas'']||[[1958]]||[[Henry Hathaway]]||Dobrada |- |''[[Doberman (fime)|Doberman]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0118996/ ''Dobermann'']||[[1997]]||[[Jan Kounen]]||Dobrada |- |''[[O dobre do demo]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/27089492-el-taquillazo-el-doble-del-diablo#{{!}} |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20161120220553/http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/27089492-el-taquillazo-el-doble-del-diablo#{{!}} |dataarquivo=20 de novembro de 2016 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt1270262/ ''The Devil's Double'']||[[2011]]||[[Lee Tamahori]]||Dobrado |- |''[[Dobre fío]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0149898/ ''Black and White'']||[[1999]]||[[Yuri Zeltser]]||Dobrada |- |''[[Dobre impacto]]''<ref>[http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20091027200118#.VgLDJvTqbhB]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0101764/ ''Double Impact'']||[[1991]]||[[Sheldon Lettich]]||Dobrado |- |''[[Dobre vida]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0039335/ ''A Double Life'']||[[1947]]||[[George Cukor]]||Subtitulado |- |''[[A doce caridade]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1988/06/11/127.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0065054/ ''Sweet Charity'']||[[1969]]||[[Bob Fosse]]|| |- |''[[Doce do patíbulo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0061578/ ''The Dirty Dozen'']||[[1967]]||[[Robert Aldrich]]||Dobrada |- |''[[Doce homes sen piedade]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 23 de decembro de 1995. Páx. 83</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0050083/ ''12 Angry Men'']||[[1957]]||[[Sidney Lumet]]||Subtitulado |- |''[[Doce paxaro de xuventude]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0056541/ ''Sweet Bird of Youth'']||[[1962]]||[[Richard Brooks]]||Dobrada |- |''[[As doce probas de Astérix]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0072901/ ''Les douze travaux d'Astérix'']||[[1976]]||[[René Goscinny]], [[Albert Uderzo]], [[Pierre Watrin]]||Dobrada |- |''[[Doce vinganza]]''<ref name=5x01>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2001/10/05/253.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0132414/ ''Personal Vendetta'']||[[1995]]||[[Stephen Lieb]]|| |- |''[[Dodge City]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0031235/ ''Dodge City'']||[[1939]]||[[Michael Curtiz]]||Dobrada |- |''[[Dog: Unha viaxe salvaxe]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11252248/ ''Dog'']||[[2022]]||[[Channing Tatum]] e [[Reid Carolin]]||Subtitulado |- |''[[Dolls (filme de 2002)|Dolls]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0330229/ ''Dolls'']||[[2002]]||[[Takeshi Kitano]]||Dobrada / Subtitulada |- |''[[Dolly Parton, historia dunha vida]]''<ref>[https://sincroguia-tv.expansion.com/peliculas/dolly-parton-historia-dunha-vida--8d9k-GLG Dolly Parton, historia dunha vida]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt4767274/ ''Dolly Parton's Coat of Many Colors'']||[[2015]]||[[Stephen Herek]]|| |- |''[[Domando a fera]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.iguide.tv/ficha/28832291/domando-a-fera |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20161121041850/http://www.iguide.tv/ficha/28832291/domando-a-fera |dataarquivo=21 de novembro de 2016 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0029947/ ''Bringing Up Baby'']||[[1938]]||[[Howard Hawks]]||Subtitulado |- |''[[Domingo, maldito domingo]]''<ref name=31viii91>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/08/31/102.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0067805/ ''Sunday Bloody Sunday'']||[[1971]]||[[John Schlesinger]]|| |- |''[[Don Camillo (filme de 1983)|Don Camilo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0085454/ ''Don Camillo'']||[[1984]]||[[Terence Hill]]||Dobrada |- |''[[Don Camilo, monseñor]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 12 de setembro de 1986. Páx. 63</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0054814/ ''Don Camillo monsignore… ma non troppo'']||[[1961]]||[[Carmine Gallone]]|| |- |''[[O don da dúbida]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0433549/ ''El don de la duda'']||[[2006]]||[[Alber Ponte]]||Dobrada |- |''[[Donkey Xote]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0419704/ ''Donkey Xote'']||[[2007]]||[[Jose Pozo]]||Dobrada |- |''[[Doraemon no Planeta Animal]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147520/ ''Doraemon: Nobita to Animaru puranetto'']||[[1990]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e a fábrica de xoguetes]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147510/''Doraemon: Nobita no neji maki toshi bouken ki'']||[[1997]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e as mil e unha aventuras]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147508/ ''Doraemon: Nobita no Arabian naito'']||[[1991]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o dinosauro pequeno]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0802983/ ''Doraemon: Nobita no kyôryû'']||[[2006]]||[[Ayumu Watanabe]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o imperio maia]]''||''[http://www.imdb.com/title/tt1147513/ ''Doraemon: Nobita no Taiyô'ô densetsu'']||[[2000]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon no máxico mundo das aves]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0306741/ ''Doraemon: Nobita to tsubasa no yuusha tachi'']||[[2001]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o misterio das nubes]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147523/ ''Doraemon: Nobita to kumo no oukoku'']||[[1992]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o mundo perdido]]''||''Doraemon Nobita no Dai makyoi ''||[[1982]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o segredo do labirinto]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147521/ ''Doraemon Nobita to buriki no meikyuu'']||[[1993]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o tren do tempo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147522/ ''Doraemon: Nobita to ginga chou tokkyuu'']||[[1996]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e os cabaleiros enmascarados]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147527/ ''Doraemon: Nobita to ryuu no kishi'']||[[1987]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e os deuses do vento]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0473474/ ''Doraemon: Nobita to fushigi kaze tsukai'']||[[2003]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e os piratas do sur]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147519/ ''Doraemon: Nobita no nankai daibôken'']||[[1998]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e os sete magos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1260351/ ''Doraemon: Nobita no shin makai daibôken'']||[[2007]]||[[Yukiyo Teramoto]]||Dobrada |- |''[[Doraemon o gladiador]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147526/''Doraemon: Nobita to robotto Ookoku'']||[[2002]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon: Odisea no espazo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1147514/''Doraemon: Nobita no uchuu hyouryuuki'']||[[1999]]||[[Tsutomu Shibayama]]||Dobrada |- |''[[Doraemon e o reino de Kibo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt1180304/''Eiga Doraemon: Nobita to Midori no Kyojinden'']||[[2008]]||[[Ayumu Watanabe]]||Dobrada |- |''[[Un dos nosos]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0099685/ ''Goodfellas'']||[[1990]]||[[Martin Scorsese]]||Dobrada |- |''[[Dous cabalgan xuntos]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 21 de decembro de 1991. Páx. 74</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0055558/ ''Two Rode Together'']||[[1961]]||[[John Ford]]|| |- |''[[Dous días, unha noite]]''||[http://www.imdb.com/title/tt2737050/ ''Deux jours, une nuit'']||[[2014]]||[[Irmáns Dardenne]]||Dobrado |- |''[[Dous duros sobre rodas]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 5 de outubro de 1996. Páx. 71</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0102005/ ''Harley Davidson and the Marlboro Man'']||[[1991]]||[[Simon Wincer]]|| |- |''[[Dous ladróns e medio]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120727110128#.VgBG0_Tqb_h |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=21 de febreiro de 2025 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250221164019/https://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20120727110128#.VgBG0_Tqb_h |url-morta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0485976/ ''Bo bui gai wak'']||[[2006]]||[[Benny Chan]]|| |- |''[[Dous misioneiros]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0072012/ ''Porgi l'altra guancia'']||[[1974]]||[[Franco Rossi]]||Dobrada |- |''[[Dous na estrada]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/2000/07/08/156.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0062407/ ''Two for the Road'']||[[1967]]||[[Stanley Donen]]||Subtitulada |- |''[[Dous parvos moi parvos]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/34925727-cine-dos-tontos-muy-tontos#{{!}} |título=Copia arquivada |data-acceso=27 de xaneiro de 2018 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180127203644/http://www.programacion-tv.es/canal/tvg/program/34925727-cine-dos-tontos-muy-tontos#{{!}} |dataarquivo=27 de xaneiro de 2018 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0109686/ ''Dumb and Dumber'']||[[1994]]||[[Peter Farrelly|Peter]] e [[Bobby Farrelly]]|| |- |''[[Dous perdidos en Chicago]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0189192/ ''Just Visiting'']||[[2001]]||[[Jean-Marie Poiré]]||Dobrada |- |''[[Dous pirados e moitas curvas]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0377818/ ''The Dukes of Hazzard'']||[[2005]]||[[Jay Chandrasekhar]]||Dobrada |- |''[[Dous pirados e moitas curvas: o comezo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0800328/ ''The Dukes of Hazzard: The Beginning'']||[[2007]]||[[Robert Berlinger]]||Dobrada |- |''[[Dous policías rebeldes]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0367594/ ''Bad Boys'']||[[1995]]||[[Michael Bay]]||Dobrada |- |''[[Dous policías rebeldes II]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0172156/ ''Bad Boys II'']||[[2003]]||[[Michael Bay]]||Dobrada |- |''[[O doutor Goldfoot e a súa máquina de bikinis]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 2 de outubro de 1999. Páx. 94</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0059124/ ''Dr. Goldfoot and the Bikini Machine'']||[[1965]]||[[Norman Taurog]]|| |- |''[[O doutor Jekyll e a señora Hyde]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/06/17/pagina-9/34076573/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0112895/ ''Dr. Jekyll and Ms. Hyde'']||[[1995]]||[[David Price]]|| |- |''[[Doutor Jekyll e Mr. Hyde (filme de 1931)|Doutor Jekyll e Mr. Hyde]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1988/10/31/111.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0022835/ ''Dr. Jekyll and Mr. Hyde'']||[[1931]]||[[Rouben Mamoulian]]|| |- |''[[Doutor Zhivago (filme)|Doutor Zhivago]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080814200133#.VgBNk_Tqb_h |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |data-arquivo=21 de febreiro de 2025 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250221164737/https://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20080814200133#.VgBNk_Tqb_h |url-morta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0059113/ ''Doctor Zhivago'']||[[1965]]||[[David Lean]]||Dobrada |- |''[[Doutor Zhivago (telefilme)|Doutor Zhivago]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0324937/ ''Doctor Zhivago'']||[[2002]]||[[Giacomo Campiotti]]||Dobrada |- |''[[Drácula de Bram Stoker]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0103874/ ''Dracula'']||[[1992]]||[[Francis Ford Coppola]]||Dobrada |- |''[[Drácula príncipe das tebras]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 15 de novembro de 1986. Páx. 55</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0059127/ ''Dracula: Prince of Darkness'']||[[1966]]||[[Terence Fisher]]|| |- |''[[O dragón de papá]]''||[http://www.imdb.com/title/tt9288748/ ''My Father's Dragon'']||[[2022]]||[[Nora Twomey]]||Dobrado |- |''[[As dúas caras do asasino]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2002/05/09/pagina-9/33992064/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0159995/ ''Angel’s Dance'']||[[1999]]||[[David L. Corley]]|| |- |''[[As dúas caras do Dr. Jekyll]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 5 de decembro de 1998. Páx. 95</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0054416/ ''The Two Faces of Dr. Jekyll'']||[[1960]]||[[Terence Fisher]]|| |- |''[[Dúas mulas e unha muller]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0065134/ ''Two Mules for Sister Sara'']||[[1970]]||[[Don Siegel]]||Dobrada |- |''[[Dúas mulleres]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 21 de febreiro de 1992. Páx. 63</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0054749/ ''La ciociara'']||[[1960]]||[[Vittorio De Sica]]|| |- |''[[Dúas semanas noutra cidade]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 1 de xuño de 1991. Páx. 71</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0056625/ ''Two Weeks in Another Town'']||[[1962]]||[[Vincente Minnelli]]|| |- |''[[As dúas vidas de Audrey Rose]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 4 de agosto de 1993. Páx. 70</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0075704/ ''Audrey Rose'']||[[1977]]||[[Robert Wise]]|| |- |''[[Dublineses. Os mortos]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1990/10/27/134.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0092843/ ''The Dead'']||[[1987]]||[[John Huston]]|| |- |''[[Os duelistas]]''<ref>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1991/07/03/126.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0075968/ ''The Duellists'']||[[1977]]||[[Ridley Scott]]|| |- |''[[O duelo (filme de 1971)|O duelo]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 17 de marzo de 1990. Páx. 78</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0067168/ ''A Gunfight'']||[[1971]]||[[Lamont Johnson]]||Dobrado |- |''[[O duelo (filme de 2016)|O duelo]]''||[http://www.imdb.com/title/tt2436682/ ''The Duel'']||[[2016]]||[[Kieran Darcy-Smith]]||Dobrado |- |''[[Duelo a morte en O.K. Corral]]''<ref>''La Voz de Galicia'', 26 de abril de 1997. Páx. 79</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0067003/ ''Doc'']||[[1971]]||[[Frank Perry]]|| |- |''[[Duelo en Diablo]]''<ref name=duelo>{{Cita web |url=http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110311110134 |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20150925091101/http://www.diariosigloxxi.com/texto-ep/mostrar/20110311110134 |dataarquivo=25 de setembro de 2015 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0060355/ ''Duel at Diablo'']||[[1966]]||[[Ralph Nelson]]||Dobrado |- |''[[Duelo na alta serra]]''<ref>{{Cita web |url=http://www.eldia.es/agencias/7850095-Programacion-TVG-manana-viernes |título=Copia arquivada |data-acceso=20 de novembro de 2016 |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20160307195124/http://www.eldia.es/agencias/7850095-Programacion-TVG-manana-viernes |dataarquivo=07 de marzo de 2016 |urlmorta=yes }}</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0056412/ ''Ride the High Country'']||[[1962]]||[[Sam Peckinpah]]||Dobrada |- |''[[Duelo no fondo do mar]]''<ref name=05xul92>[http://hemeroteca.abc.es/nav/Navigate.exe/hemeroteca/madrid/abc/1992/07/05/150.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0045551/ ''Beneath the 12-Mile Reef'']||[[1953]]||[[Robert D. Webb]]||Dobrada |- |''[[Duelo no Mississippi]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0048023/ ''Duel on the Mississippi'']||[[1955]]||[[William Castle]]||Dobrada |- |''[[Duffy, o único]]''<ref name=11xan00>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2000/01/11/pagina-9/34044127/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0062917/ ''Duffy'']||[[1968]]||[[Robert Parrish]]|| |- |''[[Dunia (filme)|Dunia]]''||[http://www.imdb.com/title/tt10545272/ ''Dounia'']||[[2020]]||André Kadi e Marya Zarif||Dobrado |- |''[[Dunkerque (filme de 2017)|Dunkerque]]''||[http://www.imdb.com/title/tt5013056/ ''Dunkirk'']||[[2017]]||[[Christopher Nolan]]||Dobrado |- |''[[O duque (filme de 2020)|O duque]]''||[http://www.imdb.com/title/tt11204094/ ''The Duke'']||[[2020]]||[[Roger Michell]]||Dobrado |- |''[[Durmindo co seu inimigo]]''<ref>[http://hemeroteca.lavanguardia.com/preview/2002/02/25/pagina-9/33955725/pdf.html]</ref>||[http://www.imdb.com/title/tt0102945/ ''Sleeping with the Enemy'']||[[1991]]||[[Joseph Ruben]]|| |- |''[[O durmiñón]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0070707/ ''Sleeper'']||[[1973]]||[[Woody Allen]]||Dobrada |- |''[[Duro de pelar]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0077523/ ''Every Which Way But Loose'']||[[1978]]||[[James Fargo]]||Dobrada |- |''[[Duvidha]]''||[http://www.imdb.com/title/tt0070009/ ''Duvidha'']||[[1973]]||[[Mani Kaul]]||Subtitulado |} {{NotasListaref|30em}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Lista de filmes con versión en galego|D]] 1n1xr46xhjfvi2yxm5f2ma7l9o2g8j4 4 366904 7351182 7345133 2026-04-08T04:04:30Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351182 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de arquitectas''', segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P106 wd:Q42973 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p27,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! país de nacionalidade ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q7499|Q7499]] | [[María a Xudía]] | [[Alexandría]] | | | No/unknown value | [[Ficheiro:Mary the jewess by Michael Maier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q8867|Q8867]] | [[Gae Aulenti]] | [[Palazzolo dello Stella]] | 1927-12-04 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | 2012-11-01<br/>2012-10-31 | [[Ficheiro:Gae Aulenti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q17676|Q17676]] | [[Nora Stanton Barney|Nora Stanton Blatch Barney]] | ''[[:d:Q810196|Q810196]]'' | 1883-09-30 | [[Estados Unidos de América]] | 1971-01-18 | [[Ficheiro:Mrs. Nora Stanton Blatch.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q47780|Q47780]] | [[Zaha Hadid]] | [[Bagdad]] | 1950-10-31 | [[Reino Unido]]<br/>[[Iraq]] | 2016-03-31 | [[Ficheiro:Zaha Hadid in Heydar Aliyev Cultural center in Baku nov 2013 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q52529|Q52529]] | [[Margot Taule]] | [[Santo Domingo de Guzmán|Santo Domingo]] | 1920-08-30 | [[República Dominicana]] | 2008-07-11 | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q53198|Q53198]] | [[Urszula Sipińska]] | [[Poznan]] | 1947-09-19 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Urszula Sipinska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q64648|Q64648]] | [[Lilly Reich]] | [[Berlín]] | 1885-06-16 | [[Alemaña]] | 1947-12-14 | [[Ficheiro:Lillyreich04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q68872|Q68872]] | [[Margrit Kennedy]] | [[Chemnitz]] | 1939-11-21 | [[Alemaña]] | 2013-12-28 | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q78858|Q78858]] | [[Margarete Schütte-Lihotzky|Q78858]] | [[Viena]] | 1897-01-23 | [[Austria]]<br/>[[Alemaña]] | 2000-01-18 | [[Ficheiro:Margarete Schütte-Lihotzky 1997.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q89820|Q89820]] | [[Gerdy Troost]] | [[Stuttgart]] | 1904 | [[Alemaña]] | 2003 | [[Ficheiro:Bundesarchiv Bild 183-1992-0410-546, München, Besichtigung Haus der Deutschen Kunst (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q90645|Q90645]] | [[Heike Hanada]] | ''[[:d:Q168701|Q168701]]'' | 1964 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q94351|Q94351]] | [[Beatriz Ramo]] | [[Zaragoza]] | 1979-01-11 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q98089|Q98089]] | [[Barbara Schock-Werner]] | [[Ludwigsburg]] | 1947-07-23 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Barbara Schock-Werner 2013 in Köln-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q98706|Q98706]] | [[Judith von Halle]] | [[Berlín]] | 1972 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q101083|Q101083]] | [[Brigitte D'Ortschy]] | [[Berlín]] | 1921-05-31 | [[Alemaña]] | 1990-07-09 | [[Ficheiro:DOrschy 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q101193|Q101193]] | [[Charlotte Frank]] | [[Kiel]] | 1959-07-25 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q102179|Q102179]] | [[Elisabeth Böhm]] | [[Mindelheim]] | 1921 | [[Alemaña]] | 2012-09-06 | [[Ficheiro:Elisabeth Böhm.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q105293|Q105293]] | [[Sigrid Kressmann-Zschach]] | [[Leipzig]] | 1929-07-27 | [[Alemaña]] | 1990-10-28 | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q105625|Q105625]] | [[Emilie Winkelmann]] | [[Aken (Elbe)]] | 1875-05-08 | [[Alemaña]]<br/>[[Reich Alemán]] | 1951-08-04 | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q106030|Q106030]] | [[Monika Meyer]] | [[Berlín]] | 1972-06-23 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q107596|Q107596]] | [[Dörte Gatermann]] | [[Hamburgo]] | 1956-03-25 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Dörte Gatermann, Empfang anlässlich des Eintrages ins goldene Buch der Stadt Köln -9205.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q108001|Q108001]] | [[Lotte Cohn]] | [[Charlottenburg]] | 1893-08-20 | [[Alemaña]]<br/>[[Israel]] | 1983-04-17 | [[Ficheiro:Lotte Cohn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q112007|Q112007]] | [[Lucy Hillebrand]] | [[Maguncia]] | 1906-03-06 | [[Alemaña]] | 1997-09-14 | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q113672|Q113672]] | [[Lilia Skala]] | [[Viena]] | 1896-11-28 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]] | 1994-12-18 | [[Ficheiro:Lilia Skala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q114083|Q114083]] | [[Christine Lechner]] | [[Salzburgo]] | 1960-10-27 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Christine Lechner.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q117977|Q117977]] | [[Flora Steiger-Crawford]] | [[Bombai]] | 1899-09-01 | [[Suíza]] | 1991-07-30 | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q118435|Q118435]] | [[Lux Guyer]] | [[Zürich]] | 1894-08-20 | [[Suíza]] | 1955-05-26 | [[Ficheiro:Lux Guyer (1894 1955) detail.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q118441|Q118441]] | [[Gret Loewensberg]] | [[Zürich]] | 1943 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q121279|Q121279]] | [[Tilla Theus]] | [[Coira (Q69007)|Coira]] | 1943-06-04 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q164111|Q164111]] | [[Farah Pahlavi]] | [[Teherán]] | 1938-10-14 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Shahbanu of Iran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q174402|Q174402]] | [[Louise Blanchard Bethune]] | [[Seneca County]]<br/>[[Waterloo]] | 1856-07-21 | [[Estados Unidos de América]] | 1913-12-18 | [[Ficheiro:Louise Blanchard Bethune.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q197084|Q197084]] | [[Zeynep Ahunbay]] | [[Ünye]] | 1946-06-20 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q214897|Q214897]] | [[Rachel Wischnitzer]] | [[Minsk]] | 1885-04-14 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1989-11-20 | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q220473|Q220473]] | [[Zora del Buono]] | [[Zürich]] | 1962-12-21 | [[Alemaña]]<br/>[[Suíza]] | | [[Ficheiro:Zora del Buono 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q229598|Q229598]] | [[Catherine Hardwicke]] | ''[[:d:Q981520|Q981520]]'' | 1955-10-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Catherine Hardwicke & Madison (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q232711|Q232711]] | [[Annika Sörenstam]] | [[Estocolmo]] | 1970-10-09 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:2008 LPGA Championship - Annika Sorenstam tee shot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q235063|Q235063]] | [[Maya Lin]] | ''[[:d:Q755420|Q755420]]'' | 1959-10-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Maya Lin, 2014 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q240575|Q240575]] | [[Queen Noor of Jordan]] | [[Washington, D.C.]] | 1951-08-23 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Xordania]] | | [[Ficheiro:Queen Noor Jordan 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q253350|Q253350]] | [[Kazuyo Sejima]] | [[Hitachi]] | 1956-10-29 | [[Xapón]] | | [[Ficheiro:Kazuyo Sejima mg 5000.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q254395|Q254395]] | [[Sophie Taeuber-Arp]] | [[Davos]] | 1889-01-19 | [[Suíza]] | 1943-01-13 | [[Ficheiro:Sophie Taeuber.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q269002|Q269002]] | [[Tatiana Proskouriakoff]] | [[Tomsk]] | 1909-01-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1985-08-30 | [[Ficheiro:Charsolomon TProskouriakoff.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q269863|Q269863]] | [[Christabel Pankhurst]] | [[Trafford]] | 1880-09-22 | [[Reino Unido]] | 1958-02-13 | [[Ficheiro:C.H. Pankhurst a Meurisse 1912.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q272400|Q272400]] | [[Lina Bo Bardi]] | [[Roma]] | 1914-12-05 | [[Brasil]]<br/>[[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1992-03-20 | [[Ficheiro:Lina Bo Bardi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q273511|Q273511]] | [[Aino Aalto]] | [[Helsinqui]] | 1894-01-25 | [[Finlandia]]<br/>[[Gran Ducado de Finlandia]] | 1949-01-13 | [[Ficheiro:Aino-Aalto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q273918|Q273918]] | [[Nanna Ditzel]] | [[Copenhague]] | 1923-10-06 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2005-06-17 | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q273933|Q273933]] | [[Marie Krøyer]] | ''[[:d:Q30096|Q30096]]'' | 1867-06-11 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1940-05-25 | [[Ficheiro:MarieKroyer-selfportrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q274665|Q274665]] | [[Edith Maryon]] | [[Londres]] | 1872-02-09 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1924-05-01<br/>1924-05-02 | [[Ficheiro:Edith Maryon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q274832|Q274832]] | [[Linda Mvusi]] | [[Bloemfontein]] | 1955 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q275469|Q275469]] | [[Elsie de Wolfe]] | [[Nova York]] | 1865-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1950-07-12 | [[Ficheiro:Elsie de Wolfe c1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q291914|Q291914]] | [[Katherine Stinson]] | [[Fort Payne]] | 1891-02-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1977-07-08 | [[Ficheiro:Katherine-stinson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q375276|Q375276]] | [[Camilla Plum]] | [[Copenhague]] | 1956-09-19 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q380404|Q380404]] | [[Ray Eames]] | [[Sacramento, California|Sacramento]] | 1912-12-15 | [[Estados Unidos de América]] | 1988-08-21 | [[Ficheiro:Ray Eames.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q383551|Q383551]] | [[Afra Bianchin]] | [[Montebelluna]] | 1937-03-28 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2011-07-30 | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q429519|Q429519]] | [[Siiri Vallner]] | [[Talín]] | 1972-04-09 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Siiri Vallner.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q431835|Q431835]] | [[Khouloud Daibes]] | [[Xerusalén]] | 1965-04-16 | [[Estado de Palestina]] | | [[Ficheiro:Besuch der Botschafterin Palästinas im Rathaus Köln-1839.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q432294|Q432294]] | [[Patricia Urquiola]] | [[Oviedo|Uviéu]] | 1961-04-22 | [[España]] | | [[Ficheiro:PATRICIA URQUIOLA 05 040 (cropped).tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q433864|Q433864]] | [[Martha Schwartz]] | [[Filadelfia]] | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Bord Gáis Energy Theatre (8225077260).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q434606|Q434606]] | [[Anca Petrescu]] | ''[[:d:Q193001|Q193001]]'' | 1949-03-20 | [[Romanía]] | 2013-10-30 | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q437714|Q437714]] | [[Beatrix Farrand]] | [[Nova York]] | 1872-06-19 | [[Estados Unidos de América]] | 1959-02-28 | [[Ficheiro:Beatrix Jones Farrand cabinet card est 1890s-1910s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q438129|Q438129]] | [[Eileen Gray]] | [[Enniscorthy|Enniscorthy - Inis Córthaidh]] | 1878-08-08<br/>1879 | [[Irlanda]] | 1976-10-31 | [[Ficheiro:Eileen Gray.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q440493|Q440493]] | [[Paola Antonelli]] | ''[[:d:Q13629|Q13629]]'' | 1963-05-13 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Paola Antonelli in 2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q440786|Q440786]] | [[Amanda Levete]] | [[Pen-y-bont ar Ogwr]] | 1955-11-17<br/>1959 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Amanda Levete.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q444257|Q444257]] | [[Jeanne Gang]] | [[Belvidere]] | 1964-03-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jeanne Gang.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q445193|Q445193]] | [[Elisabeth Demleitner]] | ''[[:d:Q256533|Q256533]]'' | 1952-09-23 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q445298|Q445298]] | [[Itsuko Hasegawa]] | [[Yaizu]] | 1941 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q446451|Q446451]] | [[Charlotte Perriand]] | [[París]] | 1903-10-24 | [[Francia]] | 1999-10-27 | [[Ficheiro:Charlotte Perriand Janvier 1991.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q447182|Q447182]] | [[Mien Ruys]] | [[Hardenberg]]<br/>''[[:d:Q2485874|Q2485874]]'' | 1904-04-12 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1999-01-09 | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q448596|Q448596]] | [[Andrée Putman]] | ''[[:d:Q245546|Q245546]]'' | 1925-12-23 | [[Francia]] | 2013-01-19 | [[Ficheiro:Andrée Putman in black and white.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q450754|Q450754]] | [[Frieda Brepoels]] | ''[[:d:Q241898|Q241898]]'' | 1955-05-07 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Frieda Brepoels 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q452354|Q452354]] | [[Gertrude Jekyll]] | [[Londres]] | 1843-11-29 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1932-12-08 | [[Ficheiro:Gertrude Jekyll portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q457718|Q457718]] | [[Denise Scott Brown]] | ''[[:d:Q1994345|Q1994345]]'' | 1931-10-03 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Denise Scott Brown byn1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q458026|Q458026]] | [[Janet Ågren]] | ''[[:d:Q54352|Q54352]]'' | 1949-04-06 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Janet Ågren 1975.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q461046|Q461046]] | [[Olja Ivanjicki]] | ''[[:d:Q205432|Q205432]]'' | 1931-10-05 | [[Serbia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 2009-06-24 | [[Ficheiro:Olja Ivanjicki.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q462863|Q462863]] | [[Jana Galíková-Hlaváčová]] | [[Brno]] | 1963-01-22 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q463530|Q463530]] | [[Tatyana Alexeyevna Afanasyeva]] | [[Kíiv]] | 1876-11-19 | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Imperio Ruso]] | 1964-04-14 | [[Ficheiro:Tatiana Ehrenfest cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q467140|Q467140]] | [[Lin Huiyin]] | [[Hangzhou]] | 1904-06-10 | [[República Popular da China]]<br/>[[República da China (1912-1949)|República da China]]<br/>[[Dinastía Qing]] | 1955-04-01 | [[Ficheiro:Lin Huiyin 10.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q467982|Q467982]] | [[Fleur Agema]] | ''[[:d:Q9954|Q9954]]'' | 1976-09-16 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Fleur Agema, February 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q469961|Q469961]] | [[Nathalie de Vries]] | ''[[:d:Q995|Q995]]'' | 1965-03-22 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q508447|Q508447]] | [[Bess of Hardwick]] | | 1527<br/>1518 | [[Reino de Inglaterra]] | 1608-02-13<br/>1607-02-13 | [[Ficheiro:Elizabeth Talbot, Countess of Shrewsbury from NPG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q513207|Q513207]] | [[Mother Joseph Pariseau]] | [[Laval]] | 1823-04-16 | [[Canadá]] | 1902-01-19 | [[Ficheiro:Mother Joseph statue United States Capitol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q519869|Q519869]] | [[Lise Anne Couture]] | [[Montreal]]<br/>''[[:d:Q1529343|Q1529343]]'' | 1959 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Lise Anne Couture 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q523888|Q523888]] | [[Mary Colter]] | [[Pittsburgh, Pensilvania|Pittsburgh]] | 1869-04-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1958-01-08 | [[Ficheiro:Mary Elizabeth Jane Colter.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q526493|Q526493]] | [[Laura Bennett]] | [[Nova Orleáns]] | 1963-08-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q528902|Q528902]] | [[Genia Averbuch]] | [[Smila]] | 1909-05-19 | [[Israel]] | 1977 | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q529178|Q529178]] | [[Dominique Gauzin-Müller]] | [[Vincennes, Francia|Vincennes]] | 1960 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Dominique Gauzin-Müller au Forum International Bois Construction 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q531276|Q531276]] | [[Sara Topelson de Grinberg]] | [[Polonia]] | 1947 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q535557|Q535557]] | [[Marie Russak]] | [[Condado de Butte, California|Condado de Butte]] | 1865-10-07 | [[Estados Unidos de América]] | 1945-03-04 | [[Ficheiro:Marie Russak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q535985|Q535985]] | [[Theodate Pope Riddle]] | [[Salem]] | 1867-02-02 | [[Estados Unidos de América]] | 1946-08-30 | [[Ficheiro:Theodate Pope, 1888 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q536298|Q536298]] | [[Yeşim Ustaoğlu]] | ''[[:d:Q844542|Q844542]]'' | 1960-11-18 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:La cinéaste turque Yeşim Ustaoğlu (2).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q541349|Q541349]] | [[Aurelija Stancikienė]] | [[Panevėžys]] | 1966-08-24 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q542546|Q542546]] | [[Marion Mahony Griffin]] | [[Chicago]] | 1871-02-14 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Australia]] | 1961-08-10 | [[Ficheiro:Marion Mahony Griffin in 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q543278|Q543278]] | [[Marion Donovan]] | [[Chile]] | 1917-10-15 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-11-04 | [[Ficheiro:Marion O'Brien (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q544522|Q544522]] | [[Erika Nõva]] | [[Concello de Kuusalu|Kuusalu]] | 1905-04-04 | [[Estonia]] | 1987-04-22 | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q544537|Q544537]] | [[Valve Pormeister]] | [[Talín]] | 1922-04-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Estonia]] | 2002-10-27 | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q546449|Q546449]] | [[Susanne Ussing]] | ''[[:d:Q30096|Q30096]]'' | 1940-11-29 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1998-03-08 | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q547004|Q547004]] | [[Caroline Bos]] | [[Rotterdam]] | 1959 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q559057|Q559057]] | [[Anna-Lülja Praun]] | [[San Petersburgo]] | 1906-05-29 | [[Austria]] | 2004-09-28 | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q559934|Q559934]] | [[Anna Castelli Ferrieri]] | [[Milán]] | 1918-08-06 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2006-06-22 | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q565838|Q565838]] | [[Anne Torcapel]] | [[Eaux-Vives]] | 1916-11-25 | [[Suíza]] | 1988-01-29 | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q566506|Q566506]] | [[Annett Zinsmeister]] | [[Stuttgart]] | 1967 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q601820|Q601820]] | [[Julia Morgan]] | [[San Francisco]] | 1872-01-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1957-02-02 | [[Ficheiro:Julia Morgan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q661004|Q661004]] | [[Leonor Martín]] | [[Madrid]] | 1989-08-01 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q727525|Q727525]] | [[Benedetta Tagliabue]] | [[Milán]] | 1963-06-24 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Benedetta Tagliabue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q750804|Q750804]] | [[Astrid Schneider]] | ''[[:d:Q549864|Q549864]]'' | 1965-11-24 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q770062|Q770062]] | [[Suad Amiry]] | [[Damasco]] | 1951 | [[Estado de Palestina]] | | [[Ficheiro:Suad Amiry (16206771201).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q770755|Q770755]] | [[Šárka Kubínová]] | ''[[:d:Q954596|Q954596]]'' | 1988-04-19<br/>1988 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Sarka Kubinova2 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q790952|Q790952]] | [[Erika Bartos]] | [[Budapest]] | 1974-02-07 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Bartos Erika Dedikalas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q807375|Q807375]] | [[Barbara Brukalski]] | ''[[:d:Q4981438|Q4981438]]'' | 1899-12-04 | [[Polonia]] | 1980-03-06 | [[Ficheiro:Barbara Brukalska ok. 1961.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q807705|Q807705]] | [[Barbara Zibell]] | ''[[:d:Q1548087|Q1548087]]'' | 1955 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q840686|Q840686]] | [[Julia Mullock]] | [[Filadelfia]] | 1928-03-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-11-26 | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q874063|Q874063]] | [[Zsófia Csomay]] | [[Budapest]] | 1940-06-04 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q912787|Q912787]] | [[Anna Dékány Rácz]] | ''[[:d:Q12816920|Q12816920]]'' | 1937 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Dékányné Rácz Anna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q934828|Q934828]] | [[Erzsébet Schaár]] | [[Budafok]] | 1908-07-27 | [[Hungría]] | 1975-08-29 | [[Ficheiro:Pécs Schaár Önarckép részlet.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q980390|Q980390]] | [[Sheela Patel]] | [[Bombai]] | 1952 | [[India]] | | [[Ficheiro:2011 World Water Week Opening Plenary Monday 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q997819|Q997819]] | [[Mária Anna Fejes]] | [[Budapest]] | 1931 | [[Hungría]] | 2021-01-04 | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q1006727|Q1006727]] | [[Ágnes Mária Füzesséry]] | ''[[:d:Q22131692|Q22131692]]'' | 1935 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q1034186|Q1034186]] | [[Ágnes Harsányiné Vladár]] | [[Budapest]] | 1938 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q1034356|Q1034356]] | [[Krisztina Markó-Hattyasy]] | [[Miskolc]] | 1938 | [[Hungría]] | 2011-09-10 | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q1067301|Q1067301]] | [[Charlotte Posenenske]] | [[Wiesbaden]] | 1930-10-28 | [[Alemaña]] | 1985-10-01<br/>1985-10-03<br/>1985-01-10 | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q1082759|Q1082759]] | [[Christiane Lohkamp]] | | 1941 | [[Alemaña]] | 2022-12-31 | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q1082842|Q1082842]] | [[Christiane Thalgott]] | [[Wrocław]] | 1942-05-01 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Christinane Thalgott.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q1095273|Q1095273]] | [[Clara de Buen Richkarday]] | [[Cidade de México]] | 1954 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q1099299|Q1099299]] | [[Maja Jahoda]] | ''[[:d:Q550415|Q550415]]'' | 1942-07-30 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q1101946|Q1101946]] | [[Márta Juhász]] | ''[[:d:Q948980|Q948980]]'' | 1938 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q1105468|Q1105468]] | [[Kateryna Monzul]] | [[Khárkiv]] | 1981-07-05 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Kateryna Monzul2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q1125142|Q1125142]] | [[Ágnes Kökény]] | [[Budapest]] | 1938-09-25 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q1218932|Q1218932]] | [[Ágnes Novák]] | No/unknown value | 1954 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q1219906|Q1219906]] | [[Anna Veronika Nyíri]] | [[Budapest]] | 1938 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q1225543|Q1225543]] | [[Elizabeth Diller]] | [[Łódź]] | 1954 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elizabeth Diller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q1231538|Q1231538]] | [[Lenke Pauló]] | [[Budapest]] | 1952 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q1233525|Q1233525]] | [[Dobroslava Menclová]] | ''[[:d:Q470380|Q470380]]'' | 1904-01-02 | [[Checoslovaquia]] | 1978-11-19 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q1236838|Q1236838]] | [[Katalin Pitrolffy-Szabó]] | [[Budapest]] | 1937 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q1240613|Q1240613]] | [[Donatella Mazzoleni]] | [[Florencia]] | 1943 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Donatella Mazzoleni architetta.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q1241911|Q1241911]] | [[Jolán Pákay]] | [[Veszprém]] | 1938 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q1242788|Q1242788]] | [[Eszter Pécsi]] | [[Kecskemét]] | 1898-03-08 | [[Hungría]] | 1975-05-04 | [[Ficheiro:Pecsi.eszter.portre.kamarai.tagsagi.1931.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q1245423|Q1245423]] | [[Dorji Yangki]] | [[Bután]] | 20th century | [[Bután]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q1246249|Q1246249]] | [[Dorothea Müller]] | ''[[:d:Q581323|Q581323]]'' | 1941 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q1252537|Q1252537]] | [[Marina Matulović-Dropulić]] | [[Zagreb]] | 1942-06-21 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Marina Matulović Dropulić 25-06-09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q1254731|Q1254731]] | [[Helga Schnierle]] | [[Berlín]] | 1924 | [[Alemaña]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q1271465|Q1271465]] | [[Dörte Kuhlmann]] | ''[[:d:Q168701|Q168701]]'' | 1968 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q1285053|Q1285053]] | [[Edith Lassmann]] | [[Ebenfurth]] | 1920-02-12 | [[Austria]] | 2007-02-20 | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q1302899|Q1302899]] | [[Heike Böttcher]] | ''[[:d:Q155984|Q155984]]'' | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q1311463|Q1311463]] | [[Elsa Prochazka]] | [[Viena]] | 1948-08-25 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q1325739|Q1325739]] | [[Eleanor Raymond]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1887-03-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1989-07-04 | [[Ficheiro:Eleanor Raymond 1924 Passport Photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q1326808|Q1326808]] | [[Éva Tétényi]] | [[Esztergom]] | 1961-12-25 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Eva Tetenyi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q1329788|Q1329788]] | [[Elisabeth Blanik]] | [[Lienz]] | 1966-01-30 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:2018 Elisabeth Blanik (40357484875).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q1330131|Q1330131]] | [[Elisabeth Merk]] | [[Ratisbona]] | 1963 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Elisabeth Merk 5825s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q1331681|Q1331681]] | [[Ella Briggs]] | [[Viena]] | 1880-03-05 | [[Austria]]<br/>[[Reino Unido]]<br/>[[Cisleitania]] | 1977-06-20 | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q1333697|Q1333697]] | [[Else Oppler-Legband]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1875-02-21 | [[República Federal Alemá (1949–1990)|Alemaña do Oeste]]<br/>[[Reino de Baviera]] | 1965-12-07 | [[Ficheiro:Else Oppler-Legband.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q1363880|Q1363880]] | [[Keto von Waberer]] | [[Augsburgo]] | 1942-02-24 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Keto von Waberer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q1370606|Q1370606]] | [[Estrid Ericson]] | ''[[:d:Q10727514|Q10727514]]'' | 1894-09-16 | [[Suecia]] | 1981-12-01 | [[Ficheiro:Estrid-Erikson-352047161434.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q1396273|Q1396273]] | [[Graciela Muslera]] | [[Montevideo]] | 1963-04-14 | [[Uruguai]] | | [[Ficheiro:20110310a01g (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q1396654|Q1396654]] | [[S. J. Rozan]] | [[Bronx]] | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:S.J. Rozan playing basketball at the 2006 Bouchercon in Madison, Wisconsin (cropped 2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q1404189|Q1404189]] | [[Odile Decq]] | [[Laval, Mayenne|Laval]] | 1955-07-18 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Odile Decq.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q1406130|Q1406130]] | [[Helena Syrkus]] | [[Varsovia]] | 1900-05-14 | [[Polonia]] | 1982-11-19 | [[Ficheiro:Banquet in honor of Malevich's solo exhibition at the Hôtel Polonia, 1927 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q1416466|Q1416466]] | [[Marlene Poelzig]] | [[Hamburgo]] | 1894-10-22 | [[Alemaña]] | 1985<br/>1985-03-14 | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q1429274|Q1429274]] | [[Flora Ruchat-Roncati]] | [[Mendrisio]] | 1937-06-04 | [[Suíza]] | 2012-10-24 | [[Ficheiro:Ritratto Flora Ruchat-Roncati.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q1453697|Q1453697]] | [[Ursula Trint]] | [[Hamburgo]] | 1931-06-30 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q1458804|Q1458804]] | [[Gertrud Frisch-von Meyenburg]] | | 1916 | [[Suíza]] | 2009-05-17 | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q1515676|Q1515676]] | [[Jadwiga Grabowska-Hawrylak]] | ''[[:d:Q7686398|Q7686398]]'' | 1920-10-29 | [[Polonia]] | 2018-06-05 | [[Ficheiro:JadwigaGrabowskaHawrylakArchitektura1974.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q1519255|Q1519255]] | [[Gesine Weinmiller]] | [[Constanza]] | 1963-05-29 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Gesine Weinmiller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q1526378|Q1526378]] | [[Gulnara Mehmandarov]] | [[Bakú]] | 1959-08-09 | [[Azerbaidján]] | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q1538895|Q1538895]] | [[Petra Kahlfeldt]] | ''[[:d:Q3758|Q3758]]'' | 1960 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:2025-12-18 Sitzung des Abgeordnetenhauses von Berlin by Sandro Halank–075.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q1541124|Q1541124]] | [[Graciela Silvestri]] | | 1954 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q1542620|Q1542620]] | [[Rita Ruoff-Breuer]] | | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q1554836|Q1554836]] | [[Gunnhild Ruben]] | | 1926-10-31 | [[Alemaña]] | 2012-07-17 | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q1556839|Q1556839]] | [[Gusti Hecht]] | [[Brno]] | 1895 | [[Alemaña]] | 1950-12-17 | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q1571180|Q1571180]] | [[Halina Skibniewska]] | [[Varsovia]] | 1921-01-10 | [[Polonia]] | 2011-04-20 | [[Ficheiro:Halina Skibniewska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q1575715|Q1575715]] | [[Hanna Löv]] | [[Múnic]] | 1901-01-19 | [[Alemaña]] | 1989 | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q1590695|Q1590695]] | [[Beth Chatto]] | ''[[:d:Q4668143|Q4668143]]'' | 1923-06-27 | [[Reino Unido]] | 2018-05-13 | [[Ficheiro:Beth Chatto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q1592077|Q1592077]] | [[Uta Hassler]] | | 1950 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q1603153|Q1603153]] | [[Helma Schimke]] | [[Seekirchen am Wallersee]] | 1926-02-16 | [[Austria]] | 2018-04-07 | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q1618174|Q1618174]] | [[Hilda Crozzoli]] | [[Salzburgo]] | 1900-08-16 | [[Austria]] | 1972-08-10 | [[Ficheiro:Crozzoli Hilda-neu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q1618236|Q1618236]] | [[Hilde Léon]] | [[Düsseldorf]] | 1953 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q1618758|Q1618758]] | [[Hillevi Svedberg]] | [[Parroquia da Catedral de Uppsala]] | 1910-12-20 | [[Suecia]] | 1990-06-19 | [[Ficheiro:HilleviSvedberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q1622902|Q1622902]] | [[Suzan Najm Aldeeen]] | ''[[:d:Q4120566|Q4120566]]'' | 1966-11-24 | [[Siria]] | | [[Ficheiro:سوزان نجم الدين.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q1649490|Q1649490]] | [[Kaki Hunter]] | [[Topanga]] | 1955-11-06 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q1662906|Q1662906]] | [[Ingeborg Kuhler]] | [[Dachau]] | 1943-05-25 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ingeborg Kuhler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q1663370|Q1663370]] | [[Ingrid Ostermann]] | [[Hannover]] | 1968 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q1663672|Q1663672]] | [[Inken Baller]] | ''[[:d:Q3223979|Q3223979]]'' | 1942-05-23 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Preisverleihung Großer BDA-Preis 2023, Köln-5704.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q1682137|Q1682137]] | [[Jenny Brockmann]] | [[Berlín]] | 1976 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q1691629|Q1691629]] | [[Käthe Menzel-Jordan]] | [[Erfurt]] | 1916-09-07 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | 2026-03-01 | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q1715071|Q1715071]] | [[Jórunn Ragnarsdóttir]] | [[Akureyri]] | 1957-06-28 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q1733733|Q1733733]] | [[Karla Kowalski]] | ''[[:d:Q102350|Q102350]]'' | 1941 | [[Alemaña]]<br/>[[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q1734167|Q1734167]] | [[Petra Müller]] | ''[[:d:Q16045|Q16045]]'' | 1960-05-01 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q1734189|Q1734189]] | [[Karola Bloch]] | [[Łódź]] | 1905-05-22 | [[Alemaña]]<br/>[[Polonia]] | 1994-07-31 | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q1735999|Q1735999]] | [[Katharina Steib]] | [[Basilea]] | 1935-06-07 | [[Suíza]] | 2022-03-05 | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q1736277|Q1736277]] | [[Kathleen King von Alvensleben]] | [[Laredo]] | 1959-12-05 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Kathleen King von Alvensleben, Juli 2018 (crop).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q1744409|Q1744409]] | [[Klara Hautmann-Kiss]] | [[Viena]] | 1920-10-08 | [[Austria]] | 2000-10-25 | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q1778395|Q1778395]] | [[Marie Louise Poschacher]] | [[Viena]] | 1886-04-01 | [[Austria]] | 1965-08-16 | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q1802190|Q1802190]] | [[Myra Warhaftig]] | [[Haifa]] | 1930-03-11 | [[Israel]]<br/>[[Alemaña]] | 2008-03-04 | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q1827864|Q1827864]] | [[Lisbeth Sachs]] | ''[[:d:Q64461|Q64461]]'' | 1914-05-12 | [[Suíza]] | 2002-08-13 | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q1836859|Q1836859]] | [[Hazel Wong]] | [[Hong Kong]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q1872179|Q1872179]] | [[Louise Noelle]] | [[Cidade de México]] | 1944-12-25 | [[México]] | | [[Ficheiro:Louise Noelle Gras Speaking at "Dialogue of Cities- Vancouver Viewed and Reviewed".jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q1879491|Q1879491]] | [[Léonie Geisendorf]] | [[Łódź]] | 1914-09-08 | [[Suecia]]<br/>[[Suíza]] | 2016-03-17 | [[Ficheiro:L Geisendorf 1966.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q1880015|Q1880015]] | [[Eva Gabrielsson]] | ''[[:d:Q10573005|Q10573005]]'' | 1953-11-17 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q1882933|Q1882933]] | [[Jakoba Mulder]] | [[Breda]] | 1900-03-02 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1988-11-05 | [[Ficheiro:Jury voor de prijsvraag van het stadhuis van Amsterdam (1968) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q1896303|Q1896303]] | [[Maria Schwarz]] | [[Aquisgrán]] | 1921-10-03 | [[Alemaña]] | 2018-02-15 | [[Ficheiro:Maria Schwarz 5646.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q1903029|Q1903029]] | [[Martha Bolldorf-Reitstätter]] | [[Innsbruck]] | 1912-02-19<br/>1912-02-18 | [[Austria]] | 2001-06-13 | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q1914382|Q1914382]] | [[Maya Reiner]] | ''[[:d:Q511941|Q511941]]'' | 1952 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q1915619|Q1915619]] | [[Mechthild Heil]] | ''[[:d:Q490058|Q490058]]'' | 1961-08-23 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:2020-02-14 Mechthild Heil (KPFC) 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q1944686|Q1944686]] | [[Monika Lemke-Kokkelink]] | | 1954 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q1964432|Q1964432]] | [[Nana von Hugo]] | [[Múnic]] | 1936-04-24 | [[Alemaña]] | 2001-04-30 | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q1984323|Q1984323]] | [[Claire Bataille]] | [[Anveres]] | 1940-04-10 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q1999287|Q1999287]] | [[Norma Merrick Sklarek]] | [[Harlem]] | 1926-04-15 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-02-06 | [[Ficheiro:Norma Sklarek public domain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q2009000|Q2009000]] | [[Francine Houben]] | ''[[:d:Q73022|Q73022]]'' | 1955-07-02 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Francine houben-1442061706.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q2122908|Q2122908]] | [[Françoise Remy]] | | 1963-08-28 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2138742|Q2138742]] | [[Regula Lüscher]] | [[Basilea]] | 1961-10-09 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Luescher Regula rgb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2166902|Q2166902]] | [[Rosemarie Pohlack]] | [[Herrnhut]] | 1953-11-12 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Rosemarie Pohlack 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2166949|Q2166949]] | [[Rosemary Verey]] | ''[[:d:Q729006|Q729006]]'' | 1919-12-21 | [[Reino Unido]] | 2001-05-31 | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q2207254|Q2207254]] | [[Liesbeth van der Pol]] | [[Ámsterdam]] | 1959-01-20 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q2209622|Q2209622]] | [[Sabine Bock]] | [[Ilmenau]] | 1954 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Sabine Bock.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q2209723|Q2209723]] | [[Sabine Gretner]] | [[Viena]] | 1972-03-18 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Sabine Gretner 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q2209862|Q2209862]] | [[Sabine Pollak]] | [[Graz]] | 1960-09-23 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Sabine Pollak - Gabriele-Heidecker-Preis 2012 (7438807016) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q2222244|Q2222244]] | [[Elsebeth van Blerkom]] | [[Huizen]]<br/>[[Flushing]] | 1919-09-24 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2009-07-18 | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q2302843|Q2302843]] | [[Sophie Rieger]] | ''[[:d:Q102350|Q102350]]'' | 1933-12-26 | [[Alemaña]] | 2022-02-02 | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q2316264|Q2316264]] | [[Madelon Vriesendorp]] | ''[[:d:Q1075656|Q1075656]]'' | 1945-03-12 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q2384868|Q2384868]] | [[Jeanne Scelles-Millie]] | [[Alxer]] | 1900-09-12 | [[Francia]] | 1993-03-22 | [[Ficheiro:ScellesJeanne.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q2395533|Q2395533]] | [[Tatiana Bilbao]] | [[Cidade de México]] | 1972-08-02 | [[México]] | | [[Ficheiro:Tatiana Bilbao, arquitecta mexicana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q2397185|Q2397185]] | [[Florence Yoch]] | [[Santa Ana, Estados Unidos|Santa Ana]] | 1890-07-15 | [[Estados Unidos de América]] | 1972-01-31 | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q2402528|Q2402528]] | [[Florence Bougnoux]] | [[Châteauroux]] | 1957 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q2406335|Q2406335]] | [[Christine Conix]] | ''[[:d:Q12460|Q12460]]'' | 1955-05-20 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q2415569|Q2415569]] | [[Thea Altaras]] | [[Zagreb]] | 1924-03-11 | [[Alemaña]] | 2004-09-28 | [[Ficheiro:Altaras2003.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q2420152|Q2420152]] | [[Eva Kaili]] | [[Tesalónica]] | 1978-10-26 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:Eva Kaili, Vice-President of the European Parliament - 2022 - P058515-749136 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q2502204|Q2502204]] | [[Princess Olga, Duchess of Aosta]] | [[Atenas]] | 1971-11-17 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q2503039|Q2503039]] | [[Ute Margarete Meyer]] | [[Stuttgart]] | 1963-10-20 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q2530042|Q2530042]] | [[Sandi Hilal]] | ''[[:d:Q803990|Q803990]]'' | 1973 | [[Estado de Palestina]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q2551835|Q2551835]] | [[Hilde Daem]] | ''[[:d:Q911974|Q911974]]'' | 1950-12-12 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Hilde Daem.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q2589897|Q2589897]] | [[Eva Jiřičná]] | ''[[:d:Q171018|Q171018]]'' | 1939-03-03 | [[República Checa]]<br/>[[Checoslovaquia]]<br/>[[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Eva Jiřičná (2019).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q2602410|Q2602410]] | [[Yvonne P. Doderer]] | [[Stuttgart]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q2625077|Q2625077]] | [[Ksenia Milicevic]] | ''[[:d:Q3039466|Q3039466]]'' | 1942-09-15 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Ksenia3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q2625805|Q2625805]] | [[Tuuli Petäjä-Sirén]] | [[Espoo]] | 1983-11-09 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Tuuli Petäjä-Sirén.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q2628141|Q2628141]] | [[Mariasela Álvarez]] | [[Santo Domingo de Guzmán|Santo Domingo]] | 1960-01-31 | [[República Dominicana]]<br/>[[España]] | | [[Ficheiro:Mariasela Álvarez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q2628666|Q2628666]] | [[Elissa Aalto]] | [[Kemi]] | 1922-11-22 | [[Finlandia]] | 1994-04-12 | [[Ficheiro:Elissa-Aalto-1959.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q2628788|Q2628788]] | [[Sarah Winchester]] | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | 1839-09-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1922-09-05 | [[Ficheiro:Sarah Winchester.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q2642457|Q2642457]] | [[Shamcey Supsup]] | ''[[:d:Q285488|Q285488]]'' | 1986-05-16 | [[Filipinas]] | | [[Ficheiro:Shamcey Supsup on September 18, 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q2647238|Q2647238]] | [[Alison Smithson]] | [[Sheffield]] | 1928-06-22 | [[Reino Unido]] | 1993-08-16 | [[Ficheiro:Alison Smithson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q2653123|Q2653123]] | [[Anna Franziska Schwarzbach]] | [[Rittersgrün]] | 1949-09-21 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Anna Franziska Schwarzbach 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q2661025|Q2661025]] | [[Berta Rahm]] | [[Sankt Gallen]] | 1910-10-04 | [[Suíza]] | 1998-10-10 | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q2672325|Q2672325]] | [[Hisila Yami]] | [[Katmandú]] | 1959-06-25 | [[Nepal]] | | [[Ficheiro:Hisila-yami.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q2679359|Q2679359]] | [[Margaret Staal-Kropholler]] | [[Haarlem]] | 1891-06-27 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1966-11-15 | [[Ficheiro:MargaretKropholler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q2731852|Q2731852]] | [[Iris Reuther]] | [[Mühlhausen|Mühlhausen/Thüringen]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q2739603|Q2739603]] | [[Jane Drew]] | ''[[:d:Q2123194|Q2123194]]'' | 1911-03-24 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1996-07-27 | [[Ficheiro:Jane Drew 1984 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q2740547|Q2740547]] | [[Kerstin Dörhöfer]] | ''[[:d:Q8762|Q8762]]'' | 1943 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q2791637|Q2791637]] | [[Inga Varg]] | [[Bergslagen]] | 1952-12-28<br/>1952-12-23 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Inga Varg 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q2799166|Q2799166]] | [[Luzia Hartsuyker-Curjel]] | [[Karlsruhe]] | 1926-02-15<br/>1926-02-05 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2011-04-17 | [[Ficheiro:Luzia Hartsuyker-Curjel (1987).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q2824222|Q2824222]] | [[Adeline Rispal]] | [[Aurillac]] | 1955-05-27 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q2825310|Q2825310]] | [[Adrienne Gorska]] | [[Moscova]] | 1899 | [[Francia]] | 1969 | [[Ficheiro:Adrienne Gorska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q2833250|Q2833250]] | [[Alexandra Biriukova]] | [[Vladivostok]] | 1895-07-10 | [[Canadá]]<br/>[[Imperio Ruso]] | 1967-02-09 | [[Ficheiro:Alexandra Biriukova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q2836558|Q2836558]] | [[Alice Constance Austin]] | [[Chicago]] | 1862-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1955-12-17 | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q2841038|Q2841038]] | [[Amanda Lang]] | [[Ottawa]] | 1970-10-31 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:AmandaLang 0370.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q2850525|Q2850525]] | [[Anna Keichline]] | ''[[:d:Q1133274|Q1133274]]'' | 1889-05-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1943-02-05 | [[Ficheiro:Anna Keichline 1903.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q2851126|Q2851126]] | [[Anne Guérette]] | [[Quebec (cidade)|Quebec]] | 1964-05-11 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Anne Guérette.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q2851305|Q2851305]] | [[Anne Tyng]] | [[Jiangxi]] | 1920-07-14 | [[Estados Unidos de América]] | 2011-12-27 | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q2851498|Q2851498]] | [[Annette Gigon]] | ''[[:d:Q63970|Q63970]]'' | 1959-05-24 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:ETH-BIB-Gigon, Annette (1959-)-Portr 19539.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q2852013|Q2852013]] | [[Lotte Stam-Beese]] | [[Rokitki, Lower Silesian Voivodeship]] | 1903-01-28 | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Alemaña]] | 1988-11-16<br/>1988-11-18 | [[Ficheiro:Lotte Beese und Helmut Schulze c. 1928a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q2855153|Q2855153]] | [[Corinne Vezzoni]] | [[Arles]] | 1964-05-21 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q2856971|Q2856971]] | [[Antoinette Robain]] | [[París]] | 1956-12-07 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q2888968|Q2888968]] | [[Nataliia Kondel-Perminova]] | ''[[:d:Q156747|Q156747]]'' | 1957-08-06 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Kondel-Perminova N.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q2900399|Q2900399]] | [[Beverly Willis]] | [[Tulsa, Oklahoma|Tulsa]] | 1928-02-17 | [[Estados Unidos de América]] | 2023-10-01 | [[Ficheiro:Beverly Willis, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q2905989|Q2905989]] | [[Blanche Lemco van Ginkel]] | [[Londres]] | 1923-12-14 | [[Canadá]] | 2022-10-20 | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q2907387|Q2907387]] | [[Orna Angel]] | [[Xerusalén]] | 1962-07-29 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q2908336|Q2908336]] | [[Erela Golan]] | ''[[:d:Q190828|Q190828]]'' | 1945 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Erela Golan (arela).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q2935027|Q2935027]] | [[Camille O'Sullivan]] | [[Londres]] | 1974-12-30 | [[Irlanda]] | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q2939556|Q2939556]] | [[Carme Pinós]] | [[Barcelona]] | 1954-06-23 | [[España]] | | [[Ficheiro:CARME PINOS 1 Italo Rondinella.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q2939583|Q2939583]] | [[Carmen Azevedo]] | [[Campinas]] | 1974-04-11 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q2941922|Q2941922]] | [[Catherine Furet]] | [[Mulhouse]] | 1954-11-17 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q2965796|Q2965796]] | [[Christiane Schmuckle-Mollard]] | ''[[:d:Q165090|Q165090]]'' | 1946-08-08 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q2965860|Q2965860]] | [[Christina Stuart Cameron]] | [[Toronto]] | 1945-03-15 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q2965905|Q2965905]] | [[Christine Dalnoky]] | | 1956 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q2975044|Q2975044]] | [[Claire Guieysse]] | [[París]] | 1963-03-30 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q2978419|Q2978419]] | [[Claudia Niessen]] | [[Aquisgrán]] | 1979-04-21 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Claudia Niessen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q3026131|Q3026131]] | [[Diana Agrest]] | [[Buenos Aires]] | 1945 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q3036958|Q3036958]] | [[Dora Gordine]] | [[Liepāja]] | 1895-04-13 | [[Estonia]]<br/>[[Imperio Ruso]] | 1991-12-29 | |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q3051283|Q3051283]] | [[Elizabeth de Portzamparc]] | [[Río de Xaneiro]] | 1947 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait d'Elizabeth de Portzamparc.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q3067023|Q3067023]] | [[Farshid Moussavi]] | [[Xiraz]] | 1965-08 | [[Irán]]<br/>[[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Farshid Moussavi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q3080819|Q3080819]] | [[Frances Halsband]] | [[Nova York]] | 1943-10-30 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q3086376|Q3086376]] | [[Françoise-Hélène Jourda]] | ''[[:d:Q3351|Q3351]]'' | 1955-11-26 | [[Francia]] | 2015-05-31 | [[Ficheiro:Francoise Jourda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q3086482|Q3086482]] | [[Françoise Fromonot]] | [[París]] | 1958 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Francoise Fromonot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q3086548|Q3086548]] | [[Françoise Magrangeas]] | ''[[:d:Q193821|Q193821]]'' | 1949-01-21 | [[Francia]] | 2011-09-13 | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q3086600|Q3086600]] | [[Françoise Schein]] | ''[[:d:Q9005|Q9005]]'' | 1953 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Françoise Schein.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q3107817|Q3107817]] | [[Gisèle Hadji-Minaglou]] | [[Marsella]] | 1953-04-25 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q3135594|Q3135594]] | [[Hilda Taba]] | ''[[:d:Q3467938|Q3467938]]'' | 1902-12-07 | [[Estonia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1967-07-06 | [[Ficheiro:Hild Taba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q3135625|Q3135625]] | [[Hildreth Meiere]] | [[Nova York]] | 1892 | [[Estados Unidos de América]] | 1961-05-02 | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q3150063|Q3150063]] | [[India Mahdavi]] | | 1962-04-04 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q3153984|Q3153984]] | [[Inès Lamunière]] | [[Xenebra, Suíza|Xenebra]] | 1954-10-25 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Inès Lamunière.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q3154826|Q3154826]] | [[Isabel Roberts]] | [[Missouri|Misuri]] | 1871-05 | [[Estados Unidos de América]] | 1955-12-27 | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q3156244|Q3156244]] | [[Ivanka Raspopović]] | [[Belgrado]] | 1930 | | 2015-06-08 | [[Ficheiro:Museum of contemporary art, New Belgrade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q3156415|Q3156415]] | [[Iwona Buczkowska]] | ''[[:d:Q92689|Q92689]]'' | 1953 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q3170483|Q3170483]] | [[Jean B. Fletcher]] | [[Boston]] | 1915-01-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1965-09-13 | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q3175997|Q3175997]] | [[Jeanne Bueche]] | ''[[:d:Q66390|Q66390]]'' | 1912-04-15 | [[Suíza]] | 2000-06-28 | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q3176891|Q3176891]] | [[Jelisaveta Načić]] | [[Belgrado]] | 1878-12-31<br/>1878 | [[Principado de Serbia|Pincipado de Serbia]]<br/>[[Reino de Serbia]]<br/>[[Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (Q15102440)|Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1955-06-06 | [[Ficheiro:Јелисавета Начић.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q3179575|Q3179575]] | [[Joan E. Goody]] | [[Brooklyn]] | 1935-12-01 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-09-08 | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q3191952|Q3191952]] | [[Kaija Siren]] | [[Kotka]] | 1920-10-23 | [[Finlandia]] | 2001-01-15 | [[Ficheiro:Kaija-Siren-1954 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q3194099|Q3194099]] | [[Kathryn Gustafson]] | ''[[:d:Q499203|Q499203]]'' | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q3197848|Q3197848]] | [[Teresa Żarnowerówna]] | [[Varsovia]] | 1897-12-16<br/>1895-12-16 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Polonia]] | 1949-04-30<br/>1950-05-30 | [[Ficheiro:Teresa Zarnowerowna (1897 1949) detail.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q3229420|Q3229420]] | [[Lena Pessoa]] | [[Belo Horizonte]] | 1950s | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q3237486|Q3237486]] | [[Leïla el-Wakil]] | [[O Cairo]] | 1955 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q3240871|Q3240871]] | [[Lilla Hansen]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1872-04-01 | [[Noruega]] | 1962-06-11 | [[Ficheiro:Lilla Hansen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q3287020|Q3287020]] | [[Manuelle Gautrand]] | [[Marsella]] | 1961-07-14 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Manuelle Gautrand - Cérémonie mondiale du Prix Versailles, 27 mai 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q3290880|Q3290880]] | [[Maria Auböck]] | [[Viena]] | 1951-06-20 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q3290929|Q3290929]] | [[Maria Deroche]] | [[São Paulo]] | 1938-07-21 | [[Francia]] | 2023-01-25<br/>2023-01-24 | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q3291591|Q3291591]] | [[Marie-Chantal Croft]] | | 20th century | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q3292534|Q3292534]] | [[Marie Frommer]] | [[Varsovia]] | 1890-03-17 | [[Alemaña]] | 1976-11-16 | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q3293210|Q3293210]] | [[Marine Miroux]] | [[Fontainebleau]] | 1977-04-14 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q3293928|Q3293928]] | [[Marjetica Potrč]] | [[Liubliana]] | 1953 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Mp photo daenam kim APAP2010 01a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q3295746|Q3295746]] | [[Martine Buron]] | [[Neuilly-sur-Seine]] | 1944-01-12 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Martine Buron.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q3306602|Q3306602]] | [[Merrill Elam]] | | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q3336222|Q3336222]] | [[Nasrine Seraji]] | [[Teherán]] | 1957-12-26 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Nasrine Seraji 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q3349182|Q3349182]] | [[Odette Ducarre]] | [[Lión]] | 1928 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Odette Ducarre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q3367672|Q3367672]] | [[Pascale Guédot]] | [[Pau, Francia|Pau]] | 1960 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q3378534|Q3378534]] | [[Anna Maria Indrio]] | ''[[:d:Q22497|Q22497]]'' | 1943-06-11 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q3380367|Q3380367]] | [[Dorte Mandrup]] | ''[[:d:Q26563|Q26563]]'' | 1961-07-26 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Dorte Mandrup 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q3381859|Q3381859]] | [[Phyllis Lambert]] | [[Montreal]] | 1927-01-24 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q3417698|Q3417698]] | [[Raili Pietilä]] | [[Pieksämäki]] | 1926-08-15 | [[Finlandia]] | 2021-05-16 | [[Ficheiro:Raili-Pietila-1966 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q3427144|Q3427144]] | [[Renée Gailhoustet]] | [[Orán, Alxeria|Orán]] | 1929-09-15 | [[Francia]] | 2023-01-04 | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q3427874|Q3427874]] | [[Merete Ahnfeldt-Mollerup]] | [[Copenhague]] | 1963-09-11 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q3428574|Q3428574]] | [[Lone Wiggers]] | ''[[:d:Q26881|Q26881]]'' | 1963 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:20190910 Lone Wiggers 50A1752 (48995304327).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q3455495|Q3455495]] | [[Régine Charvet Pello]] | [[Alxer]] | 1957-07-14 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Régine Charvet-Pello.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q3458269|Q3458269]] | [[Maja Melandsø]] | [[Trondheim]] | 1906-01-14 | [[Noruega]] | 1981-12-02 | [[Ficheiro:Architect Maja Melandsø.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q3473438|Q3473438]] | [[Sarah Whiting]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sara Whiting 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q3478721|Q3478721]] | [[Simone Guillissen-Hoa]] | [[Pequín]] | 1916-03-07 | [[Bélxica]] | 1996-05-30 | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q3482343|Q3482343]] | [[Shirley Blumberg]] | [[Cidade do Cabo]] | 1952-02-04 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q3484043|Q3484043]] | [[Silvia Gmür]] | [[Zürich]] | 1939-11-17 | [[Suíza]] | 2022-01-22 | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q3492451|Q3492451]] | [[Souzána Antonakáki]] | [[Atenas]] | 1935-06-26 | [[Grecia]] | 2020-07-05 | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q3499410|Q3499410]] | [[Svetla Otsetova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1950-11-23 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q3499769|Q3499769]] | [[Princess Altinaï of Montenegro]] | [[Les Lilas]] | 1977-10-27 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q3507221|Q3507221]] | [[Sylvia Holland]] | ''[[:d:Q2247904|Q2247904]]'' | 1900-07-20 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1974-04-14 | [[Ficheiro:Sylvia Moberly Holland.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q3510695|Q3510695]] | [[Diezani Alison-Madueke]] | ''[[:d:Q217432|Q217432]]'' | 1960-12-06 | [[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Diezani K. Alison-Madueke - World Economic Forum on Africa 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q3511775|Q3511775]] | [[Daniela Filipiová]] | [[Praga]] | 1957-08-09 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Daniela Filipiova (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q3513928|Q3513928]] | [[Tahmineh Milani]] | ''[[:d:Q80053|Q80053]]'' | 1960-09-06 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Tahmineh Milani in Cineiran - Tiff 2017, Toronto 05.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q3516041|Q3516041]] | [[Tatiana Corvin]] | [[Bucarest]] | 1932-07-14 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q3561351|Q3561351]] | [[Vittoria Matarrese]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q3567241|Q3567241]] | [[Wendy Cheesman]] | [[Surrey]] | 1937 | [[Reino Unido]] | 1989 | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q3571521|Q3571521]] | [[Yanar Mohammed]] | [[Bagdad]] | 1960 | [[Iraq]]<br/>[[Canadá]] | 2026-03-02 | [[Ficheiro:Yana Mohammed Foto Uwe Steinert (8568692398) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q3579181|Q3579181]] | [[Édith Girard]] | ''[[:d:Q839549|Q839549]]'' | 1949-03-05 | [[Francia]] | 2014-09-06 | [[Ficheiro:Edith Girard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q3677243|Q3677243]] | [[Cini Boeri]] | [[Milán]] | 1924-06-19 | [[Italia]] | 2020-09-09 | [[Ficheiro:1954 Cini Boeri.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q3698944|Q3698944]] | [[Nadia Al-Kokabany]] | ''[[:d:Q466216|Q466216]]'' | 1968 | [[Iemen]] | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q3702241|Q3702241]] | [[Danièle Diwouta-Kotto]] | [[Camerún]] | 1960 | [[Camerún]] | | [[Ficheiro:Ars&Urbis 2011 Meeting 08.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q3723258|Q3723258]] | [[Elisabetta Spitz]] | [[Roma]] | 1953-01-22 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q3723412|Q3723412]] | [[Elizabeth Plater-Zyberk]] | [[Bryn Mawr]] | 1950-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elizabeth Plater-Zyberk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q3737312|Q3737312]] | [[Wivi Lönn]] | [[Tampere]] | 1872-05-20 | [[Finlandia]]<br/>[[Gran Ducado de Finlandia]] | 1966-12-27 | [[Ficheiro:Wivi Lönn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q3749300|Q3749300]] | [[Franca Helg]] | [[Milán]] | 1920-02-21 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1989-06-04 | [[Ficheiro:Helg Albini 1964.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q3749447|Q3749447]] | [[Francesca Romana Salvi]] | [[Roma]] | 1962-06-02 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q3769273|Q3769273]] | [[Giulia Guarino]] | ''[[:d:Q80933|Q80933]]'' | 1897-07-17 | [[Uruguai]] | 1985-07-31 | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q3778512|Q3778512]] | [[Guendalina Salimei]] | [[Roma]] | 1962-06-27 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q3802266|Q3802266]] | [[Isabella Di Resta]] | [[Vitulazio]] | 1941-11-17 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1992-07-28 | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q3840443|Q3840443]] | [[Luisa Castiglioni Deichmann]] | [[Milán]] | 1922-03-28 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2015-01-08 | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q3840445|Q3840445]] | [[Luisa De Biasio Calimani]] | [[Trieste]] | 1939-03-30 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q3850595|Q3850595]] | [[María Baxa]] | [[Osijek]] | 1946-04-15 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Italia]] | 2019-11-14 | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q3869297|Q3869297]] | [[N'Goné Fall]] | [[Dakar]] | 1967 | [[Senegal]] | | [[Ficheiro:N'Goné Fall (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q3870106|Q3870106]] | [[Nanda Vigo]] | [[Milán]] | 1936-11-14 | [[Italia]] | 2020-05-16 | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q3876490|Q3876490]] | [[Nicoletta Costa]] | [[Trieste]] | 1953 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q3893584|Q3893584]] | [[Paola Marella]] | [[Milán]] | 1963-02-16 | [[Italia]] | 2024-09-21 | [[Ficheiro:Paola Marella 2016.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q3960601|Q3960601]] | [[Silvana De Stefano]] | [[Nápoles]] | 1954 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q3972293|Q3972293]] | [[Stefania Filo Speziale]] | [[Nápoles]] | 1905-09-13 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1988-09-26 | [[Ficheiro:Stefania Filo Speziale.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q4058332|Q4058332]] | [[Irina Azizyan]] | [[Moscova]] | 1935-04-09 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2009-06-22 | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q4060741|Q4060741]] | [[Rimma Aldonina]] | [[Moscova]] | 1928-03-07 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Aldonina-1972.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q4063825|Q4063825]] | [[Nina Aleshina]] | [[Moscova]] | 1924-07-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2012-11-17 | |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q4083877|Q4083877]] | [[Irina Benua]] | [[San Petersburgo]] | 1912-05-16 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2004-01-31 | |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q4096706|Q4096706]] | [[Zoya Brod]] | [[Saratov]] | 1907-07-12<br/>1907-07-25 | [[Unión Soviética]] | 1972-02-21<br/>1972-12-21 | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q4100645|Q4100645]] | [[Elena Nijolė Bučiūtė]] | [[Kaunas]] | 1930-02-16 | [[Lituania]] | 2010-03-12 | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q4100962|Q4100962]] | [[Nadezhda Bykova]] | [[Serpukhov]] | 1907-11-15 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1997 | [[Ficheiro:Bykova N.A.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q4101322|Q4101322]] | [[Yuliya Bychkova]] | [[Moscova]] | 1979-04-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q4135113|Q4135113]] | [[Salomé Maksimovna Helfer]] | [[Białystok]] | 1916-12-27 | [[Unión Soviética]] | 2011-01-31 | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q4139267|Q4139267]] | [[Tamara Hladenko]] | ''[[:d:Q156724|Q156724]]'' | 1917-05-13 | [[República Popular de Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1991-08-24 | |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q4157315|Q4157315]] | [[Elke Delugan-Meissl]] | [[Linz]] | 1959 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Portrait of Elke Delugan Meissl, 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q4170097|Q4170097]] | [[Alla Dudayeva]] | ''[[:d:Q2709570|Q2709570]]'' | 1947-08-10<br/>1947-03-24 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[República Chechena de Ichkeria]]<br/>No/unknown value | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q4171438|Q4171438]] | [[Natalia Dushkina]] | [[Moscova]] | 1954-11-07 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q4203095|Q4203095]] | [[Harriet Morrison Irwin]] | [[Mecklenburg County]] | 1828 | [[Estados Unidos de América]] | 1897 | [[Ficheiro:Irwin Harriet.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q4207462|Q4207462]] | [[Nataliya Kazhdan]] | [[Unión Soviética]] | 1942 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q4212730|Q4212730]] | [[Biruta Kantsane]] | [[República Socialista Soviética de Letonia]] | 1939-05-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2022-11-22 | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q4213879|Q4213879]] | [[Irma Karakis]] | [[Kíiv]] | 1930-11-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2022-02-01 | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q4214154|Q4214154]] | [[Olga Karapetyan]] | ''[[:d:Q155785|Q155785]]'' | 1958-05-01 | [[Rusia]] | 2010-03-18 | [[Ficheiro:Ольга Владимировна Карапетян.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q4217834|Q4217834]] | [[Tamara Katsenelenbogen]] | [[Daugavpils]] | 1894 | [[Imperio Ruso]]<br/>''[[:d:Q139319|Q139319]]''<br/>''[[:d:Q2305208|Q2305208]]''<br/>[[Unión Soviética]] | 1976 | [[Ficheiro:Тамара Каценеленбоген.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q4223514|Q4223514]] | [[Rosa Grena Kliass]] | [[São Roque]] | 1932-10-15 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Rosa Grena Kliass.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q4229326|Q4229326]] | [[Lydia Konstantinova Komarova]] | ''[[:d:Q2630|Q2630]]'' | 1902-04-06 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2002-06-24 | [[Ficheiro:Komarova L.K.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q4245385|Q4245385]] | [[Ninel Nikolayevna Kuzmina]] | [[Svirstroy]] | 1937-09-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2020-05-31 | [[Ficheiro:Кузьмина Нинель Николаевна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q4257489|Q4257489]] | [[Anna Aloizovna Leiman]] | [[Imperio Ruso]] | 1912 | [[Unión Soviética]] | 1972 | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q4264255|Q4264255]] | [[Eleonora Jakowlewna Lichtenberg]] | [[Khárkiv]] | 1925 | [[Unión Soviética]] | 2025-02-02 | |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q4265433|Q4265433]] | [[Olga Sergeevna Lozinskaya]] | [[Odesa]] | 1909-08-10 | [[Unión Soviética]] | 1978-06-11 | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q4272390|Q4272390]] | [[Inna Lwowna Ljutomskaja]] | [[Moscova]] | 1925 | [[Unión Soviética]] | 2016-09-16 | |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q4299794|Q4299794]] | [[Zoya Moyseyenko]] | [[Zhadki]] | 1929-10-29 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2018-11-04 | |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q4311422|Q4311422]] | [[Paola Navone]] | [[Turín]] | 1950 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q4315267|Q4315267]] | [[Marija Wladimirowna Naschtschokina]] | [[Moscova]] | 1953-09-06 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q4329859|Q4329859]] | [[Samantha Deane]] | | 1971-08-31 | | | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q4333504|Q4333504]] | [[Olena Oliinyk]] | [[Kíiv]] | 1957-07-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Olena Oliinyk IMG 3594.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q4335396|Q4335396]] | [[Yelena Opolovnikova]] | [[Moscova]] | 1943-01-07 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2011-06-23 | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q4360945|Q4360945]] | [[Véronique Haillot Canas da Silva]] | [[Lisboa]] | 1976-07-27 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q4382194|Q4382194]] | [[Militsa Prokhorova]] | ''[[:d:Q4323420|Q4323420]]'' | 1907 | [[Unión Soviética]] | 1959 | [[Ficheiro:Prokhorova M.I.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q4389575|Q4389575]] | [[Maria Ralko]] | [[Kíiv]] | 1950-07-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2024-02-04 | |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q4415384|Q4415384]] | [[Lidija Lukiwna Semenjuk]] | [[Chernihiv]] | 1918-03-24 | [[Unión Soviética]] | 2001-12-20 | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q4422243|Q4422243]] | [[Larysa Skoryk]] | ''[[:d:Q931022|Q931022]]'' | 1939-10-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Skoryk Larysa 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q4424144|Q4424144]] | [[Inessa Sliunkova]] | [[Minsk]] | 1953-08-09 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Инесса Слюнькова.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q4444301|Q4444301]] | [[Wiktorija Emmanuilowna Strusman]] | [[Unión Soviética]] | 1925 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2016 | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q4468707|Q4468707]] | [[Vladimira Uborevich]] | ''[[:d:Q53139|Q53139]]'' | 1924-02-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2020-02-21 | [[Ficheiro:Vladimira Jeronymova Uborevich.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q4482133|Q4482133]] | [[Valentina Fedoskina]] | ''[[:d:Q182902|Q182902]]'' | 1947-09-16 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q4503737|Q4503737]] | [[Tamara Tselikovska]] | ''[[:d:Q102346|Q102346]]'' | 1935-11-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2019-07-12 | [[Ficheiro:Целіковська Тамара Олексіївна 1996.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q4515351|Q4515351]] | [[Elizaveta Chechik]] | [[Khárkiv]] | 1916-05-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2015-06-29 | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q4516965|Q4516965]] | [[Nataliia Chmutina]] | [[Kíiv]] | 1912-12-05<br/>1912-12-18 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2005-11-08 | |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q4522048|Q4522048]] | [[Valentyna Shevchenko]] | [[Kíiv]] | 1926-10-12 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2016-11-28 | [[Ficheiro:2013. Kiev 006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q4527907|Q4527907]] | [[Ella Moiseevna Sjoer]] | [[Unión Soviética]] | 1928-02-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q4529018|Q4529018]] | [[Anna Shchetinina]] | [[Moscova]] | 1958-04-27 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q4529197|Q4529197]] | [[Natalia Mikhailovna Shchukina]] | [[Kíiv]] | 1927-04-08 | [[Unión Soviética]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q4532357|Q4532357]] | [[Zenta Ērgle]] | [[Riga]] | 1920-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Letonia]] | 1998-06-11 | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q4534534|Q4534534]] | [[Ida Falkenberg-Liefrinck]] | [[Arnhem]] | 1901-07-22 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2006-01-20 | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q4535382|Q4535382]] | [[Isabel Yustova]] | ''[[:d:Q3544|Q3544]]'' | 1900-04-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1999-02-27 | |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q4571753|Q4571753]] | [[Kristin Jarmund]] | [[Oslo]] | 1954-09-26 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q4662728|Q4662728]] | [[Aasiya Zubair]] | | 1972-06-17 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-02-12 | |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q4678270|Q4678270]] | [[Ada Karmi-Melamede]] | [[Tel Aviv]] | 1936-12-24 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Adakarmi2013.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q4678301|Q4678301]] | [[Ada Tolla]] | [[Potenza]] | 1964-02-29 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q4721506|Q4721506]] | [[Alexis Ord]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q4726750|Q4726750]] | [[Aline B. Saarinen]] | [[Nova York]] | 1914-03-25 | [[Estados Unidos de América]] | 1972-07-13 | |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q4727039|Q4727039]] | [[Alison Brooks]] | ''[[:d:Q424773|Q424773]]'' | 1962 | [[Canadá]]<br/>[[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Alison Brooks Portrait Square ©DanWilton (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q4732729|Q4732729]] | [[Allison Arieff]] | | 1966-10-29 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q4750336|Q4750336]] | [[Ana Contreras]] | ''[[:d:Q1770505|Q1770505]]'' | 1984-07-31 | [[República Dominicana]] | | |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q4750384|Q4750384]] | [[Ana Julia Carepa]] | [[Belém, Pará|Belém do Pará]] | 1957-12-23 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Anajuliacarepa2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q4750400|Q4750400]] | [[Ana Luiza Nobre]] | | 1964 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q4750486|Q4750486]] | [[Ana Rocha]] | [[Illa de São Miguel]] | 1984-12-28 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Portugal]] | | [[Ficheiro:Ariel (Ana Rocha).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q4762385|Q4762385]] | [[Angela Brady]] | [[Dublín]] | 1957 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q4764311|Q4764311]] | [[Angélica del Rosario Araujo Lara]] | ''[[:d:Q1999963|Q1999963]]'' | 1964-06-21 | [[México]] | | [[Ficheiro:Senadora Angélica Araujo Lara.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q4766864|Q4766864]] | [[Anna Bofill Levi]] | [[Barcelona]] | 1944-04-25 | [[España]] | | [[Ficheiro:Anna Bofill Levi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q4767076|Q4767076]] | [[Anna Heringer]] | [[Rosenheim]] | 1977-10-13 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q4767166|Q4767166]] | [[Anna Klingmann]] | [[Alemaña]] | 1965-04-30 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q4767729|Q4767729]] | [[Annabelle Selldorf]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1960 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Annabelle Selldorf Lecture 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q4768344|Q4768344]] | [[Anne Fougeron]] | [[Ámsterdam]] | 1955-12-07 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q4768959|Q4768959]] | [[Annelie Enochson]] | ''[[:d:Q10531676|Q10531676]]'' | 1953-10-29 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Annelie Enochson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q4769417|Q4769417]] | [[Anne Graham Rockfellow]] | ''[[:d:Q10751427|Q10751427]]'' | 1866-03-12 | [[Estados Unidos de América]] | 1954-01-17 | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q4792214|Q4792214]] | [[Arlette Schneiders]] | | 20th century | [[Luxemburgo]] | | |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q4811168|Q4811168]] | [[Astra Zarina]] | [[Riga]] | 1929-08-25 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-08-31 | |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q4829453|Q4829453]] | [[Avriel Shull]] | ''[[:d:Q506151|Q506151]]'' | 1931-02-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1976-03-06 | |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q4858750|Q4858750]] | [[Barbara Bielecka]] | ''[[:d:Q234184|Q234184]]'' | 1931-01-01 | [[Polonia]] | 2019-09-23 | |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q4859068|Q4859068]] | [[Barbara Kuit]] | | 1968 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q4877273|Q4877273]] | [[Beatriz del Cueto Lopez]] | [[A Habana]] | 1952-02-18 | [[Cuba]] | | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q4935082|Q4935082]] | [[Gunilla Allard]] | ''[[:d:Q10508518|Q10508518]]'' | 1957-12-01 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q4936336|Q4936336]] | [[Brita Appelgren]] | [[Estocolmo]] | 1912-12-21 | [[Suecia]] | 1999-10-29 | [[Ficheiro:Brita Appelgren Thais Järlås 1941.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q4936369|Q4936369]] | [[Christina von Arbin]] | | 1942-10-27 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q4936596|Q4936596]] | [[Bodil Kjær]] | ''[[:d:Q190235|Q190235]]'' | 1932-03-11 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Bodil Kjaer portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q4937967|Q4937967]] | [[Rahel Belatchew Lerdell]] | | 1969-01-13 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q4939561|Q4939561]] | [[Maria Block]] | | 1963-08-24 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q4939679|Q4939679]] | [[Carin Boalt]] | ''[[:d:Q11055413|Q11055413]]'' | 1912-04-19 | [[Suecia]] | 1999-04-28 | [[Ficheiro:Carin Boalt SPA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q4939748|Q4939748]] | [[Ulla Bodorff]] | [[Oscar Parish]] | 1913-02-14 | [[Suecia]] | 1982-03-23 | [[Ficheiro:Olla Bodorff.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q4940093|Q4940093]] | [[Elsi Borg]] | ''[[:d:Q369576|Q369576]]'' | 1893-10-03 | [[Finlandia]]<br/>[[Gran Ducado de Finlandia]] | 1958-12-30 | [[Ficheiro:Elsi-Borg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q4940422|Q4940422]] | [[Madeleine Brandin]] | ''[[:d:Q10655757|Q10655757]]'' | 1950-07-05 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q4940458|Q4940458]] | [[Anna Branzell]] | [[Mandal]] | 1895-03-30 | [[Suecia]] | 1983-07-19 | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q4940622|Q4940622]] | [[Plautilla Bricci]] | [[Roma]] | 1616-08-13 | [[Estados Pontificios]] | 1705 | [[Ficheiro:Ritratto di architettrice (Plautilla Bricci?).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q4943112|Q4943112]] | [[Anne Clifford]] | [[Skipton Castle]] | 1590-01-30 | [[Inglaterra]] | 1676-03-22 | [[Ficheiro:William Larkin Anne Clifford, Countess of Dorset.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q4948155|Q4948155]] | [[Randi Christine Fisher]] | [[Melbourne]] | 1920-04-01 | [[Suecia]] | 1997-02-09 | [[Ficheiro:Randi Fischer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q4950121|Q4950121]] | [[Petra Gipp]] | | 1967-01-12 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q4951304|Q4951304]] | [[Elsa Gullberg]] | [[Malmö Sankt Petri församling]] | 1886-03-14 | [[Suecia]] | 1984-03-01 | [[Ficheiro:Hemutst 1917 utskott (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q4951765|Q4951765]] | [[Kjerstin Göransson-Ljungman]] | [[Estocolmo]] | 1901-02-12 | [[Suecia]] | 1971-04-20 | [[Ficheiro:Kjerstin Göransson-Ljungman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q4952112|Q4952112]] | [[Margit Hall]] | [[San Petersburgo]] | 1901-07-19 | [[Suecia]] | 1937-05-30 | [[Ficheiro:Margit Hall.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q4952405|Q4952405]] | [[Ingeborg Hammarskjöld-Reiz]] | [[Gotemburgo]] | 1909-05-28 | [[Suecia]] | 1994-04-07 | [[Ficheiro:Ingeborg Hammarskjöld-Reiz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q4952420|Q4952420]] | [[Agneta Hammer]] | | 1952 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q4953069|Q4953069]] | [[Eva Heckscher]] | [[Uppsala]] | 1936-01-20 | [[Suecia]] | 2004-11-12 | |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q4953155|Q4953155]] | [[Hedvig Hedqvist]] | ''[[:d:Q10484135|Q10484135]]'' | 1940-08-25 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q4954717|Q4954717]] | [[Hilda Hongell]] | [[Mariehamn]] | 1867-01-16 | [[Finlandia]] | 1952-06-10 | [[Ficheiro:Hilda-Hongell-1890s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q4954891|Q4954891]] | [[Eliza Hoxha]] | [[Pristina]] | 1974-03-05 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q4955176|Q4955176]] | [[Louisa Hutton]] | [[Norwich (Q130191)|Norwich]] | 1957-11-21 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q4955270|Q4955270]] | [[Mia Hägg]] | [[Concello de Umeå|Umeå]] | 1970 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Mia Hägg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q4956036|Q4956036]] | [[Carmen Izquierdo]] | | 1974-03-30 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q4958667|Q4958667]] | [[Karolina Keyzer]] | | 1966 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Karolina Keyzer 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q4959831|Q4959831]] | [[Pia Krensler]] | | 1948-09-09 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q4960298|Q4960298]] | [[Margareta Källström]] | | 1947-04-09 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q4961100|Q4961100]] | [[Lena Larsson]] | ''[[:d:Q10687878|Q10687878]]'' | 1919-07-31 | [[Suecia]] | 2000-04-04 | [[Ficheiro:Lena Larsson 1940.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q4961721|Q4961721]] | [[Birgit Lennartsson]] | [[Estocolmo]] | 1912-02-17 | [[Suecia]] | 1997-05-16 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q4962642|Q4962642]] | [[Viveka Linder]] | [[Estocolmo]] | 1918-10-13 | [[Suecia]] | 1968-05-14 | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q4962805|Q4962805]] | [[Ingela Lindh]] | | 1959 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q4963456|Q4963456]] | [[Lesley Lokko]] | [[Dundee]] | 1964 | [[Ghana]] | | [[Ficheiro:Lesley Lokko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q4963955|Q4963955]] | [[Emma Lundberg]] | [[Kristianstad]] | 1869-06-13 | [[Suecia]] | 1953-08-28 | [[Ficheiro:Emma LundbergRAÄ1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q4964982|Q4964982]] | [[Greta Magnusson-Grossman]] | [[Helsingborg]] | 1906-07-21<br/>1906 | [[Suecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1999-08<br/>1999 | [[Ficheiro:Greta Magnusson Grossman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q4967876|Q4967876]] | [[Ulla Molin]] | ''[[:d:Q2422805|Q2422805]]'' | 1909-10-11 | [[Suecia]] | 1997-09-27 | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q4968188|Q4968188]] | [[Brinda Somaya]] | [[Bangalore]] | 1949-06-28 | [[India]] | | [[Ficheiro:Brinda Somaya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q4969157|Q4969157]] | [[Brit Andresen]] | [[Trondheim]] | 1945 | [[Australia]]<br/>[[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q4971935|Q4971935]] | [[Tiina Parkkinen]] | [[Viena]] | 1965 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q4973973|Q4973973]] | [[Ariana Ramhage]] | | 1959 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Ariana Ramhage med tavla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q4975800|Q4975800]] | [[Eva Rudberg]] | [[Solna]] | 1944-07-18 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q4977180|Q4977180]] | [[Ulrika Sax]] | [[Finlandia]] | 1952 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q4979426|Q4979426]] | [[Brita Snellman]] | ''[[:d:Q10519255|Q10519255]]'' | 1901-05-21 | [[Suecia]] | 1978-06-09 | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q4979435|Q4979435]] | [[Ingegerd Ågren]] | [[Falun]] | 1922-10-30 | [[Suecia]] | 2025-05-22 | [[Ficheiro:Ingegerd Snis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q4980824|Q4980824]] | [[Kajsa Strinning]] | ''[[:d:Q10723853|Q10723853]]'' | 1922-01-27 | [[Suecia]] | 2017-12-20 | [[Ficheiro:Kajsa strinning ansikte 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q4981374|Q4981374]] | [[Neri Oxman]] | [[Haifa]] | 1976 | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Neri Oxman - Pop!Tech 2009 - Camden, ME.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q4982509|Q4982509]] | [[Alice Thiberg]] | | 1929-02-02 | [[Suecia]] | 2026-01-17 | |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q4983840|Q4983840]] | [[Ingrid Uddenberg]] | [[Estocolmo]] | 1913-06-12<br/>1913-07-12 | [[Suecia]] | 1998-10-27 | [[Ficheiro:Ingrid Uddenberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q4985256|Q4985256]] | [[Felicia Chateloin]] | [[A Habana]] | 1949 | [[Cuba]] | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q4989153|Q4989153]] | [[Agnes Magnell]] | ''[[:d:Q10708421|Q10708421]]'' | 1878-11-26 | [[Suecia]] | 1966-08-27 | [[Ficheiro:Agnes Magnell.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q4990121|Q4990121]] | [[Ingrid Wallberg]] | [[Halmstad]] | 1890-05-04 | [[Suecia]] | 1965-01-23 | [[Ficheiro:Ingrid Wallberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q5031575|Q5031575]] | [[Candace Wheeler]] | ''[[:d:Q5253725|Q5253725]]'' | 1827 | [[Estados Unidos de América]] | 1923 | [[Ficheiro:Candace Wheeler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q5049233|Q5049233]] | [[Cassandra Fahey]] | | 1972 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:CassFahey A.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q5049800|Q5049800]] | [[Mária Stibli]] | ''[[:d:Q202362|Q202362]]'' | 1950-01-29 | | | |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q5052535|Q5052535]] | [[Catherine Bauer Wurster]] | ''[[:d:Q138311|Q138311]]'' | 1905-05-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1964-11-21 | [[Ficheiro:Katherine Bauer 1926 page 63 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q5052600|Q5052600]] | [[Catherine Cooke]] | ''[[:d:Q19797|Q19797]]'' | 1942-08-02 | [[Reino Unido]] | 2004-02-20 | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q5052747|Q5052747]] | [[Catherine Ingraham]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q5091914|Q5091914]] | [[Cheri Gerou]] | ''[[:d:Q223177|Q223177]]'' | 1956-03-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q5102893|Q5102893]] | [[Chloethiel Woodard Smith]] | [[Peoria]] | 1910-02-02 | [[Estados Unidos de América]] | 1992-12-30 | [[Ficheiro:Chloethiel Woodard Smith discussing her Capital Park project, c. 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q5125935|Q5125935]] | [[Clara Ant]] | [[A Paz]] | 1948-02-07 | [[Brasil]]<br/>[[Bolivia]] | | [[Ficheiro:Clara Ant.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q5131628|Q5131628]] | [[Cleo Baldon]] | ''[[:d:Q1025813|Q1025813]]'' | 1927-06-01 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-10-12 | [[Ficheiro:Cleo Baldon (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q5163491|Q5163491]] | [[Constance Abernathy]] | [[Detroit]] | 1931-06-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-06-18 | |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q5163492|Q5163492]] | [[Constance Adams]] | [[Boston]] | 1964-07-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-06-24 | [[Ficheiro:ConstanceAdamsJun2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q5171172|Q5171172]] | [[Cornelia Oberlander]] | [[Mülheim an der Ruhr]] | 1921-06-20 | [[República de Weimar]]<br/>[[Alemaña nazi|Alemaña Nazi]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | 2021-05-22 | [[Ficheiro:Cornelia et Charlotte Hahn-Sabine Lepsius-Musée juif de Berlin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q5219196|Q5219196]] | [[Daniela Bertol]] | | 1968-06-26<br/>1958 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q5244994|Q5244994]] | [[Dea Ecker]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q5251756|Q5251756]] | [[Deganit Stern Schocken]] | [[Israel]] | 1947-11-11 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q5257690|Q5257690]] | [[Denise Johns]] | [[Ettelbruck]] | 1978-12-09 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Denise Johns (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q5271464|Q5271464]] | [[Diane Ghirardo]] | | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q5283617|Q5283617]] | [[Dita Roque-Gourary]] | [[Petrograd]] | 1915-07-26 | [[Bélxica]] | 2010 | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q5289528|Q5289528]] | [[Dolores Hayden]] | [[Nova York]] | 1945 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q5297404|Q5297404]] | [[Dora Gad]] | ''[[:d:Q736296|Q736296]]'' | 1912 | [[Israel]] | 2003-12-31 | [[Ficheiro:Dora Gad 1966.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q5298245|Q5298245]] | [[Dorothea Holt Redmond]] | [[Os Ánxeles]] | 1910-05-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-02-27 | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q5298390|Q5298390]] | [[Dorothy Draper]] | ''[[:d:Q3273900|Q3273900]]'' | 1889-11-22 | [[Estados Unidos de América]] | 1969-03-11 | [[Ficheiro:Dorothy Draper 1942.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q5338575|Q5338575]] | [[Edith Hughes]] | [[Edimburgo]] | 1888-07-07 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1971-08-28 | [[Ficheiro:Glasgow Mercat Cross and Mercat Building.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q5340101|Q5340101]] | [[Edna Walling]] | [[York]] | 1895 | [[Australia]] | 1973-08-08 | [[Ficheiro:Edna Walling.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q5350267|Q5350267]] | [[Eka Vogelnik]] | [[Liubliana]] | 1946-07-05 | [[Eslovenia]] | 2024-11-06 | |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q5354233|Q5354233]] | [[Eleanor Butler, Lady Wicklow]] | | 1915 | [[Irlanda]] | 1997-02-21 | |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q5354328|Q5354328]] | [[Eleanor Manning O'Connor]] | ''[[:d:Q49188|Q49188]]'' | 1884-07-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1973-07-12 | |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q5361394|Q5361394]] | [[Elisabet Fidjestøl]] | ''[[:d:Q109048|Q109048]]'' | 1922-10-25 | [[Noruega]] | 2013-11-28 | |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q5361442|Q5361442]] | [[Elisabeth Coit]] | ''[[:d:Q991443|Q991443]]'' | 1892 | [[Estados Unidos de América]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q5361548|Q5361548]] | [[Elisabeth Scott]] | [[Bournemouth]] | 1898-09-20 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1972-06-19 | [[Ficheiro:Portrait of architect Elisabeth Scott, 1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q5362356|Q5362356]] | [[Elizabeth Ayer]] | ''[[:d:Q113773|Q113773]]'' | 1897-10-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1987-08-04 | [[Ficheiro:Portrait of Elizabeth Ayer (1925).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q5362379|Q5362379]] | [[Elizabeth Barlow Rogers]] | [[San Antonio, Texas|San Antonio]] | 1936 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q5362600|Q5362600]] | [[Elizabeth Close]] | [[Viena]] | 1912-06-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2011-11-29 | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q5362680|Q5362680]] | [[Elizabeth Denby]] | [[Bradford]] | 1894 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1965-11-03 | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q5363725|Q5363725]] | [[Elizabeth Wilbraham]] | [[Weston-under-Lizard]] | 1632-02-14<br/>1631 | [[Inglaterra]] | 1705-07-27<br/>1703 | [[Ficheiro:Lady Elizabeth Wilbraham by Sir Peter Lely.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q5364761|Q5364761]] | [[Ellen Biddle Shipman]] | [[Filadelfia]] | 1869 | [[Estados Unidos de América]] | 1950 | [[Ficheiro:E. Shipman 1820.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q5367382|Q5367382]] | [[Elsa Arokallio]] | ''[[:d:Q15839066|Q15839066]]'' | 1892-08-18 | [[Finlandia]] | 1982-10-03 | [[Ficheiro:Elsa-Arokallio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q5372210|Q5372210]] | [[Emily Helen Butterfield]] | ''[[:d:Q2731289|Q2731289]]'' | 1884-08-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1958-03-22 | [[Ficheiro:AlphaGammaDelta EmilyButterfield.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q5372427|Q5372427]] | [[Emily Williams]] | ''[[:d:Q667268|Q667268]]'' | 1869-09-25 | [[Estados Unidos de América]] | 1942 | [[Ficheiro:Emily Williams.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q5372746|Q5372746]] | [[Emma Brunson]] | | 1887 | [[Estados Unidos de América]] | 1980 | [[Ficheiro:Emmabrunson1923.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q5399038|Q5399038]] | [[Aili Pulkka]] | [[Helsinqui]] | 1915-01-20 | [[Finlandia]] | 1987-09-09 | |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q5401150|Q5401150]] | [[Esther Baum Born]] | [[Palo Alto]] | 1902 | [[Estados Unidos de América]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q5401199|Q5401199]] | [[Esther Hill]] | ''[[:d:Q504114|Q504114]]'' | 1895-05-29 | [[Canadá]] | 1985-01-07 | [[Ficheiro:Esther Hill, studio portrait, circa 1923–1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q5401208|Q5401208]] | [[Esther James]] | ''[[:d:Q752310|Q752310]]'' | 1900-11-05 | [[Nova Zelandia]] | 1990-01-07 | [[Ficheiro:Esther James, 1932 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q5403089|Q5403089]] | [[Ethel Charles]] | [[Calcuta]] | 1871 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1962 | |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q5403119|Q5403119]] | [[Ethel Furman]] | [[Richmond, Virxinia|Richmond]] | 1893-07-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1976-02-24 | |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q5416237|Q5416237]] | [[Eveliina Sarapää]] | [[Oulu]] | 1976-09-29 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q5438921|Q5438921]] | [[Fay Kellogg]] | ''[[:d:Q612900|Q612900]]'' | 1871-05-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1918-07-10 | [[Ficheiro:Fay Kellogg.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q5444276|Q5444276]] | [[Ferhan Azman]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q5460349|Q5460349]] | [[Flora Samuel]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q5460667|Q5460667]] | [[Florence Kenyon Hayden Rector]] | | 1882 | [[Estados Unidos de América]] | 1973 | [[Ficheiro:Mrs. Janice Rector 275022v.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q5460673|Q5460673]] | [[Florence Knoll]] | ''[[:d:Q719|Q719]]'' | 1917-05-24 | [[Estados Unidos de América]] | 2019-01-25 | [[Ficheiro:Portrait of Florence Knoll Basset at the "Game Changers Pennsylvania Women Who Made History" exhibition.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q5460689|Q5460689]] | [[Florence Luscomb]] | ''[[:d:Q49162|Q49162]]'' | 1887 | [[Estados Unidos de América]] | 1985 | [[Ficheiro:Florence Luscomb Schlesinger Library.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q5460706|Q5460706]] | [[Florence Mary Taylor]] | ''[[:d:Q2660843|Q2660843]]'' | 1879-12-29 | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1969-02-13 | [[Ficheiro:Florence M. Taylor (25482293972).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q5478711|Q5478711]] | [[Frances Henley]] | | 1896 | [[Estados Unidos de América]] | 1955 | |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q5480771|Q5480771]] | [[Margarita Brender Rubira]] | [[Bucarest]] | 1919-07-04 | [[España]] | 2000-02-11 | |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q5483055|Q5483055]] | [[Ellen van Loon]] | ''[[:d:Q10073|Q10073]]'' | 1963 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q5503447|Q5503447]] | [[Frida Baranek]] | [[Río de Xaneiro]] | 1961 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q5518341|Q5518341]] | [[Galen Cranz]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q5518546|Q5518546]] | [[Galia Solomonoff]] | [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] | 1966 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Galia Solomonoff (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q5531480|Q5531480]] | [[Gene Stratton-Porter]] | ''[[:d:Q525398|Q525398]]''<br/>''[[:d:Q505305|Q505305]]'' | 1863-08-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1924-12-06 | [[Ficheiro:GSP Portrait 01 - Front 4X6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q5607637|Q5607637]] | [[Greta Ferusic]] | [[Novi Sad]] | 1924-06-26 | [[Bosnia e Hercegovina]] | 2022-01-23 | |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q5642341|Q5642341]] | [[Halima Tayo Alao]] | | 1956-12-06 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q5646677|Q5646677]] | [[Han Schröder]] | [[Utrecht]] | 1918-07-16 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1992-03-20 | |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q5649053|Q5649053]] | [[Hanne Kjærholm]] | ''[[:d:Q21185|Q21185]]'' | 1930-05-24 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2009-06-22 | |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q5702239|Q5702239]] | [[Helen Fessas-Emmanouil]] | [[Volos]] | 1943-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q5702300|Q5702300]] | [[Helen French]] | [[Estados Unidos de América]] | 1900 | [[Estados Unidos de América]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q5704375|Q5704375]] | [[Helga Plumb]] | | 1939 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q5715928|Q5715928]] | [[Henrietta Cuttino Dozier]] | [[Fernandina Beach]] | 1872-04-22 | [[Estados Unidos de América]] | 1947-04-17 | [[Ficheiro:Henrietta Cuttino Dozier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q5752340|Q5752340]] | [[Carme Pigem Barceló]] | [[Olot]] | 1962-04-18 | [[España]] | | [[Ficheiro:(Carmen Pigem) Entretien avec Carme Pigem - RCR arquitecte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q5765557|Q5765557]] | [[Hina Jamelle]] | [[Reino Unido]] | 1973 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q5791449|Q5791449]] | [[Cristina Díaz Moreno]] | [[Madrid]] | 1971-01-09 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q5791547|Q5791547]] | [[María Cristina Álvarez Rodriguez]] | [[Buenos Aires]] | 1967-12-28 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:María Cristina Alvárez Rodríguez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q5830069|Q5830069]] | [[Elva Roulet]] | ''[[:d:Q5951600|Q5951600]]'' | 1932-02-06 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Elva Roulet 1986.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q5880797|Q5880797]] | [[Glenda Kapstein Lomboy]] | [[Santiago de Chile]] | 1939-11-24 | [[Chile]] | 2008-01-13 | |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q5883996|Q5883996]] | [[Graciela Salicrup]] | [[Cidade de México]] | 1935-04-07 | [[México]] | 1982-06-29 | [[Ficheiro:Gracielasalicrup.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q5925564|Q5925564]] | [[Huang Hui]] | | | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q5945107|Q5945107]] | [[María Francisca Lage de la Fuente]] | [[Rábade]] | 1954 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q5960460|Q5960460]] | [[Negar Boban]] | | 1973 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Booban3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q5964620|Q5964620]] | [[Högna Sigurðardóttir]] | ''[[:d:Q187251|Q187251]]'' | 1929-07-06 | [[Islandia]] | 2017-02-10 | |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q5971654|Q5971654]] | [[Laura Itzel Castillo]] | [[Cidade de México]] | 1957-11-16 | [[México]] | | [[Ficheiro:Laura Itzel Castillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q5986910|Q5986910]] | [[Ida Annah Ryan]] | ''[[:d:Q49190|Q49190]]'' | 1873-11-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1950-02 | [[Ficheiro:Ida Annah Ryan (1873–1950).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q5989682|Q5989682]] | [[Magdalena Krebs]] | [[Chile]] | 1956 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q6003369|Q6003369]] | [[María Antonia de Paz y Figueroa]] | ''[[:d:Q6162408|Q6162408]]'' | 1730 | [[Imperio Español]] | 1799-03-07 | [[Ficheiro:María Antonia de Paz y Figueroa.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q6006174|Q6006174]] | [[Matilde Díaz Vélez]] | | 1899-07-02 | [[Arxentina]] | 1986-06-09 | [[Ficheiro:Doña Matilde Díaz Vélez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q6033256|Q6033256]] | [[Ingrid Munro]] | [[Norrköping]] | 1941-03-25 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Ingrid Munro on CGAP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q6035208|Q6035208]] | [[Myriam Waisberg]] | [[Provincia de Mendoza]] | 1919-09-11 | [[Chile]] | 2004-06-05 | |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q6041110|Q6041110]] | [[Martha Thorne]] | [[Rochester, Nova York|Rochester]] | 1953-03-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Martha Thorne.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q6054146|Q6054146]] | [[Gülsün Sağlamer]] | [[Trebisonda]] | 1945 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q6055365|Q6055365]] | [[Sevinç Hadi]] | | 1934 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q6067762|Q6067762]] | [[Işılay Saygın]] | ''[[:d:Q2672826|Q2672826]]'' | 1947-04-04 | [[Turquía]] | 2019-07-27 | |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q6068932|Q6068932]] | [[Irene Barclay]] | ''[[:d:Q204720|Q204720]]'' | 1894-05-27 | | 1989 | |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q6071745|Q6071745]] | [[Cihan Aktaş]] | ''[[:d:Q136217|Q136217]]'' | 1960-01-15 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Cihan Aktas.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q6075304|Q6075304]] | [[Tansel Korkmaz]] | [[Ankara]] | 1963 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q6075845|Q6075845]] | [[Pilar Rojo]] | [[A Coruña]] | 1960-02-23 | [[España]] | | [[Ficheiro:Pilar Rojo Noguera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q6084345|Q6084345]] | [[Altuğ Çinici]] | | 1935 | [[Turquía]] | 2024-02-21 | |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q6085315|Q6085315]] | [[Isobel Hogg Kerr Beattie]] | | 1900-08-25 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1970-07-13 | |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q6085342|Q6085342]] | [[Feride Çiçekoğlu]] | [[Ankara]] | 1951 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Feride Çiçekoglu from "Suddenly" at Red Carpet of the Tokyo International Film Festival 2022 (52461300419).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q6090721|Q6090721]] | [[Afife Batur]] | | 1935 | [[Turquía]] | 2018-12-16 | |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q6091450|Q6091450]] | [[Hande Suher]] | [[Istanbul]] | 1929 | [[Turquía]] | 2016-02-21 | |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q6092934|Q6092934]] | [[Sibel Bozdoğan]] | | 1950 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q6102531|Q6102531]] | [[Eser Gültekin]] | ''[[:d:Q4735767|Q4735767]]'' | 1955-03-08 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Rukiye Eser Öztaşçı Gültekin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q6142525|Q6142525]] | [[Teresa Bonilla Lozano]] | | 20th century | [[España]] | | [[Ficheiro:Teresa Bonilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q6150569|Q6150569]] | [[Jana Revedin]] | [[Constanza]] | 1965 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Revendin Jana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q6152361|Q6152361]] | [[L. Jane Hastings]] | [[Seattle]] | 1928-03-03 | [[Estados Unidos de América]] | 2024-03-25 | |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q6152839|Q6152839]] | [[Jane Thompson]] | | 1927-06-30 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-08-22 | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q6153502|Q6153502]] | [[Janet Meakin Poor]] | [[Cincinnati]] | 1929-11-27 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-06-21 | [[Ficheiro:Janet Meakin Poor.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q6161105|Q6161105]] | [[Vicente Eced y Eced]] | [[Valencia]] | 1902 | [[España]] | 1978 | |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q6178574|Q6178574]] | [[Jennifer Luce]] | | 1960-05-03 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q6187194|Q6187194]] | [[Jessica Farrar]] | [[Houston, Texas|Houston]] | 1966-11-26 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:State Representative Jessica Farrar.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q6202223|Q6202223]] | [[Jing Liu]] | | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q6275011|Q6275011]] | [[Jonavi Raisa Quiray]] | [[Puerto Princesa]] | 1987-01-29 | [[Filipinas]] | | |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q6306164|Q6306164]] | [[Julia Alba]] | [[Sevilla]] | 1972-05-30 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q6308588|Q6308588]] | [[Julie Wimmer]] | [[Ostrava]] | 1975-10-18 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Julie-wimmer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q6369511|Q6369511]] | [[Karen Bausman]] | [[Allentown, Pensilvania|Allentown]] | 1958-02-08 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kbausman citycollege 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q6369568|Q6369568]] | [[Karen Clemmensen]] | | 1917-12-31 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2001-12-21 | |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q6369927|Q6369927]] | [[Karen Olsen Beck]] | [[Copenhague]] | 1930-01-31 | [[Costa Rica]] | 2025-09-25 | [[Ficheiro:Karen Olsen 1974 (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q6374107|Q6374107]] | [[Julie Beckman]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Julie Beckman 030303-D-2987S-028 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q6375362|Q6375362]] | [[Katherine Beath]] | [[Christchurch]] | 1882-12-20 | [[Nova Zelandia]] | 1979-06-29 | [[Ficheiro:Kate Beath (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q6375703|Q6375703]] | [[Kate Orff]] | [[Maryland]] | 1971 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kate Orff - Climate Change and the Scales of Environment (24705846441) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q6375707|Q6375707]] | [[Kate Otten]] | [[Durban]] | 1964-03-26<br/>1964-03-28 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q6376163|Q6376163]] | [[Katharine Budd]] | [[Clinton]] | 1860-09-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1951-07-10 | [[Ficheiro:Duncanhouse-Tavares01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q6377036|Q6377036]] | [[Kathryn Findlay]] | ''[[:d:Q996509|Q996509]]'' | 1953-01-26 | [[Reino Unido]] | 2014-01-10 | |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q6377884|Q6377884]] | [[Katrin Koov]] | | 1973-04-17 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q6385673|Q6385673]] | [[Keller Easterling]] | [[Estados Unidos de América]] | 1959 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Keller Easterling Laura Flanders Show 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q6386146|Q6386146]] | [[Kelly L. Moran]] | [[Cumberland]] | 1960 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Smallportrail.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q6394766|Q6394766]] | [[Kerstin Thompson]] | | 1965 | [[Nova Zelandia]]<br/>[[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q6416117|Q6416117]] | [[Kirsten Sinding-Larsen]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1898-08-04 | [[Noruega]] | 1978-12-10 | [[Ficheiro:Kirsten Sinding-Larsen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q6438072|Q6438072]] | [[Kristiina Lassus]] | | 1966 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q6440755|Q6440755]] | [[Ksenija Bulatović]] | | 1967-05-05 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Ksenija Bultovic, Serbian Architect Belgrade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q6452409|Q6452409]] | [[Christiane Borgelt]] | [[Darmstadt]] | 1944 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q6454732|Q6454732]] | [[Ramona Buxbaum]] | [[Messel]] | 1962-03-05 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q6460180|Q6460180]] | [[Iryna Lawrowskaya]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1951-02-08 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q6475672|Q6475672]] | [[Susanne Gross]] | [[Marburgo]] | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q6487952|Q6487952]] | [[Ragna Grubb]] | [[Copenhague]] | 1903-03-20 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1961-06-09 | |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q6489560|Q6489560]] | [[Lark Pien]] | | 1972 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q6501834|Q6501834]] | [[Laurinda Hope Spear]] | ''[[:d:Q486479|Q486479]]'' | 1950-08-23<br/>1951-08-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q6519901|Q6519901]] | [[Leila Ross Wilburn]] | [[Macon, Xeorxia|Macon]] | 1885-11-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1967-11-12 | |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q6520921|Q6520921]] | [[Lella Vignelli]] | [[Udine]] | 1934-08-13 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2016-12-22 | [[Ficheiro:Lella Vignelli 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q6521069|Q6521069]] | [[Wera Meyer-Waldeck]] | [[Dresden]] | 1906-05-06 | [[Alemaña]] | 1964-04-25 | |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q6522397|Q6522397]] | [[Lene Tranberg]] | [[Copenhague]] | 1956-11-29 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q6539923|Q6539923]] | [[Liana Nella-Potiropoulou]] | [[Atenas]] | 1959 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q6539954|Q6539954]] | [[Liane Zimbler]] | ''[[:d:Q470380|Q470380]]'' | 1892-05-31 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]] | 1987-11-11 | |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q6547486|Q6547486]] | [[Lila Prap]] | ''[[:d:Q1012|Q1012]]'' | 1955-09-28 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Lila Prap portrait (transparent background).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q6547671|Q6547671]] | [[Lilian Bridgman]] | | 1866 | [[Estados Unidos de América]] | 1948 | [[Ficheiro:Lilian Bridgman.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q6547693|Q6547693]] | [[Lilian Jeannette Rice]] | ''[[:d:Q430316|Q430316]]'' | 1889-06-12 | [[Estados Unidos de América]] | 1938-12-22 | [[Ficheiro:Lilian-Jeannette-Rice-1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q6548499|Q6548499]] | [[Lily Inglis]] | [[Milán]] | 1926 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2010 | |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q6550210|Q6550210]] | [[Lina Stergiou]] | | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q6577754|Q6577754]] | [[Hilde Weström]] | [[Nysa]] | 1912-10-31 | [[Alemaña]] | 2013-02-10 | |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q6578462|Q6578462]] | [[Maria Zachwatowicz]] | [[Lublin]] | 1902-03-12 | [[Polonia]] | 1994-07-20 | [[Ficheiro:VarsaviaSanCasimiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q6624387|Q6624387]] | [[Elinoar Komissar Barzacchi]] | [[Haifa]] | 1941 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q6644644|Q6644644]] | [[Ilana Shafir]] | [[Saraxevo]] | 1924 | [[Israel]] | 2014 | [[Ficheiro:Ilana Shafir house - a picture of Ilana Shafir.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q6705375|Q6705375]] | [[Lutah Maria Riggs]] | [[Toledo, Ohio|Toledo]] | 1896-10-31 | [[Estados Unidos de América]] | 1984-03-08 | [[Ficheiro:LutahMariaRiggs 1920.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q6707679|Q6707679]] | [[Lydia Rubio Ferrer]] | [[A Habana]] | 1946-03-20 | [[Cuba]] | | |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q6714863|Q6714863]] | [[Bracha Chyutin]] | [[Ra'anana]] | 1947 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q6721159|Q6721159]] | [[Maarja Nummert]] | ''[[:d:Q16410454|Q16410454]]'' | 1944-04-24 | [[Estonia]] | 2024-07-22 | |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q6727008|Q6727008]] | [[Madeline Gins]] | [[Nova York]] | 1941-11-07 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-01-08 | [[Ficheiro:Madeline Gins 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q6730220|Q6730220]] | [[Maggie Edmond]] | [[Melbourne]] | 1946-06-11 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q6735201|Q6735201]] | [[Mai Šein]] | [[Räägi]] | 1946-05-10 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Mai Šein.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q6738484|Q6738484]] | [[Maju Herklotz]] | [[Río de Xaneiro]] | 1975-11-04 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q6741609|Q6741609]] | [[Lital‏ Yadin]] | | 1956 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Lital Yadin D120-009 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q6759254|Q6759254]] | [[Margaret Casson]] | [[Pretoria]] | 1913-09-26 | | 1999-11-12 | |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q6759393|Q6759393]] | [[Margaret Feilman]] | [[Dwellingup]] | 1921-06-21 | [[Australia]] | 2013-09-24 | [[Ficheiro:Margaret Feilman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q6759427|Q6759427]] | [[Margaret Fristch]] | [[Salem, Oregón|Salem]] | 1899-11-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1993-06-27 | |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q6759506|Q6759506]] | [[Margaret Helfand]] | [[Pasadena, California|Pasadena]] | 1947-06-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2007-06-20 | |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q6760597|Q6760597]] | [[Margit Mutso]] | | 1966-02-11 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Margit Mutso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q6761292|Q6761292]] | [[Maria José Marques da Silva]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1914-09-07 | [[Portugal]] | 1994-05-13 | [[Ficheiro:Maria José Marques da Silva.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q6761511|Q6761511]] | [[Maria Rabinky]] | | 1959 | [[República Soviética Federativa Socialista de Rusia|República Socialista Soviética Federativa de Rusia]]<br/>[[Rusia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Maria Rabinky.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q6762024|Q6762024]] | [[Mariana Griswold Van Rensselaer]] | [[Estado de Nova York|Nova York]] | 1851-02-21 | [[Estados Unidos de América]] | 1934-01-20 | [[Ficheiro:Mrs. Schuyler Van Rensselaer (Mariana Griswold) MET DT94 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q6762209|Q6762209]] | [[Marianne Cusato]] | | 1974 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q6763412|Q6763412]] | [[Marika Lõoke]] | [[Talín]] | 1951-08-20 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q6766253|Q6766253]] | [[Marjorie Eaton]] | [[Oakland]] | 1901-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | 1986-04-21 | [[Ficheiro:Marjorie Eaton in Night Tide (1961).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q6766333|Q6766333]] | [[Marjorie Sewell Cautley]] | | 1891 | [[Estados Unidos de América]] | 1954 | |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q6766356|Q6766356]] | [[Marjory Gill Allen]] | ''[[:d:Q146732|Q146732]]'' | 1897-05-10 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1976-04-11 | [[Ficheiro:Marjory Allen, Lady Allen of Hurtwood, in 1942.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q6777919|Q6777919]] | [[Maruja Fuentes]] | [[Ponce]] | 1978-03-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-06-28 | |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q6778826|Q6778826]] | [[Mary Almy]] | ''[[:d:Q54138|Q54138]]'' | 1883 | [[Estados Unidos de América]] | 1967 | [[Ficheiro:MaryAlmy1905.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q6779589|Q6779589]] | [[Mary Fraser Tytler]] | [[India]] | 1849-11-25 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1938-09-06 | [[Ficheiro:Mrs-G -F -Watts-(Mary-Seton-Fraser-Tytler)-1887-large.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q6779793|Q6779793]] | [[Mary Horgan Mowbray-Clarke]] | ''[[:d:Q1816652|Q1816652]]'' | 1874 | [[Estados Unidos de América]] | 1962-11-20 | |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q6780624|Q6780624]] | [[Mary Rockwell Hook]] | ''[[:d:Q1781699|Q1781699]]'' | 1877-09-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1978-09-08 | [[Ficheiro:Mary-rockwell-hook.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q6780846|Q6780846]] | [[Mary Townley]] | | 1753 | [[Reino de Gran Bretaña]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1839-03-19 | |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q6782465|Q6782465]] | [[Masako Hayashi]] | [[Hokkaido]] | 1928-07-11 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2001-01-09 | |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q6818214|Q6818214]] | [[Naomi Yudkovsky]] | [[Varsovia]] | 1920-03-29 | [[Israel]] | 1996-12-05 | [[Ficheiro:Zupya Rosenstrauch (Naomi Yudkovsky) Person127894.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q6825470|Q6825470]] | [[Mette Kynne Frandsen]] | | 1960 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Henning Larsen Architects Mette Kynne Frandsen 20121120 N8B3712 (8203222438).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q6837101|Q6837101]] | [[Michelle Kaufmann]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Michelle Kaufman in 2026 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q6850391|Q6850391]] | [[Milada Petříková-Pavlíková]] | ''[[:d:Q193721|Q193721]]'' | 1895-08-22 | [[Checoslovaquia]] | 1985-06-30 | [[Ficheiro:Album representantů všech oborů veřejného života československého - 1927 - Milada Petříková-Pavlíková.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q6864499|Q6864499]] | [[Minerva Parker Nichols]] | [[Chicago]] | 1863-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1949-11-17 | [[Ficheiro:Minerva Parker Nichols from American Women, 1897.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q6868764|Q6868764]] | [[Minnette de Silva]] | ''[[:d:Q203197|Q203197]]'' | 1918-02-01 | [[Sri Lanka]] | 1998-11-24 | [[Ficheiro:Minnette de Silva na Kongresie Intelektualistów.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q6900044|Q6900044]] | [[Monica Ponce de Leon]] | [[Venezuela]] | 1965-12-23 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q6923552|Q6923552]] | [[Ziva Armoni]] | [[Tel Aviv]] | 1926-12-12 | [[Israel]] | 2010-04-21 | |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q6930678|Q6930678]] | [[Mualla Eyuboğlu]] | ''[[:d:Q1179844|Q1179844]]'' | 1919-03-13 | [[Turquía]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 2009-08-16 | |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q6959555|Q6959555]] | [[Naihan Li]] | [[Harbin]] | 1981-01-05 | [[República Popular da China]] | | [[Ficheiro:Naihan Li, Hong Kong, 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q6972143|Q6972143]] | [[Nili Portugali]] | [[Haifa]] | 1948-03-15 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:נילי פורטוגלי.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q6982651|Q6982651]] | [[Aliza Toledo]] | [[Exipto]] | 1939 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Aliza Toledo P1200171.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q6992692|Q6992692]] | [[Tokugawa Kotoko]] | [[Tokyo]] | 1956-11-05 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q7032193|Q7032193]] | [[Shulamit Nadler]] | [[Tel Aviv]] | 1923-08-16 | [[Israel]] | 2016-08-27 | [[Ficheiro:שולמיתנדלר2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q7041624|Q7041624]] | [[Nitza Metzger-Szmuk]] | [[Tel Aviv]] | 1945 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Nitza Szmuk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q7051642|Q7051642]] | [[Norma N. Bonniwell King]] | | 1877 | [[Estados Unidos de América]] | 1961 | |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q7083051|Q7083051]] | [[Olajumoke Olufunmilola Adenowo]] | [[Ibadan]] | 1968-10-16 | [[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Olajumoke Adenowo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q7098121|Q7098121]] | [[Aupee Karim]] | | 1979-05-01 | [[Bangladesh]] | | [[Ficheiro:Aupee Karim 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q7129114|Q7129114]] | [[Pamela Burton]] | [[Santa Monica]] | 1948-09-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Pamela Burton photo by Cheryl Van Scoy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q7145649|Q7145649]] | [[Patricia J. Lancaster]] | [[Nova York]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q7168558|Q7168558]] | [[Perin Jamsetjee Mistri]] | | 1913 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | 1989 | |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q7188531|Q7188531]] | [[Noel Phyllis Birkby]] | ''[[:d:Q1088133|Q1088133]]'' | 1932-12-06<br/>1932-12-16 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-04-13 | |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q7275944|Q7275944]] | [[Tamara Dawidowna Jeligulaschwili]] | [[Khárkiv]] | 1921-01-17 | [[Unión Soviética]] | 1984-08-23 | |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q7279381|Q7279381]] | [[Rachel Rosalen]] | [[São Paulo]] | 1971 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q7317737|Q7317737]] | [[Revathi Kamath]] | | 1955 | [[India]] | 2020-07-21 | [[Ficheiro:Revathi Kamath.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q7338957|Q7338957]] | [[Rivka Oxman]] | | 1948-04-06 | [[Israel]] | 2025-03-16 | [[Ficheiro:RivkaOxman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q7351520|Q7351520]] | [[Roberta Lima]] | [[Manaus]] | 1974-12-02 | [[Austria]]<br/>[[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q7367366|Q7367366]] | [[Rosaria Piomelli]] | [[Nápoles]] | 1937-10-24 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q7367741|Q7367741]] | [[Rose Greely]] | [[Washington, D.C.]] | 1887 | [[Estados Unidos de América]] | 1969-05-23 | [[Ficheiro:RoseGreely1924.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q7367939|Q7367939]] | [[Rose Standish Nichols]] | [[Boston]] | 1872 | [[Estados Unidos de América]] | 1960 | [[Ficheiro:1912 RoseStandishNichols byTaylorGreer.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q7380461|Q7380461]] | [[Ruqsana Begum]] | ''[[:d:Q957351|Q957351]]'' | 1983-10-15 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q7383177|Q7383177]] | [[Ruth Reed]] | | 20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q7421694|Q7421694]] | [[Sara Losh]] | ''[[:d:Q8037657|Q8037657]]'' | 1785 | [[Inglaterra]] | 1853-03-29 | [[Ficheiro:Oil painting of Sarha Losh (1785-1853).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q7422161|Q7422161]] | [[Sarah Calburn]] | [[Xohanesburgo]] | 1964-05-10 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q7422637|Q7422637]] | [[Sarah Nettleton]] | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | 1950-10-01 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q7422666|Q7422666]] | [[Sarah P. Harkness]] | | 1914-07-08 | [[Estados Unidos de América]] | 2013-05-22 | |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q7422811|Q7422811]] | [[Sarah Susanka]] | | 1957-03-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sarah signing cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q7422900|Q7422900]] | [[Sarah Wigglesworth]] | [[Londres]] | 1957-05-16 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q7448720|Q7448720]] | [[Selma Harrington]] | [[Saraxevo]] | 1955-01-16 | [[Irlanda]]<br/>[[Bosnia e Hercegovina]] | | |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q7490219|Q7490219]] | [[Sharon Sutton]] | [[Cincinnati]] | 1941 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sharon Egretta Sutton at the When Ivory Towers were Black at the book launch at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q7490549|Q7490549]] | [[Shashi Caan]] | | | | | [[Ficheiro:Shashi Caan .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q7493124|Q7493124]] | [[Sheila O'Donnell]] | [[Dublín]] | 1953 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q7493148|Q7493148]] | [[Sheila Sri Prakash]] | ''[[:d:Q80989|Q80989]]'' | 1955-07-06 | [[India]] | | [[Ficheiro:Sheila Sri Prakash 5.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q7512880|Q7512880]] | [[Signe Hornborg]] | [[Turku]] | 1862-11-08 | [[Gran Ducado de Finlandia]] | 1916-12-06 | [[Ficheiro:Signe-Hornborg-1878.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q7555706|Q7555706]] | [[Solange d'Herbez de la Tour]] | [[Bucarest]] | 1924-09-08 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q7561769|Q7561769]] | [[Sonia Tschorne]] | [[Santiago de Chile]] | 1954-04-26 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:SONIA-TSCHORNE-2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q7562886|Q7562886]] | [[Sophia Hayden Bennett]] | [[Santiago de Chile]] | 1868-10-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1953-02-03 | [[Ficheiro:Sophia G Hayden (later Bennett), Architect of the Women's Building.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q7563156|Q7563156]] | [[Sophy Gray]] | ''[[:d:Q1813351|Q1813351]]'' | 1814-01-05 | [[Suráfrica]] | 1871-04-27 | |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q7648617|Q7648617]] | [[Susana Torre]] | ''[[:d:Q3068019|Q3068019]]'' | 1944 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Susana Torre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q7648723|Q7648723]] | [[Susannah Hagan]] | [[Londres]] | 1951 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q7660950|Q7660950]] | [[Sylvia Law]] | | 1931-03-29 | [[Reino Unido]] | 2004-04-01 | |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q7688073|Q7688073]] | [[Tatiana Fabeck]] | [[Luxemburgo (cidade)|Luxemburgo]] | 1970-07-04 | | | |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q7702120|Q7702120]] | [[Teresa Coady]] | [[Toronto]] | 1956-07 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q7702215|Q7702215]] | [[Teresa Sapey]] | ''[[:d:Q5968|Q5968]]'' | 1962-06-13 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q7848367|Q7848367]] | [[Truus Schröder]] | [[Deventer]] | 1889-08-23 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1985-04-12 | [[Ficheiro:Gerrit Rietveld en Vriendin Truus Schröder-Schräder (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q7914355|Q7914355]] | [[Vandana Vishwas]] | [[Lucknow]] | 1970-07-17 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Vandana Vishwas Performing.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q7922525|Q7922525]] | [[Veronika Valk]] | | 1976-11-21 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q7923249|Q7923249]] | [[Vesna Bugarski]] | [[Saraxevo]] | 1930-05-02 | | 1992-08-22 | |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q7945208|Q7945208]] | [[Barbara Matynia-Łyżwińska]] | | 1922-01-07 | [[Polonia]] | 2010-08-19 | |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q7945724|Q7945724]] | [[Janina Stańkowska]] | ''[[:d:Q102317|Q102317]]'' | 1914-12-06 | [[Polonia]] | 2011-03-18 | |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q8044800|Q8044800]] | [[Xiu Zelan]] | | 1925 | [[Taiwán]] | 2016-02-27 | |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q8045558|Q8045558]] | [[Xymena Zaniewska-Chwedczuk]] | [[Poznan]] | 1927-06-04 | [[Polonia]] | 2016-02-12 | |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q8049815|Q8049815]] | [[Yasmeen Lari]] | ''[[:d:Q999076|Q999076]]'' | 1941 | [[Paquistán]] | | [[Ficheiro:Yasmeen Lari on BBC News.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q8064622|Q8064622]] | [[Zahava Elenberg]] | | 1973 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q8069949|Q8069949]] | [[Zeynep Fadıllıoğlu]] | [[Istanbul]] | 1955 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:SakirinMosque.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q8351445|Q8351445]] | [[Covadonga Carrasco López]] | [[Ribadeo]] | 1965 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q8386273|Q8386273]] | [[Beatriz Colomina]] | [[Madrid]] | 1952 | [[España]] | | [[Ficheiro:Beatriz Colomina at GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q8774913|Q8774913]] | [[Elisabeth Galí i Camprubí]] | [[Barcelona]] | 1950 | [[España]] | | [[Ficheiro:18 Manifest de Barcelona, de Beth Galí, Rambla de Catalunya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q8860871|Q8860871]] | [[Anna Czapska]] | [[Varsovia]] | 1919-06-29 | [[Polonia]] | 2007-11-19 | |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q8861733|Q8861733]] | [[Emilia Hiżowa]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1895-02-27 | [[Polonia]] | 1970-07-01 | [[Ficheiro:Emilia Hiżowa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q8861828|Q8861828]] | [[Cezaria Iljin-Szymańska]] | [[Białystok]] | 1916-04-02 | [[Polonia]] | 2007-07-17 | |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q9010225|Q9010225]] | [[Izaskun Chinchilla]] | [[Madrid]] | 1975 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q9029078|Q9029078]] | [[Marina Waisman]] | [[Buenos Aires]] | 1920 | [[Arxentina]] | 1997 | |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q9030535|Q9030535]] | [[Matilde Ucelay]] | [[Madrid]] | 1912 | [[España]] | 2008-11-24 | [[Ficheiro:Matilde-ucelay-maortua.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q9056537|Q9056537]] | [[Pascuala Campos de Michelena]] | [[Sabiote]] | 1938-03-02 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q9085791|Q9085791]] | [[Zhang Jinqiu]] | [[Chengdu]] | 1936 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q9097424|Q9097424]] | [[Zaida Muxí|Q9097424]] | [[Buenos Aires]] | 1964 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Zaida Muxí.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q9155074|Q9155074]] | [[Anna Bujak]] | ''[[:d:Q144786|Q144786]]'' | 1927-04-29 | [[Polonia]] | 2008-02-03 | |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q9165369|Q9165369]] | [[Barbara Gancarczyk]] | [[Varsovia]] | 1923-04-18 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Barbara Gancarczyk 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q9168154|Q9168154]] | [[Beata Świerczyńska]] | | 1960-11-09 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q9170189|Q9170189]] | [[Bianka Rolando]] | [[Varsovia]] | 1979 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Bianka Rolando.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q9201601|Q9201601]] | [[Danuta Barbara Dziekańska]] | ''[[:d:Q2090297|Q2090297]]'' | 1924-01-05 | [[Polonia]] | 2008-04-19 | |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q9253213|Q9253213]] | [[Elżbieta Muszyńska]] | [[Łódź]] | 1943 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q9253257|Q9253257]] | [[Elżbieta Sadkowski]] | [[Cracovia]] | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:E Samek-Czapla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q9256617|Q9256617]] | [[Ewa Bończak-Kucharczyk]] | | 1950-11-15<br/>1950 | | | |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q9285481|Q9285481]] | [[Halina Wiśniewska]] | ''[[:d:Q422283|Q422283]]'' | 1920-09-22 | [[Polonia]] | 2011-02-08 | |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q9285928|Q9285928]] | [[Hanna Adamczewska-Wejchert]] | [[Radom]] | 1920-07-29 | [[Polonia]] | 1996-01-02 | [[Ficheiro:Hanna Adamczewska-Wejchert w latach 60.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q9285997|Q9285997]] | [[Hanna Lachert]] | | 1927-03-19 | | 2021-04-18 | |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q9287368|Q9287368]] | [[Helena Kurcyusz]] | ''[[:d:Q193177|Q193177]]'' | 1914-05-10 | [[Polonia]] | 1999-01-21 | |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q9343600|Q9343600]] | [[Stanisława Nowicka]] | ''[[:d:Q62937|Q62937]]'' | 1912-04-29 | [[Polonia]] | 2018-02-18 | |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q9391746|Q9391746]] | [[Zofia Garlińska-Hansen]] | ''[[:d:Q987160|Q987160]]'' | 1924-05-13 | [[Polonia]] | 2013-01-24 | |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q9391856|Q9391856]] | [[Zofia Skrzypek-Mrowiec]] | [[Bielsko-Biała]] | 1946-05-15 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Zofia Skrzypek-Mrowiec Kancelaria Senatu Senat Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q9616311|Q9616311]] | [[Anna Maria Niemeyer]] | [[Río de Xaneiro]] | 1929-12-16 | [[Brasil]] | 2012-06-06 | |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q9696721|Q9696721]] | [[Carla Caffé]] | [[São Paulo]] | 1965 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q10264042|Q10264042]] | [[Daniela Polzin]] | [[Río de Xaneiro]] | 1979-03-04 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q10269320|Q10269320]] | [[Désirée Pedro]] | | 1970 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q10294464|Q10294464]] | [[Helena Roseta]] | [[Lisboa]] | 1947-12-23 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Helena Roseta 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q10304429|Q10304429]] | [[Ivelise Longhi]] | [[Cachoeira do Sul]] | 1956-01-20 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:IveliseLonghi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q10319837|Q10319837]] | [[Lota de Macedo Soares]] | ''[[:d:Q194420|Q194420]]'' | 1910-03-16 | [[Brasil]] | 1967-09-25 | |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q10325592|Q10325592]] | [[Margarida Botelho]] | [[Almada]] | 1979 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q10326812|Q10326812]] | [[Marta Rossetti Batista]] | [[Limeira]] | 1940-06-06 | [[Brasil]] | 2007-05-31 | [[Ficheiro:Perfil Marta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q10327804|Q10327804]] | [[Maximina Almeida]] | [[Lisboa]] | 1967 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q10330676|Q10330676]] | [[Mirthes Bernardes]] | ''[[:d:Q1637488|Q1637488]]'' | 1934-08-10 | [[Brasil]] | 2020-12-18 | [[Ficheiro:Mirthes Bernardes.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q10335533|Q10335533]] | [[Narciza Leão]] | [[Brasilia]] | 1970-11-30 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q10380516|Q10380516]] | [[Teresa Madeira da Silva]] | [[Mozambique]] | 1960 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q10385843|Q10385843]] | [[Tânia Gaidarji]] | [[São Paulo]] | 1968-10-13 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Tânia Gaidarji.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q10769218|Q10769218]] | [[Alena Hanzlová]] | [[Praga]] | 1955-12-31 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q10769816|Q10769816]] | [[Alena Šrámková]] | [[Praga]] | 1929-06-20 | [[Checoslovaquia]] | 2022-03-10 | [[Ficheiro:Alena-Šrámková.2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q10826171|Q10826171]] | [[Anna Friedlová-Kanczuská]] | [[Ostrava]] | 1913-05-07 | [[República Checa]] | 2004-12-07 | |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q10857467|Q10857467]] | [[Zdenka Košáková]] | ''[[:d:Q637024|Q637024]]'' | 1899-03-05 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1945-08-25 | |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q10859086|Q10859086]] | [[Augusta Machoňová-Müllerová]] | [[Praga]] | 1906-01-24 | [[Checoslovaquia]] | 1984-09-11 | [[Ficheiro:Augusta Machonova Mullerova (1906 1984).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q11019363|Q11019363]] | [[Mirjana Vojnović]] | ''[[:d:Q3434734|Q3434734]]'' | 1951-04-25 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Mirjana-Vojnovic.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q11119664|Q11119664]] | [[Ingūna Rībena]] | [[Riga]] | 1956-07-24 | [[Letonia]] | | [[Ficheiro:Flickr - Saeima - 10.Saeimas deputāte Inguna Rībena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q11301039|Q11301039]] | [[Katherine Olivia Sessions]] | [[San Francisco]] | 1857-11-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1940-03-24 | [[Ficheiro:Kate Sessions.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q11356625|Q11356625]] | [[Fumiko Misawa]] | | 1956 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q11363155|Q11363155]] | [[Nobuko Nakahara]] | [[Prefectura de Saitama]] | 1929-01-05 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2008-07-05 | |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q11368402|Q11368402]] | [[Ayako Maruta]] | | 1978 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q11370604|Q11370604]] | [[Kumiko Inui]] | [[Prefectura de Osaca|Prefectura de Ōsaka]] | 1969 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q11373132|Q11373132]] | [[Yōko Inoue]] | [[Tokyo]] | 1955 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q11373463|Q11373463]] | [[Sachie Isaka]] | | 1965 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q11378556|Q11378556]] | [[Yuki Nakajō]] | [[Tokyo]] | 1970 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q11411369|Q11411369]] | [[Mitsuko Kogahara]] | | 1948 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q11419014|Q11419014]] | [[Sachiko Zen'yōji]] | [[Tokyo]] | 1966 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q11428549|Q11428549]] | [[Makiko Tsukada]] | [[Hokkaido]] | 1961 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q11435493|Q11435493]] | [[Yuko Onari]] | [[Tokyo]] | 1974 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q11453259|Q11453259]] | [[Mie Miyamoto]] | [[Kitakyushu|Kitakyūshū]] | 1972 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q11454775|Q11454775]] | [[Akiko Miya]] | [[Prefectura de Hyōgo]] | 1963 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q11457233|Q11457233]] | [[Reiko Tomita]] | [[Tokyo]] | 1938-09-24 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q11457975|Q11457975]] | [[Chikako Terada]] | [[Tokyo]] | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q11458909|Q11458909]] | [[Ryōko Ogura]] | | 1972 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q11473410|Q11473410]] | [[Serō Okada]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q11473649|Q11473649]] | [[Tomoko Okada]] | [[Prefectura de Osaca|Prefectura de Ōsaka]] | 1955 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q11477919|Q11477919]] | [[Toshiko Kawaguchi]] | | 1956 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q11482085|Q11482085]] | [[Naoko Hirakura]] | [[Tokyo]] | 1950 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q11495538|Q11495538]] | [[Yuri Naruse]] | [[Prefectura de Aichi]] | 1979 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q11496979|Q11496979]] | [[Yui Tezuka]] | [[Prefectura de Kanagawa]] | 1969-01-16 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q11511580|Q11511580]] | [[Yukie Hayano]] | [[Prefectura de Kanagawa]] | 1961 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q11516486|Q11516486]] | [[Keiko Arimura]] | [[Prefectura de Osaca|Prefectura de Ōsaka]] | 1942 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q11518158|Q11518158]] | [[Atsuko Kiuchi]] | | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q11530005|Q11530005]] | [[Kyōko Matsuoka]] | [[Fukuoka]] | 1964 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q11545077|Q11545077]] | [[Ichiyō Uta]] | | 1948 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q11550012|Q11550012]] | [[Yuko Nagayama]] | ''[[:d:Q720383|Q720383]]'' | 1975-12-18 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q11557561|Q11557561]] | [[Miho Hamaguchi]] | [[Tokyo]] | 1915 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1988 | [[Ficheiro:Josei-Kyoyo-1960-October-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q11579415|Q11579415]] | [[Yuko Shirai]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q11591990|Q11591990]] | [[Shōko Fukuya]] | [[Tokyo]] | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q11596225|Q11596225]] | [[Ivana Houserová]] | ''[[:d:Q147607|Q147607]]'' | 1957-06-25<br/>1957-06-15 | [[República Checa]] | 2015-06-05 | [[Ficheiro:Portrét Ivana w.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q11599894|Q11599894]] | [[Yoshie Kasajima]] | [[Nagoia]] | 1950 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q11603626|Q11603626]] | [[Satoko Shinohara]] | [[Prefectura de Chiba]] | 1958 | [[Xapón]] | | [[Ficheiro:Architect Satoko Shinohara lecture at Feng Chia University.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q11624457|Q11624457]] | [[Kazuko Fujie]] | | 1947 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q11642309|Q11642309]] | [[Mayu Endō]] | [[Tokyo]] | 1976 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q11643204|Q11643204]] | [[Sadako Kōriyama]] | [[Tokyo]] | 1954 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q11650640|Q11650640]] | [[Chie Nabeshima]] | [[Prefectura de Kanagawa]] | 1975 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q11651770|Q11651770]] | [[Ako Nagao]] | [[Tokyo]] | 1966 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q11663965|Q11663965]] | [[Ayumi Han]] | [[Tokyo]] | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q11671328|Q11671328]] | [[Akiko Takahashi]] | | 1958 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q11671924|Q11671924]] | [[Yūko Takase]] | [[Prefectura de Kanagawa]] | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q11688444|Q11688444]] | [[Bogna Jakuszko-Klimczewska]] | ''[[:d:Q3924536|Q3924536]]'' | 1928-10-17 | [[Polonia]] | 2015-11-07 | |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q11696617|Q11696617]] | [[Eleonora Bergman]] | [[Łódź]] | 1947-10-22 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q11704334|Q11704334]] | [[Teresa Táboas]] | [[Cidade de México]] | 1961-09-13 | [[México]]<br/>[[España]] | | [[Ficheiro:Teresa Táboas.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q11708438|Q11708438]] | [[Halina Imroth]] | | 1903-05-28 | [[Polonia]] | 1944 | |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q11708443|Q11708443]] | [[Halina Kościukiewicz]] | ''[[:d:Q105048|Q105048]]'' | 1948 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q11708451|Q11708451]] | [[Halina Palanska]] | [[Volgogrado]] | 1950-06-10 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q11708570|Q11708570]] | [[Hanna Szmalenberg]] | [[Varsovia]] | 1950-05-25 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q11712388|Q11712388]] | [[Inese Aizstrauta]] | [[República Socialista Soviética de Letonia]] | 1957-07-23 | [[Letonia]] | | [[Ficheiro:12.Saeimas deputāte Inese Aizstrauta (26818634778).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q11714723|Q11714723]] | [[Izabella Godlewska de Aranda]] | [[Slonim]] | 1931-12-18 | [[Polonia]] | 2018-06-12 | |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q11715950|Q11715950]] | [[Jadwiga Piłsudska]] | [[Varsovia]] | 1920-02-28 | [[Polonia]] | 2014-11-16 | [[Ficheiro:JadwigaPiłsudska.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q11719898|Q11719898]] | [[Janina Żydanowicz]] | | 1916-05-25 | [[Polonia]] | 2007-09-12 | |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q11736992|Q11736992]] | [[Katarzyna Kotowska]] | [[Varsovia]] | 1956 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q11737110|Q11737110]] | [[Katarzyna Zielonko-Jung]] | ''[[:d:Q234184|Q234184]]'' | 1971 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q11748651|Q11748651]] | [[Krystyna Bierut-Maminajszwili]] | [[Varsovia]] | 1923-02-12 | ''[[:d:Q207272|Q207272]]''<br/>[[República Popular de Polonia]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]]<br/>[[Polonia]] | 2003-12-21 | |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q11769085|Q11769085]] | [[Maria Piechotka]] | [[Cracovia]] | 1920-07-12 | [[Polonia]] | 2020-11-28 | [[Ficheiro:Maria Piechotka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q11769139|Q11769139]] | [[Maria Sernik-Konieczna]] | ''[[:d:Q743910|Q743910]]'' | 1941-02-19 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q11769217|Q11769217]] | [[Maria Waschko]] | ''[[:d:Q47554|Q47554]]'' | 1925 | [[Polonia]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q11770577|Q11770577]] | [[Marta Ingarden]] | [[Lviv]] | 1921-09-08 | [[Polonia]] | 2009-01-18 | |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q11772279|Q11772279]] | [[Małgorzata Handzelewicz-Wacławek]] | ''[[:d:Q687136|Q687136]]'' | 1922-06-10 | [[Polonia]] | 1996-10-11 | |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q11775174|Q11775174]] | [[Ivana Dombková]] | ''[[:d:Q156080|Q156080]]'' | 1965-11-03 | [[Checoslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q11789989|Q11789989]] | [[Natalia Paszkowska]] | [[Katowice]] | 1981 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q11797854|Q11797854]] | [[Olga Doraczyńska]] | ''[[:d:Q718038|Q718038]]'' | 1947-04-01 | [[Polonia]] | 2012-07-20 | |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q11834025|Q11834025]] | [[Regina Pawuła-Piwowarczyk]] | [[Poznan]] | 1925-08-26 | [[Polonia]] | 2008-03-04 | |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q11850079|Q11850079]] | [[Aili-Salli Ahde-Kjäldman]] | [[Helsinqui]] | 1892-01-25 | [[Finlandia]] | 1979-02-19 | [[Ficheiro:Aili-Salli Ahde 1921.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q11850172|Q11850172]] | [[Aino Niskanen]] | | 1950-03-31 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q11851800|Q11851800]] | [[Annikki Paasikivi]] | [[Helsinqui]] | 1898-11-20 | [[Finlandia]] | 1950-11-25 | [[Ficheiro:Paasikivi with daughter and wife (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q11852321|Q11852321]] | [[Anu Puustinen]] | | 1974 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q11854928|Q11854928]] | [[Carin Bryggman]] | [[Helsinqui]] | 1920-04-05 | [[Finlandia]] | 1993-04-07 | [[Ficheiro:Erik and Carin Bryggman 1950 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q11857541|Q11857541]] | [[Elna Kiljander]] | ''[[:d:Q196397|Q196397]]'' | 1889-11-04 | [[Finlandia]] | 1970-03-21 | [[Ficheiro:Elna Julia Sofia Kiljander 1889–1970.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q11868690|Q11868690]] | [[Kaarin Taipale]] | | 1948-07-22 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Kaarin Taipale.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q11878336|Q11878336]] | [[Elly Oehlerová]] | [[Ostrava]] | 1905-06-06 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1953-04-22 | [[Ficheiro:Elly Oehler Sonnenschein (1905 1953).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q11878498|Q11878498]] | [[Emanuela Kittrichová]] | ''[[:d:Q641158|Q641158]]'' | 1909-01-10 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1989-12-08<br/>1989-11-08 | |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q11880965|Q11880965]] | [[Marja-Riitta Norri]] | [[Tyrvää]] | 1950-11-20 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q11880993|Q11880993]] | [[Marjatta Jaatinen]] | ''[[:d:Q14657|Q14657]]'' | 1927-12-21 | [[Finlandia]] | 2003-10-29 | |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q11881276|Q11881276]] | [[Martta Martikainen-Ypyä]] | [[Iisalmi]] | 1904-09-19 | [[Finlandia]] | 1992-12-17 | |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q11882976|Q11882976]] | [[Mirja Castrén]] | [[Keuruu]] | 1930-11-15 | [[Finlandia]] | 2014-10-04 | |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q11883784|Q11883784]] | [[Marta Blornstedt]] | [[Turku]] | 1899-06-08 | [[Finlandia]] | 1982-02-16 | |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q11890750|Q11890750]] | [[Riitta Korhonen]] | [[Varkaus]] | 1948-06-04 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q11896993|Q11896993]] | [[Terttu Pakarinen]] | | 1946-07-22 | [[Finlandia]] | 2012-02-29 | |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q11914484|Q11914484]] | [[Vlasta Stursova-Sukova]] | [[Praga]] | 1912-06-01 | [[Checoslovaquia]] | 1982-11-15 | |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q11934647|Q11934647]] | [[Maite Oriol Roca]] | [[Barcelona]] | 1953 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q11935658|Q11935658]] | [[Marta Rojals]] | [[La Palma d'Ebre]] | 1975 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q11958190|Q11958190]] | [[Anna Molden]] | ''[[:d:Q2746097|Q2746097]]'' | 1932-04-21 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q11958330|Q11958330]] | [[Annette Tison]] | ''[[:d:Q546832|Q546832]]'' | 1942-12-27<br/>1942 | [[Francia]] | 2010-06-28<br/>2013 | |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q11959578|Q11959578]] | [[Aud Dalseg]] | | 1938-12-05 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Aud Dalseg Norsk Form.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q11961107|Q11961107]] | [[Birgit Cold]] | [[Copenhague]] | 1936-04-08 | [[Noruega]] | 2022-12-16 | [[Ficheiro:Birgit Cold.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q11963039|Q11963039]] | [[Camilla Åseng]] | | 1987-03-31 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Camilla Åseng.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q11967153|Q11967153]] | [[Elisabeth Seip]] | | 1946-02-14 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q11968577|Q11968577]] | [[Fatma Bhanji Jynge]] | [[Dar es Salaam]] | 1945-11-29 | [[Noruega]] | 2019-07-12 | |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q11977020|Q11977020]] | [[Ina Backer]] | ''[[:d:Q63167427|Q63167427]]'' | 1916-09-19 | [[Noruega]] | 1996-01-30 | |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q11977191|Q11977191]] | [[Inger Blikra]] | ''[[:d:Q484322|Q484322]]'' | 1961-06-12 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q11980149|Q11980149]] | [[Karen Platou]] | [[Mandal]] | 1879-07-09<br/>1879-07-08 | [[Noruega]] | 1950-06-10 | [[Ficheiro:Karen Platou.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q11980184|Q11980184]] | [[Kari Nissen Brodtkorb]] | [[Oslo]] | 1942-03-03 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q11980777|Q11980777]] | [[Kirsten Sand]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1895-11-27 | [[Noruega]] | 1996-05-12 | [[Ficheiro:Kirsten Sand foto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q11989820|Q11989820]] | [[Molle Cappelen]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1922-04-15 | [[Noruega]] | 1986-07-28 | |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q11997815|Q11997815]] | [[Rigmor von Hanno]] | | 1919-12-12 | [[Noruega]] | 1970-07-31 | |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q12006749|Q12006749]] | [[Tone Lindheim]] | ''[[:d:Q483964|Q483964]]'' | 1954-05-22 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q12018968|Q12018968]] | [[Hana Kučerová-Záveská]] | [[Praga]] | 1904-03-21<br/>1904-03-13 | [[Checoslovaquia]] | 1944-11-07 | [[Ficheiro:Hana Kucerova Zaveska (1904 1944).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q12021897|Q12021897]] | [[Iva Lukšová]] | | 1971-02-04 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q12023442|Q12023442]] | [[Jana Panchártková]] | ''[[:d:Q180139|Q180139]]'' | 1985-11-06 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Jana Panchártková WOC 2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q12023576|Q12023576]] | [[Jarmila Lisková]] | [[Praga]] | 1902-11-09 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q12024210|Q12024210]] | [[Jaroslava Staňková]] | ''[[:d:Q683165|Q683165]]'' | 1937-03-14 | [[República Checa]] | 2010-04-26 | |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q12033303|Q12033303]] | [[Liana Janáčková]] | [[Ostrava]] | 1953-12-17 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q12034867|Q12034867]] | [[Magda Fertacz]] | | 1975 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q12034868|Q12034868]] | [[Magda Jansová]] | ''[[:d:Q81137|Q81137]]'' | 1906-12-26 | [[Checoslovaquia]] | 1981-01-17 | |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q12035432|Q12035432]] | [[Marie Marešová]] | [[Plzeň]] | 1922-06-22 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | 2003-12-03 | |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q12054601|Q12054601]] | [[Josephine Wright Chapman]] | [[Fitchburg]] | 1867-08-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1943 | [[Ficheiro:1901 JosephineWrightChapman OttowaFreeTrader 19April.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q12073621|Q12073621]] | [[Іваненко Ірина Олександрівна]] | [[Khárkiv]] | 1939-11-08 | [[Ucraína]] | 2002-03-24 | |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q12075594|Q12075594]] | [[Elina Abakarova]] | ''[[:d:Q5168|Q5168]]'' | 1966-05-23 | [[Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2024-10-25 | [[Ficheiro:Абакарова Еліна Магодівна - 15097383.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q12077849|Q12077849]] | [[Olga Alyoshyna]] | [[Kíiv]] | 1911-03-19 | [[Unión Soviética]] | 1984-02-11 | |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q12085374|Q12085374]] | [[Tamara Budyanska]] | | 1913-05-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q12097528|Q12097528]] | [[Alla Hrachova]] | [[Kíiv]] | 1935-09-26 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q12098568|Q12098568]] | [[Tamara Huselnykova]] | ''[[:d:Q105372|Q105372]]'' | 1940-09-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:2018-07-22 Tamara Huselnikova cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q12108680|Q12108680]] | [[Yelyzaveta Kardynalovska]] | [[Kíiv]] | 1900-05-16 | [[Ucraína]] | 1971-11-05 | |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q12112482|Q12112482]] | [[Muza Konsulova]] | ''[[:d:Q4397285|Q4397285]]'' | 1921-07-20 | [[República Socialista Soviética de Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2019-03-18 | |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q12134561|Q12134561]] | [[Liudmyla Nivina]] | [[Khárkiv]] | 1919-12-27 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2015-06-09 | |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q12138753|Q12138753]] | [[Tamara Panchenko]] | [[Kíiv]] | 1936-04-27 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q12140697|Q12140697]] | [[Olha Plamentytska]] | [[Kíiv]] | 1956-06-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2022-02-15 | |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q12140698|Q12140698]] | [[Yevhenia Plamenytska]] | [[Khárkiv]] | 1927-12-26 | [[Ucraína]] | 1994-03-16 | |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q12162284|Q12162284]] | [[Tetiana Trehubova]] | ''[[:d:Q157835|Q157835]]'' | 1937-12-01<br/>1937 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Tregubova T.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q12167863|Q12167863]] | [[Khrystyna Lukashchuk]] | [[Lviv]] | 1972 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Forum vydavtsiv 2014 (15).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q12253418|Q12253418]] | [[Ana Isabel Oregi Bastarrika]] | [[Éibar|Eibar]] | 1965 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ana Oregi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q12275094|Q12275094]] | [[Vera Kolarova]] | [[Razgrad]] | 1931-07-11 | [[Bulgaria]] | 2010-06-06 | [[Ficheiro:АрхВераКоларова.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q12275115|Q12275115]] | [[Veronika Lazarova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1981-02-16 | [[Bulgaria]] | 2011-10-17 | [[Ficheiro:Veronika Lazarova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q12275276|Q12275276]] | [[Victoria Angelova]] | [[Veliko Tarnovo]] | 1902-11-20 | [[Bulgaria]] | 1947-12-27 | [[Ficheiro:Viktoria Vinarova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q12279675|Q12279675]] | [[Elena Varakadzhieva-Skordeva]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1902-04-09 | [[Bulgaria]] | 1978-06-08 | |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q12279865|Q12279865]] | [[Emma Moskova]] | ''[[:d:Q316841|Q316841]]'' | 1934-07-08 | [[Bulgaria]] | 2017-04-27 | |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q12301636|Q12301636]] | [[Ane Cortzen]] | ''[[:d:Q27425|Q27425]]'' | 1974-10-01 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q12309803|Q12309803]] | [[Ellen Braae]] | | 1965 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q12309843|Q12309843]] | [[Elna Møller]] | | 1913-12-12 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1994-05-22 | |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q12314306|Q12314306]] | [[Grethe Meyer]] | ''[[:d:Q28031|Q28031]]'' | 1918-04-08 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2008-06-25 | |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q12318041|Q12318041]] | [[Ibi Trier Mørch]] | ''[[:d:Q3414556|Q3414556]]'' | 1910-08-01 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1980-08-08 | [[Ficheiro:Ibi Trier Mørch.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q12324254|Q12324254]] | [[Lene Dammand Lund]] | | 1963-11-30 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q12331831|Q12331831]] | [[Pia Bech Mathiesen]] | | 1962-01-31 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2016-02-20 | [[Ficheiro:Pia Bech Mathiesen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q12336426|Q12336426]] | [[Sonja Meyer]] | [[Copenhague]] | 1898-11-07 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1981-10-29 | |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q12350536|Q12350536]] | [[Katalin Murádin-Beyer]] | [[Târgu Mureș]] | 1942-10-05 | [[Romanía]] | | [[Ficheiro:Murádin-Beyer Katalin.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q12359466|Q12359466]] | [[Anu Tammemägi]] | [[Talín]] | 1970-03-27 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q12360704|Q12360704]] | [[Daisy-Felicitas Matve]] | | 1924-09-02 | [[Estonia]] | 2012-08-05 | |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q12362415|Q12362415]] | [[Ethel Brafmann]] | [[Tartu]] | 1921-07-08 | [[Estonia]] | 2005-11-07 | |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q12368736|Q12368736]] | [[Liis Sagadi]] | [[Talín]] | 1981-08-03 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q12369595|Q12369595]] | [[Mall Krigul]] | | 1930-03-10 | [[Estonia]] | 2013-01-26 | |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q12369655|Q12369655]] | [[Mare Puusepp]] | | 1939-01-10 | [[Estonia]] | 2005-01-01 | |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q12370182|Q12370182]] | [[Merje Müürisepp]] | [[Tapa, Estonia|Tapa]] | 1975-01-16 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q12370439|Q12370439]] | [[Monika Järvekülg]] | | 1948 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q12371364|Q12371364]] | [[Oksana Solovyova]] | | 1974 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q12407699|Q12407699]] | [[Tali Hatuka]] | ''[[:d:Q192807|Q192807]]'' | 1969 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q12411343|Q12411343]] | [[Rachel Walden]] | [[Tel Aviv]] | | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q12518198|Q12518198]] | [[Susanty Manuhutu]] | [[Iacarta]] | 1974-01-07 | [[Indonesia]] | | [[Ficheiro:Jfw1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q12630201|Q12630201]] | [[Dubravka Vranić]] | | 1974 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q12647435|Q12647435]] | [[Aldona Aleksaitė-Liudvinavičienė]] | | 1958-12-11 | | | |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q12647994|Q12647994]] | [[Algė Regina Jankevičienė]] | [[Kaunas]] | 1930-06-27 | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2015-03-11 | |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q12649009|Q12649009]] | [[Apolonija Nistelienė]] | [[Kaunas]] | 1925-08-06 | [[Lituania]] | 2023 | [[Ficheiro:2010 02 05LKFSeimas11ApolonijaNistelienė.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q12651013|Q12651013]] | [[Birutė Kugevičienė]] | | 1928-06-30 | | | |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q12652147|Q12652147]] | [[Dainora Juchnevičiūtė]] | | 1934-08-21 | | 2024-02-17 | |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q12655241|Q12655241]] | [[Genovaitė Balėnienė]] | | 1934-11-13 | | 2016-03-31 | |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q12655397|Q12655397]] | [[Giedrė Filipavičienė]] | | 1951-01-29 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q12655844|Q12655844]] | [[Gražina Janulytė-Bernotienė]] | | 1951-04-27 | | | |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q12655849|Q12655849]] | [[Gražina Kirdeikienė]] | | 1944-11-20 | | | |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q12656849|Q12656849]] | [[Irena Daujotaitė]] | | 1931-12-08 | | | |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q12656899|Q12656899]] | [[Irma Grigaitienė]] | | 1952-01-22 | | | |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q12659005|Q12659005]] | [[Jūratė Juozaitienė]] | [[Vilnius]] | 1953-07-31 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q12661164|Q12661164]] | [[Kornelija Toropovienė]] | | 1956-08-26 | | 1993 | |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q12664479|Q12664479]] | [[Marija Matušakaitė]] | ''[[:d:Q12676567|Q12676567]]'' | 1924-03-09 | [[Lituania]] | 2016-02-24 | |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q12666750|Q12666750]] | [[Neringa Dičiuvienė]] | ''[[:d:Q213127|Q213127]]'' | 1931-04-15 | [[Lituania]] | 2020 | |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q12672094|Q12672094]] | [[Rūta Stuopelienė]] | [[Prienai]] | 1956-12-29 | | | |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q12673898|Q12673898]] | [[Stefanija Čerškutė]] | | 1930-09-12 | | 2008-12-30 | |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q12676410|Q12676410]] | [[Valerija Cukermanienė]] | [[Kaunas]] | 1935-10-31 | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2018 | |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q12677281|Q12677281]] | [[Viktorija Salvinija Jakučiūnienė]] | | 1936-09-29 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q12680817|Q12680817]] | [[Živilė Antanina Mačionienė]] | | 1933-11-21 | | | |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q12681102|Q12681102]] | [[Etti-Rosa Spirer]] | ''[[:d:Q170996|Q170996]]'' | 1900-04-16 | [[Romanía]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1990-03-30 | [[Ficheiro:Eti-Rosa spirer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q12716085|Q12716085]] | [[Kirsten Sjøgren-Erichsen]] | | 1922-02-25 | [[Noruega]] | 1989-04-29 | |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q12720589|Q12720589]] | [[Ana Maria Zahariade]] | | 1949-11-15 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q12729936|Q12729936]] | [[Henrieta Delavrancea]] | [[Bucarest]] | 1897-10-19<br/>1894-10-06 | [[Romanía]] | 1987-03-26<br/>1987-03-23 | |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q12734976|Q12734976]] | [[Mariana Șlapac]] | | 1955-12-10 | | | |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q12735018|Q12735018]] | [[Marina Nicolaev]] | | 1960-06-03 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q12743555|Q12743555]] | [[Virginia Andreescu Haret]] | [[Bucarest]] | 1894-06-21 | [[Romanía]] | 1962-05-06 | [[Ficheiro:Arh. Maria Virginia Andreescu Haret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q12747890|Q12747890]] | [[Ljiljana Blagojević]] | [[Belgrado]] | 1960 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q12765586|Q12765586]] | [[Eva Volková]] | [[Banská Bystrica]] | 1937-02-09 | | 1988-03-01 | |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q12785473|Q12785473]] | [[Barbara Rot]] | [[Rakek]] | 1944 | [[Eslovenia]] | 2022 | |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q12789921|Q12789921]] | [[Gizela Šuklje]] | ''[[:d:Q239903|Q239903]]'' | 1909-03-25 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Imperio Austrohúngaro]] | 1994-10-31 | |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q12796963|Q12796963]] | [[Mojca Gregorski]] | [[Liubliana]] | 1975 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q12810601|Q12810601]] | [[Leman Cevat Tomsu]] | [[Kayseri]] | 1913 | [[Turquía]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q12810616|Q12810616]] | [[Leyla Asım Turgut]] | [[Istanbul]] | 1910<br/>1911-11-23 | [[Imperio Otomán]]<br/>[[Turquía]] | 1988 | [[Ficheiro:1930 03 30 Havacilik ve Spor Leyla Asim Turgut.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q12843506|Q12843506]] | [[Nargiz Abdullayeva]] | | | [[Azerbaidján]] | | |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q12871646|Q12871646]] | [[Julieta Vashakmadze]] | [[Tbilisi]] | 1933-08-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | 2020-12-27 | |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q12872284|Q12872284]] | [[Angela Gerekou]] | [[Corfú]] | 1959-03-26 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:Angela Gerekou 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q12873597|Q12873597]] | [[Anastasia E. Tzakou]] | ''[[:d:Q21500400|Q21500400]]'' | 1928 | [[Grecia]] | 2015-12-19 | [[Ficheiro:Anastasia Tzakou.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q12908557|Q12908557]] | [[Meri Anicin Pejoska]] | [[Skopje]] | 1955-05-12 | [[Macedonia do Norte]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q12959918|Q12959918]] | [[Sonja Cupec]] | [[Osijek]] | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q13016796|Q13016796]] | [[Priya Chimchom]] | | 1915-08-16 | | 2007-07-23 | [[Ficheiro:Pricha Insom.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q13025795|Q13025795]] | [[เลอสม สถาปิตานนท์]] | | 1949 | | | [[Ficheiro:ศาสตราจารย์เลอสม สถาปิตานนท์.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q13028117|Q13028117]] | [[Iryna Ioda]] | [[Minsk]] | 1932-10-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2021-01-23 | |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q13028239|Q13028239]] | [[Ala Sychova]] | [[San Petersburgo]] | 1928-10-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2003-12-03 | |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q13030310|Q13030310]] | [[Halina Byahanskaya]] | [[Minsk]] | 1934-05-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q13032995|Q13032995]] | [[Tamara Habruś]] | [[Minsk]] | 1945-10-02 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q13134184|Q13134184]] | [[Tamara Chernyavskaya]] | [[Moscova]] | 1934-10-02 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q13137042|Q13137042]] | [[Marty Poorter]] | [[Delft]] | 1954-04-27 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q13141979|Q13141979]] | [[Fatima Naoot]] | [[O Cairo]] | 1964-09-18 | [[Exipto]] | | [[Ficheiro:Fatima Naoot, The Munathara Initiative - Mar 28, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q13223601|Q13223601]] | [[Marion Tournon-Branly]] | ''[[:d:Q245546|Q245546]]'' | 1924-09-23 | [[Francia]] | 2016-05-15 | [[Ficheiro:Marion Tournon-Branly (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q13409186|Q13409186]] | [[Gabriela Cimmermannová]] | [[Banská Bystrica]] | 1934-08-13 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | 2000-03-03<br/>2000 | |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q13426157|Q13426157]] | [[Chu Ming Silveira]] | [[Shanghai]] | 1941-04-04 | [[Brasil]] | 1997-06-18 | |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q13427221|Q13427221]] | [[Věra Machoninová]] | ''[[:d:Q750224|Q750224]]''<br/>[[Praga]] | 1928-09-27 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q13443026|Q13443026]] | [[Indrė Mišeikytė]] | [[Vilnius]] | 1970 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q13529509|Q13529509]] | [[Thekla Schild]] | [[Karlsruhe]] | 1890-03-08 | [[Alemaña]] | 1991-11-13 | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q14067012|Q14067012]] | [[Belen Bachero Traver]] | [[Castelló de la Plana]] | 1982-08-01 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q14189946|Q14189946]] | [[Lyubow Demeetriyevna Oosava]] | [[Irkutsk]] | 1921-09-06 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2015-01-02 | |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q14191498|Q14191498]] | [[Yasmine Mahmoudieh]] | [[Hamburgo]] | 1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q14192433|Q14192433]] | [[Maija Rautamäki]] | [[Helsinqui]] | 1951-07-21 | [[Finlandia]] | 2024-03-13 | |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q14428465|Q14428465]] | [[Käpy Paavilainen]] | [[Finlandia]] | 1947-05-08 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q14509047|Q14509047]] | [[Wenche Selmer]] | [[París]] | 1920-05-23 | [[Noruega]] | 1998-05-30 | |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q14532336|Q14532336]] | [[Daisy Schjelderup]] | | 1916-06-16 | [[Noruega]] | 1991-10-16 | |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q14545273|Q14545273]] | [[Ursula Schwaller]] | [[Friburgo, Suíza|Friburgo]] | 1976-06-22 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Ursula Schwaller, Bogogno 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q14550952|Q14550952]] | [[Hege Maria Eriksson]] | | 1969-09-13 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Hege Maria Eriksson After Belonging Photo Arielle Davidoff (21873847452).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q14917151|Q14917151]] | [[Lazzate Maralbayeva]] | [[Kokshetau]] | 1951-03-24 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q14946401|Q14946401]] | [[Gulchohra Mammadova]] | [[Ararat District]] | 1953-04-23 | [[Azerbaidján]] | | [[Ficheiro:Gülçöhrə Məmmədova 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q14949440|Q14949440]] | [[Janet Leys Shaw Mactavish]] | [[Montreal]] | 1925 | [[Canadá]] | 1972 | |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q15071469|Q15071469]] | [[Valentyna Maievska]] | [[Kíiv]] | 1929-10-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2015-10-18 | |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q15078049|Q15078049]] | [[Olga Ashvarina]] | ''[[:d:Q164001|Q164001]]'' | 1953-03-08 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q15078672|Q15078672]] | [[Olga Lapina]] | [[Moscova]] | 1959 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q15087643|Q15087643]] | [[Grete Smedal]] | | 1937-07-01 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q15087916|Q15087916]] | [[Marianne Skjulhaug]] | | 1964-12-18 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Marianne Skjulhaug, Norwegian professor of architecture.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q15207964|Q15207964]] | [[Margit Pelényi]] | [[Devecser]] | 1951-03-08 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q15282125|Q15282125]] | [[Patrizia Falcone]] | [[Milán]] | 1961 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:La Bellesa, Josep Llimona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q15284733|Q15284733]] | [[Carme Fiol]] | [[Barcelona]] | 1956-10-17 | [[España]] | | [[Ficheiro:Central Nou Barris6.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q15429753|Q15429753]] | [[Natalie de Blois]] | [[Paterson, Nova Jersey|Paterson]] | 1921-04-02 | [[Estados Unidos de América]] | 2013-07-22 | |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q15430804|Q15430804]] | [[Marian Cruger Coffin]] | ''[[:d:Q3452629|Q3452629]]'' | 1876-09-16 | [[Estados Unidos de América]] | 1957-02-02 | [[Ficheiro:Marian Cruger Coffin 1904.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q15434653|Q15434653]] | [[Annette Menting]] | ''[[:d:Q3886|Q3886]]'' | 1965-02-23 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q15437958|Q15437958]] | [[Ingeborg Schild]] | [[Arnsberg]] | 1927-09-30 | [[Alemaña]] | 2022-11-06 | |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q15438202|Q15438202]] | [[Marie-Theres Deutsch]] | [[Tréveris]] | 1955-08-14 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q15438293|Q15438293]] | [[Marion Manley]] | ''[[:d:Q1781699|Q1781699]]'' | 1893<br/>1893-04-29 | [[Estados Unidos de América]] | 1984 | |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q15440141|Q15440141]] | [[Maren Harnack]] | [[Neumünster]] | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q15446469|Q15446469]] | [[Renate Kaymer]] | [[Aquisgrán]] | 1957 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Renate Kaymer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q15450744|Q15450744]] | [[Elisabeth von Knobelsdorff]] | [[Potsdam]] | 1877-06-17 | [[Alemaña]] | 1959-04-20 | |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q15452148|Q15452148]] | [[Cordula Rau]] | [[Ratisbona]] | 1961-07-18 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q15618262|Q15618262]] | [[Naděžda Goryczková]] | [[Rýmařov]] | 1963-01-05 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Naděžda Goryczková (2020) IV.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q15622158|Q15622158]] | [[Serena Pellegrino]] | [[Lecce]] | 1966-11-11 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Serena Pellegrino daticamera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q15622715|Q15622715]] | [[Kristina Zieber]] | [[Samara]] | 1984-02-14 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q15709685|Q15709685]] | [[Gigi Chao]] | [[Hong Kong]] | 1979 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q15823202|Q15823202]] | [[Katharina Brichetti]] | [[Düsseldorf]] | 1968 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q15851554|Q15851554]] | [[Trix Haussmann]] | [[Zürich]] | 1933-11-06 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q15859305|Q15859305]] | [[Jovanka Bončić-Katerinić]] | ''[[:d:Q129259|Q129259]]'' | 1887-07-05 | [[Serbia]] | 1966-12-27 | [[Ficheiro:Banova palata (3).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q15881287|Q15881287]] | [[Rianne Makkink]] | ''[[:d:Q171264|Q171264]]''<br/>[[Rotterdam]] | 1964 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Rianne Makkink.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q15964442|Q15964442]] | [[Zelma Wilson]] | [[Nova York]] | 1918-11-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1996-05-10 | |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q15965239|Q15965239]] | [[Hillevi Callander]] | [[Södertälje]] | 1915-09-20 | [[Suecia]] | 2005-02-27 | |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q15970468|Q15970468]] | [[Victoire Durand-Gasselin]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1908-12-04 | [[Francia]] | 1998-11-16 | |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q15981161|Q15981161]] | [[Elsa Garmann Andersen]] | [[Bergen]] | 1891-11-21 | [[Noruega]] | 1964-09-12 | [[Ficheiro:Elsa Garmann Andersen II fra Stud 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q15983244|Q15983244]] | [[Perween Rahman]] | [[Dacca]] | 1957-01-22 | [[Paquistán]] | 2013-03-13 | |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q16003186|Q16003186]] | [[Paula Maria Canthal]] | [[Frankfurt]] | 1907-02-04 | [[Alemaña]] | 1987-11-11 | |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q16006704|Q16006704]] | [[Ruth Maxon Adams]] | ''[[:d:Q816137|Q816137]]'' | 1883-10-05 | [[Estados Unidos de América]] | 1970-03-19 | |- | style='text-align:right'| 1035 | [[:d:Q16007392|Q16007392]] | [[Ruth Gollancz]] | [[Hampstead]] | 1892-03-24 | | 1973-04-29 | |- | style='text-align:right'| 1036 | [[:d:Q16007690|Q16007690]] | [[Nelle Peters]] | ''[[:d:Q1833712|Q1833712]]'' | 1884-12-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1974-10-07 | |- | style='text-align:right'| 1037 | [[:d:Q16018680|Q16018680]] | [[Milka Bliznakov]] | [[Varna]] | 1927-09-20 | [[Bulgaria]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2010-11-04 | |- | style='text-align:right'| 1038 | [[:d:Q16039287|Q16039287]] | [[Paola Nugnes]] | [[Nápoles]] | 1962-10-23 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Paola Nugnes datisenato 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1039 | [[:d:Q16043382|Q16043382]] | [[Hanna Victorson]] | [[Karlshamn]] | 1926-10-13 | [[Suecia]] | 2013-06-29 | |- | style='text-align:right'| 1040 | [[:d:Q16043385|Q16043385]] | [[Kerstin Olson]] | [[Halmstad]] | 1929-11-29 | [[Suecia]] | 2007-03-01 | |- | style='text-align:right'| 1041 | [[:d:Q16043396|Q16043396]] | [[Birgitta Edberg]] | [[Gotemburgo]] | 1952-10-07 | [[Suecia]] | 1990-01-03 | |- | style='text-align:right'| 1042 | [[:d:Q16043398|Q16043398]] | [[Kerstin Barup]] | ''[[:d:Q10679615|Q10679615]]'' | 1953-08-05 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1043 | [[:d:Q16043407|Q16043407]] | [[Anna Borelius-Brodd]] | [[Uppsala]] | 1925-11-23 | [[Suecia]] | 2021-08-31 | |- | style='text-align:right'| 1044 | [[:d:Q16043585|Q16043585]] | [[Elspeth Douglas McClelland]] | ''[[:d:Q990168|Q990168]]'' | 1879-05-20 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1920 | [[Ficheiro:'Human Letters', 23 Feb 1909. (22934656091).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1045 | [[:d:Q16048448|Q16048448]] | [[زهره ملیله فرشید]] | | | | | [[Ficheiro:Zohreh Malileh Farshid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1046 | [[:d:Q16061998|Q16061998]] | [[Eleni Kostika]] | [[Atenas]] | 1969-09-06 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1047 | [[:d:Q16062164|Q16062164]] | [[Eleni Komili-Maneta]] | ''[[:d:Q189059|Q189059]]'' | 1939 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1048 | [[:d:Q16063791|Q16063791]] | [[Hanne Raabyemagle]] | | 1935-05-29<br/>1935 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1049 | [[:d:Q16087817|Q16087817]] | [[Радмила Деспинић-Томић]] | [[Barajevo]] | 1942-05-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1050 | [[:d:Q16101962|Q16101962]] | [[Dragana Bazik]] | ''[[:d:Q192606|Q192606]]'' | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 1051 | [[:d:Q16106487|Q16106487]] | [[Regina Vater]] | [[Río de Xaneiro]] | 1943-05-11 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1052 | [[:d:Q16110207|Q16110207]] | [[Vanja Ilić]] | [[Zagreb]] | 1973-04-20 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 1053 | [[:d:Q16111040|Q16111040]] | [[Vesna Milutin]] | [[Zagreb]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1054 | [[:d:Q16111501|Q16111501]] | [[Anka Mrak Taritaš]] | ''[[:d:Q5707|Q5707]]'' | 1959-11-24 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Anka Mrak Taritaš (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1055 | [[:d:Q16116704|Q16116704]] | [[Ivana Ergić]] | [[Zagreb]] | 1972 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 1056 | [[:d:Q16121522|Q16121522]] | [[داليا السعدني]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1057 | [[:d:Q16124071|Q16124071]] | [[Shahira Fahmy]] | [[Exipto]] | 1974 | [[Exipto]] | | |- | style='text-align:right'| 1058 | [[:d:Q16142522|Q16142522]] | [[Carol Ross Barney]] | [[Chicago]] | 1949-04-12 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Carol Ross Barney.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1059 | [[:d:Q16149364|Q16149364]] | [[Annmarie Adams]] | [[London, Ontario|London]] | 1960 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Annmarie Adams in 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1060 | [[:d:Q16151248|Q16151248]] | [[Yvonne Farrell]] | [[Tullamore|Tullamore - Tulach Mhór]] | 1951 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Yvonne Farrell at arcVision 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[:d:Q16161225|Q16161225]] | [[María Luisa Aguado Martínez]] | [[Tetuán]] | 1952 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1062 | [[:d:Q16163112|Q16163112]] | [[Malene Bjørn]] | ''[[:d:Q21176|Q21176]]'' | 1914 | [[Suecia]] | 2016-04-18 | [[Ficheiro:Lindström Bjørn 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1063 | [[:d:Q16163189|Q16163189]] | [[Raisa Petrovna Bykova]] | | 1928 | | 1999 | |- | style='text-align:right'| 1064 | [[:d:Q16173091|Q16173091]] | [[Birgit Wikan Berg]] | | 1965-04-13 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1065 | [[:d:Q16185772|Q16185772]] | [[Paola Viganò]] | [[Sondrio]] | 1961-05-29 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Paola Viganò.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1066 | [[:d:Q16192694|Q16192694]] | [[Sharon Exley]] | [[Rhode Island]] | 1958 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sharon Exley 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1067 | [[:d:Q16193900|Q16193900]] | [[Silja Tillner]] | [[Viena]] | 1960 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1068 | [[:d:Q16194981|Q16194981]] | [[Debra M. Brown]] | [[Yazoo City]] | 1963-11-22 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Debra M Brown.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1069 | [[:d:Q16195543|Q16195543]] | [[Celia Isabel Gauna Ruiz]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | 1964-11-19 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1070 | [[:d:Q16197746|Q16197746]] | [[Nadia Bakhurji]] | | | [[Arabia Saudita]] | | |- | style='text-align:right'| 1071 | [[:d:Q16201373|Q16201373]] | [[Offiong Ekanem Ejindu]] | [[Ibadan]] | 1962-05-25 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 1072 | [[:d:Q16215033|Q16215033]] | [[Caroline O'Donnell]] | [[Athlone|Athlone - Baile Átha Luain]] | 1974 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Caroline O'Donnell.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1073 | [[:d:Q16217526|Q16217526]] | [[Leovanna Orlandini]] | [[Guayaquil]] | 1978-08-27 | [[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Leovanna Orlandini Porcelain Horse (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1074 | [[:d:Q16239806|Q16239806]] | [[Lu Wenyu]] | [[Xinjiang]] | 1966 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 1075 | [[:d:Q16257548|Q16257548]] | [[Sunita Kohli]] | [[Lahore]] | 1946-12-28 | [[India]] | | [[Ficheiro:Mrs Sunita Kohli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1076 | [[:d:Q16257734|Q16257734]] | [[Ivenue Love-Stanley]] | ''[[:d:Q118152|Q118152]]'' | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1077 | [[:d:Q16264832|Q16264832]] | [[Miyoko Ōno]] | | | [[Xapón]] | 2016-08 | |- | style='text-align:right'| 1078 | [[:d:Q16322530|Q16322530]] | [[Ingeborg Wærn Bugge]] | [[Oslo]] | 1899-03-05 | [[Suecia]] | 1991-01-26 | [[Ficheiro:Ingeborg Wærn Bugge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1079 | [[:d:Q16324033|Q16324033]] | [[Tiina Orunuk]] | | 1955-07-24 | [[Estonia]] | 2014-01-08 | |- | style='text-align:right'| 1080 | [[:d:Q16334794|Q16334794]] | [[Maria Jaworska-Michałowska]] | [[Cracovia]] | 1955-12-28 | [[Polonia]] | 2013-05-21 | [[Ficheiro:MichalowskaMaria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1081 | [[:d:Q16334815|Q16334815]] | [[Irena Bieniek-Kotela]] | [[Varsovia]] | 1922-12-13 | [[Polonia]] | 2013-10-18 | |- | style='text-align:right'| 1082 | [[:d:Q16337793|Q16337793]] | [[Lúcia Viveiros]] | [[Belém, Pará|Belém do Pará]] | 1935-04-13 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1083 | [[:d:Q16374590|Q16374590]] | [[Rusudan Mepisašvili]] | ''[[:d:Q135787|Q135787]]'' | 1913-09-04 | [[Xeorxia]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1084 | [[:d:Q16382244|Q16382244]] | [[Lia Safaryan]] | [[Iereván]] | 1932-05-27 | [[Armenia]] | 2000-01-20 | |- | style='text-align:right'| 1085 | [[:d:Q16398504|Q16398504]] | [[Rouzan Alaverdyan]] | [[Iereván]] | 1946-01-25 | [[Armenia]] | 2017-12-27 | [[Ficheiro:Rouzan Alaverdyan.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1086 | [[:d:Q16403595|Q16403595]] | [[Paula Delacherie]] | [[Kehtna]] | 1903-04-07 | [[Estonia]]<br/>[[Francia]] | 2003-09-02 | |- | style='text-align:right'| 1087 | [[:d:Q16404142|Q16404142]] | [[Tiiu Argus]] | [[Talín]] | 1925-03-13 | [[Estonia]] | 2013-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1088 | [[:d:Q16404364|Q16404364]] | [[Aino Asszonyi]] | [[Talín]] | 1939-06-11 | [[Estonia]] | 2005-02-10 | |- | style='text-align:right'| 1089 | [[:d:Q16404589|Q16404589]] | [[Arda Kullerkupp]] | | 1928-09-16 | [[Estonia]] | 2013-12-12 | |- | style='text-align:right'| 1090 | [[:d:Q16405387|Q16405387]] | [[Kaire Nõmm]] | | 1971 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1091 | [[:d:Q16406633|Q16406633]] | [[Liina Jaanus]] | | 1937-06-30 | [[Estonia]] | 2010-06-21 | |- | style='text-align:right'| 1092 | [[:d:Q16407022|Q16407022]] | [[Maie Rooneem]] | [[Tartu]] | 1924-08-03 | [[Estonia]] | 2009-01-10 | |- | style='text-align:right'| 1093 | [[:d:Q16407371|Q16407371]] | [[Meeli Truu]] | | 1946-04-27 | [[Estonia]] | 2013-08-07 | |- | style='text-align:right'| 1094 | [[:d:Q16407647|Q16407647]] | [[Kersti Lootus]] | [[Tartu]] | 1953-01-08 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1095 | [[:d:Q16408048|Q16408048]] | [[Merike Phillips]] | | 1939 | [[Estonia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1096 | [[:d:Q16438439|Q16438439]] | [[Teresa Gisbert Carbonell]] | [[A Paz]] | 1926-11-30 | [[Bolivia]] | 2018-02-19 | [[Ficheiro:Teresa Gisbert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1097 | [[:d:Q16442812|Q16442812]] | [[Aida Lėckienė]] | | 1935-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1098 | [[:d:Q16444717|Q16444717]] | [[Audrone Kauspediene]] | [[Radviliškis]] | 1953-05-27 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 1099 | [[:d:Q16445873|Q16445873]] | [[Birutė Gudynaitė]] | [[Vilnius]] | 1953-10-15 | | 2012-05-30 | |- | style='text-align:right'| 1100 | [[:d:Q16445877|Q16445877]] | [[Birutė Kasperavičienė]] | ''[[:d:Q2477587|Q2477587]]'' | 1926-05-16 | ''[[:d:Q8272919|Q8272919]]''<br/>[[Unión Soviética]] | 1976-08-16 | |- | style='text-align:right'| 1101 | [[:d:Q16450455|Q16450455]] | [[Elvyra Klimavičienė]] | | 1959-04-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1102 | [[:d:Q16451407|Q16451407]] | [[Gertruda Sumskiene]] | ''[[:d:Q1693963|Q1693963]]'' | 1935-08-18 | | 1993-05-05 | |- | style='text-align:right'| 1103 | [[:d:Q16451481|Q16451481]] | [[Giedrė Eleonora Miknevičienė]] | [[Kaunas]] | 1943-12-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1104 | [[:d:Q16452034|Q16452034]] | [[Gražina Elena Juknevičienė]] | | 1943-03-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1105 | [[:d:Q16452039|Q16452039]] | [[Gražina Miškinienė]] | [[Klaipeda]] | 1927-10-24 | | 1996-11-28 | |- | style='text-align:right'| 1106 | [[:d:Q16452658|Q16452658]] | [[Idalija Bėčienė]] | | 1953-07-19 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 1107 | [[:d:Q16459260|Q16459260]] | [[Liuda Mažeikienė]] | | 1926-08-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1108 | [[:d:Q16459808|Q16459808]] | [[Marija Burinskienė]] | ''[[:d:Q176348|Q176348]]'' | 1954-10-31 | | | |- | style='text-align:right'| 1109 | [[:d:Q16476604|Q16476604]] | [[Virginija Bakšienė]] | | 1951-07-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1110 | [[:d:Q16494733|Q16494733]] | [[Ximena Bedregal Sáez]] | | 1953 | [[Bolivia]] | | [[Ficheiro:Ximena Bedregal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1111 | [[:d:Q16499781|Q16499781]] | [[Brenda Levin]] | [[Nova Jersey]] | 1946 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1112 | [[:d:Q16514217|Q16514217]] | [[Eva Harlou]] | ''[[:d:Q503379|Q503379]]'' | 1977-04-25 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1113 | [[:d:Q16516960|Q16516960]] | [[Ekhiñe Egiguren]] | [[Donostia]] | 1978 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1114 | [[:d:Q16526763|Q16526763]] | [[Agnieszka Zabłocka-Kos]] | | 1957 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agnieszka Zabłocka-Kos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1115 | [[:d:Q16529107|Q16529107]] | [[Anna Górska]] | [[Cracovia]] | 1914-06-08 | [[Polonia]] | 2002-06-23 | |- | style='text-align:right'| 1116 | [[:d:Q16529200|Q16529200]] | [[Anna Ptaszycka]] | [[Varsovia]] | 1911-10-13 | [[Polonia]] | 1967-10-24 | |- | style='text-align:right'| 1117 | [[:d:Q16543532|Q16543532]] | [[Elżbieta Maj]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1118 | [[:d:Q16544487|Q16544487]] | [[Ewa Cieszyńska]] | [[Chortkiv]] | 1923-01-05 | [[Polonia]] | 1972-06-15 | |- | style='text-align:right'| 1119 | [[:d:Q16544525|Q16544525]] | [[Ewa Pruszewicz-Sipińska]] | | 1957 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1120 | [[:d:Q16557249|Q16557249]] | [[Helena Morsztynkiewicz]] | [[Varsovia]] | 1894 | [[Polonia]] | 1983-07-02 | [[Ficheiro:Helena Morsztynkiewiczowa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1121 | [[:d:Q16561969|Q16561969]] | [[Janina Starzewska]] | [[Lviv]] | 1926-11-25 | [[Polonia]] | 2001-02-28 | |- | style='text-align:right'| 1122 | [[:d:Q16567110|Q16567110]] | [[Jaqueline Tyrwhitt]] | [[Pretoria]] | 1905-05-25 | [[Reino Unido]] | 1983-02-21 | |- | style='text-align:right'| 1123 | [[:d:Q16575259|Q16575259]] | [[Marzanna Jagiełło]] | ''[[:d:Q983726|Q983726]]'' | 1960 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1124 | [[:d:Q16576091|Q16576091]] | [[Maria Gardena]] | [[Bolzano|Bolzán]] | 1920 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 1125 | [[:d:Q16594716|Q16594716]] | [[Annika Eriksson]] | | 1956-04-05 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1126 | [[:d:Q16594861|Q16594861]] | [[Karin Fridell Anter]] | | 1950-04-25 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1127 | [[:d:Q16595509|Q16595509]] | [[Birgit Krantz]] | [[Estocolmo]] | 1930-07-28 | [[Suecia]] | 1998-01-08 | |- | style='text-align:right'| 1128 | [[:d:Q16596137|Q16596137]] | [[Eva Ralf]] | | 1923-08-22 | [[Suecia]] | 2007-11-16 | [[Ficheiro:Eva Ralf.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1129 | [[:d:Q16599492|Q16599492]] | [[Margarita Pisano]] | ''[[:d:Q51599|Q51599]]'' | 1932-10-28 | [[Chile]] | 2015-06-09 | |- | style='text-align:right'| 1130 | [[:d:Q16601937|Q16601937]] | [[Василка Ладинска]] | [[Kumanovo]] | 1928-10-02 | | 2013-11-24 | |- | style='text-align:right'| 1131 | [[:d:Q16614152|Q16614152]] | [[Wanda Genga]] | | 1927 | [[Polonia]] | 2008-12-09 | |- | style='text-align:right'| 1132 | [[:d:Q16666536|Q16666536]] | [[Raisa Kokhanova]] | [[San Petersburgo]] | 1906-12-16 | [[Rusia]] | 1992 | |- | style='text-align:right'| 1133 | [[:d:Q16674197|Q16674197]] | [[Nina Manucharova]] | [[Smolensk]] | 1900-10-09 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1988-03-02 | |- | style='text-align:right'| 1134 | [[:d:Q16701722|Q16701722]] | [[Marta Staņa]] | ''[[:d:Q2299223|Q2299223]]'' | 1913-01-04 | [[Letonia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1972-01-17 | |- | style='text-align:right'| 1135 | [[:d:Q16702670|Q16702670]] | [[Valentina Korneyeva]] | [[Kíiv]] | 1929-07-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2002-07-11 | |- | style='text-align:right'| 1136 | [[:d:Q16706064|Q16706064]] | [[Iryna Malakova]] | [[Kíiv]] | 1936-04-30<br/>1936 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1137 | [[:d:Q16709121|Q16709121]] | [[Новакова Муза Іванівна]] | ''[[:d:Q2636766|Q2636766]]'' | 1927 | | | |- | style='text-align:right'| 1138 | [[:d:Q16721410|Q16721410]] | [[Olga Nikolajewna Schtscherbakowa]] | | 1959-02-19 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1139 | [[:d:Q16728297|Q16728297]] | [[Dana Cuff]] | | 1953-10-04 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1140 | [[:d:Q16730686|Q16730686]] | [[Jennifer Keesmaat]] | [[Hamilton, Canadá|Hamilton]] | 1970 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Jennifer Keesmaat (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1141 | [[:d:Q16733203|Q16733203]] | [[Marcela Navarro Quintana]] | ''[[:d:Q273014|Q273014]]'' | 1959-05-28 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1142 | [[:d:Q16743341|Q16743341]] | [[Cécile Woog]] | | 1858 | [[Francia]] | 1925 | [[Ficheiro:Guillaume Dubufe - Portrait de Cécile Dubufe 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1143 | [[:d:Q16745088|Q16745088]] | [[Maire Annus]] | [[Talín]] | 1941-04-26 | [[Estonia]] | 2014-04-22 | |- | style='text-align:right'| 1144 | [[:d:Q16749961|Q16749961]] | [[Mary Turner Shaw]] | ''[[:d:Q5054509|Q5054509]]'' | 1906-01-14 | [[Australia]] | 1990-04-23 | |- | style='text-align:right'| 1145 | [[:d:Q16750249|Q16750249]] | [[Elina Mottram]] | [[Sheffield]] | 1903 | [[Australia]] | 1996 | [[Ficheiro:Elinamottram.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1146 | [[:d:Q16801904|Q16801904]] | [[Hilja Gestrin]] | [[Kuhmo]] | 1882-04-28 | [[Finlandia]] | 1963-08-14 | |- | style='text-align:right'| 1147 | [[:d:Q16855973|Q16855973]] | [[Ludmilla Herzenstein]] | [[San Petersburgo]] | 1906-04-06 | [[República Democrática Alemá]]<br/>[[Alemaña]] | 1994-08-04 | |- | style='text-align:right'| 1148 | [[:d:Q16856038|Q16856038]] | [[Lily Isabel Maude Addison]] | [[St Kilda]] | 1885-12-03 | [[Australia]] | 1968 | [[Ficheiro:Lily Addison.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1149 | [[:d:Q16864307|Q16864307]] | [[Stefanie Zwirn]] | [[Berlín]] | 1896-06-05 | [[Alemaña]] | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1150 | [[:d:Q16875362|Q16875362]] | [[Katherine Lee Schwennsen]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1151 | [[:d:Q16878168|Q16878168]] | [[Aino Iila]] | [[Talín]] | 1924-01-17 | [[Estonia]] | 2014-05-02 | |- | style='text-align:right'| 1152 | [[:d:Q16914111|Q16914111]] | [[Mary L. Page]] | ''[[:d:Q1425659|Q1425659]]'' | 1849-01-27 | [[Estados Unidos de América]] | 1921-10-21 | [[Ficheiro:Mary L Page.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1153 | [[:d:Q16939944|Q16939944]] | [[Cristina Salvador]] | | 1947-03-28 | [[Portugal]] | 2011-09-22 | [[Ficheiro:Cristina Salvador.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1154 | [[:d:Q16940882|Q16940882]] | [[Antonella Stasi]] | [[Crotone]] | 1966-10-26 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1155 | [[:d:Q16971149|Q16971149]] | [[Andrea Cochran]] | [[Nova York]] | 1954 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1156 | [[:d:Q16974686|Q16974686]] | [[Tamar Tavadze]] | [[Tbilisi]] | 1898-07-13 | [[Unión Soviética]] | 1980 | |- | style='text-align:right'| 1157 | [[:d:Q16981218|Q16981218]] | [[Sema Soygeniş]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 1158 | [[:d:Q17009434|Q17009434]] | [[Margaret Pitt Morison]] | [[North Perth]] | 1900-12-03 | [[Australia]] | 1985-12-12 | [[Ficheiro:Margaret Pitt Morison.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1159 | [[:d:Q17043831|Q17043831]] | [[Jelena Dmitrijewna Kwitnizkaja]] | [[Moscova]] | 1919-10-08 | [[Unión Soviética]] | 1981-07-05 | |- | style='text-align:right'| 1160 | [[:d:Q17046693|Q17046693]] | [[Zeynep Çelik]] | | 1951 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 1161 | [[:d:Q17070090|Q17070090]] | [[Eva Kuhlefelt-Ekelund]] | [[Loviisa]] | 1892-09-05 | [[Finlandia]] | 1984-08-07 | |- | style='text-align:right'| 1162 | [[:d:Q17094234|Q17094234]] | [[Anne Sigrid Hamran]] | [[Fredrikstad]] | 1959-06-05 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Anne Sigrid Hamran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1163 | [[:d:Q17097292|Q17097292]] | [[Marianne Jakobsen]] | ''[[:d:Q2415|Q2415]]'' | 1953 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1164 | [[:d:Q17099994|Q17099994]] | [[Markéta Veselá]] | ''[[:d:Q502993|Q502993]]'' | 1970-12-28 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1165 | [[:d:Q17100059|Q17100059]] | [[Helene Kobbe]] | | 1915 | [[Noruega]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 1166 | [[:d:Q17112379|Q17112379]] | [[Wenche Tislevoll]] | | 1964-09-27 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1167 | [[:d:Q17119848|Q17119848]] | [[Marie Karsten]] | [[Oslo]] | 1872-04-12 | [[Noruega]] | 1953-11-11 | |- | style='text-align:right'| 1168 | [[:d:Q17158574|Q17158574]] | [[Yūko Saitō]] | [[Prefectura de Saitama]] | 1954 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1169 | [[:d:Q17198599|Q17198599]] | [[Eva Koppel]] | [[Copenhague]] | 1916-01-01 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2006-08-02 | |- | style='text-align:right'| 1170 | [[:d:Q17265839|Q17265839]] | [[Greta Welamson]] | [[Gotemburgo]] | 1885-09-09 | [[Suecia]] | 1946-12-17 | [[Ficheiro:Greta Sellberg-Welamson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1171 | [[:d:Q17267243|Q17267243]] | [[Patrícia Barbas]] | [[Luanda]] | 1971-09-15 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 1172 | [[:d:Q17275667|Q17275667]] | [[Teresa Kruszewska]] | [[Varsovia]] | 1927-04-10 | [[Polonia]] | 2014-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1173 | [[:d:Q17284942|Q17284942]] | [[Maria Cristina Finucci]] | [[Lucca]] | 1956-11-10 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Maria Cristina Finucci.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1174 | [[:d:Q17305548|Q17305548]] | [[Princess Marie-Therese of Hohenberg]] | | 1972-07-31 | | | |- | style='text-align:right'| 1175 | [[:d:Q17326731|Q17326731]] | [[Ursula Schneider]] | [[Salzburgo]] | 1961-09-03 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1176 | [[:d:Q17328712|Q17328712]] | [[Elena Luzzatto]] | [[Ancona]] | 1900-10-30 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1983-11-04 | |- | style='text-align:right'| 1177 | [[:d:Q17362087|Q17362087]] | [[Jadwiga Dobrzyńska]] | [[Varsovia]] | 1898 | [[Polonia]] | 1940-02-01 | [[Ficheiro:Архітектор Ядвіга Добжинська (1898—1940).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1178 | [[:d:Q17362385|Q17362385]] | [[Eleonora Sekrecka]] | [[Varsovia]] | 1902-10-06 | [[Polonia]] | 1997-12-22 | [[Ficheiro:Eleonora Sekrecka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1179 | [[:d:Q17382012|Q17382012]] | [[Signe Lagerborg-Stenius]] | [[Helsinqui]] | 1870-04-04 | [[Finlandia]] | 1968-07-15 | [[Ficheiro:Signe Lagerborg-Stenius.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1180 | [[:d:Q17382038|Q17382038]] | [[Maija Könkkölä]] | [[Vaasa]] | 1947-08-04 | [[Finlandia]] | 2012-03-26 | |- | style='text-align:right'| 1181 | [[:d:Q17382304|Q17382304]] | [[Margit Lindqvist]] | [[Helsinqui]] | 1890-03-28 | [[Finlandia]] | 1967-03-02 | |- | style='text-align:right'| 1182 | [[:d:Q17383754|Q17383754]] | [[Salme Setälä]] | [[Helsinqui]] | 1894-01-18 | [[Finlandia]] | 1980-10-06 | [[Ficheiro:Sylvi-Kekkonen-with-writers-1962.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1183 | [[:d:Q17385746|Q17385746]] | [[Margarita Chávez Murguía]] | ''[[:d:Q399270|Q399270]]'' | 1959-06-05 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1184 | [[:d:Q17421351|Q17421351]] | [[Lorrie Dunington-Grubb]] | [[Inglaterra]] | 1877 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1945-01-17 | [[Ficheiro:Portrait album of who's who at the International Congress of Women - Miss Lorrie A Dunington.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1185 | [[:d:Q17421689|Q17421689]] | [[Ellice Nosworthy]] | ''[[:d:Q7002958|Q7002958]]'' | 1897-02-25 | [[Australia]] | 1972-01-07 | |- | style='text-align:right'| 1186 | [[:d:Q17425388|Q17425388]] | [[Seog-Jeong Lee]] | [[Seúl]] | 1955 | [[Corea do Sur]] | | [[Ficheiro:Seog-Jeong Lee.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1187 | [[:d:Q17425391|Q17425391]] | [[Dita Leyh]] | [[Stuttgart]] | 1977 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Dita leyh.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1188 | [[:d:Q17425453|Q17425453]] | [[Yajin Zhang]] | ''[[:d:Q46913|Q46913]]'' | 1974 | [[República Popular da China]] | | [[Ficheiro:Yajin Zhang.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1189 | [[:d:Q17430069|Q17430069]] | [[Mari-Ann Hütt]] | [[Talín]] | 1943-06-22 | [[Estonia]] | 2014-07-08 | |- | style='text-align:right'| 1190 | [[:d:Q17431694|Q17431694]] | [[Iskra Grabulovska]] | [[Pleven]] | 1936 | [[Macedonia do Norte]] | 2008-09-14 | [[Ficheiro:Iskra Grabul.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1191 | [[:d:Q17446896|Q17446896]] | [[Yoko Alender]] | [[Talín]] | 1979-06-13 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Alender, Yoko.IMG 2599.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1192 | [[:d:Q17447401|Q17447401]] | [[Reet Shein]] | [[Pärnu]] | 1946 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1193 | [[:d:Q17462850|Q17462850]] | [[Krystyna Januszkiewicz]] | [[Wadowice]] | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1194 | [[:d:Q17489575|Q17489575]] | [[Kimberly Castillo]] | [[Higüey]] | 1988-08-26 | [[República Dominicana]] | | |- | style='text-align:right'| 1195 | [[:d:Q17490136|Q17490136]] | [[Nora Tausz Rónai]] | [[Rijeka]] | 1924-02-29 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Nora Tausz Rónai.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1196 | [[:d:Q17505800|Q17505800]] | [[Elizabeth Hatz]] | ''[[:d:Q10570835|Q10570835]]'' | 1953-06-20<br/>1952 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1197 | [[:d:Q17505802|Q17505802]] | [[Bitte Nygren]] | | 1961-02-22 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1198 | [[:d:Q17518851|Q17518851]] | [[Clotilde Barto]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1948-11-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1199 | [[:d:Q17563985|Q17563985]] | [[Janina Czarnecka]] | [[Lviv]] | 1898-12-16 | [[Polonia]] | 1974-10-31 | [[Ficheiro:Janina Czarnecka (14023514).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1200 | [[:d:Q17621170|Q17621170]] | [[Mabel Causarano]] | [[Asunción]] | 1943 | [[Paraguai]] | | [[Ficheiro:Mabel Causarano at the National Historical Museum in Buenos Aires on 28 July 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1201 | [[:d:Q17650580|Q17650580]] | [[Aleksandra Hubert]] | [[Poznan]] | 1923 | [[Polonia]] | 2000-09-26 | |- | style='text-align:right'| 1202 | [[:d:Q17916878|Q17916878]] | [[Jane Duncan]] | | 1953-07 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1203 | [[:d:Q18001233|Q18001233]] | [[Hana Elhebshi]] | [[Libia]] | 1985 | [[Libia]] | | [[Ficheiro:2012 IWOC Award Winner Hana El Hebshi of Libya (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[:d:Q18012076|Q18012076]] | [[Anna Kodelska]] | | 1901 | [[Polonia]] | 1944 | |- | style='text-align:right'| 1205 | [[:d:Q18071139|Q18071139]] | [[Alexandra Paschalidou-Moreti]] | [[Istanbul]] | 1912 | [[Grecia]] | 2010 | [[Ficheiro:AΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΣΧΑΛΙΔΟΥ ΜΩΡΕΤΗ.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1206 | [[:d:Q18098232|Q18098232]] | [[Daphna Greenstein]] | | 1952 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:דפנה גרינשטיין.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1207 | [[:d:Q18120405|Q18120405]] | [[Arnona Axelrod]] | ''[[:d:Q932073|Q932073]]'' | 1935-08-02 | [[Israel]] | 2019-02-26 | |- | style='text-align:right'| 1208 | [[:d:Q18199413|Q18199413]] | [[Kirsten Sestoft]] | | 1936-01-14 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1990-01-19 | |- | style='text-align:right'| 1209 | [[:d:Q18204739|Q18204739]] | [[Füsun Eczacıbaşı]] | [[Istanbul]] | 20th century | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 1210 | [[:d:Q18221186|Q18221186]] | [[Galina Balashova]] | ''[[:d:Q133026|Q133026]]'' | 1931-12-04 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1211 | [[:d:Q18222025|Q18222025]] | [[Elsa Gidoni]] | [[Riga]] | 1899-03-12<br/>1901-03-12 | [[Estados Unidos de América]] | 1978-04-19 | |- | style='text-align:right'| 1212 | [[:d:Q18223457|Q18223457]] | [[Eugenie Pippal-Kottnig]] | [[Anzhero-Sudzhensk]] | 1921-01-10 | [[Austria]] | 1998-07-21 | |- | style='text-align:right'| 1213 | [[:d:Q18246042|Q18246042]] | [[Gudrun Steenberg]] | [[Gotemburgo]] | 1914-05-21 | [[Suecia]] | 1998-03-02 | |- | style='text-align:right'| 1214 | [[:d:Q18285074|Q18285074]] | [[Anne Lacaton]] | ''[[:d:Q583217|Q583217]]'' | 1955-08-02 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Anne Lacaton.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1215 | [[:d:Q18327845|Q18327845]] | [[Iveta Černá]] | | 1963-09-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1216 | [[:d:Q18330917|Q18330917]] | [[Gunnel Adlercreutz]] | [[Helsinqui]] | 1941-07-27 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1217 | [[:d:Q18353596|Q18353596]] | [[Leola Hall]] | ''[[:d:Q851034|Q851034]]'' | 1881-06-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1930-09-22 | |- | style='text-align:right'| 1218 | [[:d:Q18378130|Q18378130]] | [[Ashley Schafer]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1219 | [[:d:Q18416862|Q18416862]] | [[Atxu Amann y Alcocer]] | [[Madrid]] | 1961-10-25 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1220 | [[:d:Q18428009|Q18428009]] | [[İradə Rövşən]] | [[Zagatala]] | 1968-05-15 | [[Azerbaidján]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2014-09-30 | [[Ficheiro:Ирада Ровшан.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1221 | [[:d:Q18433700|Q18433700]] | [[Jeanne Dekkers]] | ''[[:d:Q9777|Q9777]]'' | 1953 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Architecte J. Dekkers, Enschedé 1995.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1222 | [[:d:Q18526487|Q18526487]] | [[Ann MacEwen]] | ''[[:d:Q3139238|Q3139238]]'' | 1918 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 1223 | [[:d:Q18526662|Q18526662]] | [[Bessie Charles]] | [[Calcuta]] | 1869 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1932 | |- | style='text-align:right'| 1224 | [[:d:Q18529953|Q18529953]] | [[Jane Parminter]] | [[Lisboa]] | 1750-02-05 | [[Reino de Gran Bretaña]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1811-11-06 | |- | style='text-align:right'| 1225 | [[:d:Q18530410|Q18530410]] | [[Monica Pidgeon]] | ''[[:d:Q3747|Q3747]]'' | 1913-09-29 | [[Reino Unido]] | 2009-09-17 | |- | style='text-align:right'| 1226 | [[:d:Q18565969|Q18565969]] | [[Lenina Mironava]] | [[Khárkiv]] | 1931-03-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2022-12-23 | [[Ficheiro:Lenina Mironova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1227 | [[:d:Q18576962|Q18576962]] | [[Sadie Speight]] | | 1906 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1992 | |- | style='text-align:right'| 1228 | [[:d:Q18601398|Q18601398]] | [[Mária Filep]] | [[Debrecen]] | 1953 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Filep Mária - Sopronpuszta, 2014.08.19 (5).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1229 | [[:d:Q18609157|Q18609157]] | [[Maimu Palm]] | | 1925-01-10 | [[Estonia]] | 2014-11-20 | |- | style='text-align:right'| 1230 | [[:d:Q18613363|Q18613363]] | [[Giorgia Toniolatti]] | [[Trento]] | 1927-12-02 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2003-09-12 | [[Ficheiro:Giorgia Toniolatti .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1231 | [[:d:Q18623780|Q18623780]] | [[Frederikke Aagaard]] | | 1976 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1232 | [[:d:Q18631821|Q18631821]] | [[Barbara Bestor]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1233 | [[:d:Q18632429|Q18632429]] | [[Bertha Enwald]] | [[Parikkala]] | 1871-04-10 | [[Finlandia]] | 1957-01-01 | [[Ficheiro:Bertha Enwald.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1234 | [[:d:Q18634732|Q18634732]] | [[Aleksandra Leonidovna Pavlova]] | [[Moscova]] | 1964-09-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2013-09-26 | |- | style='text-align:right'| 1235 | [[:d:Q18640652|Q18640652]] | [[Lois Howe]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1864-09-25 | [[Estados Unidos de América]] | 1964-09-13 | |- | style='text-align:right'| 1236 | [[:d:Q18642981|Q18642981]] | [[Milena Todorić Toplišek]] | ''[[:d:Q2368709|Q2368709]]'' | 1959 | [[Croacia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | |- | style='text-align:right'| 1237 | [[:d:Q18643074|Q18643074]] | [[Sonja Lapajne-Oblak]] | [[Šentvid]] | 1906-07-15 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (Q15102440)|Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos]]<br/>[[Cisleitania]] | 1993-09-29 | |- | style='text-align:right'| 1238 | [[:d:Q18647170|Q18647170]] | [[Tina Krebs]] | | 1963-01-01 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1239 | [[:d:Q18649970|Q18649970]] | [[Danuta Hahn]] | [[Cracovia]] | 1922 | [[Polonia]] | 2013-05-22 | |- | style='text-align:right'| 1240 | [[:d:Q18681494|Q18681494]] | [[Gillian Howell]] | | 1927 | | 2000 | |- | style='text-align:right'| 1241 | [[:d:Q18692983|Q18692983]] | [[Theano Fotiou]] | [[Atenas]] | 1946-05-10 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:Theano Fotiou 2014 cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1242 | [[:d:Q18715995|Q18715995]] | [[Ida McCain]] | [[Fort Collins]] | 1884-08-27 | [[Estados Unidos de América]] | 1937 | |- | style='text-align:right'| 1243 | [[:d:Q18716004|Q18716004]] | [[Gertrude Comfort Morrow]] | [[San Francisco]] | 1888-02-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1983-10-10 | |- | style='text-align:right'| 1244 | [[:d:Q18719150|Q18719150]] | [[Mary Lund Davis]] | [[Sacramento, California|Sacramento]] | 1922-02-13 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-06-13 | |- | style='text-align:right'| 1245 | [[:d:Q18729524|Q18729524]] | [[Eliana Bórmida]] | [[Mendoza, Arxentina|Mendoza]] | 1946-07-29 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Eliana Bormida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1246 | [[:d:Q18739432|Q18739432]] | [[India Boyer]] | | 1907 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-02-09 | |- | style='text-align:right'| 1247 | [[:d:Q18749031|Q18749031]] | [[Katherine G. Farley]] | | 1949-10-12 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1248 | [[:d:Q18752168|Q18752168]] | [[Donata Valentien]] | [[Coburgo]] | 1944-10-30 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1249 | [[:d:Q18757291|Q18757291]] | [[María Elisa Castro]] | [[Añatuya]] | 1954-11-27 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:María Elisa Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1250 | [[:d:Q18783858|Q18783858]] | [[Mary Parminter]] | ''[[:d:Q808532|Q808532]]'' | 1767-03-17 | [[Inglaterra]] | 1849-12-18 | [[Ficheiro:Mary Parminter.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1251 | [[:d:Q18811782|Q18811782]] | [[Martine Bedin]] | [[Bordeos]] | 1957-10-31 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1252 | [[:d:Q18813613|Q18813613]] | [[Elizabeth Watson-Brown]] | [[Brisbane]] | 1956-10-12 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Elizabeth Watson-Brown.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1253 | [[:d:Q18813637|Q18813637]] | [[Mabel O. Wilson]] | [[Nova Jersey]] | 1963-06-13 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Mabel O. Wilson introduces Architecture Practice and the City at Columbia GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[:d:Q18911259|Q18911259]] | [[Louisa Caroline Tuthill]] | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | 1798<br/>1799-07-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1879<br/>1879-06-01 | |- | style='text-align:right'| 1255 | [[:d:Q18954427|Q18954427]] | [[Judith Ledeboer]] | ''[[:d:Q988|Q988]]'' | 1901-09-08 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1990-12-24 | [[Ficheiro:Judith Ledeboer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1256 | [[:d:Q18954442|Q18954442]] | [[Marian Pepler]] | ''[[:d:Q7416166|Q7416166]]'' | 1904-08-24 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1997-10-13 | |- | style='text-align:right'| 1257 | [[:d:Q18958981|Q18958981]] | [[Aini-Merike Remmel]] | | 1938-12-07 | [[Estonia]] | 2015-01-08 | |- | style='text-align:right'| 1258 | [[:d:Q19011950|Q19011950]] | [[Lucile Council]] | | 1898 | [[Estados Unidos de América]] | 1964 | |- | style='text-align:right'| 1259 | [[:d:Q19035168|Q19035168]] | [[Fernanda Canales]] | [[Cidade de México]] | 1974 | [[México]] | | [[Ficheiro:Fernanda Canales (2018).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1260 | [[:d:Q19039917|Q19039917]] | [[Elizabeth Cadbury Brown]] | [[Manhattan]] | 1922-03-28 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2002-03-17 | |- | style='text-align:right'| 1261 | [[:d:Q19267119|Q19267119]] | [[Aleksandra Wasilkowska]] | [[Varsovia]] | 1978-10-04 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Aleksandra Wasilkowska portrait portret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1262 | [[:d:Q19282048|Q19282048]] | [[Elizabeth Grant]] | ''[[:d:Q327348|Q327348]]'' | 1963-08-23 | [[Australia]] | 2022-07-05 | [[Ficheiro:Elizabeth Grant.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[:d:Q19291189|Q19291189]] | [[Itziar González i Virós]] | [[Barcelona]] | 1967 | [[España]] | | [[Ficheiro:Itziar Gonzalez 2370.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1264 | [[:d:Q19301132|Q19301132]] | [[Marta Pujol i Ferrusola]] | [[Barcelona]] | 1959 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1265 | [[:d:Q19335544|Q19335544]] | [[Mary Beaumont Medd]] | [[Bradford]] | 1907-08-04 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2005-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1266 | [[:d:Q19335555|Q19335555]] | [[Patricia Randall Tindale]] | ''[[:d:Q2884709|Q2884709]]'' | 1926 | | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1267 | [[:d:Q19377083|Q19377083]] | [[Kerstin Gjesdahl Noach]] | [[Porsgrunn]] | 1935-09-01 | [[Noruega]] | 2024-03-07 | [[Ficheiro:Kerstin Gjesdahl Noach I.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[:d:Q19380836|Q19380836]] | [[Magdalena Eide Jessen]] | ''[[:d:Q90597|Q90597]]'' | 1938-08-29 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1269 | [[:d:Q19474223|Q19474223]] | [[Marie-José Van Hee]] | [[Gante]] | 1950-05-21 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:MJ VanHee ©KlaasVerdru-5.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1270 | [[:d:Q19477632|Q19477632]] | [[Inger Exner]] | ''[[:d:Q27168|Q27168]]'' | 1926-08-20 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1271 | [[:d:Q19509296|Q19509296]] | [[Itala Fulvia Villa]] | [[Buenos Aires]] | 1913-01-20 | [[Arxentina]] | 1991-01-28 | [[Ficheiro:Itala Fulvia Villa y el Proyecto para el Bajo Flores, Buenos Aires.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1272 | [[:d:Q19509575|Q19509575]] | [[Eneida de León]] | ''[[:d:Q2096693|Q2096693]]'' | 1943 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1273 | [[:d:Q19510441|Q19510441]] | [[Amy Porter Rapp]] | ''[[:d:Q2254254|Q2254254]]'' | 1908-12-15 | [[Estados Unidos de América]] | 2002-06-19 | |- | style='text-align:right'| 1274 | [[:d:Q19510486|Q19510486]] | [[Cornelia Brierly]] | ''[[:d:Q494161|Q494161]]'' | 1913-04-12 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-08-24 | |- | style='text-align:right'| 1275 | [[:d:Q19517059|Q19517059]] | [[Reiko Hayama]] | ''[[:d:Q7473516|Q7473516]]'' | 1933-11-09 | [[Xapón]] | 2025-01-20 | |- | style='text-align:right'| 1276 | [[:d:Q19554998|Q19554998]] | [[Maria Bergson]] | [[Viena]] | 1914 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-03-19 | [[Ficheiro:Maria bergson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1277 | [[:d:Q19556851|Q19556851]] | [[Eva Buhrich]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1915 | [[Alemaña]]<br/>[[Australia]] | 1976-03 | |- | style='text-align:right'| 1278 | [[:d:Q19564216|Q19564216]] | [[Cheryl Barton]] | [[Erie, Pensilvania|Erie]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1279 | [[:d:Q19564217|Q19564217]] | [[Ann Beha]] | [[Nova York]] | 1950-06-26 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1280 | [[:d:Q19564438|Q19564438]] | [[Mary Otis Stevens]] | [[Nova York]] | 1928 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1281 | [[:d:Q19564463|Q19564463]] | [[Toshiko Mori]] | [[Xapón]] | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Mori Toshiko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1282 | [[:d:Q19594732|Q19594732]] | [[Gertrude Kerbis]] | | 1926 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-06-14 | |- | style='text-align:right'| 1283 | [[:d:Q19594761|Q19594761]] | [[Helen Liu Fong]] | [[Os Ánxeles]] | 1927-01-14 | [[Estados Unidos de América]] | 2005-04-17 | |- | style='text-align:right'| 1284 | [[:d:Q19594804|Q19594804]] | [[Brigitte Peterhans]] | ''[[:d:Q83167|Q83167]]'' | 1928-08-27 | [[Alemaña]] | 2021-01-15 | |- | style='text-align:right'| 1285 | [[:d:Q19594832|Q19594832]] | [[Stroma Buttrose]] | ''[[:d:Q7053663|Q7053663]]'' | 1929-10-20 | [[Australia]] | 2020-02-26 | |- | style='text-align:right'| 1286 | [[:d:Q19594838|Q19594838]] | [[Mimoza Nestorova-Tomić]] | ''[[:d:Q156858|Q156858]]'' | 1929-06-21 | [[Macedonia do Norte]] | 2024-05-22 | |- | style='text-align:right'| 1287 | [[:d:Q19602731|Q19602731]] | [[Svetlana Kana Radević]] | [[Cetinje]] | 1937-11-21 | [[Montenegro]]<br/>[[Iugoslavia]] | 2000-11-08 | [[Ficheiro:Svetlana Kana Radević 2021 stamp of Montenegro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1288 | [[:d:Q19605363|Q19605363]] | [[Khaleda Ekram]] | [[Dacca]] | 1950-08-06 | [[Bangladesh]]<br/>[[Paquistán]] | 2016-05 | |- | style='text-align:right'| 1289 | [[:d:Q19607935|Q19607935]] | [[Mina Klabin Warchavchik]] | [[São Paulo]] | 1896 | [[Brasil]] | 1969 | [[Ficheiro:Mina, Ema e Eva Klabin, Suíça, 1915.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1290 | [[:d:Q19631435|Q19631435]] | [[Jutta Kriewitz]] | | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1291 | [[:d:Q19642170|Q19642170]] | [[Eileen Good]] | [[Australia]] | 1893 | [[Australia]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 1292 | [[:d:Q19643105|Q19643105]] | [[Ellison Harvie]] | ''[[:d:Q1733565|Q1733565]]'' | 1902-05-18 | [[Australia]] | 1984-09-27 | |- | style='text-align:right'| 1293 | [[:d:Q19646593|Q19646593]] | [[Beatrice Hutton]] | ''[[:d:Q30584366|Q30584366]]'' | 1893-07-16 | [[Australia]] | 1990-10-07 | [[Ficheiro:Beatrice Hutton.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1294 | [[:d:Q19646614|Q19646614]] | [[Catherine Mary Wisnicki]] | [[Winnipeg]] | 1919-09-19 | [[Canadá]] | 2014-10-21 | [[Ficheiro:Arvida 1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1295 | [[:d:Q19648874|Q19648874]] | [[Reem Al Marzouqi]] | ''[[:d:Q234600|Q234600]]'' | 1990-09-26 | [[Emiratos Árabes Unidos]] | | |- | style='text-align:right'| 1296 | [[:d:Q19662924|Q19662924]] | [[Paula Nascimento]] | [[Luanda]] | 1981 | [[Angola]] | | [[Ficheiro:Lombardia Expo 2015 Pavilion of Angola 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1297 | [[:d:Q19662957|Q19662957]] | [[Margaret Justin Blanco White]] | ''[[:d:Q288781|Q288781]]'' | 1911-12-11 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2001-11-01 | |- | style='text-align:right'| 1298 | [[:d:Q19663386|Q19663386]] | [[Brigitte Shim]] | [[Kingston]] | 1958-12-08 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1299 | [[:d:Q19663458|Q19663458]] | [[Ginger Krieg Dosier]] | | 1979 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ginger Krieg Dosier (5123166108).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1300 | [[:d:Q19663721|Q19663721]] | [[Marjorie Wintermute]] | | 1919 | [[Estados Unidos de América]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 1301 | [[:d:Q19664500|Q19664500]] | [[Silvia Kolbowski]] | [[Buenos Aires]] | 1953 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1302 | [[:d:Q19665301|Q19665301]] | [[Kooi-Ying Mah]] | ''[[:d:Q1011190|Q1011190]]'' | 1950 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1303 | [[:d:Q19665485|Q19665485]] | [[Susan Phillips]] | | 1958 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1304 | [[:d:Q19665542|Q19665542]] | [[Louise St John Kennedy]] | | 1950 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1305 | [[:d:Q19666435|Q19666435]] | [[Kristin Green]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1306 | [[:d:Q19667099|Q19667099]] | [[Clara Porset]] | [[Matanzas]] | 1895-05-25 | [[Cuba]] | 1981-05-17 | [[Ficheiro:Retrato Clara Porset.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1307 | [[:d:Q19667125|Q19667125]] | [[Eli Giannini]] | [[Roma]] | 1956 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Eli Giannini.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1308 | [[:d:Q19667136|Q19667136]] | [[Peggy Deamer]] | [[Estados Unidos de América]] | 1950-02-15 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1309 | [[:d:Q19667325|Q19667325]] | [[Adèle Naudé Santos]] | [[Suráfrica]] | 1938 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Adele Naude-Santos (4412312560).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1310 | [[:d:Q19667569|Q19667569]] | [[Nellie McCredie]] | | 1903 | [[Australia]] | 1968 | [[Ficheiro:Miss Nell McCredie in a corner of her studio, samples of her artistic work line the shelves, 1936.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1311 | [[:d:Q19667663|Q19667663]] | [[Helen Lochhead]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1312 | [[:d:Q19667874|Q19667874]] | [[Christine Phillips]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1313 | [[:d:Q19668105|Q19668105]] | [[Jennifer Taylor]] | [[Manly]] | 1935-04-12<br/>1935 | [[Australia]] | 2015-12-07 | |- | style='text-align:right'| 1314 | [[:d:Q19689139|Q19689139]] | [[Layla Dawson]] | [[Londres]] | 1949 | [[Reino Unido]] | 2015-03-03 | |- | style='text-align:right'| 1315 | [[:d:Q19702905|Q19702905]] | [[Adriana Ausch]] | [[Târgu Mureș]] | 1954-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1316 | [[:d:Q19720693|Q19720693]] | [[Hazel Wood Waterman]] | | 1865-05-05 | [[Estados Unidos de América]] | 1948-07-22 | [[Ficheiro:Portrait of Hazel Wood Waterman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1317 | [[:d:Q19750817|Q19750817]] | [[Andrea Forfori]] | [[Santa Cruz de la Sierra]] | 1989-03-23 | [[Bolivia]] | | |- | style='text-align:right'| 1318 | [[:d:Q19754950|Q19754950]] | [[Ella Henriëtte Tamminga]] | [[Ámsterdam]] | 1896-12-14 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1983-09-17 | |- | style='text-align:right'| 1319 | [[:d:Q19773049|Q19773049]] | [[Gunilla Svensson]] | [[Lund]] | 1956-05-23 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1320 | [[:d:Q19780189|Q19780189]] | [[Barbara Stauffacher Solomon]] | [[San Francisco]] | 1928-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | 2024-05-07 | [[Ficheiro:Portrait of Barbara Stauffacher Solomon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[:d:Q19802715|Q19802715]] | [[Laila Haugan]] | | 1944-03-18 | [[Noruega]] | 2023-09-01 | [[Ficheiro:The Norwegian artist Laila Haugan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1322 | [[:d:Q19822709|Q19822709]] | [[Lise Høstrup]] | ''[[:d:Q27168|Q27168]]'' | 1928-07-03 | [[Suecia]]<br/>''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2017-05-12 | [[Ficheiro:Lise Roel (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1323 | [[:d:Q19830052|Q19830052]] | [[Leila Araghian]] | [[Teherán]] | 1983 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Leila Araghian TEDxTehran 2015 - 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1324 | [[:d:Q19831262|Q19831262]] | [[Hanne Utreras]] | [[Concepción, Chile|Concepción]] | 1972-02-25 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Hanne Utreras - Intendente Región de Coquimbo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1325 | [[:d:Q19845116|Q19845116]] | [[Alice Ross Carey]] | [[Brooklyn]] | 1949 | [[Estados Unidos de América]] | 2013-07-27 | [[Ficheiro:Alice carey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1326 | [[:d:Q19856939|Q19856939]] | [[Janet Turner]] | | 1936-09-29 | | 2015-04-07 | |- | style='text-align:right'| 1327 | [[:d:Q19870698|Q19870698]] | [[Winsome Hall Andrew]] | ''[[:d:Q2918297|Q2918297]]'' | 1905 | [[Australia]] | 1997 | |- | style='text-align:right'| 1328 | [[:d:Q19872597|Q19872597]] | [[Louise Cox]] | | 1939 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1329 | [[:d:Q19872699|Q19872699]] | [[Suzanne Dance]] | | 1941 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1330 | [[:d:Q19873922|Q19873922]] | [[Louise Braverman]] | | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 1331 | [[:d:Q19874116|Q19874116]] | [[Laura Harding]] | | 1975 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1332 | [[:d:Q19874835|Q19874835]] | [[Sandra Kaji-O'Grady]] | | 20th century | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1333 | [[:d:Q19876924|Q19876924]] | [[Shelley Penn]] | | 1965 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1334 | [[:d:Q19877022|Q19877022]] | [[Elizabeth Bauer Mock]] | ''[[:d:Q929667|Q929667]]'' | 1911-06-28 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-02-08 | [[Ficheiro:Elizabeth Bauer Mock.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1335 | [[:d:Q19877063|Q19877063]] | [[Caroline Pidcock]] | | 1962 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1336 | [[:d:Q19877985|Q19877985]] | [[Ena Dubnoff]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1337 | [[:d:Q19895779|Q19895779]] | [[Sonali Rastogi]] | [[Delhi]] | 1967-11-02 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1338 | [[:d:Q19896058|Q19896058]] | [[Marianne McKenna]] | [[Montreal]] | 1950-09-25 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1339 | [[:d:Q19902909|Q19902909]] | [[Fuensanta Nieto de la Cierva]] | [[Madrid]] | 1957-04-18 | [[España]] | | [[Ficheiro:Fuensanta Nieto (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1340 | [[:d:Q19907896|Q19907896]] | [[Tamara Butaeva]] | [[Bakú]] | 1912-06-25 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 1341 | [[:d:Q19911038|Q19911038]] | [[Tatiana Savarenskaya]] | [[Moscova]] | 1923-03-23 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2003-01-10 | |- | style='text-align:right'| 1342 | [[:d:Q19957716|Q19957716]] | [[Emma Young]] | | 1971 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1343 | [[:d:Q19957854|Q19957854]] | [[Jill Garner]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1344 | [[:d:Q19960290|Q19960290]] | [[Regine Leibinger]] | [[Stuttgart]] | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1345 | [[:d:Q19974757|Q19974757]] | [[Mary Rutherfurd Jay]] | ''[[:d:Q5429819|Q5429819]]'' | 1872 | [[Estados Unidos de América]] | 1953 | [[Ficheiro:Mary Rutherfurd Jay, August 30, 1918.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1346 | [[:d:Q19974926|Q19974926]] | [[Marcia Mead]] | | 1879 | [[Estados Unidos de América]] | 1967 | [[Ficheiro:Marcia Mead (1918).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1347 | [[:d:Q19974980|Q19974980]] | [[Louise Caldwell Murdock]] | | 1857 | [[Estados Unidos de América]] | 1915 | |- | style='text-align:right'| 1348 | [[:d:Q19975856|Q19975856]] | [[Margaret Findlay]] | | 1916 | [[Australia]] | 2007 | [[Ficheiro:Margaret Keitha Findlay.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[:d:Q19981254|Q19981254]] | [[Dimity Reed]] | | 1942 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1350 | [[:d:Q19997558|Q19997558]] | [[Louise Hall]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1905 | [[Estados Unidos de América]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1351 | [[:d:Q20006066|Q20006066]] | [[Nelly van Ree Bernard]] | ''[[:d:Q3519142|Q3519142]]'' | 1923-11-24 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2012<br/>2010-02-02 | [[Ficheiro:Nelly van Ree Bernard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1352 | [[:d:Q20011623|Q20011623]] | [[Aglaée Degros]] | ''[[:d:Q118958|Q118958]]'' | 1972-08-22 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1353 | [[:d:Q20013782|Q20013782]] | [[Eliana Caraball]] | [[Santiago de Chile]] | 1937-04-27 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Eliana Caraball.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1354 | [[:d:Q20028655|Q20028655]] | [[Dorota Dąbrowska]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1355 | [[:d:Q20029938|Q20029938]] | [[Ewa Nekanda-Trepka]] | [[Jelenia Góra]] | 1951 | | | [[Ficheiro:Ewa Nekanda-Trepka 2015.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1356 | [[:d:Q20041019|Q20041019]] | [[Mariko Sonoda]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1357 | [[:d:Q20045592|Q20045592]] | [[Ana Cristina Wanzeler]] | ''[[:d:Q1804369|Q1804369]]'' | 1960 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Plenário do Senado - Comenda Senador Abdias Nascimento - Ana Maria Wanzeler (15649803709) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1358 | [[:d:Q20048604|Q20048604]] | [[Evelyn Furquim Werneck Lima]] | | 1946-07-02 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1359 | [[:d:Q20055583|Q20055583]] | [[Frances Tophill]] | ''[[:d:Q1011096|Q1011096]]'' | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1360 | [[:d:Q20066952|Q20066952]] | [[Svitlana Ivanivna Dudenko]] | ''[[:d:Q135787|Q135787]]'' | 1957-06-06 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1361 | [[:d:Q20068468|Q20068468]] | [[Маяк Ганна Степанівна]] | ''[[:d:Q4331286|Q4331286]]'' | 1915-02-10 | | 1993-06-17 | |- | style='text-align:right'| 1362 | [[:d:Q20069575|Q20069575]] | [[Русанова Ірина Василівна]] | | 1934-12-18 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1363 | [[:d:Q20091000|Q20091000]] | [[Mary Ann Jackson]] | [[Nobby]] | 1960-11-26 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1364 | [[:d:Q20111938|Q20111938]] | [[Sidsel Pihl Haugen]] | ''[[:d:Q2284798|Q2284798]]'' | 1935-07-11 | [[Noruega]] | 2020-02-25 | |- | style='text-align:right'| 1365 | [[:d:Q20140418|Q20140418]] | [[Mara Servetto]] | [[Turín]] | 1957-09-09 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1366 | [[:d:Q20174224|Q20174224]] | [[Brenda Velez]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | 1979-03-23 | [[México]] | | [[Ficheiro:Brenda Velez at age 22 Teatro Degollado Photo Shoot.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1367 | [[:d:Q20202981|Q20202981]] | [[Hannie van Eyck]] | [[Middelburg]] | 1918-03-26<br/>1918-03-18 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2018-03-18 | |- | style='text-align:right'| 1368 | [[:d:Q20212027|Q20212027]] | [[Roser Amadó]] | [[Barcelona]] | 1944-01-22 | [[España]] | 2023-09-12 | |- | style='text-align:right'| 1369 | [[:d:Q20253017|Q20253017]] | [[Anne Stenros]] | | 1954 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1370 | [[:d:Q20419201|Q20419201]] | [[ريم عبد الغني]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1371 | [[:d:Q20435743|Q20435743]] | [[Biserka Ilijašev]] | [[Kikinda]] | 1942-03-15 | [[Iugoslavia]] | 2020-12-29 | |- | style='text-align:right'| 1372 | [[:d:Q20471240|Q20471240]] | [[Sibel Gönül]] | [[Istanbul]] | 1966-08-12 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 1373 | [[:d:Q20478825|Q20478825]] | [[Ildikó Márton]] | [[Odorheiu Secuiesc]] | 1981-04-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1374 | [[:d:Q20493183|Q20493183]] | [[Ľubica Fábri]] | ''[[:d:Q26119|Q26119]]'' | 1961-04-24 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1375 | [[:d:Q20507588|Q20507588]] | [[Margarit Soghomonyan]] | [[Iereván]] | 1921-03-21 | [[República Socialista Soviética de Armenia]] | 1981-09-01 | |- | style='text-align:right'| 1376 | [[:d:Q20511829|Q20511829]] | [[Arev Samuelyan]] | [[Iereván]] | 1976-01-15 | [[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1377 | [[:d:Q20512995|Q20512995]] | [[Anna Ter-Avetikian]] | [[Iereván]] | 1908-04-23 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | 2013-01-16 | |- | style='text-align:right'| 1378 | [[:d:Q20525041|Q20525041]] | [[Srebrenka Sekulić-Gvozdanović]] | | 1916-04-12 | [[Croacia]] | 2002-11-27 | |- | style='text-align:right'| 1379 | [[:d:Q20525046|Q20525046]] | [[Anamarija Semencic]] | | 1932-09-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1380 | [[:d:Q20528798|Q20528798]] | [[Johanna Jõekalda]] | | 1990 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1381 | [[:d:Q20571991|Q20571991]] | [[Rusudan Gverdtsiteli]] | [[Tbilisi]] | 1909-06-15<br/>1909-05-15 | [[Imperio Ruso]]<br/>''[[:d:Q245160|Q245160]]''<br/>[[República Socialista Soviética de Xeorxia]]<br/>[[Xeorxia]] | 1994-01-27<br/>1994-01-26 | |- | style='text-align:right'| 1382 | [[:d:Q20572634|Q20572634]] | [[Алисә Айдарова]] | [[Moscova]] | 1982-05-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1383 | [[:d:Q20580868|Q20580868]] | [[Färidä Zäbireva]] | [[Kazán]] | 1954-02-11 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2021-06-27 | [[Ficheiro:Farida Zabirova (2018-02-14).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1384 | [[:d:Q20610532|Q20610532]] | [[Исаева, Сайёра Джунайдовна]] | [[Panxaquent]] | 1933-04-04 | [[Unión Soviética]] | 2012-09-28 | |- | style='text-align:right'| 1385 | [[:d:Q20611177|Q20611177]] | [[Johanna Wolf]] | [[Budapest]] | 1905-03-26 | [[Hungría]] | 1997-04-30 | |- | style='text-align:right'| 1386 | [[:d:Q20620111|Q20620111]] | [[Алиева, Вера Нурматовна]] | | 1940-07-15 | | 2014-10-19 | |- | style='text-align:right'| 1387 | [[:d:Q20631093|Q20631093]] | [[Abbie Galvin]] | [[Vancouver]] | 1970 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1388 | [[:d:Q20656774|Q20656774]] | [[Sara Bronin]] | | 1978 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sara Bronin, ACHP Chair (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1389 | [[:d:Q20657173|Q20657173]] | [[Andrea Leers]] | [[Miami]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1390 | [[:d:Q20657317|Q20657317]] | [[Alison Mears]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1391 | [[:d:Q20669031|Q20669031]] | [[Peter Adler]] | ''[[:d:Q205432|Q205432]]'' | 1937-02-09<br/>1937-09-02 | [[Iugoslavia]] | 2001-07-14 | |- | style='text-align:right'| 1392 | [[:d:Q20669087|Q20669087]] | [[Britta Abramson]] | | 1925-08-10 | [[Suecia]] | 2017-10-18 | |- | style='text-align:right'| 1393 | [[:d:Q20669138|Q20669138]] | [[Malin Aminoff]] | ''[[:d:Q10659410|Q10659410]]'' | 1918-02-20 | [[Suecia]] | 2011-05-24 | |- | style='text-align:right'| 1394 | [[:d:Q20672038|Q20672038]] | [[Maj Andersson]] | [[Estocolmo]] | 1921-05-11 | [[Suecia]] | 2012-01-04 | |- | style='text-align:right'| 1395 | [[:d:Q20681474|Q20681474]] | [[Ulla Antonsson]] | | 1953 | | 2022-06-27 | |- | style='text-align:right'| 1396 | [[:d:Q20684658|Q20684658]] | [[Kirsteen Mackay]] | | | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1397 | [[:d:Q20685404|Q20685404]] | [[Patricia Saldaña Natke]] | [[Chicago]] | 1964 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Patricia Saldaña Natke.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1398 | [[:d:Q20687527|Q20687527]] | [[Yvonne von Hartel]] | | 1943 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1399 | [[:d:Q20687562|Q20687562]] | [[Jane Weinzapfel]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1400 | [[:d:Q20714888|Q20714888]] | [[Edla Muir]] | | 1906-01-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1971-11-05 | |- | style='text-align:right'| 1401 | [[:d:Q20716767|Q20716767]] | [[Penelope Seidler]] | | 1938-12-15 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1402 | [[:d:Q20725342|Q20725342]] | [[Angela Dolgner]] | ''[[:d:Q71095|Q71095]]'' | 1955-07-30 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1403 | [[:d:Q20742117|Q20742117]] | [[Oktyabrina Lebedeva]] | [[Moscova]] | 1923-11-09 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1404 | [[:d:Q20743266|Q20743266]] | [[Greta Backman]] | [[Estocolmo]] | 1937-08-05 | [[Suecia]] | 1978-10-18 | |- | style='text-align:right'| 1405 | [[:d:Q20744774|Q20744774]] | [[Ia Belfrage]] | [[Malmö]] | 1949-11-02 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1406 | [[:d:Q20752131|Q20752131]] | [[Helene Koller-Buchwieser]] | [[Viena]] | 1912-11-26 | [[Austria]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 1407 | [[:d:Q20752188|Q20752188]] | [[Ulla Luther]] | [[Celle]] | 1944 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1408 | [[:d:Q20807190|Q20807190]] | [[Doris Cole]] | [[Chicago]] | 1938-03-09 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Photo of Doris Cole FAIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1409 | [[:d:Q20823610|Q20823610]] | [[Adelheid Gnaiger]] | ''[[:d:Q183104|Q183104]]'' | 1916 | [[Austria]] | 1991 | |- | style='text-align:right'| 1410 | [[:d:Q20876248|Q20876248]] | [[Pernilla Ohrstedt]] | | 1980-12 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1411 | [[:d:Q20876938|Q20876938]] | [[Lourdes Bosch Acarreta]] | [[Palma]] | 1972-11-18 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1412 | [[:d:Q20877118|Q20877118]] | [[Neus Marí Marí]] | [[Sant Josep de sa Talaia]] | 1966-05 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1413 | [[:d:Q20933495|Q20933495]] | [[Ines Jaagus]] | [[Talín]] | 1921-01-11 | [[Estonia]] | 2015-08-12 | |- | style='text-align:right'| 1414 | [[:d:Q20933502|Q20933502]] | [[Ginette Hamelin]] | [[Clermont-Ferrand]] | 1913-03-04 | [[Francia]] | 1944-10-14 | |- | style='text-align:right'| 1415 | [[:d:Q20948880|Q20948880]] | [[Ingela Blomberg]] | | 1940-02-17 | | 2022-11-21 | |- | style='text-align:right'| 1416 | [[:d:Q20979246|Q20979246]] | [[Elisabeth Martini]] | [[Brooklyn]] | 1886 | [[Estados Unidos de América]] | 1984 | |- | style='text-align:right'| 1417 | [[:d:Q20980982|Q20980982]] | [[Helen Novikov]] | [[Talín]] | 1976-11-26 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1418 | [[:d:Q20988921|Q20988921]] | [[Gertrude Sawyer]] | ''[[:d:Q577139|Q577139]]'' | 1895-04-02 | [[Estados Unidos de América]] | 1996-02-11 | |- | style='text-align:right'| 1419 | [[:d:Q21005292|Q21005292]] | [[Simona Castricum]] | [[Melbourne]] | 1975 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Simona castricum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1420 | [[:d:Q21005810|Q21005810]] | [[Felicia Ferrone]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1421 | [[:d:Q21016447|Q21016447]] | [[Alice Recknagel Ireys]] | [[Brooklyn]] | 1911-04-24 | [[Estados Unidos de América]] | 2000-12-12 | |- | style='text-align:right'| 1422 | [[:d:Q21031833|Q21031833]] | [[Doris Thut]] | [[Viena]] | 1945 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1423 | [[:d:Q21031841|Q21031841]] | [[Barbara Ettinger-Brinckmann]] | | 1950-09 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Barbara Ettinger-Brinckmann.Frankfurt.20191214.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1424 | [[:d:Q21033308|Q21033308]] | [[Lucie Hardenberg-Reventlow]] | [[Hannover]] | 1776-04-09 | [[Alemaña]] | 1854-05-08 | [[Ficheiro:Lucie Fürstin von Pückler-Muskau Altersbild Foto O. Schubert, 1998.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1425 | [[:d:Q21055409|Q21055409]] | [[Lauretta Vinciarelli]] | ''[[:d:Q13277|Q13277]]'' | 1943 | [[Italia]] | 2011<br/>2012 | |- | style='text-align:right'| 1426 | [[:d:Q21056425|Q21056425]] | [[Amale Andraos]] | [[Beirut]] | 1973-03-11 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Amale Andraos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1427 | [[:d:Q21056457|Q21056457]] | [[Elise Mercur]] | ''[[:d:Q671662|Q671662]]'' | 1864-11-30 | [[Estados Unidos de América]] | 1947-03-27 | [[Ficheiro:Elise Mercur 1896.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1428 | [[:d:Q21062466|Q21062466]] | [[Justine Clark]] | [[Nova Zelandia]] | 20th century | [[Australia]] | | [[Ficheiro:A+WNZ2023Awards A4 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1429 | [[:d:Q21062589|Q21062589]] | [[Andrea Nield]] | [[Hamburgo]] | 1951 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1430 | [[:d:Q21065166|Q21065166]] | [[Elsebet Ussing]] | [[Copenhague]] | 1915-02-04 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1978-10-19 | |- | style='text-align:right'| 1431 | [[:d:Q21068956|Q21068956]] | [[Margaret Hicks]] | | 1858 | [[Estados Unidos de América]] | 1883 | |- | style='text-align:right'| 1432 | [[:d:Q21069983|Q21069983]] | [[Edith Northman]] | [[Dinamarca]] | 1893-10-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1956 | |- | style='text-align:right'| 1433 | [[:d:Q21070119|Q21070119]] | [[Bertha Yerex Whitman]] | | 1892 | [[Estados Unidos de América]] | 1984 | |- | style='text-align:right'| 1434 | [[:d:Q21070189|Q21070189]] | [[Juliet Peddle]] | ''[[:d:Q492478|Q492478]]'' | 1899-06-07 | [[Estados Unidos de América]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 1435 | [[:d:Q21070485|Q21070485]] | [[Pravina Mehta]] | [[Bombai]] | 1923 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1436 | [[:d:Q21070815|Q21070815]] | [[Elizabeth Wright Ingraham]] | ''[[:d:Q331397|Q331397]]'' | 1922 | [[Estados Unidos de América]] | 2013-09-15 | |- | style='text-align:right'| 1437 | [[:d:Q21074247|Q21074247]] | [[Roberta M. Feldman]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1438 | [[:d:Q21077915|Q21077915]] | [[Alberta Pfeiffer]] | ''[[:d:Q574895|Q574895]]'' | 1899-09-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-08-05 | [[Ficheiro:Alberta Pfeiffer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1439 | [[:d:Q21078500|Q21078500]] | [[Harriet Moody]] | [[Santa Bárbara, California|Santa Bárbara]] | 1891-05-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1966-03-09 | |- | style='text-align:right'| 1440 | [[:d:Q21079035|Q21079035]] | [[Helen Binkerd Young]] | ''[[:d:Q34739|Q34739]]'' | 1877-04-19 | [[Estados Unidos de América]] | 1959-05-22 | [[Ficheiro:Helen Binkerd Young (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1441 | [[:d:Q21088343|Q21088343]] | [[Ruth Golan]] | [[Xerusalén]] | 1944 | [[Alemaña]] | 2012-05-25 | |- | style='text-align:right'| 1442 | [[:d:Q21091566|Q21091566]] | [[Brigitte Métra]] | [[Besançon]] | 1954-03-25 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1443 | [[:d:Q21095006|Q21095006]] | [[Regina Poly]] | [[Zagreb]] | 1942 | [[Alemaña]] | 2014-07-22 | |- | style='text-align:right'| 1444 | [[:d:Q21095548|Q21095548]] | [[Kate Macintosh]] | [[Edimburgo]] | 1937 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1445 | [[:d:Q21095908|Q21095908]] | [[Emily Elizabeth Holman]] | [[Pensilvania]] | 1854-02-02 | [[Estados Unidos de América]] | 1925-09-13 | [[Ficheiro:E. E. Holman 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1446 | [[:d:Q21103986|Q21103986]] | [[Sheila Kennedy]] | | 1959 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1447 | [[:d:Q21103989|Q21103989]] | [[Carole J. Olshavsky]] | [[Dublín]] | 1947-06-28 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1448 | [[:d:Q21103991|Q21103991]] | [[Verma Panton]] | ''[[:d:Q6745042|Q6745042]]'' | 1936-04-17 | [[Xamaica]] | 2015-01-18 | |- | style='text-align:right'| 1449 | [[:d:Q21103993|Q21103993]] | [[Eleanore Pettersen]] | ''[[:d:Q170433|Q170433]]'' | 1916 | [[Estados Unidos de América]] | 2003-01-15 | |- | style='text-align:right'| 1450 | [[:d:Q21103995|Q21103995]] | [[Barbara Humphreys]] | [[Saskatchewan]] | 1919-10-08 | [[Canadá]] | 2017-02-21 | |- | style='text-align:right'| 1451 | [[:d:Q21103997|Q21103997]] | [[Rocío García Romero]] | [[Chile]] | 1971 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1452 | [[:d:Q21103999|Q21103999]] | [[Cindy Walters]] | | 1963 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1453 | [[:d:Q21104001|Q21104001]] | [[Cara Lee]] | [[Corea do Sur]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1454 | [[:d:Q21104003|Q21104003]] | [[Elizabeth Carter Brooks]] | ''[[:d:Q49147|Q49147]]'' | 1867 | [[Estados Unidos de América]] | 1951 | [[Ficheiro:MISS E. C. CARTER.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1455 | [[:d:Q21104177|Q21104177]] | [[Harriet Edquist]] | [[Melbourne]] | 1940s | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1456 | [[:d:Q21104206|Q21104206]] | [[Gunver Hansen]] | | 1943 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1457 | [[:d:Q21104276|Q21104276]] | [[Sigrid Lorenzen Rupp]] | [[Bremerhaven]] | 1943 | [[Alemaña]] | 2004-05-27 | |- | style='text-align:right'| 1458 | [[:d:Q21104302|Q21104302]] | [[Marilyn Jordan Taylor]] | [[Montezuma]] | 1949-03-31 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1459 | [[:d:Q21104588|Q21104588]] | [[Anna Pendleton Schenck]] | [[Brooklyn]] | 1874-01-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1915-04-29 | [[Ficheiro:Anna Pendleton Schenck circa 1915.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1460 | [[:d:Q21107668|Q21107668]] | [[Galina Mihaylovna Zhirmunskaya]] | [[Moscova]] | 1926-05-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2010-12-12 | [[Ficheiro:GalinaJirmunskay01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1461 | [[:d:Q21117424|Q21117424]] | [[María Luisa Dehesa Gómez Farías]] | ''[[:d:Q221051|Q221051]]'' | 1912-06-30 | [[México]] | 2009-03-11 | |- | style='text-align:right'| 1462 | [[:d:Q21117948|Q21117948]] | [[Diana Rowntree]] | | 1915-05-14 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2008-08-22 | |- | style='text-align:right'| 1463 | [[:d:Q21127370|Q21127370]] | [[Gill Matthewson]] | [[Auckland]] | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1464 | [[:d:Q21129029|Q21129029]] | [[Valentina Pistoli]] | ''[[:d:Q116341|Q116341]]'' | 1928 | [[Albania]] | 1993 | [[Ficheiro:Aleksander Moisiu Theatre (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1465 | [[:d:Q21129115|Q21129115]] | [[Edith Henderson]] | [[Charlotte, Carolina do Norte|Charlotte]] | 1911-06-09 | [[Estados Unidos de América]] | 2005-10-12 | |- | style='text-align:right'| 1466 | [[:d:Q21129319|Q21129319]] | [[Gertrude Leverkus]] | ''[[:d:Q2936|Q2936]]'' | 1899<br/>1898-09-26 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1976<br/>1989 | [[Ficheiro:Leverkus gertrude 01.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1467 | [[:d:Q21129504|Q21129504]] | [[Gillian Harrison]] | [[Streatham]] | 1898-01-10 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1974 | |- | style='text-align:right'| 1468 | [[:d:Q21129519|Q21129519]] | [[Eulie Chowdhury]] | ''[[:d:Q2078241|Q2078241]]'' | 1923-10-04 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | 1995-09-20 | [[Ficheiro:Urmila Eulie Chowdhury.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1469 | [[:d:Q21129522|Q21129522]] | [[Kristine Jensen]] | ''[[:d:Q27393|Q27393]]'' | 1956 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1470 | [[:d:Q21129536|Q21129536]] | [[Judith Chafee]] | [[Chicago]] | 1932-08-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-11-05 | |- | style='text-align:right'| 1471 | [[:d:Q21129575|Q21129575]] | [[Kathryn H. Anthony]] | | 1955-09-11 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1472 | [[:d:Q21129584|Q21129584]] | [[Alma Carlisle]] | ''[[:d:Q88|Q88]]'' | 1927-07-09 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1473 | [[:d:Q21129592|Q21129592]] | [[Elisabeth Benjamin]] | [[Londres]] | 1908-12-07 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1999-03-29 | |- | style='text-align:right'| 1474 | [[:d:Q21129602|Q21129602]] | [[Elizabeth Chesterton]] | | 1915-10-12 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2002-08-18 | |- | style='text-align:right'| 1475 | [[:d:Q21129618|Q21129618]] | [[Alberta Jeannette Cassell]] | [[Washington, D.C.]] | 1926-10-24 | [[Estados Unidos de América]] | 2007-10-24 | |- | style='text-align:right'| 1476 | [[:d:Q21129689|Q21129689]] | [[Beverly Loraine Greene]] | [[Chicago]] | 1915-10-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1957-08-22 | [[Ficheiro:UNESCO @ Paris (26994507956).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1477 | [[:d:Q21130308|Q21130308]] | [[Nellie B. Allen]] | [[Cameron]] | 1874-10-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1961-12-25 | |- | style='text-align:right'| 1478 | [[:d:Q21130443|Q21130443]] | [[Verena Vicentini Andreatta]] | [[Curitiba]] | 1957 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1479 | [[:d:Q21130515|Q21130515]] | [[Anne Debarre]] | [[París]] | 1957 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1480 | [[:d:Q21130526|Q21130526]] | [[Marta Llorente Díaz]] | [[Xirona]] | 1957 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1481 | [[:d:Q21130655|Q21130655]] | [[Mónica Bertolino]] | [[Córdoba, Arxentina|Córdoba]] | 1957-07-12 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Mónica Bertolino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1482 | [[:d:Q21130704|Q21130704]] | [[Carolina Aivars]] | ''[[:d:Q507080|Q507080]]'' | 1957 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 1483 | [[:d:Q21130750|Q21130750]] | [[Bet Figueras]] | [[Barcelona]] | 1957 | [[España]] | 2010 | [[Ficheiro:Botánico BCN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1484 | [[:d:Q21130799|Q21130799]] | [[Yasmin Shariff]] | [[Uganda]] | 1956 | [[Uganda]] | | [[Ficheiro:Yasmin Shariff.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1485 | [[:d:Q21130853|Q21130853]] | [[Maria Rubert De Ventós]] | [[Barcelona]] | 1956 | [[España]] | | [[Ficheiro:Maria Rubert de Ventós 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1486 | [[:d:Q21130924|Q21130924]] | [[Raquel Rolnik]] | [[São Paulo]] | 1956 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Raquel Rolnik (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1487 | [[:d:Q21130964|Q21130964]] | [[Isabela Velázquez]] | [[Madrid]] | 1956 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1488 | [[:d:Q21131001|Q21131001]] | [[Aixa del Rey]] | [[Palma]] | 1974-02-12 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1489 | [[:d:Q21131013|Q21131013]] | [[Ana Falú]] | [[San Miguel de Tucumán]] | 1947 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Conferencia Ana Falú en Espacio Colabora 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1490 | [[:d:Q21131024|Q21131024]] | [[Anahí Ballent]] | [[Tandil]] | 1956 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1491 | [[:d:Q21131045|Q21131045]] | [[Andrea Saltzman]] | [[Buenos Aires]] | 1958-08-29 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1492 | [[:d:Q21131175|Q21131175]] | [[Arantza Ozaeta Cortázar]] | [[Madrid]] | 1982 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1493 | [[:d:Q21131198|Q21131198]] | [[Ruth Verde Zein]] | [[São Paulo]] | 1955-03-07 | [[Brasil]] | 2025-08-21 | [[Ficheiro:Ruth Verde Zein.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1494 | [[:d:Q21131228|Q21131228]] | [[Bárbara Vich]] | [[Palma]] | 1974 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1495 | [[:d:Q21131322|Q21131322]] | [[Barbara Weiss]] | [[Milán]] | 1954 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1496 | [[:d:Q21131505|Q21131505]] | [[Margarita Trlin]] | ''[[:d:Q5270280|Q5270280]]'' | 1955-04-02 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Margarita Trlin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1497 | [[:d:Q21131873|Q21131873]] | [[Imma Jansana]] | [[Barcelona]] | 1954-11-02 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1498 | [[:d:Q21132157|Q21132157]] | [[Diana Cabeza]] | [[Buenos Aires]] | 1954-08-14 | [[Arxentina]] | 2024-05-22 | |- | style='text-align:right'| 1499 | [[:d:Q21132230|Q21132230]] | [[Patrizia Montini Zimolo]] | [[Venecia]] | 1954-01-20 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1500 | [[:d:Q21132496|Q21132496]] | [[Magüi González]] | [[As Palmas de Gran Canaria]] | 1953 | [[España]] | | [[Ficheiro:Magüi González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1501 | [[:d:Q21132580|Q21132580]] | [[Johanna Spalink-Sievers]] | ''[[:d:Q2936|Q2936]]'' | 1953 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1502 | [[:d:Q21132711|Q21132711]] | [[Belinda Tato]] | [[Madrid]] | 1971-12-03 | [[España]] | | [[Ficheiro:Belinda Tato (5803925345).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1503 | [[:d:Q21132722|Q21132722]] | [[Cristina García-Rosales]] | [[Madrid]] | 1953-10-20 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1504 | [[:d:Q21132727|Q21132727]] | [[Blanca Lleó]] | [[Madrid]] | 1958 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1505 | [[:d:Q21132821|Q21132821]] | [[Shelley McNamara]] | [[Lisdoonvarna]] | 1952 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Shelly mcnamara 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1506 | [[:d:Q21132944|Q21132944]] | [[Rita Fernández Queimadelos]] | [[A Cañiza|A Caniza]] | 1911-04-12 | [[España]] | 2008-09-26 | |- | style='text-align:right'| 1507 | [[:d:Q21132976|Q21132976]] | [[Sol Madridejos]] | [[Madrid]] | 1958-03-23 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1508 | [[:d:Q21132987|Q21132987]] | [[Carmen Córdova]] | [[Buenos Aires]] | 1929 | [[Arxentina]] | 2011-02-02 | [[Ficheiro:Carmen Cordova Organización de Arquitectura Moderna (OAM) (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1509 | [[:d:Q21133032|Q21133032]] | [[Cazú Zegers]] | [[Santiago de Chile]] | 1958 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Cazú Zegers.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1510 | [[:d:Q21133050|Q21133050]] | [[María José Aranguren López]] | [[Madrid]] | 1958 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1511 | [[:d:Q21133065|Q21133065]] | [[Cecilia Puga]] | [[Santiago de Chile]] | 1961-10-02 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 1512 | [[:d:Q21133075|Q21133075]] | [[Olga Paterlini]] | [[San Miguel de Tucumán]] | 1946-04-22 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Olga paterlini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1513 | [[:d:Q21134897|Q21134897]] | [[Corinne Bennett]] | [[Londres]] | 1935-03-03 | [[Reino Unido]] | 2010-07-10 | |- | style='text-align:right'| 1514 | [[:d:Q21135322|Q21135322]] | [[Elizabeth Greenleaf Pattee]] | ''[[:d:Q49143|Q49143]]'' | 1893 | [[Estados Unidos de América]] | 1991 | |- | style='text-align:right'| 1515 | [[:d:Q21136416|Q21136416]] | [[Georgina Pope Yeatman]] | ''[[:d:Q3458180|Q3458180]]'' | 1902-06-26 | [[Estados Unidos de América]] | 1982-10-30 | |- | style='text-align:right'| 1516 | [[:d:Q21137220|Q21137220]] | [[Patricia Swan]] | ''[[:d:Q54149|Q54149]]'' | 1924-04-21 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-01-23 | |- | style='text-align:right'| 1517 | [[:d:Q21141588|Q21141588]] | [[Hilde Reiss]] | [[Berlín]] | 1909 | [[Estados Unidos de América]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1518 | [[:d:Q21144372|Q21144372]] | [[Clara de Solà-Morales]] | [[Barcelona]] | 1975 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1519 | [[:d:Q21144403|Q21144403]] | [[María Cristina Gonzalo Pintor]] | [[Santander]] | 1913-06-08 | [[España]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 1520 | [[:d:Q21144546|Q21144546]] | [[Delfina Gálvez de Williams]] | [[Olivos]] | 1913-04-07 | [[Arxentina]] | 2014-12-17 | |- | style='text-align:right'| 1521 | [[:d:Q21144578|Q21144578]] | [[Flora Manteola]] | | 1936 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1522 | [[:d:Q21144748|Q21144748]] | [[Laura Spinadel]] | [[Buenos Aires]] | 1958 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:BOAnet Spinadel 2013 PreOpening.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1523 | [[:d:Q21144884|Q21144884]] | [[María Victoria Besonías]] | [[Madrid]] | 1947-10-18 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:María Victoria Besonías.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1524 | [[:d:Q21145021|Q21145021]] | [[Martha Levisman]] | | 1933 | [[Arxentina]] | 2022-06-13 | [[Ficheiro:Martha Levisman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1525 | [[:d:Q21145074|Q21145074]] | [[Noemí Goytia]] | [[Salta]] | 1936 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Noemí Goytia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1526 | [[:d:Q21145815|Q21145815]] | [[Odilia Suárez]] | ''[[:d:Q2525523|Q2525523]]'' | 1923-11-12 | [[Arxentina]] | 2006-08-11 | |- | style='text-align:right'| 1527 | [[:d:Q21145915|Q21145915]] | [[Olga Wainstein-Krasuk]] | [[Buenos Aires]] | 1939 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Olga wainstein-krasuk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1528 | [[:d:Q21145947|Q21145947]] | [[Sara Rosina Gramática]] | ''[[:d:Q374013|Q374013]]'' | 1942-05-26 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1529 | [[:d:Q21147525|Q21147525]] | [[Roberta Washington]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1530 | [[:d:Q21148475|Q21148475]] | [[Samira Rathod]] | | 1963 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1531 | [[:d:Q21150758|Q21150758]] | [[Barbora Škorpilová]] | [[Praga]] | 1972-11-29 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1532 | [[:d:Q21151282|Q21151282]] | [[Daphne Elizabeth Brown]] | ''[[:d:Q48370|Q48370]]'' | 1948-04-28 | [[Estados Unidos de América]] | 2011-12-10 | |- | style='text-align:right'| 1533 | [[:d:Q21151290|Q21151290]] | [[Melissa Minnich Coleman]] | ''[[:d:Q6484680|Q6484680]]'' | 1917-10-09 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-04-01 | |- | style='text-align:right'| 1534 | [[:d:Q21151559|Q21151559]] | [[Jane Silverstein Ries]] | [[Denver]] | 1909-03-10 | [[Estados Unidos de América]] | 2005-07-06 | |- | style='text-align:right'| 1535 | [[:d:Q21151693|Q21151693]] | [[Georgia Louise Harris Brown]] | [[Topeka, Kansas|Topeka]] | 1918-06-12 | [[Estados Unidos de América]] | 1999-09-21 | |- | style='text-align:right'| 1536 | [[:d:Q21151748|Q21151748]] | [[Rosemary Stjernstedt]] | [[Birmingham]] | 1912-06-11 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1998-10-31 | |- | style='text-align:right'| 1537 | [[:d:Q21154096|Q21154096]] | [[Julia Barfield]] | | 1952-11-15 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1538 | [[:d:Q21154426|Q21154426]] | [[Florence Ward Stiles]] | | 1897 | [[Estados Unidos de América]] | 1981 | |- | style='text-align:right'| 1539 | [[:d:Q21156227|Q21156227]] | [[Margo Hebald-Heymann]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1540 | [[:d:Q21157167|Q21157167]] | [[Elizabeth Hirsh Fleisher]] | [[Filadelfia]] | 1892-08-28 | [[Estados Unidos de América]] | 1975-06-08 | |- | style='text-align:right'| 1541 | [[:d:Q21163534|Q21163534]] | [[Susana García Fuertes]] | [[Cidade de México]] | 1955 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1542 | [[:d:Q21165247|Q21165247]] | [[Esther Ayuso]] | [[Caracas]] | 1958-11 | [[Belize]] | | |- | style='text-align:right'| 1543 | [[:d:Q21170455|Q21170455]] | [[Giovanna Borasi]] | [[Milán]] | 1971 | [[Italia]]<br/>[[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1544 | [[:d:Q21170691|Q21170691]] | [[Signe Kongebro]] | | 1972 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1545 | [[:d:Q21173923|Q21173923]] | [[Karen Burns]] | | 1962 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1546 | [[:d:Q21173984|Q21173984]] | [[Winka Dubbeldam]] | [[Países Baixos]] | 1966 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1547 | [[:d:Q21174063|Q21174063]] | [[Anupama Kundoo]] | [[Pune]] | 1967 | [[India]] | | [[Ficheiro:Anupama Kundoo at Columbia GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1548 | [[:d:Q21174799|Q21174799]] | [[Ana Tostões]] | [[Lisboa]] | 1959-04-03 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Ana Tostões.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[:d:Q21174810|Q21174810]] | [[Gabrielle Hächler]] | ''[[:d:Q69433|Q69433]]'' | 1958 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 1550 | [[:d:Q21174815|Q21174815]] | [[Ángela García de Paredes]] | [[Madrid]] | 1958 | [[España]] | | [[Ficheiro:AngelaGarciadeParedes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1551 | [[:d:Q21175213|Q21175213]] | [[Laura Thermes]] | [[Roma]] | 1943-12-01 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1552 | [[:d:Q21175226|Q21175226]] | [[Karla Rothstein]] | | 1966-04-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Karla Rothstein, 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1553 | [[:d:Q21175263|Q21175263]] | [[Joan MacDonald]] | [[Chile]] | 1941-02-20 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 1554 | [[:d:Q21176136|Q21176136]] | [[Sonja Bata]] | [[Zürich]] | 1926-11-08 | [[Suíza]] | 2018-02-21<br/>2018-02-20 | |- | style='text-align:right'| 1555 | [[:d:Q21176169|Q21176169]] | [[Judith Edelman]] | [[Brooklyn]] | 1923-09-23 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-10-04 | |- | style='text-align:right'| 1556 | [[:d:Q21176203|Q21176203]] | [[Rosalyn Koo]] | [[Shanghai]] | 1929 | [[República Popular da China]] | 2021-01-30 | |- | style='text-align:right'| 1557 | [[:d:Q21176266|Q21176266]] | [[Dina Stancheva]] | [[Nova Zagora]] | 1925-11-18 | [[Bulgaria]] | 2010-01-02 | |- | style='text-align:right'| 1558 | [[:d:Q21176339|Q21176339]] | [[Dorothy Hughes]] | [[Londres]] | 1910-06-26 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1987-08-16 | |- | style='text-align:right'| 1559 | [[:d:Q21176537|Q21176537]] | [[Tonny Zwollo]] | [[Amstelveen]] | 1942-02-01 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2025-02-15 | [[Ficheiro:Tonny Zwollo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1560 | [[:d:Q21176664|Q21176664]] | [[Amaza Lee Meredith]] | ''[[:d:Q844012|Q844012]]'' | 1895-08-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1984 | |- | style='text-align:right'| 1561 | [[:d:Q21176677|Q21176677]] | [[Maria Cotescu]] | [[Romanía]] | 1896 | [[Romanía]] | 1980 | |- | style='text-align:right'| 1562 | [[:d:Q21176740|Q21176740]] | [[Winifred Ryle]] | | 1897-02-03 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 1563 | [[:d:Q21176742|Q21176742]] | [[Verna Cook Salomonsky]] | ''[[:d:Q187805|Q187805]]'' | 1888-10-19 | [[Estados Unidos de América]] | 1978 | |- | style='text-align:right'| 1564 | [[:d:Q21176814|Q21176814]] | [[Alice E. Johnson]] | ''[[:d:Q934308|Q934308]]'' | 1862 | [[Estados Unidos de América]] | 1936-02-13 | |- | style='text-align:right'| 1565 | [[:d:Q21177550|Q21177550]] | [[Elinor Mead Howells]] | ''[[:d:Q2310682|Q2310682]]'' | 1837-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1910-05-07 | |- | style='text-align:right'| 1566 | [[:d:Q21182455|Q21182455]] | [[Susan Maxman]] | [[Columbus]] | 1938-12-30 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1567 | [[:d:Q21182992|Q21182992]] | [[Elizabeth Chu Richter]] | [[Nanjing]] | 1949 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1568 | [[:d:Q21183055|Q21183055]] | [[Katherine Bashford]] | ''[[:d:Q79931|Q79931]]'' | 1885-08-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1953-06-03 | |- | style='text-align:right'| 1569 | [[:d:Q21183266|Q21183266]] | [[Eva Vecsei]] | [[Viena]] | 1930-08-21 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1570 | [[:d:Q21191086|Q21191086]] | [[Nadine Isaacs]] | [[Kingston]] | 1942 | [[Xamaica]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 1571 | [[:d:Q21191170|Q21191170]] | [[Grete Schroeder-Zimmermann]] | ''[[:d:Q1534086|Q1534086]]'' | 1887-12-12 | [[Alemaña]] | 1955 | |- | style='text-align:right'| 1572 | [[:d:Q21192237|Q21192237]] | [[Ruth Rivera Marín]] | [[Cidade de México]] | 1927-06-18 | [[México]] | 1969-12-15 | |- | style='text-align:right'| 1573 | [[:d:Q21192239|Q21192239]] | [[Margaret Fulton Spencer]] | | 1882-09-26 | [[Estados Unidos de América]] | 1966-01-01 | |- | style='text-align:right'| 1574 | [[:d:Q21196395|Q21196395]] | [[Sue Courtenay]] | [[Sri Lanka]] | 1975 | [[Belize]] | | |- | style='text-align:right'| 1575 | [[:d:Q21197649|Q21197649]] | [[Georgie Wolton]] | | 1934 | [[Reino Unido]] | 2021-08-25 | |- | style='text-align:right'| 1576 | [[:d:Q21197970|Q21197970]] | [[Eva Le Peutrec]] | ''[[:d:Q927541|Q927541]]'' | 1980-04-24 | | | [[Ficheiro:EVA LE PEUTREC UV ZEL 8729.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1577 | [[:d:Q21198518|Q21198518]] | [[Martha Castillo]] | [[Montevideo]] | 1958 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1578 | [[:d:Q21198533|Q21198533]] | [[Olga Larnaudie]] | [[Montevideo]] | 1941 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1579 | [[:d:Q21198535|Q21198535]] | [[Juliana Rosales]] | [[Mercedes, Uruguai|Mercedes]] | 1960 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1580 | [[:d:Q21208267|Q21208267]] | [[Liliana Grassi]] | [[Milán]] | 1923-04-01 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1985-08-10 | [[Ficheiro:Liliana Grassi SAN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1581 | [[:d:Q21209355|Q21209355]] | [[Chitra Vishwanath]] | [[Bangalore]] | 1962-11-06 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1582 | [[:d:Q21209682|Q21209682]] | [[Valentina Atshemyan]] | [[Van, Turquía|Van]] | 1913-07-22 | [[Imperio Otomán]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1991-07-23 | |- | style='text-align:right'| 1583 | [[:d:Q21211425|Q21211425]] | [[Alexandra Yeremyan]] | [[Iereván]] | 1918-07-18 | [[Unión Soviética]] | 1984-07-11 | |- | style='text-align:right'| 1584 | [[:d:Q21211964|Q21211964]] | [[Margaret Hayrapetyan]] | [[Batumi]] | 1923-11-27 | [[Armenia]] | 2004-08-02 | |- | style='text-align:right'| 1585 | [[:d:Q21212548|Q21212548]] | [[Isa Cholakhyan]] | [[Iereván]] | 1936-02-20 | [[Armenia]] | | [[Ficheiro:Iza Cholaxyan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1586 | [[:d:Q21228425|Q21228425]] | [[Deborah Berke]] | [[Estados Unidos de América]] | 1954 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Deborah Berke (cropped) (2018).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1587 | [[:d:Q21228534|Q21228534]] | [[Cheong Koon Hean]] | [[Singapur]] | 1957 | [[Singapur]] | | |- | style='text-align:right'| 1588 | [[:d:Q21229130|Q21229130]] | [[Helle Juul]] | [[Vester Hjermitslev]] | 1954-06-29 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1589 | [[:d:Q21229142|Q21229142]] | [[Shimul Javeri Kadri]] | [[Bombai]] | 1962 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1590 | [[:d:Q21229167|Q21229167]] | [[Katherine Diamond]] | | 1954-04-09 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1591 | [[:d:Q21243732|Q21243732]] | [[Deborah Saunt]] | [[Nova Gales do Sur]] | 1965 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1592 | [[:d:Q21264230|Q21264230]] | [[Krista De Jonge]] | | 1959 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1593 | [[:d:Q21264405|Q21264405]] | [[Mette Ramsgaard Thomsen]] | [[Copenhague]] | 1969-11-18 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1594 | [[:d:Q21264714|Q21264714]] | [[Sophie Wolfrum]] | ''[[:d:Q57948|Q57948]]'' | 1952 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1595 | [[:d:Q21266390|Q21266390]] | [[Anne Démians]] | ''[[:d:Q130994|Q130994]]'' | 1963-10-26 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait Anne DEMIANS HD Laure Vasconi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1596 | [[:d:Q21278759|Q21278759]] | [[Zoka Zola]] | [[Rijeka]] | 1961-09-03 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 1597 | [[:d:Q21282005|Q21282005]] | [[Magdalena Błeńska]] | [[Gdynia]] | 1983-03-22 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Magdalena Błeńska Sejm 2016.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1598 | [[:d:Q21282015|Q21282015]] | [[Małgorzata Chmiel]] | [[Gdańsk]] | 1953-05-01 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Małgorzata Chmiel.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1599 | [[:d:Q21291472|Q21291472]] | [[Muriel Stott]] | [[Melbourne]] | 1889 | [[Australia]] | 1985 | |- | style='text-align:right'| 1600 | [[:d:Q21292092|Q21292092]] | [[Teresa Borsuk]] | | 1956-11 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1601 | [[:d:Q21292240|Q21292240]] | [[Hjørdis Grøntoft Raknerud]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1878-07-11 | [[Noruega]] | 1918-10-13 | [[Ficheiro:Arkitekten Hjørdis Grøntoft.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1602 | [[:d:Q21292484|Q21292484]] | [[Eleanor Cullis-Hill]] | ''[[:d:Q7969967|Q7969967]]'' | 1913-11-04 | [[Australia]] | 2001-09-08 | |- | style='text-align:right'| 1603 | [[:d:Q21292852|Q21292852]] | [[Cary Millholland Parker]] | [[Cumberland]] | 1902-12-11 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-01-21 | [[Ficheiro:CaryBMillholland1924.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1604 | [[:d:Q21292854|Q21292854]] | [[Gertrude Kuh]] | ''[[:d:Q40340|Q40340]]'' | 1893-09-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1977-09 | |- | style='text-align:right'| 1605 | [[:d:Q21344834|Q21344834]] | [[Patty Hopkins]] | ''[[:d:Q134902|Q134902]]'' | 1942-04-07 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1606 | [[:d:Q21402648|Q21402648]] | [[Alessandra Cianchetta]] | | 1971 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1607 | [[:d:Q21412532|Q21412532]] | [[Patama Roonrakwit]] | | 1968-02-22 | [[Tailandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1608 | [[:d:Q21438230|Q21438230]] | [[Natalia Paremuzova]] | [[Tbilisi]] | 1907 | [[Armenia]] | 1991 | |- | style='text-align:right'| 1609 | [[:d:Q21472343|Q21472343]] | [[Emma Miloyo]] | [[Nairobi]] | 1981 | [[Kenya]] | | |- | style='text-align:right'| 1610 | [[:d:Q21512681|Q21512681]] | [[Sophie Ferjani]] | ''[[:d:Q1170155|Q1170155]]'' | 1977-07-10 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1611 | [[:d:Q21517305|Q21517305]] | [[Gret Reinhard]] | [[Winterthur]] | 1917-07-28 | [[Suíza]] | 2002-03-07 | |- | style='text-align:right'| 1612 | [[:d:Q21528753|Q21528753]] | [[Anastasia Kamboli]] | [[Atenas]] | 1964-03-08 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1613 | [[:d:Q21537662|Q21537662]] | [[Rosina Edmunds]] | ''[[:d:Q8272780|Q8272780]]'' | 1900-05-31 | [[Australia]] | 1956-04-22 | [[Ficheiro:Rosina Edmunds.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1614 | [[:d:Q21551145|Q21551145]] | [[Ruth Hildegard Geyer-Raack]] | ''[[:d:Q7033|Q7033]]'' | 1894-06-16 | [[Alemaña]] | 1975-03-19 | |- | style='text-align:right'| 1615 | [[:d:Q21558749|Q21558749]] | [[Josefa Santos]] | [[Buenos Aires]] | 1931-05-09 | [[Arxentina]] | 2024-08-20 | |- | style='text-align:right'| 1616 | [[:d:Q21561371|Q21561371]] | [[Virginia Urdaneta]] | [[Caracas]] | 1954-05-30 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 1617 | [[:d:Q21597788|Q21597788]] | [[Anna Campbell Bliss]] | ''[[:d:Q962499|Q962499]]'' | 1925-07-10 | [[Estados Unidos de América]] | 2015-10-12 | |- | style='text-align:right'| 1618 | [[:d:Q21598751|Q21598751]] | [[Ausma Skujiņa]] | ''[[:d:Q15218997|Q15218997]]'' | 1931-07-18<br/>1931-06-18 | [[Letonia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2015-08-13 | |- | style='text-align:right'| 1619 | [[:d:Q21604447|Q21604447]] | [[Katherine Cutler Ficken]] | [[Rochester, Nova York|Rochester]] | 1911-03-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1968 | |- | style='text-align:right'| 1620 | [[:d:Q21664787|Q21664787]] | [[Nelva Weber]] | [[Arrowsmith]] | 1908 | [[Estados Unidos de América]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1621 | [[:d:Q21665067|Q21665067]] | [[Margaret Van Pelt Vilas]] | [[Nova York]] | 1905-01-26 | [[Estados Unidos de América]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 1622 | [[:d:Q21682740|Q21682740]] | [[Carmen Espegel]] | [[Palencia]] | 1960 | [[España]] | | [[Ficheiro:Carmen Espegel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1623 | [[:d:Q21689250|Q21689250]] | [[Roisin Heneghan]] | | | [[Irlanda]] | | |- | style='text-align:right'| 1624 | [[:d:Q21710744|Q21710744]] | [[Markéta Cajthamlová]] | [[Praga]] | 1959-10-17 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1625 | [[:d:Q21782668|Q21782668]] | [[Mia Lehrer]] | | 1953 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1626 | [[:d:Q21816998|Q21816998]] | [[Gytte Rue]] | [[Copenhague]] | 1918-04-04 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1993-12-09 | [[Ficheiro:Gytte Berner Rue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1627 | [[:d:Q21843558|Q21843558]] | [[Yevheniya Marynchenko]] | [[San Petersburgo]] | 1916-02-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 1999-06-15 | |- | style='text-align:right'| 1628 | [[:d:Q21921725|Q21921725]] | [[Gohar Grigoryan]] | [[Dilijan]] | 1924-03-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | 2008-09-08 | |- | style='text-align:right'| 1629 | [[:d:Q22004062|Q22004062]] | [[Julia Lester Dillon]] | ''[[:d:Q491529|Q491529]]'' | 1871-03-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1959-03-24 | |- | style='text-align:right'| 1630 | [[:d:Q22073076|Q22073076]] | [[Christine Salmon]] | ''[[:d:Q4819680|Q4819680]]'' | 1916-07-22 | [[Estados Unidos de América]] | 1985-10-10 | |- | style='text-align:right'| 1631 | [[:d:Q22078100|Q22078100]] | [[Linda Pollari]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1632 | [[:d:Q22081694|Q22081694]] | [[Sadie Morgan]] | | 1969-02-28 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1633 | [[:d:Q22087936|Q22087936]] | [[Lori A. Brown]] | [[Decatur, Xeorxia|Decatur]] | 1969-03-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Lori Brown.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1634 | [[:d:Q22088857|Q22088857]] | [[Hilary Sample]] | | 1971 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Hilary Sample, Healer- Design and Reproductive Health - 10968614636.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1635 | [[:d:Q22121249|Q22121249]] | [[Naomi Stead]] | | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1636 | [[:d:Q22122828|Q22122828]] | [[Dana Zámecniková]] | [[Praga]] | 1945-03-24 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Dana Zámečníková (2013).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1637 | [[:d:Q22133166|Q22133166]] | [[Pirkko Salmenkylä]] | | 1932-01-15 | [[Finlandia]] | 2015-12-07 | |- | style='text-align:right'| 1638 | [[:d:Q22133276|Q22133276]] | [[Vivi Ann Lundeberg]] | | 1931-12-04 | [[Suecia]] | 2015-12-30 | |- | style='text-align:right'| 1639 | [[:d:Q22212831|Q22212831]] | [[Sabine Frommel]] | ''[[:d:Q501616|Q501616]]'' | 1955 | [[Francia]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1640 | [[:d:Q22231170|Q22231170]] | [[Elsie Owusu]] | [[Ghana]] | 1953-11 | [[Ghana]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1641 | [[:d:Q22246469|Q22246469]] | [[Meher Afroz Shaon]] | | 1981-10-12 | [[Bangladesh]]<br/>[[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Meher Afroz Shaon (12) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1642 | [[:d:Q22250091|Q22250091]] | [[Olga Ladyguina]] | [[Moscova]] | 1922-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2008-01-03 | |- | style='text-align:right'| 1643 | [[:d:Q22278969|Q22278969]] | [[Christine Macy]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1644 | [[:d:Q22344586|Q22344586]] | [[Maria Carlota Quintanilha]] | [[Coímbra]] | 1923-11-11 | [[Portugal]] | 2015 | |- | style='text-align:right'| 1645 | [[:d:Q22498136|Q22498136]] | [[Аляксандра Юр’еўна Данілава]] | ''[[:d:Q268638|Q268638]]'' | 1927-03-27 | [[Unión Soviética]] | 2001-01-11 | |- | style='text-align:right'| 1646 | [[:d:Q22665465|Q22665465]] | [[Siranush Atoyan]] | [[Akhaltsikhe]] | 1904-11-17 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1985 | |- | style='text-align:right'| 1647 | [[:d:Q22683144|Q22683144]] | [[Ursulina Schüler-Witte]] | [[Berlín]] | 1933-02-02 | [[Alemaña]] | 2022-05 | |- | style='text-align:right'| 1648 | [[:d:Q22696512|Q22696512]] | [[Gladys J. Miller]] | ''[[:d:Q1086800|Q1086800]]'' | 1926-12-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1993-09 | |- | style='text-align:right'| 1649 | [[:d:Q22696633|Q22696633]] | [[Salme Liiver]] | [[Talín]] | 1909-11-12 | [[Estonia]] | 1995-01-08 | |- | style='text-align:right'| 1650 | [[:d:Q22696648|Q22696648]] | [[Malle Meelak]] | [[Tartu]] | 1929-05-19 | [[Estonia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1997-03-10 | |- | style='text-align:right'| 1651 | [[:d:Q22826500|Q22826500]] | [[Juliette Billard]] | [[Ruán]] | 1889-02-17 | [[Francia]] | 1975-10-07 | |- | style='text-align:right'| 1652 | [[:d:Q22828811|Q22828811]] | [[Hanna Bondar]] | [[Kíiv]] | 1975-02-23 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:НДУ 9 Бондар Ганна Вячеславівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[:d:Q22957883|Q22957883]] | [[Cynthia Teague]] | | 1906 | [[Australia]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 1654 | [[:d:Q22958056|Q22958056]] | [[Meejin Yoon]] | [[Seúl]] | 1972 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Meejin Yoon (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1655 | [[:d:Q22958108|Q22958108]] | [[Rebecca L. Binder]] | [[Nova Jersey]] | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1656 | [[:d:Q22963693|Q22963693]] | [[Mercedes del Río Merino]] | [[Madrid]] | 1963 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1657 | [[:d:Q22964660|Q22964660]] | [[Kathrin Golda-Pongratz]] | [[Augsburgo]] | 1971-03-20 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1658 | [[:d:Q22973007|Q22973007]] | [[Anita Bach]] | ''[[:d:Q486795|Q486795]]'' | 1927-06-11 | [[República Democrática Alemá]] | 2021-06-20 | |- | style='text-align:right'| 1659 | [[:d:Q22981614|Q22981614]] | [[Gun Sjödin]] | | 1911-05-15 | [[Suecia]] | 1977-12-20 | |- | style='text-align:right'| 1660 | [[:d:Q22997842|Q22997842]] | [[Julia King]] | [[Venezuela]] | 1983 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 1661 | [[:d:Q23015794|Q23015794]] | [[Silvia Arango]] | [[Bogotá]] | 1948 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Silvia Arango Cardinal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1662 | [[:d:Q23019270|Q23019270]] | [[Marietta Gasparyan]] | [[Iereván]] | 1952-02-19 | [[Armenia]] | | [[Ficheiro:Yerevan Meetings Series- Marietta Gasparyan 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1663 | [[:d:Q23023734|Q23023734]] | [[Chitra Weddikkara]] | | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 1664 | [[:d:Q23035278|Q23035278]] | [[Shirley Jane Vernon]] | ''[[:d:Q2412514|Q2412514]]'' | 1930-12-09 | | 2011-02-27 | |- | style='text-align:right'| 1665 | [[:d:Q23035490|Q23035490]] | [[Martha Stewart Leitch]] | [[Halifax, Nova Escocia|Halifax]] | 1918-06-27 | [[Canadá]] | 2015 | |- | style='text-align:right'| 1666 | [[:d:Q23040175|Q23040175]] | [[Kirsti Kasnio]] | | 1937-11-10 | [[Finlandia]] | 2014-05-07 | [[Ficheiro:Kirsti-Kasnio-1958.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1667 | [[:d:Q23040235|Q23040235]] | [[Ritva Nummiora]] | [[Turku]] | 1947 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1668 | [[:d:Q23040289|Q23040289]] | [[Eija Saijonmaa]] | | 1923-01-17 | [[Finlandia]] | 2014-08-16 | |- | style='text-align:right'| 1669 | [[:d:Q23042366|Q23042366]] | [[Kari Bjerke Anderssen]] | | 1934-02-06 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1670 | [[:d:Q23042939|Q23042939]] | [[Ene Aurik]] | [[Talín]] | 1946 | [[Estonia]] | 2004-03-13 | |- | style='text-align:right'| 1671 | [[:d:Q23042941|Q23042941]] | [[Helje-Reet Aurik]] | [[Talín]] | 1943 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1672 | [[:d:Q23059227|Q23059227]] | [[Edith Dinkelmann]] | ''[[:d:Q4120832|Q4120832]]'' | 1896-08-23 | [[Alemaña]] | 1984-06-10 | |- | style='text-align:right'| 1673 | [[:d:Q23059324|Q23059324]] | [[Hildegard Dörge-Schröder]] | [[Berlín]] | 1901-08-31 | [[Alemaña]] | 1986-01-28 | |- | style='text-align:right'| 1674 | [[:d:Q23059326|Q23059326]] | [[Susanne Hofmann]] | [[Bad Kissingen]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1675 | [[:d:Q23059474|Q23059474]] | [[Juliane Zach]] | [[Stuttgart]] | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1676 | [[:d:Q23059624|Q23059624]] | [[Verena Dietrich]] | [[Wetzlar]] | 1941-06-30 | [[Alemaña]] | 2004-04-18 | |- | style='text-align:right'| 1677 | [[:d:Q23068084|Q23068084]] | [[Majda Dobravec Lajovic]] | [[Liubliana]] | 1931-11-07 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2020-12-24 | |- | style='text-align:right'| 1678 | [[:d:Q23071626|Q23071626]] | [[Romana Cielątkowska]] | | 1959-08-29 | [[Polonia]] | 2016-01-22 | |- | style='text-align:right'| 1679 | [[:d:Q23071751|Q23071751]] | [[Helena Liersch]] | | 1915-10-01 | [[Polonia]] | 2006-09-06 | |- | style='text-align:right'| 1680 | [[:d:Q23091405|Q23091405]] | [[Nina Bassuk]] | | 1952-02-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1681 | [[:d:Q23091860|Q23091860]] | [[Laura Kurgan]] | [[Suráfrica]] | 1961 | | | [[Ficheiro:Laura Kurgan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1682 | [[:d:Q23216876|Q23216876]] | [[Kyriaki Parathira]] | [[Tesalónica]] | 1965-03-12 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1683 | [[:d:Q23297695|Q23297695]] | [[Elisavet Sarri]] | ''[[:d:Q213898|Q213898]]'' | 1986-03-11 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1684 | [[:d:Q23302714|Q23302714]] | [[Carol Rusche Bentel]] | [[St. Louis]] | 1957 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1685 | [[:d:Q23302965|Q23302965]] | [[Elena Manferdini]] | | 1974-09-12 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Elena Manferdini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[:d:Q23303182|Q23303182]] | [[Kyunghwa Lee]] | | | [[Corea do Sur]] | | [[Ficheiro:Kyunghwalee profile.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[:d:Q23309778|Q23309778]] | [[Carlotta de Bevilacqua]] | [[Milán]] | 1957-06-23 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1688 | [[:d:Q23542618|Q23542618]] | [[Andrea Woodner]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1689 | [[:d:Q23566121|Q23566121]] | [[Judith Stolzer-Segall]] | [[Melitopol]] | 1904-05-20 | [[Alemaña]] | 1990-12-01 | |- | style='text-align:right'| 1690 | [[:d:Q23568340|Q23568340]] | [[Nabila Oulebsir]] | [[Alxer]] | 1963 | [[Alxeria]] | | |- | style='text-align:right'| 1691 | [[:d:Q23613313|Q23613313]] | [[Jean Hall]] | [[Toronto]] | 1896 | [[Canadá]] | 1982 | |- | style='text-align:right'| 1692 | [[:d:Q23656555|Q23656555]] | [[Tatyana Slavina]] | [[San Petersburgo]] | 1934-11-06 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1693 | [[:d:Q23658892|Q23658892]] | [[Новаківська Ганна Максимівна]] | | 1946 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1694 | [[:d:Q23662194|Q23662194]] | [[Lucy McRae]] | [[Londres]] | 1979 | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | | [[Ficheiro:LucyMcRae-byPhilipRomano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1695 | [[:d:Q23707241|Q23707241]] | [[Inés Moisset]] | [[Córdoba, Arxentina|Córdoba]] | 1967-06-24 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Inés Moisset.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1696 | [[:d:Q23709838|Q23709838]] | [[Edith Schreiber-Aujame]] | ''[[:d:Q7385193|Q7385193]]'' | 1919-04-05 | [[Polonia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1998-12-31 | [[Ficheiro:LC 027 EAS 1947.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1697 | [[:d:Q23715019|Q23715019]] | [[Edna Deakin]] | [[California]] | 1871 | [[Estados Unidos de América]] | 1946 | |- | style='text-align:right'| 1698 | [[:d:Q23715187|Q23715187]] | [[Julia Schulz-Dornburg]] | [[Múnic]] | 1962 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1699 | [[:d:Q23715191|Q23715191]] | [[Montserrat Giné]] | | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1700 | [[:d:Q23715192|Q23715192]] | [[Olga Subirós]] | [[Barcelona]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1701 | [[:d:Q23728292|Q23728292]] | [[Aziza Chaouni]] | [[Fez]] | 1977-06-26 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 1702 | [[:d:Q23760249|Q23760249]] | [[Elora Hardy]] | | 1980 | [[Indonesia]] | | |- | style='text-align:right'| 1703 | [[:d:Q23769251|Q23769251]] | [[Alison Killing]] | [[Newcastle upon Tyne]] | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:MJK39380 Alison Killing (See-Conference 2017).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[:d:Q23770317|Q23770317]] | [[Virginia Tanzmann]] | [[Nova York]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1705 | [[:d:Q23779967|Q23779967]] | [[Colette Boccara]] | [[París]] | 1921 | [[Francia]] | 2006 | [[Ficheiro:Colette Boccara.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1706 | [[:d:Q23783079|Q23783079]] | [[Carolyn Steel]] | [[Londres]] | 1959-09 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Carolyn Steel - Hungry City.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1707 | [[:d:Q23795664|Q23795664]] | [[Rachel Armstrong]] | | 1966 | | | [[Ficheiro:Rachel Armstrong (8460277065).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1708 | [[:d:Q23796172|Q23796172]] | [[Ellen Dunham-Jones]] | | 1959-01-27 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ellen Dunham-Jones (6931479086) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1709 | [[:d:Q23879683|Q23879683]] | [[Geeta Mehta]] | | | | | [[Ficheiro:Geeta Mehta2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1710 | [[:d:Q23892545|Q23892545]] | [[Martha Cassell Thompson]] | | 1925 | [[Estados Unidos de América]] | 1968 | |- | style='text-align:right'| 1711 | [[:d:Q23901568|Q23901568]] | [[Elspeth Beard]] | | 1959-04-28 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Elspeth Beard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1712 | [[:d:Q23906901|Q23906901]] | [[Ulrike Engel]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1713 | [[:d:Q23943715|Q23943715]] | [[Alina Scholtz]] | [[Lublin]] | 1908-09-24 | [[Polonia]] | 1996-02-25 | |- | style='text-align:right'| 1714 | [[:d:Q23943759|Q23943759]] | [[Mirosława Dworzańska]] | | 1903 | [[Polonia]] | 1983 | [[Ficheiro:Miroslawa Dworzanska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1715 | [[:d:Q24003266|Q24003266]] | [[Olga Tříšková-Zvěřinová]] | ''[[:d:Q520110|Q520110]]'' | 1904-11-24 | [[Checoslovaquia]] | 1976-06-18 | |- | style='text-align:right'| 1716 | [[:d:Q24004865|Q24004865]] | [[Tuija Pösö]] | | 1941-03-27 | [[Finlandia]] | 2016-03-10 | |- | style='text-align:right'| 1717 | [[:d:Q24005875|Q24005875]] | [[Elsa-Brita Stjernberg]] | ''[[:d:Q57417269|Q57417269]]'' | 1923-06-11 | [[Suecia]] | 2013-04-04 | |- | style='text-align:right'| 1718 | [[:d:Q24006224|Q24006224]] | [[Aida-Cruz Del Rosario]] | [[Laguna]] | 1922-07-05 | [[Filipinas]] | 2024-05-20 | |- | style='text-align:right'| 1719 | [[:d:Q24008026|Q24008026]] | [[Rusudan Lordkipanidze]] | [[Tbilisi]] | 1947-08-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 1720 | [[:d:Q24009884|Q24009884]] | [[Nina Nemseva]] | [[Ufa]] | 1926-12-12 | [[Uzbekistán]] | 2021-07-13 | |- | style='text-align:right'| 1721 | [[:d:Q24010098|Q24010098]] | [[Irina Rozhkova]] | | 1921-05-11 | [[Unión Soviética]] | 2015-07-29 | |- | style='text-align:right'| 1722 | [[:d:Q24010712|Q24010712]] | [[Tamara Wladimirowna Kowalewskaja]] | [[Kropyvnytsky|Kirovohrad]] | 1923-07-04 | [[Unión Soviética]] | 1986-02-07 | |- | style='text-align:right'| 1723 | [[:d:Q24018571|Q24018571]] | [[Inger Berggrén]] | | 1943-04-04 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1724 | [[:d:Q24041002|Q24041002]] | [[Jocelyn Brown]] | [[Toowong]] | 1898-08-13 | [[Australia]] | 1971-10-03 | |- | style='text-align:right'| 1725 | [[:d:Q24042366|Q24042366]] | [[Carme Ribas]] | [[Barcelona]] | 1956 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1726 | [[:d:Q24061009|Q24061009]] | [[Lennox Grafton]] | [[Brooks]] | 1919-12-03 | [[Canadá]] | 2017-03-24 | |- | style='text-align:right'| 1727 | [[:d:Q24237869|Q24237869]] | [[Lola Doloukhanyan]] | [[Iereván]] | 1937-01-29 | [[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1728 | [[:d:Q24263445|Q24263445]] | [[Hanka Zaniewska]] | ''[[:d:Q52845|Q52845]]'' | 1941-04-09 | [[Polonia]] | 2016-05-19 | |- | style='text-align:right'| 1729 | [[:d:Q24293722|Q24293722]] | [[Pernille Vermund]] | [[Copenhague]] | 1975-12-03 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:202020612 Altinget Pernille Vermund 750A4243 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1730 | [[:d:Q24398943|Q24398943]] | [[Irmeli Visanti]] | [[Helsinqui]] | 1920-06-19 | [[Finlandia]] | 2003-08-12 | |- | style='text-align:right'| 1731 | [[:d:Q24427619|Q24427619]] | [[Krystyna Pawłowska]] | | 1945 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1732 | [[:d:Q24429419|Q24429419]] | [[Magda Żuk]] | [[Iława]] | 1961-05-17 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Magdalena Krakowska w Ruby's.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1733 | [[:d:Q24429816|Q24429816]] | [[Teresa Mycko-Golec]] | | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 1734 | [[:d:Q24429828|Q24429828]] | [[Barbara Namysl]] | | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 1735 | [[:d:Q24429842|Q24429842]] | [[Izabela Klimaszewska]] | | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 1736 | [[:d:Q24431219|Q24431219]] | [[Agnieszka Labus]] | ''[[:d:Q102350|Q102350]]'' | 1986-02-17 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agnieszka Labus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1737 | [[:d:Q24524964|Q24524964]] | [[Maja Säfström]] | [[Estocolmo]] | 1987-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1738 | [[:d:Q24545510|Q24545510]] | [[Juta Kruusimägi]] | [[Talín]] | 1930 | [[Estonia]] | 2019-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1739 | [[:d:Q24545534|Q24545534]] | [[Maimu Kaarnaväli]] | ''[[:d:Q20530087|Q20530087]]'' | 1927-09-16 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1740 | [[:d:Q24545537|Q24545537]] | [[Inna Komonyi]] | [[Talín]] | 1946 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1741 | [[:d:Q24545539|Q24545539]] | [[Anu Kotli]] | [[Talín]] | 1943 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1742 | [[:d:Q24545574|Q24545574]] | [[Miia Masso]] | [[Tartu]] | 1940-01-14 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1743 | [[:d:Q24545575|Q24545575]] | [[Tiina Linna]] | [[Tartu]] | 1946-02-07 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1744 | [[:d:Q24545967|Q24545967]] | [[Lilian Hansar]] | [[Kuressaare]] | 1949-09-06 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1745 | [[:d:Q24545982|Q24545982]] | [[Helmi Sakkov]] | [[Rakvere]] | 1943-02-23 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1746 | [[:d:Q24573496|Q24573496]] | [[Elitsa Panayotova]] | | | [[Bulgaria]] | | [[Ficheiro:Elica-2.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1747 | [[:d:Q24574307|Q24574307]] | [[Elisabeth von Baczko]] | [[Maguncia]] | 1868 | [[Reich Alemán]] | 1941 | [[Ficheiro:Elisabeth-von-Baczko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1748 | [[:d:Q24641961|Q24641961]] | [[Lyubov Shagurin]] | | 1910-12-20 | [[Unión Soviética]] | 2003 | |- | style='text-align:right'| 1749 | [[:d:Q24642253|Q24642253]] | [[Iraida Petukhova]] | [[Moscova]] | 1926-06-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2018-12-01 | |- | style='text-align:right'| 1750 | [[:d:Q24642846|Q24642846]] | [[Olena Hodovanyuk]] | ''[[:d:Q208499|Q208499]]'' | 1929-08-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2023-02-21 | |- | style='text-align:right'| 1751 | [[:d:Q24643145|Q24643145]] | [[Saniä Äfzametdinevä]] | [[Kazán]] | 1924-12-24 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2019-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1752 | [[:d:Q24827506|Q24827506]] | [[Maria Ailio]] | | 1964 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Maria Ailio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1753 | [[:d:Q24835364|Q24835364]] | [[Bonix Chung]] | | 1986-11-03 | [[Hong-Kong británico]] | | |- | style='text-align:right'| 1754 | [[:d:Q24844942|Q24844942]] | [[Олга Папеш]] | ''[[:d:Q157050|Q157050]]'' | 1930 | | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1755 | [[:d:Q24850129|Q24850129]] | [[Ingeborg Spengelin]] | [[Pernambuco]] | 1923-04-01 | [[Alemaña]] | 2015-06-20 | |- | style='text-align:right'| 1756 | [[:d:Q24963011|Q24963011]] | [[Aslı Ağırbaş]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 1757 | [[:d:Q25369895|Q25369895]] | [[Veronica Rehn-Kivi]] | [[Helsinqui]] | 1956-02-10 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Veronica Rehn-Kivi hallitusneuvottelut 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1758 | [[:d:Q25388715|Q25388715]] | [[Fiona Meadows]] | | 1967 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1759 | [[:d:Q25391147|Q25391147]] | [[Ekaterina Maximova]] | [[Kazán]] | 1891-12-22 | [[Unión Soviética]] | 1932 | |- | style='text-align:right'| 1760 | [[:d:Q25431571|Q25431571]] | [[Olga Tarrasó Climent]] | [[Navarrés]] | 1956 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1761 | [[:d:Q25434998|Q25434998]] | [[Качмар Володимира Орестівна]] | [[Lviv]] | 1960-04-26 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1762 | [[:d:Q25440973|Q25440973]] | [[Tetyana Byelyayeva]] | ''[[:d:Q156717|Q156717]]'' | 1933-07-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1763 | [[:d:Q25441497|Q25441497]] | [[Kublytska Kateryna]] | | 1985-04-22 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Kublytśka Kateryna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1764 | [[:d:Q25441798|Q25441798]] | [[Alla Anyshchenko]] | ''[[:d:Q156747|Q156747]]'' | 1937-01-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1765 | [[:d:Q25442188|Q25442188]] | [[Zarema Nahayeva]] | [[Tashkent]] | 1949-08-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Uzbekistán]]<br/>[[Ucraína]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Нагаева Зарема Садыковна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1766 | [[:d:Q25451734|Q25451734]] | [[Kaarina Löfström]] | [[Helsinqui]] | 1941-07-02 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Kaarina Löfström.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1767 | [[:d:Q25452966|Q25452966]] | [[سهير حواس]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1768 | [[:d:Q25475151|Q25475151]] | [[Gülseren Gönül]] | [[Ankara]] | 1950 | [[Turquía]] | 2017-01-23 | |- | style='text-align:right'| 1769 | [[:d:Q25494250|Q25494250]] | [[Nina Spikiene]] | | | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1770 | [[:d:Q25528304|Q25528304]] | [[Кадырова, Тулкиной Фазилджановна]] | | 1935-07-27 | [[Unión Soviética]] | 2014 | |- | style='text-align:right'| 1771 | [[:d:Q25536476|Q25536476]] | [[Oxana Tkachuk]] | [[San Petersburgo]] | 1933-06-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 1772 | [[:d:Q25552898|Q25552898]] | [[Вера Кьосевска]] | [[Osijek]] | 1929-03-27 | | 2024-08-18 | [[Ficheiro:Вера Ќосевска портрет.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1773 | [[:d:Q25686119|Q25686119]] | [[Ившина, Лилия Изосимовна]] | | 1954-03-14 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1774 | [[:d:Q25927257|Q25927257]] | [[Maria Teresa Parpagliolo]] | [[Roma]] | 1903 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1974 | [[Ficheiro:M. T. Parpagliolo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1775 | [[:d:Q26234979|Q26234979]] | [[Mari Kurismaa]] | [[Pärnu]] | 1956-04-19 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1776 | [[:d:Q26262085|Q26262085]] | [[Nóra Géczy]] | | 1977-01-03 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Géczy Nóra építész tervezőművész.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1777 | [[:d:Q26270172|Q26270172]] | [[Jane West Clauss]] | | 1907-09-23 | [[Estados Unidos de América]] | 2003-01-12 | |- | style='text-align:right'| 1778 | [[:d:Q26714940|Q26714940]] | [[Eva Fitzelová]] | | 1977-12-14 | [[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1779 | [[:d:Q26715074|Q26715074]] | [[Bente Aude]] | [[Aarhus]] | 1947-02-21 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1780 | [[:d:Q26721008|Q26721008]] | [[Maria Carla Lenzo]] | [[Palermo]] | 1958 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1781 | [[:d:Q26721369|Q26721369]] | [[Margherita Asquasciati]] | [[Xénova]] | 1968-08-12 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1782 | [[:d:Q26807253|Q26807253]] | [[Birgitte Ramsgaard Thomsen]] | ''[[:d:Q1544563|Q1544563]]'' | 1937-01-06 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1982-09-16 | |- | style='text-align:right'| 1783 | [[:d:Q26810503|Q26810503]] | [[Kaisa Broner-Bauer]] | | 1942-08-04 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1784 | [[:d:Q26877332|Q26877332]] | [[Niki Founta]] | [[Atenas]] | 1980 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1785 | [[:d:Q26897933|Q26897933]] | [[Heike Hatzmann]] | ''[[:d:Q14932|Q14932]]'' | 1959-04-12 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1786 | [[:d:Q27032267|Q27032267]] | [[Adélaïde de Caters]] | [[Bruxelas]] | 1969-02-07 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1787 | [[:d:Q27063702|Q27063702]] | [[Tatjana Schneider]] | | 1974 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1788 | [[:d:Q27063997|Q27063997]] | [[Assumpta Nnaggenda-Musana]] | [[Kampala]] | 1970 | [[Uganda]] | | |- | style='text-align:right'| 1789 | [[:d:Q27064165|Q27064165]] | [[Emesé Ijjasz de Murcia]] | [[Budapest]] | 1936-05-18 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 1790 | [[:d:Q27070692|Q27070692]] | [[Emilia Alperovich]] | ''[[:d:Q156724|Q156724]]'' | 1917-11-30 | [[Ucraína]]<br/>[[Arxentina]] | 2004-06-23 | |- | style='text-align:right'| 1791 | [[:d:Q27075131|Q27075131]] | [[Else Aropaltio]] | [[Turku]] | 1914-08-05 | [[Finlandia]] | 2008-07-07 | [[Ficheiro:Else-Aropaltio-1950s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1792 | [[:d:Q27075145|Q27075145]] | [[Aino Kallio-Ericsson]] | [[Mikkeli]] | 1917-05-25 | [[Finlandia]] | 2018-05-28 | [[Ficheiro:Aino-Kallio-Ericsson-1979.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1793 | [[:d:Q27096195|Q27096195]] | [[Sylvia Perossio]] | [[Montevideo]] | 1961-01-10 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1794 | [[:d:Q27096199|Q27096199]] | [[Sylvia Griño]] | [[Montevideo]] | 1957 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1795 | [[:d:Q27096806|Q27096806]] | [[Mariana Cecilio]] | [[Montevideo]] | 1976 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1796 | [[:d:Q27109394|Q27109394]] | [[Julia Bolles-Wilson]] | [[Münster]] | 1948 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1797 | [[:d:Q27110335|Q27110335]] | [[Rosario Etchebarne]] | [[Montevideo]] | 20th century | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1798 | [[:d:Q27117857|Q27117857]] | [[Olívia de Oliveira]] | [[São Paulo]] | 1962-07-14 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1799 | [[:d:Q27118058|Q27118058]] | [[Ana Etkin]] | [[Córdoba, Arxentina|Córdoba]] | 1965-11-09 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Ana Etkin Perfil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1800 | [[:d:Q27118278|Q27118278]] | [[Eliana Cárdenas]] | ''[[:d:Q2723864|Q2723864]]'' | 1951 | [[Cuba]] | 2010-03-04<br/>2010 | |- | style='text-align:right'| 1801 | [[:d:Q27118286|Q27118286]] | [[Ana Elvira Vélez]] | [[Colombia]] | 1966 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 1802 | [[:d:Q27118295|Q27118295]] | [[Sandra Barclay]] | [[Lima]] | 1967 | [[Perú]] | | [[Ficheiro:Sandra Barclay.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1803 | [[:d:Q27118300|Q27118300]] | [[Mayumi Watanabe de Souza Lima]] | | 1934-12-05 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 1804 | [[:d:Q27118302|Q27118302]] | [[Valeria del Puerto]] | | 1965 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Valeria del Puerto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1805 | [[:d:Q27118359|Q27118359]] | [[Maria Alice Junqueira Bastos]] | [[São Paulo]] | 1959-05-20 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1806 | [[:d:Q27131239|Q27131239]] | [[Elsa Sundling]] | ''[[:d:Q10562522|Q10562522]]'' | 1902-04-21 | [[Suecia]] | 1964-09-07 | |- | style='text-align:right'| 1807 | [[:d:Q27137425|Q27137425]] | [[Luz Amorocho]] | [[Bogotá]] | 1922-04-23 | [[Colombia]] | 2019-09-29 | |- | style='text-align:right'| 1808 | [[:d:Q27177980|Q27177980]] | [[Ruth Alsop]] | [[Melbourne]] | 1879 | [[Australia]] | 1976 | |- | style='text-align:right'| 1809 | [[:d:Q27178148|Q27178148]] | [[Alice Charlotte Malhiot]] | ''[[:d:Q3058779|Q3058779]]'' | 1889-08-13 | [[Canadá]] | 1968-06-10 | |- | style='text-align:right'| 1810 | [[:d:Q27207973|Q27207973]] | [[Mariana Gatani]] | | 1966 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Mariana Gatani.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1811 | [[:d:Q27208020|Q27208020]] | [[Lourdes García Vázquez]] | [[Cidade de México]] | 1946-02-11 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1812 | [[:d:Q27208080|Q27208080]] | [[Cynthia Watmough]] | [[Lima]] | 1961-02-05 | [[Perú]] | | [[Ficheiro:Cynthia Watmough 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1813 | [[:d:Q27208152|Q27208152]] | [[Paola Berenstein Jacques]] | [[Salvador, Baía|Salvador]] | 1968 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1814 | [[:d:Q27218377|Q27218377]] | [[Alda Heaton Wilson]] | ''[[:d:Q1932057|Q1932057]]'' | 1873-09-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1960-07-25 | [[Ficheiro:Alda H. Wilson retouch.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1815 | [[:d:Q27242769|Q27242769]] | [[Ermina Odoardo]] | [[Buenos Aires]] | 1923-06-08 | [[Cuba]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1816 | [[:d:Q27244627|Q27244627]] | [[Cristina Rodrigues]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1980-07-01 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Cristina Rodrigues.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1817 | [[:d:Q27244651|Q27244651]] | [[Varvara Melnikova]] | | 1980 | [[Rusia]] | | [[Ficheiro:Varvara Melnikova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1818 | [[:d:Q27299893|Q27299893]] | [[Ragnhild Rosenius]] | | 1932-02-14 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1819 | [[:d:Q27448685|Q27448685]] | [[Erica Mann]] | [[Viena]] | 1917-06-04 | [[Austria]] | 2007-07-04 | |- | style='text-align:right'| 1820 | [[:d:Q27449497|Q27449497]] | [[Beverley Bolin]] | [[Sydney]] | 1923-01-23 | [[Australia]] | 2014 | [[Ficheiro:Beverley Bolin 1943-01-23 9-41-59 pm.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1821 | [[:d:Q27449504|Q27449504]] | [[Biambasuren Luvsandamdingiin]] | | 1955 | [[Mongolia]] | | |- | style='text-align:right'| 1822 | [[:d:Q27449763|Q27449763]] | [[Carolyn Peterson]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1823 | [[:d:Q27451427|Q27451427]] | [[Marina Tabassum]] | [[Dacca]] | 1968 | [[Bangladesh]] | | [[Ficheiro:Marina-tabassum-pimo-2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1824 | [[:d:Q27451435|Q27451435]] | [[Marjorie Pierce]] | | 1900 | [[Estados Unidos de América]] | 1999-12-07 | |- | style='text-align:right'| 1825 | [[:d:Q27451978|Q27451978]] | [[Nobuko Tsuchiura]] | ''[[:d:Q3108376|Q3108376]]'' | 1900-09-22 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1998-12-11 | |- | style='text-align:right'| 1826 | [[:d:Q27459150|Q27459150]] | [[Yvonne Haber]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1827 | [[:d:Q27478314|Q27478314]] | [[Katharine Crittenden]] | [[Louisville, Kentucky|Louisville]] | 1921-08-09 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-02-13 | |- | style='text-align:right'| 1828 | [[:d:Q27487548|Q27487548]] | [[Marion Parker]] | [[Nova Hampshire]] | 1873 | [[Estados Unidos de América]] | 1935 | |- | style='text-align:right'| 1829 | [[:d:Q27493955|Q27493955]] | [[Angela Deuber]] | [[Bad Kissingen]] | 1975 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Angela Deuber Portrait 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1830 | [[:d:Q27494281|Q27494281]] | [[Marilda Azulay Tapiero]] | [[Casablanca]] | 1958-06-08 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1831 | [[:d:Q27494306|Q27494306]] | [[Ana Llopis Reyna]] | [[Valencia]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1832 | [[:d:Q27496678|Q27496678]] | [[Cristina Grau García]] | [[Valencia]] | 1946-07-24 | [[España]] | 1997 | |- | style='text-align:right'| 1833 | [[:d:Q27500530|Q27500530]] | [[Henrietta May Steinmesch]] | [[St. Louis]] | 1893 | [[Estados Unidos de América]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 1834 | [[:d:Q27505525|Q27505525]] | [[Magdalena Sauer]] | [[Kenilworth]] | 1890-05-06 | [[Suráfrica]] | 1983-10-10 | |- | style='text-align:right'| 1835 | [[:d:Q27506708|Q27506708]] | [[Christina Liljenberg Halstrøm]] | | 1977 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1836 | [[:d:Q27509597|Q27509597]] | [[Dijana Alić]] | | | [[Bosnia e Hercegovina]] | | |- | style='text-align:right'| 1837 | [[:d:Q27514289|Q27514289]] | [[Ulla Joneborg]] | | 1932-01-26 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1838 | [[:d:Q27514292|Q27514292]] | [[Barbro Stål]] | ''[[:d:Q1975525|Q1975525]]'' | 1927-05-07 | [[Suecia]] | 2022-09-11 | [[Ficheiro:Barbro Stål - Gustaf VI Adolf.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1839 | [[:d:Q27514293|Q27514293]] | [[Sim Tiseus]] | ''[[:d:Q10670745|Q10670745]]'' | 1924-06-01 | [[Suecia]] | 1970-07-29 | [[Ficheiro:Sim Tiseus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1840 | [[:d:Q27517045|Q27517045]] | [[Cathy Simon]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1841 | [[:d:Q27567860|Q27567860]] | [[Mette Lange]] | | | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1842 | [[:d:Q27571807|Q27571807]] | [[Norah Aiton]] | [[Londres]] | 1903<br/>1903-06-13 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1988-08-22 | |- | style='text-align:right'| 1843 | [[:d:Q27588740|Q27588740]] | [[Sinikka Kouvo]] | [[Outokumpu]] | 1953-10-17 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1844 | [[:d:Q27611268|Q27611268]] | [[Carolyn Geise]] | | 1935-09-08 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1845 | [[:d:Q27644676|Q27644676]] | [[Doina Marilena Ciocânea]] | [[Bucarest]] | 1951-03-13 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 1846 | [[:d:Q27657526|Q27657526]] | [[María Langarita]] | [[Zaragoza]] | 1979 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1847 | [[:d:Q27657578|Q27657578]] | [[Filandia Pizzul]] | [[Buenos Aires]] | 1902-05-22 | [[Arxentina]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 1848 | [[:d:Q27699408|Q27699408]] | [[Matilde Alonso Salvador]] | [[Valencia]] | 1958-11-13 | [[España]] | | [[Ficheiro:Matilde Alonso Salvador.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1849 | [[:d:Q27778630|Q27778630]] | [[Guya Bertelli]] | [[Milán]] | 1958 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1850 | [[:d:Q27786371|Q27786371]] | [[Martha Kohen]] | [[Montevideo]] | 1947 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1851 | [[:d:Q27811445|Q27811445]] | [[Margaret Read]] | [[Iowa]] | 1892 | [[Estados Unidos de América]] | 1982 | [[Ficheiro:Margaret Read LCCN2014700700.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1852 | [[:d:Q27862523|Q27862523]] | [[Marjatta Hara-Pietilä]] | [[Helsinqui]] | 1951-06-07 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1853 | [[:d:Q27906706|Q27906706]] | [[Diana Pombo]] | [[Bogotá]] | 1952-01-10 | [[Colombia]] | 2016-11-12 | |- | style='text-align:right'| 1854 | [[:d:Q27917694|Q27917694]] | [[Naoko Wakabayashi]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1855 | [[:d:Q27919444|Q27919444]] | [[Joyce Hwang]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1856 | [[:d:Q27927971|Q27927971]] | [[Mikaella Boulos]] | | 1992-04-08 | [[Líbano]] | | |- | style='text-align:right'| 1857 | [[:d:Q27941212|Q27941212]] | [[María Juana Ontañón]] | [[San Cristóbal de La Laguna]] | 1920 | [[España]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1858 | [[:d:Q27967134|Q27967134]] | [[Cory Buckner]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1859 | [[:d:Q27967757|Q27967757]] | [[Patricia Conway]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1860 | [[:d:Q27982329|Q27982329]] | [[Martha deMey Clow]] | [[Columbus]] | 1932-11-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-06-16 | |- | style='text-align:right'| 1861 | [[:d:Q27991386|Q27991386]] | [[Kristin Brinker]] | ''[[:d:Q14938|Q14938]]'' | 1972-04-06 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Kristin Brinker, AfD (Martin Rulsch) 2017-11-16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1862 | [[:d:Q28007324|Q28007324]] | [[Gilda Kirkpatrick]] | [[Teherán]] | 1973 | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1863 | [[:d:Q28023754|Q28023754]] | [[Zaiga Gaile]] | [[Riga]] | 1951-03-23 | [[Letonia]] | | [[Ficheiro:Zaiga Gaile.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1864 | [[:d:Q28028723|Q28028723]] | [[Aino Tandefelt-Laurila]] | | 1926-11-09 | [[Finlandia]] | 2016-10-13 | |- | style='text-align:right'| 1865 | [[:d:Q28044925|Q28044925]] | [[Ana Betancour]] | [[Montevideo]] | 1963-01-13 | [[Suecia]]<br/>[[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1866 | [[:d:Q28048322|Q28048322]] | [[Almudena de Benito Alonso]] | [[Madrid]] | 1973 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1867 | [[:d:Q28053710|Q28053710]] | [[Leonie Pilewski-Karlsson]] | | 1897-02-22 | [[Suecia]] | 1992 | [[Ficheiro:Leonie Pileweski-Karlsson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1868 | [[:d:Q28055978|Q28055978]] | [[Irina Rosetti]] | [[Bucarest]] | 1941-11-15 | [[Romanía]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1869 | [[:d:Q28070875|Q28070875]] | [[Ernee 't Hooft]] | [[Ámsterdam]] | 1911-06-08 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2004-11 | |- | style='text-align:right'| 1870 | [[:d:Q28143803|Q28143803]] | [[Raquel Alonso]] | [[Valladolid]] | 1991-04-11 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1871 | [[:d:Q28151402|Q28151402]] | [[Frida Escobedo]] | [[Cidade de México]] | 1979 | [[México]] | | [[Ficheiro:Frida Escobedo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1872 | [[:d:Q28192403|Q28192403]] | [[Ruth Plant]] | | 1912 | [[Reino Unido]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 1873 | [[:d:Q28222626|Q28222626]] | [[Tia Kansara]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1874 | [[:d:Q28336306|Q28336306]] | [[Margit Rautala-Kaipainen]] | [[Turku]] | 1911-05-10 | [[Finlandia]] | 1978-11-17 | |- | style='text-align:right'| 1875 | [[:d:Q28355817|Q28355817]] | [[Vera Montlevich]] | | 1909-11-04 | [[Ucraína]] | 2003 | |- | style='text-align:right'| 1876 | [[:d:Q28355820|Q28355820]] | [[Elizaveta Lyubomilova]] | | 1910-05-01 | [[Ucraína]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 1877 | [[:d:Q28355860|Q28355860]] | [[Korenchuk Oksana Andriivna]] | | 1926-12-09 | [[Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2013-10-07 | |- | style='text-align:right'| 1878 | [[:d:Q28356364|Q28356364]] | [[Liudmyla Alinauskene]] | ''[[:d:Q4495928|Q4495928]]'' | 1944-06-22 | [[Ucraína]] | 2007-06 | |- | style='text-align:right'| 1879 | [[:d:Q28357598|Q28357598]] | [[Морева Тетяна Абрамивна]] | | 1921 | | 1989 | |- | style='text-align:right'| 1880 | [[:d:Q28364846|Q28364846]] | [[Barbara Van der Wee]] | [[Gante]] | 1957-04-10 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1881 | [[:d:Q28370859|Q28370859]] | [[Eirene Sbriziolo]] | [[Udine]] | 1924-02-15 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2013-01-31 | [[Ficheiro:Eirene Sbriziolo daticamera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1882 | [[:d:Q28382429|Q28382429]] | [[Halldóra Briem]] | | 1913 | [[Islandia]] | 1993 | |- | style='text-align:right'| 1883 | [[:d:Q28424434|Q28424434]] | [[Kerttu Tamminen]] | ''[[:d:Q2387342|Q2387342]]'' | 1898-10-10 | [[Finlandia]] | 1981-07-16 | |- | style='text-align:right'| 1884 | [[:d:Q28466016|Q28466016]] | [[Carmen Renard]] | [[Buenos Aires]] | 1915-12-06 | [[Arxentina]] | 2002-01-03 | |- | style='text-align:right'| 1885 | [[:d:Q28494797|Q28494797]] | [[Anita Pereire]] | [[Londres]] | 1916-10-22 | [[Francia]] | 2019-07-03 | |- | style='text-align:right'| 1886 | [[:d:Q28529828|Q28529828]] | [[Maja Montgomery]] | | 1915-04-14 | | 2003-07-11 | |- | style='text-align:right'| 1887 | [[:d:Q28536364|Q28536364]] | [[Maria Chabot]] | [[San Antonio, Texas|San Antonio]] | 1913 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-07-09 | |- | style='text-align:right'| 1888 | [[:d:Q28599982|Q28599982]] | [[Sabine Beuter]] | ''[[:d:Q3802|Q3802]]'' | 1949-09-10 | [[Alemaña]] | 2015-08-28 | [[Ficheiro:S Beuter.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1889 | [[:d:Q28605957|Q28605957]] | [[Elsa Burckhardt-Blum]] | [[Zürich]] | 1900-11-27 | [[Suíza]] | 1974-04-07 | |- | style='text-align:right'| 1890 | [[:d:Q28654121|Q28654121]] | [[Sara Ishikawa]] | [[Berkeley, California|Berkeley]] | 1930s | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1891 | [[:d:Q28662907|Q28662907]] | [[Margarita Jover]] | [[París]] | 1969 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1892 | [[:d:Q28671778|Q28671778]] | [[Małgorzata Rozbicka]] | | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Małgorzata Rozbicka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1893 | [[:d:Q28701491|Q28701491]] | [[Фурманова Ніна Самойлівна]] | | 1927-02-07 | [[Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1894 | [[:d:Q28702026|Q28702026]] | [[Цяук Лариса Ігорівна]] | [[Korsun-Shevchenkivskyi]] | 1952-08-24 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Цяук Лариса Ігорівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1895 | [[:d:Q28702058|Q28702058]] | [[Диховична Наталия Александровна]] | [[Kíiv]] | 1952-11-19 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1896 | [[:d:Q28702078|Q28702078]] | [[Кутна Лидия Васильевна]] | [[Lviv]] | 1944-12-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1897 | [[:d:Q28702083|Q28702083]] | [[Лиа-Аста Кнаке]] | | 1929 | | | |- | style='text-align:right'| 1898 | [[:d:Q28720845|Q28720845]] | [[Doris Pettersson]] | | 1926-01-22 | [[Finlandia]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 1899 | [[:d:Q28720846|Q28720846]] | [[Tarja Salmio-Toiviainen]] | [[Helsinqui]] | 1917-07-07 | [[Finlandia]] | 2001-01-15 | |- | style='text-align:right'| 1900 | [[:d:Q28747958|Q28747958]] | [[Annie Chu]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1901 | [[:d:Q28755513|Q28755513]] | [[Angela Brooks]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Angela Brooks.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1902 | [[:d:Q28778274|Q28778274]] | [[Henna Partanen]] | | | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Henna Partanen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1903 | [[:d:Q28786659|Q28786659]] | [[Jenni Pitko]] | [[Kemi]] | 1986-08-15 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1904 | [[:d:Q28791080|Q28791080]] | [[Violeta Autumn]] | [[Chiclayo]] | 1930-05-20 | [[Perú]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2012-02-05 | |- | style='text-align:right'| 1905 | [[:d:Q28791991|Q28791991]] | [[Ilana Alrod]] | [[Tel Aviv]] | 1936-02-02 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:ILANA ALROD.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1906 | [[:d:Q28793472|Q28793472]] | [[Alice Biró]] | [[Győr]] | 1923-07-11 | [[Suíza]] | 2018-03-26 | |- | style='text-align:right'| 1907 | [[:d:Q28806132|Q28806132]] | [[Lena Krušec]] | ''[[:d:Q1012|Q1012]]'' | 1976 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1908 | [[:d:Q28806723|Q28806723]] | [[Maruša Zorec]] | [[Maribor]] | 1965 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Državna proslava ob Prešernovem dnevu 2012 - Maruša Zorec (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1909 | [[:d:Q28811068|Q28811068]] | [[Eta Sadar Breznik]] | [[Liubliana]] | 1950-07-03 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1910 | [[:d:Q28840700|Q28840700]] | [[Ebba-Stina Schalin-Hult]] | [[Chernivtsi]] | 1913-12-22 | [[Suecia]]<br/>[[Finlandia]] | 1999-10-03 | [[Ficheiro:Ebba-Stina Schalin-Hult.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1911 | [[:d:Q28840739|Q28840739]] | [[Marjatta Brummer]] | [[Pieksämäki]] | 1915-10-31 | [[Suecia]] | 2007-03-30 | |- | style='text-align:right'| 1912 | [[:d:Q28840740|Q28840740]] | [[Stina Forss-Aspegren]] | | 1914-06-11 | [[Finlandia]] | 1989-05-09 | |- | style='text-align:right'| 1913 | [[:d:Q28840743|Q28840743]] | [[Raili Hortay]] | | 1922-06-21 | [[Finlandia]] | 1992-07-12 | |- | style='text-align:right'| 1914 | [[:d:Q28846227|Q28846227]] | [[Lillevi Richardtson]] | [[Turku]] | 1919-03-29 | [[Suecia]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1915 | [[:d:Q28854801|Q28854801]] | [[Liliana Palaia Pérez]] | [[Buenos Aires]] | 1951 | [[España]] | | [[Ficheiro:Lilaana Palaia Pérez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1916 | [[:d:Q28859995|Q28859995]] | [[Analía Fernanda Gómez]] | [[La Plata]] | 1962 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1917 | [[:d:Q28860607|Q28860607]] | [[Nives Kalin Vehovar]] | | 1932 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 1918 | [[:d:Q28861611|Q28861611]] | [[Alina Payne]] | [[Bucarest]] | 1954 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]]<br/>[[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 1919 | [[:d:Q28867752|Q28867752]] | [[Lois Gottlieb]] | | 1926-11-13 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-08-12 | |- | style='text-align:right'| 1920 | [[:d:Q28868570|Q28868570]] | [[Elsa Leviseur]] | [[Pretoria]] | 1932 | [[Suráfrica]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2023-03-23 | |- | style='text-align:right'| 1921 | [[:d:Q28871455|Q28871455]] | [[Anu Sabhlok]] | | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1922 | [[:d:Q28871665|Q28871665]] | [[Elizabeth Lord]] | ''[[:d:Q689727|Q689727]]'' | 1918 | [[Canadá]] | 1994-05-20 | |- | style='text-align:right'| 1923 | [[:d:Q28910559|Q28910559]] | [[Bergljot S. Berntsen]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1880-05-25 | [[Noruega]] | 1964-09-23 | [[Ficheiro:Arkitektstudine på Heringstad, Heidal.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1924 | [[:d:Q28912495|Q28912495]] | [[Sara Elizabeth Caples]] | [[Virxinia]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1925 | [[:d:Q28922703|Q28922703]] | [[Abeer Seikaly]] | | 1979 | [[Xordania]] | | |- | style='text-align:right'| 1926 | [[:d:Q28924471|Q28924471]] | [[Maria Luisa Doseva-Georgieva]] | [[Targovishte]] | 1894-09-08 | [[Bulgaria]] | 1975-04-11 | |- | style='text-align:right'| 1927 | [[:d:Q28925786|Q28925786]] | [[María Ángeles Álvarez González]] | [[Alacant]] | 1957-10-23 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mª Ángeles Álvarez González-maag-2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1928 | [[:d:Q28927446|Q28927446]] | [[Maria Sapareva]] | [[Gorna Oryahovitsa]] | 1898-09-14 | [[Bulgaria]] | 1974-06-24 | |- | style='text-align:right'| 1929 | [[:d:Q28933696|Q28933696]] | [[Richka Krastanova]] | [[Pleven]] | 1904-05-24 | [[Bulgaria]] | 1987-11-01 | |- | style='text-align:right'| 1930 | [[:d:Q28934752|Q28934752]] | [[Isabel Huete Chugunowa]] | | | [[España]] | 2011-09-08 | |- | style='text-align:right'| 1931 | [[:d:Q28935811|Q28935811]] | [[Mary Clark]] | [[Toronto]] | 1936 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1932 | [[:d:Q28939011|Q28939011]] | [[Margaret Synge Dryer]] | | 1921 | [[Canadá]] | 1963 | |- | style='text-align:right'| 1933 | [[:d:Q28946314|Q28946314]] | [[Margarethe Heubacher-Sentobe]] | ''[[:d:Q583485|Q583485]]'' | 1945 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1934 | [[:d:Q28966234|Q28966234]] | [[Gabriela Etchegaray Cerón]] | [[Cidade de México]] | 1984-09-11 | [[México]] | | [[Ficheiro:Acts of Design New Housing Paradigms in North America Conference at Columbia GSAPP 3 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1935 | [[:d:Q28966699|Q28966699]] | [[Dora Riedel]] | [[Valdivia]] | 1906 | [[Chile]] | 1982 | [[Ficheiro:Dora Riedel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1936 | [[:d:Q28973784|Q28973784]] | [[Liliana Villanueva]] | [[Buenos Aires]] | 1973-02-01 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1937 | [[:d:Q28974319|Q28974319]] | [[Joan Burt]] | [[Toronto]] | 1930 | [[Canadá]] | 2021 | |- | style='text-align:right'| 1938 | [[:d:Q28975977|Q28975977]] | [[Irene del Valle de la Sen]] | [[Barcelona]] | 1984 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1939 | [[:d:Q28975981|Q28975981]] | [[Alenka Kham Pičman]] | [[Liubliana]] | 1932-01-22 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2025-05 | [[Ficheiro:Alenka Kham Pičman slovenska arhitektka in slikarka, grafičarka in notranja oblikovalka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1940 | [[:d:Q28976254|Q28976254]] | [[Ágnes Szél]] | [[Budapest]] | 1944-07-25<br/>1944 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 1941 | [[:d:Q29000980|Q29000980]] | [[Carmen Jordá Such]] | | 20th century | [[España]] | | [[Ficheiro:Carmen Jorda Such.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1942 | [[:d:Q29016284|Q29016284]] | [[Pamela Cluff]] | [[Londres]] | 1931-09-21 | [[Canadá]] | 2023-12-25 | |- | style='text-align:right'| 1943 | [[:d:Q29016377|Q29016377]] | [[Teresa Chmura-Pełech]] | [[Cracovia]] | 1933-03-23 | [[Polonia]] | 2009-05-18 | |- | style='text-align:right'| 1944 | [[:d:Q29024932|Q29024932]] | [[Rosa Pastor Villa]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1945 | [[:d:Q29033473|Q29033473]] | [[Betsey Olenick Dougherty]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1946 | [[:d:Q29046896|Q29046896]] | [[Billie Tsien]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1949 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1947 | [[:d:Q29047888|Q29047888]] | [[Cora Nicolai]] | [[Sanga-Sanga Dalam]] | 1919-07-29 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1975-12-31 | [[Ficheiro:Cora Nicolaï-Chaillet in 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1948 | [[:d:Q29047981|Q29047981]] | [[Beatrice Centner Davidson]] | | 1909 | [[Canadá]] | 1986-03-05 | |- | style='text-align:right'| 1949 | [[:d:Q29048891|Q29048891]] | [[Suzana Bugarcheva]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1923-10-24 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 1950 | [[:d:Q29049840|Q29049840]] | [[Clotilde Kate Brewster]] | [[Fontainebleau]] | 1874 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1937-02-25 | |- | style='text-align:right'| 1951 | [[:d:Q29052590|Q29052590]] | [[Edith Ingpen]] | | 1909-07-24 | [[Australia]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1952 | [[:d:Q29054534|Q29054534]] | [[Eliza Newkirk Rogers]] | ''[[:d:Q1184329|Q1184329]]'' | 1877 | [[Estados Unidos de América]] | 1966 | |- | style='text-align:right'| 1953 | [[:d:Q29056911|Q29056911]] | [[Despina Stratigakos]] | [[Montreal]] | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1954 | [[:d:Q29077890|Q29077890]] | [[Ewa Kuryłowicz]] | | 1953 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Ewa Kuryłowicz 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1955 | [[:d:Q29168684|Q29168684]] | [[Olive Tjaden]] | ''[[:d:Q1536676|Q1536676]]'' | 1904-11-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1997-03-15 | |- | style='text-align:right'| 1956 | [[:d:Q29169011|Q29169011]] | [[Koos Pot-Keegstra]] | [[Ámsterdam]] | 1908-06-29 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1997-05-16 | |- | style='text-align:right'| 1957 | [[:d:Q29216356|Q29216356]] | [[Hema Sankalia]] | ''[[:d:Q643883|Q643883]]'' | 1934 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | 2015 | |- | style='text-align:right'| 1958 | [[:d:Q29315771|Q29315771]] | [[Lourdes García Sogo]] | [[Valencia]] | 1959 | [[España]] | | [[Ficheiro:LOURDES GARCIA SOGO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1959 | [[:d:Q29369022|Q29369022]] | [[Lucyna Nyka]] | [[Polonia]] | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1960 | [[:d:Q29378272|Q29378272]] | [[Maria Bentel]] | [[Nova York]] | 1928-06-15 | [[Estados Unidos de América]] | 2000 | |- | style='text-align:right'| 1961 | [[:d:Q29378324|Q29378324]] | [[Polly Povey Thompson]] | [[Portland, Oregón|Portland]] | 1904-12-27 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-06-26 | |- | style='text-align:right'| 1962 | [[:d:Q29413787|Q29413787]] | [[Katarzyna Słuchocka]] | [[Poznan]] | 1967 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1963 | [[:d:Q29415731|Q29415731]] | [[Ruzena Zertova]] | [[Ostrava]] | 1932-11-04 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | 2019-10-05 | |- | style='text-align:right'| 1964 | [[:d:Q29419820|Q29419820]] | [[Krista Karu]] | [[Talín]] | 1950 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1965 | [[:d:Q29446491|Q29446491]] | [[Susan Narduli]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1966 | [[:d:Q29523282|Q29523282]] | [[Nerea Calvillo]] | [[Madrid]] | 1973-03-07 | [[España]] | | [[Ficheiro:Nerea Calvillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1967 | [[:d:Q29549463|Q29549463]] | [[Wiesława Mikoś-Rytel]] | [[Gliwice]] | 1959-04-08 | [[Polonia]] | 2007-12-28 | |- | style='text-align:right'| 1968 | [[:d:Q29553286|Q29553286]] | [[Eva Pfannes]] | [[Würzburg]] | 1970 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1969 | [[:d:Q29556744|Q29556744]] | [[Moriko Kira]] | [[Tokyo]] | 1965 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1970 | [[:d:Q29556796|Q29556796]] | [[Marion Regitko]] | ''[[:d:Q6829|Q6829]]'' | 1971 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1971 | [[:d:Q29562939|Q29562939]] | [[Gema Parreño]] | [[Albacete]] | 1988 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1972 | [[:d:Q29572048|Q29572048]] | [[Ellamae Ellis League]] | [[Macon, Xeorxia|Macon]] | 1899-07-09 | [[Estados Unidos de América]] | 1991-03-04 | |- | style='text-align:right'| 1973 | [[:d:Q29575145|Q29575145]] | [[Sarah Van Sonsbeeck]] | [[Utrecht]] | 1976-08-21 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:De Nacht van DuivenVoorde by Rosa Maria Koolhoven (73).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1974 | [[:d:Q29618135|Q29618135]] | [[Jeanine Centuori]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 1975 | [[:d:Q29645280|Q29645280]] | [[Isabel Marcos]] | [[Abrantes]] | 1970 | [[Francia]]<br/>[[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 1976 | [[:d:Q29647708|Q29647708]] | [[Dina Rajs]] | [[Zagreb]] | 1938 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Dina och Jovan Rajs in 2015 (cropped) - Dina Rajs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1977 | [[:d:Q29648428|Q29648428]] | [[Tamar Tumanyan]] | [[Tbilisi]] | 1907-05-10 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[República Socialista Soviética de Armenia]] | 1989-11-11 | [[Ficheiro:Թամար Թումանյան.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1978 | [[:d:Q29713702|Q29713702]] | [[Ariadna Cantís]] | [[Buenos Aires]] | 1960-05-05 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1979 | [[:d:Q29828798|Q29828798]] | [[Ewelina Siestrzewitowska]] | | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 1980 | [[:d:Q29830313|Q29830313]] | [[Malgorzata Pizio-Domicz]] | | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 1981 | [[:d:Q29865550|Q29865550]] | [[Svetlana Borisovna Chistyakova]] | | 1928-06-22 | | 2023-07-11 | |- | style='text-align:right'| 1982 | [[:d:Q29885784|Q29885784]] | [[Gunilla Linde Bjur]] | | 1946-05-24 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Gunilla Linde Bjur Göteborg Book Fair 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1983 | [[:d:Q29914068|Q29914068]] | [[Jane Rendell]] | [[Emirato de Dubai|Dubai]] | 1967-03-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1984 | [[:d:Q29919093|Q29919093]] | [[Alexandra Klei]] | | 1973 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1985 | [[:d:Q29920622|Q29920622]] | [[Ángela Perdomo]] | [[Montevideo]] | 1949 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 1986 | [[:d:Q30049895|Q30049895]] | [[Emma Strada]] | [[Turín]] | 1884-11-18 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 1987 | [[:d:Q30064031|Q30064031]] | [[Thordis Arrhenius]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 1988 | [[:d:Q30092228|Q30092228]] | [[Vera Purtscher]] | [[Thüringen]] | 1961-07-12 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Vera Purtscher.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1989 | [[:d:Q30110113|Q30110113]] | [[Anne-Marie Hubacher-Constam]] | [[Zürich]] | 1921-07-25 | [[Suíza]] | 2012-07-08 | |- | style='text-align:right'| 1990 | [[:d:Q30135149|Q30135149]] | [[Marlies Rohmer]] | [[Rotterdam]] | 1957-12-16 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1991 | [[:d:Q30156568|Q30156568]] | [[Martine De Maeseneer]] | [[Asse]] | 1962 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1992 | [[:d:Q30224034|Q30224034]] | [[Minerva Koenig]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1993 | [[:d:Q30229784|Q30229784]] | [[Monica Palmgren]] | | 20th century | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Monica Palmgren.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1994 | [[:d:Q30230698|Q30230698]] | [[Magdalena Staniszkis]] | | 1945 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Magdalena Staniszkis 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1995 | [[:d:Q30325166|Q30325166]] | [[Kirsten Wleügel Knutssøn]] | [[Trondheim]] | 1890-04-30 | [[Noruega]] | 1970-03-30 | |- | style='text-align:right'| 1996 | [[:d:Q30325368|Q30325368]] | [[Hilda Mason]] | | 1879-06-17 | [[Reino Unido]] | 1955 | |- | style='text-align:right'| 1997 | [[:d:Q30325682|Q30325682]] | [[Karen Brochmann]] | [[Oslo]] | 1908-09-19 | [[Noruega]] | 1988-08-22 | [[Ficheiro:Karen Brochmann.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1998 | [[:d:Q30332797|Q30332797]] | [[Ruth Bancroft]] | [[Boston]] | 1908-09-02 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-11-26 | [[Ficheiro:Ruth Bancroft in Bancroft Garden im Mai 2001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1999 | [[:d:Q30346467|Q30346467]] | [[Li︠u︡bovʹ Voloshinova]] | | 1952-03-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2000 | [[:d:Q30526913|Q30526913]] | [[Isabel Pedro]] | [[Montevideo]] | 1934 | | 2023-04-27 | |- | style='text-align:right'| 2001 | [[:d:Q30564774|Q30564774]] | [[Elisabeth Edstam-Sterner]] | [[Estocolmo]] | 1906-11-15 | [[Suecia]] | 1977-02-19 | |- | style='text-align:right'| 2002 | [[:d:Q30604977|Q30604977]] | [[Cahide Tamer Aksel]] | [[Istanbul]] | 1915 | [[Turquía]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 2005-12-05 | |- | style='text-align:right'| 2003 | [[:d:Q30605455|Q30605455]] | [[Sawanna Wichairat]] | | 1917-07-07 | [[Tailandia]] | 2016-09-06 | [[Ficheiro:Suwanna Vichairat.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2004 | [[:d:Q30605688|Q30605688]] | [[Olga Shiryaeva]] | [[Moscova]] | 1911-10-30 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2000 | |- | style='text-align:right'| 2005 | [[:d:Q30676449|Q30676449]] | [[Afarin Neyssari]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2006 | [[:d:Q30872240|Q30872240]] | [[Alena Marozova]] | ''[[:d:Q201421|Q201421]]'' | 1956-01-01 | [[República Socialista Soviética de Belarús]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2007 | [[:d:Q30902341|Q30902341]] | [[Marlena Happach]] | | 1977-01-09 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Marlena Happach DSH 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2008 | [[:d:Q30902534|Q30902534]] | [[Ewa P. Porebska]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2009 | [[:d:Q30902751|Q30902751]] | [[Agnieszka Bulanda]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2010 | [[:d:Q30902859|Q30902859]] | [[Hanna Lewicka]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2011 | [[:d:Q30947952|Q30947952]] | [[林明娥]] | | 1957 | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 2012 | [[:d:Q30958163|Q30958163]] | [[Зане Калінка]] | | 1947 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2013 | [[:d:Q30958844|Q30958844]] | [[Крейтор Лідія Федорівна]] | ''[[:d:Q491123|Q491123]]'' | 1925-05-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2014 | [[:d:Q31191858|Q31191858]] | [[Teodora Fasova-Petkova]] | [[Plovdiv]] | 1919-05-20 | [[Bulgaria]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 2015 | [[:d:Q31201686|Q31201686]] | [[Anna Holst]] | [[Estocolmo]] | 1923-07-17 | [[Suecia]] | 2022-11-13 | [[Ficheiro:Anna Holst.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2016 | [[:d:Q31202124|Q31202124]] | [[Anna Dehlin-Englund]] | [[Estocolmo]] | 1938-08-14 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2017 | [[:d:Q31673859|Q31673859]] | [[Lisbeth Fall]] | ''[[:d:Q21169|Q21169]]'' | 1942-01-09 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2018 | [[:d:Q31673959|Q31673959]] | [[Reigun Thune-Hedström]] | [[Uppsala]] | 1941-05-12 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2019 | [[:d:Q31674007|Q31674007]] | [[Lena Leander]] | [[Uppsala]] | 1942-04-29 | [[Suecia]] | 1993-07-31 | |- | style='text-align:right'| 2020 | [[:d:Q31674075|Q31674075]] | [[Ingrid Ronéus]] | [[Växjö]] | 1942-03-09 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2021 | [[:d:Q31674123|Q31674123]] | [[Eva Gyllensvärd]] | | 1946-04-21 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2022 | [[:d:Q31683840|Q31683840]] | [[Kerstin Kärnekull]] | ''[[:d:Q27774|Q27774]]'' | 1942-12-25 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2023 | [[:d:Q31683954|Q31683954]] | [[Charlotte Holst]] | [[Karlshamn]] | 1941-04-15 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2024 | [[:d:Q31684013|Q31684013]] | [[Karin Wall Benesch]] | [[Karlskrona]] | 1942-10-02 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2025 | [[:d:Q31684068|Q31684068]] | [[Karin Mattson Nordin]] | ''[[:d:Q3588743|Q3588743]]'' | 1945-12-10 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2026 | [[:d:Q31684115|Q31684115]] | [[Lena Dranger Isfält]] | [[Oscar Parish]] | 1942-08-30 | [[Suecia]] | 2011-07-18 | |- | style='text-align:right'| 2027 | [[:d:Q31684168|Q31684168]] | [[Christina Engdahl]] | [[Estocolmo]] | 1940-07-16 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2028 | [[:d:Q31684218|Q31684218]] | [[Kerstin Westerlund]] | [[Estocolmo]] | 1940-03-29 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Medeltidsmuseet - politiker-expertutfrågning på Medelhavsmuseet 2024-01-24 Kerstin Westerlund 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2029 | [[:d:Q31685003|Q31685003]] | [[Gunlaug Östbye]] | [[Norrköping]] | 1932-08-25 | [[Suecia]] | 2025-09-27 | |- | style='text-align:right'| 2030 | [[:d:Q31999958|Q31999958]] | [[Sarah Featherstone]] | | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2031 | [[:d:Q32630242|Q32630242]] | [[Adejoke Tugbiyele]] | [[Brooklyn]] | 1977-12-04 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Adejoke Tugbiyele at Brooklyn Museum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2032 | [[:d:Q33084580|Q33084580]] | [[Gertrud Ferchland]] | [[Zürich]] | 1894-05-30 | | 1943-02-21 | |- | style='text-align:right'| 2033 | [[:d:Q33103683|Q33103683]] | [[Gaëlle Péneau]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1952-05-30 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Gaëlle Péneau.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2034 | [[:d:Q33106241|Q33106241]] | [[Florence Lipsky]] | [[Marsella]] | 1960-07-25 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2035 | [[:d:Q33164275|Q33164275]] | [[Evelia Peralta]] | [[San Miguel de Tucumán]] | 1941 | [[Ecuador]]<br/>[[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Evelia Peralta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2036 | [[:d:Q33190422|Q33190422]] | [[Catherine Jacquot]] | [[Angers]] | 1955-03-17 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2037 | [[:d:Q33225524|Q33225524]] | [[Marie-Jeanne Dumont]] | [[Sfax]] | 1955-03-02 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2038 | [[:d:Q33565750|Q33565750]] | [[Sultanik Arevshatyan]] | ''[[:d:Q80053|Q80053]]'' | 1925-05-05 | [[República Socialista Soviética de Armenia]]<br/>[[Armenia]] | 2017-07-27 | |- | style='text-align:right'| 2039 | [[:d:Q33791320|Q33791320]] | [[Nadezhda Nancheva]] | [[Plovdiv]] | 1896 | [[Bulgaria]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2040 | [[:d:Q33794776|Q33794776]] | [[Elena Noeva-Zdravkova]] | ''[[:d:Q2653130|Q2653130]]'' | 1923-10-30 | [[Bulgaria]] | 2001-08-29 | |- | style='text-align:right'| 2041 | [[:d:Q34337355|Q34337355]] | [[Jacquette de Montberon]] | | 1542 | [[Francia]] | 1598-06-28 | |- | style='text-align:right'| 2042 | [[:d:Q35271040|Q35271040]] | [[Irma Aaltonen]] | [[Tyrvää]] | 1919-10-30 | [[Finlandia]] | 1998-10-27 | |- | style='text-align:right'| 2043 | [[:d:Q35488251|Q35488251]] | [[Oshoke Abalu]] | [[Lagos, Nixeria]] | 1978-03-19 | [[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Oshoke Abalu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2044 | [[:d:Q35493112|Q35493112]] | [[Aldegonde Desmoulins]] | [[Mons]] | 1612-03-01<br/>1611 | [[Francia]]<br/>[[Países Baixos españois|Países Baixos Españois]] | 1692-12-05 | |- | style='text-align:right'| 2045 | [[:d:Q35831136|Q35831136]] | [[Elly Burckhardt]] | [[Cali]] | 1935-07-09 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2046 | [[:d:Q36670476|Q36670476]] | [[Viktoria Waltz]] | | 1944 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2047 | [[:d:Q37331206|Q37331206]] | [[Libia Yusti]] | [[Cali]] | 20th century | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2048 | [[:d:Q38464637|Q38464637]] | [[Mary Ann Crawford]] | | 1901 | [[Estados Unidos de América]] | 1988-12-19 | |- | style='text-align:right'| 2049 | [[:d:Q39171828|Q39171828]] | [[Su Rogers]] | [[Cornualla]] | 1939-02-22 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2050 | [[:d:Q39630043|Q39630043]] | [[Ada Bell Maescher]] | ''[[:d:Q506547|Q506547]]'' | 1868-01-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1939-09-02 | [[Ficheiro:Ada Bell Maescher, Moving Picture World Jun 1922 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2051 | [[:d:Q39650386|Q39650386]] | [[Amy Weinstein]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2052 | [[:d:Q40687471|Q40687471]] | [[Attilia Vaglieri]] | | 1891 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1969 | |- | style='text-align:right'| 2053 | [[:d:Q40744953|Q40744953]] | [[Kerry Clare]] | ''[[:d:Q21501740|Q21501740]]'' | 1957 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2054 | [[:d:Q40751188|Q40751188]] | [[Gillian Hopwood]] | | 1927-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2055 | [[:d:Q40912640|Q40912640]] | [[Marta de Cidrac]] | ''[[:d:Q806817|Q806817]]'' | 1964-06-13 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marta de Cidrac, Sénatrice des Yvelines.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2056 | [[:d:Q41088853|Q41088853]] | [[Florence Fulton Hobson]] | [[Monasterevin]] | 1881-02-11 | [[Irlanda]] | 1978-11-01 | |- | style='text-align:right'| 2057 | [[:d:Q41173416|Q41173416]] | [[Yvonne Janková]] | [[Vysoké Mýto]] | 1949-06-17 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2058 | [[:d:Q41262514|Q41262514]] | [[Nettie Bromberg]] | [[Ámsterdam]] | 1920-07-20 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1990-06-17 | |- | style='text-align:right'| 2059 | [[:d:Q41347679|Q41347679]] | [[Franziska Braun]] | ''[[:d:Q573599|Q573599]]'' | 1885 | [[Alemaña]] | 1955 | |- | style='text-align:right'| 2060 | [[:d:Q41658558|Q41658558]] | [[María Teresa Margarita González]] | [[Formosa, Arxentina|Formosa]] | 1961-07-30 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:María Teresa Margarita González.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2061 | [[:d:Q41767831|Q41767831]] | [[Nana Akua Oppong Birmeh]] | | 1980s | [[Ghana]] | | |- | style='text-align:right'| 2062 | [[:d:Q42211443|Q42211443]] | [[Françoise Astorg Bollack]] | [[París]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Françoise Bollack.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2063 | [[:d:Q42313960|Q42313960]] | [[Ingeborg Krafft]] | | 1902-04-23 | [[Noruega]] | 1963-05-20 | [[Ficheiro:Ingeborg Krafft OB.F06149d.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2064 | [[:d:Q42314621|Q42314621]] | [[Doriana Mandrelli]] | [[Roma]] | 1955-03-09 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2065 | [[:d:Q42393035|Q42393035]] | [[Diana Reiter]] | ''[[:d:Q158821|Q158821]]'' | 1902-11-06 | ''[[:d:Q207272|Q207272]]'' | 1943 | [[Ficheiro:Diana Reiter.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2066 | [[:d:Q42396447|Q42396447]] | [[Felicia Gilboa de Reverdito]] | | 1928 | [[Uruguai]] | 1999 | |- | style='text-align:right'| 2067 | [[:d:Q42399654|Q42399654]] | [[Ana Campanella]] | [[Montevideo]] | 1980 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 2068 | [[:d:Q42403285|Q42403285]] | [[Susanne Schütz]] | [[Hamburgo]] | 1966-04-22 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Schütz, Susanne.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2069 | [[:d:Q42430479|Q42430479]] | [[Maria Krystyna Pawłowska-Godlewska]] | ''[[:d:Q158796|Q158796]]'' | 1948-09-24 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Maria Krystyna Pawłowska-Godlewska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2070 | [[:d:Q42533841|Q42533841]] | [[Analívia Cordeiro]] | [[São Paulo]] | 1954-02-22<br/>1956 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2071 | [[:d:Q42563659|Q42563659]] | [[Angela Danadjieva]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1931-02-18 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2072 | [[:d:Q42612283|Q42612283]] | [[María Eugenia Hurtado Azpeitia]] | ''[[:d:Q189138|Q189138]]'' | 1953-09-12 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2073 | [[:d:Q42668954|Q42668954]] | [[Daisy Igel]] | [[Brasil]] | 1920s | [[Brasil]] | 2019 | |- | style='text-align:right'| 2074 | [[:d:Q42673112|Q42673112]] | [[Alicia Cazzaniga]] | [[Buenos Aires]] | 1928-07-09 | [[Arxentina]] | 1968-02-28 | [[Ficheiro:Alicia Cazzaniga Organización de Arquitectura Moderna (OAM) (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2075 | [[:d:Q42684325|Q42684325]] | [[Phyllis Cook Carlisle]] | [[Toronto]] | 1912 | [[Canadá]] | 1954 | |- | style='text-align:right'| 2076 | [[:d:Q42701739|Q42701739]] | [[Patricia Patkau]] | [[Winnipeg]] | 1950-02-25 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2077 | [[:d:Q42702669|Q42702669]] | [[Tsvetana Ninova]] | ''[[:d:Q1078733|Q1078733]]'' | 1923-09-16 | [[Bulgaria]] | 2015 | |- | style='text-align:right'| 2078 | [[:d:Q42835933|Q42835933]] | [[Nurser Öztunalı]] | ''[[:d:Q134291|Q134291]]'' | 1947-02-04 | [[Turquía]] | 1999-02-28 | |- | style='text-align:right'| 2079 | [[:d:Q42906695|Q42906695]] | [[Monica von Schmalensee]] | | 1956 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2080 | [[:d:Q43013699|Q43013699]] | [[Maria Lúcia Sampaio]] | [[Porto Alegre]] | 1947-10-22 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2081 | [[:d:Q43091282|Q43091282]] | [[María Margarita Egaña Fernández]] | [[A Habana]] | 1921-12-14 | [[Cuba]] | 1975-08-17 | |- | style='text-align:right'| 2082 | [[:d:Q43127909|Q43127909]] | [[Johanna Grawunder]] | [[San Diego]] | 1961 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2083 | [[:d:Q43134603|Q43134603]] | [[Mira Nakashima]] | [[Seattle]] | 1942 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2084 | [[:d:Q43169507|Q43169507]] | [[Eva Franch Gilabert]] | [[Deltebre]] | 1978-12-10 | [[España]] | | [[Ficheiro:Eva Franch IAC2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[:d:Q43264230|Q43264230]] | [[Diane Lewis]] | [[Nova York]] | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-05-02 | |- | style='text-align:right'| 2086 | [[:d:Q43266714|Q43266714]] | [[Margaret McCurry]] | [[Chicago]] | 1942 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2087 | [[:d:Q43433990|Q43433990]] | [[Irati Eguren]] | [[Durango, Biscaia|Durango]] | 1981-05-07 | [[España]] | | [[Ficheiro:Irati Eguren. Ilustratzailea, arkitektoa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2088 | [[:d:Q43898640|Q43898640]] | [[Nathalie Rozencwajg]] | [[Luxemburgo]] | 1975-10 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2089 | [[:d:Q43999879|Q43999879]] | [[Rachel Haugh]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2090 | [[:d:Q44056211|Q44056211]] | [[Irena Bauman]] | [[Varsovia]] | 1956 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2091 | [[:d:Q44147495|Q44147495]] | [[Itunu Hotonu]] | [[Nixeria]] | 1959-01-18 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 2092 | [[:d:Q44405637|Q44405637]] | [[Gertrude Carter]] | ''[[:d:Q311975|Q311975]]'' | 1875-02-06 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Imperio Británico]] | 1953-11-12 | [[Ficheiro:Lady Gilbert Carter.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2093 | [[:d:Q44635228|Q44635228]] | [[Odette Filippone]] | [[Etterbeek]] | 1927-08-11 | [[Bélxica]] | 2002-08-08 | |- | style='text-align:right'| 2094 | [[:d:Q44850221|Q44850221]] | [[Anna Háblová]] | [[Praga]] | 1983-05-16 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Ing. arch. Anna Háblová, Ph.D. (2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2095 | [[:d:Q45025619|Q45025619]] | [[Marta Vallmitjana i Alemany]] | [[Barcelona]] | 1934 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2096 | [[:d:Q45257146|Q45257146]] | [[Esther Grinspum]] | [[Recife]] | 1955 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2097 | [[:d:Q45319451|Q45319451]] | [[Tatiana von Preussen]] | | 1980-10-16 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Tatiana von Preussen, Catherine Pease, and Jessica Reynolds at Columbia GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2098 | [[:d:Q45420361|Q45420361]] | [[Antonia Lehmann]] | | 1955 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Antonia Lehmann (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2099 | [[:d:Q45828640|Q45828640]] | [[Michiko Okano]] | | 1979-01 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2100 | [[:d:Q45847707|Q45847707]] | [[Irina Raud]] | [[Talín]] | 1945-07-29 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2101 | [[:d:Q45921690|Q45921690]] | [[Pinar Yoldas]] | ''[[:d:Q170967|Q170967]]'' | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Re-publica Portland 2019 - d2 (48934653048).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2102 | [[:d:Q46100819|Q46100819]] | [[Gloria Cabral]] | [[São Paulo]] | 1984 | [[Paraguai]]<br/>[[Brasil]] | | [[Ficheiro:Gloria Cabral.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2103 | [[:d:Q46101493|Q46101493]] | [[Perla Estable]] | [[Montevideo]] | 1933-03-08 | [[Uruguai]] | 2017-04-21 | |- | style='text-align:right'| 2104 | [[:d:Q46104407|Q46104407]] | [[María Haydee Pérez Maraviglia]] | | 1943 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2105 | [[:d:Q46105832|Q46105832]] | [[Gabriela González]] | [[Chile]] | 1918 | [[Chile]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 2106 | [[:d:Q46133277|Q46133277]] | [[Mabel Lapacó]] | [[Arxentina]] | 1930 | [[Arxentina]] | 2016 | |- | style='text-align:right'| 2107 | [[:d:Q46133648|Q46133648]] | [[Débora Iaroslavschi]] | ''[[:d:Q170996|Q170996]]'' | 1926-03-30 | [[Arxentina]] | 2023-01-22 | |- | style='text-align:right'| 2108 | [[:d:Q46133980|Q46133980]] | [[Estefanía Chávez Barragán]] | [[Laredo]] | 1930-12-26 | [[México]] | 2020-01-11 | [[Ficheiro:Estefanía Chávez Barragán 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2109 | [[:d:Q46134280|Q46134280]] | [[Matilde Ponce Copado]] | [[Santa Clara, Cuba|Santa Clara]] | 1932-03-14 | [[Cuba]] | 2001 | [[Ficheiro:Matilde Ponce Copado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2110 | [[:d:Q46134875|Q46134875]] | [[Janete Costa]] | ''[[:d:Q771575|Q771575]]'' | 1932-06-03 | [[Brasil]] | 2008-11-28 | |- | style='text-align:right'| 2111 | [[:d:Q46135308|Q46135308]] | [[Luz Sobrino]] | [[Concepción, Chile|Concepción]] | 1913 | [[Chile]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 2112 | [[:d:Q46227374|Q46227374]] | [[Münevver Belen Gözeler]] | ''[[:d:Q129649|Q129649]]'' | 1913 | [[Turquía]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 1973 | |- | style='text-align:right'| 2113 | [[:d:Q46536638|Q46536638]] | [[Hatsue Yamada]] | | 1930-03-03 | [[Xapón]] | 2022-04 | |- | style='text-align:right'| 2114 | [[:d:Q46725323|Q46725323]] | [[Doris Nordmann]] | [[Hannover]] | 1954-12-28 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Nordmann, Doris.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2115 | [[:d:Q46962657|Q46962657]] | [[Delphine Aboulker]] | | 1975-06-23 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait Delphine Aboulker 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2116 | [[:d:Q47004522|Q47004522]] | [[Victoria Ohanjanyan]] | ''[[:d:Q80053|Q80053]]'' | 1929 | [[Irán]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2117 | [[:d:Q47099177|Q47099177]] | [[Cecilia Scholz Delgado]] | [[A Paz]] | 1956-11-22 | [[Bolivia]] | | |- | style='text-align:right'| 2118 | [[:d:Q47237441|Q47237441]] | [[Ruth Berktold]] | ''[[:d:Q14805|Q14805]]'' | 1967-07-28 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2119 | [[:d:Q47257180|Q47257180]] | [[Diane Brand]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2120 | [[:d:Q47318967|Q47318967]] | [[Tuulikki Suonivaara-Löyskä]] | | 1903-06-05 | [[Finlandia]] | 1979-08-04 | |- | style='text-align:right'| 2121 | [[:d:Q47454913|Q47454913]] | [[Sylvia Pille-Steppat]] | [[Stuttgart]] | 1967-10-12 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2122 | [[:d:Q47463633|Q47463633]] | [[Charna Furman]] | [[Montevideo]] | 1941-12-12 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 2123 | [[:d:Q47492257|Q47492257]] | [[Virginie Chauvel]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1982-06-25 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2124 | [[:d:Q47493117|Q47493117]] | [[Joanna Bacon]] | | 1962-11-19 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2125 | [[:d:Q47519387|Q47519387]] | [[Isabella Goldmann]] | [[A Haia]] | 1957-01-12 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:I. Goldmann200dpi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2126 | [[:d:Q47544141|Q47544141]] | [[Elisabeth Sakellariou]] | | 1939-04 | | | [[Ficheiro:Elisabeth-sakellariou.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2127 | [[:d:Q47554100|Q47554100]] | [[Amanda Williams]] | ''[[:d:Q2925167|Q2925167]]'' | 1974 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2128 | [[:d:Q47998316|Q47998316]] | [[Tina Gregorič]] | ''[[:d:Q1021|Q1021]]'' | 1974 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2129 | [[:d:Q48023014|Q48023014]] | [[Deborah Ascher Barnstone]] | | 1959-11-09 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2130 | [[:d:Q48203522|Q48203522]] | [[Iris Grund]] | [[Berlín]] | 1933-03-16 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]]<br/>[[Reich Alemán]] | | [[Ficheiro:Iris Grund.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2131 | [[:d:Q48215634|Q48215634]] | [[Elisa Valero]] | ''[[:d:Q5714815|Q5714815]]''<br/>[[Cidade Real]] | 1971 | [[España]] | | [[Ficheiro:Retrato de Elisa Valero. Exposición Elisa Valero en Museo del Cemento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2132 | [[:d:Q48644570|Q48644570]] | [[Marja Nuuttila-Helenius]] | | 1932-08-28 | [[Finlandia]] | 2016-03-04 | |- | style='text-align:right'| 2133 | [[:d:Q48644859|Q48644859]] | [[Ina Gomelauri]] | | 1918-04-02 | | 2006-12-13 | |- | style='text-align:right'| 2134 | [[:d:Q48760066|Q48760066]] | [[Lina Ghotmeh]] | [[Beirut]] | 1980-07-02 | [[Líbano]]<br/>[[Francia]] | | [[Ficheiro:LinaGhotmeh GilbertHage.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2135 | [[:d:Q48787812|Q48787812]] | [[Necktar Bazhbeouk-Melikyan]] | ''[[:d:Q2001875|Q2001875]]'' | 1895-05-27 | [[Armenia]] | 1949 | |- | style='text-align:right'| 2136 | [[:d:Q48814074|Q48814074]] | [[Aarati Kanekar]] | [[India]] | 1972 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 2137 | [[:d:Q48843910|Q48843910]] | [[Maria Saloni-Sadowska]] | [[Varsovia]] | 1971-04-22 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2138 | [[:d:Q48844224|Q48844224]] | [[Beata Joanna Gawryszewska]] | | 1970-04-14 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2139 | [[:d:Q48849491|Q48849491]] | [[Barbara Bartkowicz]] | ''[[:d:Q802|Q802]]'' | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Barbarabartkowicz.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2140 | [[:d:Q48850453|Q48850453]] | [[Jadwiga Roguska]] | [[Varsovia]] | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2141 | [[:d:Q48862105|Q48862105]] | [[Hanna Michalak]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2142 | [[:d:Q48862761|Q48862761]] | [[Elżbieta Ryńska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2143 | [[:d:Q48866770|Q48866770]] | [[Grażyna Dąbrowska-Milewska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2144 | [[:d:Q48969787|Q48969787]] | [[Weiping Wu]] | | 1965 | | | [[Ficheiro:Weiping Wu at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2145 | [[:d:Q49157133|Q49157133]] | [[Nirit Bakshi]] | [[Brosh]] | 1982-01-27 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Nirit Bakshi D608-096 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2146 | [[:d:Q50249608|Q50249608]] | [[Pavla Melková]] | [[Praga]] | 1964-02-18 | | | [[Ficheiro:Pavla Melkova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2147 | [[:d:Q50281897|Q50281897]] | [[Christina Krafczyk]] | ''[[:d:Q2871|Q2871]]'' | 1965 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Christina Krafczyk Portrait 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2148 | [[:d:Q50325056|Q50325056]] | [[Gabriela Carrillo]] | | 1978-05-05 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2149 | [[:d:Q50369000|Q50369000]] | [[Eugenia Greceanu]] | [[Bucarest]] | 1928-03-28 | [[Romanía]] | 2016-06-11 | |- | style='text-align:right'| 2150 | [[:d:Q50375822|Q50375822]] | [[Egle Renata Trincanato]] | [[Roma]] | 1910-06-03 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1998-03-05 | |- | style='text-align:right'| 2151 | [[:d:Q50377563|Q50377563]] | [[Mabel Bratt]] | | 1910-07-02 | [[Suecia]] | 1992-05-12 | |- | style='text-align:right'| 2152 | [[:d:Q50378469|Q50378469]] | [[Marzia Chierichetti]] | | 1964-01-03 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2153 | [[:d:Q50379248|Q50379248]] | [[Isabel Donato]] | [[Buenos Aires]] | 1942-05-04 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2154 | [[:d:Q50379254|Q50379254]] | [[Mariela Marchisio]] | ''[[:d:Q949535|Q949535]]'' | 1967-04-01 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Mariela Marchisio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2155 | [[:d:Q50385539|Q50385539]] | [[کاترین اسپریدونف]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2156 | [[:d:Q50413034|Q50413034]] | [[Shirley Kerr Kennard]] | [[Tulsa, Oklahoma|Tulsa]] | 1929-01-09 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-09-01 | |- | style='text-align:right'| 2157 | [[:d:Q50413775|Q50413775]] | [[Ilze Cīrule]] | | 1964-12-02 | [[Letonia]] | 2018-03-10 | [[Ficheiro:Ilze Cīrule.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2158 | [[:d:Q50414418|Q50414418]] | [[Heather Sutherland]] | | 1903 | [[Australia]] | 1953 | |- | style='text-align:right'| 2159 | [[:d:Q50418683|Q50418683]] | [[Eir Ragna Grytli]] | [[Kristiansund Municipality]] | 1955-03-18 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Eir Ragna Grytli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2160 | [[:d:Q50676744|Q50676744]] | [[Rosa Sheng]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2161 | [[:d:Q50747961|Q50747961]] | [[Lucía Ortiz Arellano]] | ''[[:d:Q1962295|Q1962295]]'' | 1976 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2162 | [[:d:Q50772156|Q50772156]] | [[Giuliana Genta]] | [[Roma]] | 1922 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 2163 | [[:d:Q50821538|Q50821538]] | [[Flora Pescador Monagas]] | [[As Palmas de Gran Canaria]] | 1953-04-20 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2164 | [[:d:Q50824507|Q50824507]] | [[Nina Vorotyntseva]] | | 1900 | [[Imperio Ruso]] | 1930 | |- | style='text-align:right'| 2165 | [[:d:Q50825504|Q50825504]] | [[Anouk Markovits]] | [[Israel]] | 1952-11 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 2166 | [[:d:Q50841651|Q50841651]] | [[Sylvia Gibson]] | ''[[:d:Q57417269|Q57417269]]'' | 1919-04-05 | [[Suecia]] | 1974-11-29 | |- | style='text-align:right'| 2167 | [[:d:Q50843316|Q50843316]] | [[María Teresa Egozcue]] | | 1943-07-08 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2168 | [[:d:Q50940087|Q50940087]] | [[Ika Comforty]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1920-08-07 | [[Israel]] | 2011-09-19 | [[Ficheiro:Ika Comfortys' Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2169 | [[:d:Q51144062|Q51144062]] | [[Jean Wallbridge]] | [[Edmonton]] | 1912-10-25 | [[Canadá]] | 1979-09-30 | |- | style='text-align:right'| 2170 | [[:d:Q51200523|Q51200523]] | [[Rayna Delibasheva]] | [[Veliko Tarnovo]] | 1909 | [[Bulgaria]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 2171 | [[:d:Q51322569|Q51322569]] | [[Jane Hall Johnson]] | ''[[:d:Q957284|Q957284]]'' | 1919-10-11 | [[Estados Unidos de América]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 2172 | [[:d:Q51337244|Q51337244]] | [[Emmanuelle Moureaux]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 2173 | [[:d:Q51544231|Q51544231]] | [[Claudia Dobles Camargo]] | ''[[:d:Q931244|Q931244]]'' | 1980-11-19 | [[Costa Rica]] | | [[Ficheiro:Claudia Dobles Camargo (2025).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2174 | [[:d:Q51558847|Q51558847]] | [[Dorice Constance Brown Walford]] | | 1924 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2175 | [[:d:Q51670252|Q51670252]] | [[Юлия Колесникова]] | [[Voronezh]] | 1921-02-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2001-04-02 | |- | style='text-align:right'| 2176 | [[:d:Q51694990|Q51694990]] | [[Celia Wray]] | [[Barnsley]] | 1872-05-30 | [[Reino Unido]] | 1954-11-30 | [[Ficheiro:Celia Wray, May 1914.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2177 | [[:d:Q51701630|Q51701630]] | [[Carla Juaçaba]] | [[Río de Xaneiro]] | 1976 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2178 | [[:d:Q51719444|Q51719444]] | [[Grace Jewett]] | | 1876 | | 1946-04-12 | |- | style='text-align:right'| 2179 | [[:d:Q51719469|Q51719469]] | [[Mary Imrie]] | [[Toronto]] | 1918-08-29 | [[Canadá]] | 1988-04-11 | |- | style='text-align:right'| 2180 | [[:d:Q51751920|Q51751920]] | [[Olive Chadeayne]] | ''[[:d:Q2001670|Q2001670]]'' | 1904-02-09 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-02-23 | |- | style='text-align:right'| 2181 | [[:d:Q51754991|Q51754991]] | [[Louise Harpman]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2182 | [[:d:Q51812970|Q51812970]] | [[Odiléa Toscano]] | [[São Bernardo do Campo]] | 1934-12-01 | [[Brasil]] | 2015-04-07 | |- | style='text-align:right'| 2183 | [[:d:Q51839325|Q51839325]] | [[Louise Lightfoot]] | [[Yangery]] | 1902-05-22 | [[Australia]] | 1979-05-18 | |- | style='text-align:right'| 2184 | [[:d:Q51879979|Q51879979]] | [[Anna Kubelik]] | [[Lucerna]] | 1980 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Anna Kubelik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2185 | [[:d:Q51881213|Q51881213]] | [[Milagros Rey Hombre]] | [[Madrid]] | 1930-10-22 | [[España]] | 2014-03-17 | |- | style='text-align:right'| 2186 | [[:d:Q51885538|Q51885538]] | [[Annabelle Pegrum]] | | 1952-11-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2187 | [[:d:Q51915149|Q51915149]] | [[Kyōko Yamaga]] | | 1959 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2188 | [[:d:Q51930880|Q51930880]] | [[Ella Lillian Wall Van Leer]] | [[Berkeley, California|Berkeley]] | 1892-11-21<br/>1892-11-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1986-08-08 | |- | style='text-align:right'| 2189 | [[:d:Q52084699|Q52084699]] | [[Elisabeth Sundt]] | [[Viena]] | 1928-03-11 | [[Austria]] | 2005-08-20 | |- | style='text-align:right'| 2190 | [[:d:Q52125824|Q52125824]] | [[Ella Castelhun]] | [[St. Louis]] | 1868 | [[Estados Unidos de América]] | 1961 | |- | style='text-align:right'| 2191 | [[:d:Q52151701|Q52151701]] | [[Nuran Tanrıverdi]] | [[Esmirna]] | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2192 | [[:d:Q52274576|Q52274576]] | [[Jean Brodie-Hall]] | | 1925 | | 2023 | |- | style='text-align:right'| 2193 | [[:d:Q52281764|Q52281764]] | [[Marion Wicher]] | [[Graz]] | 1966 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2194 | [[:d:Q52316597|Q52316597]] | [[Gunita Ķiesnere]] | [[Jūrmala]] | 20th century | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2195 | [[:d:Q52343737|Q52343737]] | [[Dubravka Sekulić]] | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1980 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 2196 | [[:d:Q52450802|Q52450802]] | [[Wang Chiu-Hwa]] | [[Pequín]] | 1925-08-08 | [[Taiwán]] | 2021-06-14 | |- | style='text-align:right'| 2197 | [[:d:Q52594641|Q52594641]] | [[Guadalupe Casasnovas]] | [[Chicago]] | 1960 | [[República Dominicana]] | | |- | style='text-align:right'| 2198 | [[:d:Q52606638|Q52606638]] | [[Herta Frauneder]] | [[Bruck an der Mur]] | 1912-12-11 | [[Austria]]<br/>[[Imperio Austrohúngaro]] | 1999-04-29 | |- | style='text-align:right'| 2199 | [[:d:Q52606955|Q52606955]] | [[Pia Maier-Schriever]] | [[Stuttgart]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2200 | [[:d:Q52628876|Q52628876]] | [[Julia Torregrosa]] | [[Barcelona]] | 1965 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2201 | [[:d:Q52669400|Q52669400]] | [[Elena Voinescu]] | ''[[:d:Q12132253|Q12132253]]'' | 1931 | [[Romanía]] | 2013 | |- | style='text-align:right'| 2202 | [[:d:Q52841705|Q52841705]] | [[Milica Šterić]] | ''[[:d:Q190774|Q190774]]'' | 1914 | [[Serbia]] | 1998 | [[Ficheiro:Milica Šterić pre 1970.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2203 | [[:d:Q52859853|Q52859853]] | [[Selina Anttinen]] | | 1977 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2204 | [[:d:Q53673682|Q53673682]] | [[Živa Deu]] | | 1951 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2205 | [[:d:Q53865461|Q53865461]] | [[Beverly Garlick]] | | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 2206 | [[:d:Q53865489|Q53865489]] | [[Ljiljana Bakić]] | [[Belgrado]] | 1939 | [[Iugoslavia]]<br/>[[Serbia e Montenegro]]<br/>[[Serbia]] | 2022-07-09 | |- | style='text-align:right'| 2207 | [[:d:Q53997561|Q53997561]] | [[Maria Steen]] | [[Illa de Irlanda]] | | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Maria Steen on Life Institute.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2208 | [[:d:Q54132110|Q54132110]] | [[Алена Георгіеўна Лукомская]] | [[Minsk]] | 1939-01-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2209 | [[:d:Q54165844|Q54165844]] | [[Alice Trythall Washburn]] | | 1870 | [[Estados Unidos de América]] | 1958 | [[Ficheiro:Alice Washburn photo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2210 | [[:d:Q54239229|Q54239229]] | [[Maja Vidaković Lalić]] | ''[[:d:Q190774|Q190774]]'' | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2211 | [[:d:Q54299820|Q54299820]] | [[Barbara van den Broek]] | [[Nova Zelandia]] | 1932-08-22 | [[Australia]]<br/>[[Nova Zelandia]] | 2001-08-24 | |- | style='text-align:right'| 2212 | [[:d:Q54310488|Q54310488]] | [[Matilde Peralta del Amo]] | [[Madrid]] | 1966 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2213 | [[:d:Q54365513|Q54365513]] | [[Marcella Hansch]] | [[Arnsberg]] | 1986-05-24 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:PGS Marcella 01 web.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2214 | [[:d:Q54481720|Q54481720]] | [[Ingebjørg Hage]] | | 1945 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 2215 | [[:d:Q54803562|Q54803562]] | [[Mimi Lobell]] | | 1942-07-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-04-07 | |- | style='text-align:right'| 2216 | [[:d:Q54855437|Q54855437]] | [[Isabel Aguirre|Isabel Aguirre de Úrcola]] | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1937-03-09 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2217 | [[:d:Q54859940|Q54859940]] | [[Elsa Rehmann]] | ''[[:d:Q5468913|Q5468913]]'' | 1886-04-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1946-05-30 | [[Ficheiro:Elsa Rehmann.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2218 | [[:d:Q54860844|Q54860844]] | [[Rachel Neeson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2219 | [[:d:Q54933423|Q54933423]] | [[Paraschiva Iubu]] | | 1920-08-13 | [[Romanía]] | 2011-09-05 | [[Ficheiro:Paraschiva Iubu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2220 | [[:d:Q55128920|Q55128920]] | [[Marie-Therese Harnoncourt]] | [[Graz]] | 1967 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2221 | [[:d:Q55132124|Q55132124]] | [[Michaele Pride-Wells]] | | 1956 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2222 | [[:d:Q55169199|Q55169199]] | [[Ljubinka Malenkova]] | [[Ohrid]] | 1927-11-13 | [[Macedonia do Norte]] | 2011 | |- | style='text-align:right'| 2223 | [[:d:Q55185524|Q55185524]] | [[Margrethe Aas]] | | 1983-03-21 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 2224 | [[:d:Q55186304|Q55186304]] | [[Zorica Blaževska]] | [[Skopje]] | 1948-10-06 | [[Macedonia do Norte]] | | |- | style='text-align:right'| 2225 | [[:d:Q55187001|Q55187001]] | [[Mimoza Tomikj]] | ''[[:d:Q156858|Q156858]]'' | 1929-06-21 | [[Macedonia do Norte]] | 2024-05-24 | |- | style='text-align:right'| 2226 | [[:d:Q55217997|Q55217997]] | [[Lucia Bartolini]] | [[Florencia]] | 1944-08-23<br/>1944 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2227 | [[:d:Q55219815|Q55219815]] | [[Franca Stagi]] | [[Módena]] | 1937-08-26 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2008-12-11 | |- | style='text-align:right'| 2228 | [[:d:Q55232682|Q55232682]] | [[Fredie Floré]] | | 1974 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2229 | [[:d:Q55258870|Q55258870]] | [[Vahandukht Yereghyan]] | [[Iereván]] | 1945-01-18 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2230 | [[:d:Q55286095|Q55286095]] | [[Gunta Snipke]] | [[Liepāja]] | 1955-04-16 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2231 | [[:d:Q55340082|Q55340082]] | [[Wanda Kononowicz]] | | 1942 | [[Polonia]] | 2018-02-23 | |- | style='text-align:right'| 2232 | [[:d:Q55388161|Q55388161]] | [[Jadwiga Koszutska-Issat]] | ''[[:d:Q52842|Q52842]]'' | 1911-11-25 | [[Polonia]] | 1997-10-26 | |- | style='text-align:right'| 2233 | [[:d:Q55389713|Q55389713]] | [[Halina Łapińska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2234 | [[:d:Q55392727|Q55392727]] | [[Katarzyna Hawrylak-Brzezowska]] | [[Wrocław]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 2235 | [[:d:Q55394218|Q55394218]] | [[Hilkka Lehtonen]] | | 1943 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Hilkka Lehtonen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2236 | [[:d:Q55395907|Q55395907]] | [[Kerttu Rytkönen]] | [[Pielavesi]] | 1895-06-01 | [[Finlandia]] | 1991-04-22 | |- | style='text-align:right'| 2237 | [[:d:Q55432977|Q55432977]] | [[Verena von Beckerath]] | [[Hamburgo]] | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2238 | [[:d:Q55445837|Q55445837]] | [[Elizabeth Cemborain]] | [[Caracas]] | 1959-10-01 | [[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Elizabeth Cemborain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2239 | [[:d:Q55484386|Q55484386]] | [[María Augusta Hermida]] | | 1967 | [[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Arq. María Augusta Hermida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2240 | [[:d:Q55551975|Q55551975]] | [[Elma Lindroos]] | [[Helsinqui]] | 1907-12-15 | [[Finlandia]] | 2009-03-27 | |- | style='text-align:right'| 2241 | [[:d:Q55596688|Q55596688]] | [[Dominique Alba]] | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1957-05-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Dominique Alba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2242 | [[:d:Q55619579|Q55619579]] | [[Elsa Urquijo]] | [[A Coruña]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2243 | [[:d:Q55620468|Q55620468]] | [[Doina Petrescu]] | | 1960 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 2244 | [[:d:Q55650857|Q55650857]] | [[Lidiya Blinova]] | | 1948-08-30<br/>1948 | [[Unión Soviética]] | 1996-03-04<br/>1996 | |- | style='text-align:right'| 2245 | [[:d:Q55713900|Q55713900]] | [[Andrea Wandel]] | [[Saarbrücken]] | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2246 | [[:d:Q55738482|Q55738482]] | [[Krystyn Olszewski]] | | 1921-05-18 | [[Polonia]] | 2004-04-30 | |- | style='text-align:right'| 2247 | [[:d:Q55739105|Q55739105]] | [[Anna Louise Murphy Vhay]] | [[Detroit]] | 1881-01-01<br/>1881-02-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1964-12-02 | |- | style='text-align:right'| 2248 | [[:d:Q55759553|Q55759553]] | [[Jenny Sabin]] | | 1974 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2249 | [[:d:Q55797175|Q55797175]] | [[Rena Wandel-Hoefer]] | [[Saarbrücken]] | 1959-09-10 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2250 | [[:d:Q56024337|Q56024337]] | [[Eva Matern]] | [[Paderborn]] | 1962 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2251 | [[:d:Q56051762|Q56051762]] | [[Anahit Tarkhanyan]] | [[Iereván]] | 1959-03-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | [[Ficheiro:Անահիտ Թարխանյան.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2252 | [[:d:Q56062319|Q56062319]] | [[Natividad Sánchez Fernández]] | [[Xaén]] | 1960 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2253 | [[:d:Q56225997|Q56225997]] | [[Margaret Hendry]] | | 1930-05-11 | | 2001-03-20 | |- | style='text-align:right'| 2254 | [[:d:Q56255985|Q56255985]] | [[Krystyna Eichler]] | [[Częstochowa]] | 1921-05-05 | [[Polonia]] | 2012-08-01 | |- | style='text-align:right'| 2255 | [[:d:Q56256017|Q56256017]] | [[Danuta Strachocka]] | | 1924-03-19 | [[Polonia]] | 1996-10-26 | |- | style='text-align:right'| 2256 | [[:d:Q56291997|Q56291997]] | [[Áine Brazil]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2257 | [[:d:Q56301839|Q56301839]] | [[Anna-Lisa Stigell]] | [[Turku]] | 1899-12-23 | [[Finlandia]] | 1975-08-28 | |- | style='text-align:right'| 2258 | [[:d:Q56311205|Q56311205]] | [[G.N. Uspenskaia]] | [[Tashkent]] | 1943-03-04 | [[Unión Soviética]] | 2006-08-26 | [[Ficheiro:Uspenskaya g n.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2259 | [[:d:Q56314832|Q56314832]] | [[Саркисова, Инесса Суреновна]] | | 1939-08-23 | [[Unión Soviética]] | | [[Ficheiro:Саркисова ИС.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2260 | [[:d:Q56317213|Q56317213]] | [[Katt Both]] | ''[[:d:Q550835|Q550835]]'' | 1905-04-28 | [[Alemaña]] | 1985-04-21 | |- | style='text-align:right'| 2261 | [[:d:Q56317281|Q56317281]] | [[Claudia Marcucetti]] | [[La Spezia]] | 1968-08-11 | [[México]]<br/>[[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2262 | [[:d:Q56340632|Q56340632]] | [[Aleksandra Prokopska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2263 | [[:d:Q56350709|Q56350709]] | [[Erminia Maricato]] | | 1947 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2264 | [[:d:Q56368329|Q56368329]] | [[Yaroslava Dudiak]] | | 1958-12-06 | | | [[Ficheiro:Чортків - Ярослава Дудяк - 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2265 | [[:d:Q56375717|Q56375717]] | [[Olha Kondratska]] | [[Kíiv]] | 1976-03-12 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Kondratska Olga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2266 | [[:d:Q56378306|Q56378306]] | [[Larysa Jeśman]] | [[Minsk]] | 1936-03-11 | [[Unión Soviética]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 2267 | [[:d:Q56379534|Q56379534]] | [[Людміла Аляксандраўна Жлоба]] | [[Novosibirsk]] | 1947-05-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2268 | [[:d:Q56394654|Q56394654]] | [[Rose Connor]] | [[Des Moines, Iowa|Des Moines]] | 1892-03-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1970-12-29 | |- | style='text-align:right'| 2269 | [[:d:Q56475580|Q56475580]] | [[Іна Авелеўна Бярозкіна]] | [[Minsk]] | 1937-04-09 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2270 | [[:d:Q56506804|Q56506804]] | [[Людміла Георгіеўна Гафо]] | ''[[:d:Q4333548|Q4333548]]'' | 1919-11-02 | [[Belarús]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2022-03-02 | |- | style='text-align:right'| 2271 | [[:d:Q56513599|Q56513599]] | [[Лідзія Іосіфаўна Анікіна]] | [[Rostov do Don]] | 1917-06-24 | [[Belarús]] | 2007-01-14 | |- | style='text-align:right'| 2272 | [[:d:Q56513815|Q56513815]] | [[Natallya Afanasyeva]] | ''[[:d:Q93910|Q93910]]'' | 1937-02-22 | | 2024-05-30 | |- | style='text-align:right'| 2273 | [[:d:Q56514689|Q56514689]] | [[Halina Levina]] | [[Minsk]] | 1963-06-07 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2274 | [[:d:Q56521284|Q56521284]] | [[Päivi Jukola]] | [[Helsinqui]] | 1959-06-05 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2275 | [[:d:Q56544043|Q56544043]] | [[Rose Clarke Nanyonga]] | ''[[:d:Q4853553|Q4853553]]'' | 1972-01-01 | [[Uganda]] | | |- | style='text-align:right'| 2276 | [[:d:Q56545209|Q56545209]] | [[Элеанора Антонаўна Бацян]] | [[Minsk]] | 1933-06-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2277 | [[:d:Q56598609|Q56598609]] | [[Joyce Oron]] | [[Nova York]] | 1954 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:ג'ויס אורון אדריכלית.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2278 | [[:d:Q56605231|Q56605231]] | [[Judit Osskó]] | [[Szombathely]] | 1950-04-10 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2279 | [[:d:Q56612442|Q56612442]] | [[Margaret Burnham Geddes]] | [[Evanston, Illinois|Evanston]] | 1907-09-26 | [[Estados Unidos de América]] | 1995-02-18 | |- | style='text-align:right'| 2280 | [[:d:Q56631613|Q56631613]] | [[Эла Пятроўна Левіна]] | [[Kíiv]] | 1927-11-07 | [[Belarús]] | 2003-06-22 | |- | style='text-align:right'| 2281 | [[:d:Q56634176|Q56634176]] | [[Perchanoush Msryan]] | ''[[:d:Q199500|Q199500]]'' | 1914-08-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | 2009-01-12 | |- | style='text-align:right'| 2282 | [[:d:Q56640320|Q56640320]] | [[Зінаіда Мікалаеўна Леўчанка]] | ''[[:d:Q175452|Q175452]]'' | 1925-03-03 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | 1980-05-16 | |- | style='text-align:right'| 2283 | [[:d:Q56661281|Q56661281]] | [[Zsuzsanna Bánki]] | [[Győr]] | 1912-03-21<br/>1912-03-12 | [[Hungría]] | 1944-06-11<br/>1944-06-17 | [[Ficheiro:József Glück Zsuzsanna Bánki 1930.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2284 | [[:d:Q56669290|Q56669290]] | [[Наталля Мікалаеўна Макляцова]] | ''[[:d:Q56669291|Q56669291]]'' | 1909-10-08 | | 1993-08-14 | |- | style='text-align:right'| 2285 | [[:d:Q56678401|Q56678401]] | [[Deirdre O'Connor]] | ''[[:d:Q2343644|Q2343644]]'' | 1951-09-25 | [[Irlanda]] | 1999-10-03 | |- | style='text-align:right'| 2286 | [[:d:Q56681278|Q56681278]] | [[Лія Авейсаўна Каджар]] | [[Bakú]] | 1927-08-04 | [[Belarús]] | 2004-01-19 | |- | style='text-align:right'| 2287 | [[:d:Q56695191|Q56695191]] | [[Нона Міхайлаўна Нядзелька]] | [[Minsk]] | 1937-07-20 | [[Unión Soviética]] | 2017-05-07 | |- | style='text-align:right'| 2288 | [[:d:Q56702360|Q56702360]] | [[Margo Sagov]] | [[Cidade do Cabo]] | 1952-12-22 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 2289 | [[:d:Q56702598|Q56702598]] | [[Ія Міхайлаўна Папова]] | [[Almati]] | 1924-05-15 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2290 | [[:d:Q56702880|Q56702880]] | [[Akiko Okabe]] | [[Tokyo]] | 1963 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2291 | [[:d:Q56786424|Q56786424]] | [[Victorine du Pont Homsey]] | ''[[:d:Q1869357|Q1869357]]'' | 1900-11-27 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-01-06 | [[Ficheiro:Victorine du Pont Homsey (1900–1998), American architect, in 1923.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2292 | [[:d:Q56827142|Q56827142]] | [[Таццяна Аляксандраўна Піпкіна]] | [[Minsk]] | 1937-03-02 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2293 | [[:d:Q56884576|Q56884576]] | [[Эліса Віктараўна Святлова]] | [[Minsk]] | 1935-06-21 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2294 | [[:d:Q57017047|Q57017047]] | [[Tosin Oshinowo]] | | | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 2295 | [[:d:Q57082509|Q57082509]] | [[Edith Emery]] | ''[[:d:Q665959|Q665959]]'' | 1909-10-09 | [[Austria]] | 2004-08-11 | |- | style='text-align:right'| 2296 | [[:d:Q57083199|Q57083199]] | [[Galina Ivanovna Fadeeva]] | ''[[:d:Q17039871|Q17039871]]''<br/>''[[:d:Q1236898|Q1236898]]'' | 1923-07-18 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2297 | [[:d:Q57242427|Q57242427]] | [[Keg de Souza]] | [[Perth]] | 1978 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Keg de Souza (2014).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2298 | [[:d:Q57261020|Q57261020]] | [[Carmella Jacoby Volk]] | [[Xerusalén]] | 1957-11-12 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:כרמלה יעקובי וולק.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2299 | [[:d:Q57312453|Q57312453]] | [[Васіліса Паўлаўна Шыльнікоўская]] | [[Moscova]] | 1925-07-01 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | 1991-06-03 | |- | style='text-align:right'| 2300 | [[:d:Q57313581|Q57313581]] | [[Susannah Drake]] | | | | | [[Ficheiro:Susannah.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2301 | [[:d:Q57315241|Q57315241]] | [[Monika Anderson]] | [[Talín]] | 1929-12-03 | [[Estonia]] | 2021-07-16 | |- | style='text-align:right'| 2302 | [[:d:Q57338677|Q57338677]] | [[Mónica Carazo Gómez]] | [[Zamora]] | 1984-04-14 | [[España]] | | [[Ficheiro:(Mónica Carazo) Avanza el consenso para modificar la ley de Cañada Real (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2303 | [[:d:Q57515824|Q57515824]] | [[Helen Eugenia Parker]] | [[Pine Bluff]] | 1909-11-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1940 | |- | style='text-align:right'| 2304 | [[:d:Q57515855|Q57515855]] | [[Maude Darling Parlin]] | [[Fall River]] | 1884-08-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1979-02-27 | |- | style='text-align:right'| 2305 | [[:d:Q57538528|Q57538528]] | [[Yauheniya Panamarova]] | [[Khárkiv]] | 1936-03-03 | [[Unión Soviética]] | 2022-12-15 | |- | style='text-align:right'| 2306 | [[:d:Q57584021|Q57584021]] | [[Mary Jane Long]] | ''[[:d:Q1000642|Q1000642]]'' | 1939-07-31 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-09-03 | |- | style='text-align:right'| 2307 | [[:d:Q57664478|Q57664478]] | [[Einat Kalisch-Rotem]] | [[Haifa]] | 1970-09-03 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:עינת קליש-רותם.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2308 | [[:d:Q57697004|Q57697004]] | [[Ina Blümel]] | | 20th century | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ina Blümel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2309 | [[:d:Q57704520|Q57704520]] | [[Ninel Aladava]] | [[Minsk]] | 1934-06-12 | [[Belarús]] | 2021-09-18 | |- | style='text-align:right'| 2310 | [[:d:Q57777469|Q57777469]] | [[Hanna Geiran]] | | 1969-05-05 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Hanna Geiran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2311 | [[:d:Q57915580|Q57915580]] | [[Eve Laron]] | | 1931 | [[Hungría]]<br/>[[Australia]] | 2009-07-06 | |- | style='text-align:right'| 2312 | [[:d:Q58006593|Q58006593]] | [[Renata Sentkiewicz]] | ''[[:d:Q52853|Q52853]]'' | 1972 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Renata Sentkiewicz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2313 | [[:d:Q58009102|Q58009102]] | [[Jos Boys]] | [[Reino Unido]] | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jos Boys in the video 'The Architecture of Disability'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2314 | [[:d:Q58032791|Q58032791]] | [[Liza Fior]] | | 1962-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2315 | [[:d:Q58043427|Q58043427]] | [[Рыма Валяр'янаўна Андрэева]] | ''[[:d:Q486329|Q486329]]'' | 1926-12-22 | [[Unión Soviética]] | 2021-08-31 | |- | style='text-align:right'| 2316 | [[:d:Q58071065|Q58071065]] | [[Pernilla Wåhlin Norén]] | | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 2317 | [[:d:Q58103639|Q58103639]] | [[Maria Mileva]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1926-05-18 | [[Bulgaria]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 2318 | [[:d:Q58158777|Q58158777]] | [[Рыма Леанідаўна Арцёмчык]] | [[Ekaterimburgo]] | 1934-12-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2319 | [[:d:Q58175560|Q58175560]] | [[Denise Bennetts]] | | 1953 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2320 | [[:d:Q58175948|Q58175948]] | [[Françoise Folmer]] | ''[[:d:Q16010|Q16010]]'' | 1961-01-06 | [[Luxemburgo]] | | |- | style='text-align:right'| 2321 | [[:d:Q58211018|Q58211018]] | [[Надзея Мікалаеўна Барабанава]] | ''[[:d:Q19826883|Q19826883]]'' | 1959-06-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2322 | [[:d:Q58212087|Q58212087]] | [[Galina Baranovskaya]] | [[Irkutsk]] | 1936-05-22 | | 2021-03-27 | [[Ficheiro:Галина Барановская-Плотникова.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2323 | [[:d:Q58241217|Q58241217]] | [[Nathalie Bredella]] | | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2324 | [[:d:Q58329329|Q58329329]] | [[Kim Williams]] | | 1956-05-03 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2325 | [[:d:Q58356437|Q58356437]] | [[Sirandou Diawara]] | | 1974 | [[Francia]]<br/>[[Malí]] | | |- | style='text-align:right'| 2326 | [[:d:Q58454488|Q58454488]] | [[Людміла Пятроўна Баліцкая]] | [[Krasnoiarsk]] | 1941-01-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2327 | [[:d:Q58457119|Q58457119]] | [[Petra Wesseler]] | [[Paderborn]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2328 | [[:d:Q58463523|Q58463523]] | [[Claude Costy]] | [[Xenebra, Suíza|Xenebra]] | 1931-06-30 | [[Francia]]<br/>[[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2329 | [[:d:Q58482858|Q58482858]] | [[Helen Tippett]] | ''[[:d:Q942732|Q942732]]'' | 1933-03-23 | [[Australia]]<br/>[[Nova Zelandia]] | 2004-02-11 | |- | style='text-align:right'| 2330 | [[:d:Q58639531|Q58639531]] | [[Martina Gebhardt]] | [[Múnic]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 2331 | [[:d:Q58641615|Q58641615]] | [[Agnes Ballard]] | ''[[:d:Q2427398|Q2427398]]'' | 1877-09-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1969-11-24 | [[Ficheiro:Agnes Ballard (1877 - 1969).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2332 | [[:d:Q58814310|Q58814310]] | [[Dolores Alonso Vera]] | [[Alacant]] | 1951-01-28 | [[España]] | | [[Ficheiro:LOLA ALONSO VERA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2333 | [[:d:Q58817406|Q58817406]] | [[Christine Edmaier]] | [[Stuttgart]] | 1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2334 | [[:d:Q58823002|Q58823002]] | [[Erika Katalina Pásztor]] | ''[[:d:Q214938|Q214938]]'' | 1961-08-18 | [[Hungría]] | 2017-10-30 | |- | style='text-align:right'| 2335 | [[:d:Q59149360|Q59149360]] | [[Giusa Marcialis]] | ''[[:d:Q13629|Q13629]]'' | 1933 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2018-11-22 | |- | style='text-align:right'| 2336 | [[:d:Q59160125|Q59160125]] | [[Kotchakorn Voraakhom]] | [[Bangkok]] | 1981 | [[Tailandia]] | | [[Ficheiro:Kotchakorn Voraakhom (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2337 | [[:d:Q59165714|Q59165714]] | [[Olga Mináry]] | [[Budapest]] | 1929-08-13 | [[Hungría]] | 2000-11-04 | |- | style='text-align:right'| 2338 | [[:d:Q59240249|Q59240249]] | [[Céline Condorelli]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1974 | | | [[Ficheiro:St gerolamo's study (5011480424).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2339 | [[:d:Q59245700|Q59245700]] | [[Jelena Prokopljević]] | [[Belgrado]] | 1972 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:(Jelena Prokopljević) Presentació d'Aftermath a l'Arts Santa Mònica (31788344994) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2340 | [[:d:Q59321885|Q59321885]] | [[Olena Zelenska]] | [[Kryvyi Rih]] | 1978-02-06 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Olena Zelenska 2025 photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2341 | [[:d:Q59389927|Q59389927]] | [[Mária Dombai]] | [[Hungría]] | 1934-12-24 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2342 | [[:d:Q59435139|Q59435139]] | [[Tania Fraga]] | [[São Paulo]] | 1951 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2343 | [[:d:Q59527383|Q59527383]] | [[Christine Ertel]] | ''[[:d:Q14898|Q14898]]'' | 1953-07-07 | | 2015-06-12 | |- | style='text-align:right'| 2344 | [[:d:Q59531461|Q59531461]] | [[Hedwig Gollob]] | ''[[:d:Q81137|Q81137]]'' | 1895-01-13 | [[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 1983-06-13 | |- | style='text-align:right'| 2345 | [[:d:Q59533868|Q59533868]] | [[Eva Gil]] | [[Madrid]] | 1980-10-10 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2346 | [[:d:Q59558796|Q59558796]] | [[Mateja Medvedič]] | [[Liubliana]] | 1967 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2347 | [[:d:Q59575247|Q59575247]] | [[Mária Topolčanská]] | ''[[:d:Q321074|Q321074]]'' | 1973-01-02 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 2348 | [[:d:Q59587674|Q59587674]] | [[Ruth Conroy-Dalton]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2349 | [[:d:Q59609771|Q59609771]] | [[Rocío Monasterio]] | [[Provincia de Cienfuegos]] | 1974-02-04 | [[Cuba]]<br/>[[España]] | | [[Ficheiro:Rocío Monasterio (33031345088) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2350 | [[:d:Q59616944|Q59616944]] | [[Ірына Ігараўна Бельцюкова]] | ''[[:d:Q155774|Q155774]]'' | 1961-04-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2351 | [[:d:Q59643090|Q59643090]] | [[Andrea Mohnert]] | | | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Hochschulen im Diversity Audit "Vielfalt gestalten".jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2352 | [[:d:Q59647281|Q59647281]] | [[Pelin Derviş]] | | 1967 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2353 | [[:d:Q59653168|Q59653168]] | [[Marta Schreieck]] | [[Innsbruck]] | 1954-09-16 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2354 | [[:d:Q59675770|Q59675770]] | [[Ludovica Molo]] | | 1968 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2355 | [[:d:Q59686242|Q59686242]] | [[Apolonija Sustersic]] | [[Liubliana]] | 1965 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2356 | [[:d:Q59697990|Q59697990]] | [[Molly Wright Steenson]] | | 1971 | | | [[Ficheiro:What Sci-Fi Futures Can (and Can't) Teach Us About AI Policy (47074228154).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2357 | [[:d:Q59702538|Q59702538]] | [[Carmen Moreno Álvarez]] | [[Granada]] | 1976 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2358 | [[:d:Q59720612|Q59720612]] | [[Lucía Cano]] | [[Madrid]] | 1965-09-27 | [[España]] | | [[Ficheiro:Selgas-cano-office-01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2359 | [[:d:Q59779779|Q59779779]] | [[Vladimira Bratuž]] | [[Liubliana]] | 1923 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2006 | [[Ficheiro:Vladimira Bratuž Furlan 1950s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2360 | [[:d:Q59860765|Q59860765]] | [[Інэса Васілеўна Байцова]] | ''[[:d:Q954812|Q954812]]'' | 1935-05-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2361 | [[:d:Q59862204|Q59862204]] | [[Галіна Віктараўна Бокун]] | [[Ventspils]] | 1946-07-01 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2362 | [[:d:Q59865946|Q59865946]] | [[Hanaa Dahy]] | [[O Cairo]] | 1980 | [[Exipto]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2363 | [[:d:Q59882581|Q59882581]] | [[Tania Gebauer]] | | 1981-10-22 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2364 | [[:d:Q59887483|Q59887483]] | [[Inés Frey]] | | 20th century | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2365 | [[:d:Q59887996|Q59887996]] | [[María Isabel Tuca García]] | [[Chile]] | 1939-12-16 | [[Chile]] | 2018-04-16 | [[Ficheiro:María Isabel a la izquierda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2366 | [[:d:Q59888314|Q59888314]] | [[Flor Vera]] | [[Concepción, Chile|Concepción]] | 1927-02-26 | [[Chile]] | 2023-08-13 | [[Ficheiro:Flor Vera 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2367 | [[:d:Q59889588|Q59889588]] | [[Sylvia Pirotte Middleton]] | [[Santiago de Chile]] | 1942-09-20 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2368 | [[:d:Q59889877|Q59889877]] | [[Montserrat Palmer]] | [[Santiago de Chile]] | 1933 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2369 | [[:d:Q59890906|Q59890906]] | [[Eliana Israel]] | [[Chile]] | 20th century | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2370 | [[:d:Q59891917|Q59891917]] | [[Вера Мікалаеўна Батузава]] | ''[[:d:Q45872|Q45872]]'' | 1949-10-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2371 | [[:d:Q59923769|Q59923769]] | [[Ana María Barrenechea Grünwald]] | | 1928 | [[Chile]] | 2017-03-19 | |- | style='text-align:right'| 2372 | [[:d:Q60040681|Q60040681]] | [[Margherita Guccione]] | [[Roma]] | 1953-10-16 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Margherita Guccione.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2373 | [[:d:Q60146953|Q60146953]] | [[Валянціна Савічна Бурлака]] | ''[[:d:Q4370278|Q4370278]]'' | 1924-06-16 | [[Belarús]] | 2013 | |- | style='text-align:right'| 2374 | [[:d:Q60169734|Q60169734]] | [[Malkit Shoshan]] | [[Haifa]] | 1976 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Malkit Shoshan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2375 | [[:d:Q60234454|Q60234454]] | [[Вольга Барысаўна Васіленка]] | [[Pinsk]] | 1952-04-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2376 | [[:d:Q60278550|Q60278550]] | [[Людміла Дарафееўна Вахоніна]] | ''[[:d:Q955153|Q955153]]'' | 1949-08-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2377 | [[:d:Q60287382|Q60287382]] | [[Галіна Рахманаўна Вінаградава]] | ''[[:d:Q2997217|Q2997217]]'' | 1946-11-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2378 | [[:d:Q60296410|Q60296410]] | [[Валянціна Васілеўна Вірасава]] | ''[[:d:Q955468|Q955468]]'' | 1947-07-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2379 | [[:d:Q60297718|Q60297718]] | [[Ірына Віктараўна Варанец]] | [[Mahilioŭ]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 2380 | [[:d:Q60311159|Q60311159]] | [[Maria Albrecht]] | | 1921 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2381 | [[:d:Q60314290|Q60314290]] | [[Ірына Міхайлаўна Гаўрыленка]] | [[Minsk]] | 1957-03-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2382 | [[:d:Q60314859|Q60314859]] | [[Марына Андрэеўна Гаеўская]] | [[Hrodna]] | 1956-07-19 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2383 | [[:d:Q60315123|Q60315123]] | [[Diana Correa]] | [[Montevideo]] | 1946 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 2384 | [[:d:Q60315198|Q60315198]] | [[Алена Якаўлеўна Гарцуева]] | [[Omsk]] | 1951-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2385 | [[:d:Q60315569|Q60315569]] | [[Ėľvira Nikolaevna Georgieva]] | ''[[:d:Q156760|Q156760]]'' | 1946-03-29 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2386 | [[:d:Q60316730|Q60316730]] | [[Наталля Валянцінаўна Герасімава]] | ''[[:d:Q956460|Q956460]]'' | 1963-01-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2387 | [[:d:Q60371293|Q60371293]] | [[Maria Wroczyńska]] | ''[[:d:Q167515|Q167515]]'' | 1901-05-31 | [[Polonia]] | 1966-11-03<br/>1966 | |- | style='text-align:right'| 2388 | [[:d:Q60438712|Q60438712]] | [[Ellen de Vibe]] | ''[[:d:Q1354236|Q1354236]]''<br/>[[Oslo]] | 1952-01-28 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 2389 | [[:d:Q60439646|Q60439646]] | [[Elisabeth Baudisch]] | [[Innsbruck]] | 1929 | [[Austria]] | 2022-03-16 | |- | style='text-align:right'| 2390 | [[:d:Q60442097|Q60442097]] | [[Claudia Nickel]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2391 | [[:d:Q60463048|Q60463048]] | [[Інэса Святаславаўна Годэ]] | [[Homieĺ]] | 1950-02-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2392 | [[:d:Q60463742|Q60463742]] | [[Yasmine Abbas]] | | 1974 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Re publica Accra 18 – Day 1 (31411944997) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2393 | [[:d:Q60464462|Q60464462]] | [[Галіна Гаўрыілаўна Голубева]] | [[Viciebsk]] | 1939-04-06 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2394 | [[:d:Q60535071|Q60535071]] | [[Aitziber Ibaibarriaga]] | [[Bilbao]] | 1983 | [[España]] | | [[Ficheiro:Aitziber Ibaibarriaga 2014 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2395 | [[:d:Q60605575|Q60605575]] | [[Alexis Sablone]] | ''[[:d:Q1020609|Q1020609]]'' | 1986-08-12 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Carey A. Peekstok (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2396 | [[:d:Q60635315|Q60635315]] | [[Valérie Nègre]] | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1960-11-01 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2397 | [[:d:Q60640294|Q60640294]] | [[Helen Bullard]] | | 1896 | | 1987 | |- | style='text-align:right'| 2398 | [[:d:Q60680006|Q60680006]] | [[Sidse Werner]] | [[Odense]] | 1931-12-31 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1989-06-24 | |- | style='text-align:right'| 2399 | [[:d:Q60691499|Q60691499]] | [[Véronique Joffre]] | ''[[:d:Q1153330|Q1153330]]'' | 1965 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2400 | [[:d:Q60691964|Q60691964]] | [[Lyuba Gasparyan]] | [[Iereván]] | 1952-03-29 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2401 | [[:d:Q60692270|Q60692270]] | [[Maud Sargent]] | | 1899 | [[Estados Unidos de América]] | 1992 | |- | style='text-align:right'| 2402 | [[:d:Q60694363|Q60694363]] | [[Ángela Schweitzer]] | [[Valdivia]] | 1923-08-25 | [[Chile]] | 2002-07-09 | |- | style='text-align:right'| 2403 | [[:d:Q60694661|Q60694661]] | [[Chiu-Yueh Huang]] | ''[[:d:Q697894|Q697894]]'' | 1933 | ''[[:d:Q137816|Q137816]]''<br/>[[Taiwán]] | 2018-07-14 | |- | style='text-align:right'| 2404 | [[:d:Q60694830|Q60694830]] | [[Mariia Mochalova]] | ''[[:d:Q196458|Q196458]]'' | 1922-10-14 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2010-04-11 | |- | style='text-align:right'| 2405 | [[:d:Q60732832|Q60732832]] | [[Eva Manidaki]] | [[Atenas]] | | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2406 | [[:d:Q60733818|Q60733818]] | [[Sharon Johnston]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2407 | [[:d:Q60740277|Q60740277]] | [[Larch Campbell Renshaw]] | | 1906 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 2408 | [[:d:Q60823113|Q60823113]] | [[Katarina Bonnevier]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2409 | [[:d:Q60828956|Q60828956]] | [[Gali Alferova]] | [[Moscova]] | 1912-07-25 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1984-04-27 | |- | style='text-align:right'| 2410 | [[:d:Q60832546|Q60832546]] | [[Krystyna Roux-Dorlut]] | [[Polonia]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2411 | [[:d:Q60835018|Q60835018]] | [[Justyna Martyniuk-Pęczek]] | | 1976 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2412 | [[:d:Q60835556|Q60835556]] | [[Nasrine Faghih]] | [[Teherán]] | 1944 | [[Irán]]<br/>[[Francia]] | | [[Ficheiro:Nasrine Faghih .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2413 | [[:d:Q60836641|Q60836641]] | [[Ewa Krzyzanowska-Walaszczyk]] | | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2414 | [[:d:Q60836873|Q60836873]] | [[Paulina Morán]] | | | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2415 | [[:d:Q60838880|Q60838880]] | [[Anna Fjodorowna Fokina]] | | 1916-11-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1999-07-14 | |- | style='text-align:right'| 2416 | [[:d:Q60974889|Q60974889]] | [[Валентина Поликарпова]] | | 1917 | [[Unión Soviética]] | 1980 | |- | style='text-align:right'| 2417 | [[:d:Q60990449|Q60990449]] | [[姜樂靜]] | | 1962 | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 2418 | [[:d:Q60994444|Q60994444]] | [[Lin Zhu]] | [[Fuzhou]] | 1928 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 2419 | [[:d:Q61000490|Q61000490]] | [[Maria João Teles Grilo]] | [[Lubango]] | 1960 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Maria João Teles Grilo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2420 | [[:d:Q61013721|Q61013721]] | [[Caroline Serejo Medeiros Collor de Mello]] | [[Maceió]] | 1966 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Plenário do Congresso (31620032327).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2421 | [[:d:Q61045267|Q61045267]] | [[Lisa Iwamoto]] | | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2422 | [[:d:Q61062447|Q61062447]] | [[Hildegard Auf-Franić]] | [[Zagreb]] | 1941-12-05 | [[Estado independente de Croacia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Croacia]] | | [[Ficheiro:H Auf 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2423 | [[:d:Q61103283|Q61103283]] | [[Pirjo Sanaksenaho]] | [[Turku]] | 1966-08-24 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2424 | [[:d:Q61110738|Q61110738]] | [[Ell Väärtnõu]] | [[Haapsalu]] | 1939 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2425 | [[:d:Q61110950|Q61110950]] | [[Kairi Kirt-Ende]] | [[Talín]] | 1968-06-13 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2426 | [[:d:Q61126034|Q61126034]] | [[Sofia Eldor]] | [[Samara]] | 1944-12-11 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Sofia Eldor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2427 | [[:d:Q61128548|Q61128548]] | [[Danica Kojić]] | [[Belgrado]] | 1899 | | 1975 | |- | style='text-align:right'| 2428 | [[:d:Q61131685|Q61131685]] | [[Sara Renar]] | [[Zagreb]] | 1987-03-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2429 | [[:d:Q61133409|Q61133409]] | [[Olga Milićević Nikolić]] | [[Belgrado]] | 1931 | [[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Serbia]] | 2020-11-29 | |- | style='text-align:right'| 2430 | [[:d:Q61133507|Q61133507]] | [[Јованка Јефтановић]] | [[Belgrado]] | 1912-01-07 | [[Reino de Serbia]]<br/>[[República Federal de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 2431 | [[:d:Q61133773|Q61133773]] | [[Sabira Husedžinović]] | ''[[:d:Q180753|Q180753]]'' | 1940-10-29 | | 2015-12-31 | |- | style='text-align:right'| 2432 | [[:d:Q61137076|Q61137076]] | [[Ketevan Sokolova-Kurdiani]] | | 1905-01-15 | | 1988-08-26 | |- | style='text-align:right'| 2433 | [[:d:Q61137584|Q61137584]] | [[Tinatin Chichua]] | [[Tbilisi]] | 1925 | | 2013-04-28 | |- | style='text-align:right'| 2434 | [[:d:Q61138065|Q61138065]] | [[Anna Gogelia]] | ''[[:d:Q127063|Q127063]]'' | 1906-05-30 | [[Imperio Ruso]]<br/>''[[:d:Q245160|Q245160]]''<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | 1997-08-27 | |- | style='text-align:right'| 2435 | [[:d:Q61140646|Q61140646]] | [[Emiliya Bozhkova]] | [[Isperih]] | | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 2436 | [[:d:Q61181820|Q61181820]] | [[Marwa Dabaieh]] | [[O Cairo]] | 1978-10-09 | [[Exipto]] | | |- | style='text-align:right'| 2437 | [[:d:Q61315430|Q61315430]] | [[Stefka Georgieva]] | ''[[:d:Q4160566|Q4160566]]'' | 1923-08-07 | [[Bulgaria]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 2438 | [[:d:Q61611274|Q61611274]] | [[Zofia Fafius]] | [[Varsovia]] | 1907-12-18 | [[Polonia]] | 1988-01-06 | [[Ficheiro:5 Bracka Street in Warsaw, plague to Zofia Fafius and Irena Nowakowska left side.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2439 | [[:d:Q61646231|Q61646231]] | [[Christine A. Merdon]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2440 | [[:d:Q61674016|Q61674016]] | [[Zolaykha Sherzad]] | [[Cabul]] | 1967 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2441 | [[:d:Q61717672|Q61717672]] | [[Kathleen James Chakraborty]] | | 1960-06-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2442 | [[:d:Q61738153|Q61738153]] | [[Alessandra Covini]] | [[Milán]] | 1988 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2443 | [[:d:Q61764412|Q61764412]] | [[María Isabel Tenhamm]] | [[Santiago de Chile]] | 1946-01-03 | [[Chile]] | 2019-02-19 | |- | style='text-align:right'| 2444 | [[:d:Q61873596|Q61873596]] | [[Fátima Daudt]] | ''[[:d:Q321331|Q321331]]'' | 1966-10-08 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2023-04-18 Apresentação da rota turística caminhos de lomba 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2445 | [[:d:Q61873635|Q61873635]] | [[Sônia Fontes]] | [[Salvador, Baía|Salvador]] | 1957-12-18 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2446 | [[:d:Q61927014|Q61927014]] | [[Myrto Vitart]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1955-03-22 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2447 | [[:d:Q61934122|Q61934122]] | [[Elizabeth Lowrey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2448 | [[:d:Q61978349|Q61978349]] | [[Barbara Lenz]] | [[Würzburg]] | 1965 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2449 | [[:d:Q61988997|Q61988997]] | [[Sophie Hicks]] | [[Londres]] | 1960-09-18 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2450 | [[:d:Q61989018|Q61989018]] | [[Christina Cho]] | [[Seúl]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2451 | [[:d:Q62002207|Q62002207]] | [[Melinda Dodson]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2452 | [[:d:Q62003389|Q62003389]] | [[Paula Whitman]] | | 1960 | [[Australia]] | 2006-10-23 | |- | style='text-align:right'| 2453 | [[:d:Q62004475|Q62004475]] | [[Rozana Montiel]] | [[Cidade de México]] | 1972 | [[México]] | | [[Ficheiro:Rozana Montiel at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2454 | [[:d:Q62004502|Q62004502]] | [[Inés del Pino]] | [[Ecuador]] | 1955 | [[Ecuador]] | | |- | style='text-align:right'| 2455 | [[:d:Q62016534|Q62016534]] | [[Isabelle Barratt-Delia]] | | 1938 | | | |- | style='text-align:right'| 2456 | [[:d:Q62018440|Q62018440]] | [[Ofelia Sanou]] | [[Costa Rica]] | 1950 | [[Costa Rica]] | | |- | style='text-align:right'| 2457 | [[:d:Q62020250|Q62020250]] | [[Cristina Beatriz Fernández]] | | 1947 | [[Arxentina]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 2458 | [[:d:Q62022532|Q62022532]] | [[Manon Asselin]] | [[Quebec (cidade)|Quebec]] | 1966-03-14 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2459 | [[:d:Q62024381|Q62024381]] | [[Ute Woltron]] | ''[[:d:Q265948|Q265948]]'' | 1966 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Ute Woltron - Buch Wien 2025.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2460 | [[:d:Q62032779|Q62032779]] | [[Georgette Cottin-Euziol]] | ''[[:d:Q3049687|Q3049687]]'' | 1926-05-07 | [[Francia]]<br/>[[Alxeria]] | 2004-04-11 | |- | style='text-align:right'| 2461 | [[:d:Q62040363|Q62040363]] | [[Chinwe Ohajuruka]] | | 1960 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 2462 | [[:d:Q62051677|Q62051677]] | [[Roza Grigoryan]] | [[Dilijan]] | 1904-03-13 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1988-05-30 | |- | style='text-align:right'| 2463 | [[:d:Q62056161|Q62056161]] | [[Ehrentraut Katstaller Schott]] | | 1924-01-30 | [[Austria]]<br/>[[O Salvador]] | | |- | style='text-align:right'| 2464 | [[:d:Q62058527|Q62058527]] | [[Lala Méndez Mosquera]] | [[Buenos Aires]] | 1930-05-05 | [[Arxentina]] | 2022-12-22 | |- | style='text-align:right'| 2465 | [[:d:Q62059738|Q62059738]] | [[Siv Bleiklie]] | [[Bergen]] | 1944-07-23 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Siv Bleiklie.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2466 | [[:d:Q62060213|Q62060213]] | [[Mette Tony]] | | 1971-06-08 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2467 | [[:d:Q62070506|Q62070506]] | [[Cristina Damm]] | | | [[Bolivia]] | | |- | style='text-align:right'| 2468 | [[:d:Q62072706|Q62072706]] | [[Wu Lusheng]] | | 1930-08-01 | [[República da China (1912-1949)|República da China]]<br/>[[República Popular da China]] | 2025-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2469 | [[:d:Q62079590|Q62079590]] | [[Anne Marie Rubin]] | ''[[:d:Q30096|Q30096]]'' | 1919-10-19 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1993-12-01 | |- | style='text-align:right'| 2470 | [[:d:Q62079598|Q62079598]] | [[Anne-Grethe Foss]] | ''[[:d:Q190235|Q190235]]'' | 1942-04-10 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2471 | [[:d:Q62079650|Q62079650]] | [[Bente Beedholm]] | ''[[:d:Q21185|Q21185]]'' | 1939-04-24 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2472 | [[:d:Q62079851|Q62079851]] | [[Edith Nørgård]] | [[Korsør]] | 1919-07-18 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1989-01-28 | |- | style='text-align:right'| 2473 | [[:d:Q62080077|Q62080077]] | [[Gerda Schäffer]] | ''[[:d:Q925736|Q925736]]'' | 1884-03-29 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1960-05-05 | |- | style='text-align:right'| 2474 | [[:d:Q62080547|Q62080547]] | [[Ingrid Møller Dyggve]] | [[Copenhague]] | 1890-02-12 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1969-07-17 | |- | style='text-align:right'| 2475 | [[:d:Q62081678|Q62081678]] | [[Beverly Foit-Alber]] | | 1938-04-28 | | 1938 | |- | style='text-align:right'| 2476 | [[:d:Q62085735|Q62085735]] | [[Heesung Kim]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Heesung Kim (crop).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2477 | [[:d:Q62086018|Q62086018]] | [[Nicole Pfoser]] | [[Berlín]] | 1970-11-03 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Portrait Nicole Pfoser.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2478 | [[:d:Q62088243|Q62088243]] | [[Pierina Correa]] | [[Guayaquil]] | 1961-05-30 | [[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Arq. Pierina Correa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2479 | [[:d:Q62101767|Q62101767]] | [[Annemie Wyckmans]] | | 1973-09-21 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2480 | [[:d:Q62108404|Q62108404]] | [[Anna Chavepayre]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2481 | [[:d:Q62511927|Q62511927]] | [[Vibeke Dalgas]] | ''[[:d:Q28042|Q28042]]'' | 1933-09-28 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2482 | [[:d:Q62523640|Q62523640]] | [[Anatolia Hryniewicka-Piotrowska]] | | 1896-07-09 | [[Polonia]] | 1989-01-15 | |- | style='text-align:right'| 2483 | [[:d:Q62537605|Q62537605]] | [[Mary Richardson Kennedy]] | ''[[:d:Q812589|Q812589]]'' | 1959-10-04<br/>1960 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-05-16 | |- | style='text-align:right'| 2484 | [[:d:Q62561915|Q62561915]] | [[Barbara Jakubeit]] | [[Constanza]] | 1945 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Barbara Jakubeit.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2485 | [[:d:Q62566744|Q62566744]] | [[Fatoumata Barry]] | ''[[:d:Q644131|Q644131]]'' | 1954-09-23 | [[Guinea]] | | |- | style='text-align:right'| 2486 | [[:d:Q62571038|Q62571038]] | [[Ann R. Chaintreuil]] | | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 2487 | [[:d:Q62588481|Q62588481]] | [[Marianne Dahlbäck]] | | 1943-01-02 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2488 | [[:d:Q62698931|Q62698931]] | [[Mónica Weiss]] | ''[[:d:Q749623|Q749623]]'' | 1956-09-29 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Monicaweissillustrator.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2489 | [[:d:Q63092801|Q63092801]] | [[Anja Kervanto Nevanlinna]] | [[Helsinqui]] | 1951-09-23 | [[Finlandia]] | 2021-08-04 | |- | style='text-align:right'| 2490 | [[:d:Q63102780|Q63102780]] | [[Alica Štefančíková]] | [[Trebišov]] | 1957-04-05 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | | [[Ficheiro:Alica Štefančíková (2018).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2491 | [[:d:Q63122197|Q63122197]] | [[Salima Naji]] | [[Rabat]] | 1971-05-19 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 2492 | [[:d:Q63144418|Q63144418]] | [[Isabelle Stanislas]] | [[Fontenay-sous-Bois]] | 1970 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Isabelle Stanislas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2493 | [[:d:Q63163030|Q63163030]] | [[Blanche Coules Thornycroft]] | [[Hammersmith]] | 1873-12-21 | [[Reino Unido]] | 1950-12-30 | |- | style='text-align:right'| 2494 | [[:d:Q63185735|Q63185735]] | [[María Oliver Sanz]] | [[Valencia]] | 1974 | [[España]] | | [[Ficheiro:(María Oliver) Serà per diners Cómo aportar a VLCencomú María Oliver (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2495 | [[:d:Q63197682|Q63197682]] | [[Klára Brůhová]] | | 1985 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2496 | [[:d:Q63241457|Q63241457]] | [[Etna Estrems Fayos]] | [[L'Escala]] | 1982-10-15 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2497 | [[:d:Q63248114|Q63248114]] | [[Christa Reicher]] | ''[[:d:Q543370|Q543370]]'' | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2498 | [[:d:Q63257000|Q63257000]] | [[Kirsi Virrantaus]] | [[Raahe]] | 1953-08-04 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2499 | [[:d:Q63269958|Q63269958]] | [[Harriet Flaatten]] | | 1919-11-30 | [[Noruega]] | 2006-04-28 | |- | style='text-align:right'| 2500 | [[:d:Q63314353|Q63314353]] | [[Clermont Huger Lee]] | [[Savannah]] | 1914 | [[Estados Unidos de América]] | 2006-06-14 | |- | style='text-align:right'| 2501 | [[:d:Q63352043|Q63352043]] | [[Outi Sarjakoski]] | | 1950 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2502 | [[:d:Q63366320|Q63366320]] | [[Sarlotta Narjus]] | | | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2503 | [[:d:Q63391463|Q63391463]] | [[Henna Helander]] | [[Loimaa]] | 1971 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2504 | [[:d:Q63391525|Q63391525]] | [[Karin Krokfors]] | | | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2505 | [[:d:Q63429642|Q63429642]] | [[لوسین مامیان]] | | 1966-11-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2506 | [[:d:Q63440953|Q63440953]] | [[Jennifer Bonner]] | [[Alabama]] | 1979 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2507 | [[:d:Q63485956|Q63485956]] | [[Fia Wille]] | ''[[:d:Q574332|Q574332]]'' | 1868-05-24 | [[Alemaña]] | 1920-09-20 | [[Ficheiro:Frau Fia Wille, Portrait von Minya Diez-Dührkoop, 1908.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2508 | [[:d:Q63486018|Q63486018]] | [[Clair Rufer]] | [[Wabern bei Bern]] | 1914-09-24 | [[Suíza]] | 1973-08-24<br/>1974 | |- | style='text-align:right'| 2509 | [[:d:Q63529817|Q63529817]] | [[Alexandra Machrovskaya]] | [[Strugi Krasnye]] | 1917-12-08 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1997-08-18 | |- | style='text-align:right'| 2510 | [[:d:Q63607710|Q63607710]] | [[Marianna Knottenbelt]] | ''[[:d:Q9934|Q9934]]'' | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2511 | [[:d:Q63694456|Q63694456]] | [[Fatima Al-Momen]] | [[Kuwait (cidade)|Cidade de Kuwait]] | | | | [[Ficheiro:Fatima Almomen,Boutiqaat - Nov 14, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2512 | [[:d:Q63758951|Q63758951]] | [[Eily Keary]] | ''[[:d:Q2361392|Q2361392]]'' | 1892-10-12 | | 1975 | |- | style='text-align:right'| 2513 | [[:d:Q63762865|Q63762865]] | [[Sigrun Bülow-Hübe]] | [[Linköping]] | 1913 | | 1994 | |- | style='text-align:right'| 2514 | [[:d:Q63830895|Q63830895]] | [[Hedwig Drabik]] | ''[[:d:Q659905|Q659905]]'' | 1986-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2515 | [[:d:Q63884557|Q63884557]] | [[Ulrike Lauber]] | ''[[:d:Q552554|Q552554]]'' | 1955-03-13 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2516 | [[:d:Q63929778|Q63929778]] | [[Margherita Petranzan]] | ''[[:d:Q34602|Q34602]]'' | 1947-07-09 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Margherita Petranzan Architetto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2517 | [[:d:Q63940596|Q63940596]] | [[Добровольская, Галина Фёдоровна]] | ''[[:d:Q3740372|Q3740372]]'' | 1927-07-14 | [[Ucraína]] | 2006-02-09 | |- | style='text-align:right'| 2518 | [[:d:Q64006099|Q64006099]] | [[Mary McLaughlin Craig]] | | 1889 | | 1964 | |- | style='text-align:right'| 2519 | [[:d:Q64168435|Q64168435]] | [[Sarah Marie Dudley]] | ''[[:d:Q133854|Q133854]]'' | | | | [[Ficheiro:SARAH MARIE DUDLEY.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2520 | [[:d:Q64264553|Q64264553]] | [[Magdalena Kozień-Woźniak]] | [[Cracovia]] | 1970 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Magdalena Kozień-Woźniak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2521 | [[:d:Q64514109|Q64514109]] | [[Eva Egeskjold]] | [[Aarhus]] | 1972-05-02 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2522 | [[:d:Q64520734|Q64520734]] | [[Seija Hirvikallio]] | [[Luumäki]] | 1956 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2523 | [[:d:Q64559376|Q64559376]] | [[Dalia Reyes Barrios]] | [[Maracaibo]] | 1957-09-22 | [[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Dalia Cordero Casal by Memo Vogele.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2524 | [[:d:Q64706961|Q64706961]] | [[Catherine Maria Bury, countess of Charleville]] | | 1762-12-22 | [[Reino de Irlanda]] | 1851-02-24 | |- | style='text-align:right'| 2525 | [[:d:Q64748132|Q64748132]] | [[Kate Cullity]] | | | | | [[Ficheiro:Kate Cullity.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2526 | [[:d:Q64777392|Q64777392]] | [[Larysa Garbachova]] | [[Vilnius]] | 1949-04-15 | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2527 | [[:d:Q64782703|Q64782703]] | [[Галіна Дзмітрыеўна Горына]] | [[Mahilioŭ]] | 1937-01-06 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2528 | [[:d:Q64782906|Q64782906]] | [[Maiko Taniguchi]] | | 1978 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2529 | [[:d:Q64783086|Q64783086]] | [[Shoko Tominaga]] | [[Prefectura de Fukuoka]] | 1967 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2530 | [[:d:Q64784118|Q64784118]] | [[Валянціна Уладзіміраўна Гаруновіч]] | ''[[:d:Q954812|Q954812]]'' | 1952-03-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2531 | [[:d:Q64784314|Q64784314]] | [[Tattsyana Mikalayeuna Hrabar]] | ''[[:d:Q156734|Q156734]]'' | 1957-08-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2532 | [[:d:Q64842331|Q64842331]] | [[Cecilia Björk]] | | 1952-04-21 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2533 | [[:d:Q64849575|Q64849575]] | [[Марына Мікалаеўна Дзямідка]] | ''[[:d:Q20678416|Q20678416]]'' | 1960-12-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2534 | [[:d:Q64849786|Q64849786]] | [[Laryssa Thaiz de Castilho Pereira Poleti Moreira]] | [[Paranaguá]] | 1985-03-11 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2535 | [[:d:Q64850581|Q64850581]] | [[Valeria Cristina Marson]] | [[Ponta Grossa]] | 1959-02-01 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2536 | [[:d:Q64859763|Q64859763]] | [[Behnaz Farahi]] | [[Teherán]] | 1985 | | | [[Ficheiro:Behnaz Farahi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2537 | [[:d:Q64869590|Q64869590]] | [[Ларыса Георгіеўна Дзям'янава]] | ''[[:d:Q20610166|Q20610166]]'' | 1947-09-10 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2538 | [[:d:Q64877537|Q64877537]] | [[Alba Carballal]] | [[Lugo]] | 1992 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2539 | [[:d:Q64885205|Q64885205]] | [[Валянціна Міхайлаўна Дутлава]] | [[Minsk]] | 1937-09-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2540 | [[:d:Q64888199|Q64888199]] | [[Ніна Сяргееўна Емяльянава]] | [[Hrodna]] | 1948-01-31 | | | |- | style='text-align:right'| 2541 | [[:d:Q64892168|Q64892168]] | [[Людміла Аляксандраўна Вільчко]] | [[Ekaterimburgo]] | 1935-01-21 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2542 | [[:d:Q64897736|Q64897736]] | [[Маіна Іванаўна Арцішэўская-Ерусалімчык]] | ''[[:d:Q734175|Q734175]]''<br/>''[[:d:Q6477460|Q6477460]]'' | 1933-05-31 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2543 | [[:d:Q65006912|Q65006912]] | [[Hadas Shadar]] | ''[[:d:Q190828|Q190828]]'' | | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 2544 | [[:d:Q65100940|Q65100940]] | [[Didi Contractor]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1929 | [[Estados Unidos de América]] | 2021-07-05 | [[Ficheiro:Didi aka Delia Narayan Contractor, H2019030865834 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2545 | [[:d:Q65162759|Q65162759]] | [[Małgorzata Chorowska]] | [[Wrocław]] | 1958 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2546 | [[:d:Q65165589|Q65165589]] | [[Joice Berth]] | [[São Paulo]] | 1976-01-19<br/>1976 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Joice Berth.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2547 | [[:d:Q65200217|Q65200217]] | [[Leposava Isaković]] | [[Kragujevac]] | 1934-06-02 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Serbia]] | 2016-09-29 | |- | style='text-align:right'| 2548 | [[:d:Q65205969|Q65205969]] | [[Жовква Ольга Іванівна]] | [[Kíiv]] | 1981-04-13 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2549 | [[:d:Q65216284|Q65216284]] | [[Judit Láng]] | [[Budapest]] | 1951-08-18 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Láng Judit (1951) építész, belsőépítész portréja.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2550 | [[:d:Q65217823|Q65217823]] | [[Mariana Celac]] | [[Chișinău]] | 1936-08-07 | [[Romanía]] | 2018-10-22 | |- | style='text-align:right'| 2551 | [[:d:Q65250249|Q65250249]] | [[Anat Gonen]] | ''[[:d:Q2670809|Q2670809]]'' | 1945-03-15 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:ענת גונן (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2552 | [[:d:Q65260127|Q65260127]] | [[Diana Taalfeld]] | [[Võru]] | 1979-04-14 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2553 | [[:d:Q65550078|Q65550078]] | [[Julie Eizenberg]] | | 1964 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2554 | [[:d:Q65643774|Q65643774]] | [[Zdeňka Vydrová]] | ''[[:d:Q171018|Q171018]]'' | 1958-12-13 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2555 | [[:d:Q65665833|Q65665833]] | [[Jana Vohralíková]] | | 1963-08-25 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Jana Vohralíková.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2556 | [[:d:Q65666248|Q65666248]] | [[Luce Eekman]] | ''[[:d:Q245546|Q245546]]'' | 1933-06-28 | [[Francia]] | 2025-02-02 | [[Ficheiro:Luce Eekman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2557 | [[:d:Q65681372|Q65681372]] | [[Darja Kos Braga]] | | | [[Brasil]]<br/>[[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Mostra de arquiteto esloveno pode ser visitada até 13 de outubro no Buriti (37124354020).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2558 | [[:d:Q65683238|Q65683238]] | [[Majda Kregar]] | [[Liubliana]] | 1941-05-04 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2559 | [[:d:Q65683244|Q65683244]] | [[Ana Kučan]] | [[Liubliana]] | 1964 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2560 | [[:d:Q65683594|Q65683594]] | [[Anja Planišček]] | | 1970 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2561 | [[:d:Q65684135|Q65684135]] | [[Vesna Vozlič Košir]] | ''[[:d:Q15886|Q15886]]'' | 1956 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2562 | [[:d:Q65684730|Q65684730]] | [[Manon Peyrot]] | | 1927-11-06 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2014-08-10 | |- | style='text-align:right'| 2563 | [[:d:Q65924841|Q65924841]] | [[Zdenka Marie Nováková]] | ''[[:d:Q656603|Q656603]]'' | 1939-11-20 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | [[Ficheiro:Zmn.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2564 | [[:d:Q65930876|Q65930876]] | [[Meenakshi Srinivasan]] | | 1971 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 2565 | [[:d:Q65953908|Q65953908]] | [[Alenka Fikfak]] | ''[[:d:Q15853|Q15853]]'' | 1966-12-10 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2566 | [[:d:Q65974625|Q65974625]] | [[Liliana Amelia Bayonzo]] | ''[[:d:Q1656936|Q1656936]]'' | 1955-06-02 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Liliana Bayonzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2567 | [[:d:Q66057593|Q66057593]] | [[Cathrine Vigander]] | [[Copenhague]] | 1967 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 2568 | [[:d:Q66312981|Q66312981]] | [[Ines Hildur]] | ''[[:d:Q14819|Q14819]]'' | 1959-03-04 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ines-hildur.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2569 | [[:d:Q66364259|Q66364259]] | [[Jocelyn Frere Adburgham]] | [[Peaslake]] | 1900-05-24 | [[Reino Unido]] | 1979-01-23 | |- | style='text-align:right'| 2570 | [[:d:Q66364265|Q66364265]] | [[Jessica Mary Albery]] | ''[[:d:Q2153758|Q2153758]]'' | 1908-06-11 | | 1990 | |- | style='text-align:right'| 2571 | [[:d:Q66364385|Q66364385]] | [[Doris Adeney Robertson]] | ''[[:d:Q72216|Q72216]]'' | 1899-03-08 | | 1981 | [[Ficheiro:Doris Lewis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2572 | [[:d:Q66385211|Q66385211]] | [[Nadia Tromp]] | ''[[:d:Q913974|Q913974]]'' | 1977-01-31 | | | |- | style='text-align:right'| 2573 | [[:d:Q66589991|Q66589991]] | [[Hala Wardé]] | [[Ashrafieh]] | 1965-12-01 | [[Francia]]<br/>[[Líbano]] | | [[Ficheiro:Hala Warde Colmbia GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2574 | [[:d:Q66625153|Q66625153]] | [[Elyse Grinstein]] | [[Estado de Nova York|Nova York]] | 1929 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-07-02 | |- | style='text-align:right'| 2575 | [[:d:Q66699908|Q66699908]] | [[Laura Rogers White]] | | 1852-12-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1929-01-25 | [[Ficheiro:Laura Rogers White (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2576 | [[:d:Q66725895|Q66725895]] | [[Beate Schnitter]] | [[Zürich]] | 1929-08-20 | [[Suíza]] | 2023-01-25 | |- | style='text-align:right'| 2577 | [[:d:Q66759067|Q66759067]] | [[Angela Lober]] | [[Sydney]] | 1966 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2578 | [[:d:Q67172263|Q67172263]] | [[Davida Rochlin]] | [[Condado dos Ánxeles]] | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 2579 | [[:d:Q67206328|Q67206328]] | [[Merete Mattern]] | [[Berlín]] | 1930-03-27 | [[Alemaña]] | 2007-11-20 | |- | style='text-align:right'| 2580 | [[:d:Q67624920|Q67624920]] | [[Sheela Søgaard]] | | | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 2581 | [[:d:Q67672003|Q67672003]] | [[Laurie Hawkinson]] | [[California]] | 1952 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Laurie Hawkinson cropped.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2582 | [[:d:Q67672077|Q67672077]] | [[Christine Hawley]] | | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2583 | [[:d:Q68088441|Q68088441]] | [[Людміла Мікалаеўна Зензіна]] | [[Krasnoiarsk]] | 1937-06-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2584 | [[:d:Q68100573|Q68100573]] | [[Mary Elizabeth Sharpe]] | ''[[:d:Q128069|Q128069]]'' | 1884-10-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1985-04-04 | [[Ficheiro:Laurens-Sharpe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2585 | [[:d:Q68204733|Q68204733]] | [[Maija Suurla]] | ''[[:d:Q2991812|Q2991812]]'' | 1921-01-11 | [[Finlandia]] | 2003-11-24 | [[Ficheiro:Maija Suurla, née Pulkkinen (1921-2003).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2586 | [[:d:Q68205002|Q68205002]] | [[Kaisa Harjanne]] | [[Riihimäki]] | 1921-06-04 | [[Finlandia]] | 2009-11-01 | [[Ficheiro:Kaisa Harjanne vuonna 1986.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2587 | [[:d:Q68416607|Q68416607]] | [[Наталля Георгіеўна Калінічэнка]] | ''[[:d:Q4469183|Q4469183]]'' | 1917-02-11 | [[Belarús]] | 2007-10-11 | |- | style='text-align:right'| 2588 | [[:d:Q68466014|Q68466014]] | [[María Magdalena Gutiérrez Gutiérrez]] | [[A Paz]] | 1934-01-02 | [[Bolivia]] | 2019-09-23 | |- | style='text-align:right'| 2589 | [[:d:Q68610915|Q68610915]] | [[Clare Cousins]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | [[:d:Q68774070|Q68774070]] | [[Natalya Karmanova]] | [[Homieĺ]] | 1975-06-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2591 | [[:d:Q68913802|Q68913802]] | [[Святлана Аляксандраўна Кізілава]] | [[Severodvinsk]] | 1962-06-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2592 | [[:d:Q68929975|Q68929975]] | [[Людміла Сяргееўна Кліцунова]] | [[Minsk]] | 1935-01-20 | [[Belarús]] | 2018 | |- | style='text-align:right'| 2593 | [[:d:Q68945702|Q68945702]] | [[Neda Cajthamlová]] | [[Praga]] | 1932-04-09 | [[Checoslovaquia]] | 2014-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2594 | [[:d:Q69036670|Q69036670]] | [[Ніна Уладзіміраўна Кожар]] | [[Hrodna]] | 1952-04-20 | | 2026-01-14 | |- | style='text-align:right'| 2595 | [[:d:Q69061310|Q69061310]] | [[Галіна Аляксандраўна Калоева]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1948-04-16 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2596 | [[:d:Q69522972|Q69522972]] | [[Semiray Ahmedova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1981-04-21 | [[Luxemburgo]] | | [[Ficheiro:Semiray Ahmedova (déi gréng) 2023-10 cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2597 | [[:d:Q69541032|Q69541032]] | [[Dara Huang]] | | 1983 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dara huang.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2598 | [[:d:Q69697682|Q69697682]] | [[Sara Ward Conley]] | [[Nashville, Tennessee|Nashville]] | 1859-12-21 | [[Estados Unidos de América]] | 1944-05-06 | [[Ficheiro:SaraWardConley1896b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2599 | [[:d:Q69865147|Q69865147]] | [[Таццяна Фёдараўна Косціч]] | [[Khabarovsk]] | 1952-03-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2600 | [[:d:Q69889011|Q69889011]] | [[Pemi Aguda]] | [[Nixeria]] | | [[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Pemi Aguda 2024 Texas Book Festival.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2601 | [[:d:Q69890333|Q69890333]] | [[Галіна Рыгораўна Качаткова]] | [[Tashkent]] | 1939 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2602 | [[:d:Q70088985|Q70088985]] | [[Людміла Міхайлаўна Красіева]] | ''[[:d:Q2837|Q2837]]'' | 1949-06-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2603 | [[:d:Q70191421|Q70191421]] | [[Валерыя Іванаўна Круткене]] | [[Smolensk]] | 1938-10-05 | [[Belarús]] | 2016 | |- | style='text-align:right'| 2604 | [[:d:Q70194399|Q70194399]] | [[Алена Аляксееўна Крутава]] | ''[[:d:Q6610|Q6610]]'' | 1945-11-11 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2605 | [[:d:Q70711111|Q70711111]] | [[Алена Паўлаўна Кушч]] | [[Amvrosiivka]] | 1940-03-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2606 | [[:d:Q70732657|Q70732657]] | [[Інэса Аляксееўна Лаўрэнава]] | [[Kíiv]] | 1950-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2607 | [[:d:Q71120622|Q71120622]] | [[Ала Адамаўна Літаш]] | ''[[:d:Q997512|Q997512]]'' | 1954-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2608 | [[:d:Q71169687|Q71169687]] | [[Marwa Al-Sabouni]] | ''[[:d:Q131301|Q131301]]'' | 1981-09-18 | [[Siria]] | | [[Ficheiro:Marwa Al-Sabouni.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2609 | [[:d:Q71333238|Q71333238]] | [[Victoria Thornton]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2610 | [[:d:Q71360437|Q71360437]] | [[Людміла Пятроўна Луцэвіч]] | ''[[:d:Q954265|Q954265]]'' | 1948-11-01 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2611 | [[:d:Q71453213|Q71453213]] | [[Наталля Аляксандраўна Манаенкава]] | [[Minsk]] | 1963-10-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2612 | [[:d:Q71458944|Q71458944]] | [[Наталля Пятроўна Мартынава]] | [[Minsk]] | 1956-05-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2613 | [[:d:Q71551901|Q71551901]] | [[Lola Domènech]] | [[Olot]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Lola Domènech.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2614 | [[:d:Q71620737|Q71620737]] | [[Christina Seilern]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2615 | [[:d:Q71662852|Q71662852]] | [[Вера Барысаўна Масальская]] | ''[[:d:Q4429630|Q4429630]]'' | 1930-06-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2616 | [[:d:Q71666556|Q71666556]] | [[Тамара Леанідаўна Матыль]] | [[Minsk]] | 1962-04-09 | | | [[Ficheiro:2016 год Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2617 | [[:d:Q71855163|Q71855163]] | [[Лідзія Анатолеўна Леснякова]] | [[Minsk]] | 1982-12-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2618 | [[:d:Q72096357|Q72096357]] | [[Таццяна Барысаўна Мароз]] | ''[[:d:Q4270917|Q4270917]]'' | 1963-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2619 | [[:d:Q72200640|Q72200640]] | [[Astrid Ley]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1974-12-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2620 | [[:d:Q72546932|Q72546932]] | [[Helene Hulst-Alexander]] | [[Viena]] | 1914-04-09 | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Austria]] | 1965-08-13 | |- | style='text-align:right'| 2621 | [[:d:Q72713197|Q72713197]] | [[Bep Zeeman]] | ''[[:d:Q2265180|Q2265180]]'' | 1895-04-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1990-12-23 | |- | style='text-align:right'| 2622 | [[:d:Q72736074|Q72736074]] | [[Tanja Prušnik]] | ''[[:d:Q487527|Q487527]]'' | 1971 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:OBS 20190625 OBS0034.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2623 | [[:d:Q72759790|Q72759790]] | [[Barbra Neski]] | ''[[:d:Q570889|Q570889]]'' | 1928-01-13 | [[Estados Unidos de América]] | 2025-03-23 | |- | style='text-align:right'| 2624 | [[:d:Q73302240|Q73302240]] | [[Lillian Chrystall]] | | 1926 | [[Nova Zelandia]] | 2022 | [[Ficheiro:Julie Stout & Lillian Chrystall (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2625 | [[:d:Q73590593|Q73590593]] | [[Валянціна Сямёнаўна Назарук]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1957-07-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2626 | [[:d:Q73881563|Q73881563]] | [[Алена Яўгенаўна Ніціеўская]] | [[Tashkent]] | 1961-05-12 | | | [[Ficheiro:БНТУ. Архітэктура ў часе і прасторы. Алена Яўгенаўна Ніціеўская (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2627 | [[:d:Q73975360|Q73975360]] | [[Livia de Bethune]] | | 1963 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2628 | [[:d:Q73985614|Q73985614]] | [[Ірына Ігнацьеўна Навацкая]] | [[Minsk]] | 1950-01-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2629 | [[:d:Q73985876|Q73985876]] | [[Ірына Алегаўна Сітнікава]] | [[Nizhnii Novgorod]] | 1945-03-30 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2630 | [[:d:Q74032464|Q74032464]] | [[Эма Віталеўна Новікава]] | [[Asipovičy]] | 1946-10-13 | [[República Socialista Soviética de Belarús]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2631 | [[:d:Q74034345|Q74034345]] | [[Любоў Абрамаўна Нардштэйн]] | [[Irkutsk]] | 1942-07-31 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2632 | [[:d:Q74065569|Q74065569]] | [[Нэлі Андрэеўна Абухава]] | ''[[:d:Q5196|Q5196]]'' | 1947-11-18 | [[República Socialista Soviética de Belarús]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2633 | [[:d:Q74363720|Q74363720]] | [[Grada Wolffensperger]] | [[A Haia]] | 1887-04-03 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1965-02-12 | |- | style='text-align:right'| 2634 | [[:d:Q74522233|Q74522233]] | [[Таццяна Сяргееўна Осіпава]] | ''[[:d:Q74522405|Q74522405]]'' | 1949-01-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2635 | [[:d:Q74550295|Q74550295]] | [[Галіна Фёдараўна Пальчэўская]] | [[Blagoveshchensk]] | 1946-05-28 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2636 | [[:d:Q74685273|Q74685273]] | [[Ewa Caban]] | | 20th century | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:EwkaC wikipedystka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2637 | [[:d:Q75035103|Q75035103]] | [[Тамара Антонаўна Перасадзька]] | [[Iereván]] | 1922-02-13 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2638 | [[:d:Q75041988|Q75041988]] | [[Ларыса Мадэстаўна Пілатовіч]] | ''[[:d:Q647678|Q647678]]'' | 1947-07-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2639 | [[:d:Q75271320|Q75271320]] | [[Mary Lovelace]] | | 1848 | [[Reino Unido]] | 1941-04-18 | [[Ficheiro:Lady Mary Lovelace, 30 December 1880.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2640 | [[:d:Q75324179|Q75324179]] | [[Princess Viktoria of Bentheim und Steinfurt]] | ''[[:d:Q574332|Q574332]]'' | 1887-08-18 | [[Alemaña]] | 1961-01-30 | |- | style='text-align:right'| 2641 | [[:d:Q75619929|Q75619929]] | [[Penelope Hobhouse]] | ''[[:d:Q6927742|Q6927742]]'' | 1929-11-20 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2642 | [[:d:Q75727215|Q75727215]] | [[Clàudia Cabero]] | [[Barcelona]] | 1986-11-04 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2643 | [[:d:Q75899077|Q75899077]] | [[Тамара Мікалаеўна Пракаповіч]] | ''[[:d:Q201458|Q201458]]'' | 1950-08-28 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2644 | [[:d:Q75924362|Q75924362]] | [[Bagra Georgieva]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1929-09-18<br/>1929 | [[Bulgaria]] | 2016<br/>2015 | |- | style='text-align:right'| 2645 | [[:d:Q75996579|Q75996579]] | [[Ала Хрыстафораўна Прасяная]] | ''[[:d:Q4326631|Q4326631]]'' | 1947-01-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2646 | [[:d:Q76050490|Q76050490]] | [[Eva Tlustá]] | [[Praga]]<br/>''[[:d:Q827041|Q827041]]'' | 1952-07-27 | [[Checoslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 2647 | [[:d:Q76123895|Q76123895]] | [[Lavone Dickensheets Andrews]] | | 1912-09-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2002-06-04 | |- | style='text-align:right'| 2648 | [[:d:Q76123901|Q76123901]] | [[Valeria Stupnitsky Batorewicz]] | | 1936-05-19 | | 1983 | |- | style='text-align:right'| 2649 | [[:d:Q76123985|Q76123985]] | [[Mary Brown Channel]] | ''[[:d:Q342803|Q342803]]'' | 1907 | [[Estados Unidos de América]] | 2006 | [[Ficheiro:M-b-channel.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2650 | [[:d:Q76124027|Q76124027]] | [[Helen Sellers Davis]] | | 1912 | [[Estados Unidos de América]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 2651 | [[:d:Q76124056|Q76124056]] | [[Ruth Reynolds Freeman]] | | 1913 | [[Estados Unidos de América]] | 1969 | |- | style='text-align:right'| 2652 | [[:d:Q76124063|Q76124063]] | [[Aniko Maria Gazda]] | [[Budapest]] | 1933-08-11 | [[Hungría]] | 1990-09-19 | |- | style='text-align:right'| 2653 | [[:d:Q76124070|Q76124070]] | [[Greta Gray]] | | 1880-09-30 | [[Estados Unidos de América]] | 1961-01-18 | |- | style='text-align:right'| 2654 | [[:d:Q76124102|Q76124102]] | [[Ayla Karacabey Chatfield]] | | 1939 | [[Turquía]] | 2012 | |- | style='text-align:right'| 2655 | [[:d:Q76124127|Q76124127]] | [[Rowena Reed Kostellow]] | ''[[:d:Q486472|Q486472]]'' | 1900 | [[Estados Unidos de América]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 2656 | [[:d:Q76124134|Q76124134]] | [[Lois Wilson Langhorst]] | ''[[:d:Q2154205|Q2154205]]'' | 1914-08-31 | [[Estados Unidos de América]] | 1989-01-06 | |- | style='text-align:right'| 2657 | [[:d:Q76124206|Q76124206]] | [[Melita Rodeck]] | [[Milán]] | 1914-04-12 | | 2011-03-03 | |- | style='text-align:right'| 2658 | [[:d:Q76124219|Q76124219]] | [[Elli Ruuth]] | | 1893-05-09 | [[Finlandia]] | 1975-06-28 | |- | style='text-align:right'| 2659 | [[:d:Q76124239|Q76124239]] | [[Sally Bould Stan]] | ''[[:d:Q988827|Q988827]]'' | 1917-11-29 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-05-28 | |- | style='text-align:right'| 2660 | [[:d:Q76124251|Q76124251]] | [[Grace Tabor]] | [[Cuba]] | 1873 | [[Estados Unidos de América]] | 1973 | [[Ficheiro:Grace Tabor, from the Actresses series (N245) issued by Kinney Brothers to promote Sweet Caporal Cigarettes MET DP859685.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2661 | [[:d:Q76124258|Q76124258]] | [[Elisabeth Kendall Thompson]] | [[Nova Orleáns]] | 1910-07-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-03-27 | |- | style='text-align:right'| 2662 | [[:d:Q76124277|Q76124277]] | [[Rebecca Wood Watkin]] | [[Portland, Oregón|Portland]] | 1913-04-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-12-19 | |- | style='text-align:right'| 2663 | [[:d:Q76124284|Q76124284]] | [[Read Weber]] | | 1907 | [[Estados Unidos de América]] | 1990-05-01 | |- | style='text-align:right'| 2664 | [[:d:Q76148175|Q76148175]] | [[Bibbi Olsson]] | ''[[:d:Q10727562|Q10727562]]'' | 1936-07-21 | [[Suecia]] | 2010-09-16 | [[Ficheiro:Bibbi Olsson arkitekt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2665 | [[:d:Q76284347|Q76284347]] | [[Erika Nakagawa]] | [[Tokyo]] | 1983 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2666 | [[:d:Q76377370|Q76377370]] | [[Ahmereen Reza]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2667 | [[:d:Q76697693|Q76697693]] | [[Judy Lorraine]] | [[Bendigo]] | 1928-05-16 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2668 | [[:d:Q76735896|Q76735896]] | [[Тамара Мікалаеўна Пукач]] | [[Hrodna]] | 1949-06-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2669 | [[:d:Q76806318|Q76806318]] | [[Таццяна Сталінаўна Пуцькова]] | [[Minsk]] | 1970-11-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2670 | [[:d:Q76846302|Q76846302]] | [[Diane Hoskins]] | [[Chicago]] | | | | [[Ficheiro:Hoskins speaking.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2671 | [[:d:Q76891679|Q76891679]] | [[Алена Васілеўна Радзюк]] | [[Babrujsk]] | 1952-07-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2672 | [[:d:Q76965551|Q76965551]] | [[Тамара Пятроўна Разанава]] | ''[[:d:Q889588|Q889588]]'' | 1949-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2673 | [[:d:Q76969423|Q76969423]] | [[Тамара Герасімаўна Раманоўская]] | ''[[:d:Q4492981|Q4492981]]'' | 1934-03-03 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2674 | [[:d:Q77038189|Q77038189]] | [[Тамара Фёдараўна Розава]] | [[Siarahi]] | 1940-11-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2675 | [[:d:Q77247177|Q77247177]] | [[Edna Mosley]] | ''[[:d:Q2153758|Q2153758]]'' | 1899-12-20 | [[Reino Unido]] | 1954-02-19 | [[Ficheiro:Edna-Mosely-Mosley.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2676 | [[:d:Q77264344|Q77264344]] | [[Pilar García Almirall]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 2677 | [[:d:Q77352903|Q77352903]] | [[Lindy Roy]] | | 1963 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 2678 | [[:d:Q77463797|Q77463797]] | [[Pia Ednie-Brown]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2679 | [[:d:Q77571034|Q77571034]] | [[Wiktoria Frydecka]] | [[Shchyrets]] | 1901-12-21 | [[Polonia]] | 1992-11-27 | |- | style='text-align:right'| 2680 | [[:d:Q77588640|Q77588640]] | [[Валянціна Уладзіміраўна Свінарэнка]] | ''[[:d:Q4345019|Q4345019]]'' | 1959-04-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2681 | [[:d:Q77668235|Q77668235]] | [[Наталля Аркадзеўна Святагор]] | ''[[:d:Q2630603|Q2630603]]'' | 1958-03-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2682 | [[:d:Q77705042|Q77705042]] | [[Таццяна Уладзіміраўна Сівая]] | [[Hirnyk]] | 1957-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2683 | [[:d:Q77836639|Q77836639]] | [[Annette Spiro]] | ''[[:d:Q66171|Q66171]]'' | 1957 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2684 | [[:d:Q78173171|Q78173171]] | [[Frances Bronet]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2685 | [[:d:Q78185645|Q78185645]] | [[Giorgia Andreuzza]] | [[Parma]] | 1973-12-11 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Giorgia Andreuzza daticamera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2686 | [[:d:Q78360949|Q78360949]] | [[Stefanie Henneke]] | | 1970-01-03 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2687 | [[:d:Q78512156|Q78512156]] | [[Larysa Mikalajeŭna Smirnova]] | [[Polack]] | 1949-05-08 | [[Unión Soviética]] | 2025-03-31 | |- | style='text-align:right'| 2688 | [[:d:Q78577242|Q78577242]] | [[Вольга Уладзіленаўна Сакалова]] | [[Lviv]] | 1958-05-07 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2689 | [[:d:Q78583145|Q78583145]] | [[Яўгенія Аляксееўна Сап’янік]] | [[Minsk]] | 1941-01-15 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2690 | [[:d:Q78589763|Q78589763]] | [[Вольга Іванаўна Сцепанковіч]] | ''[[:d:Q78589909|Q78589909]]'' | 1960-01-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2691 | [[:d:Q78813416|Q78813416]] | [[Henrieta Moravčíková]] | [[Bratislava]] | 1963-11-02 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 2692 | [[:d:Q78908805|Q78908805]] | [[Вераніка Уладзіміраўна Стоцкая]] | [[Volgogrado]] | 1967-08-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2693 | [[:d:Q79114356|Q79114356]] | [[Monica Benicio]] | [[Río de Xaneiro]] | 1986 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Meeting with Sakharov Prize finalists (49233759043).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2694 | [[:d:Q79225130|Q79225130]] | [[Anne Van Loo]] | | 1951 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Anne van Loo, 2021 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2695 | [[:d:Q79240567|Q79240567]] | [[Maria Saadeh]] | [[Damasco]] | 1974-01-01 | [[Siria]] | | [[Ficheiro:MARIA-SAADEH.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2696 | [[:d:Q79392579|Q79392579]] | [[Eva Prats]] | [[Barcelona]] | 1965 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2697 | [[:d:Q80133003|Q80133003]] | [[Tiffany D. Brown]] | ''[[:d:Q5739747|Q5739747]]'' | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Re-publica Detroit 2019 - d2 (48935615578).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2698 | [[:d:Q80220015|Q80220015]] | [[Lotte Gerson]] | [[Essen]] | 1905-03-17 | [[Alemaña]] | 1995-05 | |- | style='text-align:right'| 2699 | [[:d:Q80443981|Q80443981]] | [[Inés Apraiz]] | [[Vitoria]] | 1971 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ines Apraizen argazkia.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2700 | [[:d:Q80702254|Q80702254]] | [[Märtha Lilius-Tallroth]] | ''[[:d:Q14657|Q14657]]'' | 1904-08-28 | [[Finlandia]]<br/>[[Gran Ducado de Finlandia]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2701 | [[:d:Q80702530|Q80702530]] | [[Airi Viertokangas]] | No/unknown value | 1908-07-04 | [[Finlandia]]<br/>[[Gran Ducado de Finlandia]] | 1960-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2702 | [[:d:Q81832790|Q81832790]] | [[Jette Lehmann]] | | 1957-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2703 | [[:d:Q81940491|Q81940491]] | [[Anna Vasof]] | [[Praga]] | 1985 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:VIS Vienna Shorts 2019-05-29 Stadtkino im Künstlerhaus 34 Anna Vasof (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2704 | [[:d:Q82080467|Q82080467]] | [[Judith Macintosh]] | [[Sydney]] | 1923-02-06 | [[Australia]] | 2009-11-05 | |- | style='text-align:right'| 2705 | [[:d:Q82310083|Q82310083]] | [[Алена Андрэеўна Стаянава]] | | 1964-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2706 | [[:d:Q82647538|Q82647538]] | [[Іна Ігараўна Танаеўская]] | [[Minsk]] | 1957-06-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2707 | [[:d:Q83016145|Q83016145]] | [[Orly Robinzon]] | [[Kiryat Motzkin]] | 1969-02-28 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Orly Robinzon.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2708 | [[:d:Q83270181|Q83270181]] | [[Nina Jankowska]] | [[Varsovia]] | 1889 | [[Polonia]] | 1979-07-08 | |- | style='text-align:right'| 2709 | [[:d:Q83375078|Q83375078]] | [[Astrid Staufer]] | [[Lausana]] | 1963 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2710 | [[:d:Q83383908|Q83383908]] | [[Bianca Cruzeiro]] | | 1980 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2711 | [[:d:Q83416462|Q83416462]] | [[Catarina Almeida Marado]] | [[Coímbra]] | 1972 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 2712 | [[:d:Q83428169|Q83428169]] | [[Dorothea Tscheschner]] | ''[[:d:Q214640|Q214640]]'' | 1928-12-27 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | 2024-04-23 | |- | style='text-align:right'| 2713 | [[:d:Q83435402|Q83435402]] | [[Kerstin Fischbacher]] | [[Viena]] | 1988 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2714 | [[:d:Q83493948|Q83493948]] | [[Lamia Yammine]] | ''[[:d:Q25739|Q25739]]'' | 1974-02 | [[Líbano]] | | |- | style='text-align:right'| 2715 | [[:d:Q83596778|Q83596778]] | [[Нэлі Ігараўна Цямнова]] | ''[[:d:Q134667|Q134667]]'' | 1938-05-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2716 | [[:d:Q83688719|Q83688719]] | [[Shannon Christensen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2717 | [[:d:Q83751042|Q83751042]] | [[Annette Hoyt Flanders]] | [[Milwaukee]] | 1887 | [[Estados Unidos de América]] | 1946 | |- | style='text-align:right'| 2718 | [[:d:Q84077581|Q84077581]] | [[Галіна Іванаўна Фрэнкель]] | [[Homieĺ]] | 1948-11-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2719 | [[:d:Q84138695|Q84138695]] | [[Franca Manenti Valli]] | [[Reggio Emilia]] | 1930-10-22 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2720 | [[:d:Q84225644|Q84225644]] | [[Ксенія Кірылаўна Хачатранц]] | [[Rostov do Don]] | 1938-04-02 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2721 | [[:d:Q84316894|Q84316894]] | [[Ana Bassat]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2722 | [[:d:Q84316914|Q84316914]] | [[Marta Peris Eugenio]] | [[Palma]] | 1972 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2723 | [[:d:Q84316924|Q84316924]] | [[Conxita Balcells Blesa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2724 | [[:d:Q84369724|Q84369724]] | [[Ana Miljački]] | [[Belgrado]] | 1972 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2725 | [[:d:Q84405343|Q84405343]] | [[Ewa Stachura]] | [[Poznan]] | 1956-11-17 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2726 | [[:d:Q84497685|Q84497685]] | [[Marcela Steinbachová]] | [[Praga]] | 1975-03-31 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2727 | [[:d:Q84536004|Q84536004]] | [[Mai Khairi]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2728 | [[:d:Q84555092|Q84555092]] | [[Eva Růžičková]] | [[Praga]] | 1929-12-18 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 2729 | [[:d:Q84619227|Q84619227]] | [[Esra Akcan]] | | 1968 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2730 | [[:d:Q84707675|Q84707675]] | [[Маргарыта Іванаўна Чаркасава]] | ''[[:d:Q93910|Q93910]]'' | 1929-08-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2731 | [[:d:Q84709321|Q84709321]] | [[Paola Degni]] | [[Roma]] | 1943 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2732 | [[:d:Q84764802|Q84764802]] | [[Neasa Hourigan]] | [[Limerick]] | 1980-10-09 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Neasa Hourigan 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2733 | [[:d:Q84951092|Q84951092]] | [[Felicity Scott]] | [[Australia]] | 1965 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Felicity Scott at the Outlaw Territories Book Launch at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2734 | [[:d:Q84970725|Q84970725]] | [[Alla Mykhailivna Pleshkanovska]] | ''[[:d:Q997568|Q997568]]'' | 1962-06-30 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Плешкановська.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2735 | [[:d:Q85013014|Q85013014]] | [[Вера Сцяпанаўна Чумак]] | | 1958-02-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2736 | [[:d:Q85025537|Q85025537]] | [[Тамара Уладзіміраўна Шаўлюкевіч]] | [[Minsk]] | 1950-03-21 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2737 | [[:d:Q85097824|Q85097824]] | [[Sibylle Heusser]] | [[Basilea]] | 1942-04-24 | [[Suíza]] | 2025-07-01 | |- | style='text-align:right'| 2738 | [[:d:Q85100121|Q85100121]] | [[Hanny Mehr]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1927-01-14 | [[Suíza]]<br/>[[Alemaña]] | 2018-11-24 | |- | style='text-align:right'| 2739 | [[:d:Q85301273|Q85301273]] | [[Кацярына Львоўна Шулаева]] | [[Minsk]] | 1950-04-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2740 | [[:d:Q85317571|Q85317571]] | [[Nevnihal Erdoğan]] | ''[[:d:Q127063|Q127063]]'' | 1959-08-21 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:NEVNİHAL ERDOGAN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2741 | [[:d:Q85335289|Q85335289]] | [[Сімбіка Гарыфаўна Абязава]] | ''[[:d:Q103255|Q103255]]'' | 1924-10-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2742 | [[:d:Q85337520|Q85337520]] | [[Ала Іванаўна Агафонава]] | [[Barnaul]] | 1937-03-09 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2743 | [[:d:Q85362005|Q85362005]] | [[Aida Hoteit]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2744 | [[:d:Q85407814|Q85407814]] | [[Святлана Георгіеўна Алейнікава]] | ''[[:d:Q730175|Q730175]]'' | 1942-06-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2745 | [[:d:Q85409963|Q85409963]] | [[Галіна Аляксандраўна Аляксандрава]] | [[Gülchö]] | 1933-11-25 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2746 | [[:d:Q85548020|Q85548020]] | [[Аліса Аляксееўна Антонава]] | [[Minsk]] | 1938-01-06 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2747 | [[:d:Q85655517|Q85655517]] | [[Irena Velková]] | [[Brno]] | 1951-11-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2748 | [[:d:Q85711046|Q85711046]] | [[Gaëlle Lauriot-Prévost]] | [[Metz]] | 1962 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2749 | [[:d:Q85717451|Q85717451]] | [[Leonore Wolters-Krebs]] | [[Dessau]] | 1938 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Leonore Wolters-Krebs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2750 | [[:d:Q85846028|Q85846028]] | [[Grace La]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2751 | [[:d:Q85850786|Q85850786]] | [[Birgit Abrecht]] | ''[[:d:Q80783|Q80783]]'' | 1961-06-17 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2752 | [[:d:Q85853704|Q85853704]] | [[Teresa Beirão]] | [[Lisboa]] | 1954-12-29 | [[Portugal]] | 2015-02-11 | |- | style='text-align:right'| 2753 | [[:d:Q85854324|Q85854324]] | [[Valentyna Nykyforìvna Ačkasova]] | [[Kíiv]] | 1928 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2015-03-27 | |- | style='text-align:right'| 2754 | [[:d:Q85866771|Q85866771]] | [[Susana Caldas]] | [[Cartaxena de Indias]] | 1964-04-05 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2755 | [[:d:Q85873479|Q85873479]] | [[Kelzy Ecard]] | [[Estado do Río de Xaneiro]] | 1965-08-22 | | | [[Ficheiro:Kelzy Ecard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2756 | [[:d:Q85978206|Q85978206]] | [[Tatu Gatere]] | | | [[Kenya]] | | [[Ficheiro:Tatu Gatere, co-founder & COO, Buildher 20200120145238 GMCB0072 (49419870057) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2757 | [[:d:Q85981887|Q85981887]] | [[Maija Kairamo]] | [[Oulu]] | 1935-06-03 | [[Finlandia]] | 2023-06-10 | |- | style='text-align:right'| 2758 | [[:d:Q85993528|Q85993528]] | [[Колос Ганна Сергіївна]] | [[Kíiv]] | 1929-10-24 | | 2020-07-18 | |- | style='text-align:right'| 2759 | [[:d:Q86002462|Q86002462]] | [[Veronika Leonidovna Voronina]] | ''[[:d:Q102445|Q102445]]'' | 1910-05-14 | [[Unión Soviética]] | 2000-08-04 | |- | style='text-align:right'| 2760 | [[:d:Q86004078|Q86004078]] | [[Thea Kisselov]] | [[Israel]] | 1953 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:פרופ' תאה קיסלוב.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2761 | [[:d:Q86004223|Q86004223]] | [[Liora Kisselov]] | | 1950-01-14 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:ליאורה קיסלוב- קיי.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2762 | [[:d:Q86109355|Q86109355]] | [[Ulya Vogt Göknil]] | [[Istanbul]] | 1921-01-04 | [[Suíza]]<br/>[[Turquía]] | 2014-07-09 | |- | style='text-align:right'| 2763 | [[:d:Q86311513|Q86311513]] | [[Yomana Koteich]] | | 1966-10-10 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 2764 | [[:d:Q86371228|Q86371228]] | [[Ларыса Уладзіміраўна Архангельская]] | [[Minsk]] | 1934-10-19 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2765 | [[:d:Q86371690|Q86371690]] | [[Ana Maria Duran Calisto]] | | 1971 | [[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Ana Maria Duran Calisto is feeding her daughter while sitting in front of a painting that belongs to her good friend, the Ecuadorean artist Ana Isabel Bustamante.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2766 | [[:d:Q86496750|Q86496750]] | [[Cristina Maragall i Garrigosa]] | [[Barcelona]] | 1967 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2767 | [[:d:Q86496912|Q86496912]] | [[Лідзія Пятроўна Афанасьева]] | [[Paninsky District]] | 1925-08-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2768 | [[:d:Q86512927|Q86512927]] | [[Эльвіра Акімаўна Афанасьева]] | [[Viciebsk]] | 1939-07-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2769 | [[:d:Q86596910|Q86596910]] | [[Любоў Пятроўна Баннава]] | [[Novosibirsk]] | 1953-10-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2770 | [[:d:Q86601098|Q86601098]] | [[Раіса Рыгораўна Бекельман]] | [[Odesa]] | 1929-03-19 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2771 | [[:d:Q86613952|Q86613952]] | [[Ніна Канстанцінаўна Белавусава]] | ''[[:d:Q4275508|Q4275508]]'' | 1944-11-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2772 | [[:d:Q86741190|Q86741190]] | [[Amina Agueznay]] | [[Casablanca]] | 1963 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 2773 | [[:d:Q86744415|Q86744415]] | [[Minako Murakami]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2774 | [[:d:Q87145466|Q87145466]] | [[Маргарыта Іванаўна Бялянкіна]] | [[Yoshkar-Ola]] | 1939-07-10 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2775 | [[:d:Q87268134|Q87268134]] | [[Dorothee Dubrau]] | [[Berlín]] | 1955-01-27 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 2776 | [[:d:Q87286730|Q87286730]] | [[Angela Mensing-de Jong]] | [[Hamburgo]] | 1966 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2777 | [[:d:Q87313196|Q87313196]] | [[Kirsten Bauer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2778 | [[:d:Q87648433|Q87648433]] | [[Raukura Turei]] | [[Auckland]] | 1987 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Awards B7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2779 | [[:d:Q87724471|Q87724471]] | [[Letizia Galli]] | [[Florencia]] | 1944-03-14 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Letiziaenrico.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2780 | [[:d:Q87740222|Q87740222]] | [[Marjorie Simpson]] | [[Nova Gales do Sur]] | 1924-06-17 | [[Australia]] | 2003-01-27 | |- | style='text-align:right'| 2781 | [[:d:Q87749954|Q87749954]] | [[Apolline Vranken]] | [[Bruxelas]] | 1994 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2782 | [[:d:Q87989793|Q87989793]] | [[Beatriz Peschard]] | [[Cidade de México]] | 1970 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2783 | [[:d:Q88254405|Q88254405]] | [[Cristina Bergoglio]] | | 1967 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2784 | [[:d:Q88374327|Q88374327]] | [[Roosje Rave]] | [[Utrecht]] | 1950-07-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2785 | [[:d:Q88644601|Q88644601]] | [[Donatella Fioretti]] | [[Savona]] | 1962 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2786 | [[:d:Q88722234|Q88722234]] | [[Chisato Iiyama]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2787 | [[:d:Q88725371|Q88725371]] | [[Christina Perks]] | | 1935 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2788 | [[:d:Q88768026|Q88768026]] | [[Anne-Julchen Bernhardt]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1971 | | | [[Ficheiro:Anne-Julchen Bernhardt-1678.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2789 | [[:d:Q88861361|Q88861361]] | [[Вольга Віктараўна Шубіна]] | ''[[:d:Q93910|Q93910]]'' | 1941-03-26 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2790 | [[:d:Q88919847|Q88919847]] | [[Maya Mada]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2791 | [[:d:Q89068602|Q89068602]] | [[Eva Matsuzaki]] | [[Riga]] | 1944-02-27 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2792 | [[:d:Q89072094|Q89072094]] | [[Johanna Hurme]] | | | [[Finlandia]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Johanna Hurme.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2793 | [[:d:Q89073376|Q89073376]] | [[Nevena Kechedzhieva]] | | 1927 | | 2012 | |- | style='text-align:right'| 2794 | [[:d:Q89158584|Q89158584]] | [[Shannon Nichol]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2795 | [[:d:Q89188841|Q89188841]] | [[Лопушинська Євгенія Іванівна]] | ''[[:d:Q819103|Q819103]]'' | 1920 | [[Unión Soviética]] | 1996-02-06 | |- | style='text-align:right'| 2796 | [[:d:Q89276719|Q89276719]] | [[Ulrike Eichhorn]] | [[Hannover]] | 1959-04-18 | | 2025-10-19 | |- | style='text-align:right'| 2797 | [[:d:Q89299422|Q89299422]] | [[Hendrika Buelinckx]] | [[Rexión de Bruxelas-Capital]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2798 | [[:d:Q89433094|Q89433094]] | [[Marie-Odile Marceau]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2799 | [[:d:Q89482958|Q89482958]] | [[Arja Renell]] | | 1975 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2800 | [[:d:Q89731283|Q89731283]] | [[Laila Niemioja]] | [[Kajaani]] | 1914-05-23 | [[Finlandia]] | 2001-06-19 | |- | style='text-align:right'| 2801 | [[:d:Q90009099|Q90009099]] | [[Pamela Bell]] | [[Wellington]] | 1972-12-21 | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2802 | [[:d:Q90043175|Q90043175]] | [[Doris Sung]] | | | | | [[Ficheiro:Doris Sung.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2803 | [[:d:Q90082574|Q90082574]] | [[A. Jane Duncombe]] | | 1925 | [[Canadá]] | 2015 | [[Ficheiro:Jane-duncombe-011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2804 | [[:d:Q90111301|Q90111301]] | [[Παρασκευή Νουκάκη-Μπαμπάλου]] | [[Tesalónica]] | 1946 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2805 | [[:d:Q90112562|Q90112562]] | [[Maro Kardamitsi-Adami]] | [[Atenas]] | 1945 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2806 | [[:d:Q90413964|Q90413964]] | [[Maider Uriarte]] | [[Colchester]] | 1981 | | 2016-08-23 | [[Ficheiro:Maider Uriarte Idiazabal (Mikel Mtz. de Trespuentes).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2807 | [[:d:Q90428670|Q90428670]] | [[Laura Maioz Basterretxea]] | [[Hondarribia]] | 1986 | | | [[Ficheiro:Aldiri Maioz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2808 | [[:d:Q90429293|Q90429293]] | [[Itsaso Larramendi Elexgaray]] | [[Bilbao]] | 1990-07-30 | [[España]] | | [[Ficheiro:Itsaso-larramendi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2809 | [[:d:Q90431197|Q90431197]] | [[Ianire de Andres Olabarria]] | [[Markina-Xemein]] | 1986 | | | [[Ficheiro:IanireDeAndres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2810 | [[:d:Q90435723|Q90435723]] | [[Ula Iruretagoiena Busturia]] | [[Bilbao]] | 1979 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ula Iruretagoiena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2811 | [[:d:Q90545095|Q90545095]] | [[Agurtzane Elguren]] | [[Azkoitia]] | 1979-05-12 | | | [[Ficheiro:Agurtzane Elguren.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2812 | [[:d:Q90675036|Q90675036]] | [[Leire Milikua]] | [[Abadiño]] | 1985-06-28 | | | [[Ficheiro:Leire Milikua.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2813 | [[:d:Q91017556|Q91017556]] | [[Ágota Soltész]] | [[Budapest]] | 1949-08-18 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2814 | [[:d:Q91090304|Q91090304]] | [[Rachel Nissim]] | [[Plovdiv]] | 1937-12-02 | [[Israel]] | 2012-05-02 | |- | style='text-align:right'| 2815 | [[:d:Q91132293|Q91132293]] | [[Nóra Demeter]] | [[San Francisco]] | 1965-06-26 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2816 | [[:d:Q91171329|Q91171329]] | [[Éva Magyari]] | [[Budapest]] | 1952-06-17 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2817 | [[:d:Q91213891|Q91213891]] | [[Marta Sękulska-Wrońska]] | [[Varsovia]] | 1983-09-28 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Marta Sekulska Wronska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2818 | [[:d:Q91463892|Q91463892]] | [[María Itziar Urrutia San Antón]] | [[Bilbao]] | 1959-07<br/>20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2819 | [[:d:Q91783760|Q91783760]] | [[Anett-Maud Joppien]] | [[Frankfurt]] | 1959-09-14 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Portrait von Anett Maud Joppien.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2820 | [[:d:Q92276717|Q92276717]] | [[Åsmund Skard]] | [[Oslo]] | 1939-12-01 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 2821 | [[:d:Q93245678|Q93245678]] | [[Caroline Voet]] | [[Anveres]] | 1974 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2822 | [[:d:Q93275485|Q93275485]] | [[Elke Pahl-Weber]] | [[Hamburgo]] | 1952 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Flickr - boellstiftung - Elke Pahl-Weber, Bundesinstitut für Bau, Stadt- und Raumforschung (BBSR).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2823 | [[:d:Q93351496|Q93351496]] | [[Сәхәүетдинова Мәстүрә Низам ҡыҙы]] | ''[[:d:Q1025145|Q1025145]]'' | 1903-01-07 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1996-03-25 | |- | style='text-align:right'| 2824 | [[:d:Q93390494|Q93390494]] | [[Інэса Фёдараўна Брэгман]] | ''[[:d:Q132698|Q132698]]'' | 1944-12-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2825 | [[:d:Q93395952|Q93395952]] | [[Наталля Сяргееўна Будыка]] | [[Yoshkar-Ola]] | 1945-09-25 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2826 | [[:d:Q93397612|Q93397612]] | [[Мая Трафімаўна Буйлова]] | [[Minsk]] | 1939-05-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2827 | [[:d:Q93436462|Q93436462]] | [[Вера Гаўрылаўна Бурдзіна]] | ''[[:d:Q93436765|Q93436765]]'' | 1932-04-10 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2828 | [[:d:Q93452031|Q93452031]] | [[Людміла Васілеўна Былінская]] | ''[[:d:Q956207|Q956207]]'' | 1948-07-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2829 | [[:d:Q93452792|Q93452792]] | [[Людміла Карнелаўна Быстрова]] | [[Zaskarki]] | 1948-09-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2830 | [[:d:Q93627307|Q93627307]] | [[Claude Brévan]] | | 1940-03-11 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2831 | [[:d:Q93715937|Q93715937]] | [[Кацярына Паўлаўна Вернер]] | [[Varsovia]] | 1918-12-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2832 | [[:d:Q93732462|Q93732462]] | [[Helena Kurmanowicz]] | ''[[:d:Q9174223|Q9174223]]'' | 1933-01-26 | [[Polonia]] | 2018-08-21 | |- | style='text-align:right'| 2833 | [[:d:Q93753998|Q93753998]] | [[Вера Зіноўеўна Віткіна]] | [[Minsk]] | 1948-08-28 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2834 | [[:d:Q93758796|Q93758796]] | [[Элеанора Раманаўна Вішнеўская]] | [[Minsk]] | 1933-09-01 | [[Belarús]] | 2016 | |- | style='text-align:right'| 2835 | [[:d:Q93794778|Q93794778]] | [[Sheila Walbe Ornstein]] | [[São Paulo]] | 1966-04-05 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2836 | [[:d:Q94075268|Q94075268]] | [[Aishwarya Tipnis]] | | 1980 | [[India]] | | [[Ficheiro:Aishwarya Tipnis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2837 | [[:d:Q94285617|Q94285617]] | [[Julia Gersovitz]] | [[Montreal]] | 1952 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2838 | [[:d:Q94321134|Q94321134]] | [[Nezahat Arıkoğlu]] | [[Istanbul]] | 1920-04-07 | [[Turquía]] | 2000 | |- | style='text-align:right'| 2839 | [[:d:Q94508454|Q94508454]] | [[Claudia Schneider-Esleben]] | [[Düsseldorf]] | 1949 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2840 | [[:d:Q94508490|Q94508490]] | [[Radomíra Sedláková]] | ''[[:d:Q171018|Q171018]]'' | 1950-08-25 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2841 | [[:d:Q94510471|Q94510471]] | [[Verena von Gagern]] | [[Bonn]] | 1946 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2842 | [[:d:Q94520216|Q94520216]] | [[Miho Mazereeuw]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2843 | [[:d:Q94579502|Q94579502]] | [[Kimiko Suzuki]] | | 1929 | | 1992 | |- | style='text-align:right'| 2844 | [[:d:Q94686957|Q94686957]] | [[Franca Ghitti]] | [[Erbanno]] | 1932 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | 2012 | |- | style='text-align:right'| 2845 | [[:d:Q94721365|Q94721365]] | [[Ulrike Manhardt]] | | 1913-01-01 | [[Austria]] | 1999 | |- | style='text-align:right'| 2846 | [[:d:Q94736427|Q94736427]] | [[Marie-Luise Niewodniczanski]] | [[Bitburg]] | 1938 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2847 | [[:d:Q94738315|Q94738315]] | [[Margot Schürmann]] | [[Ludwigshafen am Rhein]] | 1924 | [[Alemaña]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 2848 | [[:d:Q94746694|Q94746694]] | [[Grit Bauer-Revellio]] | ''[[:d:Q656982|Q656982]]'' | 1924-01-14 | [[Alemaña]] | 2013-08-28 | |- | style='text-align:right'| 2849 | [[:d:Q94749020|Q94749020]] | [[Tony Lasnitzki]] | [[Maguncia]] | 1898-04-12 | [[Alemaña]] | 1991-01-21 | |- | style='text-align:right'| 2850 | [[:d:Q94756368|Q94756368]] | [[Luise Seitz]] | [[Weidenau]] | 1910 | [[Alemaña]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 2851 | [[:d:Q94763652|Q94763652]] | [[Bea Betz]] | [[Braunschweig]] | 1928-08-13 | [[Alemaña]] | 2018-12-20 | |- | style='text-align:right'| 2852 | [[:d:Q94791654|Q94791654]] | [[Аліна Міхайлаўна Главінская]] | [[Moscova]] | 1944-06-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2853 | [[:d:Q94800751|Q94800751]] | [[Зінаіда Віктараўна Говарава]] | [[Briansk]] | 1938-05-19 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2854 | [[:d:Q94806188|Q94806188]] | [[Таццяна Яўгенаўна Галіёта]] | [[Minsk]] | 1945-10-12 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2855 | [[:d:Q94825321|Q94825321]] | [[Іна Рыгораўна Голубева]] | [[Khabarovsk]] | 1933-01-13 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2856 | [[:d:Q94841471|Q94841471]] | [[Brigitte Ottel]] | | 1934-06-04 | [[Austria]] | 2011-04-27 | |- | style='text-align:right'| 2857 | [[:d:Q94966479|Q94966479]] | [[Lenora Garfinkel]] | [[Bronx]] | 1930 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-04-29 | |- | style='text-align:right'| 2858 | [[:d:Q94970617|Q94970617]] | [[Наталля Яўгенаўна Гоціна]] | [[Minsk]] | 1947-05-31 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2859 | [[:d:Q94977351|Q94977351]] | [[Marie-Louise Laleyan]] | [[Bulgaria]] | 1935 | | 2014 | |- | style='text-align:right'| 2860 | [[:d:Q94983142|Q94983142]] | [[Libuse Partyka]] | | 1921 | | 1995 | |- | style='text-align:right'| 2861 | [[:d:Q94994240|Q94994240]] | [[Briane Bicca]] | [[Porto Alegre]] | 1946 | [[Brasil]] | 2018-06-02 | |- | style='text-align:right'| 2862 | [[:d:Q94995561|Q94995561]] | [[Еўдакія Георгіеўна Грыневіч]] | [[Tashkent]] | 1938-12-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2863 | [[:d:Q95047855|Q95047855]] | [[Maria Tölzer]] | | 1908-03-02 | [[Austria]] | 1998-10-24 | |- | style='text-align:right'| 2864 | [[:d:Q95070892|Q95070892]] | [[Leopoldine Schwarzinger]] | | 1913-06-26 | [[Austria]] | 2002-12-06 | |- | style='text-align:right'| 2865 | [[:d:Q95076676|Q95076676]] | [[Lenka Žižková]] | ''[[:d:Q1789604|Q1789604]]'' | 1947-02-26 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2866 | [[:d:Q95085531|Q95085531]] | [[Vítězslava Rothbauerová]] | [[Brno]] | 1941-10-28 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2867 | [[:d:Q95088854|Q95088854]] | [[Naděžda Dvořáková]] | [[České Budějovice]] | 1939-10-27 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2868 | [[:d:Q95142071|Q95142071]] | [[Freya Brandl]] | ''[[:d:Q18611795|Q18611795]]'' | 1940 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2869 | [[:d:Q95153993|Q95153993]] | [[Hana Urbášková]] | ''[[:d:Q470445|Q470445]]'' | 1948-08-11 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2870 | [[:d:Q95162337|Q95162337]] | [[Takako Yokomura]] | | 1955 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2871 | [[:d:Q95162752|Q95162752]] | [[Eva Macholánová]] | [[Třebíč]] | 1966-06-04 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 2872 | [[:d:Q95167144|Q95167144]] | [[Jiřina Loudová]] | [[České Budějovice]] | 1928-10-03 | [[Checoslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 2873 | [[:d:Q95169549|Q95169549]] | [[Zuzana Pešková]] | | 1980-05-01 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Zuzana Pešková, 2022 (01).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2874 | [[:d:Q95193448|Q95193448]] | [[Anne-Christine Brehm]] | ''[[:d:Q6855|Q6855]]'' | 1980 | | | [[Ficheiro:Anne-christine-brehm-2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2875 | [[:d:Q95201156|Q95201156]] | [[Claudia Kromrei]] | | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2876 | [[:d:Q95205854|Q95205854]] | [[Franziska Dunkel]] | [[Múnic]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2877 | [[:d:Q95208003|Q95208003]] | [[Mary Pepchinski]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2878 | [[:d:Q95208246|Q95208246]] | [[Růžena Bartková]] | [[Brno]] | 1930-07-12 | [[Checoslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 2879 | [[:d:Q95208428|Q95208428]] | [[Eve Blau]] | | 1951-07-20 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2880 | [[:d:Q95209354|Q95209354]] | [[Eva Lohmann]] | | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2881 | [[:d:Q95215466|Q95215466]] | [[Jaroslava Gloserová]] | [[Plzeň]] | 1932-07-17 | [[Checoslovaquia]] | 1981-01-04 | |- | style='text-align:right'| 2882 | [[:d:Q95233805|Q95233805]] | [[Lenka Štěpánková]] | | 1973-06-02 | | | [[Ficheiro:Lenka Štěpánková, 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2883 | [[:d:Q95376288|Q95376288]] | [[Světla Karfíková]] | [[Brno]] | 1923-11-26 | [[Checoslovaquia]] | 2003-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2884 | [[:d:Q95390519|Q95390519]] | [[Mary Schneiderová]] | [[České Budějovice]] | 1900-03-14 | | 1966-09-11 | [[Ficheiro:Album representantů všech oborů veřejného života československého - 1927 - Mary J. Zubaníková.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2885 | [[:d:Q95392918|Q95392918]] | [[Barbora Krejčová]] | [[Brno]] | 1974-12-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2886 | [[:d:Q95487933|Q95487933]] | [[Lucie Rónová]] | [[Praga]] | 1983-02-14 | | | [[Ficheiro:Lucie Rónová (2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2887 | [[:d:Q95612045|Q95612045]] | [[Hilde Schwaiger]] | | 1922 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2888 | [[:d:Q95715747|Q95715747]] | [[Eva Weil]] | | 1940-07-28 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2889 | [[:d:Q95735753|Q95735753]] | [[Gertrud Lincke]] | [[Dresden]] | 1888-06-06 | [[Reich Alemán]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | 1976-10-07 | |- | style='text-align:right'| 2890 | [[:d:Q95920394|Q95920394]] | [[Таісія Фёдараўна Дворына-Кляноўская]] | [[Minsk]] | 1937-02-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2891 | [[:d:Q96039422|Q96039422]] | [[Марыя Генадзеўна Дабужская]] | ''[[:d:Q955013|Q955013]]'' | 1920-05-08 | [[República Socialista Soviética de Belarús]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2892 | [[:d:Q96064251|Q96064251]] | [[Зінаіда Сямёнаўна Даўгяла]] | ''[[:d:Q1025872|Q1025872]]'' | 1930-10-01 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2893 | [[:d:Q96064719|Q96064719]] | [[Ніна Рыгораўна Даўгіх]] | ''[[:d:Q4333633|Q4333633]]'' | 1936-03-24 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2894 | [[:d:Q96074704|Q96074704]] | [[Ada Bursi]] | [[Verona]] | 1906-05-24 | [[Italia]] | 1996 | |- | style='text-align:right'| 2895 | [[:d:Q96085087|Q96085087]] | [[Зінаіда Людвігаўна Драздоўская]] | ''[[:d:Q13029781|Q13029781]]'' | 1910-07-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2896 | [[:d:Q96088937|Q96088937]] | [[Любоў Фёдараўна Думаноўская]] | [[Almati]] | 1946-01-28 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2897 | [[:d:Q96182816|Q96182816]] | [[Maria José Estanco]] | ''[[:d:Q586722|Q586722]]'' | 1905-03-26 | [[Portugal]] | 1999-09-30 | |- | style='text-align:right'| 2898 | [[:d:Q96215904|Q96215904]] | [[Вера Рыгораўна Духаніна]] | [[Kíiv]] | 1941-05-02 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2899 | [[:d:Q96221061|Q96221061]] | [[Luo Xiaowei]] | [[Shanghai]] | 1925-09-10 | [[República Popular da China]] | 2020-06-08 | |- | style='text-align:right'| 2900 | [[:d:Q96289790|Q96289790]] | [[Bediz Koz]] | | | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Bediz and Azmi Koz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2901 | [[:d:Q96313796|Q96313796]] | [[Inés Sánchez de Madariaga]] | [[Madrid]] | 1963-11-25 | [[España]] | | [[Ficheiro:Inés Sánchez de Madariaga en Smart City LATAM Congress, 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2902 | [[:d:Q96322693|Q96322693]] | [[Marie-Louise Leclerc]] | [[Carouge]] | 1911-07-04 | [[Suíza]] | 2001-09-17 | |- | style='text-align:right'| 2903 | [[:d:Q96323773|Q96323773]] | [[Людміла Ільінічна Яршова]] | [[Almati]] | 1932-09-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2904 | [[:d:Q96323910|Q96323910]] | [[Pihla Meskanen]] | [[Espoo]] | 1970-05-25 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2905 | [[:d:Q96327390|Q96327390]] | [[Дзіна Іванаўна Жураўлёва]] | [[Соф’е-Кандрацьеўка]] | 1941-08-11 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2906 | [[:d:Q96335564|Q96335564]] | [[Лідзія Георгіеўна Зайцава]] | [[Minsk]] | 1945-09-08 | [[Unión Soviética]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2907 | [[:d:Q96413706|Q96413706]] | [[Silvia Witmer [-Ferri] (Q96413706)|]] | [[Lugano]] | 1907-01-27 | [[Suíza]] | 1993-11-30 | |- | style='text-align:right'| 2908 | [[:d:Q96469771|Q96469771]] | [[Nina Alexandrovna Zelten]] | [[Bakú]] | 1924-04-05 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2909 | [[:d:Q96573009|Q96573009]] | [[Jülide Erdinç]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2910 | [[:d:Q96573132|Q96573132]] | [[Evren Yiğit]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2911 | [[:d:Q96576542|Q96576542]] | [[Паўліна Кірылаўна Казакова]] | [[Sosnovskoye]] | 1941-09-09 | [[Unión Soviética]] | 2023-06-05 | |- | style='text-align:right'| 2912 | [[:d:Q96582799|Q96582799]] | [[Margarita de Luxán]] | [[Santander]] | 1945 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2913 | [[:d:Q96588117|Q96588117]] | [[Teresa Andresen]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1957-06-07 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 2914 | [[:d:Q96597901|Q96597901]] | [[Olga Quintanilha]] | [[Distrito de Lisboa]] | 1942-05-16 | [[Portugal]] | 2005-09-11 | [[Ficheiro:Olga Quintanilha.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2915 | [[:d:Q96600189|Q96600189]] | [[Inês Lobo]] | [[Lisboa]] | 1966 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 2916 | [[:d:Q96602819|Q96602819]] | [[Тамара Антонаўна Каманіна]] | [[Minsk]] | 1926-03-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2917 | [[:d:Q96611114|Q96611114]] | [[Людміла Аляксееўна Карманава]] | ''[[:d:Q501499|Q501499]]'' | 1940-05-13 | [[Unión Soviética]] | 2024-03-14 | |- | style='text-align:right'| 2918 | [[:d:Q96616190|Q96616190]] | [[Лідзія Аляксандраўна Кітаева]] | ''[[:d:Q208499|Q208499]]'' | 1928-12-25 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2919 | [[:d:Q96625396|Q96625396]] | [[María Luisa Alvarado]] | [[Lima]] | 1955-07-31 | [[Perú]] | 2024-11-01 | |- | style='text-align:right'| 2920 | [[:d:Q96642427|Q96642427]] | [[Галіна Анатолеўна Кнаўэр]] | [[Karabash]] | 1937-12-31 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2921 | [[:d:Q96675007|Q96675007]] | [[Таццяна Міхайлаўна Казлова]] | ''[[:d:Q491879|Q491879]]'' | 1944-03-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2922 | [[:d:Q96677948|Q96677948]] | [[Леакадзія Платонаўна Каленікава]] | [[Minsk]] | 1934-01-04 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2923 | [[:d:Q96680826|Q96680826]] | [[Зінаіда Іванаўна Конаш]] | ''[[:d:Q20537087|Q20537087]]'' | 1940-10-01 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2924 | [[:d:Q96714914|Q96714914]] | [[Yasuko Ōtsuka]] | [[Prefectura de Chiba]] | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2925 | [[:d:Q96740164|Q96740164]] | [[Ina Iharauna Korzh]] | ''[[:d:Q2156876|Q2156876]]'' | 1934-04-05 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2926 | [[:d:Q96742693|Q96742693]] | [[Inger Mewburn]] | [[Hobart]] | 1970 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Inger mewburn.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2927 | [[:d:Q96749165|Q96749165]] | [[María Rosa Cervera Sardá]] | [[Madrid]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2928 | [[:d:Q96761852|Q96761852]] | [[Sandra Vivanco]] | [[Lima]] | | [[Perú]] | 2020-03-31 | |- | style='text-align:right'| 2929 | [[:d:Q96777154|Q96777154]] | [[Graziella Trovato]] | [[Provincia de Ragusa]]<br/>[[Sicilia]] | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2930 | [[:d:Q96943537|Q96943537]] | [[Нінэль Сяргееўна Краўкова]] | ''[[:d:Q955126|Q955126]]'' | 1935-03-17 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2931 | [[:d:Q96947332|Q96947332]] | [[Ларыса Аляксееўна Краснабай]] | ''[[:d:Q956159|Q956159]]'' | 1948-04-25 | [[Unión Soviética]] | 1996-02-26 | |- | style='text-align:right'| 2932 | [[:d:Q96951380|Q96951380]] | [[Рэўміра Іванаўна Крываносава]] | ''[[:d:Q19886884|Q19886884]]'' | 1940-09-11 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2933 | [[:d:Q96959994|Q96959994]] | [[Ніна Аляксееўна Крылова]] | ''[[:d:Q6025|Q6025]]'' | 1940-01-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2934 | [[:d:Q96978884|Q96978884]] | [[Li Mei Tsien]] | | 1970 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2935 | [[:d:Q96978894|Q96978894]] | [[Вольга Пятроўна Кудраўцава]] | [[Michurinsk]] | 1910-07-09 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2936 | [[:d:Q96979188|Q96979188]] | [[Эльза Канстанцінаўна Кузняцова]] | [[Zaraysk]] | 1930-12-04 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2937 | [[:d:Q96990510|Q96990510]] | [[Таццяна Аляксандраўна Купрэева]] | ''[[:d:Q6537759|Q6537759]]'' | 1943-10-08 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2938 | [[:d:Q96999519|Q96999519]] | [[Larisa Aleksandrovna Kustova]] | [[Minsk]] | 1946-12-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2939 | [[:d:Q97060642|Q97060642]] | [[Паліна Барысаўна Лагуноўская]] | [[Viciebsk]] | 1940-07-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2940 | [[:d:Q97073479|Q97073479]] | [[Галіна Уладзіміраўна Ласкавая]] | [[Minsk]] | 1936-08-20 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2941 | [[:d:Q97119692|Q97119692]] | [[Ірына Аляксееўна Леснякова]] | ''[[:d:Q168057|Q168057]]'' | 1947-03-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2942 | [[:d:Q97119713|Q97119713]] | [[Роза Мікалаеўна Лесь]] | ''[[:d:Q4222636|Q4222636]]'' | 1924-11-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2943 | [[:d:Q97120087|Q97120087]] | [[Яўгенія Яфімаўна Ліневіч]] | [[Minsk]] | 1935-10-16 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2944 | [[:d:Q97143952|Q97143952]] | [[Ала Емяльянаўна Літвінава]] | ''[[:d:Q97143953|Q97143953]]'' | 1933-08-25 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2945 | [[:d:Q97185236|Q97185236]] | [[Говденко, Марионелла Моисеевна]] | | | [[Unión Soviética]] | 2012-01-16 | |- | style='text-align:right'| 2946 | [[:d:Q97185756|Q97185756]] | [[Wanda Boerner-Przewłocka]] | ''[[:d:Q5540|Q5540]]'' | 1903-08-23 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Polonia]] | 1971-10-14 | [[Ficheiro:Wanda Boerner-Brzechffa ps.Grażyna (Przewłocka).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2947 | [[:d:Q97187406|Q97187406]] | [[Maria Tawryczewska]] | [[Varsovia]] | 1927-07-31 | [[Polonia]] | 2012-10-09 | |- | style='text-align:right'| 2948 | [[:d:Q97198328|Q97198328]] | [[Teresa Batlle i Pagès]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2949 | [[:d:Q97214231|Q97214231]] | [[Eva Hirvesoo]] | [[Talín]] | 1936-06-27 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2950 | [[:d:Q97218818|Q97218818]] | [[Georgina Huljich]] | [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] | 1974-01-30<br/>1974 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2951 | [[:d:Q97221787|Q97221787]] | [[Sille Pihlak]] | | 1985-04-20 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2952 | [[:d:Q97256548|Q97256548]] | [[Nuru Inyangete]] | | 1961-12-06 | [[Tanzania]] | | |- | style='text-align:right'| 2953 | [[:d:Q97257294|Q97257294]] | [[Victoria Heilman]] | | 1973-02-19 | [[Tanzania]] | | [[Ficheiro:Dr. Victoria Heilman.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2954 | [[:d:Q97285384|Q97285384]] | [[Izabela Mironowicz]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2955 | [[:d:Q97290835|Q97290835]] | [[Pauline Roy-Rouillard]] | [[Quebec (cidade)|Quebec]] | 1918 | [[Canadá]] | 2010-07-05 | |- | style='text-align:right'| 2956 | [[:d:Q97313103|Q97313103]] | [[Tereza Hradilková]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2957 | [[:d:Q97320160|Q97320160]] | [[Batia Svirsky Melloul]] | [[Łódź]] | 1957 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Batia Svirsky 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2958 | [[:d:Q97329850|Q97329850]] | [[Eva Vaništa Lazarević]] | [[Zagreb]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2959 | [[:d:Q97347633|Q97347633]] | [[Olga Bruns]] | [[Moscova]] | 1929-03-19 | [[Estonia]] | 2003-12-21 | |- | style='text-align:right'| 2960 | [[:d:Q97369388|Q97369388]] | [[Swetlana Borissowna Moissejewa]] | | 1928-07-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2961 | [[:d:Q97370640|Q97370640]] | [[Lidia Śniatycka-Olszewska]] | [[Vilnius]] | 1934-09-27 | [[Polonia]] | 2007-09-14 | |- | style='text-align:right'| 2962 | [[:d:Q97386357|Q97386357]] | [[Раіса Фёдараўна Максіменка]] | ''[[:d:Q4470868|Q4470868]]'' | 1944-04-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2963 | [[:d:Q97389861|Q97389861]] | [[Марыя Фёдараўна Малючэнка]] | ''[[:d:Q6525099|Q6525099]]'' | 1938-05-31 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2964 | [[:d:Q97392731|Q97392731]] | [[Safiya Mankyevich]] | [[Minsk]] | 1952-08-04 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2965 | [[:d:Q97400235|Q97400235]] | [[Rosaria Ono]] | [[São Bernardo do Campo]] | 1964-05-05 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Andamento das obras de restauração do Museu do Ipiranga (51295568235) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2966 | [[:d:Q97405820|Q97405820]] | [[Sully Sáenz]] | [[Lima]] | 1987-09-24 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 2967 | [[:d:Q97441310|Q97441310]] | [[Seetu Kohli]] | | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 2968 | [[:d:Q97464831|Q97464831]] | [[Святлана Георгіеўна Мацяўшук]] | [[Potsdam]] | 1947-02-05 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2969 | [[:d:Q97479509|Q97479509]] | [[Таццяна Віталеўна Мікаелян]] | ''[[:d:Q849116|Q849116]]'' | 1948-12-19 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2970 | [[:d:Q97482659|Q97482659]] | [[Ірына Мікалаеўна Міхайлава]] | [[Almati]] | 1940-07-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2971 | [[:d:Q97485744|Q97485744]] | [[Ала Мікалаеўна Маскалькова]] | [[Barysaŭ]] | 1943-01-10 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2972 | [[:d:Q97486723|Q97486723]] | [[Ада Львоўна Муладжанава]] | [[Khárkiv]] | 1937-09-21 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2973 | [[:d:Q97488284|Q97488284]] | [[Вольга Мікалаеўна Навумава]] | ''[[:d:Q19677623|Q19677623]]'' | 1929-12-09 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2974 | [[:d:Q97499444|Q97499444]] | [[Ларыса Іванаўна Новаш]] | ''[[:d:Q200891|Q200891]]'' | 1940-05-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2975 | [[:d:Q97500678|Q97500678]] | [[Тамара Рыгораўна Авечка]] | ''[[:d:Q11786170|Q11786170]]'' | 1951-11-17 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2976 | [[:d:Q97500820|Q97500820]] | [[Zoya Ozerova]] | [[Moscova]] | 1921-10-06 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2977 | [[:d:Q97514033|Q97514033]] | [[Людміла Уладзіміраўна Паўлава]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1947-01-30 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2978 | [[:d:Q97515354|Q97515354]] | [[Феалета Фёдараўна Пархімовіч]] | [[San Petersburgo]] | 1938-01-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2979 | [[:d:Q97515769|Q97515769]] | [[Таццяна Пятроўна Пенязькова]] | [[Homieĺ]] | 1925-02-08 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2980 | [[:d:Q97570341|Q97570341]] | [[Луіза Мікалаеўна Пятрова]] | [[Cheliabinsk]] | 1942-05-06 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2981 | [[:d:Q97572747|Q97572747]] | [[Лілія Мікалаеўна Пятроўская]] | [[Rostov do Don]] | 1933-08-03 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2982 | [[:d:Q97576019|Q97576019]] | [[Mirjam Kulmala]] | | 1908-06-23 | [[Finlandia]] | 1996-11-13 | |- | style='text-align:right'| 2983 | [[:d:Q97711406|Q97711406]] | [[Ася Іванаўна Патапава]] | [[Krasnoiarsk]] | 1932-01-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2984 | [[:d:Q97727899|Q97727899]] | [[Любоў Іванаўна Прыгунова]] | ''[[:d:Q155863|Q155863]]'' | 1935-03-23 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2985 | [[:d:Q97730135|Q97730135]] | [[Тамара Міхайлаўна Пучкаева]] | [[Barysaŭ]] | 1927-05-19 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2986 | [[:d:Q97731701|Q97731701]] | [[Нэлі Валянцінаўна Равяка]] | ''[[:d:Q193318|Q193318]]'' | 1942-01-05 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2987 | [[:d:Q97733046|Q97733046]] | [[Ірына Паўлаўна Рэвуцкая]] | [[Minsk]] | 1945-05-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2988 | [[:d:Q97818823|Q97818823]] | [[Ling Siew May]] | [[Shanghai]] | 1937 | [[Singapur]] | 1999 | [[Ficheiro:Ling Siew May (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2989 | [[:d:Q97945559|Q97945559]] | [[María Jesús González]] | [[Valladolid]] | 1956 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2990 | [[:d:Q97958661|Q97958661]] | [[Alicia González Díaz]] | [[Valladolid]] | 1948 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2991 | [[:d:Q97991587|Q97991587]] | [[Teresa Couceiro Núñez]] | [[A Coruña]] | 1958 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2992 | [[:d:Q98026802|Q98026802]] | [[Ángela Teresa Bielus]] | [[Buenos Aires]] | 1940-06-23 | [[Arxentina]] | 2020-08-02 | |- | style='text-align:right'| 2993 | [[:d:Q98060313|Q98060313]] | [[Людміла Аляксандраўна Сазонава]] | [[Minsk]] | 1945-02-02 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2994 | [[:d:Q98071502|Q98071502]] | [[Жанна Станіславаўна Сахарава]] | [[Kliany]] | 1935-11-21 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2995 | [[:d:Q98072368|Q98072368]] | [[Святлана Пятроўна Сахарава]] | [[Brest, Belarús|Brest]] | 1950-11-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2996 | [[:d:Q98073366|Q98073366]] | [[Наталля Васілеўна Свебада]] | [[San Petersburgo]] | 1935-08-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2997 | [[:d:Q98073687|Q98073687]] | [[Pilar Volpini Reyes]] | [[Madrid]] | 1955 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2998 | [[:d:Q98085654|Q98085654]] | [[Людміла Георгіеўна Сядых]] | [[Murmansk|Múrmansk]] | 1945-07-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2999 | [[:d:Q98087641|Q98087641]] | [[Dorota Winnicka-Jasłowska]] | [[Gliwice]] | 1970-02-10 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3000 | [[:d:Q98088906|Q98088906]] | [[Валянціна Іванаўна Сярогіна]] | ''[[:d:Q161144|Q161144]]'' | 1935-05-25 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | 1974-09-29 | |- | style='text-align:right'| 3001 | [[:d:Q98091673|Q98091673]] | [[Pilar Chías Navarro]] | [[Comunidade Valenciana]] | 1956-08-25 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3002 | [[:d:Q98094277|Q98094277]] | [[Anna Sinelnikova]] | [[Viciebsk]] | 1923-04-07 | [[República Socialista Soviética de Belarús]] | 1991 | |- | style='text-align:right'| 3003 | [[:d:Q98094468|Q98094468]] | [[Наталля Аляксееўна Сіроціна]] | [[Minsk]] | 1950-10-21 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3004 | [[:d:Q98094713|Q98094713]] | [[Іраіда Паўлаўна Сітнікава]] | ''[[:d:Q155437|Q155437]]'' | 1935-03-18 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3005 | [[:d:Q98126176|Q98126176]] | [[María Molinero Barriuso]] | [[Madrid]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3006 | [[:d:Q98163956|Q98163956]] | [[Nina Iosifovna]] | [[Oryol]] | 1922-10-08 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1992-10-26 | |- | style='text-align:right'| 3007 | [[:d:Q98184245|Q98184245]] | [[Christine Jachmann]] | [[Lüneburg]] | 1946-11-18 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3008 | [[:d:Q98187926|Q98187926]] | [[J. Yolande Daniels]] | | 1962 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3009 | [[:d:Q98216057|Q98216057]] | [[Elżbieta Niezabitowska]] | [[Krosno]] | 1945 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3010 | [[:d:Q98271045|Q98271045]] | [[Kim Dowdell]] | [[Detroit]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3011 | [[:d:Q98271292|Q98271292]] | [[Людміла Адольфаўна Склярэнка]] | [[Trostianets]] | 1944-04-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3012 | [[:d:Q98313450|Q98313450]] | [[Святлана Аляксандраўна Смірнова]] | ''[[:d:Q13029920|Q13029920]]'' | 1948-07-25 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3013 | [[:d:Q98313947|Q98313947]] | [[Сафія Леанідаўна Смірнова]] | [[Rostov do Don]] | 1934-07-11 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3014 | [[:d:Q98315758|Q98315758]] | [[Laura Lazzari]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3015 | [[:d:Q98363205|Q98363205]] | [[Sonja Tubbesing]] | [[Soest]] | 1973-02-07 | | | |- | style='text-align:right'| 3016 | [[:d:Q98395083|Q98395083]] | [[Nassima Chahboun]] | | | [[Marrocos]] | | [[Ficheiro:WikiArabia '19 293 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3017 | [[:d:Q98489482|Q98489482]] | [[Tammy Eagle Bull]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3018 | [[:d:Q98491797|Q98491797]] | [[Людміла Мікалаеўна Сабалеўская]] | ''[[:d:Q889930|Q889930]]'' | 1945-03-28 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3019 | [[:d:Q98493730|Q98493730]] | [[Галіна Мікалаеўна Саглаева]] | [[Ventspils]] | 1946-07-27 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3020 | [[:d:Q98497494|Q98497494]] | [[Клара Уладзіміраўна Сакалова]] | ''[[:d:Q1851|Q1851]]'' | 1931-07-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3021 | [[:d:Q98498127|Q98498127]] | [[Наталля Міхайлаўна Сакалова]] | [[Bärnau]] | 1945-02-17 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3022 | [[:d:Q98515244|Q98515244]] | [[Таццяна Паўлаўна Станішэўская]] | [[Minsk]] | 1946-07-11 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3023 | [[:d:Q98523567|Q98523567]] | [[Таццяна Севасцьянаўна Страмцова]] | [[Bukhara]] | 1911-11-07 | [[Unión Soviética]] | 1996-04-26 | |- | style='text-align:right'| 3024 | [[:d:Q98526093|Q98526093]] | [[Lorle Herdey-von Savageri]] | [[Graz]] | 1923-10-28 | [[Austria]] | 2008-10-01 | |- | style='text-align:right'| 3025 | [[:d:Q98544568|Q98544568]] | [[Maria Adriana Giusti]] | ''[[:d:Q103287|Q103287]]'' | 1950-10-18 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:MAG2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3026 | [[:d:Q98546205|Q98546205]] | [[Вольга Ісаеўна Ціхава]] | [[Ekaterimburgo]] | 1938-10-19 | [[Belarús]] | 2013 | |- | style='text-align:right'| 3027 | [[:d:Q98548938|Q98548938]] | [[Галіна Генадзеўна Тарасава]] | [[Minsk]] | 1947-06-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3028 | [[:d:Q98553620|Q98553620]] | [[Аўрора Канстанцінаўна Тэн]] | ''[[:d:Q13667022|Q13667022]]'' | 1935-09-14 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3029 | [[:d:Q98561148|Q98561148]] | [[Esther Guyer]] | [[Aarau]] | 1931-08-12 | [[Suíza]] | 2026-03-20 | [[Ficheiro:Esther Guyer-Nov-2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3030 | [[:d:Q98590687|Q98590687]] | [[Rina Swentzell]] | | 1939 | | 2015-10-30 | |- | style='text-align:right'| 3031 | [[:d:Q98592862|Q98592862]] | [[Валянціна Яўгенаўна Токарава]] | ''[[:d:Q21651027|Q21651027]]'' | 1941-08-13 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3032 | [[:d:Q98595008|Q98595008]] | [[Галіна Аляксандраўна Трушнікава]] | [[Smolensk]] | 1931-12-07 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3033 | [[:d:Q98608788|Q98608788]] | [[Вольга Ігнацьеўна Фарафонава]] | ''[[:d:Q98608787|Q98608787]]'' | 1942-06-30 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3034 | [[:d:Q98609297|Q98609297]] | [[Іна Сяргееўна Фёдарава]] | [[Minsk]] | 1947-04-18 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3035 | [[:d:Q98640068|Q98640068]] | [[Mirosława Jarmołowicz]] | [[Szczecin]] | 1958 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3036 | [[:d:Q98704637|Q98704637]] | [[Таццяна Майсееўна Ханіна]] | [[Minsk]] | 1937-02-02 | [[Unión Soviética]] | 2021-10-21 | |- | style='text-align:right'| 3037 | [[:d:Q98716413|Q98716413]] | [[Mariela Guadagnoli]] | | 20th century | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3038 | [[:d:Q98736595|Q98736595]] | [[Wanda Dalla Costa]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3039 | [[:d:Q98806899|Q98806899]] | [[Carroll Go-Sam]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3040 | [[:d:Q98806944|Q98806944]] | [[Вера Міхайлаўна Чыстая]] | ''[[:d:Q4411677|Q4411677]]'' | 1939-09-15 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3041 | [[:d:Q98806962|Q98806962]] | [[Вілора Леанідаўна Чыстоўская]] | [[Minsk]] | 1940-02-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3042 | [[:d:Q98842462|Q98842462]] | [[Milica Krstić]] | [[Kragujevac]] | 1887-09-09 | | 1964-09-09 | [[Ficheiro:Milica Krstić Čolak Antić.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3043 | [[:d:Q98884321|Q98884321]] | [[Imke Woelk]] | [[Hamburgo]] | 1964-12-11 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3044 | [[:d:Q98908643|Q98908643]] | [[Ola Uduku]] | [[Manchester]] | 1963 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 3045 | [[:d:Q98915162|Q98915162]] | [[Harriet Harriss]] | [[Londres]] | 1973-08-24<br/>1973 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3046 | [[:d:Q98971198|Q98971198]] | [[Наталля Сцяпанаўна Чуйко]] | ''[[:d:Q241475|Q241475]]'' | 1948-05-04 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3047 | [[:d:Q98971261|Q98971261]] | [[Людміла Іванаўна Чупіна]] | ''[[:d:Q2507706|Q2507706]]'' | 1947-06-25 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3048 | [[:d:Q98972010|Q98972010]] | [[Надзея Міхайлаўна Шарая]] | ''[[:d:Q4129306|Q4129306]]'' | 1947-09-22 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3049 | [[:d:Q98998293|Q98998293]] | [[Роза Дзмітрыеўна Шэліхава]] | [[Tbilisi]] | 1924-06-11 | [[Unión Soviética]] | 2000-12-03 | |- | style='text-align:right'| 3050 | [[:d:Q99032293|Q99032293]] | [[Надзея Антонаўна Шыдлоўская]] | ''[[:d:Q21650051|Q21650051]]'' | 1940-03-17 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3051 | [[:d:Q99083290|Q99083290]] | [[Ірына Пятроўна Шпіт]] | ''[[:d:Q4105133|Q4105133]]'' | 1930-05-01 | [[Belarús]] | 2018 | |- | style='text-align:right'| 3052 | [[:d:Q99194012|Q99194012]] | [[Аксана Альгердаўна Юркеўская]] | [[Minsk]] | 1940-05-09 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3053 | [[:d:Q99194053|Q99194053]] | [[Вера Ільінічна Юрціна]] | ''[[:d:Q156747|Q156747]]'' | 1935-12-31 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3054 | [[:d:Q99194379|Q99194379]] | [[Нона Герасімаўна Якушка]] | [[Minsk]] | 1937-11-15 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3055 | [[:d:Q99196672|Q99196672]] | [[Наталля Віктараўна Яснагародская]] | [[Tashkent]] | 1938-09-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3056 | [[:d:Q99196849|Q99196849]] | [[Katherine Shonfield]] | [[Londres]] | 1954-08-22 | [[Reino Unido]] | 2003-09-02 | |- | style='text-align:right'| 3057 | [[:d:Q99445900|Q99445900]] | [[Miranda Veljačić]] | [[Zagreb]] | 1976 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Video Vortex Split- Miranda Veljačić.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3058 | [[:d:Q99483770|Q99483770]] | [[Tomoko Azumi]] | [[Hiroshima]] | 1966-08 | [[Xapón]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3059 | [[:d:Q99501464|Q99501464]] | [[Luisa Aiani]] | [[Cantù]] | 1914-11-11 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1990-06-21 | [[Ficheiro:Luisa Parisi ,1947.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3060 | [[:d:Q99519585|Q99519585]] | [[Aïda Cortés Ausió]] | [[Esplugues de Llobregat]] | 1977-10-20 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3061 | [[:d:Q99613414|Q99613414]] | [[Simone Kroll]] | [[Lión]] | 1928-10-20<br/>1928 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3062 | [[:d:Q99613560|Q99613560]] | [[Arlette Baumans]] | | 1951-06 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3063 | [[:d:Q99613573|Q99613573]] | [[Halyna Petryshyn]] | ''[[:d:Q623594|Q623594]]'' | 1957-03-20<br/>1957 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Галина Петришин.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3064 | [[:d:Q99614033|Q99614033]] | [[Françoise Blomme]] | [[Uccle]] | 1933-02-05 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3065 | [[:d:Q99614978|Q99614978]] | [[Eliane Havenith]] | ''[[:d:Q383369|Q383369]]'' | 1918-03-08 | [[Bélxica]] | 2004-06-20 | |- | style='text-align:right'| 3066 | [[:d:Q99660632|Q99660632]] | [[Birgit Pettersson]] | | 1928-10-15 | [[Suecia]] | 2015-05-11 | |- | style='text-align:right'| 3067 | [[:d:Q99750013|Q99750013]] | [[Ingrid Küttinger]] | ''[[:d:Q153969|Q153969]]'' | 1940-09-11 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3068 | [[:d:Q99979299|Q99979299]] | [[Maialen Arregi]] | [[Elorrio]] | 1986-04-27 | [[España]] | | [[Ficheiro:Maialen Arregi. Arkitektua. Kartelgilea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3069 | [[:d:Q100145294|Q100145294]] | [[Kajsa Crona]] | | | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3070 | [[:d:Q100146632|Q100146632]] | [[Salma Samar Damluji]] | [[Beirut]] | 1954 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Salma Samar Damluji.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3071 | [[:d:Q100316722|Q100316722]] | [[Cristina Cabello]] | [[Zaragoza]] | 1969 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3072 | [[:d:Q100377312|Q100377312]] | [[Cristina Castel-Branco]] | | 20th century | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3073 | [[:d:Q100592318|Q100592318]] | [[Teresa Zarębska]] | | 1932 | [[Polonia]] | 2003 | |- | style='text-align:right'| 3074 | [[:d:Q100707542|Q100707542]] | [[Anna Sokolina]] | | 1956 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Anna Sokolina 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3075 | [[:d:Q100980775|Q100980775]] | [[Traute Bunje]] | [[Erfurt]] | 1921-12-03 | | 1988-05-26 | [[Ficheiro:Traute Bunje 1952.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3076 | [[:d:Q100999293|Q100999293]] | [[María Teresa Muñoz Jiménez]] | | 1948 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3077 | [[:d:Q100999298|Q100999298]] | [[Rosa Bustamante Montoro]] | [[Madrid]] | 1962 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3078 | [[:d:Q101049396|Q101049396]] | [[Rena Lotaryova]] | [[Ekaterimburgo]] | 1932-08-25 | [[Rusia]] | 2018-02-12 | |- | style='text-align:right'| 3079 | [[:d:Q101067781|Q101067781]] | [[Slawa Coen-Walewa]] | [[Stara Zagora]] | 1921-04-16 | | | |- | style='text-align:right'| 3080 | [[:d:Q101069600|Q101069600]] | [[Hermine Frühwirth]] | [[Viena]] | 1909-03-30 | [[Austria]] | 1991-04-11 | |- | style='text-align:right'| 3081 | [[:d:Q101109502|Q101109502]] | [[Ilse Koci]] | [[Viena]] | 1919-03-26 | [[Checoslovaquia]] | 2010-05-01 | |- | style='text-align:right'| 3082 | [[:d:Q101109599|Q101109599]] | [[Ilse Wildt-Sequenz]] | [[Brno]] | 1912-09-30 | [[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 2010-02-07 | |- | style='text-align:right'| 3083 | [[:d:Q101246932|Q101246932]] | [[Josefa Saisó Sempere]] | [[Valencia]] | 1929 | [[España]]<br/>[[México]] | 1997 | [[Ficheiro:Josefa Saiso Sempere.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3084 | [[:d:Q101248666|Q101248666]] | [[Mariana Ordóñez Grajales]] | [[Chetumal]] | 1986 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3085 | [[:d:Q101248668|Q101248668]] | [[Ruth Alvarado]] | | 1956 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3086 | [[:d:Q101250982|Q101250982]] | [[Andrea Soto Morfín]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | 1987-03-11 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3087 | [[:d:Q101251358|Q101251358]] | [[Isabel Martínez Abascal]] | | 1984 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3088 | [[:d:Q101252383|Q101252383]] | [[Mariam Harutyunyan]] | [[Iereván]] | 1925-10-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[República Socialista Soviética Federativa Transcaucásica]]<br/>[[Armenia]] | 2019-11-05 | |- | style='text-align:right'| 3089 | [[:d:Q101398805|Q101398805]] | [[Շահանե Նռանյան]] | [[Iereván]] | 1981-07-25 | [[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 3090 | [[:d:Q101404402|Q101404402]] | [[Selene Velázquez]] | [[Monterrei, México|Monterrei]] | 1982 | [[México]] | | [[Ficheiro:Limpiando las ollas de la bóveda del coro del templo de nuestra señora de los Dolores.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3091 | [[:d:Q102047224|Q102047224]] | [[Anna Maria Bertarini]] | [[Milán]] | 1923 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2022-11-08 | |- | style='text-align:right'| 3092 | [[:d:Q102077639|Q102077639]] | [[Izabella Wisłocka]] | [[Kíiv]] | 1919-06-25 | [[Polonia]] | 2003-01-28 | |- | style='text-align:right'| 3093 | [[:d:Q102104625|Q102104625]] | [[Solangel Fernández]] | | 1978 | [[Perú]] | | [[Ficheiro:Solangel Fernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3094 | [[:d:Q102179296|Q102179296]] | [[Sonja Vidén]] | | 1940-06-09 | | | |- | style='text-align:right'| 3095 | [[:d:Q102179971|Q102179971]] | [[Ingegerd Harvard]] | | 1936-04-15 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3096 | [[:d:Q102273536|Q102273536]] | [[Hervor von Arndt]] | | 1940-03-06 | | | |- | style='text-align:right'| 3097 | [[:d:Q102292040|Q102292040]] | [[Chu Kim Duc]] | [[Hanoi]] | 1980 | [[Vietnam]] | | |- | style='text-align:right'| 3098 | [[:d:Q102395535|Q102395535]] | [[Emina Kovacic]] | | 1970 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3099 | [[:d:Q102398858|Q102398858]] | [[Lyubov Shulyak]] | [[San Petersburgo]] | 1896-10-09 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1996-12-02 | [[Ficheiro:Шуляк Любовь Митрофановна 1930е.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3100 | [[:d:Q102439689|Q102439689]] | [[Amélie Dubouquet]] | [[París]] | 1904-04-03 | [[Francia]] | 1997-11-04 | |- | style='text-align:right'| 3101 | [[:d:Q102503168|Q102503168]] | [[Ellen Segerstråle]] | | 1890 | [[Gran Ducado de Finlandia]]<br/>[[Finlandia]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 3102 | [[:d:Q103169642|Q103169642]] | [[Marianne Burkhalter]] | [[Thalwil]] | 1947 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3103 | [[:d:Q103477200|Q103477200]] | [[Canna Patel]] | | | [[India]] | | [[Ficheiro:Canna Patel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3104 | [[:d:Q103821121|Q103821121]] | [[Elizabeth Añaños Vega]] | | 1984 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3105 | [[:d:Q103821911|Q103821911]] | [[Monica Brügger]] | ''[[:d:Q644055|Q644055]]'' | 1932 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3106 | [[:d:Q103847167|Q103847167]] | [[Maria Sołtysik]] | [[Gdynia]] | 1949 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3107 | [[:d:Q104007786|Q104007786]] | [[Amanda Sturgeon]] | [[Inglaterra]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3108 | [[:d:Q104008530|Q104008530]] | [[Ingrid Goetz]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1937 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3109 | [[:d:Q104054581|Q104054581]] | [[Gizella Tetteh Agbotui]] | ''[[:d:Q55557055|Q55557055]]'' | 1970-11-30 | [[Ghana]] | | [[Ficheiro:GIZELLA AKUSHIKA TETTEH-AGBOTUI.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3110 | [[:d:Q104076526|Q104076526]] | [[Sylvia Kwan]] | | 1954-08-18 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3111 | [[:d:Q104078453|Q104078453]] | [[Suely Araújo]] | | | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Fotos produzidas pelo Senado (27965088346).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3112 | [[:d:Q104120785|Q104120785]] | [[Hilke Thür]] | [[Frankfurt]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 3113 | [[:d:Q104150031|Q104150031]] | [[Li Xiang]] | | 1978 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3114 | [[:d:Q104151256|Q104151256]] | [[Marian Álvarez-Buylla]] | [[Asturias]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3115 | [[:d:Q104176170|Q104176170]] | [[Evelyne Baeten]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3116 | [[:d:Q104176216|Q104176216]] | [[Anne Malliet]] | [[Mechelen]] | 1957 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3117 | [[:d:Q104176280|Q104176280]] | [[Veronique Boone]] | ''[[:d:Q118958|Q118958]]'' | 1977 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3118 | [[:d:Q104176281|Q104176281]] | [[Saar Meganck]] | [[Gante]] | 1979-08-08 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3119 | [[:d:Q104176391|Q104176391]] | [[Monique Bertrand]] | [[Etterbeek]] | 1935 | [[Bélxica]] | 2024 | |- | style='text-align:right'| 3120 | [[:d:Q104176632|Q104176632]] | [[Dominique Delbrouck]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3121 | [[:d:Q104176649|Q104176649]] | [[Tania Vandenbussche]] | [[Bruxas]] | 1969-03-07 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3122 | [[:d:Q104177461|Q104177461]] | [[Lauren Dierickx]] | [[Gante]] | 1981-07-17 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3123 | [[:d:Q104177602|Q104177602]] | [[Els Claessens]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3124 | [[:d:Q104186183|Q104186183]] | [[Peggy Totté]] | ''[[:d:Q2687417|Q2687417]]'' | 1973-04-05 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3125 | [[:d:Q104213948|Q104213948]] | [[Kimberly Sass]] | ''[[:d:Q3458971|Q3458971]]'' | 1990-11-05 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3126 | [[:d:Q104244619|Q104244619]] | [[Isabelle Blancke]] | [[Veurne]] | 1973-07-01 | | | |- | style='text-align:right'| 3127 | [[:d:Q104248346|Q104248346]] | [[Skene Catling, Charlotte]] | | 1965 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3128 | [[:d:Q104307338|Q104307338]] | [[Hera Van Sande]] | [[Dendermonde]] | 1969 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3129 | [[:d:Q104373873|Q104373873]] | [[Ethel Baraona]] | [[San Salvador, O Salvador|San Salvador]]<br/>[[Salvador, Baía|Salvador]] | 1970 | [[O Salvador]]<br/>[[España]] | | [[Ficheiro:Ethel Baraona Pohl.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3130 | [[:d:Q104393280|Q104393280]] | [[Elin Jacobsson]] | [[Adolf Fredriks parish]] | 1886-01-09 | [[Suecia]] | 1978-07-14 | [[Ficheiro:Elin Jacobsson.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3131 | [[:d:Q104519142|Q104519142]] | [[Carmen Gil Torres]] | | 1954 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3132 | [[:d:Q104520552|Q104520552]] | [[Barbara Taylor Welander]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3133 | [[:d:Q104523976|Q104523976]] | [[Doris Clark]] | [[Arequipa]] | 1901-10-20 | [[Perú]] | 2004-08-03 | |- | style='text-align:right'| 3134 | [[:d:Q104531196|Q104531196]] | [[Charlotte Pfeiler]] | ''[[:d:Q1958323|Q1958323]]'' | 1923-10-19 | [[Austria]] | 2005-07-16 | |- | style='text-align:right'| 3135 | [[:d:Q104552676|Q104552676]] | [[Anna Krystyna Cendrier]] | | 1940-10-18 | | 2012-08-28 | |- | style='text-align:right'| 3136 | [[:d:Q104623157|Q104623157]] | [[Wendy Pullan]] | | 1950-05-07 | | | |- | style='text-align:right'| 3137 | [[:d:Q104630569|Q104630569]] | [[Lesley Chang]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3138 | [[:d:Q104639101|Q104639101]] | [[June Pallot]] | | 1953-09 | | 2004 | |- | style='text-align:right'| 3139 | [[:d:Q104640358|Q104640358]] | [[Fabienne Hoelzel]] | [[Aarau]] | 1976 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Fabienne Hoelzel (5803919047) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3140 | [[:d:Q104646797|Q104646797]] | [[Lyubov Zalesskaya]] | [[Moscova]] | 1906-01-06 | [[Unión Soviética]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 3141 | [[:d:Q104654438|Q104654438]] | [[Monika Thomas]] | | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 3142 | [[:d:Q104714705|Q104714705]] | [[Francesca Torzo]] | [[Padua]] | 1975 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3143 | [[:d:Q104719038|Q104719038]] | [[Biba Dow]] | [[Londres]] | 1969-07-09 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3144 | [[:d:Q104722636|Q104722636]] | [[Ching-Hwa Chang]] | | | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 3145 | [[:d:Q104771041|Q104771041]] | [[Eleanor Wadsworth]] | [[Nottingham]] | 1917-10-15 | | 2020-12-21 | |- | style='text-align:right'| 3146 | [[:d:Q104804964|Q104804964]] | [[An Fonteyne]] | ''[[:d:Q12996|Q12996]]'' | 1971 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3147 | [[:d:Q104809410|Q104809410]] | [[Sofie De Caigny]] | [[Bélxica]] | 1977 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3148 | [[:d:Q104833656|Q104833656]] | [[Kiki Verbeeck]] | | 1974 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3149 | [[:d:Q104840929|Q104840929]] | [[Sarah poot]] | [[Anveres]] | 1978-02-22 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3150 | [[:d:Q104841824|Q104841824]] | [[Mawj Aldarraji]] | | | [[Iraq]] | | [[Ficheiro:Mount Halgurd - Iraq.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3151 | [[:d:Q104842555|Q104842555]] | [[Helga Blocksdorf]] | [[Berlín]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 3152 | [[:d:Q104843846|Q104843846]] | [[Luz Valente Pereira]] | [[Distrito de Lisboa]] | 1934 | [[Portugal]] | 2023 | |- | style='text-align:right'| 3153 | [[:d:Q104846300|Q104846300]] | [[Sally Mackereth]] | [[Leeds]] | 1966-02 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3154 | [[:d:Q104850264|Q104850264]] | [[Sarah Meeker Jensen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3155 | [[:d:Q104868663|Q104868663]] | [[Hille von Seggern]] | ''[[:d:Q2936|Q2936]]'' | 1945 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3156 | [[:d:Q104889872|Q104889872]] | [[Oana Bogdan]] | ''[[:d:Q193001|Q193001]]'' | 1977-12-09 | [[Bélxica]]<br/>[[Romanía]] | | [[Ficheiro:OanaBogdan BOGDANVANBROECK.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3157 | [[:d:Q105061931|Q105061931]] | [[Marja Haring]] | | 1957 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Marja Haring juni 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3158 | [[:d:Q105071157|Q105071157]] | [[Mojca Sekulič Fo]] | [[Liubliana]] | 1969 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 3159 | [[:d:Q105071388|Q105071388]] | [[Annette Hillebrandt]] | [[Essen]] | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3160 | [[:d:Q105071631|Q105071631]] | [[Célia Gomes]] | | | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3161 | [[:d:Q105071770|Q105071770]] | [[Cristina Veríssimo]] | | | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3162 | [[:d:Q105071920|Q105071920]] | [[Paula Santos]] | [[Águeda]] | 1961-06-08 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3163 | [[:d:Q105072001|Q105072001]] | [[Alexandra Gesta]] | [[Matosinhos]] | 1957 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3164 | [[:d:Q105202106|Q105202106]] | [[Gosia Malgorzata Olchowska]] | [[Bartoszyce]] | | [[Polonia]]<br/>[[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3165 | [[:d:Q105222628|Q105222628]] | [[Ciel Grommen]] | [[Sint-Truiden]] | 1989 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3166 | [[:d:Q105228820|Q105228820]] | [[Kirsten Lund-Andersen]] | ''[[:d:Q1016690|Q1016690]]'' | 1942-03-02 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3167 | [[:d:Q105234063|Q105234063]] | [[Goedele Desmet]] | ''[[:d:Q275863|Q275863]]'' | 1962-03-09 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3168 | [[:d:Q105298656|Q105298656]] | [[June Williamson]] | | | | | [[Ficheiro:June Williamson (6931475574) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3169 | [[:d:Q105300798|Q105300798]] | [[Sonja Dümpelmann]] | [[Kiel]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 3170 | [[:d:Q105306498|Q105306498]] | [[Belinda López Mesa]] | [[Sevilla]] | 1974 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3171 | [[:d:Q105328030|Q105328030]] | [[Kerstin Gåsste]] | ''[[:d:Q10526862|Q10526862]]'' | 1928-06-12 | [[Suecia]] | 2019-02-25 | |- | style='text-align:right'| 3172 | [[:d:Q105427246|Q105427246]] | [[Uta Graff]] | [[Kiel]] | 1970 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3173 | [[:d:Q105448175|Q105448175]] | [[Susana Finquelievich]] | [[Buenos Aires]] | 1947-10-08 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3174 | [[:d:Q105470720|Q105470720]] | [[Eva Eisenhauer]] | ''[[:d:Q10570835|Q10570835]]'' | 1939-12-19 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3175 | [[:d:Q105476484|Q105476484]] | [[Brigitte Holz]] | ''[[:d:Q8856|Q8856]]'' | 1954-03-02 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3176 | [[:d:Q105483361|Q105483361]] | [[Hannelore Henze]] | ''[[:d:Q3952|Q3952]]'' | 1936-06-14<br/>1936 | | 2023-02-15 | |- | style='text-align:right'| 3177 | [[:d:Q105485259|Q105485259]] | [[Patricia Molina]] | [[Barcelona]] | 1979 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3178 | [[:d:Q105492244|Q105492244]] | [[Dalia Gallico]] | | | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Dalia Gallico.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3179 | [[:d:Q105502310|Q105502310]] | [[Erika Paulasová]] | [[Zürich]] | 1875-01-10 | | No/unknown value | [[Ficheiro:ErikaPaulasova.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3180 | [[:d:Q105509142|Q105509142]] | [[Jô Vasconcellos]] | [[Belo Horizonte]] | 1947 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Jô Vasconcellos (47541228932).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3181 | [[:d:Q105525682|Q105525682]] | [[Dušana Šantel Kanoni]] | ''[[:d:Q211968|Q211968]]'' | 1908-01-24 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Italia]]<br/>[[Cisleitania]] | 1988-08-15 | |- | style='text-align:right'| 3182 | [[:d:Q105548885|Q105548885]] | [[Alessandra Lancellotti]] | | 1990 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:TFF OFF 2019 - Intervista a Alessandra Lancellotti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3183 | [[:d:Q105565734|Q105565734]] | [[Mariam Kamara]] | [[Saint-Étienne]] | 1979 | [[Níxer]] | | [[Ficheiro:Mariam Kamara OTRS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3184 | [[:d:Q105575978|Q105575978]] | [[Sindiso Khumalo]] | [[KwaZulu-Natal]]<br/>[[Botswana]]<br/>[[Durban]] | | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 3185 | [[:d:Q105626745|Q105626745]] | [[Noelia Cervero]] | [[Soria]] | 1978 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3186 | [[:d:Q105628225|Q105628225]] | [[Dolores Huerta Carrascosa]] | [[Madrid]] | 1973 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3187 | [[:d:Q105635648|Q105635648]] | [[Gloria Gómez Muñoz]] | [[Madrid]] | 1973 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3188 | [[:d:Q105641775|Q105641775]] | [[Ester Higueras]] | [[Madrid]] | 1963 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3189 | [[:d:Q105672599|Q105672599]] | [[Anna Bazan-Krzywoszańska]] | ''[[:d:Q106274|Q106274]]'' | 1976 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3190 | [[:d:Q105673957|Q105673957]] | [[Trude Cornelius]] | ''[[:d:Q2942|Q2942]]'' | 1906-05-22 | | 1981-11-30 | |- | style='text-align:right'| 3191 | [[:d:Q105729346|Q105729346]] | [[Ida Farè]] | | 1938-01-05 | [[Italia]] | 2018-08-08 | |- | style='text-align:right'| 3192 | [[:d:Q105734298|Q105734298]] | [[Claire-Lucile Henrotin]] | | 1908-11-24 | [[Bélxica]] | 1989 | |- | style='text-align:right'| 3193 | [[:d:Q105734301|Q105734301]] | [[Jeanne Van Celst]] | | | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Jeanne Van Celst portrait 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3194 | [[:d:Q105734304|Q105734304]] | [[Cecile Feron-Pourbaix]] | [[Bruxelas]] | 1936-11-25 | [[Bélxica]] | 1994-09-23 | |- | style='text-align:right'| 3195 | [[:d:Q105734307|Q105734307]] | [[Wen-Li Kao]] | ''[[:d:Q58401|Q58401]]'' | 1936-06-12 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3196 | [[:d:Q105734312|Q105734312]] | [[Mariam Sy]] | | 1981-07-14 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3197 | [[:d:Q105799122|Q105799122]] | [[Sarah Lynn Rees]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 3198 | [[:d:Q105845641|Q105845641]] | [[Cristina Casol Segués]] | [[Lleida]] | 1969-02-13 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3199 | [[:d:Q105867110|Q105867110]] | [[Dorota Szlachcic]] | | 1961-10-10 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3200 | [[:d:Q105945842|Q105945842]] | [[Evangelia Deilaki]] | | 1931 | [[Grecia]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 3201 | [[:d:Q105947211|Q105947211]] | [[Ana Dana Beroš]] | [[Zagreb]] | 1979-10-16 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Action in Solidarity with Moria Ana Dan Beros (cropped from bigger collage).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3202 | [[:d:Q105959134|Q105959134]] | [[Alejandra Celedón]] | [[Edmonton]] | 1979-03-14 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3203 | [[:d:Q105962685|Q105962685]] | [[France Vanlaethem]] | | 1945 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3204 | [[:d:Q106003406|Q106003406]] | [[Pınar Öktem]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3205 | [[:d:Q106016029|Q106016029]] | [[Judit Masana i Padrós]] | [[Barcelona]] | 1962 | [[España]] | 2016-12-27 | |- | style='text-align:right'| 3206 | [[:d:Q106087395|Q106087395]] | [[Крип'якевич-Лукомська Лукія Львівна]] | ''[[:d:Q793424|Q793424]]'' | 1928-01-02 | [[Polonia]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2020-04-16 | |- | style='text-align:right'| 3207 | [[:d:Q106089430|Q106089430]] | [[Gira Sarabhai]] | [[Ahmedabad]] | 1923-12-11 | [[India]] | 2021-07-15 | [[Ficheiro:Gira Sarabhai Ahmedabad 1951.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3208 | [[:d:Q106097031|Q106097031]] | [[Rena Efendizadeh]] | [[Bakú]] | 1929-11-29 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Azerbaidján]] | | |- | style='text-align:right'| 3209 | [[:d:Q106103748|Q106103748]] | [[Ana Schmidt]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3210 | [[:d:Q106109445|Q106109445]] | [[Jadwiga Habela]] | | 1924 | [[Polonia]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 3211 | [[:d:Q106122246|Q106122246]] | [[Sigrid Follestad Kulvik]] | | 1921-06-07 | [[Noruega]] | 2013-04-10 | |- | style='text-align:right'| 3212 | [[:d:Q106142859|Q106142859]] | [[Breda Kapelj]] | ''[[:d:Q3440579|Q3440579]]'' | 1945-02-15 | [[Eslovenia]]<br/>[[Iugoslavia]] | | [[Ficheiro:Igralka Breda Kapelj, Šentjakobsko gledališče Ljubljana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3213 | [[:d:Q106163653|Q106163653]] | [[Rosamira Guillen]] | [[Barranquilla]] | | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 3214 | [[:d:Q106170112|Q106170112]] | [[Silke Langenberg]] | | 1974 | [[Alemaña]]<br/>[[Suíza]] | | [[Ficheiro:ETH-BIB-Langenberg, Silke (1974-)-Portr 19408.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3215 | [[:d:Q106232131|Q106232131]] | [[Tainá de Paula]] | | | | | [[Ficheiro:Tainá de Paula on Sobre Elas.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3216 | [[:d:Q106307567|Q106307567]] | [[Ellen Waade]] | | 1932-07-17 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3217 | [[:d:Q106312229|Q106312229]] | [[Maria Molicka]] | ''[[:d:Q937667|Q937667]]'' | 1931-11-23 | [[Polonia]] | 2014-07-15 | |- | style='text-align:right'| 3218 | [[:d:Q106357456|Q106357456]] | [[Vera Savchenko]] | [[Kíiv]] | 1983-01-12 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 3219 | [[:d:Q106379573|Q106379573]] | [[Лобода Аріадна Миколаївна]] | ''[[:d:Q193965|Q193965]]'' | 1919-01-20 | [[Ucraína]] | 2017-07-24 | |- | style='text-align:right'| 3220 | [[:d:Q106418682|Q106418682]] | [[Marie Smržová]] | ''[[:d:Q773312|Q773312]]'' | 1906-12-15 | | 1986-05-15 | [[Ficheiro:Marie Karolina Smržová.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3221 | [[:d:Q106433970|Q106433970]] | [[Christine Binswanger]] | [[Kreuzlingen]] | 1964 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3222 | [[:d:Q106460844|Q106460844]] | [[Anni Laurila]] | [[Finlandia]] | 1989 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3223 | [[:d:Q106479561|Q106479561]] | [[Jang In-suk]] | | | [[Corea do Norte]] | | |- | style='text-align:right'| 3224 | [[:d:Q106488651|Q106488651]] | [[Fatma Ibrahim Al Sehlawi]] | | | [[Qatar]] | | |- | style='text-align:right'| 3225 | [[:d:Q106515800|Q106515800]] | [[Freusa Zechmeister]] | [[Patos de Minas]] | 1941 | [[Brasil]] | 2024-12-07 | |- | style='text-align:right'| 3226 | [[:d:Q106517999|Q106517999]] | [[Галіна Якаўлеўна Перліна]] | [[Minsk]] | 1955-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 3227 | [[:d:Q106519224|Q106519224]] | [[Marta Moreira]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 3228 | [[:d:Q106519277|Q106519277]] | [[Ганна Аляксандраўна Урбан]] | [[Minsk]] | 1962-05-31 | | | |- | style='text-align:right'| 3229 | [[:d:Q106523225|Q106523225]] | [[Liucija Šerepekaitė Gedgaudienė-Šileikienė]] | | 1939 | | 2004 | |- | style='text-align:right'| 3230 | [[:d:Q106530402|Q106530402]] | [[Ірына Андрэеўна Скарабагатая]] | [[Minsk]] | 1973-12-04 | | | |- | style='text-align:right'| 3231 | [[:d:Q106546683|Q106546683]] | [[Marcela Passamani]] | ''[[:d:Q334197|Q334197]]'' | 1981-05-29 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2024-02-24 Dia D de combate à dengue e serviços marcam o sábado no Varjão, 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3232 | [[:d:Q106547873|Q106547873]] | [[Stephanie Ribeiro]] | | | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Fotos po Breno da Matta-4522.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3233 | [[:d:Q106604084|Q106604084]] | [[Katherine Clarke]] | | 1961 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3234 | [[:d:Q106610540|Q106610540]] | [[V. Mitch McEwen]] | [[Washington, D.C.]] | 1978 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3235 | [[:d:Q106626571|Q106626571]] | [[Anna-Mari Ahonen]] | [[Hämeenlinna]] | 1971-10-09 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3236 | [[:d:Q106626737|Q106626737]] | [[Zena Howard]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3237 | [[:d:Q106686425|Q106686425]] | [[Felecia Davis]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Felecia Davis Lectures at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3238 | [[:d:Q106695373|Q106695373]] | [[Natalie Telewiak]] | | 1981 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3239 | [[:d:Q106710519|Q106710519]] | [[Lucia Ixchíu]] | [[Totonicapán]] | 1990 | [[Guatemala]] | | |- | style='text-align:right'| 3240 | [[:d:Q106772537|Q106772537]] | [[יוניס פיגרדו]] | [[Recife]] | 1947-09 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 3241 | [[:d:Q106811539|Q106811539]] | [[Kelly Hendriks]] | ''[[:d:Q16481661|Q16481661]]'' | 1981-07-22 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3242 | [[:d:Q106832372|Q106832372]] | [[Monique Stoop]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3243 | [[:d:Q106832490|Q106832490]] | [[Els Vervloesem]] | [[Leuven]] | 1978 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3244 | [[:d:Q106832556|Q106832556]] | [[Nele Huisman]] | | 1939 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3245 | [[:d:Q106865759|Q106865759]] | [[Hedda Oosterhoff]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3246 | [[:d:Q106874653|Q106874653]] | [[Poldi Hirsch]] | [[Remscheid]] | 1926-03-24 | | 1987-07-20 | |- | style='text-align:right'| 3247 | [[:d:Q106916294|Q106916294]] | [[Audrey Lees]] | | 1927-01 | [[Reino Unido]] | 2012-04-21 | |- | style='text-align:right'| 3248 | [[:d:Q106925428|Q106925428]] | [[Violeta Komitova]] | ''[[:d:Q275178|Q275178]]'' | 1957-03-18 | [[Bulgaria]] | | [[Ficheiro:Violeta Komitova (51NS).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3249 | [[:d:Q106946951|Q106946951]] | [[Petra Radić]] | | | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 3250 | [[:d:Q106957861|Q106957861]] | [[Norma Yarrow]] | ''[[:d:Q5096392|Q5096392]]'' | 1963-07-29 | [[Perú]] | | [[Ficheiro:Norma Yarrow en 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3251 | [[:d:Q106977714|Q106977714]] | [[Elena Arregui Cruz-López]] | [[Irún]] | 1929 | [[España]] | 2018-11-19 | [[Ficheiro:Elena Arregui.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3252 | [[:d:Q106995007|Q106995007]] | [[Yumi Kōri]] | [[Nagoia]] | 1960 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 3253 | [[:d:Q107003235|Q107003235]] | [[Sonia Puente]] | [[Xixón]] | 1971-10-31 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3254 | [[:d:Q107004172|Q107004172]] | [[Mabel C. Welch]] | | 1890 | | 1981 | [[Ficheiro:Mabel Welch in 1920.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3255 | [[:d:Q107004446|Q107004446]] | [[Virginia San Fratello]] | [[Savannah]] | 1971 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3256 | [[:d:Q107004490|Q107004490]] | [[Wendy Evans Joseph]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3257 | [[:d:Q107023232|Q107023232]] | [[Victoria Garriga Ariño]] | [[Barcelona]] | 1969 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3258 | [[:d:Q107044778|Q107044778]] | [[Maria Brukalska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3259 | [[:d:Q107044779|Q107044779]] | [[Barbara Jezierska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3260 | [[:d:Q107075301|Q107075301]] | [[Ayala Ronel]] | [[Xerusalén]] | 1953 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Prof. Ayala Ronel - School of Architecture - Tel Aviv University.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3261 | [[:d:Q107111156|Q107111156]] | [[Isabel Bennasar]] | [[Maó]] | 1963-07-11 | [[España]] | | [[Ficheiro:Isabel Bennasar Felix.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3262 | [[:d:Q107111331|Q107111331]] | [[María Mallo]] | [[Madrid]] | 1981 | [[España]] | | [[Ficheiro:Maria Mallo 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3263 | [[:d:Q107111637|Q107111637]] | [[Isabel García Elorza]] | [[Bilbao]] | 1946-07-13 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3264 | [[:d:Q107111884|Q107111884]] | [[Maite Apezteguía]] | [[Pamplona]] | 1956 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3265 | [[:d:Q107112064|Q107112064]] | [[Silvia Farriol]] | [[Barcelona]] | 1947 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3266 | [[:d:Q107112100|Q107112100]] | [[Ana Estirado]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3267 | [[:d:Q107112204|Q107112204]] | [[Margarita Mendizábal Aracama]] | [[Vitoria]] | 1931 | [[España]] | 2023-06-15 | |- | style='text-align:right'| 3268 | [[:d:Q107112321|Q107112321]] | [[Úrsula Heredia Lagunas]] | | 1947-02-18 | [[España]] | 2021-05-08 | |- | style='text-align:right'| 3269 | [[:d:Q107113242|Q107113242]] | [[Belén Gómez Navarro]] | [[Zaragoza]] | 1960 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3270 | [[:d:Q107128042|Q107128042]] | [[Ángeles Perianes]] | | 1976 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3271 | [[:d:Q107133337|Q107133337]] | [[Dorita Hannah]] | | 1961 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Dulux Awards C4 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3272 | [[:d:Q107139285|Q107139285]] | [[Carla Scolari]] | | 1937-08-03 | [[Italia]] | 2020-12-18 | |- | style='text-align:right'| 3273 | [[:d:Q107149501|Q107149501]] | [[Graziella Leyla Ciaga]] | [[Bérgamo]] | 1965-04-01<br/>1965 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:LEYLA Low RM6 2490.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3274 | [[:d:Q107163522|Q107163522]] | [[Erika Brödner]] | | 1913-08-19 | [[Alemaña]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 3275 | [[:d:Q107178324|Q107178324]] | [[Vivian Manasc]] | | 1956 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3276 | [[:d:Q107218521|Q107218521]] | [[Sheila A. Wolf]] | ''[[:d:Q506325|Q506325]]'' | 1961-03-24 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sheila A. Wolf in the 1978 St. Teresa High School School of Decatur, Illinois yearbook.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3277 | [[:d:Q107229830|Q107229830]] | [[Florette Vancauwelaert]] | | 1944 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3278 | [[:d:Q107250668|Q107250668]] | [[Anna Perczel]] | [[París]] | 1942 | [[Hungría]] | 2021-06-13 | |- | style='text-align:right'| 3279 | [[:d:Q107294991|Q107294991]] | [[Ana Bretaña]] | | 1980 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3280 | [[:d:Q107296533|Q107296533]] | [[Britta-Lisa Joutsen]] | [[Helsinqui]] | 1925-12-19 | [[Finlandia]] | 1925-12-19 | |- | style='text-align:right'| 3281 | [[:d:Q107299161|Q107299161]] | [[Nicole Hollant-Denis]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3282 | [[:d:Q107336190|Q107336190]] | [[Viktoriya Faynblat]] | | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 3283 | [[:d:Q107343722|Q107343722]] | [[Blanka Zlamalová]] | [[Šternberk]] | 1956-08-29 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Blanka zlamalova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3284 | [[:d:Q107379063|Q107379063]] | [[Julia Nagele]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Julia Nagele Portrait (June 2020).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3285 | [[:d:Q107405819|Q107405819]] | [[Gabriele Heidecker]] | [[Linz]] | 1961 | [[Austria]] | 2008-04-14 | |- | style='text-align:right'| 3286 | [[:d:Q107406672|Q107406672]] | [[Isabel Izcue]] | [[Navarra]] | 1958 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3287 | [[:d:Q107406932|Q107406932]] | [[Encarnación Rivas]] | [[Monforte de Lemos]] | 1962 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3288 | [[:d:Q107407032|Q107407032]] | [[Hana Seho]] | [[Vsetín]] | 1957-02-25 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 3289 | [[:d:Q107437156|Q107437156]] | [[Anne Rondia]] | ''[[:d:Q3463367|Q3463367]]'' | 1952-12-29 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3290 | [[:d:Q107468477|Q107468477]] | [[Marie Schweitzer]] | [[Neuilly-sur-Seine]] | 1964-05-07 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marie Schweitzer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3291 | [[:d:Q107490630|Q107490630]] | [[Вера Леанідаўна Яснапольская]] | [[Saratov]] | 1916 | [[Unión Soviética]] | 1996 | |- | style='text-align:right'| 3292 | [[:d:Q107510779|Q107510779]] | [[Stephanie Macdonald]] | | 1966-10-15 | | | |- | style='text-align:right'| 3293 | [[:d:Q107548707|Q107548707]] | [[Janet Marie Smith]] | [[Jackson, Mississippi|Jackson]] | | | | [[Ficheiro:JMSmith at Fenway 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3294 | [[:d:Q107586224|Q107586224]] | [[Miriam Reyes Oliva]] | [[Cádiz]] | 1986 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3295 | [[:d:Q107594967|Q107594967]] | [[Başak Gümülcinelioğlu]] | ''[[:d:Q732923|Q732923]]'' | 1991-10-22 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3296 | [[:d:Q107631046|Q107631046]] | [[Branka Bošnjak]] | [[Belgrado]] | 1956-01-23 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 3297 | [[:d:Q107647140|Q107647140]] | [[Krina Ber]] | [[Polonia]] | 1948 | [[Polonia]]<br/>[[Venezuela]] | 2024-12-17 | |- | style='text-align:right'| 3298 | [[:d:Q107676886|Q107676886]] | [[Dagmar Everding]] | | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 3299 | [[:d:Q107685838|Q107685838]] | [[Theresa Keilhacker]] | [[Oxford]] | 1965 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Theresa Keilhacker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3300 | [[:d:Q107743875|Q107743875]] | [[Corinna Menn]] | ''[[:d:Q64740|Q64740]]'' | 1974 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3301 | [[:d:Q107864091|Q107864091]] | [[Anna Bach]] | ''[[:d:Q990587|Q990587]]'' | 1973 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:AnnaBach 350px 235px.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3302 | [[:d:Q108066840|Q108066840]] | [[Prissy Gomes]] | ''[[:d:Q499598|Q499598]]'' | 1993-02-17 | [[Cabo Verde]] | | [[Ficheiro:Miss Afrique 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3303 | [[:d:Q108072105|Q108072105]] | [[Nina Schuch]] | [[Vilnius]]<br/>[[Varsovia]] | 1932-05-01 | [[Francia]] | 2018-04-29 | |- | style='text-align:right'| 3304 | [[:d:Q108114414|Q108114414]] | [[Nathalie Maillet]] | [[Verdun]] | 1970-05-11 | [[Francia]] | 2021-08-15 | |- | style='text-align:right'| 3305 | [[:d:Q108117622|Q108117622]] | [[Maria João Gaudêncio Simões George]] | [[Lisboa]] | 1948-10-14 | [[Portugal]] | 2006-03-21 | |- | style='text-align:right'| 3306 | [[:d:Q108168112|Q108168112]] | [[Rosa Weiser]] | [[Salzburgo]] | 1897-08-25 | [[Cisleitania]]<br/>[[Austria]] | 1982-01-11 | |- | style='text-align:right'| 3307 | [[:d:Q108174140|Q108174140]] | [[Elo Kiivet]] | [[Talín]] | 1982-08-21 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Elo Kiivet, Kultuuripealinn 2024..jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3308 | [[:d:Q108181388|Q108181388]] | [[Helene Roth]] | ''[[:d:Q321778|Q321778]]'' | 1904-05-13 | [[Cisleitania]]<br/>[[Austria]]<br/>[[Israel]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 3309 | [[:d:Q108223591|Q108223591]] | [[Gila Meshulam]] | [[Tel Aviv]] | 1936 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 3310 | [[:d:Q108257152|Q108257152]] | [[Julia Kristiansen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3311 | [[:d:Q108266815|Q108266815]] | [[Ingrid Burgstaller]] | ''[[:d:Q490319|Q490319]]'' | 1960 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3312 | [[:d:Q108302292|Q108302292]] | [[Maija Ruoslahti]] | [[Porvoo]] | 1939 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3313 | [[:d:Q108308368|Q108308368]] | [[Katharina Reich]] | [[Viena]] | 1980 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:20240717- 09B4770 web-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3314 | [[:d:Q108312212|Q108312212]] | [[Zakia Wardak]] | | | [[Afganistán]] | | |- | style='text-align:right'| 3315 | [[:d:Q108314890|Q108314890]] | [[Emma Christina Jonsteg]] | ''[[:d:Q10540465|Q10540465]]'' | 1972-08-22 | [[Suecia]] | 2020-02-29 | |- | style='text-align:right'| 3316 | [[:d:Q108321008|Q108321008]] | [[Inessa Ivanovna Kazakevič]] | [[Moscova]] | 1925 | [[Unión Soviética]] | 2015-06-05 | |- | style='text-align:right'| 3317 | [[:d:Q108337094|Q108337094]] | [[Maria Elisabeth Eleonora Hennig]] | [[Estocolmo]] | 1852 | [[Suecia]] | 1929 | [[Ficheiro:Maria Elisabeth Eleonora Lindström (Henning) - from Svenskt Porträttgalleri XX.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3318 | [[:d:Q108350128|Q108350128]] | [[Rela Schmeidler]] | | 1905-04-26 | [[Polonia]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 3319 | [[:d:Q108354113|Q108354113]] | [[Magui Peredo]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | | | | [[Ficheiro:Salvador Macías and Magui Peredo, Macias-Peredo at Columbia GSAPP (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3320 | [[:d:Q108394504|Q108394504]] | [[Sarah Rita Kattan]] | | | [[Líbano]] | | |- | style='text-align:right'| 3321 | [[:d:Q108404682|Q108404682]] | [[Elin Conradi]] | | 1925-10-14 | [[Noruega]] | 2013-11-16 | |- | style='text-align:right'| 3322 | [[:d:Q108410908|Q108410908]] | [[Sibylle Waechter]] | ''[[:d:Q14896|Q14896]]'' | 1967 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3323 | [[:d:Q108457107|Q108457107]] | [[María José Marcos]] | [[Alacant]] | 1981 | [[España]] | | [[Ficheiro:Maria Jose Marcos Architect.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3324 | [[:d:Q108482345|Q108482345]] | [[Pervin Imaditdin]] | | | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3325 | [[:d:Q108511207|Q108511207]] | [[Eliza Unger]] | | 1899-03-26 | [[Polonia]] | 1983-08-26 | |- | style='text-align:right'| 3326 | [[:d:Q108542867|Q108542867]] | [[Pauline Deltour]] | [[Landerneau]] | 1983-02-17 | [[Francia]] | 2021-09-05 | [[Ficheiro:Pauline Deltour.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3327 | [[:d:Q108571315|Q108571315]] | [[Borghild Synnæs]] | | 1882-06-17 | [[Noruega]] | 1939-10-04 | |- | style='text-align:right'| 3328 | [[:d:Q108575097|Q108575097]] | [[Hayatte Abderahim Ndiaye]] | | | [[Chad]] | | |- | style='text-align:right'| 3329 | [[:d:Q108603196|Q108603196]] | [[Elena Acquarone]] | [[Concordia]] | 1941 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Elena Acquarone 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3330 | [[:d:Q108648218|Q108648218]] | [[Hada López]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Photo- Charles-Biddle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3331 | [[:d:Q108675224|Q108675224]] | [[Timothea Larr]] | | 1940-06-01 | | | |- | style='text-align:right'| 3332 | [[:d:Q108677613|Q108677613]] | [[Inge Vinck]] | ''[[:d:Q31590146|Q31590146]]'' | 1973-08-08<br/>1973 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3333 | [[:d:Q108731285|Q108731285]] | [[Heike Oevermann]] | | 1970 | | | [[Ficheiro:Heike Oevermann.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3334 | [[:d:Q108758097|Q108758097]] | [[Eevi Aho]] | [[Rauma]] | 1922-04-16 | [[Finlandia]] | 2017-10-02 | |- | style='text-align:right'| 3335 | [[:d:Q108800285|Q108800285]] | [[Nina Hollein]] | [[Viena]] | 1971-02-09 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Nina Hollein 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3336 | [[:d:Q108802152|Q108802152]] | [[Miriam Braude]] | [[Lviv]] | 1910-07-06 | | 2012-03-22 | |- | style='text-align:right'| 3337 | [[:d:Q108818574|Q108818574]] | [[Mona Schalin]] | [[Helsinqui]] | 1954-01-28 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3338 | [[:d:Q108890433|Q108890433]] | [[Beverly Hannah Jones]] | | 1960-04-22 | | | |- | style='text-align:right'| 3339 | [[:d:Q108899760|Q108899760]] | [[Johanne Borthne]] | | 1978 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 3340 | [[:d:Q108900664|Q108900664]] | [[Harriet Pattison]] | [[Chicago]] | 1928-10-29 | [[Estados Unidos de América]] | 2023-10-03 | |- | style='text-align:right'| 3341 | [[:d:Q108904938|Q108904938]] | [[Daniela Holt Voith]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3342 | [[:d:Q108991004|Q108991004]] | [[Joanna Laajisto]] | | 1977 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3343 | [[:d:Q109046381|Q109046381]] | [[Véronique Descharrières]] | | 1965-10-25 | | | |- | style='text-align:right'| 3344 | [[:d:Q109252844|Q109252844]] | [[Звагельская, Валерия Евгеньевна]] | [[Harbin]] | 1941-01-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2014-06-10 | |- | style='text-align:right'| 3345 | [[:d:Q109265662|Q109265662]] | [[Mall Vahtre]] | ''[[:d:Q3455299|Q3455299]]'' | 1953-09-29 | [[Estonia]] | 2021-08-21 | |- | style='text-align:right'| 3346 | [[:d:Q109265663|Q109265663]] | [[Malle Laan]] | [[Jõhvi]] | 1950-04-09 | [[Estonia]] | 2021-03-04 | |- | style='text-align:right'| 3347 | [[:d:Q109303465|Q109303465]] | [[Hilde Barz-Malfatti]] | ''[[:d:Q16026|Q16026]]'' | 1953-04-22 | [[Alemaña]] | 2020-12-31 | |- | style='text-align:right'| 3348 | [[:d:Q109326442|Q109326442]] | [[Maria Misiągiewicz]] | | 1945-01-13 | [[Polonia]] | 2021-09-29 | |- | style='text-align:right'| 3349 | [[:d:Q109330530|Q109330530]] | [[Eleni Patrikiou-Kanellopoulou]] | ''[[:d:Q212686|Q212686]]'' | 1901 | | 1980 | |- | style='text-align:right'| 3350 | [[:d:Q109337801|Q109337801]] | [[Lidia Guseva]] | [[Klintsy]] | 1918-06-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 3351 | [[:d:Q109380813|Q109380813]] | [[Maria Nordin]] | | 1983-07-13 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3352 | [[:d:Q109485507|Q109485507]] | [[Нелюбина, Нина Ивановна]] | [[Kalachinsk]] | 1924-01-26 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2017-12-28 | |- | style='text-align:right'| 3353 | [[:d:Q109488186|Q109488186]] | [[Elena Bronislavovna Antsuta]] | [[Mariinsky Posad]] | 1924-07-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2020-05-16 | |- | style='text-align:right'| 3354 | [[:d:Q109493779|Q109493779]] | [[Оранская, Галина Геннадьевна]] | [[Moscova]] | 1912-04-10 | [[Unión Soviética]] | 1986-11-16 | |- | style='text-align:right'| 3355 | [[:d:Q109502371|Q109502371]] | [[Mary McLeod]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3356 | [[:d:Q109542015|Q109542015]] | [[Nieves Limachi]] | ''[[:d:Q3312467|Q3312467]]'' | 1982-02-17 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3357 | [[:d:Q109562984|Q109562984]] | [[Maindi Murua]] | ''[[:d:Q838300|Q838300]]'' | 1989 | | | |- | style='text-align:right'| 3358 | [[:d:Q109566748|Q109566748]] | [[Liz Ogbu]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3359 | [[:d:Q109614189|Q109614189]] | [[Karen Eisenloffel]] | [[Mansfield]] | 1961-11-23<br/>1961 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3360 | [[:d:Q109616324|Q109616324]] | [[Krystyna Tołłoczko-Różyska]] | [[Lviv]] | 1909-10-21 | [[Polonia]] | 2001-09-21 | |- | style='text-align:right'| 3361 | [[:d:Q109654330|Q109654330]] | [[Renée Daoust]] | [[Montreal]] | 20th century | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3362 | [[:d:Q109773318|Q109773318]] | [[Hava Erlich]] | [[Haifa]] | 1966 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:חוה ארליך. צילום נועה רוגינסקי (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3363 | [[:d:Q109780873|Q109780873]] | [[Lydia Kallipoliti]] | [[Tesalónica]] | 1976 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3364 | [[:d:Q109814604|Q109814604]] | [[Maria Protsenko]] | [[República Popular da China]] | 1946-02-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 3365 | [[:d:Q109860634|Q109860634]] | [[Carlijn Kingma]] | ''[[:d:Q109535|Q109535]]'' | 1991 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3366 | [[:d:Q109864271|Q109864271]] | [[Jānis Lejnieks]] | | 1951 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3367 | [[:d:Q109864938|Q109864938]] | [[Ieva Auziņa Szentivanyi]] | | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 3368 | [[:d:Q109914660|Q109914660]] | [[Iwona Benek]] | | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Iwona Benek Katowice 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3369 | [[:d:Q109936531|Q109936531]] | [[Norma Evenson]] | | 1928-09-03 | [[Estados Unidos de América]] | 2021-06-07 | |- | style='text-align:right'| 3370 | [[:d:Q109981081|Q109981081]] | [[Rebecca Chestnutt]] | [[Spartanburg]] | 1958 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3371 | [[:d:Q110054907|Q110054907]] | [[Helga Schmidt-Thomsen]] | | 1938-04-24 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3372 | [[:d:Q110079427|Q110079427]] | [[Margot Zech-Weymann]] | [[Nysa]] | 1911 | [[Alemaña]] | 2004-05-01 | |- | style='text-align:right'| 3373 | [[:d:Q110104239|Q110104239]] | [[Karen Zahle]] | | 1931 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2025-03 | |- | style='text-align:right'| 3374 | [[:d:Q110113584|Q110113584]] | [[Vera Bushati]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3375 | [[:d:Q110131659|Q110131659]] | [[Isa Stein]] | [[Linz]] | 1974-05-26<br/>1974 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:ISA STEIN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3376 | [[:d:Q110141344|Q110141344]] | [[Magdalena Hänska]] | ''[[:d:Q697999|Q697999]]'' | 1924 | | 1986<br/>1996 | |- | style='text-align:right'| 3377 | [[:d:Q110150685|Q110150685]] | [[Monica Tricario]] | | 1963 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3378 | [[:d:Q110207640|Q110207640]] | [[Julie Stout]] | [[Palmerston North]] | 1958 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Julie Stout Photo by Rebekah Robinson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3379 | [[:d:Q110219855|Q110219855]] | [[Valerie Mulvin]] | | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 3380 | [[:d:Q110226662|Q110226662]] | [[Maria Ana Vasco Costa]] | [[Lisboa]] | 1981 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3381 | [[:d:Q110246670|Q110246670]] | [[Belén Moneo]] | [[Madrid]] | 1965 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3382 | [[:d:Q110264304|Q110264304]] | [[Barbara Schönig]] | ''[[:d:Q4149|Q4149]]'' | 1974-11-10 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3383 | [[:d:Q110322141|Q110322141]] | [[María Novas]] | [[Bueu]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 3384 | [[:d:Q110402927|Q110402927]] | [[Joanna Olenderek]] | [[Łódź]] | 1955-01-25 | | | |- | style='text-align:right'| 3385 | [[:d:Q110408376|Q110408376]] | [[Mária Siklós]] | [[Budapest]] | 1939-03-15 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 3386 | [[:d:Q110415617|Q110415617]] | [[Hedy Wachberger]] | | 1940 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3387 | [[:d:Q110426328|Q110426328]] | [[Ute Weström]] | [[Berlín]] | 1939-11-13 | [[Alemaña]] | 2022-05-16 | |- | style='text-align:right'| 3388 | [[:d:Q110428830|Q110428830]] | [[Ewa Pokorska-Ożóg]] | | 1961 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Ewa Pokorska-Ożóg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3389 | [[:d:Q110492602|Q110492602]] | [[Anna Boyé-Guerquin]] | [[Kościan]] | 1922-04-24 | [[Polonia]] | 2001-08-01 | |- | style='text-align:right'| 3390 | [[:d:Q110572675|Q110572675]] | [[Grażyna Balińska]] | | 1943 | [[Polonia]] | 2019-07-20 | |- | style='text-align:right'| 3391 | [[:d:Q110621408|Q110621408]] | [[Heike Delitz]] | ''[[:d:Q28030510|Q28030510]]'' | 1974 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 3392 | [[:d:Q110661012|Q110661012]] | [[Бойно-Родзевич, Наталья Аркадьевна]] | [[Mahilioŭ]] | 1887 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1955-01-14 | |- | style='text-align:right'| 3393 | [[:d:Q110665930|Q110665930]] | [[Felicia Kingsley]] | [[Carpi]] | 1987-10-13 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3394 | [[:d:Q110670428|Q110670428]] | [[Milla Vuorinen]] | [[Pori]] | 1986 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3395 | [[:d:Q110686856|Q110686856]] | [[Therese Mogger]] | ''[[:d:Q532455|Q532455]]'' | 1875 | [[Imperio Alemán]] | 1956 | |- | style='text-align:right'| 3396 | [[:d:Q110695348|Q110695348]] | [[Barbara Matusiak]] | | 1958 | [[Noruega]]<br/>[[Polonia]] | | [[Ficheiro:Barbara Szybinska Matusiak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3397 | [[:d:Q110699497|Q110699497]] | [[Mónica Arreola]] | | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 3398 | [[:d:Q110812728|Q110812728]] | [[Neli Gvasalia]] | [[Tbilisi]] | 1943-03-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 3399 | [[:d:Q110820551|Q110820551]] | [[Lamara Zhamierashvili]] | [[Tbilisi]] | 1932-05-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 3400 | [[:d:Q110924917|Q110924917]] | [[Kathryn McCamant]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 3401 | [[:d:Q110927656|Q110927656]] | [[Ebba Lamprecht]] | [[Braunschweig]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3402 | [[:d:Q110982404|Q110982404]] | [[Natalya Fedorivna Panchuk]] | [[Chișinău]] | 1908-03-23 | [[Unión Soviética]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 3403 | [[:d:Q110987589|Q110987589]] | [[Marya Lilien]] | [[Lviv]] | 1900-03-27<br/>1901-03-27 | [[Polonia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1998-01-12 | |- | style='text-align:right'| 3404 | [[:d:Q111017936|Q111017936]] | [[Marta Vall-llosera]] | [[Lleida]] | 1962 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3405 | [[:d:Q111106252|Q111106252]] | [[Rosa Barba Casanovas]] | [[Barcelona]] | 1948-11-06 | | 2000-02-13 | |- | style='text-align:right'| 3406 | [[:d:Q111109598|Q111109598]] | [[Konstrakta]] | [[Belgrado]] | 1978-10-12 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Konstrakta nagrada 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3407 | [[:d:Q111132854|Q111132854]] | [[Viktória Cvengrošová]] | ''[[:d:Q238552|Q238552]]'' | 1941-07-04 | [[Eslovaquia]] | 2022-02-24 | |- | style='text-align:right'| 3408 | [[:d:Q111142743|Q111142743]] | [[Margarita Ducci]] | | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 3409 | [[:d:Q111163495|Q111163495]] | [[Siv Helene Stangeland]] | [[Stavanger]] | 1966 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 3410 | [[:d:Q111182886|Q111182886]] | [[Assumpció Puig i Hors]] | [[Xirona]] | 1954 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3411 | [[:d:Q111280344|Q111280344]] | [[Завальна Ліна Костянтинівна]] | [[Khárkiv]] | 1938-10-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 3412 | [[:d:Q111293927|Q111293927]] | [[Magdalene Weiss]] | ''[[:d:Q628178|Q628178]]'' | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 3413 | [[:d:Q111293992|Q111293992]] | [[Hanna Kozaczewska-Golasz]] | | 1942 | [[Polonia]] | 2021 | |- | style='text-align:right'| 3414 | [[:d:Q111306989|Q111306989]] | [[Ievgeniia Gubkina]] | [[Khárkiv]] | 1985-05-07<br/>1985 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Ievgeniia Gubkina photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3415 | [[:d:Q111327948|Q111327948]] | [[Ewa Łużyniecka]] | | 1958 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3416 | [[:d:Q111337156|Q111337156]] | [[Emiriana Sako]] | [[Durrës]] | 1983-11-24 | [[Albania]] | | |- | style='text-align:right'| 3417 | [[:d:Q111366668|Q111366668]] | [[Khatuna Ochiauri]] | [[Tbilisi]] | 1959-06-09 | | | |- | style='text-align:right'| 3418 | [[:d:Q111424883|Q111424883]] | [[Miriam Villaseñor Muñoz]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | 1982 | [[México]] | | [[Ficheiro:Miriam Villaseñor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3419 | [[:d:Q111434039|Q111434039]] | [[Samia Henni]] | [[Alxer]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 3420 | [[:d:Q111460081|Q111460081]] | [[Marine Maisuradze]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3421 | [[:d:Q111472317|Q111472317]] | [[Éliane Castelnau]] | ''[[:d:Q500357|Q500357]]'' | 1923-09-01 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3422 | [[:d:Q111529124|Q111529124]] | [[Françoise Bollack]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3423 | [[:d:Q111529545|Q111529545]] | [[Karolina Czeczek]] | | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 3424 | [[:d:Q111531989|Q111531989]] | [[Kitty Gudrun Jørstad]] | ''[[:d:Q221119|Q221119]]'' | 1915-11-27 | [[Noruega]] | 2003-03-31 | |- | style='text-align:right'| 3425 | [[:d:Q111540165|Q111540165]] | [[Cindy Harden]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3426 | [[:d:Q111563382|Q111563382]] | [[Veliswa Boya]] | | | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 3427 | [[:d:Q111574629|Q111574629]] | [[Rotraut Hommer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3428 | [[:d:Q111575012|Q111575012]] | [[Maria Kulikovska]] | [[Kerch]] | 1988 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 3429 | [[:d:Q111575065|Q111575065]] | [[Beata Maria Lasecka]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 3430 | [[:d:Q111575413|Q111575413]] | [[Anikó Markos]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3431 | [[:d:Q111575646|Q111575646]] | [[Heide Mühlfellner]] | | | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3432 | [[:d:Q111576721|Q111576721]] | [[Ayşen Savaş]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3433 | [[:d:Q111576953|Q111576953]] | [[Dilara Söylemez]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3434 | [[:d:Q111576997|Q111576997]] | [[Anhelina Livia Starkova]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3435 | [[:d:Q111577328|Q111577328]] | [[Marie-Gabriel Veugny]] | | | | | [[Ficheiro:Portrait de l'architecte Marie-Gabriel Veugny, le 2 mars 1845 en buste, de trois quarts gauche, D.2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3436 | [[:d:Q111577469|Q111577469]] | [[Brigitte Wiedmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3437 | [[:d:Q111579710|Q111579710]] | [[Anny Beranek]] | | 1914 | | 1998 | |- | style='text-align:right'| 3438 | [[:d:Q111589740|Q111589740]] | [[Pia Kuusiniemi]] | | | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3439 | [[:d:Q111589786|Q111589786]] | [[Maarit Kaipiainen]] | [[Helsinqui]] | 1952-03-19 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3440 | [[:d:Q111647874|Q111647874]] | [[Niwrka Tejeda]] | ''[[:d:Q1137551|Q1137551]]'' | 1991-02-09 | [[República Dominicana]] | | [[Ficheiro:Niwrka Tejeda en 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3441 | [[:d:Q111694346|Q111694346]] | [[Momoyo Kaijima]] | ''[[:d:Q129260376|Q129260376]]'' | 1969 | [[Xapón]] | | [[Ficheiro:Momoyo Kaijima from Atelier Bow Wow at Columbia GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3442 | [[:d:Q111709274|Q111709274]] | [[Barbara Sansoni]] | ''[[:d:Q203197|Q203197]]'' | 1928-04-22 | [[Sri Lanka]]<br/>''[[:d:Q918153|Q918153]]'' | 2022-04-23 | |- | style='text-align:right'| 3443 | [[:d:Q111722759|Q111722759]] | [[Claudine Houbart]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 3444 | [[:d:Q111729415|Q111729415]] | [[Suchi Reddy]] | | | | | [[Ficheiro:Suchi Reddy at the national building museum in Washington, DC.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3445 | [[:d:Q111747106|Q111747106]] | [[Mzia Milashvili]] | [[Tbilisi]] | 1959 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 3446 | [[:d:Q111747715|Q111747715]] | [[Leonora Zaloshnja]] | | | [[Albania]] | | |- | style='text-align:right'| 3447 | [[:d:Q111747726|Q111747726]] | [[Shpresa Leka]] | | | [[Albania]] | | |- | style='text-align:right'| 3448 | [[:d:Q111747773|Q111747773]] | [[Magdalena Furrxhi]] | | | [[Albania]] | | |- | style='text-align:right'| 3449 | [[:d:Q111747801|Q111747801]] | [[Flora Çabej]] | | | [[Albania]] | | |- | style='text-align:right'| 3450 | [[:d:Q111755692|Q111755692]] | [[Sandra Marraghini]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3451 | [[:d:Q111809712|Q111809712]] | [[Rachel Allen]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 3452 | [[:d:Q111823457|Q111823457]] | [[Patricia Horsley]] | | 1930-07-16 | [[Australia]] | 2021-01-28 | |- | style='text-align:right'| 3453 | [[:d:Q111836823|Q111836823]] | [[Elżbieta Przesmycka]] | | 1949 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3454 | [[:d:Q111841119|Q111841119]] | [[Nadine Petersen]] | [[Múnic]] | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3455 | [[:d:Q111941677|Q111941677]] | [[Marika Zagorisiou]] | ''[[:d:Q187352|Q187352]]'' | 1921 | [[Grecia]] | 2013 | |- | style='text-align:right'| 3456 | [[:d:Q111953424|Q111953424]] | [[Paula Koido]] | ''[[:d:Q134396|Q134396]]'' | 1920 | [[Estonia]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 3457 | [[:d:Q111954367|Q111954367]] | [[Ana Paula Chantre Luna de Carvalho]] | ''[[:d:Q214572|Q214572]]'' | 1971-06-21 | [[Angola]] | | [[Ficheiro:Ana Paula Chantre Luna de Carvalho, Angola’s Minister of Environment - 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3458 | [[:d:Q112036387|Q112036387]] | [[Nadja Pitschugowa]] | | 1959-05-16 | | 2022-02-03 | [[Ficheiro:Nadja-07.04.08.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3459 | [[:d:Q112074746|Q112074746]] | [[Julia Vicioso]] | | | [[República Dominicana]] | | |- | style='text-align:right'| 3460 | [[:d:Q112074836|Q112074836]] | [[Amparo Berlinches]] | [[Madrid]] | 1946-05-16 | [[España]] | | [[Ficheiro:Retrato primavera hecho por jaime.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3461 | [[:d:Q112155898|Q112155898]] | [[Maristella Casciato]] | [[Lanciano]] | 1950-03-12 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3462 | [[:d:Q112174949|Q112174949]] | [[Simone LeAmon]] | | 1971 | | | [[Ficheiro:Simone LeAmon, NGVWA Annual Lecture 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3463 | [[:d:Q112224228|Q112224228]] | [[Elizabeth K. Meyer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3464 | [[:d:Q112239094|Q112239094]] | [[Noriko Shikama]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 3465 | [[:d:Q112252007|Q112252007]] | [[Anna Šlapetová]] | | 1973-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 3466 | [[:d:Q112252015|Q112252015]] | [[Charlotte Malterre-Barthes]] | | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 3467 | [[:d:Q112278766|Q112278766]] | [[Alero Olympio]] | | 1959 | | 2005 | |- | style='text-align:right'| 3468 | [[:d:Q112311104|Q112311104]] | [[Helle Søholt]] | ''[[:d:Q20835|Q20835]]'' | 1972 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Helle Søholt 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3469 | [[:d:Q112323026|Q112323026]] | [[Suzanne Hall]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3470 | [[:d:Q112324059|Q112324059]] | [[Agnieszka Kalinowska-Sołtys]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3471 | [[:d:Q112380277|Q112380277]] | [[Mária Ambrus]] | [[Budapest]] | 1947-08-29 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 3472 | [[:d:Q112391329|Q112391329]] | [[Lilia Guzmán y García]] | [[Cidade de México]] | 1947-10-07 | [[México]] | | [[Ficheiro:Lilia Guzman y Garcia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3473 | [[:d:Q112418537|Q112418537]] | [[Elli Mosayebi]] | [[Teherán]] | 1977 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3474 | [[:d:Q112423546|Q112423546]] | [[Claudia Lüling]] | | 1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3475 | [[:d:Q112423745|Q112423745]] | [[Regina Loukotová]] | | 1971 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Regina Loukotová wiki.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3476 | [[:d:Q112446296|Q112446296]] | [[Janis Birkeland]] | | 1945 | | | [[Ficheiro:Janis mug shot circle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3477 | [[:d:Q112475059|Q112475059]] | [[Juliette Bekkering]] | ''[[:d:Q69995|Q69995]]'' | 1963 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Circulair bouwen interview Juliette Bekkering, 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3478 | [[:d:Q112490705|Q112490705]] | [[Anna Maria Mitkowska]] | | 1949 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3479 | [[:d:Q112492875|Q112492875]] | [[Agata Twardoch]] | [[Zabrze]] | 1980-09-18 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3480 | [[:d:Q112497494|Q112497494]] | [[Viera Mecková]] | ''[[:d:Q135647|Q135647]]'' | 1933-09-06 | | | |- | style='text-align:right'| 3481 | [[:d:Q112505192|Q112505192]] | [[Jala Makhzoumi]] | | 1949 | [[Iraq]] | | [[Ficheiro:Jala Makhzoumi Profile.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3482 | [[:d:Q112530805|Q112530805]] | [[Ute Frank]] | | 1952 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3483 | [[:d:Q112544060|Q112544060]] | [[Sandra Hofmeister]] | [[Múnic]] | 1970 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3484 | [[:d:Q112559528|Q112559528]] | [[Zoja Dumengjić]] | [[Odesa]] | 1904-12-31 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (Q15102440)|Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Estado independente de Croacia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Croacia]] | 2000-05-14 | |- | style='text-align:right'| 3485 | [[:d:Q112644506|Q112644506]] | [[Winnie Ho]] | [[Hong-Kong británico]] | 1964-09-08 | [[República Popular da China]] | | [[Ficheiro:何永賢 20251119(cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3486 | [[:d:Q112660064|Q112660064]] | [[Carolina González Vives]] | [[Madrid]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3487 | [[:d:Q112740965|Q112740965]] | [[Laura Jane Clark]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3488 | [[:d:Q112915956|Q112915956]] | [[Sofía von Ellrichshausen]] | ''[[:d:Q47772|Q47772]]'' | 1976 | [[Arxentina]]<br/>[[Chile]] | | [[Ficheiro:Sofía von Ellrichshausen 01.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3489 | [[:d:Q112987682|Q112987682]] | [[Чернышёва, Зинаида Сергеевна]] | | 1909-09-24 | [[Unión Soviética]] | 1984-11-08 | [[Ficheiro:Chernyshova Z.S 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3490 | [[:d:Q113115127|Q113115127]] | [[Maria Müller]] | ''[[:d:Q104302|Q104302]]'' | 1935-02-02 | [[Polonia]] | 2015-06-08 | [[Ficheiro:Maria Muller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3491 | [[:d:Q113162721|Q113162721]] | [[María Fandiño|María Fandiño Iglesias]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3492 | [[:d:Q113234090|Q113234090]] | [[Roslyn Lindheim]] | | 1921 | [[Estados Unidos de América]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 3493 | [[:d:Q113275191|Q113275191]] | [[Oľga Ondreičková]] | | 1935-01-14 | | | |- | style='text-align:right'| 3494 | [[:d:Q113363441|Q113363441]] | [[Rebecca McWilliams]] | | 1982 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3495 | [[:d:Q113380353|Q113380353]] | [[Lindsay Bremner]] | | 1954 | [[Suráfrica]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3496 | [[:d:Q113450373|Q113450373]] | [[Gertrud Schille]] | [[Jena]] | 1940 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 3497 | [[:d:Q113467145|Q113467145]] | [[Ada Yvars Bravo]] | | | [[España]] | | [[Ficheiro:Ada Yvars Bravo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3498 | [[:d:Q113471203|Q113471203]] | [[Cristina Segni]] | | 1974 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3499 | [[:d:Q113503405|Q113503405]] | [[Margaret Richards]] | | | [[Reino Unido]] | 2022 | |- | style='text-align:right'| 3500 | [[:d:Q113516307|Q113516307]] | [[Olga Paredes]] | [[A Paz]] | 1984 | [[Bolivia]] | | [[Ficheiro:GlamWiki2023-Montevideo 150 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3501 | [[:d:Q113553273|Q113553273]] | [[Princess Rajwa Al Hussein]] | [[Riad]] | 1994-04-28 | [[Arabia Saudita]] | | [[Ficheiro:HRH Princess Rajwa Al Hussein (3x4 cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3502 | [[:d:Q113565381|Q113565381]] | [[Dorothea Haupt]] | | 1929-02-18 | [[Alemaña]] | 2022-06-06 | |- | style='text-align:right'| 3503 | [[:d:Q113593057|Q113593057]] | [[Gorgona Böhm]] | [[Liubliana]] | 1948-10-06 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3504 | [[:d:Q113645452|Q113645452]] | [[Анна Рошковска]] | | 1936 | | 2010 | |- | style='text-align:right'| 3505 | [[:d:Q113742880|Q113742880]] | [[Floor van Ditzhuyzen]] | | 1960s | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Floor van Ditzhuyzen, 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3506 | [[:d:Q113858454|Q113858454]] | [[Валянціна Якімовіч]] | ''[[:d:Q2596958|Q2596958]]'' | 1949-11-27 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 3507 | [[:d:Q113901953|Q113901953]] | [[Lau Man Kwan Julia]] | | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 3508 | [[:d:Q113950692|Q113950692]] | [[Diane Haigh]] | | 1949 | [[Reino Unido]] | 2022 | |- | style='text-align:right'| 3509 | [[:d:Q113989921|Q113989921]] | [[María Soto Velásquez]] | [[Lima]] | 1963-07-21 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3510 | [[:d:Q114075842|Q114075842]] | [[Maria Bobrowska]] | | 1929-08-13 | [[Polonia]] | 1991-12-25 | |- | style='text-align:right'| 3511 | [[:d:Q114092073|Q114092073]] | [[Nabila Djahnine]] | ''[[:d:Q59975|Q59975]]'' | 1965 | [[Alxeria]] | 1995-02-15 | |- | style='text-align:right'| 3512 | [[:d:Q114093197|Q114093197]] | [[Балакшина, Евгения Сергеевна]] | ''[[:d:Q13379|Q13379]]'' | 1902-04-21 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1991-08-27 | |- | style='text-align:right'| 3513 | [[:d:Q114122139|Q114122139]] | [[Tonje Madsen]] | | 1991 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Tonje Madsen 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3514 | [[:d:Q114258424|Q114258424]] | [[Chantal Schoenmakers]] | | 1980s | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3515 | [[:d:Q114358936|Q114358936]] | [[Min Hall]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3516 | [[:d:Q114364404|Q114364404]] | [[María Valencia Gaitán]] | | 1964 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:María Valencia Gaitán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3517 | [[:d:Q114383907|Q114383907]] | [[Françoise N’Thépé]] | [[Douala]] | 1973 | [[Camerún]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3518 | [[:d:Q114407176|Q114407176]] | [[Anne Boysen]] | | | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3519 | [[:d:Q114608278|Q114608278]] | [[Ersela Kripa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3520 | [[:d:Q114692734|Q114692734]] | [[Dani Alonso]] | [[Marília]] | 1988-06-23 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2024-06-17 Sessão Solene de Outorga do colar de Honra ao mérito à Cristiane de Freitas, 01 (Dani Alonso).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3521 | [[:d:Q114694155|Q114694155]] | [[Armi Harva]] | [[Turku]] | 1922-11-07 | [[Finlandia]] | 2018-01-24 | [[Ficheiro:Arkkitehti Armi Harva 1981 (HK7155-179-81-2).tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3522 | [[:d:Q114796383|Q114796383]] | [[Laura Messing]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3523 | [[:d:Q114798194|Q114798194]] | [[María Cecilia O'byrne]] | | | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 3524 | [[:d:Q114798397|Q114798397]] | [[Loreto Lyon]] | | 1979-06-15 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Loreto Lyon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3525 | [[:d:Q114835667|Q114835667]] | [[Francisca Pulido]] | | 1971 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3526 | [[:d:Q114841606|Q114841606]] | [[Vera Gankevich]] | [[San Petersburgo]] | 1914-12-01 | [[Unión Soviética]] | 1981-09-21 | |- | style='text-align:right'| 3527 | [[:d:Q114860857|Q114860857]] | [[Sophia Holst]] | | | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3528 | [[:d:Q114860858|Q114860858]] | [[Evelien Pieters]] | [[Maastricht]] | 1982 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3529 | [[:d:Q114870360|Q114870360]] | [[Ainsley O'Connell]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Ainsley O'Connell (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3530 | [[:d:Q114896479|Q114896479]] | [[Angelika Schnell]] | [[Viena]] | 20th century<br/>1962 | | | |- | style='text-align:right'| 3531 | [[:d:Q114950727|Q114950727]] | [[Victoria Jolly]] | | | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3532 | [[:d:Q114952762|Q114952762]] | [[Emma Irene Almada Murillo]] | ''[[:d:Q189138|Q189138]]'' | 1967-10-02 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3533 | [[:d:Q114963837|Q114963837]] | [[Núria Moliner]] | [[Barcelona]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 3534 | [[:d:Q115024513|Q115024513]] | [[Alla Danylivna Ivanova]] | ''[[:d:Q1104747|Q1104747]]'' | 1906-12-18 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1983-07-18 | |- | style='text-align:right'| 3535 | [[:d:Q115035297|Q115035297]] | [[Avelina Prat García]] | [[Valencia]] | 1972 | [[España]] | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Avelina Prat-2 (3x4 cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3536 | [[:d:Q115044596|Q115044596]] | [[Elizabeth Whittaker]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3537 | [[:d:Q115065903|Q115065903]] | [[Nicole L'Huillier]] | [[Santiago de Chile]] | 1985-05-13 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3538 | [[:d:Q115122060|Q115122060]] | [[Mary Clemens de Lisle]] | | 1922 | | 2012-01-11 | |- | style='text-align:right'| 3539 | [[:d:Q115123422|Q115123422]] | [[Elizabeth Ann Aitken Rose]] | | | | | [[Ficheiro:Elizabeth Aitken Rose (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3540 | [[:d:Q115123436|Q115123436]] | [[Fiona Christeller]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3541 | [[:d:Q115123482|Q115123482]] | [[Dorothy Wills]] | | 1911 | | 2007-07-11 | |- | style='text-align:right'| 3542 | [[:d:Q115171093|Q115171093]] | [[Madeleine Ursault]] | [[Poitiers]] | 1925-08-06 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Madeleine ursault.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3543 | [[:d:Q115204189|Q115204189]] | [[Xiao He]] | [[Wuhan]] | 1988-04-26 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:XiaoHeNabben1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3544 | [[:d:Q115210278|Q115210278]] | [[Leire Malkorra]] | [[Tolosa, España|Tolosa]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 3545 | [[:d:Q115218269|Q115218269]] | [[Nino Varazashvili]] | [[Tbilisi]] | 1926-12-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | 2009-08-27 | |- | style='text-align:right'| 3546 | [[:d:Q115219393|Q115219393]] | [[Malin Zimm]] | | 1971-06-29 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Malin Zimm.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3547 | [[:d:Q115221271|Q115221271]] | [[Yoshida Fumiko]] | ''[[:d:Q640586|Q640586]]'' | 1913-12-05 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2001-12-08 | |- | style='text-align:right'| 3548 | [[:d:Q115222385|Q115222385]] | [[Birgit Lundeberg]] | ''[[:d:Q10727009|Q10727009]]'' | 1919-05-31 | [[Suecia]] | 2009-03-13 | [[Ficheiro:Birgit Lundeberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3549 | [[:d:Q115270429|Q115270429]] | [[Rossana Hu]] | [[Kaohsiung]] | 1968 | [[Taiwán]]<br/>[[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3550 | [[:d:Q115283768|Q115283768]] | [[Maria Antoinette Conen]] | ''[[:d:Q64512|Q64512]]'' | 1979 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3551 | [[:d:Q115308521|Q115308521]] | [[Ariane Widmer Pham]] | | 1959-10 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Ariane Widmer Pham.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3552 | [[:d:Q115378377|Q115378377]] | [[Marie-Jeanne Jouveau]] | | 1983-08-03 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marie-Jeanne Jouveau.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3553 | [[:d:Q115450313|Q115450313]] | [[Zuzanna Trąmpczyńska]] | [[Varsovia]] | 1950-05-22 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Zuzanna Trąmpczyńska (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3554 | [[:d:Q115491950|Q115491950]] | [[Afaina de Jong]] | | 1977 | | | [[Ficheiro:Afaina de Jong.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3555 | [[:d:Q115491976|Q115491976]] | [[Amna Elhassan]] | [[Khartún]] | 1988 | [[Sudán]] | | [[Ficheiro:Sudanese visual artist Amna Elhassan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3556 | [[:d:Q115493330|Q115493330]] | [[Dora Cosens]] | | 1894-04-27 | | 1945-10-05 | |- | style='text-align:right'| 3557 | [[:d:Q115591043|Q115591043]] | [[Betty Ng]] | | | | | [[Ficheiro:Betty Ng at Art Basel 2025 in Basel 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3558 | [[:d:Q115616425|Q115616425]] | [[Guo Daiheng]] | | 1936-10-01<br/>1960 | [[República Popular da China]] | 2022-12-02 | |- | style='text-align:right'| 3559 | [[:d:Q115619991|Q115619991]] | [[Meike Schalk]] | | 1963 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Meike-Schalk-265x300.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3560 | [[:d:Q115623773|Q115623773]] | [[Ulla Campbell]] | ''[[:d:Q57417269|Q57417269]]'' | 1925-03-08 | [[Suecia]] | 2017-03-16 | |- | style='text-align:right'| 3561 | [[:d:Q115623954|Q115623954]] | [[Sonja Wramstedt]] | | 1924-02-01 | [[Suecia]] | 2009-12-11 | |- | style='text-align:right'| 3562 | [[:d:Q115629001|Q115629001]] | [[Andrea Bell]] | [[Dunedin]] | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3563 | [[:d:Q115682696|Q115682696]] | [[Åsel Floderus]] | | 1925-12-29 | [[Suecia]] | 2025-07-29 | |- | style='text-align:right'| 3564 | [[:d:Q115715503|Q115715503]] | [[Ajda Bračič]] | [[Liubliana]] | 1990 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 3565 | [[:d:Q115728455|Q115728455]] | [[Maya Bird-Murphy]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3566 | [[:d:Q115788855|Q115788855]] | [[Ulrike Kälberer]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1936 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3567 | [[:d:Q115803186|Q115803186]] | [[Михайлова Тетяна Володимирівна]] | [[San Petersburgo]] | 1915-09-29 | [[Imperio Ruso]]<br/>''[[:d:Q2305208|Q2305208]]''<br/>[[Unión Soviética]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 3568 | [[:d:Q116045992|Q116045992]] | [[Arta Basha Jakupi]] | [[Pristina]] | 1979-12-21 | | | |- | style='text-align:right'| 3569 | [[:d:Q116201150|Q116201150]] | [[Gretel Norkauer]] | [[Darmstadt]] | 1892-10-11 | [[Reich Alemán]]<br/>[[Alemaña]] | 1972 | |- | style='text-align:right'| 3570 | [[:d:Q116214592|Q116214592]] | [[Alina Borowczak-Grzybowska]] | | | [[República Popular de Polonia]]<br/>[[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3571 | [[:d:Q116255726|Q116255726]] | [[Anna Popelka]] | [[Graz]] | 1961-11-20 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3572 | [[:d:Q116411633|Q116411633]] | [[María Elena Martínez Carranza]] | | | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3573 | [[:d:Q116453761|Q116453761]] | [[Barbara Engel]] | ''[[:d:Q3042|Q3042]]'' | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 3574 | [[:d:Q116629036|Q116629036]] | [[Margaret Munro]] | [[Christchurch]] | 1914-10-28 | [[Nova Zelandia]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 3575 | [[:d:Q116687713|Q116687713]] | [[Margarete Knüppelholz-Roeser]] | [[Magdeburg|Magdeburgo]] | 1886-11-07 | [[Imperio Alemán]] | 1949-02-28 | |- | style='text-align:right'| 3576 | [[:d:Q116698032|Q116698032]] | [[Vanina Escudero]] | [[Buenos Aires]] | 1981-10-25 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3577 | [[:d:Q116732973|Q116732973]] | [[Дубінська Аврора Олександрівна]] | [[Bakú]] | 1925-05-25 | [[Unión Soviética]] | 1991-03-05 | |- | style='text-align:right'| 3578 | [[:d:Q116761625|Q116761625]] | [[Regina Schineis]] | [[Augsburgo]] | 1966 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Regina schineis porträt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3579 | [[:d:Q116764354|Q116764354]] | [[Hermine E. Ricketts]] | ''[[:d:Q2212935|Q2212935]]'' | 1956 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Xamaica]] | 2019 | |- | style='text-align:right'| 3580 | [[:d:Q116767067|Q116767067]] | [[Eldred Evans]] | [[Londres]] | 1937-06-16 | [[Reino Unido]] | 2022-11-06 | |- | style='text-align:right'| 3581 | [[:d:Q116784161|Q116784161]] | [[Cheryl L. McAfee]] | | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 3582 | [[:d:Q116841434|Q116841434]] | [[Анна Терентьевна Капустина]] | [[Moscova]] | 1899-10-11 | [[Unión Soviética]] | 1962-11-14 | [[Ficheiro:Kapustina A.T.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3583 | [[:d:Q116847768|Q116847768]] | [[Sumayya Vally]] | | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 3584 | [[:d:Q116856797|Q116856797]] | [[Melike Altınışık]] | ''[[:d:Q175323|Q175323]]'' | 1980 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3585 | [[:d:Q116871633|Q116871633]] | [[Erika Hotzy-Peters]] | | 1919 | [[Austria]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 3586 | [[:d:Q116876232|Q116876232]] | [[Lucine Blankert]] | | 1960s | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3587 | [[:d:Q116922370|Q116922370]] | [[Lidija Grīnberga]] | [[Riga]] | 1898-08-31 | | 1983 | |- | style='text-align:right'| 3588 | [[:d:Q116942213|Q116942213]] | [[Erna Grigkar-Kapinus]] | | 1909 | [[Austria]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 3589 | [[:d:Q116942262|Q116942262]] | [[Edith Lessel]] | [[Viena]] | 1916 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3590 | [[:d:Q116942310|Q116942310]] | [[Herta Jerzabek]] | | 1926 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3591 | [[:d:Q116942370|Q116942370]] | [[Maria Hurka]] | [[Viena]] | 1939 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3592 | [[:d:Q116942858|Q116942858]] | [[Lucia Aichinger]] | | 1921-12-09 | [[Austria]] | 2017-09-26 | |- | style='text-align:right'| 3593 | [[:d:Q116942868|Q116942868]] | [[Hilde Filas]] | | 1922 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3594 | [[:d:Q116942955|Q116942955]] | [[Elisabeth Hofbauer-Lachner]] | | 1913 | [[Austria]] | 1977 | |- | style='text-align:right'| 3595 | [[:d:Q116946169|Q116946169]] | [[Pauline Lamprecht]] | [[Viena]] | 1945 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3596 | [[:d:Q116951617|Q116951617]] | [[Maria Sisternas]] | [[Barcelona]] | 1981 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3597 | [[:d:Q116960714|Q116960714]] | [[Anna Femböck]] | | 1918 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3598 | [[:d:Q116962310|Q116962310]] | [[María del Pilar Pérez]] | [[Providencia, Chile|Providencia]] | 1951-12-21 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3599 | [[:d:Q116976589|Q116976589]] | [[Çağla İlk]] | [[Istanbul]] | 1976 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3600 | [[:d:Q116977291|Q116977291]] | [[Paraskeva Gancheva]] | | 1905-01-26 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 3601 | [[:d:Q116979253|Q116979253]] | [[Germana Focke-Genova]] | ''[[:d:Q320950|Q320950]]'' | 1905-12-03 | [[Cisleitania]] | 1992-03-16 | |- | style='text-align:right'| 3602 | [[:d:Q117007354|Q117007354]] | [[Romina Grillo]] | | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 3603 | [[:d:Q117009383|Q117009383]] | [[Ժաննա Մեշչերյակովա]] | | 1929-07-28 | | 2014 | |- | style='text-align:right'| 3604 | [[:d:Q117029081|Q117029081]] | [[Marta Pelegrín]] | [[Sevilla]] | 1973 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3605 | [[:d:Q117030446|Q117030446]] | [[Ковтун Ніна Гнатівна]] | ''[[:d:Q269512|Q269512]]'' | 1925-06-14 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3606 | [[:d:Q117034596|Q117034596]] | [[Elżbieta Trocka-Leszczyńska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3607 | [[:d:Q117042296|Q117042296]] | [[Maija Kovari]] | | 1985 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3608 | [[:d:Q117104158|Q117104158]] | [[Agnete Swane]] | ''[[:d:Q30096|Q30096]]'' | 1893-11-22 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1994-11-18 | |- | style='text-align:right'| 3609 | [[:d:Q117104239|Q117104239]] | [[Daiva Veličkaitė-Matusevičė]] | | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 3610 | [[:d:Q117187588|Q117187588]] | [[Mücellâ Yapıcı]] | [[Istanbul]] | 1951 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Istanbul photos by J.Lubbock 2015 458.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3611 | [[:d:Q117232374|Q117232374]] | [[Sarah Treadwell]] | | | | | [[Ficheiro:A+WNZ2023Awards A1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3612 | [[:d:Q117270922|Q117270922]] | [[Julia Gatley]] | | 1966 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Dulux Awards C9 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3613 | [[:d:Q117287273|Q117287273]] | [[Eladia Smoke]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3614 | [[:d:Q117323321|Q117323321]] | [[Lilitt Bollinger]] | ''[[:d:Q69109|Q69109]]'' | 1970 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3615 | [[:d:Q117353345|Q117353345]] | [[Bilha Schragenheim]] | [[Viciebsk]] | 1911-12 | [[Israel]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 3616 | [[:d:Q117354039|Q117354039]] | [[Christina van Bohemen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3617 | [[:d:Q117360858|Q117360858]] | [[Myriam Beach]] | [[Santiago de Chile]] | 1936-03-31 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Myriam Beach at Barco Gallery in Santiago.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3618 | [[:d:Q117456698|Q117456698]] | [[Vera Rosendal]] | | 1908-04-23 | [[Finlandia]] | 1987-01-17 | [[Ficheiro:Vera Rosendal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3619 | [[:d:Q117707997|Q117707997]] | [[Petra Petersson]] | [[Lund]] | 1966 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3620 | [[:d:Q117769102|Q117769102]] | [[Vanessa Guckel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3621 | [[:d:Q117788202|Q117788202]] | [[Lynda Simmons]] | | 1963 | | | [[Ficheiro:L Simmons portrait 2022 cr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3622 | [[:d:Q117788907|Q117788907]] | [[Cecile Bonnifait]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 3623 | [[:d:Q117788912|Q117788912]] | [[Jessica Barter]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3624 | [[:d:Q117788925|Q117788925]] | [[Lindley Naismith]] | | | | | [[Ficheiro:Lindley Naismith 2022.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3625 | [[:d:Q117788932|Q117788932]] | [[Louise Wright]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3626 | [[:d:Q117788938|Q117788938]] | [[Bonnie Jade Kake]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3627 | [[:d:Q117789047|Q117789047]] | [[Anne Salmond]] | | | | | [[Ficheiro:Anne Salmond at an A+W NZ Breakfast Lecture (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3628 | [[:d:Q117791110|Q117791110]] | [[Denise Civil]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3629 | [[:d:Q117797143|Q117797143]] | [[Anna Puigjaner]] | | 1980 | [[España]] | | [[Ficheiro:Anna Puigjaner.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3630 | [[:d:Q117802771|Q117802771]] | [[Marianne Reay]] | [[Cambridge]] | 1804 | | | |- | style='text-align:right'| 3631 | [[:d:Q117802905|Q117802905]] | [[Merle Greenwood]] | | 1900 | | 1990 | |- | style='text-align:right'| 3632 | [[:d:Q117802981|Q117802981]] | [[Mary Dorothy Edwards]] | [[Zimbabwe]] | 1909-02-07 | | 1995-09-07 | |- | style='text-align:right'| 3633 | [[:d:Q117805169|Q117805169]] | [[Ninotchka Matute]] | [[Cidade de Guatemala]] | 1967-01-26 | [[Guatemala]] | | [[Ficheiro:Autoridades de SEGEPLAN llevaron a cabo su primera reunión de transición 20231030 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3634 | [[:d:Q117808749|Q117808749]] | [[Muriel Lamb]] | ''[[:d:Q7599472|Q7599472]]'' | 1911-02-20 | [[Nova Zelandia]] | 2010-08-29 | [[Ficheiro:Muriel Lamb on Site (1952).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3635 | [[:d:Q117808972|Q117808972]] | [[Tere Insley]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3636 | [[:d:Q117810703|Q117810703]] | [[Marilyn Reynolds]] | | 1927-08-29 | [[Nova Zelandia]] | 2015-08-31 | [[Ficheiro:Marilyn Reynolds.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3637 | [[:d:Q117810850|Q117810850]] | [[Lucy Greenish]] | [[Brisbane]] | 1888-11-09 | [[Nova Zelandia]] | 1976-09-04 | [[Ficheiro:Lucy Greenish architect in the 1910s (sq cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3638 | [[:d:Q117811141|Q117811141]] | [[Charmaine 'Ilaiū Talei]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3639 | [[:d:Q117813436|Q117813436]] | [[Kathy Waghorn]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 3640 | [[:d:Q117833501|Q117833501]] | [[Elisapeta Heta]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3641 | [[:d:Q117834067|Q117834067]] | [[Megan Rule]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Photo of Megan Rule.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3642 | [[:d:Q117834068|Q117834068]] | [[Julie Wilson]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Julie Wilson (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3643 | [[:d:Q117834429|Q117834429]] | [[Alison Sleigh]] | [[Dunedin]] | 1898 | | 1972 | |- | style='text-align:right'| 3644 | [[:d:Q117840765|Q117840765]] | [[Renate Prince]] | | 1929 | | | |- | style='text-align:right'| 3645 | [[:d:Q117840803|Q117840803]] | [[Monica Barham]] | [[Dunedin]] | 1920 | [[Nova Zelandia]] | 1983-09-19 | |- | style='text-align:right'| 3646 | [[:d:Q117846727|Q117846727]] | [[Deborah Cranko]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3647 | [[:d:Q117846734|Q117846734]] | [[Gina Jones]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3648 | [[:d:Q117846736|Q117846736]] | [[Jane Aimer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3649 | [[:d:Q117846738|Q117846738]] | [[Jane Rooney]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Dulux Awards C10 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3650 | [[:d:Q117846742|Q117846742]] | [[Judi Keith-Brown]] | [[Wellington]] | 1962 | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3651 | [[:d:Q117846744|Q117846744]] | [[Judith Taylor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3652 | [[:d:Q117846751|Q117846751]] | [[Nicola Herbst]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3653 | [[:d:Q117846771|Q117846771]] | [[Sharon Jansen]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+WNZ2023Awards A5 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3654 | [[:d:Q117846772|Q117846772]] | [[Wendy Shacklock]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3655 | [[:d:Q117878399|Q117878399]] | [[Evelyne Merkx]] | | 1942<br/>1947 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3656 | [[:d:Q117887263|Q117887263]] | [[Bronwen Kerr]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3657 | [[:d:Q118134915|Q118134915]] | [[Joanna Elżbieta Wojciechowicz]] | ''[[:d:Q730929|Q730929]]'' | 1944-11-04 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Kobiety Wolności 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3658 | [[:d:Q118142389|Q118142389]] | [[Frieda Lagus]] | [[Saraxevo]] | 1891 | [[Imperio Austrohúngaro]] | 1914-10-27 | |- | style='text-align:right'| 3659 | [[:d:Q118143501|Q118143501]] | [[Vera Schrader]] | [[Ámsterdam]] | 1927-06-16 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1984-07-25 | |- | style='text-align:right'| 3660 | [[:d:Q118207508|Q118207508]] | [[Rosa E. Palacio Navas]] | ''[[:d:Q2143655|Q2143655]]'' | 1912 | [[Panamá]] | 1980 | [[Ficheiro:Rosa Palacio Navas 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3661 | [[:d:Q118288095|Q118288095]] | [[Nadia Devinoy]] | [[Bucarest]] | 1930-11-29 | [[Francia]]<br/>[[Romanía]] | 2025-04-25 | |- | style='text-align:right'| 3662 | [[:d:Q118346938|Q118346938]] | [[Türkân Dağlı]] | ''[[:d:Q200122|Q200122]]'' | 1975 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Türkân Dagli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3663 | [[:d:Q118441383|Q118441383]] | [[Carla Tagliaferri]] | [[Verona]] | 1933-03-08 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Foto CarlaTagliaferri.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3664 | [[:d:Q118465737|Q118465737]] | [[Christiane Weber]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 3665 | [[:d:Q118471428|Q118471428]] | [[Jackie Gillies]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3666 | [[:d:Q118496641|Q118496641]] | [[Maite Zelaia]] | [[Éibar|Eibar]] | 1946-08-16 | | | [[Ficheiro:Maite Zelaia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3667 | [[:d:Q118500612|Q118500612]] | [[Anna-Marie Chin]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3668 | [[:d:Q118501055|Q118501055]] | [[Katja-Annika Pahl]] | [[Hamburgo]] | 1971-12-30 | | | |- | style='text-align:right'| 3669 | [[:d:Q118502283|Q118502283]] | [[Felicity Wallace]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3670 | [[:d:Q118593555|Q118593555]] | [[Lore Krajewski]] | [[Berlín]] | 1921-06-02 | | 2019-07-14 | |- | style='text-align:right'| 3671 | [[:d:Q118678099|Q118678099]] | [[Anna Clasina van Hattem]] | ''[[:d:Q9822|Q9822]]'' | 1924-02-14 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1984-01-24 | |- | style='text-align:right'| 3672 | [[:d:Q118680757|Q118680757]] | [[Hannah Schreckenbach]] | ''[[:d:Q2916|Q2916]]'' | 1932-06-18 | | 2023-07-18 | |- | style='text-align:right'| 3673 | [[:d:Q118681109|Q118681109]] | [[Agnes Förster]] | [[Jena]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 3674 | [[:d:Q118744127|Q118744127]] | [[Галіна Іванаўна Захаркіна]] | [[Voronezh]] | 1946-07-28 | | | |- | style='text-align:right'| 3675 | [[:d:Q118847343|Q118847343]] | [[Sandra Bestraten i Castells]] | [[Barcelona]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 3676 | [[:d:Q118854221|Q118854221]] | [[Galina Aydarova]] | ''[[:d:Q7303382|Q7303382]]'' | 1947-07-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Galina Aidarova (2023-03-30).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3677 | [[:d:Q118929276|Q118929276]] | [[Tülin Ersöz]] | ''[[:d:Q165995|Q165995]]'' | 1950-02-18 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3678 | [[:d:Q118929861|Q118929861]] | [[Mine Lök Beyaz]] | [[Ankara]] | 1973-08-19 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3679 | [[:d:Q118948031|Q118948031]] | [[Semra Uygur]] | ''[[:d:Q136217|Q136217]]'' | 1956 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3680 | [[:d:Q118955267|Q118955267]] | [[Almut Grüntuch-Ernst]] | [[Stuttgart]] | 1966 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Almut-gruentuch-ernst-villa-massimo-2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3681 | [[:d:Q119040808|Q119040808]] | [[Robin Allison]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3682 | [[:d:Q119056490|Q119056490]] | [[Rikke Rohr]] | | 1984-05-23 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3683 | [[:d:Q119147748|Q119147748]] | [[Eliana Simonetti]] | [[Santiago de Chile]] | 1946-03-01 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3684 | [[:d:Q119169053|Q119169053]] | [[Nathalie Aeschbacher]] | [[Zürich]] | 1986-07-11 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3685 | [[:d:Q119210606|Q119210606]] | [[Saura Sermenghi]] | | | | | [[Ficheiro:Europa-Symposium Italien1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3686 | [[:d:Q119216827|Q119216827]] | [[Ewa Totwen]] | [[Vilnius]] | 1919-05-24 | [[Polonia]] | 1999-05-14 | |- | style='text-align:right'| 3687 | [[:d:Q119265638|Q119265638]] | [[Paola Migliorini]] | [[Roma]] | 1948-05-17 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3688 | [[:d:Q119292831|Q119292831]] | [[Maria Chen]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+WNZ2023Awards A2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3689 | [[:d:Q119360691|Q119360691]] | [[Danuta Bredy-Brzuchowska]] | | 1917-10-13 | [[Polonia]] | 1996-01-10 | |- | style='text-align:right'| 3690 | [[:d:Q119444573|Q119444573]] | [[Marvi Mazhar]] | | 1984-09-16 | [[Paquistán]] | | |- | style='text-align:right'| 3691 | [[:d:Q119730187|Q119730187]] | [[Кулішова Анна Анатоліївна]] | | | | | [[Ficheiro:Кулішова Анна.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3692 | [[:d:Q119872317|Q119872317]] | [[Нина Ивановна Комова]] | [[Moscova]] | 1938-07-06 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2022-10-19 | |- | style='text-align:right'| 3693 | [[:d:Q119929711|Q119929711]] | [[Asako Yamamoto]] | [[Prefectura de Shiga]] | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 3694 | [[:d:Q119947874|Q119947874]] | [[Vilmatraca]] | ''[[:d:Q478675|Q478675]]'' | 1978-01-01 | [[Ecuador]] | | |- | style='text-align:right'| 3695 | [[:d:Q119954169|Q119954169]] | [[Jill Lerner]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3696 | [[:d:Q120077255|Q120077255]] | [[Matilde Luetich]] | ''[[:d:Q9030157|Q9030157]]'' | 1931-07-26 | [[Arxentina]] | 2019-05-07 | |- | style='text-align:right'| 3697 | [[:d:Q120199319|Q120199319]] | [[Zahra Breshna]] | [[Cabul]] | 1964-09-23 | | | |- | style='text-align:right'| 3698 | [[:d:Q120279216|Q120279216]] | [[Кириченко, Алла Семёновна]] | ''[[:d:Q196498|Q196498]]'' | 1938-01-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Moldova]] | | |- | style='text-align:right'| 3699 | [[:d:Q120280918|Q120280918]] | [[Jelena Alexandrowna Achmedowa]] | ''[[:d:Q104649|Q104649]]'' | 1951-08-02 | | | |- | style='text-align:right'| 3700 | [[:d:Q120323341|Q120323341]] | [[Мария Васильевна Гакен]] | ''[[:d:Q193641|Q193641]]'' | 1894-06-20 | [[Unión Soviética]] | 1977-11-22 | |- | style='text-align:right'| 3701 | [[:d:Q120472600|Q120472600]] | [[Vanessa Carswell]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3702 | [[:d:Q120593256|Q120593256]] | [[Suzanne Redfearn]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3703 | [[:d:Q120600117|Q120600117]] | [[Olga Ryšavá]] | [[Brno]] | 1934-10-22 | | 2022-10-19 | |- | style='text-align:right'| 3704 | [[:d:Q120647819|Q120647819]] | [[Jeanne Besson-Surugue]] | [[París]] | 1896 | [[Francia]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 3705 | [[:d:Q120696537|Q120696537]] | [[Siou-Liang Wang]] | | 1929-05-19 | [[Taiwán]] | 2023-09-10 | |- | style='text-align:right'| 3706 | [[:d:Q120776924|Q120776924]] | [[Pascale Sablan]] | | 1983-03-27 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3707 | [[:d:Q120780039|Q120780039]] | [[Ester Bruzkus]] | [[Haifa]] | | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:EB Bouchestr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3708 | [[:d:Q120837852|Q120837852]] | [[Waleska Leifeld]] | [[Múnic]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3709 | [[:d:Q120870893|Q120870893]] | [[Karin Pihl]] | ''[[:d:Q26525|Q26525]]'' | 1918-01-18 | [[Noruega]] | 1993-08-02 | [[Ficheiro:Karin Pihl.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3710 | [[:d:Q120912278|Q120912278]] | [[Pat Hanson]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3711 | [[:d:Q120944156|Q120944156]] | [[Nzinga Biegueng Mboup]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3712 | [[:d:Q120965864|Q120965864]] | [[Doris Andoni]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3713 | [[:d:Q120970535|Q120970535]] | [[Ana Louisa Soares]] | | | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3714 | [[:d:Q120972864|Q120972864]] | [[Nalina Moses]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3715 | [[:d:Q120979511|Q120979511]] | [[Jane Durham]] | | 1930 | | 2019 | |- | style='text-align:right'| 3716 | [[:d:Q120984609|Q120984609]] | [[Diane Gayer]] | | | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3717 | [[:d:Q120984612|Q120984612]] | [[Grace Kim]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3718 | [[:d:Q121030724|Q121030724]] | [[Xu Tiantian]] | [[Fujian]]<br/>''[[:d:Q1338127|Q1338127]]'' | 1975 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3719 | [[:d:Q121079714|Q121079714]] | [[Dong Mei]] | | | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3720 | [[:d:Q121133822|Q121133822]] | [[Rena Sakellaridou]] | [[Illa de Samos|Samos]] | 1955-10-16 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:Architect Rena Sakellaridou giving presentation at Kam Workshops 2009 in Crete.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3721 | [[:d:Q121157918|Q121157918]] | [[Reanna Merasty]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3722 | [[:d:Q121199873|Q121199873]] | [[Teske van Royen]] | ''[[:d:Q1955776|Q1955776]]'' | 1963-07-28 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3723 | [[:d:Q121201486|Q121201486]] | [[Xochilt Madai]] | [[Guadalaxara, México|Guadalaxara]] | 1972 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3724 | [[:d:Q121224478|Q121224478]] | [[Susan M. Ross]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3725 | [[:d:Q121288860|Q121288860]] | [[Kelly Edzerza-Bapty]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3726 | [[:d:Q121294808|Q121294808]] | [[Shirley Shen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3727 | [[:d:Q121305648|Q121305648]] | [[Roxanne Nesbitt]] | | 1987 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 3728 | [[:d:Q121307628|Q121307628]] | [[Qi Shanshan]] | | | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3729 | [[:d:Q121333776|Q121333776]] | [[Roz Barr]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3730 | [[:d:Q121337975|Q121337975]] | [[Sun-Young Rieh]] | | 1962-10-10 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 3731 | [[:d:Q121364404|Q121364404]] | [[Cathy Saldaña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3732 | [[:d:Q121368428|Q121368428]] | [[Susan Kozma-Orlay]] | [[Hungría]] | 1913 | [[Hungría]]<br/>[[Australia]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 3733 | [[:d:Q121422350|Q121422350]] | [[Fei Tang Precht]] | | | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3734 | [[:d:Q121470983|Q121470983]] | [[Leticia Ocampos]] | | 1980-07-02 | [[Paraguai]] | | [[Ficheiro:Leticia Ocampos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3735 | [[:d:Q121514459|Q121514459]] | [[Julia Gamolina]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3736 | [[:d:Q121587037|Q121587037]] | [[Tereza Šváchová]] | ''[[:d:Q740863|Q740863]]'' | 1989-12-05 | | | [[Ficheiro:Tereza Svachova (1989) year 2025 B.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3737 | [[:d:Q121863702|Q121863702]] | [[Katherine Skipper]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3738 | [[:d:Q121863703|Q121863703]] | [[Mary Jowett]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3739 | [[:d:Q121864796|Q121864796]] | [[Annette Jones]] | | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3740 | [[:d:Q121878254|Q121878254]] | [[Bianca Censori]] | [[Melbourne]] | 1995-01-05 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Bianca Censori at the Airport in 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3741 | [[:d:Q122538773|Q122538773]] | [[Julitta Turczynowicz]] | [[Białystok]] | 1912-09-23 | [[Polonia]] | 2001-12-03 | [[Ficheiro:Julitta Turczynowicz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3742 | [[:d:Q122567221|Q122567221]] | [[Nancy Lorne Allen]] | ''[[:d:Q1009515|Q1009515]]'' | 1908-12-05 | [[Australia]] | 1993-10-18 | [[Ficheiro:Nancy Allen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3743 | [[:d:Q122763112|Q122763112]] | [[Natalia Szcześniak]] | | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Natalia Szcześniak 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3744 | [[:d:Q122918724|Q122918724]] | [[Krithika Subrahmanian]] | | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 3745 | [[:d:Q123000968|Q123000968]] | [[Elsa Maggi]] | [[Mercedes, Uruguai|Mercedes]] | 1920-05-27 | | 2014-11-04 | |- | style='text-align:right'| 3746 | [[:d:Q123055141|Q123055141]] | [[Natalia Nguyen]] | [[Wrocław]] | 1984 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Natalia Nguyen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3747 | [[:d:Q123150022|Q123150022]] | [[Maria Tsubikova]] | [[San Petersburgo]] | 1910 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1991 | |- | style='text-align:right'| 3748 | [[:d:Q123150107|Q123150107]] | [[Omaya Malaeb]] | [[Líbano]] | | [[Líbano]] | | [[Ficheiro:Omaya Malaeb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3749 | [[:d:Q123168375|Q123168375]] | [[Sigrid Maciaszek]] | [[Szczecin]] | 1935-07-05 | [[Alemaña]] | 2022-12-08 | |- | style='text-align:right'| 3750 | [[:d:Q123203570|Q123203570]] | [[Tessa Sakhi]] | | 1991 | | | [[Ficheiro:Tessa Sakhi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3751 | [[:d:Q123238585|Q123238585]] | [[Tine Cool]] | [[Rotterdam]] | 1877-08-29<br/>1877-08-28 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1944-07-03 | [[Ficheiro:Portret van tuinarchitect en schrijver Tine Cool, c. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3752 | [[:d:Q123240028|Q123240028]] | [[Carina Arvizu Machado]] | [[Cidade de México]] | 1987 | [[México]] | | [[Ficheiro:Carina Arvizu Machado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3753 | [[:d:Q123351616|Q123351616]] | [[Бутова, Клавдия Викторовна]] | ''[[:d:Q4172440|Q4172440]]'' | 1926-05-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2003-03-07 | |- | style='text-align:right'| 3754 | [[:d:Q123409880|Q123409880]] | [[Alina Kosecka]] | [[Płońsk]] | 1921-05-08 | [[Polonia]] | 2011-04-18 | [[Ficheiro:Alina Kosecka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3755 | [[:d:Q123412435|Q123412435]] | [[Siti Rozaimeriyanty]] | | 1974-03-05 | | | [[Ficheiro:H.E. Ar. Siti Rozaimeriyanty Dato Haji Abdul Rahman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3756 | [[:d:Q123421869|Q123421869]] | [[Helena Tallius Myhrman]] | | 1953-03-07 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3757 | [[:d:Q123482044|Q123482044]] | [[Sihem Dinari Arfi]] | | | [[Tunisia]] | | [[Ficheiro:سهام ديناري عارفي 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3758 | [[:d:Q123492600|Q123492600]] | [[Siri Jemtland]] | [[Oslo]] | 1933 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 3759 | [[:d:Q123496985|Q123496985]] | [[Aurora Villalobos Gómez]] | [[Málaga]] | 1976 | [[España]] | | [[Ficheiro:Aurora Villalobos Gómez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3760 | [[:d:Q123511889|Q123511889]] | [[Marina Otero]] | [[A Coruña]] | 1981 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3761 | [[:d:Q123575237|Q123575237]] | [[Regina Gonthier]] | [[Atenas]] | 1949-01-06 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3762 | [[:d:Q123588167|Q123588167]] | [[Sara Oceja Salazar]] | | 1970-03-29 | | | [[Ficheiro:Sara Oceja Salazar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3763 | [[:d:Q123655046|Q123655046]] | [[Raquel Eskenazi]] | | 1926 | | 2012 | |- | style='text-align:right'| 3764 | [[:d:Q123694887|Q123694887]] | [[Eva Rubin]] | ''[[:d:Q519157|Q519157]]'' | 1945 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3765 | [[:d:Q123747559|Q123747559]] | [[Albina Daisheva]] | [[Kazán]] | 1961-07-26 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Albina Daisheva (2012-08-30).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3766 | [[:d:Q123899786|Q123899786]] | [[Tep Vattho]] | [[Phnom Penh]] | 1963 | [[Camboxa]] | 2016 | |- | style='text-align:right'| 3767 | [[:d:Q123906963|Q123906963]] | [[Carolina Delgado Ramírez]] | | 1970-12-12 | | | [[Ficheiro:Carolina Delgado Ramírez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3768 | [[:d:Q123933378|Q123933378]] | [[Betsy Williamson]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:BetsyProfile.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3769 | [[:d:Q124045633|Q124045633]] | [[Irina Lyubarova]] | [[San Petersburgo]] | 1939-06-18 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2016-08-18 | |- | style='text-align:right'| 3770 | [[:d:Q124055139|Q124055139]] | [[Heather Woofter]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3771 | [[:d:Q124080275|Q124080275]] | [[Robin Guenther]] | | 1954-10-02 | | 2023-05-06 | |- | style='text-align:right'| 3772 | [[:d:Q124130388|Q124130388]] | [[Maliam Mdoko]] | | | [[Malawi]] | | |- | style='text-align:right'| 3773 | [[:d:Q124131141|Q124131141]] | [[Juliane Greb]] | [[Düsseldorf]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 3774 | [[:d:Q124138467|Q124138467]] | [[Virve Tiirmaa]] | [[Tartu]] | 1925-02-25 | [[Estonia]] | 2025-01-04 | |- | style='text-align:right'| 3775 | [[:d:Q124285548|Q124285548]] | [[Grete Wirsing]] | [[Múnic]] | 1921-08-28 | | 2009-06-16 | |- | style='text-align:right'| 3776 | [[:d:Q124293102|Q124293102]] | [[Ewa Andrzejewska]] | | 1947 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3777 | [[:d:Q124314704|Q124314704]] | [[Izaskun Urkijo Alijo]] | [[Vitoria]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3778 | [[:d:Q124324588|Q124324588]] | [[Angela Gsaenger]] | ''[[:d:Q2010408|Q2010408]]'' | 1929-01-20 | | 2011 | |- | style='text-align:right'| 3779 | [[:d:Q124332249|Q124332249]] | [[Stéphanie Bru]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 3780 | [[:d:Q124333434|Q124333434]] | [[Marjatta Laosmaa]] | | 1912-02-28 | [[Finlandia]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 3781 | [[:d:Q124335226|Q124335226]] | [[Barbara Holzer]] | [[Zürich]] | 1966 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3782 | [[:d:Q124340405|Q124340405]] | [[Noura Al Sayeh Holtrop]] | | 1983 | [[Estado de Palestina]] | | |- | style='text-align:right'| 3783 | [[:d:Q124347977|Q124347977]] | [[Milica Detoni]] | [[Liubliana]] | 1926-09-25 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (Q15102440)|Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos]] | 1961-09-23 | [[Ficheiro:Milica Detoni.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3784 | [[:d:Q124350994|Q124350994]] | [[Wanda Janicka]] | [[Varsovia]] | 1923-06-16 | [[Polonia]] | 2023-09-07 | |- | style='text-align:right'| 3785 | [[:d:Q124359068|Q124359068]] | [[Victoria Yakusha]] | [[Dnipro]] | 1982 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Victoria Yakusha 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3786 | [[:d:Q124363810|Q124363810]] | [[Elisabeth Blum]] | ''[[:d:Q66042|Q66042]]'' | 1952-03-11 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3787 | [[:d:Q124375410|Q124375410]] | [[Anna Brunow]] | | 1951-10-12 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3788 | [[:d:Q124382900|Q124382900]] | [[Kika Braz Schwartz]] | | 1959-08-20 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Kika Braz Schwartz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3789 | [[:d:Q124417719|Q124417719]] | [[Uta Boockhoff-Gries]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3790 | [[:d:Q124434186|Q124434186]] | [[Kate Lalley]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3791 | [[:d:Q124434199|Q124434199]] | [[Joyce Lobato]] | [[Nova York]] | 1930-02-24 | [[Brasil]] | 2024-01 | |- | style='text-align:right'| 3792 | [[:d:Q124435034|Q124435034]] | [[Anna-Maria Kantola]] | | | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Finnish architect Anna-Maria Kantola 1967 (JOKAKAL4HEN kaf-1).tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3793 | [[:d:Q124460997|Q124460997]] | [[Волкобой Тамара Николаевна]] | | 1909 | | | |- | style='text-align:right'| 3794 | [[:d:Q124485112|Q124485112]] | [[Felicity Brenchley]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Dulux Awards C3 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3795 | [[:d:Q124535544|Q124535544]] | [[Turid Haaland]] | [[Stavanger]] | 1941 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 3796 | [[:d:Q124544973|Q124544973]] | [[Попова Ольга Петрівна]] | | 1941-05-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 3797 | [[:d:Q124596004|Q124596004]] | [[Anna Gábor]] | [[Budapest]] | | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Gábor Anna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3798 | [[:d:Q124618005|Q124618005]] | [[Oya Atalay Franck]] | | 1968 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 3799 | [[:d:Q124618007|Q124618007]] | [[Barbara Buser]] | [[Zürich]] | 1954 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Barbara Buser 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3800 | [[:d:Q124630675|Q124630675]] | [[Esin Köymen]] | ''[[:d:Q2670748|Q2670748]]'' | 1974 | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3801 | [[:d:Q124645978|Q124645978]] | [[Marta Jakopič Kunaver]] | [[Liubliana]] | 1942 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 3802 | [[:d:Q124650076|Q124650076]] | [[Heather Blewett]] | | | | | [[Ficheiro:Supercharging Urban Development in Ōtautahi Christchurch 111 (Heather Blewett).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3803 | [[:d:Q124658111|Q124658111]] | [[Apameh Schönauer]] | [[Teherán]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 3804 | [[:d:Q124739091|Q124739091]] | [[Saija Hollmén]] | [[Kaarina]] | 1970 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3805 | [[:d:Q124749440|Q124749440]] | [[Ingrid Hense]] | | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3806 | [[:d:Q124789143|Q124789143]] | [[Vera Hartmann]] | ''[[:d:Q3874|Q3874]]'' | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 3807 | [[:d:Q124789373|Q124789373]] | [[Beate Hølmebakk]] | [[Oslo]] | 1963 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 3808 | [[:d:Q124789394|Q124789394]] | [[Ingri Aas Bache-Wiig]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1889-02-11 | [[Noruega]] | 1922-10-13 | |- | style='text-align:right'| 3809 | [[:d:Q124791292|Q124791292]] | [[Claire Weisz]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3810 | [[:d:Q124798552|Q124798552]] | [[Minna Heiberg]] | ''[[:d:Q21711493|Q21711493]]'' | 1899-11-24 | [[Noruega]] | 1997-02-12 | [[Ficheiro:Minna Rode Heiberg (1899–1997).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3811 | [[:d:Q124812394|Q124812394]] | [[Mirela Fiori]] | | | [[España]] | | [[Ficheiro:Mirela Fiori (03-10-2024) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3812 | [[:d:Q124816177|Q124816177]] | [[Luise King]] | [[Dessau]] | 1939-10-14 | [[Alemaña]] | 2024-01-30 | |- | style='text-align:right'| 3813 | [[:d:Q124820757|Q124820757]] | [[Grete Lorange Backer]] | | | [[Noruega]] | 1955-08-06 | |- | style='text-align:right'| 3814 | [[:d:Q124832560|Q124832560]] | [[Gilma Teodora Gylytė]] | | 1984-04-03 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 3815 | [[:d:Q124837639|Q124837639]] | [[Susanne Kreykenbohm]] | [[Flensburgo]] | 1965 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3816 | [[:d:Q124847699|Q124847699]] | [[Anna Wickenhauser]] | [[Graz]] | 1968 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3817 | [[:d:Q124848160|Q124848160]] | [[Gudrun Berschneider]] | [[Neumarkt-Sankt Veit]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3818 | [[:d:Q124848216|Q124848216]] | [[Hannelore Deubzer]] | [[Múnic]] | 1954 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3819 | [[:d:Q124848582|Q124848582]] | [[Claudia Meixner]] | | 1964 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3820 | [[:d:Q124850518|Q124850518]] | [[Ana Luisa Devés]] | [[Santiago de Chile]] | 1952-10-23 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3821 | [[:d:Q124855638|Q124855638]] | [[Barbara Precht von Taboritzki]] | [[Berlín]] | 1940-06-02 | [[Alemaña]] | 2022-01-16 | |- | style='text-align:right'| 3822 | [[:d:Q124857193|Q124857193]] | [[A. Christin Scheiblauer]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3823 | [[:d:Q124894392|Q124894392]] | [[Tat'jana Nikolaevna Družinina]] | [[Moscova]] | 1909-01-18 | [[Unión Soviética]] | 1979-02-21 | |- | style='text-align:right'| 3824 | [[:d:Q124897299|Q124897299]] | [[Helen Baldasar]] | [[Dubrovnik]] | 1894-01-23 | [[Croacia]]<br/>[[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1970-08-08 | |- | style='text-align:right'| 3825 | [[:d:Q124906121|Q124906121]] | [[Sára Juhász]] | [[Budapest]] | 1926-04-12 | [[Hungría]] | 2020-03-15 | |- | style='text-align:right'| 3826 | [[:d:Q124934984|Q124934984]] | [[Mobolaji Adeniyi Adeola]] | [[Londres]] | 1960-03-16 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 3827 | [[:d:Q124959937|Q124959937]] | [[Henry Francis Withey]] | | 1880-02-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1969-10-17 | |- | style='text-align:right'| 3828 | [[:d:Q124980956|Q124980956]] | [[Norah Dunphy]] | | 1858-02-14 | | | |- | style='text-align:right'| 3829 | [[:d:Q125020444|Q125020444]] | [[Ana José Sebastião]] | ''[[:d:Q1003727|Q1003727]]'' | 1984 | [[Angola]] | | |- | style='text-align:right'| 3830 | [[:d:Q125102851|Q125102851]] | [[Marta Silva]] | | 1979-09-22 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Marta Martins da Silva - Chega.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3831 | [[:d:Q125211539|Q125211539]] | [[Claudia Schrader]] | [[Dresden]] | 1937-07-02 | [[Alemaña]] | 2025-01-31 | |- | style='text-align:right'| 3832 | [[:d:Q125220765|Q125220765]] | [[Cristina Felsenhardt]] | [[Varsovia]] | 1942-09-01 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3833 | [[:d:Q125221106|Q125221106]] | [[Antela Kyriakidē]] | [[Atenas]] | 1942 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 3834 | [[:d:Q125245239|Q125245239]] | [[Audrey Matlock]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3835 | [[:d:Q125272537|Q125272537]] | [[Zoe Zenghelis]] | [[Atenas]] | 1938 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 3836 | [[:d:Q125273583|Q125273583]] | [[Doris Baller]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3837 | [[:d:Q125283557|Q125283557]] | [[Laura Weeber]] | | | [[Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3838 | [[:d:Q125304777|Q125304777]] | [[Sigrun Lang]] | | 1939 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Baden-Baden-Bernhardusfest-33-Sigrun Lang-2005-gje.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3839 | [[:d:Q125377641|Q125377641]] | [[Milesa Anděra Zrnić]] | ''[[:d:Q541470|Q541470]]'' | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 3840 | [[:d:Q125447180|Q125447180]] | [[Maria Buhigas i San José]] | [[Barcelona]] | 1971 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3841 | [[:d:Q125489904|Q125489904]] | [[Marta Maccaglia]] | | 1983 | [[Italia]]<br/>[[Perú]] | | [[Ficheiro:Marta Maccaglia at Venice Architecture Biennale 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3842 | [[:d:Q125494844|Q125494844]] | [[Elodie Fulton]] | | 1972 | [[Francia]]<br/>[[Chile]] | | [[Ficheiro:Elodie Fulton (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3843 | [[:d:Q125504660|Q125504660]] | [[Maja Knochenhauer]] | | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 3844 | [[:d:Q125622082|Q125622082]] | [[Körner Zsuzsa]] | [[Budapest]] | 1946 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 3845 | [[:d:Q125687937|Q125687937]] | [[Татьяна Львовна Шульгина]] | [[Rostov do Don]] | 1915-02-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2007 | |- | style='text-align:right'| 3846 | [[:d:Q125731181|Q125731181]] | [[Margarida Saavedra]] | | 1952-10-22 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3847 | [[:d:Q125776144|Q125776144]] | [[Ираида Георгиевна Кадина]] | [[Kíiv]] | 1921-01-08 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1996-11-08 | |- | style='text-align:right'| 3848 | [[:d:Q125778520|Q125778520]] | [[Nadia Habash]] | [[Xerusalén]] | 1959 | [[Estado de Palestina]] | | |- | style='text-align:right'| 3849 | [[:d:Q125861586|Q125861586]] | [[Anne-Marie Dufour]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3850 | [[:d:Q125863924|Q125863924]] | [[Fatiya Diene Mazza]] | [[Dakar]] | 1984 | [[Senegal]] | | |- | style='text-align:right'| 3851 | [[:d:Q125883020|Q125883020]] | [[Marianna Taranovskaya]] | [[Rexión de Poltava|Oblast de Poltava]] | 1917-09-30 | [[Unión Soviética]] | 1983-02-26 | |- | style='text-align:right'| 3852 | [[:d:Q125915861|Q125915861]] | [[Birgit Persson]] | | 1919-02-25 | | 1985-07-18 | |- | style='text-align:right'| 3853 | [[:d:Q125947784|Q125947784]] | [[Maryna Mineyko]] | [[Nizhnii Novgorod]] | 1919-12-06 | [[Polonia]] | 2010-11-22 | [[Ficheiro:Maryna Mineyko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3854 | [[:d:Q125955315|Q125955315]] | [[Barbara Perchał]] | | 1933-01-04 | [[Polonia]] | 2011-01-22 | |- | style='text-align:right'| 3855 | [[:d:Q125962903|Q125962903]] | [[Carinnya Feaunati]] | ''[[:d:Q1015773|Q1015773]]'' | | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 3856 | [[:d:Q125963081|Q125963081]] | [[Maud Caubet]] | [[París]] | 1978-01-03 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:©JUANJEREZ-MAUD-CAUBET-PORTRAIT-01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3857 | [[:d:Q125963639|Q125963639]] | [[Justine Goode]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Justine Goode at the Auckland War Memorial Museum (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3858 | [[:d:Q125963845|Q125963845]] | [[Yvette Overdyck]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Ellen Melville Centre 04 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3859 | [[:d:Q125993641|Q125993641]] | [[Anna Basista]] | | 1930-07-12 | [[Polonia]] | 2019-10-10 | |- | style='text-align:right'| 3860 | [[:d:Q125995177|Q125995177]] | [[Marianne Riley]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Marianne Riley at the Auckland War Memorial Museum (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3861 | [[:d:Q126145794|Q126145794]] | [[Deanna Van Buren]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3862 | [[:d:Q126287566|Q126287566]] | [[Elisabeth Endres]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3863 | [[:d:Q126295763|Q126295763]] | [[Matxalen Akasuso]] | [[Santutxu]]<br/>[[Bilbao]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3864 | [[:d:Q126327386|Q126327386]] | [[Нургалеева, Розалия Миргалимовна]] | [[Kazán]] | 1953-08-07 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Rozaliya Nurgaleeva (2024-03-15).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3865 | [[:d:Q126392386|Q126392386]] | [[Rina Magen]] | | | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Rina Magen (Israeli urban planner), 2024.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3866 | [[:d:Q126473008|Q126473008]] | [[María Dolores Muñoz]] | [[Concepción, Chile|Concepción]] | 1953-01-27 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3867 | [[:d:Q126733328|Q126733328]] | [[Галіна Пятроўна Жаровіна]] | ''[[:d:Q28525536|Q28525536]]'' | 1946-04-06 | [[Belarús]] | 2024-06-17 | |- | style='text-align:right'| 3868 | [[:d:Q126848659|Q126848659]] | [[Sarah Gibson]] | | 1966-04 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Official portrait of Sarah Gibson MP crop 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3869 | [[:d:Q126894855|Q126894855]] | [[Ester Armanino]] | [[Xénova]] | 1982 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 3870 | [[:d:Q126916625|Q126916625]] | [[Andrė Baldišiūtė]] | | 1980-05-17 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 3871 | [[:d:Q126938080|Q126938080]] | [[Jaione Anzola]] | [[Santurtzi]] | 1996-10-10 | [[España]] | | [[Ficheiro:Tabakalera Young Creators Basque Fashion Designers 2024 J. A.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3872 | [[:d:Q126976503|Q126976503]] | [[Maia Tüür]] | [[Haapsalu]] | 1978-07-29 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Maia Tüür.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3873 | [[:d:Q127171195|Q127171195]] | [[Анна Ивановна Опочинская]] | [[San Petersburgo]] | 1914-02-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1998-10-29 | |- | style='text-align:right'| 3874 | [[:d:Q127256480|Q127256480]] | [[María Alejandra Camargo]] | | 1997 | | | [[Ficheiro:María Alejandra Camargo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3875 | [[:d:Q127259302|Q127259302]] | [[Клавдия Николаевна Бутузова]] | ''[[:d:Q2792|Q2792]]'' | 1907-12-19 | [[Unión Soviética]] | 1987-06-30 | |- | style='text-align:right'| 3876 | [[:d:Q127459685|Q127459685]] | [[Priyanka Chauhan]] | | 1978 | [[India]] | | [[Ficheiro:Ambassador Priyanka Chauhan - India – Ancient Wisdom, Modern Landscape- Building a Sustainable Future (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3877 | [[:d:Q127698871|Q127698871]] | [[Соња Продановић]] | [[Dubrovnik]] | | | | |- | style='text-align:right'| 3878 | [[:d:Q127908589|Q127908589]] | [[Helga María Rivas Ardila]] | | | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Helga Maria Rivas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3879 | [[:d:Q128047540|Q128047540]] | [[Susanna Russell]] | | 1844 | | 1894 | |- | style='text-align:right'| 3880 | [[:d:Q128280413|Q128280413]] | [[Stephanie Halfen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3881 | [[:d:Q128473309|Q128473309]] | [[Nana Akhvlediani]] | [[Tbilisi]] | 1955-01-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 3882 | [[:d:Q128532039|Q128532039]] | [[Teresa Moller]] | | 1958 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3883 | [[:d:Q128830306|Q128830306]] | [[Milena Vitoulová]] | [[Brno]] | 1941-11-04 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 3884 | [[:d:Q128878769|Q128878769]] | [[Elisa Silva]] | [[St. Louis]] | 1975-05-28 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Elisa Silva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3885 | [[:d:Q128900735|Q128900735]] | [[Farzaneh Sadegh]] | [[Hamadán]] | 1976-09-12 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Farzaneh Sadegh2024-08-17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3886 | [[:d:Q129010598|Q129010598]] | [[Myriam Urzúa Venegas]] | | | | | [[Ficheiro:Myriam Urzúa Venegas GobCDMX.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3887 | [[:d:Q129264167|Q129264167]] | [[Eva Beresin]] | [[Budapest]] | 1955 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3888 | [[:d:Q129692528|Q129692528]] | [[Anne Prydz Sæterdal]] | | 1939-06-12 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Anne Prydz Sæterdal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3889 | [[:d:Q129848611|Q129848611]] | [[Olenka Freire Gréve]] | | 1914 | [[Brasil]] | 2014 | [[Ficheiro:Olenka Freire Gréve.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3890 | [[:d:Q129855048|Q129855048]] | [[Tatjana Sabljo]] | | 1975 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:2024-08-26 Architektin Prof. Dipl.-Ing. Tatjana Sabljo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3891 | [[:d:Q129857607|Q129857607]] | [[María Isabel López]] | | | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3892 | [[:d:Q129860704|Q129860704]] | [[Javiera Pavez]] | [[Concepción, Chile|Concepción]] | 1993-04-16 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3893 | [[:d:Q130006901|Q130006901]] | [[Gesche Grabenhorst]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3894 | [[:d:Q130126262|Q130126262]] | [[Anouk Vogel]] | [[Xenebra, Suíza|Xenebra]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 3895 | [[:d:Q130199117|Q130199117]] | [[Ewa Dziekońska]] | ''[[:d:Q644002|Q644002]]'' | 1929 | | | |- | style='text-align:right'| 3896 | [[:d:Q130233076|Q130233076]] | [[Boi Tran]] | | 1957 | [[Vietnam]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Painter Boi Tran 1995.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3897 | [[:d:Q130259408|Q130259408]] | [[Ana Amado]] | [[Ferrol]] | 1975 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3898 | [[:d:Q130303091|Q130303091]] | [[Cristina Guedes]] | ''[[:d:Q3916279|Q3916279]]'' | | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 3899 | [[:d:Q130312786|Q130312786]] | [[Pooja Bihani]] | ''[[:d:Q209698|Q209698]]'' | 1977-06-01 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 3900 | [[:d:Q130315350|Q130315350]] | [[Nimita Regmi]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3901 | [[:d:Q130336596|Q130336596]] | [[Núria Pedrals Pugés]] | | 1950 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3902 | [[:d:Q130341087|Q130341087]] | [[Sally Ogle]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:A+W NZ 2023 Dulux Awards C7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3903 | [[:d:Q130372911|Q130372911]] | [[Elma van Boxel]] | | 1975 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 3904 | [[:d:Q130388598|Q130388598]] | [[Ena Katarina Haler]] | [[Osijek]] | 1996 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 3905 | [[:d:Q130418455|Q130418455]] | [[Marianne Gutke-Lundberg]] | [[Solna]] | 1926-01-25 | [[Suecia]] | 2005-11-19 | |- | style='text-align:right'| 3906 | [[:d:Q130529863|Q130529863]] | [[Ilaria Mazzoleni]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3907 | [[:d:Q130549705|Q130549705]] | [[Benyapa Sirisopon]] | | | [[Tailandia]] | | [[Ficheiro:Benyapa Sirisopon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3908 | [[:d:Q130604870|Q130604870]] | [[Chel Negrin]] | ''[[:d:Q3157094|Q3157094]]'' | 1932 | [[Arxentina]] | 2025 | |- | style='text-align:right'| 3909 | [[:d:Q130610837|Q130610837]] | [[آناهیتا تیموریان]] | | | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Anahita Teimorian.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3910 | [[:d:Q130626220|Q130626220]] | [[Natalia Kerbabian]] | [[Buenos Aires]] | 1982 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3911 | [[:d:Q130629688|Q130629688]] | [[Jannie Kammer-Kret]] | ''[[:d:Q2680952|Q2680952]]'' | 1906-01-29 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1984-01-03 | |- | style='text-align:right'| 3912 | [[:d:Q130639333|Q130639333]] | [[Gabriela de Matos]] | [[Minas Xerais]] | 1988 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 3913 | [[:d:Q130643669|Q130643669]] | [[Antje Freiesleben]] | [[Sulzbach-Rosenberg]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 3914 | [[:d:Q130760094|Q130760094]] | [[Anna Noguera Nieto]] | [[Xirona]] | 1961 | | | [[Ficheiro:Anna Noguera Nieto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3915 | [[:d:Q130761058|Q130761058]] | [[Heidi Arad]] | [[Cidade de México]] | | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 3916 | [[:d:Q130828576|Q130828576]] | [[Nicola Borgmann]] | [[Münster]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 3917 | [[:d:Q130941210|Q130941210]] | [[Turid Evensen]] | | 1918-02-27 | [[Noruega]] | 2019-04-23 | |- | style='text-align:right'| 3918 | [[:d:Q130979971|Q130979971]] | [[Emmanuelle Andreani]] | [[Lión]] | 1968-03-22 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Emmanuelle Andreani.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3919 | [[:d:Q130993352|Q130993352]] | [[Florencia Rodríguez]] | [[Buenos Aires]] | 1975-01-29 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3920 | [[:d:Q131136902|Q131136902]] | [[Susi Müller-Gehrig]] | [[Zürich]] | 1925-06-04 | [[Suíza]] | 1981-10-18 | |- | style='text-align:right'| 3921 | [[:d:Q131137968|Q131137968]] | [[Elli Nikolaides-Vasilikioti]] | | 1923 | | 2016 | |- | style='text-align:right'| 3922 | [[:d:Q131153392|Q131153392]] | [[Ada Yaya Bocoum]] | [[Uagadugú]] | | [[Burkina Faso]] | | |- | style='text-align:right'| 3923 | [[:d:Q131178663|Q131178663]] | [[María Dolores Aguilar de Ducau]] | [[Buenos Aires]] | 1914-07-26 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 3924 | [[:d:Q131195572|Q131195572]] | [[Amélie Esséssé]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3925 | [[:d:Q131198438|Q131198438]] | [[Clara Gostynski]] | [[Biel/Bienne]] | 1995 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Clara Gostynsky at Berlinale 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3926 | [[:d:Q131234272|Q131234272]] | [[Susanne Brorson]] | [[Stralsund]] | 1979 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Susanne-brorson-villa-massimo-alberto-novelli-2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3927 | [[:d:Q131343588|Q131343588]] | [[Marusya Yurkiv-Yarotska]] | [[Inglaterra]] | 1951 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 3928 | [[:d:Q131378278|Q131378278]] | [[Калерия Дмитриевна Кислова]] | [[Azov]] | 1918-01-26 | [[Unión Soviética]] | 1989-07-02 | |- | style='text-align:right'| 3929 | [[:d:Q131381666|Q131381666]] | [[Nino Asatiani]] | [[Tbilisi]] | 1935-08-01 | [[República Socialista Soviética de Xeorxia]]<br/>[[Xeorxia]] | | |- | style='text-align:right'| 3930 | [[:d:Q131407956|Q131407956]] | [[Angie Abbink]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3931 | [[:d:Q131411681|Q131411681]] | [[Фехнер, Маргарита Васильевна]] | [[Moscova]] | 1903-01-25 | [[Unión Soviética]] | 1981-12-05 | |- | style='text-align:right'| 3932 | [[:d:Q131422054|Q131422054]] | [[Silvana Pissano]] | | 1963 | | | [[Ficheiro:Silvana Pissano - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3933 | [[:d:Q131461266|Q131461266]] | [[Бэлла Арсеньевна Этчин]] | | 1922 | [[Unión Soviética]] | 1985-01 | |- | style='text-align:right'| 3934 | [[:d:Q131465247|Q131465247]] | [[Nicole Concordet]] | [[Chicago]] | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3935 | [[:d:Q131527918|Q131527918]] | [[Alicia Álamo Bartolomé]] | [[El Paraíso]] | 1926-01-13 | [[Venezuela]] | 2025-07-26 | |- | style='text-align:right'| 3936 | [[:d:Q131538582|Q131538582]] | [[Margit Pázmándi]] | [[Budatétény]] | 1930-05-06 | [[Hungría]] | 1995-03-26 | |- | style='text-align:right'| 3937 | [[:d:Q131542448|Q131542448]] | [[Elena Trubetskaya]] | [[Moscova]] | 1924-03-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2016-08-28 | |- | style='text-align:right'| 3938 | [[:d:Q131544979|Q131544979]] | [[Patti Anahory]] | [[San Tomé, San Tomé e Príncipe|San Tomé]] | 1969 | [[Cabo Verde]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 3939 | [[:d:Q131550632|Q131550632]] | [[Kadri Kiho]] | | 1991-09-26 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 3940 | [[:d:Q131553507|Q131553507]] | [[Тамара Николаевна Дроздова]] | [[Moscova]] | 1924-10-25 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2000-09-30 | |- | style='text-align:right'| 3941 | [[:d:Q131605576|Q131605576]] | [[Marianne Várnay]] | [[Budapest]] | 1898-01-24 | [[Reino de Hungría]] | 1944-06 | [[Ficheiro:Várnay Marianne.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3942 | [[:d:Q131606101|Q131606101]] | [[Екатерина Александровна Раевская]] | ''[[:d:Q178310|Q178310]]'' | 1915-07-08 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2001-09-30 | |- | style='text-align:right'| 3943 | [[:d:Q131608422|Q131608422]] | [[Elena K. Tsolakis]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3944 | [[:d:Q131617423|Q131617423]] | [[Вера Никифоровна Бровченко]] | [[Sukhumi]] | 1913-09-27 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2010 | |- | style='text-align:right'| 3945 | [[:d:Q131681162|Q131681162]] | [[Екатерина Ивановна Зорина]] | | 1924-12-04 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 3946 | [[:d:Q131700189|Q131700189]] | [[Ruth Ingaluque]] | [[Departamento de Puno]] | | [[Perú]] | | [[Ficheiro:Ruth Ingaluque Flores junto a su pintura "Puno Sí es el Perú".jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3947 | [[:d:Q131703503|Q131703503]] | [[Валентина Ильинична Коркина]] | ''[[:d:Q4113774|Q4113774]]'' | 1921-07-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2001-10-07 | |- | style='text-align:right'| 3948 | [[:d:Q131756076|Q131756076]] | [[Meriem Chabani]] | [[Alxer]] | 1989 | [[Alxeria]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3949 | [[:d:Q131757429|Q131757429]] | [[Habibeh Madjdabadi]] | [[Teherán]] | 1977 | [[Irán]] | | |- | style='text-align:right'| 3950 | [[:d:Q131757672|Q131757672]] | [[Grethe Høeg Gaudernack]] | | 1930 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Grethe Høeg Gaudernack 2.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3951 | [[:d:Q131771393|Q131771393]] | [[Shahd Seethaler-Wari]] | [[Xerusalén]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 3952 | [[:d:Q131822559|Q131822559]] | [[Ginette Chérubin]] | | 20th century | [[Haití]] | | |- | style='text-align:right'| 3953 | [[:d:Q131873015|Q131873015]] | [[Janina Lenczewska-Samotyja]] | | 1924-04-16 | [[Polonia]] | 1978-12-20 | |- | style='text-align:right'| 3954 | [[:d:Q132027078|Q132027078]] | [[Marta Ivanšek]] | [[Liubliana]] | 1920 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos (Q15102440)|Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos]] | 2009 | |- | style='text-align:right'| 3955 | [[:d:Q132129098|Q132129098]] | [[Laura Cristea]] | | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 3956 | [[:d:Q132159814|Q132159814]] | [[Куприянова Маргарита Николаевна]] | [[Ufa]] | 1918-09-18 | ''[[:d:Q2305208|Q2305208]]''<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2003-01-03 | |- | style='text-align:right'| 3957 | [[:d:Q132227549|Q132227549]] | [[Nwamaka Nwobi Okoye]] | [[Lagos, Nixeria]] | | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 3958 | [[:d:Q132232060|Q132232060]] | [[Sylvia Krenz]] | [[Lausana]] | 1946-06-13 | [[Suíza]] | 2016-10-13 | [[Ficheiro:Sylvia Krenz photographie 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3959 | [[:d:Q132452254|Q132452254]] | [[Patricia Reus]] | [[Vistabella]] | 1975-02-08 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3960 | [[:d:Q132455042|Q132455042]] | [[Rufina Campuzano Banegas]] | [[Archena]] | 1950-10-07 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 3961 | [[:d:Q132735418|Q132735418]] | [[Hayatte Ndiaye]] | | | [[Chad]] | | |- | style='text-align:right'| 3962 | [[:d:Q132934665|Q132934665]] | [[Julia van Wilpe]] | [[Bremen]] | 1942-02-10 | [[Alemaña]]<br/>[[Costa Rica]] | | [[Ficheiro:Arq. Julia van Wilpe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3963 | [[:d:Q132999386|Q132999386]] | [[Georgette Cárdenas]] | [[Lima]] | 1987-06-22 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3964 | [[:d:Q133097718|Q133097718]] | [[Carla Filipe Narciso]] | [[Lisboa]] | | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Carla Filipe Narciso en la Editatona ETM.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3965 | [[:d:Q133163363|Q133163363]] | [[Tang Yuen]] | [[Chongqing]] | 1944 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 3966 | [[:d:Q133184722|Q133184722]] | [[Benedicte Find]] | | 1954-09-21 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3967 | [[:d:Q133188301|Q133188301]] | [[Ivana Hanzlíková]] | | 1954-07-24 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 3968 | [[:d:Q133273650|Q133273650]] | [[יערה גונר]] | ''[[:d:Q152491|Q152491]]'' | 1989-06-28 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 3969 | [[:d:Q133287715|Q133287715]] | [[Зоя Фёдоровна Абрамова]] | [[Moscova]] | 1924-01-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2010-10-04 | |- | style='text-align:right'| 3970 | [[:d:Q133349124|Q133349124]] | [[Arvila Delitriana]] | | | [[Indonesia]] | | |- | style='text-align:right'| 3971 | [[:d:Q133422224|Q133422224]] | [[Karin Hartmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 3972 | [[:d:Q133422263|Q133422263]] | [[Angela Wandelt]] | [[Leipzig]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 3973 | [[:d:Q133426307|Q133426307]] | [[Andrea Graser]] | | 1976 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 3974 | [[:d:Q133444029|Q133444029]] | [[Ursula Bowyer]] | [[Berlín]] | 1925-12-16 | [[Reich Alemán]]<br/>[[Reino Unido]] | 2025-01-15 | |- | style='text-align:right'| 3975 | [[:d:Q133448370|Q133448370]] | [[Gabriela Medrano]] | [[Quito]] | 1982 | [[Chile]]<br/>[[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Gabriela Medrano Viteri 02.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3976 | [[:d:Q133566043|Q133566043]] | [[Dana Cupkova]] | | | | | [[Ficheiro:Dana Cupkova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3977 | [[:d:Q133606653|Q133606653]] | [[Vera Jansone]] | [[Riga]] | 1915-06-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2004-02-12 | |- | style='text-align:right'| 3978 | [[:d:Q133608813|Q133608813]] | [[Marta Gutman]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 3979 | [[:d:Q133631697|Q133631697]] | [[Melissa Ghezzi]] | [[Lima]] | 1975 | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 3980 | [[:d:Q133672701|Q133672701]] | [[Laila Reppen]] | | 1952-06-09 | | | |- | style='text-align:right'| 3981 | [[:d:Q133676165|Q133676165]] | [[Elise Pumpelly Cabot]] | | 1875-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1958 | [[Ficheiro:Elise Pumpelly posing for the central figure in Abbott Thayer's painting Caritas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3982 | [[:d:Q133678866|Q133678866]] | [[Elizabeth Boyter]] | | 1896-10-21 | | 1958-06-24 | |- | style='text-align:right'| 3983 | [[:d:Q133698298|Q133698298]] | [[Hîvda Koç]] | ''[[:d:Q849535|Q849535]]'' | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 3984 | [[:d:Q133730335|Q133730335]] | [[Guadalupe Ibarra]] | [[Quito]] | 1947 | [[Ecuador]] | | [[Ficheiro:Retrato de Guadalupe Ibarra.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3985 | [[:d:Q133820632|Q133820632]] | [[Rosario Alcantarilla]] | [[Sevilla]] | 1981 | [[España]] | | [[Ficheiro:Rosario Alcantarilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3986 | [[:d:Q133835257|Q133835257]] | [[Olga Taratynova]] | | 1955-09-14 | [[Rusia]] | | [[Ficheiro:Таратынова, Ольга Владиславовна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3987 | [[:d:Q133854572|Q133854572]] | [[Elva Kilps]] | [[Narva]] | 1928-04-30 | [[Estonia]] | 1992-08-09 | |- | style='text-align:right'| 3988 | [[:d:Q133858171|Q133858171]] | [[Evi Kull]] | [[Talín]] | 1928-03-24 | [[Estonia]] | 2009-09-08 | |- | style='text-align:right'| 3989 | [[:d:Q133858219|Q133858219]] | [[Ulla Tafdrup]] | | 1906-10-14 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1996-12-28 | |- | style='text-align:right'| 3990 | [[:d:Q133865998|Q133865998]] | [[Annetta Pedretti]] | [[Celerina/Schlarigna]] | 1954 | | 2018 | |- | style='text-align:right'| 3991 | [[:d:Q133872454|Q133872454]] | [[Pilar Urrejola]] | | 1952 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 3992 | [[:d:Q133876646|Q133876646]] | [[Odile Seyler]] | | 1951-08-14 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 3993 | [[:d:Q133895252|Q133895252]] | [[Зинаида Фёдоровна Зубарева]] | ''[[:d:Q25496245|Q25496245]]'' | 1919-10-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2003-11-18 | |- | style='text-align:right'| 3994 | [[:d:Q133974652|Q133974652]] | [[Fionn Stevenson]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 3995 | [[:d:Q134286791|Q134286791]] | [[Галина Петровна Никольская]] | [[Velikii Novgorod|Nóvgorod]] | 1938-12-12 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 3996 | [[:d:Q134394478|Q134394478]] | [[Dagmar K. Hořínková]] | | 1951-09-03 | | | |- | style='text-align:right'| 3997 | [[:d:Q134437517|Q134437517]] | [[Susana Bianconi Bailez]] | [[La Plata]] | 1954-12-15 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 3998 | [[:d:Q134457826|Q134457826]] | [[Margarita Chávez Barragán]] | [[Cidade de México]] | 1930-02-10 | [[México]] | 2022 | |- | style='text-align:right'| 3999 | [[:d:Q134498243|Q134498243]] | [[Anikó Szabó]] | [[Alemaña]] | 1945 | [[Alemaña]]<br/>[[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 4000 | [[:d:Q134567159|Q134567159]] | [[Mónica Cejudo Collera]] | [[Cidade de México]] | 1956 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 4001 | [[:d:Q134579736|Q134579736]] | [[Corina Dîndăreanu]] | [[Bucarest]] | | [[Romanía]] | | [[Ficheiro:CorinaDindareanu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4002 | [[:d:Q134581700|Q134581700]] | [[Linda Svitlana M.]] | [[Lviv]] | 1968-05-22 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Svitlana Linda 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4003 | [[:d:Q134613052|Q134613052]] | [[Marta Ruiz de Alda]] | [[Lizarra]] | 1976-12-17 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 4004 | [[:d:Q134627326|Q134627326]] | [[Antoaneta Pasinović]] | [[Split]] | 1942-08-29 | [[Estado independente de Croacia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1985-07-13 | |- | style='text-align:right'| 4005 | [[:d:Q134697294|Q134697294]] | [[Ідак Юлія Володимирівна]] | | 1979-05-21 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Юлія Ідак 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4006 | [[:d:Q134698974|Q134698974]] | [[Ester Carro]] | [[Estado de São Paulo|São Paulo]] | 1995 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 4007 | [[:d:Q134707680|Q134707680]] | [[Chiara Curti]] | [[Milán]] | 1972-09-19 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:ChiaraCurti2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4008 | [[:d:Q134708191|Q134708191]] | [[Katherine Lambert]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4009 | [[:d:Q134720173|Q134720173]] | [[Daila Šēnberga]] | | 1952-11-01 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4010 | [[:d:Q134721267|Q134721267]] | [[Polivanova Tetyana Oleksiyivna]] | ''[[:d:Q184147|Q184147]]'' | 1960-12-15 | [[Ucraína]]<br/>[[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 4011 | [[:d:Q134822717|Q134822717]] | [[Sidsel Ræder Aarflot]] | [[Oslo]] | 1935-01-31 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 4012 | [[:d:Q134889501|Q134889501]] | [[Jimena Ugarte]] | [[Chile]] | 1949 | [[Chile]]<br/>[[Costa Rica]] | | |- | style='text-align:right'| 4013 | [[:d:Q134889513|Q134889513]] | [[Eugenia María Solís Umaña]] | | 1953-06-13 | [[Costa Rica]] | | [[Ficheiro:Arquitecta Eugenia María Solís Umaña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4014 | [[:d:Q134889536|Q134889536]] | [[María Stella Flores Barroeta]] | ''[[:d:Q12816823|Q12816823]]'' | 1921 | [[México]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 4015 | [[:d:Q134889543|Q134889543]] | [[María Luisa Puggioni]] | [[Gorizia]] | 1921 | [[Italia]] | 2018 | |- | style='text-align:right'| 4016 | [[:d:Q134889647|Q134889647]] | [[María Emilia Orendáin]] | [[México]] | 1956 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 4017 | [[:d:Q134996164|Q134996164]] | [[Carolina Maneiro Porley]] | | | [[Uruguai]] | | [[Ficheiro:Carolina Maneiro, ex bailarina profesional del Ballet Nacional del Sodre (Uruguay).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4018 | [[:d:Q135003098|Q135003098]] | [[Carol Bélanger]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 4019 | [[:d:Q135011470|Q135011470]] | [[Brigitte Eckert von Holst]] | | 1943 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 4020 | [[:d:Q135038903|Q135038903]] | [[Shawna Meyer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4021 | [[:d:Q135064362|Q135064362]] | [[Renate von Brause]] | [[Iława]] | 1921-07-23 | | 1977-03-13 | |- | style='text-align:right'| 4022 | [[:d:Q135082153|Q135082153]] | [[Izaskun Aseginolaza Braga]] | [[Legazpi]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 4023 | [[:d:Q135109714|Q135109714]] | [[Sigrid Schaller]] | [[Berlín]] | 1941-10-31 | [[Alemaña]] | 2024-01-07 | |- | style='text-align:right'| 4024 | [[:d:Q135165752|Q135165752]] | [[Renata Waldgoni]] | [[Zagreb]] | 1957-04-25 | | 2025-06-26 | |- | style='text-align:right'| 4025 | [[:d:Q135219988|Q135219988]] | [[Lia Ferreira]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1980-05-20 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 4026 | [[:d:Q135294818|Q135294818]] | [[Sigal Davidi]] | ''[[:d:Q327413|Q327413]]'' | | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Sigal Davidi 800px.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4027 | [[:d:Q135297324|Q135297324]] | [[Takhmina Turdialieva]] | [[Uzbekistán]] | 1991 | [[Uzbekistán]] | | |- | style='text-align:right'| 4028 | [[:d:Q135486583|Q135486583]] | [[María del Carmen Mostaza Martínez]] | [[Madrid]] | 1943 | [[España]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 4029 | [[:d:Q135641620|Q135641620]] | [[Krystyna Styrna-Bartkowicz]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4030 | [[:d:Q135656529|Q135656529]] | [[بدرية البلبيسي]] | [[Xerusalén]] | 1966 | [[Xordania]] | | |- | style='text-align:right'| 4031 | [[:d:Q135657040|Q135657040]] | [[Ana Beatriz Ashida Ochoa]] | [[Xalisco]] | 20th century | [[México]] | 1997-06-20 | |- | style='text-align:right'| 4032 | [[:d:Q135675613|Q135675613]] | [[June Park]] | | 1920 | | 2018 | |- | style='text-align:right'| 4033 | [[:d:Q135684597|Q135684597]] | [[Teresa Arslan]] | [[Bolzano|Bolzán]] | 1934 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 4034 | [[:d:Q135901612|Q135901612]] | [[Наталля Васілеўна Касабука]] | [[Viciebsk]] | 1956-07-18 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 4035 | [[:d:Q135902489|Q135902489]] | [[Лидия Арушановна Степанова]] | [[Achkhabad]] | 1903-02-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1992 | |- | style='text-align:right'| 4036 | [[:d:Q135909218|Q135909218]] | [[Maysa Antunes]] | | | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Arraiá dos Autistas 2025 - 54609032858.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4037 | [[:d:Q135942516|Q135942516]] | [[Jasna Strzałkowska-Ryszka]] | [[Varsovia]] | 1932-12-10 | [[Polonia]] | 2023-07-14 | [[Ficheiro:Jasna Strzałkowska-Ryszka (1986).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4038 | [[:d:Q135942895|Q135942895]] | [[Agata Gawlak]] | | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agata Gawlak.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4039 | [[:d:Q135971940|Q135971940]] | [[Dagmar Hlaviznová]] | [[Praga]] | 1972-04-19 | | | |- | style='text-align:right'| 4040 | [[:d:Q135989248|Q135989248]] | [[Anne Ørum-Nielsen]] | | 1937-03-28 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2023-10-27 | |- | style='text-align:right'| 4041 | [[:d:Q136038792|Q136038792]] | [[Yara Sharif]] | | | [[Estado de Palestina]] | | |- | style='text-align:right'| 4042 | [[:d:Q136092148|Q136092148]] | [[Helina Lass]] | ''[[:d:Q956673|Q956673]]'' | 1983-09-13 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4043 | [[:d:Q136098869|Q136098869]] | [[Veronika Kovářová]] | | 1982-08-17 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Veronika Kovářová.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4044 | [[:d:Q136116224|Q136116224]] | [[Mari Hunt]] | [[Talín]] | 1986 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4045 | [[:d:Q136148521|Q136148521]] | [[Delphine Deltombe]] | | 1972 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 4046 | [[:d:Q136157537|Q136157537]] | [[Sabba Khan]] | | 1985-07 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Sabba khan 2022 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4047 | [[:d:Q136160392|Q136160392]] | [[Radostina Radulova-Stahmer]] | | 1985 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 4048 | [[:d:Q136231275|Q136231275]] | [[An Schoenmaekers]] | | 1984 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 4049 | [[:d:Q136260099|Q136260099]] | [[Zagremma Konieczna]] | [[Tiráspol]] | 1934-11-07 | [[Polonia]] | 1988-10-14 | |- | style='text-align:right'| 4050 | [[:d:Q136311859|Q136311859]] | [[Agnès Couvelas]] | [[Atenas]] | 1943 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 4051 | [[:d:Q136311998|Q136311998]] | [[Magda Mostafa]] | ''[[:d:Q504114|Q504114]]'' | | [[Exipto]] | | |- | style='text-align:right'| 4052 | [[:d:Q136312092|Q136312092]] | [[Zélia Maia Nobre]] | ''[[:d:Q1811182|Q1811182]]'' | 1929 | [[Brasil]] | 2023-05-23 | |- | style='text-align:right'| 4053 | [[:d:Q136312104|Q136312104]] | [[Margarita Charrière]] | | 1942 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 4054 | [[:d:Q136312114|Q136312114]] | [[Lygia Fernandes]] | ''[[:d:Q55763640|Q55763640]]'' | 1919 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 4055 | [[:d:Q136312156|Q136312156]] | [[Marie-Christine Gangneux]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1947 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 4056 | [[:d:Q136312177|Q136312177]] | [[Tutti Lütken]] | ''[[:d:Q26881|Q26881]]'' | 1914 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2012-06 | |- | style='text-align:right'| 4057 | [[:d:Q136323836|Q136323836]] | [[Eleonore Kleindienst]] | [[Vienne, Isère|Vienne]] | 1940 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 4058 | [[:d:Q136333423|Q136333423]] | [[Marina Bernardes]] | ''[[:d:Q525647|Q525647]]'' | 1993-06-07 | | | [[Ficheiro:Marina Bernardes em 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4059 | [[:d:Q136341732|Q136341732]] | [[Mikele Irazusta]] | [[Bahía Blanca]] | 1993 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 4060 | [[:d:Q136351668|Q136351668]] | [[Neba Sere]] | | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 4061 | [[:d:Q136352642|Q136352642]] | [[Margarida Bentes Penedo]] | | 1966-02-06 | | | |- | style='text-align:right'| 4062 | [[:d:Q136377644|Q136377644]] | [[Nada Breitman-Jakov]] | [[Bruxelas]] | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 4063 | [[:d:Q136473673|Q136473673]] | [[Dominika Vámos]] | No/unknown value | 1963 | [[Hungría]] | 2017-10-05 | |- | style='text-align:right'| 4064 | [[:d:Q136481723|Q136481723]] | [[Naděžda Lvovna Krašeninnikova]] | ''[[:d:Q13649652|Q13649652]]'' | 1892-08-11<br/>1892-08-23 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1985-10-10 | |- | style='text-align:right'| 4065 | [[:d:Q136486822|Q136486822]] | [[Gavriela Nussbaum]] | ''[[:d:Q6567240|Q6567240]]'' | 1945-08-23 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 4066 | [[:d:Q136487606|Q136487606]] | [[Αφροδίτη Αγοροπούλου Μπιρμπίλη]] | [[Atenas]] | 1940 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 4067 | [[:d:Q136487640|Q136487640]] | [[Ελπίς Ματρακίδη-Φίλιππα]] | | 1936-09-22 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 4068 | [[:d:Q136488971|Q136488971]] | [[Perla Kaufman]] | [[Santa Fe, Arxentina]] | 1936-06-04 | [[Israel]] | 2023-08-19 | [[Ficheiro:Perla Kaufman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4069 | [[:d:Q136527363|Q136527363]] | [[Kathinka Lexow]] | ''[[:d:Q108025|Q108025]]'' | 1889-06-04 | [[Noruega]] | 1978-09-30 | [[Ficheiro:Kathinka Lexow OMu.F28022 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4070 | [[:d:Q136543367|Q136543367]] | [[Maki Ōnishi]] | | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 4071 | [[:d:Q136544036|Q136544036]] | [[Кира Ипполитовна Левичева-Александрович]] | | 1917 | [[Unión Soviética]] | 1993 | |- | style='text-align:right'| 4072 | [[:d:Q136566586|Q136566586]] | [[Evy Puelinckx]] | | | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 4073 | [[:d:Q136592354|Q136592354]] | [[Αντωνία Πάνου]] | [[Atenas]] | 1949-01 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 4074 | [[:d:Q136649049|Q136649049]] | [[Галина Ивановна Солодкая]] | [[Tashkent]] | 1924-04-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1994-11 | |- | style='text-align:right'| 4075 | [[:d:Q136661931|Q136661931]] | [[Svitlana Antonovych]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4076 | [[:d:Q136668262|Q136668262]] | [[Letizia Mancino]] | [[Roma]] | 1951 | [[Italia]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 4077 | [[:d:Q136668467|Q136668467]] | [[Mariela Ramírez]] | | | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 4078 | [[:d:Q136670679|Q136670679]] | [[Trần Thị Ngụ Ngôn]] | ''[[:d:Q33271|Q33271]]'' | 1979 | [[Vietnam]] | | |- | style='text-align:right'| 4079 | [[:d:Q136678801|Q136678801]] | [[Αικατερίνη Δούση]] | | 1929-10-20 | [[Grecia]] | 2016-11-20 | |- | style='text-align:right'| 4080 | [[:d:Q136681390|Q136681390]] | [[Penelope Whiting]] | | 1918 | | 2017-02-28 | |- | style='text-align:right'| 4081 | [[:d:Q136687370|Q136687370]] | [[Gabriela Bojalil]] | | | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 4082 | [[:d:Q136700272|Q136700272]] | [[Susanne Komossa]] | [[Bochum]] | 1956-01-20 | [[Alemaña]]<br/>[[Reino dos Países Baixos]] | 2020-05-30 | |- | style='text-align:right'| 4083 | [[:d:Q136702680|Q136702680]] | [[Στέλλα Μαύτα]] | [[O Pireo]] | 1930-02-06 | [[Grecia]] | 2009-12-24 | [[Ficheiro:ΣΤΕΛΛΑ ΜΑΥΤΑ.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4084 | [[:d:Q136719418|Q136719418]] | [[Ліберберг Міріама Рувимівна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4085 | [[:d:Q136724224|Q136724224]] | [[Esther Zarrabeitia]] | [[Durango, Biscaia|Durango]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 4086 | [[:d:Q136736379|Q136736379]] | [[Margit Webjörn]] | | 1939-07-15 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 4087 | [[:d:Q136752891|Q136752891]] | [[Spiró Éva]] | [[Budapest]] | 1926-05-03 | [[Hungría]] | 1980-04-30 | |- | style='text-align:right'| 4088 | [[:d:Q136774466|Q136774466]] | [[Казанцева Тетяна Євгенівна]] | | 1975-07-26 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Казанцева Тетяна Євгенівна, Флоренція.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4089 | [[:d:Q136813965|Q136813965]] | [[Raffaella Laezza]] | ''[[:d:Q256765|Q256765]]'' | 1961-01-16 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Architect Raffaella Laezza at work.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4090 | [[:d:Q136992632|Q136992632]] | [[Korompay Katalin]] | [[Budapest]] | 1948-08-21 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 4091 | [[:d:Q136995832|Q136995832]] | [[Linda N. Groat]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4092 | [[:d:Q137039356|Q137039356]] | [[Ines Holming]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4093 | [[:d:Q137179509|Q137179509]] | [[Thandi Loewenson]] | [[Harare]] | 1989 | [[Zimbabwe]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 4094 | [[:d:Q137183433|Q137183433]] | [[Liselotte von Bonin]] | [[Mülheim an der Ruhr]] | 1904-07-08 | [[Alemaña]] | 1997-04-30 | |- | style='text-align:right'| 4095 | [[:d:Q137208852|Q137208852]] | [[Ane Alonso Méndez]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 4096 | [[:d:Q137212468|Q137212468]] | [[Marlene Zlonicky]] | ''[[:d:Q3132|Q3132]]'' | 1932-05-27 | | 2011-02-20 | |- | style='text-align:right'| 4097 | [[:d:Q137216433|Q137216433]] | [[Nilüfer Çınarlı Mutlu]] | [[Provincia de Esmirna]] | 1968 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Nilüfer Çınarlı Mutlu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4098 | [[:d:Q137259434|Q137259434]] | [[Myrto Kostika]] | | 1931 | | 2016-06-13 | |- | style='text-align:right'| 4099 | [[:d:Q137260882|Q137260882]] | [[Sabine Theis-Krömer]] | [[Stade]] | 1946-11-23 | [[Alemaña]] | 2013-03-02 | |- | style='text-align:right'| 4100 | [[:d:Q137293959|Q137293959]] | [[Margarita Stefanenko]] | [[Moscova]] | 1933-11-21 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 4101 | [[:d:Q137300771|Q137300771]] | [[María Carreiro|María Carreiro Otero]] | [[Ourense]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 4102 | [[:d:Q137374952|Q137374952]] | [[Лилия Матвеевна Забозлаева]] | | 1924-03-01 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2012-08-13 | |- | style='text-align:right'| 4103 | [[:d:Q137425230|Q137425230]] | [[Abisola Olusanya]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4104 | [[:d:Q137560295|Q137560295]] | [[Lucy Doolittle Thomson]] | | 1868-07-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1943-09-20 | |- | style='text-align:right'| 4105 | [[:d:Q137591648|Q137591648]] | [[Іноземцева Ганна Сергіївна]] | [[Kíiv]] | 1929-10-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2000-06-16 | |- | style='text-align:right'| 4106 | [[:d:Q137603759|Q137603759]] | [[Alison Sampson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4107 | [[:d:Q137692829|Q137692829]] | [[Nina Štajner]] | | 1984 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | [[Ficheiro:Nina Štajner 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4108 | [[:d:Q137700921|Q137700921]] | [[Polona Senčar Otoničar]] | | | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Polona Senčar Otoničar 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4109 | [[:d:Q137704006|Q137704006]] | [[Lara Romih]] | | | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Lara Romih 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4110 | [[:d:Q137704112|Q137704112]] | [[Eva Štrukelj]] | | 1981 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | [[Ficheiro:Eva Štrukelj 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4111 | [[:d:Q137705654|Q137705654]] | [[Helena Kovač]] | | | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Helena Kovač 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4112 | [[:d:Q137709240|Q137709240]] | [[Vesna Mastnak]] | | | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Vesna Mastnak 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4113 | [[:d:Q137710188|Q137710188]] | [[Katja Gale]] | | | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Katja Gale 2025.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4114 | [[:d:Q137735380|Q137735380]] | [[Patricia Muñiz Núñez]] | [[Cambre]] | 1974 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 4115 | [[:d:Q137795980|Q137795980]] | [[Karen Braitmayer]] | | 1958 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 4116 | [[:d:Q137901014|Q137901014]] | [[Solweig Steller]] | [[Berlín]] | 1942-02-11 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | 2019-11-19 | |- | style='text-align:right'| 4117 | [[:d:Q138008768|Q138008768]] | [[Ter]] | | 1990-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 4118 | [[:d:Q138151677|Q138151677]] | [[Zákányi Ildikó]] | ''[[:d:Q793405|Q793405]]'' | 1956-07-02 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 4119 | [[:d:Q138187935|Q138187935]] | [[Ifunanya Nwangene]] | ''[[:d:Q465022|Q465022]]'' | 1999-10-27 | [[Nixeria]] | 2026-01-31 | [[Ficheiro:IFUNANYA NWANGENE.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4120 | [[:d:Q138314665|Q138314665]] | [[Evi Gross]] | | 1928-04-02 | [[Estonia]] | 2019-05-11 | |- | style='text-align:right'| 4121 | [[:d:Q138328500|Q138328500]] | [[Mania Aghaei Meibodi]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 4122 | [[:d:Q138341822|Q138341822]] | [[Лидия Павловна Инбер]] | [[Moscova]] | 1922-02-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2012-04-15 | |- | style='text-align:right'| 4123 | [[:d:Q138464726|Q138464726]] | [[Naiara Albizua]] | [[Durango, Biscaia|Durango]] | 1996 | | | |- | style='text-align:right'| 4124 | [[:d:Q138464885|Q138464885]] | [[Elisabete França]] | | | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Detail - Konferenz - Urban Futures 2050.7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4125 | [[:d:Q138498560|Q138498560]] | [[Joy Nwanyelimaka Nsolo]] | | 1932 | | 1988 | |- | style='text-align:right'| 4126 | [[:d:Q138498828|Q138498828]] | [[Marta Piera González]] | [[L'Hospitalet de Llobregat]] | 1981 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 4127 | [[:d:Q138547107|Q138547107]] | [[Анастасія Мікалаеўна Каласоўская]] | [[Minsk]] | 1975-02-25 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 4128 | [[:d:Q138566212|Q138566212]] | [[Наталия Георгиевна Орлова]] | [[Moscova]] | 1935-04-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2004-11-27 | |- | style='text-align:right'| 4129 | [[:d:Q138609192|Q138609192]] | [[Гончаренко Марія Іллівна]] | [[Kíiv]] | 1943-12-02 | [[Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 4130 | [[:d:Q138609375|Q138609375]] | [[Eveline Dew Blacker]] | | 1884 | | 1956-05-21 | |- | style='text-align:right'| 4131 | [[:d:Q138678522|Q138678522]] | [[Amos Hall]] | [[Leicester]] | 1858 | | 1930-04-06 | [[Ficheiro:Amos Hall in Pike Leicestershire (10b).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4132 | [[:d:Q138681465|Q138681465]] | [[Berta Cusó Cuquerella]] | [[Barcelona]] | 1989 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 4133 | [[:d:Q138713422|Q138713422]] | [[Guylène Proulx]] | | 1960-12-27 | [[Canadá]] | 2009-12-01 | |- | style='text-align:right'| 4134 | [[:d:Q138755982|Q138755982]] | [[Nadia Galy]] | [[Alxer]] | 1961-10-21 | [[Francia]]<br/>[[Alxeria]] | | [[Ficheiro:Nadia Galy (21e Maghreb des Livres, Paris, 7 et 8 février 2015).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4135 | [[:d:Q138764543|Q138764543]] | [[Laura Guarisco]] | [[Caracas]] | 1991 | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 4136 | [[:d:Q138774307|Q138774307]] | [[Anna Krzystyniak]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4137 | [[:d:Q138774367|Q138774367]] | [[Maria Bińkowska]] | [[Varsovia]] | 1924-07-13 | [[Polonia]] | 2016-07-13 | |- | style='text-align:right'| 4138 | [[:d:Q138774388|Q138774388]] | [[Jadwiga Sanicka]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 4139 | [[:d:Q138801495|Q138801495]] | [[Teresa Novais]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1962 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 4140 | [[:d:Q138801528|Q138801528]] | [[Teresa Almendra]] | [[Angola]] | 1943 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 4141 | [[:d:Q138944227|Q138944227]] | [[Luz Gina Gálvez Zárate]] | ''[[:d:Q1000333|Q1000333]]'' | 1987-03-31 | [[Perú]] | | |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[:en:List of women architects]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres con datos de Wikidata]] nrimkjaor7khl82uzmwu7t013u4a1z4 4 367340 7351163 7350845 2026-04-07T21:06:13Z CommonsDelinker 1410 Eliminouse a referencia ó ficheiro "Elizabeth_Anderson,_philosopher_(cropped).jpg" que foi borrado en [[commons:Portada galega|Commons]] por [[commons:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]. Motivo: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files from macfound.org 7351163 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de filósofas''', segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P106 wd:Q4964182 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p27,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! país de nacionalidade ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q5656|Q5656]] | [[Heloísa do Paracleto]] | [[París]] | 1101 | [[Francia]] | 1164-05-15 | [[Ficheiro:Heloise World Noted Women.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q7103|Q7103]] | [[Sophie Germain]] | [[París]] | 1776-04-01 | [[Francia]] | 1831-06-27 | [[Ficheiro:Germain - Œuvres philosophiques, 1896 (Illustration page 4).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q7197|Q7197]] | [[Simone de Beauvoir]] | ''[[:d:Q245546|Q245546]]'' | 1908-01-09 | [[Francia]] | 1986-04-14 | [[Ficheiro:Simone de Beauvoir2.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q7231|Q7231]] | [[Rosa Luxemburg]] | [[Zamość]] | 1871-03-05 | [[Alemaña]]<br/>[[Imperio Ruso]]<br/>[[Polonia]]<br/>[[Suíza]] | 1919-01-15 | [[Ficheiro:Rosa Luxemburg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7286|Q7286]] | [[Émilie du Châtelet]] | [[París]] | 1706-12-17 | [[Francia]] | 1749-09-10 | [[Ficheiro:Emilie Chatelet portrait by Latour.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q7460|Q7460]] | [[Cleopatra a Alquimista|Cleopatra a alquimista]] | | No/unknown value | | No/unknown value | [[Ficheiro:Cleopatra the alchemist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q7499|Q7499]] | [[María a Xudía]] | [[Alexandría]] | | | No/unknown value | [[Ficheiro:Mary the jewess by Michael Maier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q11903|Q11903]] | [[Hipatia]] | [[Alexandría]] | 360 | [[Imperio Bizantino]] | 415-03 | [[Ficheiro:Hipatia67.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q28918|Q28918]] | [[Luce Irigaray]] | ''[[:d:Q2535272|Q2535272]]'' | 1930-05-03 | [[Bélxica]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q31267|Q31267]] | [[Susanne von Klettenberg]] | [[Frankfurt]] | 1723-12-19 | [[Alemaña]] | 1774-12-16<br/>1774-12-13 | [[Ficheiro:Susanne von Klettenberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q38873|Q38873]] | [[Lou Andreas-Salomé]] | [[San Petersburgo]] | 1861-02-12 | ''[[:d:Q1206012|Q1206012]]'' | 1937-02-05 | [[Ficheiro:Lou Andreas-Salomé - Foto Atelier Elvira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q44922|Q44922]] | [[Judith Sargent Murray]] | ''[[:d:Q49156|Q49156]]'' | 1751-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1820-07-06 | [[Ficheiro:John Singleton Copley - Portrait de Madame John Stevens.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q45013|Q45013]] | [[Axiothea of Phlius]] | ''[[:d:Q1412043|Q1412043]]'' | 4th century BCE | | 4th century BCE | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q52937|Q52937]] | [[Cristina de Suecia|Cristina I de Suecia]] | [[Estocolmo]] | 1626-12-07 | [[Suecia]] | 1689-04-09 | [[Ficheiro:Queen Christina (Sébastien Bourdon) - Nationalmuseum - 18075FXD.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q58191|Q58191]] | [[Vesna Pusić]] | [[Zagreb]] | 1953-03-25 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:20 obljetnica osnivanja OS RH Vesna Pusic 26052011 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q60025|Q60025]] | [[Hannah Arendt]] | ''[[:d:Q18023391|Q18023391]]''<br/>''[[:d:Q124017551|Q124017551]]''<br/>[[Hannover]] | 1906-10-14 | [[Prusia]]<br/>[[apátrida]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1975-12-04 | [[Ficheiro:Hannah Arendt auf dem 1. Kulturkritikerkongress, Barbara Niggl Radloff, FM-2019-1-5-9-16 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q60785|Q60785]] | [[Ricarda Huch]] | [[Braunschweig]] | 1864-07-18 | [[Alemaña]]<br/>[[Suíza]] | 1947-11-17 | [[Ficheiro:Zentralbibliothek Zürich - Ricarda Huch - 500000166.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q61389|Q61389]] | [[Elisabeth of the Palatinate]] | [[Heidelberg]] | 1618-12-26 | ''[[:d:Q22880|Q22880]]'' | 1680-02-11 | [[Ficheiro:1636 Elisabeth of Bohemia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q62053|Q62053]] | [[Karoline von Günderrode]] | [[Karlsruhe]] | 1780-02-11 | [[Alemaña]] | 1806-07-26 | [[Ficheiro:Karoline von guenderode.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q64474|Q64474]] | [[Ruth Kinna]] | | 1961-03 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q65401|Q65401]] | [[Pirkko-Liisa Lehtosalo-Hilander]] | [[Lahti]] | 1934-06-09 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Esihistoriallisen osaston johtaja, tri Helmer Salmo ja Pirkko-Liisa Lehtosalo 1960-luvun lopulla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q67337|Q67337]] | [[Hedwig Conrad-Martius]] | [[Berlín]] | 1888-02-27 | [[Alemaña]] | 1966-02-15 | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q68550|Q68550]] | [[Grete Hermann]] | [[Lehe]] | 1901-03-02 | [[Reino Unido]]<br/>[[Alemaña]] | 1984-02-15 | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q70991|Q70991]] | [[Hildegarda de Bingen]] | [[Bermersheim vor der Höhe]] | 1098 | [[Sacro Imperio Romano Xermánico]] | 1179-09-17 | [[Ficheiro:Hildegard von Bingen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q72710|Q72710]] | [[Gerda Alexander]] | [[Wuppertal]] | 1908-02-15 | [[Alemaña]]<br/>''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1994-02-21 | [[Ficheiro:Gerda Alexander.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q72913|Q72913]] | [[Helene Stöcker]] | [[Elberfeld]] | 1869-11-13 | [[Imperio Alemán]]<br/>[[República de Weimar]]<br/>[[Alemaña nazi|Alemaña Nazi]] | 1943-02-24 | [[Ficheiro:Dr. phil. Helene Stöcker c. 1903.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q75078|Q75078]] | [[Mathilde Ludendorff]] | [[Wiesbaden]] | 1877-10-04 | [[Alemaña]] | 1966-06-24<br/>1966-05-12 | [[Ficheiro:Ada von Pagenhardt - Porträt Mathilde Ludendorff, 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q75106|Q75106]] | [[Dorothea von Rodde-Schlözer]] | [[Gotinga]] | 1770-08-18 | [[Reino de Hanover]] | 1825-07-12 | [[Ficheiro:Dorothea von Rodde-Schlözer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q76749|Q76749]] | [[Edith Stein]] | [[Wrocław]] | 1891-10-12 | [[Alemaña]] | 1942-08-09 | [[Ficheiro:Edith Stein (ca. 1938-1939).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q78506|Q78506]] | [[Ingeborg Bachmann]] | [[Klagenfurt am Wörthersee|Klagenfurt]] | 1926-06-25 | [[Austria]] | 1973-10-17 | [[Ficheiro:Ingeborg-Bachmann-1962 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q79173|Q79173]] | [[Eugenie Schwarzwald]] | [[Polupanivka]]<br/>[[Ternópil]] | 1872-07-04 | [[Austria]] | 1940-08-07 | [[Ficheiro:Eugenie Schwarzwald (1872–1940) ~1920 by Grete Kolliner.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q79969|Q79969]] | [[Emma Goldman]] | [[Kaunas]] | 1869-06-27 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]]<br/>[[Lituania]]<br/>[[Francia]] | 1940-05-14 | [[Ficheiro:Emma Goldman seated.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q81731|Q81731]] | [[Murasaki Shikibu]] | [[Heian-kyō]] | 970s | [[Xapón]] | 11st century | [[Ficheiro:Murasaki-Shikibu-composing-Genji-Monogatari.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q84702|Q84702]] | [[Helga Nowotny]] | [[Viena]] | 1937-08-09 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Helga Nowotny 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q85521|Q85521]] | [[Elisabeth Beck-Gernsheim]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1946-10-14 | [[Alemaña]] | 2025-10 | [[Ficheiro:Das blaue Sofa, Ulrich Beck, Elisabeth Beck-Gernsheim 001 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q85885|Q85885]] | [[Margaret Stonborough-Wittgenstein]] | [[Viena]] | 1882-09-19 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]] | 1958-09-27 | [[Ficheiro:Margarethe Stonborough-Wittgenstein (1882–1958) © Ferdinand Schmutzer (1870–1928) OeNB 5105247.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q85932|Q85932]] | [[Olga Hahn-Neurath]] | [[Viena]] | 1882-07-20 | [[Austria]] | 1937-07-20 | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q86269|Q86269]] | [[Nicole C. Karafyllis]] | ''[[:d:Q14934|Q14934]]'' | 1970-04-22 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q86525|Q86525]] | [[Helene von Druskowitz]] | [[Hietzing]] | 1856-05-02<br/>1858-05-02<br/>1858 | [[Cisleitania]] | 1918-05-31 | [[Ficheiro:Helene Druskowitz.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q86713|Q86713]] | [[Ursula Wolf]] | [[Karlsruhe]] | 1951 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:PortraitWolf2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q89528|Q89528]] | [[Ariadne von Schirach]] | [[Múnic]] | 1978-07-24 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ariadne von Schirach (c) Rahel Taeubert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q91482|Q91482]] | [[Anneliese Maier]] | [[Tubinga]] | 1905-11-17 | [[Alemaña]] | 1971-12-02 | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q93997|Q93997]] | [[Hildegard Goss-Mayr]] | [[Viena]] | 1930-01-22 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q95312|Q95312]] | [[Augusta Louise zu Stolberg-Stolberg]] | [[Bad Bramstedt]] | 1753-01-07 | [[Duchy of Holstein]] | 1835-05-30 | [[Ficheiro:Augusta Louise zu Stolberg-Stolberg (1753-1835).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q97288|Q97288]] | [[Mercedes Bunz]] | [[Magdeburg|Magdeburgo]] | 1971-11-16 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | | [[Ficheiro:Congreso Futuro - 2019-01-14 - 28.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q97763|Q97763]] | [[Annemarie Gethmann-Siefert]] | ''[[:d:Q613377|Q613377]]'' | 1945 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q98785|Q98785]] | [[Annemarie Pieper]] | [[Düsseldorf]] | 1941-01-08 | [[Alemaña]] | 2024-02-15 | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q99540|Q99540]] | [[Ruth Lapide]] | [[Burghaslach]] | 1929-06-08 | [[Alemaña]]<br/>[[Mandato británico de Palestina|Palestina mandataria]]<br/>[[Israel]] | 2022-08-30 | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q101216|Q101216]] | [[Annemarie Podlipny-Hehn]] | ''[[:d:Q5057722|Q5057722]]'' | 1938-02-20 | [[Alemaña]]<br/>[[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q101638|Q101638]] | [[Mary Wollstonecraft]] | [[Spitalfields]]<br/>[[Londres]] | 1759-04-27 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1797-09-10 | [[Ficheiro:Mary Wollstonecraft by John Opie (c. 1797).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q102366|Q102366]] | [[Susanne Bobzien]] | [[Hamburgo]] | 1960 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Susanne Bobzien.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q103311|Q103311]] | [[Frigga Haug]] | [[Mülheim an der Ruhr]] | 1937-11-28 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Frigga Haug (16998038975).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q103870|Q103870]] | [[Irene Meichsner]] | [[Bonn]] | 1952 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q106364|Q106364]] | [[Käte Hamburger]] | [[Hamburgo]] | 1896-09-21 | [[Alemaña]] | 1992-04-08 | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q107344|Q107344]] | [[Sigrid Weigel]] | [[Hamburgo]] | 1950-03-25 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Sigrid-weigel-villa-stuck-2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q109525|Q109525]] | [[Heide Göttner-Abendroth]] | ''[[:d:Q538887|Q538887]]'' | 1941-02-08 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q123041|Q123041]] | [[Germaine de Staël]] | [[París]] | 1766-04-22 | [[Republic of Geneva]]<br/>[[Reino de Francia]] | 1817-07-14 | [[Ficheiro:Marie Eléonore Godefroid - Portrait of Mme de Staël.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q123140|Q123140]] | [[Jeanne Hersch]] | [[Xenebra, Suíza|Xenebra]] | 1910-07-13 | [[Suíza]] | 2000-06-05 | [[Ficheiro:Jeanne Hersch 1991.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q123386|Q123386]] | [[Isabelle de Charrière]] | [[Zuylen Castle]] | 1740-10-20 | [[Provincias Unidas]]<br/>[[Suíza]] | 1805-12-27 | [[Ficheiro:Isabelle Agneta van Tuyll van Serooskerken, by Maurice Quentin de La Tour.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q124316|Q124316]] | [[Beatrice Weder di Mauro]] | [[Basilea]] | 1965-08-03 | [[Suíza]]<br/>[[Italia]] | | [[Ficheiro:Beatrice Weder di Mauro - World Economic Forum Summit on the Global Agenda 2012 crop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q124439|Q124439]] | [[Anna Tumarkin]] | [[Dubroŭna]] | 1875-02-16 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Suíza]] | 1951-08-07 | [[Ficheiro:אנה טומרקין.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q128184|Q128184]] | [[Éva Ancsel]] | [[Budapest]] | 1927-05-23 | [[Hungría]] | 1993-05-01 | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q128494|Q128494]] | [[Lyubov Axelrod]] | [[Vileysky Uyezd]] | 1868 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1946-02-05 | [[Ficheiro:Lubov Axelrod.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q129825|Q129825]] | [[Konul Bunyadzade]] | ''[[:d:Q745934|Q745934]]'' | 1974-11-02 | [[Azerbaidján]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q130939|Q130939]] | [[Vigdis Songe-Møller]] | | 1949-04-01<br/>1949 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q131117|Q131117]] | [[Maria Montessori]] | [[Chiaravalle]] | 1870-08-31 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1952-05-06 | [[Ficheiro:Maria Montessori (portrait).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q131333|Q131333]] | [[George Eliot]] | [[Nuneaton]] | 1819-11-22 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1880-12-22 | [[Ficheiro:George Eliot, por François D'Albert Durade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q132524|Q132524]] | [[Ayn Rand]] | [[San Petersburgo]] | 1905-02-02 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>''[[:d:Q139319|Q139319]]''<br/>[[República Soviética Federativa Socialista de Rusia|República Socialista Soviética Federativa de Rusia]]<br/>[[apátrida]] | 1982-03-06 | [[Ficheiro:Ayn Rand (1943 Talbot portrait).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q152824|Q152824]] | [[Susan Sontag]] | [[Nova York]] | 1933-01-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2004-12-28 | [[Ficheiro:Susan Sontag 1979 ©Lynn Gilbert (headshot).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q153024|Q153024]] | [[Rita de Cascia]] | [[Roccaporena]] | 1381 | | 1457-05-22 | [[Ficheiro:S.Rita da Cascia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q153248|Q153248]] | [[Marguerite Duras]] | [[Gia Định]] | 1914-04-04 | [[Francia]] | 1996-03-03 | [[Ficheiro:Identite-Duras-1960-Sacem.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q157309|Q157309]] | [[Simone Weil]] | [[París]] | 1909-02-03 | [[Francia]] | 1943-08-24 | [[Ficheiro:Simone Weil 1943.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q159876|Q159876]] | [[Julia Kristeva]] | ''[[:d:Q178385|Q178385]]'' | 1941-06-24 | [[Francia]]<br/>[[Bulgaria]] | | [[Ficheiro:Julia Kristeva à Paris en 2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q160456|Q160456]] | [[Angela Davis]] | [[Birmingham, Alabama|Birmingham]] | 1944-01-26 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Angela Davis in 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q164161|Q164161]] | [[Mary Hesse]] | [[Reigate]] | 1924-10-15 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 2016-10-02 | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q174880|Q174880]] | [[Teresa de Ávila|Tareixa de Ávila]] | [[Ávila]] | 1515-03-28 | [[España]]<br/>[[Coroa de Castela]] | 1582-10-15 | [[Ficheiro:Santa Teresa de Jesús (Museo del Prado).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q177081|Q177081]] | [[Ban Zhao]] | [[Han do leste]] | 45 | [[Han do leste]] | 116 | [[Ficheiro:Banzhao.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q180989|Q180989]] | [[Jane Addams]] | [[Cedarville]] | 1860-09-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1935-05-22 | [[Ficheiro:ADDAMS, JANE 21664v (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q183074|Q183074]] | [[Juana Inés de la Cruz]] | [[Nepantla de Sor Juana Inés de la Cruz]] | 1651-11-12 | [[Imperio Español]] | 1695-04-17 | [[Ficheiro:Sor Juana Inés de la Cruz, 1732 - Fray Miguel de Herrera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q183265|Q183265]] | [[Wendy Brown]] | | 1955-11-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Wendy Brown 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q189454|Q189454]] | [[Helena Blavatsky]] | [[Dnipro]] | 1831-07-31 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1891-04-26 | [[Ficheiro:Helena Petrovna Blavatsky.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q191107|Q191107]] | [[Clara de Asís]] | [[Asís]] | 1194-07-16 | | 1253-08-11 | [[Ficheiro:Simone Martini 047.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q198346|Q198346]] | [[Rosemary Radford Ruether]] | [[Saint Paul, Minnesota|Saint Paul]] | 1936-11-02 | [[Estados Unidos de América]] | 2022-05-21 | [[Ficheiro:Rosemary Radford Ruether ©Lynn Gilbert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q200392|Q200392]] | [[Maria Gaetana Agnesi]] | [[Milán]] | 1718-05-16 | [[Imperio de Habsburgo]] | 1799-01-09 | [[Ficheiro:Maria Gaetana Agnesi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q204996|Q204996]] | [[Bríxida de Suecia]] | [[Finsta]] | 1303 | [[Suecia]] | 1373-07-23 | [[Ficheiro:Heliga Birgitta på ett altarskåp i Salems kyrka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q206972|Q206972]] | [[Olympe de Gouges]] | [[Montauban]] | 1748-05-07 | [[Francia]] | 1793-11-03 | [[Ficheiro:Marie-Olympe-de-Gouges.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q214911|Q214911]] | [[Margarete Susman]] | [[Hamburgo]] | 1872-10-14 | [[Alemaña]]<br/>[[Suíza]] | 1966-01-16 | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q217495|Q217495]] | [[Iris Murdoch]] | [[Dublín]] | 1919-07-15 | [[Irlanda]]<br/>[[Reino Unido]] | 1999-02-08 | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q228564|Q228564]] | [[Aspasia]] | [[Mileto, Grecia|Mileto]] | -470 | | -400 | [[Ficheiro:Aspasie - Musée de Pergame - Berlin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q229190|Q229190]] | [[Catarina de Siena]] | [[Siena]] | 1347-03-25 | | 1380-04-29 | [[Ficheiro:Santa Catalina de Siena, Pedro de Villegas Marmolejo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q229246|Q229246]] | [[Julia Domna]] | [[Homs]] | 2nd century | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | 217 | [[Ficheiro:Julia Domna (Julia Pia), inv. 2210, Roman - Braccio Nuovo, Museo Chiaramonti - Vatican Museums - DSC00897.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q229520|Q229520]] | [[Raisa Gorbacheva]] | [[Rubtsovsk]] | 1932-01-05 | [[Rusia]] | 1999-09-20 | [[Ficheiro:RIAN archive 23852 Gorbachev listens to interpreter (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q229646|Q229646]] | [[Elizabeth Anscombe]] | [[Limerick]] | 1919-03-18 | [[Reino Unido]] | 2001-01-05 | [[Ficheiro:Elisabeth Anscombe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q230670|Q230670]] | [[Françoise d'Aubigné, Marquise de Maintenon]] | [[Niort]] | 1635-11-27 | [[Francia]] | 1719-04-15 | [[Ficheiro:Pierre Mignard - Françoise d'Aubigné, marquise de Maintenon (1694).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q232505|Q232505]] | [[Enheduanna]] | [[Imperio acadio]] | 23rd century BCE | [[Imperio acadio]] | 23rd century BCE | [[Ficheiro:Enheduanna, daughter of Sargon of Akkad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q234570|Q234570]] | [[Harriet Martineau]] | [[Norwich (Q130191)|Norwich]] | 1802-06-12 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1876-06-27 | [[Ficheiro:Harriet Martineau by Richard Evans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q234816|Q234816]] | [[Cristina de Pizán|Christine de Pisan]] | [[Venecia]] | 1364-09-11 | [[Francia]] | 1430 | [[Ficheiro:Christine de Pisan - cathedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q234964|Q234964]] | [[Hélène Cixous]] | [[Orán, Alxeria|Orán]] | 1937-06-05 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Hélène Cixous par Claude Truong-Ngoc 2011 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q235098|Q235098]] | [[Jeanne-Marie Bouvier de La Motte Guyon]] | [[Montargis]] | 1648-04-13 | [[Francia]] | 1717-06-09 | [[Ficheiro:Elisabeth Sophie Cheron - Jeanne-Marie Bouvier de la Motte-Guyon - Pushkin Museum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q235125|Q235125]] | [[Ágnes Heller]] | [[Budapest]] | 1929-05-12 | [[Hungría]] | 2019-07-19 | [[Ficheiro:Ágnes Heller Göteborg Book Fair 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q235134|Q235134]] | [[María Zambrano]] | [[Vélez-Málaga]] | 1904-04-22 | [[España]] | 1991-02-06 | [[Ficheiro:María-Zambrano-1-e1602071174321.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q235361|Q235361]] | [[Voltairine de Cleyre]] | [[Leslie]] | 1866-11-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1912-06-20<br/>1912-06-19 | [[Ficheiro:VoltairinedeCleyre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q235426|Q235426]] | [[Teano de Crotone]] | [[Crotone]] | 6th century BCE | | 5th century BCE | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q235451|Q235451]] | [[Vandana Shiva|Q235451]] | ''[[:d:Q199528|Q199528]]'' | 1952-11-05 | [[India]] | | [[Ficheiro:Dr. Vandana Shiva DS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q235470|Q235470]] | [[Martha Nussbaum]] | [[Nova York]] | 1947-05-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Martha Nussbaum wikipedia 10-10.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q235494|Q235494]] | [[Hiparquía]] | [[Maroneia]] | -350 | | -280 | [[Ficheiro:Hipparchia of Maroneia Villa Farnesina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q236173|Q236173]] | [[Chantal Mouffe]] | [[Charleroi]] | 1943-06-17 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Chantal Mouffe 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q236699|Q236699]] | [[Xiana de Norwich]] | [[Norwich (Q130191)|Norwich]] | 1342-11-08<br/>1343 | [[Reino de Inglaterra]] | 15th century | [[Ficheiro:Statue of Dame Julian.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q237095|Q237095]] | [[Madeleine de Scudéry]] | [[Le Havre]] | 1607-11-15 | [[Francia]] | 1701-06-02 | [[Ficheiro:Mme de Scudery.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q237103|Q237103]] | [[Madame de Sévigné]] | [[París]] | 1626-02-05 | [[Francia]] | 1696-04-17 | [[Ficheiro:Marquise de sevignee.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q237173|Q237173]] | [[Mary Parker Follett]] | [[Quincy]] | 1868-09-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1933-12-18 | [[Ficheiro:Mary Parker Follett.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q237871|Q237871]] | [[Catarina de Suecia]] | [[Motala]] | 1331 | [[Suecia]] | 1381-03-24 | [[Ficheiro:Sankta Katarina, skulptur i Trono kyrka, STF1923.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q239081|Q239081]] | [[Macrina the Younger]] | [[Kayseri]] | 324<br/>327<br/>330 | | 379 | [[Ficheiro:Macrina the Younger.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q239131|Q239131]] | [[Evelyn Fox Keller]] | [[Nova York]] | 1936-03-20 | [[Estados Unidos de América]] | 2023-09-22 | [[Ficheiro:EvelynFoxKeller1999.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q239448|Q239448]] | [[Pompeia Plotina]] | [[Nîmes]] | 70s | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | 121 | [[Ficheiro:Head Roman woman Glyptothek Munich 405.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q240782|Q240782]] | [[Harriet Taylor Mill]] | [[Londres]] | 1807-10-08 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1858-11-03 | [[Ficheiro:Harriet Mill from NPG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q240851|Q240851]] | [[Gayatri Chakravorty Spivak]] | [[Calcuta]] | 1942-02-24 | [[India]] | | [[Ficheiro:Gayatri Spivak on Subversive Festival.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q241392|Q241392]] | [[Mary Daly]] | [[Schenectady]] | 1928-10-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-01-03 | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q242332|Q242332]] | [[Anne Bradstreet]] | [[Northampton]] | 1612-03-20 | [[Reino de Inglaterra]] | 1672-09-16 | [[Ficheiro:Frontispiece for An Account of Anne Bradstreet The Puritan Poetess, and Kindred Topics, edited by Colonel Luther Caldwell (Boston, 1898) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q242616|Q242616]] | [[Patricia Churchland]] | ''[[:d:Q3350642|Q3350642]]'' | 1943-07-16 | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Patricia Churchland, 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q242640|Q242640]] | [[Margaret Cavendish]] | [[Colchester]] | 1623<br/>1617 | [[Reino de Inglaterra]] | 1673-12-15 | [[Ficheiro:Margaret Cavendish, Duchess of Newcastle, by Peter Lely.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q251802|Q251802]] | [[Léna Soler]] | [[Alxeria]] | 1966-06-15 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q253407|Q253407]] | [[Donna Haraway]] | [[Denver]] | 1944-09-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Donna Haraway 2006 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q254068|Q254068]] | [[Flora Tristán]] | [[París]] | 1803-04-07 | [[Francia]] | 1844-11-14 | [[Ficheiro:Flora Tristan par Jules Laure.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q254322|Q254322]] | [[Elizabeth of Bohemia]] | [[Praga]] | 1292-01-20 | | 1330-09-28 | [[Ficheiro:Busta Eliška Přemyslovna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q255132|Q255132]] | [[Marguerite Porete]] | [[Condado de Hainaut]] | 1250 | [[Reino de Francia]] | 1310-06-01 | [[Ficheiro:De baghine Des dodes dantz Lubeck 1489.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q255261|Q255261]] | [[Anna Maria van Schurman]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1607-11-05 | [[Provincias Unidas]] | 1678-05-04 | [[Ficheiro:Jan Lievens - Portrait of Anna Maria van Schurman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q255264|Q255264]] | [[Änne Bäumer-Schleinkofer]] | | 1957 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q255448|Q255448]] | [[Porcia]] | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | 1st century BCE | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | 43 | [[Ficheiro:Portia Catonis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q256506|Q256506]] | [[Rabia al Adawiyya]] | [[Basora]] | 710s | [[Califato omeia|Califato Omeia]]<br/>[[Califato Abbásida]] | 801 | [[Ficheiro:Rabia al-Adawiyya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q257132|Q257132]] | [[Oksana Zabuzhko]] | [[Lutsk]] | 1960-09-19 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Oksana Zabuzhko at Berlinale 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q257351|Q257351]] | [[Herrad of Landsberg]] | | 1130 | [[Sacro Imperio Romano Xermánico]] | 1195-07-25 | [[Ficheiro:Herrad von Landsberg - Head.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q257953|Q257953]] | [[Margaret Fuller]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1810-05-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1850-07-19 | [[Ficheiro:Margaret Fuller by Chappel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q259507|Q259507]] | [[bell hooks]] | [[Hopkinsville]] | 1952-09-25 | [[Estados Unidos de América]] | 2021-12-15 | [[Ficheiro:Bellhooks.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q260404|Q260404]] | [[Anne Conway]] | [[Londres]] | 1631-12-14 | [[Reino de Inglaterra]] | 1679-02-18 | [[Ficheiro:Samuel van Hoogstraten - Perspective View with a Woman Reading a Letter - 66 - Mauritshuis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q262225|Q262225]] | [[Arete of Cyrene]] | [[Cirene]] | 400s BCE | | 340s BCE | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q262354|Q262354]] | [[Taraneh Javanbakht]] | [[Teherán]] | 1974-05-12 | [[Irán]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:TaranehJavanbakht.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q263201|Q263201]] | [[Monique Wittig]] | [[Dannemarie]] | 1935-07-13 | [[Francia]] | 2003-01-03 | [[Ficheiro:Monique Wittig (ph. Colette Geoffrey) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q263235|Q263235]] | [[Seyla Benhabib]] | [[Istanbul]] | 1950-09-09 | [[Turquía]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Seyla Benhabib 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q263699|Q263699]] | [[Ida Gramcko]] | [[Puerto Cabello]] | 1924-10-11 | [[Venezuela]] | 1994-03-03 | [[Ficheiro:Ida Gramcko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q266016|Q266016]] | [[Chantal Maillard]] | [[Bruxelas]] | 1951 | [[Bélxica]]<br/>[[España]] | | [[Ficheiro:Chantal Maillard (2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q267536|Q267536]] | [[Nancy Fraser]] | [[Baltimore]] | 1947-05-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nancy Fraser YT.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q269687|Q269687]] | [[Matilde de Magdeburgo]] | [[Archbishopric of Magdeburg]] | 1207 | [[Alemaña]] | 1282 | [[Ficheiro:Merazhofen Pfarrkirche Chorgestühl links Mechthild.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q270735|Q270735]] | [[Susan George|Q270735]] | [[Akron, Ohio|Akron]] | 1934-06-29 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Francia]] | 2026-02-14 | [[Ficheiro:Susan George, 2010 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q271493|Q271493]] | [[Helena Roerich]] | [[San Petersburgo]] | 1879-01-31<br/>1879-02-12 | [[Imperio Ruso]] | 1955-10-05 | [[Ficheiro:Helena Roerich 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q271551|Q271551]] | [[Shulamith Firestone]] | [[Ottawa]] | 1945-01-07 | [[Canadá]] | 2012-08-28 | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q272750|Q272750]] | [[Elizabeth Cabot Agassiz]] | [[Boston]] | 1822-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | 1907-06-27 | [[Ficheiro:Elizabeth Cary Agassiz, 1852 portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q273389|Q273389]] | [[Irina Tweedie]] | [[Rusia]] | 1907-04-20 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Rusia]] | 1999-08-23 | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q274309|Q274309]] | [[Élisabeth Badinter]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1944-03-05 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Elisabeth Badinter lors de l'inauguration du lycée international Robert-Badinter.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q274667|Q274667]] | [[Éliette Abécassis]] | [[Estrasburgo]] | 1969-01-27 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Eliette Abécassis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q274715|Q274715]] | [[Élisabeth de Fontenay]] | [[París]] | 1934 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Elisabeth de Fontenay.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q275044|Q275044]] | [[Isotta Nogarola]] | [[Verona]] | 1418 | [[República de Venecia]] | 1466 | [[Ficheiro:Isotta nogarola XV c..jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q275370|Q275370]] | [[Alice von Hildebrand]] | [[Bruxelas]] | 1923-03-11 | [[Bélxica]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2022-01-14 | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q283654|Q283654]] | [[Maria Skobtsova]] | [[Riga]] | 1891-12-20 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Francia]] | 1945-03-31<br/>1945 | [[Ficheiro:Елизавета Скобцова.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q284025|Q284025]] | [[Carol Gilligan]] | [[Nova York]] | 1936-11-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Carol Gilligan P1010970 - cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q287222|Q287222]] | [[Yu Gam-dong]] | | 15th century | [[Dinastía Joseon]] | 15th century | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q287752|Q287752]] | [[Charlotte Perkins Gilman]] | [[Hartford, Connecticut|Hartford]] | 1860-07-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1935-08-17 | [[Ficheiro:Photo of Charlotte Perkins Gilman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q288467|Q288467]] | [[Lastheneia of Mantinea]] | [[Mantinea]] | 4th century BCE | | 4th century BCE | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q291699|Q291699]] | [[Susan Neiman]] | [[Atlanta]] | 1955-03-27 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Israel]]<br/>[[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Susan Neiman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q291952|Q291952]] | [[Sosipatra]] | [[Éfeso]] | 4th century | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | 4th century | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q293224|Q293224]] | [[Marjorie Grene]] | [[Milwaukee]] | 1910-12-13 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-03-16 | [[Ficheiro:Marjorie Grene, RIT NandE Vol15Num7 1983 Sep29 Complete.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q297493|Q297493]] | [[Philippa Foot|Phillippa Foot]] | [[Owston Ferry]] | 1920-10-03 | [[Reino Unido]] | 2010-10-03 | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q299627|Q299627]] | [[Carole Pateman]] | ''[[:d:Q2675024|Q2675024]]'' | 1940-12-11 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Carole Pateman in Brazil 2015 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q336089|Q336089]] | [[Onora O'Neill]] | ''[[:d:Q1081951|Q1081951]]'' | 1941-08-23 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Official portrait of Baroness O'Neill of Bengarve crop 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q336921|Q336921]] | [[Mary Warnock, Baroness Warnock]] | [[Winchester]] | 1924-04-14 | [[Reino Unido]] | 2019-03-20 | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q373948|Q373948]] | [[Adrian Piper]] | [[Nova York]] | 1948-09-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:AdrianPiper2005Berlin.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q378563|Q378563]] | [[Sylvie Le Bon-de Beauvoir]] | [[Rennes]] | 1941-01-17 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q384688|Q384688]] | [[Christine Buci-Glucksmann]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q394651|Q394651]] | [[Agnes Taubert]] | [[Stralsund]] | 1844-01-07 | [[Alemaña]] | 1877-05-08 | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q432690|Q432690]] | [[Catherine Malabou]] | ''[[:d:Q852276|Q852276]]'' | 1959-06-18 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Malabou2026.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q433594|Q433594]] | [[Anandamayi Ma]] | [[Bengala]] | 1896-04-30 | [[Raj Británico]]<br/>[[India]] | 1982-08-27 | [[Ficheiro:Ma Anandamayi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q433913|Q433913]] | [[Jennifer Michael Hecht]] | ''[[:d:Q1006668|Q1006668]]'' | 1965-11-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:QEDCon Day One-103 (17127829697).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q433919|Q433919]] | [[Phintys]] | [[Crotone]] | 4th century BCE | | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q434021|Q434021]] | [[Timycha]] | [[Esparta]] | 4th century BCE | | 4th century BCE | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q435402|Q435402]] | [[Sylvie Germain]] | [[Châteauroux]] | 1954-01-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sylvie Germain (2019).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q437363|Q437363]] | [[Christina Hoff Sommers]] | ''[[:d:Q720087|Q720087]]'' | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Christina Hoff Sommers on Louder with Crowder.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q437943|Q437943]] | [[Ruth Barcan Marcus]] | [[Bronx]] | 1921-08-02 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-02-19 | [[Ficheiro:Ruth Barcan Marcus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q437981|Q437981]] | [[Julia Annas]] | | 1946-06-13 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q438632|Q438632]] | [[Raya Dunayevskaya]] | [[Yaryshiv]] | 1910-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1987-06-09 | [[Ficheiro:Raya Dunayevskaya 1960s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q439143|Q439143]] | [[Gillian Rose]] | [[Londres]] | 1947-09-20 | [[Reino Unido]] | 1995-12-09 | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q439913|Q439913]] | [[Paola Cavalieri]] | [[Roma]] | 1950-10-26 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Paola Cavalieri 2 sept 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q440118|Q440118]] | [[Marie Angélique Arnauld]] | [[París]] | 1591-09-08 | [[Reino de Francia]] | 1661-08-06 | [[Ficheiro:Angélique Arnauld.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q441514|Q441514]] | [[Martha Fineman]] | | 1943-05-27 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q441537|Q441537]] | [[Frances Wright]] | [[Dundee]] | 1795-09-06 | [[Reino de Gran Bretaña]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1852-12-13 | [[Ficheiro:Franceswright.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q443132|Q443132]] | [[Lydia Maria Child]] | [[Medford]] | 1802-02-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1880-10-20 | [[Ficheiro:Lydia Maria Child engraving.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q444595|Q444595]] | [[Perictione]] | [[Atenas]] | 5th century BCE | | 4th century BCE | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q444628|Q444628]] | [[Tullia d'Aragona]] | [[Roma]] | 1510 | [[Estados Pontificios]] | 1556-03 | [[Ficheiro:Moretto da Brescia - Portrait of Tullia d'Aragona as Salome - WGA16230.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q444852|Q444852]] | [[Isabelle Stengers]] | [[Bruxelas]] | 1949 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Isabelle-stengers.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q447995|Q447995]] | [[Mabel Besant-Scott]] | [[Cheltenham]] | 1870-08-28 | [[Reino Unido]] | 1952-05-22 | [[Ficheiro:Mabel Besant-Scott, circa 1878.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q448427|Q448427]] | [[Sarah Kofman]] | ''[[:d:Q163948|Q163948]]'' | 1934-09-14 | [[Francia]] | 1994-10-15 | [[Ficheiro:Sarah Kofman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q449846|Q449846]] | [[Duoda]] | [[Marca Hispánica]] | 803 | [[Imperio Carolinxio]] | No/unknown value | [[Ficheiro:(Toulouse) L'Ouïe (La Dame à la licorne) - Musée de Cluny Paris.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q450663|Q450663]] | [[Avital Ronell]] | [[Praga]] | 1952-04-15 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Avital Ronell at European Graduate School in 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q450744|Q450744]] | [[Hedvig Charlotta Nordenflycht]] | [[Estocolmo]] | 1718-11-28 | [[Suecia]] | 1763-06-29 | [[Ficheiro:Hedvig Charlotta Nordenflycht x JH Scheffel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q450819|Q450819]] | [[Marianna Florenzi]] | [[Rávena]] | 1802-11-09 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1870-04-15 | [[Ficheiro:Stieler - Marianna Marchesa Florenzi, 1831.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q451719|Q451719]] | [[Damo]] | [[Crotone]] | 6th century BCE | | 5th century BCE | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q452116|Q452116]] | [[Julia Robinson]] | [[St. Louis]] | 1919-12-08 | [[Estados Unidos de América]] | 1985-07-30 | [[Ficheiro:Julia Robinson 1975 (re-scanned).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q452742|Q452742]] | [[Catherine Clément]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1939-02-10 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:P1070995 - Catherine CLEMENT.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q452770|Q452770]] | [[Ruth Millikan]] | [[Filadelfia]] | 1933 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q452797|Q452797]] | [[Marta Harnecker]] | [[Santiago de Chile]] | 1937-01-18 | [[Chile]] | 2019-06-15 | [[Ficheiro:(Martha Harnecker) Lanzamiento del libro “Ecuador- una nueva izquierda en busca de la vida en plenitud” de Martha Harnecker (6053417074).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q453489|Q453489]] | [[Maria Ossowska]] | [[Varsovia]] | 1896-01-16 | [[Polonia]] | 1974-08-13 | [[Ficheiro:Maria Ossowska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q453637|Q453637]] | [[Patricia De Martelaere]] | ''[[:d:Q226941|Q226941]]'' | 1957-04-16 | [[Bélxica]] | 2009-03-04 | [[Ficheiro:Patricia De Martelaere.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q455736|Q455736]] | [[Judith Nisse Shklar]] | [[Riga]] | 1928-09-24 | [[Letonia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1992-09-17 | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q456560|Q456560]] | [[Myia]] | [[Crotone]] | 6th century BCE | | 5th century BCE | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q457070|Q457070]] | [[Moderata Fonte]] | [[Venecia]] | 1555-06-15 | [[República de Venecia]] | 1592 | [[Ficheiro:Moderata Fonte.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q457278|Q457278]] | [[Oodgeroo Noonuccal]] | [[Stradbroke Island]] | 1920-11-03 | [[Australia]] | 1993-09-16 | [[Ficheiro:Oodgeroo Noonuccal 1970 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q457511|Q457511]] | [[Anne-Thérèse de Marguenat de Courcelles]] | [[París]] | 1647<br/>1644<br/>1647-09-25 | [[Francia]] | 1733-07-12 | [[Ficheiro:Nicolas de Largillierre - Portrait d'Anne-Thérèse de Marguenat de Courcelles, marquise de Lambert (1647-1733) - P2516 - Musée Carnavalet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q457949|Q457949]] | [[Kazimierza Illakowiczowna]] | [[Vilnius]] | 1892-08-06 | [[Polonia]] | 1983-02-16 | [[Ficheiro:Kazimiera Illakowiczowna Polish poet 1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q460075|Q460075]] | [[Isabel Paterson]] | [[Illa Manitoulin]] | 1886-01-22 | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1961-01-10 | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q460349|Q460349]] | [[Dora Marsden]] | [[Marsden]] | 1882-03-05 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1960-12-13 | [[Ficheiro:Dora Marsden.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q461086|Q461086]] | [[Nina Karin Monsen]] | [[Bergen]] | 1943-05-29 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Ninakrainmonsen.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q461463|Q461463]] | [[Elisabeta Polihroniade]] | [[Bucarest]] | 1935-04-24 | [[Romanía]] | 2016-01-23 | [[Ficheiro:Elisabeta Polirhoniade 1982 Luzern.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q461832|Q461832]] | [[Magdalena Środa]] | [[Varsovia]] | 1957-01-07 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Magdalena Środa Sejm 2014.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q462169|Q462169]] | [[Catharine Beecher]] | [[East Hampton]] | 1800-09-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1878-05-12 | [[Ficheiro:Beecherc.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q463319|Q463319]] | [[Audre Lorde]] | [[Nova York]] | 1934-02-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1992-11-17 | [[Ficheiro:Audre Lorde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q464403|Q464403]] | [[Madeleine de Souvré, marquise de Sablé]] | [[Bessé-sur-Braye]] | 1599<br/>1601 | [[Francia]] | 1678-01-16 | [[Ficheiro:Madame de Sable.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q464510|Q464510]] | [[Hwang Jini]] | [[Kaesong]] | 1506 | [[Dinastía Joseon]] | 1544 | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q465252|Q465252]] | [[Patricia Hill Collins]] | [[Filadelfia]] | 1948-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:PatriciaHillCollins.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q465440|Q465440]] | [[Mona Ozouf]] | [[Plourivo]] | 1931-02-24 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Mona Ozouf.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q465912|Q465912]] | [[Märta Tikkanen]] | [[Helsinqui]] | 1935-04-03 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Märta Tikkanen 04.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q466026|Q466026]] | [[Susanne Langer]] | [[Manhattan]] | 1895-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1985-07-17 | [[Ficheiro:Susanne Langer 1925.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q466162|Q466162]] | [[Merlin Nostradamus]] | [[Dublín]] | 1822-12-04 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1904-04-05 | [[Ficheiro:FrancesPowerCobb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q466175|Q466175]] | [[Anna Kingsford]] | [[Maryland]] | 1846-09-16 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]]<br/>[[Reino Unido]] | 1888-02-22 | [[Ficheiro:Anna Kingsford 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q466477|Q466477]] | [[Na Hye-sok]] | [[Suwon]] | 1896-04-18 | [[Corea do Sur]] | 1948-12-10 | [[Ficheiro:나혜석-Na Hye-seok.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q466851|Q466851]] | [[Elena Cornaro Piscopia]] | [[Venecia]] | 1646-06-05 | [[República de Venecia]] | 1684-07-26 | [[Ficheiro:Elena Piscopia portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q467312|Q467312]] | [[Cora Diamond]] | [[Nova York]] | 1937-10-30 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q467518|Q467518]] | [[Christine Korsgaard]] | [[Chicago]] | 1952-04-09 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Christine Korsgaard at Amherst College 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q467525|Q467525]] | [[Nel Noddings]] | [[Irvington]] | 1929-01-19 | [[Estados Unidos de América]] | 2022-08-25 | [[Ficheiro:Nel Noddings 2011 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q468020|Q468020]] | [[Jacqueline Pascal]] | [[Clermont-Ferrand]] | 1625-10-05 | [[Francia]] | 1661-10-04 | [[Ficheiro:Clermont-Ferrand - Musée d'Art Roger-Quilliot - Exposition Les mystères de Pascal - Jacqueline Pascal (anonyme d'après Philippe de Champaigne).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q468736|Q468736]] | [[Victoria, Lady Welby]] | [[Londres]] | 1837-04-27 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1912-03-29 | [[Ficheiro:Victoria Lady Welby (1837-1912) on a photograph by G.C. Beresford (1864-1938).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q469087|Q469087]] | [[Marie de Gournay]] | [[París]] | 1565-10-06 | [[Francia]] | 1645-07-13 | [[Ficheiro:Marie-de-Gournay-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q469283|Q469283]] | [[Connie Palmen]] | ''[[:d:Q985024|Q985024]]'' | 1955-11-25 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Connie-palmen-2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q469565|Q469565]] | [[Sandra Harding]] | [[San Francisco]] | 1935-03-29 | [[Estados Unidos de América]] | 2025-03-05 | [[Ficheiro:Sandra G Harding.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q469957|Q469957]] | [[Antoinette du Ligier de la Garde Deshoulières]] | [[París]] | 1638-01-01 | [[Francia]] | 1694-02-17 | [[Ficheiro:Deshoulières.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q491778|Q491778]] | [[Jeong Nan-jeong]] | [[Hanseongbu]] | 1506 | [[Dinastía Joseon]] | 1565-11-13 | [[Ficheiro:JeongNanJeong Grave.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q494027|Q494027]] | [[Andrea Günter]] | | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q494196|Q494196]] | [[Andrea Kern]] | [[Heilbronn]] | 1968 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q510475|Q510475]] | [[Dina Dreyfus]] | [[Milán]] | 1911-02-01 | [[Francia]] | 1999-02-25 | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q512375|Q512375]] | [[Nicla Vassallo]] | ''[[:d:Q13318|Q13318]]'' | 1963-11-06 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Nicla vassallo eng.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q512979|Q512979]] | [[Nancy Cartwright]] | [[Pensilvania]] | 1944-01-24 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nancy Cartwright 1990s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q514065|Q514065]] | [[Elisa Aaltola]] | [[Petäjävesi]] | 1976-03-06 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Elisa Aaltola, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q516167|Q516167]] | [[Jean Bethke Elshtain]] | [[Windsor]] | 1941-01-06 | [[Estados Unidos de América]] | 2013-08-11 | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q516614|Q516614]] | [[Bracha L. Ettinger]] | [[Tel Aviv]] | 1948-03-23 | [[Francia]]<br/>[[Israel]] | | [[Ficheiro:Bracha L. Ettinger 2009 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q517365|Q517365]] | [[Eleonora Ziemięcka]] | [[Czersk]] | 1819 | [[Polonia]]<br/>[[Imperio Ruso]] | 1869-09-23 | [[Ficheiro:EleonoraZiemięcka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q517390|Q517390]] | [[Chantal Delsol]] | [[París]] | 1947-04-16 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Chantal Delsol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q525814|Q525814]] | [[Ptolemais of Cyrene]] | | 3rd century BCE | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q529732|Q529732]] | [[Barbara Smoker]] | [[Londres]] | 1923-06-02 | [[Reino Unido]] | 2020-04-07 | [[Ficheiro:Barbara Smoker.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q530010|Q530010]] | [[Marie-José Mondzain]] | [[Alxer]] | 1942-01-18 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marie-José Mondzain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q534407|Q534407]] | [[Angelika Krebs]] | [[Mannheim]] | 1961-08-12 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Angelika Krebs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q534656|Q534656]] | [[Alice Voinescu]] | [[Drobeta-Turnu Severin]] | 1885-02-10 | [[Romanía]] | 1961-06-04 | [[Ficheiro:Alice Voinescu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q538347|Q538347]] | [[Giovanna Borradori]] | [[Milán]] | 1963 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q538474|Q538474]] | [[Debora Vogel]] | [[Burshtyn]] | 1900-01-04 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>''[[:d:Q207272|Q207272]]'' | 1942-08 | [[Ficheiro:Debora vogel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q538767|Q538767]] | [[Catharine Macaulay]] | [[Wye]] | 1731-04-02 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1791-06-22 | [[Ficheiro:Catharine Macaulay (née Sawbridge) by Robert Edge Pine.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q541318|Q541318]] | [[Nerija Putinaitė]] | ''[[:d:Q193787|Q193787]]'' | 1971-05-19 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q541652|Q541652]] | [[Laura Bassi]] | [[Boloña]] | 1711-10-29 | [[Estados Pontificios]] | 1778-02-20 | [[Ficheiro:Laura Bassi - Carlo Vandi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q542318|Q542318]] | [[Corinne Enaudeau]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q543381|Q543381]] | [[Iris Marion Young]] | [[Nova York]] | 1949-01-02 | [[Estados Unidos de América]] | 2006-08-01 | [[Ficheiro:Iris Marion Young.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q549506|Q549506]] | [[Antoinette Blackwell|Antoinette Brown Blackwell]] | [[Henrietta]] | 1825-05-20 | [[Estados Unidos de América]] | 1921-11-05 | [[Ficheiro:Antoinette Louisa Brown Blackwell.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q560081|Q560081]] | [[Anna Czajka]] | ''[[:d:Q745051|Q745051]]'' | 1952 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Foto ACC Udine popr MC.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q565193|Q565193]] | [[Anne Sheppard]] | | 1951-11-10 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q565242|Q565242]] | [[Anne Dufourmantelle]] | ''[[:d:Q270230|Q270230]]'' | 1964-03-20 | [[Francia]] | 2017-07-21 | [[Ficheiro:Anne Dufourmantelle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q565701|Q565701]] | [[Anne Phillips]] | ''[[:d:Q205905|Q205905]]'' | 1950-06-02 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q586050|Q586050]] | [[Asclepigenia]] | [[Atenas]] | 5th century | [[Imperio Bizantino]] | 485 | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q594952|Q594952]] | [[Rebecca Masterton]] | ''[[:d:Q246884|Q246884]]'' | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q597248|Q597248]] | [[Silvia Federici]] | [[Parma]] | 1942-04-24<br/>1942-04-20 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Italia]] | | [[Ficheiro:La escritora y activista feminista Silvia Federici (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q613944|Q613944]] | [[Mahapajapati Gotami]] | [[Devadaha]] | -600 | | -480 | [[Ficheiro:Prince Siddhartha with his maternal aunt Queen Mahaprajapati Gotami.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q616880|Q616880]] | [[Francisca Josefa de la Concepción]] | [[Tunja]] | 1671-10-06 | [[Vicerreinado de Nova Granada]] | 1742 | [[Ficheiro:Francisca Josefa del Castillo.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q624152|Q624152]] | [[Chung Chil-sung]] | [[Daegu]] | 1897 | [[Corea do Sur]]<br/>[[Corea do Norte]] | 1958-11 | [[Ficheiro:GeumJuk Chung Chil-sung.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q634950|Q634950]] | [[Gwenaëlle Aubry]] | [[Saint-Étienne]] | 1971-04-02 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait of Gwenaëlle Aubry.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q662543|Q662543]] | [[Dorothy Maud Wrinch]] | [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] | 1894-09-12 | [[Reino Unido]] | 1976-02-11 | [[Ficheiro:Dorothy Maud Wrinch 1921.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q667147|Q667147]] | [[Batis of Lampsacus]] | | 4th century BCE | | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q678060|Q678060]] | [[Ija Lazari-Pawłowska]] | [[Arnishitsy]] | 1921-05-08 | [[Polonia]] | 1994-11-10 | [[Ficheiro:Ija Lazari.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q715337|Q715337]] | [[Valéria Dienes]] | [[Szekszárd]] | 1879-05-25 | [[Hungría]] | 1978-06-08 | [[Ficheiro:Valéria Dienes in den 1910er Jahren.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q766723|Q766723]] | [[Rebecca Goldstein]] | ''[[:d:Q462177|Q462177]]'' | 1950-02-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Rebecca Goldstein.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q792460|Q792460]] | [[Bella Szwarcman-Czarnota]] | ''[[:d:Q486329|Q486329]]'' | 1945-09-01 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:RK2310 6II2996 Bella Szwarcman-Czarnota.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q807426|Q807426]] | [[Barbara Forrest]] | | 1952-06-25 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:CSICON 2011-Barbara Forrest.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q807579|Q807579]] | [[Barbara Noske]] | ''[[:d:Q106363816|Q106363816]]'' | 1949-09-06 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q807653|Q807653]] | [[Barbara Strohschein]] | [[Berlín]] | 1949 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q807713|Q807713]] | [[Barbara von Reibnitz]] | [[Gotinga]] | 1955-12-19 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q850060|Q850060]] | [[Bettina Stangneth]] | [[Lübeck]] | 1966 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Bettina Stangneth beim Bayerischen Buchpreis 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q916223|Q916223]] | [[Brigitte E. S. Jansen]] | ''[[:d:Q2805|Q2805]]'' | 1953 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q916246|Q916246]] | [[Brigitte Falkenburg]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1953-04-04 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q962122|Q962122]] | [[Margaret Somerville]] | [[Adelaida]] | 1942-04-13 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q978869|Q978869]] | [[Judith Miller]] | [[Antibes]] | 1941-07-03 | [[Francia]] | 2017-12-07 | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q988129|Q988129]] | [[Mary Whiton Calkins]] | [[Hartford, Connecticut|Hartford]] | 1863-03-30 | [[Estados Unidos de América]] | 1930-02-26 | [[Ficheiro:Mary Whiton Calkins face, undated.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q1031492|Q1031492]] | [[Mária Göllner]] | [[Budapest]] | 1894-11-13 | [[Hungría]] | 1982-01-19 | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q1043655|Q1043655]] | [[Carmen Kaminsky]] | [[Bochum]] | 1962 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q1050943|Q1050943]] | [[Catherine Colliot-Thélène]] | [[Quimper]] | 1950-01-29 | [[Francia]] | 2022-05-06 | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q1078074|Q1078074]] | [[Christa Hackenesch]] | | 1953-06-13 | [[Alemaña]] | 2008-01-03 | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q1078135|Q1078135]] | [[Christa Mulack]] | [[Hamburgo]] | 1943 | [[Alemaña]] | 2021-07-22 | [[Ficheiro:Christa-Mulack 1996.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q1082840|Q1082840]] | [[Christiane Tietz]] | [[Frankfurt]] | 1967-04-20 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Christiane Tietz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q1083612|Q1083612]] | [[Johanna Christine Janowski]] | ''[[:d:Q573599|Q573599]]'' | 1945-05-28 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q1089972|Q1089972]] | [[Chus Martínez]] | [[Ponteceso]] | 1972 | [[España]] | | [[Ficheiro:Rdp Singularity 8-04-15 (1) (17132276225) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q1091103|Q1091103]] | [[Catharine Trotter]] | [[Londres]] | 1674-08-16 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1749-05-11 | [[Ficheiro:Portrait of Catharine Cockburn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q1097111|Q1097111]] | [[Ingetraut Dahlberg]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1927-02-20 | [[Alemaña]] | 2017-10-24 | [[Ficheiro:Ingetraut Dahlberg Vortrag Darmstadt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q1133451|Q1133451]] | [[Cornelia Vismann]] | [[Hankensbüttel]] | 1961-05-26 | [[Alemaña]] | 2010-08-28 | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q1135688|Q1135688]] | [[Xu (emperatriz)|Xu]] | [[Nanjing]] | 1362-05-02<br/>1362-03-05 | [[Dinastía Yuan]]<br/>[[Dinastía Ming]] | 1407-08-06 | [[Ficheiro:仁孝文皇后徐氏（明太宗（成祖））.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q1157310|Q1157310]] | [[Dagmar Pohle]] | ''[[:d:Q489932|Q489932]]'' | 1953-09-07 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:2017-03-23 Dagmar Pohle by Sandro Halank–2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q1159222|Q1159222]] | [[Dana Horáková]] | ''[[:d:Q46757|Q46757]]'' | 1947-03-27 | [[Alemaña]]<br/>[[Checoslovaquia]] | | [[Ficheiro:Daňa Horáková (born 1947) in the video 'Daňa Horáková v Show Jana Krause 24. 6. 2020'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q1159641|Q1159641]] | [[Mária Ludassy]] | [[Budapest]] | 1944-01-14 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:10 éves a Wikipédia konferencia 028.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q1170205|Q1170205]] | [[Erin Manning]] | | 1969-02-01 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q1208959|Q1208959]] | [[Diane Davis]] | | 1963 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q1227107|Q1227107]] | [[Diotima de Mantinea]] | [[Mantinea]] | 1st millennium BCE | | 1st millennium BCE | [[Ficheiro:Simmler-Deotyma.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q1229024|Q1229024]] | [[Themista of Lampsacus]] | | 3rd century BCE | | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q1229220|Q1229220]] | [[Sandra Mitchell]] | | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q1240119|Q1240119]] | [[Sybille Krämer]] | [[Tréveris]] | 1951-03-21 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Re publica 19 - Day 1 (33912756818) (cropped) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q1240606|Q1240606]] | [[Donatella Di Cesare]] | [[Roma]] | 1956-04-29 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Donatella Di Cesare.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q1246165|Q1246165]] | [[Dorothea Bleek]] | [[Cidade do Cabo]] | 1873-03-26 | [[Suráfrica]] | 1948-06-27 | [[Ficheiro:Dorothea Bleek01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q1250294|Q1250294]] | [[Dorothy Emmet]] | [[Kensington]] | 1904-09-29 | [[Reino Unido]] | 2000-09-20 | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q1253583|Q1253583]] | [[Erzsébet Rózsa]] | ''[[:d:Q933389|Q933389]]'' | 1945-12-19 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Rózsa Erzsébet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q1255843|Q1255843]] | [[Ksenija Atanasijević]] | [[Belgrado]] | 1894-02-05 | [[Serbia]] | 1981-09-28 | [[Ficheiro:Ksenija Atanasijević (c. 1935).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q1263642|Q1263642]] | [[Simone Dietz]] | [[Bielefeld]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q1266206|Q1266206]] | [[Paola-Ludovica Coriando]] | | 1969-07-08 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q1267435|Q1267435]] | [[Luise Schottroff]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1934-04-11 | [[Alemaña]] | 2015-02-08 | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q1267587|Q1267587]] | [[Eleonore Stump]] | | 1947 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Eleonore Stump (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q1273964|Q1273964]] | [[Yana Milev]] | [[Leipzig]] | 1964 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q1285049|Q1285049]] | [[Edith Landmann]] | [[Berlín]] | 1877-09-19 | [[Alemaña]] | 1951-07-23 | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q1294816|Q1294816]] | [[Katharina Comoth]] | [[Aquisgrán]] | 1940-12-14 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Kcomoth.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q1313905|Q1313905]] | [[Sarah Broadie]] | | 1941-11-03 | [[Reino Unido]] | 2021-08-09 | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q1317431|Q1317431]] | [[Margit Techert]] | [[Budapest]] | 1900-10-17 | [[Reino de Hungría]] | 1945-03-24 | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q1319977|Q1319977]] | [[Ruth Hagengruber]] | ''[[:d:Q10483|Q10483]]'' | 1958 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:R. Hagengruber.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q1327911|Q1327911]] | [[Elena Pulcini]] | [[L'Aquila]] | 1950-03-10 | [[Italia]] | 2021-04-09 | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q1329878|Q1329878]] | [[Elisabeth Endres]] | [[Múnic]] | 1934-06-13 | [[Alemaña]] | 2000-01-22 | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q1330109|Q1330109]] | [[Elisabeth Lloyd]] | ''[[:d:Q962499|Q962499]]'' | 1956-09-03 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q1330315|Q1330315]] | [[Elisabeth Ströker]] | [[Dortmund]] | 1928-08-17 | [[Alemaña]] | 2000-12-06 | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q1330485|Q1330485]] | [[Elisabeth von Samsonow]] | ''[[:d:Q536363|Q536363]]'' | 1956-07-31 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Elisabeth von Samsonow - Buch Wien 2023.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q1331312|Q1331312]] | [[Elizabeth S. Anderson]] | [[Boston]] | 1959-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q1331469|Q1331469]] | [[Elke Brendel]] | [[Frankfurt]] | 1962 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q1339537|Q1339537]] | [[Erna Seeberger-Sturzenegger]] | [[Teufen]] | 1907-06-24 | [[Suíza]] | 1995-08-07 | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q1339586|Q1339586]] | [[Gabriele Lautenschläger]] | | 1952 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Gabriele Lautenschläger.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q1346903|Q1346903]] | [[Helga Gripp-Hagelstange]] | | 1935-12-04 | [[Alemaña]] | 2004-10-03 | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q1373388|Q1373388]] | [[Lynne Rudder Baker]] | [[Atlanta]] | 1944-02-14 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-12-24 | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q1381574|Q1381574]] | [[Eve-Marie Engels]] | [[Düsseldorf]] | 1951-02-23 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q1395705|Q1395705]] | [[Meera Nanda]] | [[India]] | 1954 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q1396428|Q1396428]] | [[Rada Iveković]] | [[Zagreb]] | 1945 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q1399541|Q1399541]] | [[Hildegard Gosebrink]] | ''[[:d:Q14833|Q14833]]'' | 1969 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:GosebrinkHildegard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q1458154|Q1458154]] | [[Johanne Charlotte Unzer]] | [[Halle|Halle (Saale)]] | 1725-11-27 | [[Alemaña]] | 1782-01-29 | [[Ficheiro:Johanna charlotte unzer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q1535071|Q1535071]] | [[Rachel McCleary]] | | 1953-09-29 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q1541053|Q1541053]] | [[Grace Lee Boggs]] | [[Providence, Rhode Island|Providence]] | 1915-06-27 | [[Estados Unidos de América]] | 2015-10-05 | [[Ficheiro:Grace Lee Boggs 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q1559438|Q1559438]] | [[Eliza Haywood]] | [[Shropshire]] | 1693 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1756-02-25<br/>1757 | [[Ficheiro:Eliza Haywood, PA08101.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q1575649|Q1575649]] | [[Hanna-Barbara Gerl-Falkovitz]] | ''[[:d:Q566580|Q566580]]'' | 1945-11-23 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:RPP Hanna-Barbara Gerl-Falkovitz4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q1575841|Q1575841]] | [[Hannelis Schulte]] | [[Heidelberg]] | 1920-12-20 | [[Alemaña]] | 2016-04-12 | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q1594558|Q1594558]] | [[Heike Omerzu]] | ''[[:d:Q2035183|Q2035183]]'' | 1970-08-17 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:HeikeOmerzu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q1601853|Q1601853]] | [[Helen Lynd]] | [[La Grange]] | 1896-03-17 | [[Estados Unidos de América]] | 1982-01-30 | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q1610143|Q1610143]] | [[Herlinde Pauer-Studer]] | ''[[:d:Q494504|Q494504]]'' | 1953-01-13 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q1614625|Q1614625]] | [[Herta Nagl-Docekal]] | ''[[:d:Q178582|Q178582]]'' | 1944-05-29 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q1624880|Q1624880]] | [[Olga Fröbe-Kapteyn]] | [[Londres]] | 1881-10-19 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1962-04-25 | |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q1642178|Q1642178]] | [[Alenka Zupančič]] | [[Liubliana]] | 1966-04-01 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q1648752|Q1648752]] | [[Raïssa Maritain]] | [[Rostov do Don]] | 1883-09-12 | [[Francia]] | 1960-11-04 | [[Ficheiro:Raissa Maritain (1905).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q1662885|Q1662885]] | [[Ingeborg Gleichauf]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1953-07-20<br/>1953-06-20 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q1672465|Q1672465]] | [[Irena Dubská]] | [[Praga]] | 1924-11-17 | [[República Checa]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 2010-07-24 | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q1682395|Q1682395]] | [[Jan Zwicky]] | [[Calgary]] | 1955-05-10 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q1682612|Q1682612]] | [[Jane Mansbridge]] | [[Nova York]] | 1939-11-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jane Mansbridge 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q1687011|Q1687011]] | [[Ursula Pia Jauch]] | [[Zürich]] | 1959-03-16 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q1702052|Q1702052]] | [[Petra Gehring]] | [[Düsseldorf]] | 1961-10-08 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Petra Gehring at Republica25 2025-05-26 03 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q1735877|Q1735877]] | [[Katharina Ceming]] | [[Augsburgo]] | 1970-05-30 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Katharina Ceming.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q1736242|Q1736242]] | [[Katherine Everett Gilbert]] | [[Newport]] | 1886-07-29 | [[Estados Unidos de América]] | 1952-04-28 | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q1736625|Q1736625]] | [[Katja Gentinetta]] | ''[[:d:Q15582|Q15582]]'' | 1968 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q1763617|Q1763617]] | [[Nicarete of Megara]] | [[Mégara, Grecia]] | 4th century BCE | [[Mégara, Grecia]] | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q1769200|Q1769200]] | [[Luisa Muraro]] | ''[[:d:Q46165|Q46165]]'' | 1940-06-14 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Luisa Muraro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q1784125|Q1784125]] | [[Sybil B. G. Eysenck]] | [[Viena]] | 1927-03-15 | [[Reino Unido]] | 2020-12-05 | [[Ficheiro:Sybil Eysenck.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q1805056|Q1805056]] | [[Lucia Scherzberg]] | [[Frankfurt]] | 1957 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q1805852|Q1805852]] | [[Lara Huber]] | ''[[:d:Q77569178|Q77569178]]'' | 1973 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q1805966|Q1805966]] | [[Larissa Krainer]] | [[Klagenfurt am Wörthersee|Klagenfurt]] | 1967 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q1827952|Q1827952]] | [[Liselotte Richter]] | [[Berlín]] | 1906-06-07 | [[Alemaña]] | 1968-01-16 | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q1839408|Q1839408]] | [[Alicja Gescinska]] | [[Varsovia]] | 1981 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Alicja Gescinska.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q1866932|Q1866932]] | [[Palmyre Oomen]] | | 1948-07 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q1873744|Q1873744]] | [[Lucrezia Marinella]] | [[Venecia]] | 1571 | [[República de Venecia]] | 1653-10-09 | [[Ficheiro:Lucrezia Marinella by Giacomo Piccini, 1652 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q1880750|Q1880750]] | [[Maria Otto]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1918-09-26 | [[Alemaña]] | 2005-09-24 | [[Ficheiro:M. A. C. Otto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q1883769|Q1883769]] | [[Magdalena Aebi]] | [[Burgdorf]] | 1898-02-04 | [[Suíza]] | 1980-09-12 | |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q1895253|Q1895253]] | [[Margherita Isnardi Parente]] | [[Catanzaro]] | 1928-10-04 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2008-11-16 | |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q1895340|Q1895340]] | [[Margitta Zellmer]] | ''[[:d:Q2795|Q2795]]'' | 1954-08-16 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Margitta Zellmer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q1897150|Q1897150]] | [[Marie-Jo Thiel]] | ''[[:d:Q21979|Q21979]]'' | 1957-05-07 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q1897183|Q1897183]] | [[Marie-Luise Heuser]] | ''[[:d:Q151285|Q151285]]'' | 1954-06-07 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q1897244|Q1897244]] | [[Marie Bayerová]] | [[Příbor]] | 1922-01-02 | [[República Checa]] | 1997-01-31<br/>1997-02-03 | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q1897427|Q1897427]] | [[Marie Luise Knott]] | ''[[:d:Q518491|Q518491]]'' | 1953-08-11 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Marie Luise Knott bei Fokus Lyrik 2019 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q1903060|Q1903060]] | [[Martha Kneale]] | [[Skipton]] | 1909-08-14 | [[Reino Unido]] | 2001-12-02 | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q1905562|Q1905562]] | [[Martine Nida-Rümelin]] | [[Múnic]] | 1957 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q1914499|Q1914499]] | [[Mayotte Bollack]] | ''[[:d:Q175129|Q175129]]'' | 1928-12-01 | [[Francia]] | 2024-04-27 | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q1924218|Q1924218]] | [[Helga Kuhse]] | [[Hamburgo]] | 1940-03-26 | | | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q1924889|Q1924889]] | [[Suzanne Lilar]] | [[Gante]] | 1901-05-21 | [[Bélxica]] | 1992-12-11 | [[Ficheiro:Suzanne Lilar.1980s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q1928535|Q1928535]] | [[Joke Johannetta Hermsen]] | ''[[:d:Q3312626|Q3312626]]'' | 1961-07-29 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:JokeHermsen2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q1938163|Q1938163]] | [[Miriam Rose]] | ''[[:d:Q157200|Q157200]]'' | 1974-01-17 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q1964420|Q1964420]] | [[Nana Asma’u]] | [[Sokoto]] | 1793 | [[Califato de Sokoto]] | 1864 | [[Ficheiro:Nana Asma'u Calligraphy 03.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q1964729|Q1964729]] | [[Marguerite de la Sablière]] | [[Reino de Francia]] | 1640-03-18 | [[Reino de Francia]] | 1693-01-06 | [[Ficheiro:Château de Bussy-Rabutin - Marguerite Hessein, dame de Rambouillet de la Sablière (bgw19 0371) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q1984757|Q1984757]] | [[Barbara Cassin]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1947-10-24 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Barbara Cassin (14360162318) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q1992211|Q1992211]] | [[Giuseppa Barbapiccola]] | [[Salerno]] | 1702 | | 1740 | [[Ficheiro:Giuseppa Eleonora Barbapiccola.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q1996241|Q1996241]] | [[Arignote]] | [[Samos]] | 6th century BCE | | 5th century BCE | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q2034405|Q2034405]] | [[Solomiia Pavlychko]] | [[Lviv]] | 1958-12-15 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 1999-12-31 | [[Ficheiro:Solomiia Pavlychko.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q2035112|Q2035112]] | [[Zumrud Guluzadeh]] | [[Bakú]] | 1932-03-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Azerbaidján]] | 2021-09-26 | [[Ficheiro:Zumrud Gulu-zade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q2049511|Q2049511]] | [[Donna Dickenson]] | [[Nova Inglaterra]] | 1946 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:DonnaDickenson3-4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q2050967|Q2050967]] | [[Marli Huijer]] | [[Ámsterdam]] | 1955-03-06 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Brainwash Festival 2015 - Marli Huijer (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q2063773|Q2063773]] | [[Pauline Gotter]] | [[Gotha]] | 1786-12-29 | | 1854-12-13<br/>1854-12-31 | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q2068735|Q2068735]] | [[Antonina Bludova]] | [[Estocolmo]] | 1813-05-07<br/>1813-04-25 | [[Imperio Ruso]] | 1891-04-21<br/>1891-04-09 | [[Ficheiro:Antonina Bludova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q2068784|Q2068784]] | [[Penelope Maddy]] | [[Tulsa, Oklahoma|Tulsa]] | 1950-07-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Penelope Jo Parsons (Maddy) (6891504455).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q2106841|Q2106841]] | [[Susan Stebbing]] | [[North Finchley]] | 1885-12-02 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1943-09-11 | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q2127389|Q2127389]] | [[Rahel Jaeggi]] | [[Berna]] | 1967-07-19 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Rahel Jaeggi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q2134977|Q2134977]] | [[Rebekka Reinhard]] | [[Múnic]] | 1972-12-03 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Rebekka Reinhard-3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q2138064|Q2138064]] | [[Regine Kather]] | ''[[:d:Q519650|Q519650]]'' | 1955-04-06 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q2143375|Q2143375]] | [[Renate Feyl]] | [[Praga]] | 1944-07-30 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Renate Feyl (1975) by Guenter Prust.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q2143419|Q2143419]] | [[Renate Jost]] | [[Darmstadt]] | 1955-05-06 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Renate Jost, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q2143521|Q2143521]] | [[Renate Steiger]] | [[Hamburgo]] | 1934 | [[Alemaña]] | 2006-11-19 | |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q2217245|Q2217245]] | [[Perictione II]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q2225677|Q2225677]] | [[Saskia Wendel]] | [[Ludwigshafen am Rhein]] | 1964-10-06 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q2241177|Q2241177]] | [[Marlies ter Borg]] | ''[[:d:Q8131|Q8131]]'' | 1948-12-24 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q2245053|Q2245053]] | [[Theano II]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q2268637|Q2268637]] | [[Princesa Cristina de Suecia]] | ''[[:d:Q5574523|Q5574523]]'' | 1943-08-03 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Prinsessan Christina, fru Magnuson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q2285293|Q2285293]] | [[Sigrid Löffler]] | [[Ústí nad Labem]] | 1942-06-26 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Sigrid Löffler Mannheim.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q2289542|Q2289542]] | [[Catherine de Pallanza]] | [[Pallanza]] | 1437 | | 1478-04-06 | [[Ficheiro:Santa Maria del Monte - Santuario 0356.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q2332520|Q2332520]] | [[Damaris Cudworth Masham]] | [[Cambridge]] | 1659-01-18 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1708-04-20 | [[Ficheiro:Damaris Cudworth.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q2338545|Q2338545]] | [[Mercy Otis Warren]] | [[Barnstable]] | 1728-09-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1814-10-19 | [[Ficheiro:Mrs James Warren (Mercy Otis), by John Singleton Copley.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q2359434|Q2359434]] | [[Mary Astell]] | [[Newcastle upon Tyne]] | 1666-11-12 | [[Reino de Gran Bretaña]] | 1731-05-11 | [[Ficheiro:Reynold' Study for a portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q2367716|Q2367716]] | [[Claire Marin]] | [[París]] | 1974-11-14 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Noc filosofie 2016 - Claire Marin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q2368918|Q2368918]] | [[Clémence Royer]] | [[Nantes, Francia|Nantes]] | 1830-04-21 | [[Francia]] | 1902-02-06 | [[Ficheiro:Clemence Royer 1865 Nadar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q2368953|Q2368953]] | [[Susan Taubes]] | [[Budapest]] | 1928 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino de Hungría]] | 1969-11-06 | |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q2369186|Q2369186]] | [[Emily Elizabeth Constance Jones]] | [[Llangarron]] | 1848-02-19 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1922-04-09 | [[Ficheiro:Emily Elizabeth Constance Jones - John Lavery 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q2371526|Q2371526]] | [[Svenja Flaßpöhler]] | [[Münster]] | 1975 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Svenja Flaßpöhler - 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q2382393|Q2382393]] | [[Aedesia]] | | 5th century | [[Imperio Bizantino]] | 5th century | |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q2404377|Q2404377]] | [[Raquel Capurro]] | [[Montevideo]] | | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q2404440|Q2404440]] | [[Ingeborg ten Hoopen]] | [[Apeldoorn]] | 1958 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Ingeborg ten Hoopen dec 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q2414934|Q2414934]] | [[Leontion]] | | | | | [[Ficheiro:Epicurus en Leontium, Ludwig Gottlieb Portman, 1803.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q2436796|Q2436796]] | [[Françoise Collin]] | [[Braine-le-Comte]] | 1928-04-08 | [[Bélxica]] | 2012-09-01 | [[Ficheiro:Francoise Collin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q2437114|Q2437114]] | [[Sunny Bergman]] | [[Ámsterdam]] | 1972-10-19<br/>1973 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Sunny Bergman-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q2475169|Q2475169]] | [[Ulla Wessels]] | [[Münster]] | 1965 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q2501618|Q2501618]] | [[Ursula Goldenbaum]] | | 1952 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q2502987|Q2502987]] | [[Ute Guzzoni]] | [[Greifswald]] | 1934-11-02 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ute Guzzoni Wahlplakat Friedensliste.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q2507360|Q2507360]] | [[Barbara Skarga]] | [[Varsovia]] | 1919-10-25 | [[Polonia]] | 2009-09-18<br/>2009-09-25 | [[Ficheiro:Barbara Skarga Warsaw May17 2000 Fot Mariusz Kubik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q2509584|Q2509584]] | [[Marianna Biernacka]] | [[Lipsk]] | 1888 | [[Polonia]] | 1943-07-13 | [[Ficheiro:Marianna Biernacka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q2537197|Q2537197]] | [[Karolina Kózka]] | [[Wał-Ruda]] | 1898-08-02 | [[Polonia]]<br/>[[Imperio Ruso]] | 1914-11-18 | [[Ficheiro:Bł. Karolina Kózka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q2563029|Q2563029]] | [[Yuli Tamir]] | [[Tel Aviv]]<br/>[[Reino Unido]] | 1954-02-26 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Yuli Tamir2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q2566337|Q2566337]] | [[Weyma Lübbe]] | [[Münster]] | 1961-12-18 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q2576040|Q2576040]] | [[Cleobulina]] | [[Lindus]] | No/unknown value | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q2580818|Q2580818]] | [[Chana Safrai]] | [[Xerusalén]] | 1946 | [[Israel]] | 2008-02-10 | |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q2599504|Q2599504]] | [[Sof'ja Aleksandrovna Janovskaja]] | [[Pružany]] | 1896-01-19 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1966-10-24 | [[Ficheiro:Sofya Yanovskaya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q2602418|Q2602418]] | [[Yvonne Picard]] | [[Atenas]] | 1920-08-01 | [[Francia]] | 1943-03-09 | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q2621333|Q2621333]] | [[Hubertus Hubbeling]] | | 1925-11-27 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1986-10-07 | |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q2627201|Q2627201]] | [[Kṣemā]] | ''[[:d:Q1069204|Q1069204]]'' | 6th century BCE | | | |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q2637222|Q2637222]] | [[Aesara]] | | 4th century BCE | | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q2641456|Q2641456]] | [[Sophie de Grouchy]] | [[Meulan-en-Yvelines]] | 1764-04-08 | [[Francia]] | 1822-09-08 | [[Ficheiro:Sophiedecondorcet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q2647225|Q2647225]] | [[Alison Gopnik]] | [[Filadelfia]] | 1955-06-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Alison Gopnik Photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q2649590|Q2649590]] | [[Alma Stockhausen]] | [[Münster]] | 1927-09-30 | [[Alemaña]] | 2020-05-04 | |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q2662864|Q2662864]] | [[Rosi Braidotti]] | ''[[:d:Q53269|Q53269]]'' | 1954-09-28 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Braidotti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q2663037|Q2663037]] | [[Stine Jensen]] | ''[[:d:Q27425|Q27425]]'' | 1972-01-13 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]''<br/>[[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Brainwash Festival 2015 - Stine Jensen (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q2664172|Q2664172]] | [[Sophie Swetchine]] | [[Moscova]] | 1782-11-22 | [[Imperio Ruso]] | 1857-08-27 | [[Ficheiro:Софья петро свечина 1816.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q2669614|Q2669614]] | [[Vernon Lee]] | [[Boulogne-sur-Mer]] | 1856-10-14 | [[Reino Unido]] | 1935-02-13 | [[Ficheiro:Violet Paget - Vernon Lee ca 1870.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q2731767|Q2731767]] | [[Gargi Vachaknavi]] | | 7th century BCE | | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q2732144|Q2732144]] | [[Isolde Karle]] | ''[[:d:Q14910|Q14910]]'' | 1963-08-22 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Isolde Karle Bildausschnitt (2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q2825437|Q2825437]] | [[Adèle Van Reeth]] | [[Saint-Germain-en-Laye]] | 1982-12-16 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Adèle Van Reeth Forum France Culture Animal 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q2826965|Q2826965]] | [[Agnès Arnauld]] | [[París]] | 1593-12-31 | [[Reino de Francia]] | 1671-02-19 | [[Ficheiro:Agnès Arnauld abbesse of Port Royal des Champs.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q2833292|Q2833292]] | [[Alexandra Laignel-Lavastine]] | [[París]] | 1966-10-17 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q2836649|Q2836649]] | [[Gilda de Melo e Sousa]] | [[São Paulo]] | 1919 | [[Brasil]] | 2005-12-25 | |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q2842664|Q2842664]] | [[Amelia Podetti]] | [[Villa Mercedes]] | 1928-10-12 | [[Arxentina]] | 1979-03-27 | |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q2845004|Q2845004]] | [[Ana Pešikan]] | ''[[:d:Q767822|Q767822]]'' | 1959-07-24 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q2849841|Q2849841]] | [[Angèle Kremer-Marietti]] | ''[[:d:Q163948|Q163948]]'' | 1927-06-17 | [[Francia]] | 2013-11-21 | [[Ficheiro:434214461 1280x720.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q2851009|Q2851009]] | [[Anne Cauquelin]] | [[Viña del Mar]] | 1926-01-14 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q2851084|Q2851084]] | [[Anne Fagot-Largeault]] | ''[[:d:Q163948|Q163948]]'' | 1938-09-22<br/>1938 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Anne Fagot-Largeault 20100329 Salon du livre de Paris 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q2851272|Q2851272]] | [[Anne Sauvagnargues]] | | 1961-03-16 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q2851465|Q2851465]] | [[Annemarie Mol]] | ''[[:d:Q1019515|Q1019515]]'' | 1958-09-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:AnnemarieMol2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q2851675|Q2851675]] | [[Annie Leclerc]] | [[Saint-Sulpice-Laurière]] | 1940-07-21 | [[Francia]] | 2006-10-13 | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q2861196|Q2861196]] | [[Ariane Kalfa]] | [[París]] | 1962 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q2861624|Q2861624]] | [[Arlette Elkaïm-Sartre]] | [[Constantina]] | 1935-07-15 | [[Francia]] | 2016-09-16 | |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q2870703|Q2870703]] | [[Aude Lancelin]] | [[Tours]] | 1973-06-07 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q2888677|Q2888677]] | [[Barbara Alberti]] | ''[[:d:Q20685|Q20685]]'' | 1943-04-11 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Barbara Alberti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q2892996|Q2892996]] | [[Beatrice Ensor]] | [[Marsella]] | 1885-08-12 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1974 | [[Ficheiro:Beatrice ensor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q2897345|Q2897345]] | [[Bernadette Bensaude-Vincent]] | ''[[:d:Q174019|Q174019]]'' | 1949-07-07 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q2898525|Q2898525]] | [[Mary Midgley]] | [[Londres]] | 1919-09-13<br/>1919-09-03 | [[Reino Unido]] | 2018-10-10 | [[Ficheiro:Mary Midgley.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q2899436|Q2899436]] | [[Éliane Amado Levy-Valensi]] | [[Marsella]] | 1919-05-11 | [[Francia]] | 2006-05-10 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q2906095|Q2906095]] | [[Blandine Kriegel]] | [[Neuilly-sur-Seine]] | 1943-12-01 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q2915288|Q2915288]] | [[Susan Moller Okin]] | [[Auckland]] | 1946-07-19 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nova Zelandia]] | 2004-03-03 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q2917332|Q2917332]] | [[Blanca Castilla de Cortázar]] | [[Vitoria]] | 1951-07-25 | [[España]] | 2025-03-11 | [[Ficheiro:BlancaCastilladC.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q2918417|Q2918417]] | [[Gloria Zea]] | [[Medellín]] | 1935-12-03 | [[Colombia]] | 2019-03-11 | [[Ficheiro:Gloria Zea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q2940097|Q2940097]] | [[Carolyn Merchant]] | [[Rochester, Nova York|Rochester]] | 1936-07-12 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Carolyn Merchant 2017 IMG 8486.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q2941813|Q2941813]] | [[Catherine Audard]] | | 1944 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q2941854|Q2941854]] | [[Catherine Chalier]] | | 1947-10-02 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q2941857|Q2941857]] | [[Catherine Chevalley]] | [[Nova York]] | 1951-02-23 | [[Francia]] | 2022-01-27 | |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q2941954|Q2941954]] | [[Catherine Kintzler]] | | 1947 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q2941966|Q2941966]] | [[Catherine Larrère]] | [[La Rochelle]] | 1944-08-04 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Catherine Larrère, 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q2942032|Q2942032]] | [[Catherine Perret]] | [[París]] | 1956-07-09 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Catherine Perret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q2947652|Q2947652]] | [[Drucilla Cornell]] | [[Os Ánxeles]] | 1950-06-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2022-12-12 | [[Ficheiro:Drucilla Cornell on Rosa-Luxemburg-Stiftung.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q2956290|Q2956290]] | [[Chantal Jaquet]] | | 1956 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q2965750|Q2965750]] | [[Christiane Chauviré]] | ''[[:d:Q3351|Q3351]]'' | 1945-10-30 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Christianechauvire.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q2975106|Q2975106]] | [[Claire Parnet]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q2975121|Q2975121]] | [[Claire Salomon-Bayet]] | [[Caen]] | 1932-05-01 | [[Francia]] | 2016-10-09 | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q2977568|Q2977568]] | [[Claude Imbert]] | | 1933-10-16 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q2978467|Q2978467]] | [[Claudine Cohen]] | [[Sfax]] | 1951-11-21 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Claudine Cohen 2007.tiff|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q2978512|Q2978512]] | [[Claudine Tiercelin]] | [[Brest, Bretaña|Brest]] | 1952-06-02 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q2980550|Q2980550]] | [[Clémence Ramnoux]] | [[Langeais]] | 1905-11-22 | [[Francia]] | 1997-05-27 | |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q2997292|Q2997292]] | [[Corine Pelluchon]] | ''[[:d:Q376476|Q376476]]'' | 1967-11-02 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Corine Pelluchon par Claude Truong-Ngoc mai 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q2997612|Q2997612]] | [[Cornélie Pétronille Bénédicte Wouters de Vassé]] | [[Bruxelas]] | 1737-10-14 | [[Países Baixos do Sur]] | 1802-04-03 | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q3008802|Q3008802]] | [[Cynthia Fleury]] | [[París]] | 1974 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Cynthia Fleury - Septembre 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q3014969|Q3014969]] | [[Danielle Cohen-Levinas]] | [[París]] | 1959-04-21 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q3021833|Q3021833]] | [[Delphine Horvilleur]] | [[Nancy]] | 1974-11-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Delphine Horvilleur par Claude Truong-Ngoc mars 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q3023052|Q3023052]] | [[Denise Le Dantec]] | [[Morlaix]] | 1939-05-03 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q3023093|Q3023093]] | [[Denise Riley]] | | 1948 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q3026204|Q3026204]] | [[Diane Ducret]] | [[Anderlecht]] | 1982-11-17 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Diane Ducret - Salon du livre de Paris - 23 mars 2014 - 02.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q3035352|Q3035352]] | [[Dominique Méda]] | ''[[:d:Q184371|Q184371]]'' | 1962-07-17 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Dominique Méda.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q3048166|Q3048166]] | [[Edmée de La Rochefoucauld]] | [[París]] | 1895-04-28 | [[Francia]] | 1991-09-20 | [[Ficheiro:Duchesse Edmée de La Rochefoucauld, portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q3051714|Q3051714]] | [[Elsa Dorlin]] | | 1974 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Elsa Dorlin 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q3051719|Q3051719]] | [[Elsa Godart]] | [[Toulon]] | 1978-08-24 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:ElsaGodart-2022-11-18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q3055709|Q3055709]] | [[Eowudong]] | | 1430 | [[Dinastía Joseon]] | 1480-10-18 | |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q3063679|Q3063679]] | [[Fabienne Brugère]] | [[Nevers]] | 1964 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:P1070748 - Fabienne BRUGERE (2009 photo; cropped 2023).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q3066503|Q3066503]] | [[Fanny de Sivers]] | [[Tartu]]<br/>[[Pärnu]] | 1920-10-26 | [[Estonia]]<br/>[[Francia]] | 2011-06-22 | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q3067231|Q3067231]] | [[Fatima bint al-Muthanna]] | [[Córdoba, España|Córdoba]] | | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q3073947|Q3073947]] | [[Florence Burgat]] | | 1962 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Florence Burgat Forum France Culture 2015.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q3086410|Q3086410]] | [[Françoise Bonardel]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q3086448|Q3086448]] | [[Françoise Dastur]] | [[Lión]] | 1942-04-17 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q3086488|Q3086488]] | [[Françoise Gange]] | [[Le Cannet]] | 1944-07-11 | [[Francia]] | 2011-05-02 | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q3091817|Q3091817]] | [[Geneviève Fraisse]] | [[París]] | 1948-10-07 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Geneviève Fraisse 11 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q3094147|Q3094147]] | [[Gabrielle Suchon]] | [[Semur-en-Auxois]] | 1631-12-24<br/>1632-12-24 | [[Francia]] | 1703-03-05 | [[Ficheiro:Gabrielle Suchon Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q3100617|Q3100617]] | [[Geneviève Clancy]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1937-01-21 | [[Francia]] | 2005-10-11 | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q3100689|Q3100689]] | [[Geneviève Rodis-Lewis]] | [[Lure]] | 1918-07-29 | [[Francia]] | 2004-08-25 | |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q3104184|Q3104184]] | [[Germaine Goblot]] | [[Angers]] | 1892-04-15 | [[Francia]] | 1948-02-21 | |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q3109110|Q3109110]] | [[Gloria Anzaldúa]] | [[Raymondville]] | 1942-09-26 | [[México]] | 2004-05-15 | [[Ficheiro:Gloria Anzaldua.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q3120860|Q3120860]] | [[Judith Jarvis Thomson]] | [[Nova York]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1929-10-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-11-20 | |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q3123686|Q3123686]] | [[Géraldine Muhlmann]] | [[Estrasburgo]] | 1971-11-30<br/>1972-01-12 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q3144791|Q3144791]] | [[Hélène L'Heuillet]] | | 1950s | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Hélène L'Heuillet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q3144825|Q3144825]] | [[Hélène Mongin]] | | 1982 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q3154659|Q3154659]] | [[Irène Rosier-Catach]] | [[Marsella]] | 1952-02-26 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q3154929|Q3154929]] | [[Isabelle Garo]] | ''[[:d:Q185075|Q185075]]'' | 1963-09-05 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Isabelle Garo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q3157729|Q3157729]] | [[Jacqueline Genot-Bismuth]] | [[Tunes]] | 1938 | [[Francia]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q3157737|Q3157737]] | [[Jacqueline Held]] | [[Poitiers]] | 1936-05-27 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Jacqueline Held.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q3157793|Q3157793]] | [[Jacqueline Rose]] | [[Londres]] | 1949 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q3157797|Q3157797]] | [[Jacqueline Russ]] | [[Souk Ahras]] | 1934-11-30 | [[Francia]] | 1999-09-07 | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q3161974|Q3161974]] | [[Janina Hosiasson-Lindenbaum]] | [[Varsovia]] | 1899-12-06 | [[Polonia]] | 1942 | |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q3161990|Q3161990]] | [[Janine Chanteur]] | [[Le Cateau-Cambrésis]] | 1924-11-29 | [[Francia]] | 2015-06-06 | |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q3176138|Q3176138]] | [[Jeanne Parain-Vial]] | [[Saint-Étienne]] | 1912-09-06 | [[Francia]] | 2009-09-05 | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q3176258|Q3176258]] | [[Jeannette Colombel]] | [[15º distrito de París]] | 1919-12-30 | [[Francia]] | 2016-04-12 | |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q3182884|Q3182884]] | [[Sarojini Sahoo]] | ''[[:d:Q1931717|Q1931717]]'' | 1956-01-04 | [[India]] | | [[Ficheiro:Sarojini sahu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q3185943|Q3185943]] | [[Josette Rey-Debove]] | [[Calais]] | 1929-11-15 | [[Francia]] | 2005-02-22 | |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q3186051|Q3186051]] | [[Josiane Boulad-Ayoub]] | | 20th century | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q3187523|Q3187523]] | [[Joëlle Zask]] | [[París]] | 1959-12-15 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Joëlle Zask 02453.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q3188005|Q3188005]] | [[Judith Revel]] | | 1966-06-12 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q3193984|Q3193984]] | [[Kate Webb]] | [[Christchurch]] | 1943-03-24 | [[Nova Zelandia]] | 2007-05-13 | |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q3218946|Q3218946]] | [[Laurence Vanin]] | ''[[:d:Q237394|Q237394]]'' | 1966 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Vaninvernatele.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q3257325|Q3257325]] | [[Lizelle Reymond]] | [[Saint-Imier]] | 1899-06-30 | [[Suíza]] | 1994-06-22 | |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q3263761|Q3263761]] | [[Louise L. Lambrichs]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1952-05-02 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q3267701|Q3267701]] | [[Susan Buck-Morss]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q3271749|Q3271749]] | [[Léontine Zanta]] | [[Mâcon]] | 1872-02-14 | [[Francia]] | 1942-06-15 | [[Ficheiro:Léontine Zanta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q3275709|Q3275709]] | [[Madeleine Patin]] | [[París]] | 1640<br/>1642 | [[Francia]] | 1682<br/>1722-09-29<br/>1722-09-28 | [[Ficheiro:Charles Patin, his wife, and family; his wife holding a mini Wellcome V0006676.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q3278399|Q3278399]] | [[Sarada Devi]] | [[Jayrambati]] | 1853-12-22 | [[Raj Británico]] | 1920-07-20 | [[Ficheiro:Holy mother sarada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q3286412|Q3286412]] | [[Manola Antonioli]] | | 1968 | [[Italia]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q3290490|Q3290490]] | [[Margaret Gilbert]] | ''[[:d:Q3284374|Q3284374]]'' | 1942-03-29 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q3290713|Q3290713]] | [[Marguerite Léna]] | | 1939 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q3291065|Q3291065]] | [[Maria Szyszkowska]] | [[Varsovia]] | 1937-10-07 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Maria Szyszkowska Kancelaria Senatu Senat Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q3291402|Q3291402]] | [[Mariapaola Fimiani]] | | 1942 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q3292112|Q3292112]] | [[Marie-Madeleine Davy]] | ''[[:d:Q18102|Q18102]]'' | 1903-09-13 | [[Francia]] | 1998-11-01 | |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q3292940|Q3292940]] | [[María de San José]] | [[Toledo]] | 1548 | [[España]] | 1603-10-19 | [[Ficheiro:María de San José O.C.D (Salazar).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q3294471|Q3294471]] | [[Marly Bulcão]] | [[Río de Xaneiro]] | 1939-12 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q3294483|Q3294483]] | [[Marlène Zarader]] | [[Alxer]] | 1949-12-29 | [[Francia]] | 2025-06-06 | [[Ficheiro:Marlène Zarader.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q3295106|Q3295106]] | [[Marta Petreu]] | ''[[:d:Q672825|Q672825]]'' | 1955-03-14 | [[Romanía]] | | [[Ficheiro:Marta Petreu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q3302880|Q3302880]] | [[May Gorslin Preston Slosson]] | [[Ilion]] | 1858-09-10 | [[Estados Unidos de América]] | 1943-11-26 | [[Ficheiro:May Gorslin Preston Slosson (1858-1943).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q3311251|Q3311251]] | [[Michela Marzano]] | [[Roma]] | 1970-08-20 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Michela Marzano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q3311594|Q3311594]] | [[Michèle Cohen-Halimi]] | | 1963 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q3311648|Q3311648]] | [[Michèle Le Dœuff]] | [[Motreff]] | 1948 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Michèle Le Dœuff, Lyon, octobre 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q3320814|Q3320814]] | [[Monique Castillo]] | [[Reims]] | 1948-02-09 | [[Francia]] | 2019-09-22 | [[Ficheiro:Moniquecastillo2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q3320815|Q3320815]] | [[Monique Canto-Sperber]] | [[Alxer]] | 1954-05-14 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Monique Canto-Sperber - colloque Europe (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q3320834|Q3320834]] | [[Monique Dixsaut]] | No/unknown value | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q3320924|Q3320924]] | [[Monique Schneider]] | ''[[:d:Q659969|Q659969]]'' | 1935-02-04 | [[Francia]] | 2025-08-08 | [[Ficheiro:Monique Schneider juin 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q3328103|Q3328103]] | [[Muriel Combes]] | | 1971-09 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q3328135|Q3328135]] | [[Muriel Teodori]] | [[Francia]] | 1958-09-08 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q3331547|Q3331547]] | [[Myriam Revault d'Allonnes]] | ''[[:d:Q3581|Q3581]]'' | 1942-10-25 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q3332925|Q3332925]] | [[Melika Ouelbani]] | [[Tunes]] | 1953-02-24 | [[Francia]]<br/>''[[:d:Q2017684|Q2017684]]''<br/>[[Tunisia]] | | |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q3334821|Q3334821]] | [[Nadejda Golik]] | [[San Petersburgo]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q3337359|Q3337359]] | [[Nayla Farouki]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q3341140|Q3341140]] | [[Nicole Vandier-Nicolas]] | [[17º distrito de París]] | 1906-07-24 | [[Francia]] | 1987-03-01 | [[Ficheiro:Nicole Vandier Nicolas001.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q3341943|Q3341943]] | [[Nina Power]] | | 1978 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Nina Power, 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q3350101|Q3350101]] | [[Oksana Mas]] | ''[[:d:Q889530|Q889530]]'' | 1969-09-05 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Oksana Mas is posing with her artwork from "Heart Transplant" series.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q3350476|Q3350476]] | [[Olgaria Matos]] | [[Santiago de Chile]] | 1948-06-21 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q3350696|Q3350696]] | [[Oliva Sabuco]] | [[Alcaraz]] | 1562-12-02 | [[España]] | 1646 | [[Ficheiro:OlivaSabuco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q3362577|Q3362577]] | [[Paola Marrati]] | [[Italia]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q3381850|Q3381850]] | [[Phyllis Ackerman]] | [[Oakland]] | 1893 | [[Estados Unidos de América]] | 1977-01-25 | [[Ficheiro:Phyllis Ackerman, c. 1915.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q3416076|Q3416076]] | [[Rachel Bespaloff]] | [[Nova Zagora]] | 1895-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | 1949-04-06 | |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q3416215|Q3416215]] | [[Rachida Triki]] | | 1949-03-24 | ''[[:d:Q2017684|Q2017684]]''<br/>[[Tunisia]] | | |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q3427116|Q3427116]] | [[Renée Bouveresse]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q3471924|Q3471924]] | [[Sandra Laugier]] | [[París]] | 1961 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sandra Laugier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q3480230|Q3480230]] | [[Rosalind Hursthouse]] | [[Bristol]] | 1943-11-10 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:RHursthouse.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q3484569|Q3484569]] | [[Simone Goyard-Fabre]] | ''[[:d:Q923678|Q923678]]'' | 1927-04-13 | [[Francia]] | 2019-11-14 | |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q3490420|Q3490420]] | [[Sonia Dayan-Herzbrun]] | [[Ruán]] | 1940-01-28 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q3490962|Q3490962]] | [[Sophie Klimis]] | [[Bruxelas]] | 1973-09-13 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q3491035|Q3491035]] | [[Sophie Roux]] | | 1966 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sophie Roux.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q3491187|Q3491187]] | [[Etela Farkašová]] | ''[[:d:Q242478|Q242478]]'' | 1943-10-05 | [[Eslovaquia]] | | [[Ficheiro:Etela Farkašová Lesung in Hainburg an der Donau.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q3500190|Q3500190]] | [[Anna Brożek]] | [[Cracovia]] | 1980-05-11 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Anna-Brożek.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q3502976|Q3502976]] | [[Suely Rolnik]] | [[Brasil]] | 1948-06-16 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Sueli Rolnik 22.08.08. Campinas (3233820001).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q3505892|Q3505892]] | [[Suzanne Bachelard]] | ''[[:d:Q974926|Q974926]]'' | 1919-10-18 | [[Francia]] | 2007-11-03 | |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q3505999|Q3505999]] | [[Suzanne Mansion]] | [[Liexa]] | 1916-07-30 | [[Bélxica]] | 1981-08<br/>1981-08-28 | |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q3507241|Q3507241]] | [[Sylviane Agacinski]] | ''[[:d:Q580312|Q580312]]'' | 1945-05-04 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Delanoe Zenith 2008 02 27 n20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q3511457|Q3511457]] | [[Séverine Auffret]] | [[París]] | 1942-03-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Séverine Auffret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q3518406|Q3518406]] | [[Akka Mahadevi]] | [[Udutadi]] | 1130s | [[India]] | 12nd century | [[Ficheiro:Akkamahadevi Udathadi.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q3527967|Q3527967]] | [[Ti-Grace Atkinson]] | [[Baton Rouge, Luisiana|Baton Rouge]] | 1938-11-09 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ti-Grace Atkinson in 1970 (portrait).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q3559975|Q3559975]] | [[Vinciane Despret]] | [[Anderlecht]] | 1959-11-12 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Vinciane Despret inverse.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q3564272|Q3564272]] | [[Véronique Bergen]] | ''[[:d:Q9005|Q9005]]''<br/>[[Bruxelas]] | 1962-04-03 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Véronique Bergen 1.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q3564326|Q3564326]] | [[Véronique Le Ru]] | | 1962 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Véronique Le Ru 08651.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q3574177|Q3574177]] | [[Yvonne Artaud]] | [[Lión]] | 1924 | [[Francia]] | 2009-08-05 | |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q3574218|Q3574218]] | [[Yvonne Pellé-Douël]] | [[Alxer]] | 1918-04-29 | [[Francia]] | 1987-12-23 | |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q3587690|Q3587690]] | [[Éliane Escoubas]] | | 1937-04-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Éliane Escoubas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q3595547|Q3595547]] | [[Girija Shettar]] | ''[[:d:Q1987584|Q1987584]]'' | 1969-07-20 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Girija Shettar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q3605651|Q3605651]] | [[Adriana Cavarero]] | ''[[:d:Q18382|Q18382]]'' | 1947 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q3616741|Q3616741]] | [[Angela Ales Bello]] | [[Roma]] | 1939-07-11<br/>1939-07-02 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q3617679|Q3617679]] | [[Anna Camaiti Hostert]] | [[Florencia]] | 1949-07-19 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Anna Camaiti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q3634460|Q3634460]] | [[Gedong Bagus Oka]] | [[Bali (Q3125978)|Bali]] | 1921-10-03 | [[Indonesia]] | 2002-11-14 | [[Ficheiro:Stamps of Indonesia, 060-04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q3639370|Q3639370]] | [[Bianca Bianchi]] | [[Vicchio]] | 1914-07-31 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2000-07-09 | [[Ficheiro:Bianca Bianchi (higher resolution).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q3667511|Q3667511]] | [[Chiara Saraceno]] | [[Milán]] | 1941-10-20 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | | [[Ficheiro:Chiara Saraceno - Trento.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q3705011|Q3705011]] | [[Delia Vaccarello]] | [[Palermo]] | 1960-10-07 | [[Italia]] | 2019-09-27 | [[Ficheiro:Ze 2010 05 16a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q3718907|Q3718907]] | [[Edda Ducci]] | [[Arezzo]] | 1929-01-05 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2007-05-20 | |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q3723432|Q3723432]] | [[Elizabeth Wolgast]] | [[Plainfield]] | 1929-04-24 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-10-13 | |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q3756725|Q3756725]] | [[Gabriella Caramore]] | [[Venecia]] | 1945 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Gabriella Caramore.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q3760989|Q3760989]] | [[Gerda Walther]] | [[Nordrach]] | 1897-03-18 | [[Alemaña]] | 1977-01-06 | |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q3791737|Q3791737]] | [[Ida Dominijanni]] | [[Catanzaro]] | 1954-02-02 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q3791742|Q3791742]] | [[Ida Magli]] | [[Roma]] | 1925-01-05 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2016-02-21 | |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q3827738|Q3827738]] | [[Laura Boella]] | ''[[:d:Q5968|Q5968]]'' | 1949-01-12 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Laura Boella - Festivaletteratura 2012 01.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q3827823|Q3827823]] | [[Laura Palazzani]] | [[Brescia]] | 1964-01-06 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Laura Palazzani.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q3829348|Q3829348]] | [[Leda Rafanelli]] | [[Pistoia]] | 1880-07-04 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1971-09-13 | [[Ficheiro:Leda Rafanelli 1916 crop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q3832362|Q3832362]] | [[Lilian Silburn]] | [[15º distrito de París]] | 1908-02-19 | [[Francia]] | 1993-03-19 | |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q3840303|Q3840303]] | [[Luigia Tincani]] | [[Chieti]] | 1889-03-25 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1976-05-31 | [[Ficheiro:Luigia Tincani.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q3846950|Q3846950]] | [[Margherita Marchione]] | [[Little Ferry]] | 1922-02-19 | [[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2021-05-20 | |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q3847291|Q3847291]] | [[Maria Giovanna Maglie]] | [[Venecia]] | 1952-08-03 | [[Italia]] | 2023-05-23 | [[Ficheiro:Conferenza alla Banca di Piacenza 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q3847495|Q3847495]] | [[Maria Rosaria Manieri]] | ''[[:d:Q52169|Q52169]]'' | 1943-05-30 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Maria Rosaria Manieri senato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q3891586|Q3891586]] | [[Marilena de Souza Chauí]] | [[São Paulo]] | 1941-09-04 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Marilena chauí flickr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q3917468|Q3917468]] | [[Volha Abramava]] | [[Minsk]] | 1953-09-19 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q3938501|Q3938501]] | [[Roberta De Monticelli]] | [[Pavia]] | 1952-04-02 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q3963972|Q3963972]] | [[Sofia Vanni Rovighi]] | [[San Lazzaro di Savena]] | 1908-09-28 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1990-06-10 | [[Ficheiro:Sofia Vanni Rovighi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q3972910|Q3972910]] | [[Stella Kramrish]] | ''[[:d:Q682544|Q682544]]'' | 1896-05-29 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 1993-08-31 | |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q4015219|Q4015219]] | [[Vittoria Franco]] | ''[[:d:Q53951|Q53951]]'' | 1949-07-20 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Ministro ombra vittoria franco.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q4056400|Q4056400]] | [[Nataliya Avtonomova]] | ''[[:d:Q2746|Q2746]]'' | 1945-06-29 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Natalija Avtonomova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q4063408|Q4063408]] | [[Ada Albrecht]] | [[Arxentina]] | | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q4067412|Q4067412]] | [[Galina Antonova]] | [[Atkarsky District]] | 1933-05-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 1997-07-05 | |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q4093662|Q4093662]] | [[Yelena Borzova]] | | 1953-02-24 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q4098279|Q4098279]] | [[Lyudmila Bueva]] | ''[[:d:Q4088851|Q4088851]]'' | 1926-11-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2020-05-07 | |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q4120224|Q4120224]] | [[Doria Shafik]] | ''[[:d:Q271771|Q271771]]'' | 1908-12-14 | [[Exipto]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 1975-09-20 | [[Ficheiro:Doria Shafik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q4123496|Q4123496]] | [[Olga Volkogonova]] | [[Moscova]] | 1960-02-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q4131970|Q4131970]] | [[Piama Gaidenko]] | [[Mykolaivka]] | 1934-01-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2021-07-02 | |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q4132972|Q4132972]] | [[Oksana Gaman-Golutvina]] | [[Kíiv]] | 1960-11-14 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q4144224|Q4144224]] | [[Tatiana Goricheva]] | [[San Petersburgo]] | 1947-08-12 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2025-09-23 | |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q4149348|Q4149348]] | [[Lyudmila Grigoryeva]] | [[Krasnoiarsk]] | 1962-06-12 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q4149357|Q4149357]] | [[Tatiana P. Grigorieva]] | [[San Petersburgo]] | 1929-12-18 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2014-12-22 | |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q4153311|Q4153311]] | [[Lydia Goehr]] | [[Londres]] | 1960-01-10 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q4154085|Q4154085]] | [[Ekaterina Dais]] | [[Moscova]] | 1978-10-29 | [[Rusia]] | | [[Ficheiro:E.Dais WIKI.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q4155320|Q4155320]] | [[Viktorija Daujotytė]] | ''[[:d:Q588916|Q588916]]'' | 1945-10-01 | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | | [[Ficheiro:Viktorija Daujotyte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q4160163|Q4160163]] | [[Lina Tumanova]] | [[Moscova]] | 1936-03-01 | [[Unión Soviética]] | 1985-04-16 | |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q4179607|Q4179607]] | [[Polina Zherebtsova]] | ''[[:d:Q5196|Q5196]]'' | 1985-03-20 | [[Rusia]] | | [[Ficheiro:Жеребцова Полина в Кельне.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q4216319|Q4216319]] | [[Lenka Karfíková]] | [[Praga]] | 1963-02-11 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:2017varsava.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q4216526|Q4216526]] | [[Tatyana Kasatkina]] | [[Moscova]] | 1963-09-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q4226807|Q4226807]] | [[Natalya Kozlova]] | [[Moscova]] | 1946-01-14 | [[Unión Soviética]] | 2002-01-07 | |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q4245112|Q4245112]] | [[Nataliya Kuznetsova]] | | 1947-08-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q4252069|Q4252069]] | [[Olga Lavrenova]] | ''[[:d:Q156732|Q156732]]'' | 1969-09-18 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Lavrenova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q4265480|Q4265480]] | [[Halyna Lozko]] | ''[[:d:Q2000479|Q2000479]]'' | 1952-02-03 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Галина Лозко 2011(2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q4270655|Q4270655]] | [[Viktoriya Lysenko]] | [[Karakol|Krakol]] | 1953-03-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q4284961|Q4284961]] | [[Larisa Matros]] | [[Odesa]] | 1938 | [[Rusia]] | | [[Ficheiro:Photograph of Larisa Matros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q4299442|Q4299442]] | [[Elena Modrzhinskaya]] | [[Moscova]] | 1910-02-24 | [[Unión Soviética]] | 1982-11-04 | |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q4304936|Q4304936]] | [[Nelly V. Motroshilova]] | [[Starovirivka]] | 1934-02-21 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2021-06-23 | [[Ficheiro:Nelly Motroshilova foto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q4317467|Q4317467]] | [[Svetlana Neretina]] | | 1941-04-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q4332225|Q4332225]] | [[Elena Oznobkina]] | [[Moscova]] | 1959-04-25 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2010-03-14 | [[Ficheiro:Elena oznobkina 2003.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q4353820|Q4353820]] | [[Mia Berner]] | [[Stavanger]] | 1923-06-13 | [[Suecia]]<br/>[[Noruega]] | 2009-12-09 | |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q4356374|Q4356374]] | [[Linda Trinkaus Zagzebski]] | | 1946 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q4356809|Q4356809]] | [[Marilyn McCord Adams]] | ''[[:d:Q331397|Q331397]]'' | 1943-10-12 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-03-22 | [[Ficheiro:MarilynMcCordAdams20060625.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q4361145|Q4361145]] | [[Helen Petrovsky]] | [[Moscova]] | 1962-11-24 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Petrovskaya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q4370512|Q4370512]] | [[Varvara Polovtsova]] | [[Moscova]] | 1877 | [[Imperio Ruso]] | 1936-12-29 | [[Ficheiro:Варвара Николаевна Половцова (Симановская).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q4405825|Q4405825]] | [[Kadriya-Ulker Salimova]] | [[Bakú]] | 1924-02-15 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2013-08-26 | |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q4442027|Q4442027]] | [[Marietta Stepanyants]] | [[Moscova]] | 1935-10-16 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Marietta Stepanjanc foto.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q4452840|Q4452840]] | [[Aza Takho-Godi]] | ''[[:d:Q5168|Q5168]]'' | 1922-10-26 | [[República Socialista Soviética Federativa de Rusia (Q2305208)|República Socialista Soviética Federativa de Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2025-09-08 | |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q4460333|Q4460333]] | [[Patricia Thompson]] | [[Nova York]] | 1926-06-15 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-04-01 | [[Ficheiro:HPThompson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q4467048|Q4467048]] | [[Anna-Teresa Tymieniecka]] | ''[[:d:Q6762429|Q6762429]]'' | 1923-02-23<br/>1923-02-28 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-06-07 | [[Ficheiro:Prof.Anna-Teresa Tymieniecka.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q4511491|Q4511491]] | [[Gabriele Rabel]] | ''[[:d:Q798800|Q798800]]'' | 1880-08-29 | [[Austria]] | 1963 | [[Ficheiro:Gabriele Rabel (b. 1880).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q4516961|Q4516961]] | [[Hanna Chmil]] | ''[[:d:Q4360010|Q4360010]]'' | 1950-10-20 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q4525688|Q4525688]] | [[Anna Schmidt]] | [[Nizhnii Novgorod]] | 1851-07-30 | [[Imperio Ruso]] | 1905-08-18 | [[Ficheiro:Шмидт А.Н.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q4678278|Q4678278]] | [[Ada María Isasi-Díaz]] | [[A Habana]] | 1943-03-22 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Cuba]] | 2012-05-13 | |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q4681604|Q4681604]] | [[Adela Cortina|Adela Cortina Orts]] | [[Valencia]] | 1947-07-13 | [[España]] | | [[Ficheiro:(Adela Cortina) La alcaldesa - “Me siento orgullosa de la solidaridad de España con la acogida a los migrantes del Aquarius”.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q4685262|Q4685262]] | [[Adrian Parr]] | [[Sydney]] | 1967 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Adrian Parr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q4716562|Q4716562]] | [[Alev Alatlı]] | [[Menemen]] | 1944-09-16 | [[Turquía]] | 2024-02-02 | [[Ficheiro:Alev Alatlı - 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q4725710|Q4725710]] | [[Alice Ambrose]] | ''[[:d:Q6537754|Q6537754]]'' | 1906-11-25 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-01-25 | [[Ficheiro:Alice Ambrose, Daily Herald, 1928 02 05 Page 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q4725799|Q4725799]] | [[Alice Crary]] | [[Seattle]] | 1967-09-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Alice Crary.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q4726919|Q4726919]] | [[Alisa Bokulich]] | | 1971-06-18 | | | |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q4727229|Q4727229]] | [[Alison Wylie]] | ''[[:d:Q200942|Q200942]]'' | 1954 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q4752001|Q4752001]] | [[Anat Biletzki]] | [[Xerusalén]] | 1952-01-30 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q4763205|Q4763205]] | [[Angie Hobbs]] | | 1961-06-12 | | | [[Ficheiro:Angie Hobbs, Professor of Philosophy, University of Sheffield.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q4765569|Q4765569]] | [[Anita L. Allen]] | ''[[:d:Q1001828|Q1001828]]'' | 1953-03-24 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Anita L Allen.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q4765632|Q4765632]] | [[Anita Silvers]] | [[Brooklyn]] | 1940-11-01 | | 2019-03-14 | |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q4765705|Q4765705]] | [[Anja Steinbauer]] | [[Maguncia]] | 1966 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q4766526|Q4766526]] | [[Ann M. Mongoven]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q4766969|Q4766969]] | [[Anna Doyle Wheeler]] | [[Condado de Tipperary]] | 1785 | [[Irlanda]] | 1848-05-07 | [[Ficheiro:Anna Doyle Wheeler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q4767020|Q4767020]] | [[Anna G. Jónasdóttir]] | | 1942-12-02 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q4767617|Q4767617]] | [[Anna Willess Williams]] | [[Filadelfia]] | 1857 | [[Estados Unidos de América]] | 1926-04-17 | [[Ficheiro:Anna Willess Williams 1892.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q4769048|Q4769048]] | [[Annette Baier]] | [[Queenstown]] | 1929-10-11 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nova Zelandia]] | 2012-11-02 | [[Ficheiro:Annette Baier 002 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q4790460|Q4790460]] | [[Ariel Salleh]] | | 1944-01-01 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Ariel Salleh in 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q4828961|Q4828961]] | [[Avis Richards]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q4832740|Q4832740]] | [[Azizah Hebri]] | [[Beirut]] | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Azizah Y. al-Hibri, 2012.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q4837807|Q4837807]] | [[Babette Babich]] | [[Nova York]] | 1956-11-14 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q4859030|Q4859030]] | [[Barbara Johnson]] | [[Boston]] | 1947-10-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-08-27 | |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q4863530|Q4863530]] | [[Barrie Karp]] | ''[[:d:Q16868|Q16868]]'' | 1945-02-10 | [[Estados Unidos de América]] | 2019-09-27 | |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q4891072|Q4891072]] | [[Victoria Camps]] | [[Barcelona]] | 1941-02-21 | [[España]] | | [[Ficheiro:Victòria Camps.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q4891891|Q4891891]] | [[Berit Brogaard]] | [[Copenhague]] | 1970-08-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Berit Brogaard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q4894140|Q4894140]] | [[Juliana Morell]] | [[Barcelona]] | 1594-02-16 | [[Coroa de Aragón]] | 1653-06-26 | [[Ficheiro:JulianaMorell-AltaDef.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q4895144|Q4895144]] | [[Cèlia Amorós Puente]] | [[Valencia]] | 1944-05-18 | [[España]] | | [[Ficheiro:Celia Amorós.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q4916320|Q4916320]] | [[Birgitte Thott]] | [[Fårupgård]] | 1610-06-17 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1662-04-08 | [[Ficheiro:Birgitte Thott.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q4924655|Q4924655]] | [[Blakey Vermeule]] | [[Cambridge]] | 1966-07-14 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Blakey-Vermeule.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q4939864|Q4939864]] | [[Sissela Bok]] | [[Estocolmo]] | 1934-12-02 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q4940170|Q4940170]] | [[Celia Grillo Borromeo]] | [[Xénova]] | 1684<br/>1684-06-29 | | 1777-08-23 | [[Ficheiro:Portrait of Clelia Grillo Borromeo Arese - Palazzo Borromeo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q4942448|Q4942448]] | [[Bonnie Steinbock]] | | 1947 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q4942499|Q4942499]] | [[Bonny Hicks]] | [[Kuala Lumpur]] | 1968-01-05 | [[Singapur]] | 1997-12-19 | |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q4944209|Q4944209]] | [[Sara Danius]] | ''[[:d:Q54337|Q54337]]'' | 1962-04-05 | [[Suecia]] | 2019-10-12 | [[Ficheiro:Sara Danius - 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q4946660|Q4946660]] | [[Jeanette Emt]] | | 1964-09-28 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q4949891|Q4949891]] | [[Elisabeth Gerle]] | | 1951-12-08 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Gerle2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q4953055|Q4953055]] | [[Ann Heberlein]] | [[Malmö]] | 1970-06-22 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Ann Heberlein.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q4953057|Q4953057]] | [[Božena Komárková]] | [[Tišnov]] | 1903-01-28 | [[República Checa]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1997-01-27 | |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q4955687|Q4955687]] | [[Ingeborg i Mjärhult]] | | 1665 | [[Suecia]] | 1749-07-23 | |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q4960130|Q4960130]] | [[Mojca Kumerdej]] | [[Liubliana]] | 1964 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Mojca Kumerdej , Frankfurter Buchmesse 2023 Ausschnitt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q4966250|Q4966250]] | [[Margaret Masterman]] | [[Londres]] | 1910-05-04 | [[Reino Unido]] | 1986-04-01 | |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q4966478|Q4966478]] | [[Anna-Sofia Maurin]] | | 1969 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q4967003|Q4967003]] | [[Brie Gertler]] | | 1967 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q4975099|Q4975099]] | [[Ingrid Robeyns]] | ''[[:d:Q118958|Q118958]]'' | 1972-09-10 | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Ingrid Robeyns 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q4986009|Q4986009]] | [[Maitreyi]] | | 1st millennium BCE | | 1st millennium BCE | |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q4994581|Q4994581]] | [[Johanne Agerskov]] | | 1873 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 1946 | [[Ficheiro:Johanne Agerskov.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q5004982|Q5004982]] | [[Béatrice Longuenesse]] | [[Francia]] | 1950 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Béatrice Longuenesse (born 1950) giving the 2023 Howison Lecture Self-Consciousness and 'I' – Anscombe and Sartre in Dialogue.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q5019252|Q5019252]] | [[Jaishree Odin]] | | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q5031574|Q5031574]] | [[Candace Vogler]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q5045090|Q5045090]] | [[Caroline Haddon]] | | 1837-04-15 | | 1905-03-13 | |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q5045109|Q5045109]] | [[Caroline Joan S. Picart]] | | 1966-01-31 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q5052654|Q5052654]] | [[Catherine Elgin]] | | 1948-02-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Catherine Elgin 2010 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q5052875|Q5052875]] | [[Catherine Pickstock]] | [[Nova York]] | 1952 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Catherine Pickstock 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q5053050|Q5053050]] | [[Cathleen Kaveny]] | [[Providence, Rhode Island|Providence]] | 1962-04-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q5057998|Q5057998]] | [[Celia Green]] | | 1935-11-26 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q5086051|Q5086051]] | [[Charlotte Lois Zelka]] | [[Long Beach]] | 1930-04-03 | [[Estados Unidos de América]] | 2001-10-06 | |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q5109221|Q5109221]] | [[Christia Mercer]] | [[Fort Worth, Texas|Fort Worth]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q5110874|Q5110874]] | [[Christina Slade]] | [[Adelaida]] | 1953-06-29 | | | [[Ficheiro:Christina Slade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q5125195|Q5125195]] | [[Claire Fagin]] | [[Nova York]] | 1926-11-25 | [[Estados Unidos de América]] | 2024-01-16 | [[Ficheiro:Claire-fagin-president-of-the-university-of-pennsylvania.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q5129220|Q5129220]] | [[Claudia Mills]] | [[Nova York]] | 1954-08-21 | | | |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q5139346|Q5139346]] | [[María Goyri]] | [[Madrid]] | 1873-08-29 | [[España]] | 1954-11-28 | [[Ficheiro:María Goyri.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q5163570|Q5163570]] | [[Constance Naden]] | [[Edgbaston]] | 1858-01-24 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1889-12-23 | [[Ficheiro:Further reliques of Constance Naden - being Essays and tracts for our times - edited, with an naalytical and critical introduction, and notes, by George M. McCrie (1891) (14594400129).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q5170586|Q5170586]] | [[Corinne Heline]] | [[Atlanta]] | 1882-08-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1975-07-26 | |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q5184502|Q5184502]] | [[Cressida Heyes]] | | 1970 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q5186330|Q5186330]] | [[Cristina Bicchieri]] | [[Milán]] | 1950 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Italia]] | | [[Ficheiro:UPCRISimages009 copy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q5248500|Q5248500]] | [[Debra Nails]] | | 1950-11-15 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q5248510|Q5248510]] | [[Debra Satz]] | [[Nova York]] | 1956 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:DebraSatz2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q5257014|Q5257014]] | [[Deni Elliott]] | | 1953-11-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elliott Portrait 3 copy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q5271298|Q5271298]] | [[Diana Schaub]] | | 1959-07-07 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q5298401|Q5298401]] | [[Dorothy Edgington]] | | 1941-04-29 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q5338697|Q5338697]] | [[Edith Wyschogrod]] | | 1930-06-08 | [[Estados Unidos de América]] | 2009-07-16 | [[Ficheiro:Edith Wyschogrod portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q5340106|Q5340106]] | [[Ednah Dow Littlehale Cheney]] | [[Boston]] | 1824-06-27 | [[Estados Unidos de América]] | 1904-11-19 | [[Ficheiro:Enda Dow Cheney.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q5353295|Q5353295]] | [[Elaine Storkey]] | ''[[:d:Q216638|Q216638]]'' | 1943 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q5361502|Q5361502]] | [[Elisabeth Leinfellner]] | [[Viena]] | 1938-10-14 | [[Austria]] | 2010-01-04 | [[Ficheiro:Elisabeth Leinfellner Lincoln, Nebraska circa 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q5361545|Q5361545]] | [[Elisabeth Schellekens]] | | 1974-05-05 | | | |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q5362883|Q5362883]] | [[Elizabeth Grosz]] | [[Sydney]] | 1952-10-14 | [[Australia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q5362903|Q5362903]] | [[Elizabeth Haldane]] | [[Edimburgo]] | 1862-05-27 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1937-12-24 | [[Ficheiro:E.S.Haldane 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q5363080|Q5363080]] | [[Elizabeth Kiss]] | [[Nova York]]<br/>[[Decatur, Xeorxia|Decatur]] | 1961-07-12 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elizabeth Kiss (philosopher).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q5367397|Q5367397]] | [[Elsa Cross]] | [[Cidade de México]] | 1946-03-06 | [[México]] | | [[Ficheiro:Elsa Cross. Foto de Pascual Borzelli Iglesias HD.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q5371993|Q5371993]] | [[Emiliya Dvoryanova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1958-05-04 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q5372189|Q5372189]] | [[Emily Grosholz]] | [[Filadelfia]] | 1950-10-17 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q5373627|Q5373627]] | [[Emmy van Deurzen]] | [[A Haia]] | 1951-12-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:EmmyvanDeurzen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q5394383|Q5394383]] | [[Ulla Karttunen]] | | 1956 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q5396190|Q5396190]] | [[Kevät Nousiainen]] | | 1950 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Nousiainen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q5398897|Q5398897]] | [[Esperanza Guisán]] | [[A Coruña]] | 1940-04-23 | [[España]] | 2015-11-27 | |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q5401245|Q5401245]] | [[Esther Meek]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q5478769|Q5478769]] | [[Frances Kamm]] | | | | | [[Ficheiro:Frances Kamm.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q5479101|Q5479101]] | [[Francesca Gargallo]] | [[Siracusa]] | 1956-11-25 | [[México]]<br/>[[Italia]] | 2022-03-03 | [[Ficheiro:Francesa Gargallo en 2012 - Foto GHT 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q5481071|Q5481071]] | [[Nancey Murphy]] | | 1951-06-12 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q5484692|Q5484692]] | [[Francoise Gaillard]] | [[Le Creusot]] | 1936-01-31 | [[Francia]] | 2025-09-02 | |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q5484785|Q5484785]] | [[Leonor Pérez Cabrera]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 1828-12-17 | [[Cuba]] | 1907-06-19 | [[Ficheiro:Pérez Cabrera 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q5486620|Q5486620]] | [[Maija-Riitta Ollila]] | | 1956 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q5503293|Q5503293]] | [[Freya Mathews]] | | 1949-09 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Frey Matthews 2018.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q5516023|Q5516023]] | [[Gabriele Taylor]] | | 1927-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q5517094|Q5517094]] | [[Gail Hareven]] | [[Tel Aviv]] | 1959 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q5527771|Q5527771]] | [[Gauri Ma]] | | 1857 | | 1938-03-01 | [[Ficheiro:Gauri Ma.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q5533081|Q5533081]] | [[Genevieve Lloyd]] | ''[[:d:Q5355275|Q5355275]]'' | 1941-10-16 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q5533095|Q5533095]] | [[Genevieve Vaughan]] | [[Corpus Christi, Texas|Corpus Christi]] | 1939-11-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q5556995|Q5556995]] | [[Ghosha]] | [[India]] | | | | |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q5560671|Q5560671]] | [[Gila Sher]] | [[Israel]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q5564910|Q5564910]] | [[Gisela Striker]] | [[Alemaña]] | 1943-11-26 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q5571439|Q5571439]] | [[Gloria Origgi]] | [[Milán]] | 1967 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q5591232|Q5591232]] | [[Grace Jantzen]] | | 1948-05-24 | [[Reino Unido]] | 2006-05-02 | |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q5591428|Q5591428]] | [[Grace de Laguna]] | [[East Berlin]] | 1878-09-28 | [[Estados Unidos de América]] | 1978-02-17 | |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q5625451|Q5625451]] | [[Leela Gandhi]] | [[Bombai]] | 1966 | [[India]] | | [[Ficheiro:London, Asia, Art, Worlds Sociality & Affect, Gandhi 14m30s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q5660809|Q5660809]] | [[Delia Steinberg Guzmán]] | [[Buenos Aires]] | 1943-01-07 | [[Arxentina]] | 2023-08-15 | [[Ficheiro:Delia Steinberg Guzman Concurso de piano Steinberg 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q5664038|Q5664038]] | [[Harriet Baber]] | | 1950-01-06 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q5668822|Q5668822]] | [[Alicia Puleo]] | [[Buenos Aires]] | 1952-11-30 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Alicia Puleo 2020 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q5673930|Q5673930]] | [[Ana María Martínez de la Escalera]] | [[Montevideo]] | 1953-09-05 | [[Uruguai]] | | [[Ficheiro:Amme2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q5674143|Q5674143]] | [[Ana de Miguel]] | [[Santander]] | 1961-10-26 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ana de Miguel.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q5677154|Q5677154]] | [[رژین پی‌یترا]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q5697394|Q5697394]] | [[Hedi Stadlen]] | [[Viena]] | 1916-01-06 | [[Austria]] | 2004-01-21 | |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q5698950|Q5698950]] | [[Heidi Ravven]] | | 1952 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q5702699|Q5702699]] | [[Helen Longino]] | | 1944-07-13 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Helen E Longino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q5703565|Q5703565]] | [[Helena Cronin]] | | 1942 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q5703734|Q5703734]] | [[Helena Sheehan]] | | 1944 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q5749346|Q5749346]] | [[Carla Cordua]] | [[Los Ángeles, Chile|Los Ángeles]] | 1925-12-25 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Carla Cordua 2004.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q5752500|Q5752500]] | [[Simonka de Jong]] | [[Ámsterdam]] | 1972-05-09 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q5753278|Q5753278]] | [[Carolina Scotto]] | [[Córdoba, Arxentina|Córdoba]] | 1958-03-18 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Carolina Scotto 2008-02-12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q5760902|Q5760902]] | [[Hilary Bok]] | | 1959 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q5761328|Q5761328]] | [[Hilda D. Oakeley]] | [[Durham, Inglaterra|Durham]] | 1867-10-12 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1950-10-07 | [[Ficheiro:King's College of Household and Social Science Hilda D. Oakeley.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q5761523|Q5761523]] | [[Hilde Lindemann]] | | 1947-07-16 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q5830003|Q5830003]] | [[Elsa Cecilia Frost]] | [[Cidade de México]] | 1928-12-25 | [[México]] | 2005-07-01 | |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q5831491|Q5831491]] | [[Emma Godoy]] | [[Guanajuato]] | 1918-03-25 | [[México]] | 1989-07-30 | |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q5849381|Q5849381]] | [[Esther Díaz]] | ''[[:d:Q615244|Q615244]]'' | 1939-12-01 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Esther Díaz.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q5856346|Q5856346]] | [[Saras Dewi]] | ''[[:d:Q11506|Q11506]]'' | 1983-09-16 | [[Indonesia]] | | [[Ficheiro:University of Indonesia Courtesy Visit to the Embassy of Palestine, Jakarta, 30 September 2025 01 (Saras Dewi).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q5873749|Q5873749]] | [[Gabriela Onetto]] | [[Montevideo]] | 1963-10-28 | [[Uruguai]] | | [[Ficheiro:Gabriela Onetto (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q5913483|Q5913483]] | [[Hourya Benis-Sinaceur]] | [[Casablanca]] | 1940-10-11 | [[Marrocos]]<br/>[[Francia]] | | [[Ficheiro:Sinaceur.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q5914075|Q5914075]] | [[Ilse Schütz-Buenaventura]] | [[Cali]] | 1938 | [[Colombia]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q5954783|Q5954783]] | [[Juliana González Valenzuela]] | [[Cidade de México]] | 1936-09-19 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q6003346|Q6003346]] | [[Zaynab Fawwaz]] | ''[[:d:Q2733823|Q2733823]]'' | 1844 | ''[[:d:Q3326429|Q3326429]]'' | 1914 | [[Ficheiro:Zeinab Fawaz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q6003720|Q6003720]] | [[María Elósegui]] | [[Donostia]] | 1957-12-07 | [[España]] | | [[Ficheiro:María Elósegui Itxaso 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q6004272|Q6004272]] | [[María Manzano Arjona]] | [[Archidona]] | 1950 | [[España]] | | [[Ficheiro:María Manzano, 1977 Dec (portioned).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q6010869|Q6010869]] | [[Mercedes Gómez Blesa]] | [[Casas-Ibáñez]] | 1964 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mercedes Gómez-Blesa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q6035190|Q6035190]] | [[Inna Solomonik]] | | 1932-08-07 | [[Unión Soviética]] | 2009-07-14 | [[Ficheiro:SolomonikInna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q6049800|Q6049800]] | [[Olga Elizabeth Hansberg Torres]] | [[Cidade de México]] | 20th century | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q6061949|Q6061949]] | [[İoanna Kuçuradi]] | [[Istanbul]] | 1936-10-04 | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Bodrum Belediyesi 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q6118610|Q6118610]] | [[Renata Salecl]] | ''[[:d:Q15918|Q15918]]'' | 1962-01-09 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Renata Salecl, Munich Security Conference 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q6150210|Q6150210]] | [[Jan Willis]] | | 1948 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q6152369|Q6152369]] | [[Jane Heal]] | | 1946-10-21 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jane Heal, St John's College.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q6152680|Q6152680]] | [[Jane Roland Martin]] | [[Nova York]] | 1929-07-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jane Roland Martin (July 20, 1929-), photo by Charles Ketcham, CC 4.0 rights granted by Joyce Ketcham.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q6153494|Q6153494]] | [[Janet McCracken]] | | 1959-10-31 | | | |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q6153567|Q6153567]] | [[Janet Radcliffe Richards]] | | 1944 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Janet Radcliffe Richards.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q6161556|Q6161556]] | [[Victoria Sendón de León]] | [[Alacant]] | 1942 | [[España]] | | [[Ficheiro:Victoria Sendón 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q6167967|Q6167967]] | [[Jayshree Talwalkar]] | [[India]] | 1957-07-12 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q6170615|Q6170615]] | [[Jean Elizabeth Hampton]] | | 1954-06-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1996-04-02 | |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q6170855|Q6170855]] | [[Jean Houston]] | [[Nova York]] | 1937-05-10 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q6176776|Q6176776]] | [[Jelica Šumič Riha]] | | 1958 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | | |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q6178448|Q6178448]] | [[Jennifer Hornsby]] | | 1951 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q6179490|Q6179490]] | [[Jenny Teichman]] | [[Melbourne]] | 1930 | [[Reino Unido]] | 2018-09-12 | |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q6192933|Q6192933]] | [[Jill Marsden]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q6204963|Q6204963]] | [[Joan Copjec]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Joan Copjec, Twenty Shovelsful of Dirt (1 5) 2m49s (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q6216361|Q6216361]] | [[Johanna Drucker]] | [[Filadelfia]] | 1952-05-30 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Johanna Drucker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q6288364|Q6288364]] | [[Josephine Gatt Ciancio]] | ''[[:d:Q585187|Q585187]]'' | 1946 | [[Malta]] | | |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q6303259|Q6303259]] | [[Judith Andre]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q6303370|Q6303370]] | [[Judith E. Schlanger]] | [[París]] | 1936 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q6369679|Q6369679]] | [[Karen Hanson]] | | 1948-04-11 | | | |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q6369731|Q6369731]] | [[Karen J. Warren]] | [[Nova Inglaterra]] | 1947-09-10 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-08-21 | |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q6372516|Q6372516]] | [[Karlina Leksono Supelli]] | [[Iacarta]] | 1958-01-15 | [[Indonesia]] | | [[Ficheiro:Karlina Leksono Supelli at the International Conference on Feminism, 2016-09-24.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q6375163|Q6375163]] | [[Katarina Majerhold]] | ''[[:d:Q1012|Q1012]]'' | 1971-05-20 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Katarina majerhold 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q6375205|Q6375205]] | [[Katarzyna Jaszczolt]] | | 1963-12-09 | | | [[Ficheiro:Kasia Jaszczolt in 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q6375796|Q6375796]] | [[Kate Soper]] | | 1943 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q6376746|Q6376746]] | [[Kathleen Higgins]] | | 1954 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q6376786|Q6376786]] | [[Kathleen Lennon]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q6377335|Q6377335]] | [[Kathy Wilkes]] | | 1946-06-23 | | 2003-08-21 | |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q6386232|Q6386232]] | [[Kelly Oliver]] | | 1958-07-28 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q6389108|Q6389108]] | [[Louise-Anastasia Serment]] | [[Grenoble]] | 1642 | [[Francia]] | 1692-12-17 | |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q6405154|Q6405154]] | [[Carmen de Zulueta]] | [[Madrid]] | 1916-11-26 | [[España]] | 2010-05-01 | |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q6409990|Q6409990]] | [[Kimberlé Crenshaw]] | ''[[:d:Q491239|Q491239]]'' | 1959-05-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kimberlé Crenshaw (40901215153).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q6456228|Q6456228]] | [[L.A. Paul]] | | 1966-11-10 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q6460149|Q6460149]] | [[Iryna Dubianieckaja]] | [[Minsk]] | 1964-05-23 | | | [[Ficheiro:Iryna Dubianieckaja ŭ kniharni «Ў».Jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q6470434|Q6470434]] | [[Mary Shepherd]] | | 1777-12-31 | | 1847-01-07 | |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q6489465|Q6489465]] | [[Larisa Trembovler]] | | 1966 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q6490687|Q6490687]] | [[Gisela Kittel]] | ''[[:d:Q104192|Q104192]]'' | 1940-03-13 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q6530689|Q6530689]] | [[Leslie Cannold]] | ''[[:d:Q2037513|Q2037513]]'' | 1965-04-01 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Leslie Cannold.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q6540122|Q6540122]] | [[Liao Xiaoyi]] | [[Chongqing]] | 1954 | [[República Popular da China]] | | |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q6548051|Q6548051]] | [[Lilli Alanen]] | [[Pori]] | 1941-10-16 | [[Finlandia]] | 2021-10-22 | |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q6548542|Q6548542]] | [[Lily Montagu]] | [[Londres]] | 1873-12-22 | | 1963-01-22 | [[Ficheiro:Lilan helen montague cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q6551801|Q6551801]] | [[Linda Alcoff]] | [[Panamá]] | 1955-07-25 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q6551995|Q6551995]] | [[Linda Stirling]] | [[Long Beach]] | 1921-10-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1997-07-20 | [[Ficheiro:Zorro's Black Whip (1944 serial) still 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q6552543|Q6552543]] | [[Lindley Darden]] | | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q6558058|Q6558058]] | [[Lisa H. Schwartzman]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q6586404|Q6586404]] | [[Sarah Ora Heller Wilensky]] | ''[[:d:Q188336|Q188336]]'' | 1920-12-05 | [[Israel]] | 2022-08-03 | |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q6605237|Q6605237]] | [[Kikuchi Ryōju]] | | 1908<br/>1907 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1996<br/>2001 | |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q6626060|Q6626060]] | [[Patricia Altenbernd Johnson]] | | 1945 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q6642907|Q6642907]] | [[Yehudit Cook]] | | 1932 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q6652694|Q6652694]] | [[Mara Beller]] | [[Chernivtsi]] | 1945-08-14 | [[Israel]] | 2004-10-30 | |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q6660702|Q6660702]] | [[Lizzie Fricker]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q6676109|Q6676109]] | [[Lopamudra]] | | | [[India]] | | [[Ficheiro:AgathiyarLopamudra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q6680890|Q6680890]] | [[Loreta Anilionytė]] | [[Kaunas]] | 1963-09-08 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q6681075|Q6681075]] | [[Lori Gruen]] | [[Chicago]] | 1962-10-30 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q6681600|Q6681600]] | [[Lorraine Code]] | | 1937 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q6688930|Q6688930]] | [[Louise Rosenblatt]] | [[Atlantic City, Nova Jersey|Atlantic City]] | 1904-08-23 | [[Estados Unidos de América]] | 2005-02-08 | [[Ficheiro:Louise Rosenblatt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q6698172|Q6698172]] | [[Lucy Allais]] | | | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q6712227|Q6712227]] | [[M. M. McCabe]] | [[Glasgow]] | 1948-12-18 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q6759335|Q6759335]] | [[Margaret Dauler Wilson]] | [[Pittsburgh, Pensilvania|Pittsburgh]] | 1939-01-29 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-08-27 | |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q6761036|Q6761036]] | [[Maria Baghramian]] | [[Teherán]] | 1954-03-21 | | | [[Ficheiro:Professor Maria Baghramian, UCD School of Philosophy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q6761379|Q6761379]] | [[María Lugones]] | [[Buenos Aires]] | 1944-10-08 | [[Arxentina]] | 2020-07-14 | [[Ficheiro:Retrato de María Lugones.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q6765161|Q6765161]] | [[Marion Cummings]] | | 1876 | [[Estados Unidos de América]] | 1926 | |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q6766320|Q6766320]] | [[Marjorie Perloff]] | [[Viena]] | 1931-09-28 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]] | 2024-03-24 | [[Ficheiro:Marjorie Perloff.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q6772337|Q6772337]] | [[Esther Elam]] | [[Tel Aviv]] | 1939-07-12 | [[Israel]] | 2023-08-01 | [[Ficheiro:Esther Elam.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q6774450|Q6774450]] | [[Martha Klein]] | [[California]] | 1941-04 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q6778959|Q6778959]] | [[Mary Anne Warren]] | | 1946-08-17 | [[Estados Unidos de América]] | 2010-08-09 | |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q6779503|Q6779503]] | [[Mary Everest Boole]] | ''[[:d:Q1222802|Q1222802]]'' | 1832-03-11 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1916-05-17 | [[Ficheiro:Mary Everest Boole.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q6779845|Q6779845]] | [[Mary J. Gregor]] | | 1928-01-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-10-31 | |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q6779929|Q6779929]] | [[Mary Jo Leddy]] | | 1946-02-01 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q6780434|Q6780434]] | [[Mary O'Brien]] | ''[[:d:Q2551894|Q2551894]]'' | 1926-07-08 | | 1998-10-17 | |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q6780805|Q6780805]] | [[Mary T. Clark]] | [[Filadelfia]] | 1913-10-23 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-09-01 | |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q6780835|Q6780835]] | [[Mary Tiles]] | | 1946 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q6795971|Q6795971]] | [[Maxine Greene]] | [[Brooklyn]] | 1917-12-22 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-05-29 | [[Ficheiro:Maxine-greene.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q6796429|Q6796429]] | [[May Brodbeck]] | [[Newark, Nova Jersey|Newark]] | 1917-07-26 | [[Estados Unidos de América]] | 1983-08-01 | |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q6812616|Q6812616]] | [[Melissa (Q6812616)|Melissa]] | | 3rd century BCE | | 3rd century BCE | |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q6817860|Q6817860]] | [[Mera J. Flaumenhaft]] | | 1945-04-28 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-12-30 | |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q6827981|Q6827981]] | [[Micere Githae Mugo]] | ''[[:d:Q4860708|Q4860708]]'' | 1942-12-12 | [[Kenya]]<br/>[[Zimbabwe]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2023-06-30 | |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q6836800|Q6836800]] | [[Michele Moody-Adams]] | | 1956-08-31 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q6845020|Q6845020]] | [[Mihaela Miroiu]] | ''[[:d:Q215719|Q215719]]'' | 1955-03-10 | [[Romanía]] | | [[Ficheiro:Mihaela miroiu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q6899884|Q6899884]] | [[Ayala Gliksberg]] | [[Tel Aviv]] | 1935-10-22 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:דר. אילה גליקסברג.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q6956337|Q6956337]] | [[Zofia Zdybicka]] | ''[[:d:Q983723|Q983723]]'' | 1928-08-05 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Lech Kaczyński, Zofia Zdybicka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q6957644|Q6957644]] | [[Nadežda Čačinovič]] | [[Budapest]] | 1947-04-01 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Nadezda-Cacinovic.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q6962551|Q6962551]] | [[Nancy Bauer]] | | 1960 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q6962908|Q6962908]] | [[Nancy Pearcey]] | | 1952 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q6964616|Q6964616]] | [[Naomi Baron]] | [[Nova York]] | 1946-09-27 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q6983049|Q6983049]] | [[Sara Klein-Braslavy]] | ''[[:d:Q180294|Q180294]]'' | 1942-07-01 | [[Israel]] | 2025-11-10 | [[Ficheiro:יום עיון לכבוד שרה קליין-ברסלבי או״ת-יוני 2011.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q7002682|Q7002682]] | [[Franca D'Agostini]] | [[Turín]] | 1952-09-11 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Franca D'Agostini.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q7013292|Q7013292]] | [[Rivka Schechter]] | | 1929-03-04<br/>1929 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q7035492|Q7035492]] | [[Nikola Biller-Andorno]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q7050957|Q7050957]] | [[Noretta Koertge]] | | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q7129268|Q7129268]] | [[Pamela Sue Anderson]] | ''[[:d:Q486229|Q486229]]'' | 1955-04-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-03-12 | |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q7145817|Q7145817]] | [[Patricia Russell]] | | 1910 | [[Reino Unido]] | 2004 | |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q7162575|Q7162575]] | [[Penelope Mackie]] | | 1900 | | 2022 | |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q7191755|Q7191755]] | [[Pieranna Garavaso]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q7220447|Q7220447]] | [[Pepita Haezrahi]] | [[Chernivtsi]] | 1921-05-30 | [[Israel]] | 1963-05-24 | [[Ficheiro:Pepita and Yehuda Haezrachi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q7245585|Q7245585]] | [[Priscilla Cohn]] | | 1933-12-14 | [[Estados Unidos de América]] | 2019-06-27 | |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q7279132|Q7279132]] | [[Rachel Adler]] | [[Chicago]] | 1943-07-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q7279134|Q7279134]] | [[Rachel Albeck-Gidron]] | [[Xerusalén]] | 1960-04-20<br/>1960 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Rachel Albeck-Gidron.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q7284019|Q7284019]] | [[Raili Kauppi]] | | 1920 | [[Finlandia]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q7293111|Q7293111]] | [[Ranjana Khanna]] | | 1966-12-13 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q7312605|Q7312605]] | [[Renate Holub]] | | 1946-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q7351513|Q7351513]] | [[Roberta Kevelson]] | ''[[:d:Q49194|Q49194]]'' | 1931-11-04 | [[Estados Unidos de América]] | 1998-11-28 | |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q7365519|Q7365519]] | [[Ronda Chervin]] | | 1937 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q7367915|Q7367915]] | [[Rose Rand]] | [[Lviv]] | 1903-06-14 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]] | 1980-07-28 | |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q7368373|Q7368373]] | [[Rosemary Haughton]] | [[Londres]] | 1927-04-13 | [[Reino Unido]] | 2024-05-09 | |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q7382918|Q7382918]] | [[Ruth Chang]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ruth Chang.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q7383070|Q7383070]] | [[Ruth L. Saw]] | | 1901-08-01 | | 1986-03-23 | |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q7383104|Q7383104]] | [[Ruth Macklin]] | | 1938 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q7383143|Q7383143]] | [[Ruth Nanda Anshen]] | ''[[:d:Q49188|Q49188]]'' | 1900-06-14 | [[Estados Unidos de América]] | 2003-12-02 | |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q7397938|Q7397938]] | [[Sadie Plant]] | [[Birmingham]] | 1964-03-16 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Sadie-plant-kunstverein-muc-2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q7405159|Q7405159]] | [[Sally Haslanger]] | [[Connecticut]] | 1955 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sally Haslanger, May 2013 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q7416537|Q7416537]] | [[Sandra Bartky]] | [[Chicago]] | 1935-05-05 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-10-17<br/>2016-10-18 | |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q7416592|Q7416592]] | [[Sandra Dingli]] | ''[[:d:Q918186|Q918186]]'' | 1952 | [[Malta]] | | |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q7421644|Q7421644]] | [[Sara Grant]] | | 1922-12-19 | [[Reino Unido]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q7421755|Q7421755]] | [[Sara Ruddick]] | | 1935-02-17 | [[Estados Unidos de América]] | 2011-03-20 | |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q7422394|Q7422394]] | [[Sarah Hoagland]] | [[Denver]] | 1945 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q7460380|Q7460380]] | [[Shadia Drury]] | | 1950 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q7488829|Q7488829]] | [[Shannon Bell]] | | 1955-07-05 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q7490516|Q7490516]] | [[Sharyn Clough]] | | 1965-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q7495367|Q7495367]] | [[Sherrilyn Roush]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q7531206|Q7531206]] | [[Sister Vajira]] | [[Hamburgo]] | 1928-10-14 | | 1991-12-07 | |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q7562889|Q7562889]] | [[Sophia Hume]] | | 1702 | [[Estados Unidos de América]] | 1774 | |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q7578936|Q7578936]] | [[Spomenka Hribar]] | [[Belgrado]] | 1941-01-25 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Spomenka Hribar 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q7634104|Q7634104]] | [[Johnny Golding]] | [[Estado de Nova York|Nova York]] | 1958-05-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:SueGolding at VirtualFutures2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q7634295|Q7634295]] | [[Sue Spaid]] | [[Pittsburgh, Pensilvania|Pittsburgh]] | 1961 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q7647596|Q7647596]] | [[Susan Bordo]] | [[Newark, Nova Jersey|Newark]] | 1947-01-24 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q7647824|Q7647824]] | [[Susan Finsen]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q7647988|Q7647988]] | [[Susan Hurley]] | | 1954-09-16 | [[Reino Unido]] | 2007-08-16 | |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q7648174|Q7648174]] | [[Susan Mendus]] | | 1951-08-25 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q7648260|Q7648260]] | [[Susan Oyama]] | | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q7648308|Q7648308]] | [[Susan Wolf]] | | 1952-07-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Susan Rose Wolf (born 1952) giving the 2024 Howison Lecture Character and Agency.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q7653146|Q7653146]] | [[Swami Abhayananda]] | | 1842 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Swami Abhayananda (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q7680735|Q7680735]] | [[Tamar Gendler]] | [[Princeton, Nova Jersey|Princeton]] | 1965-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Tamar Gendler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q7680751|Q7680751]] | [[Tamar Ross]] | [[Detroit]] | 1938-01-16 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q7685145|Q7685145]] | [[Tara Smith]] | | 1961 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Tara Smith.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q7909128|Q7909128]] | [[Val Plumwood]] | ''[[:d:Q7703564|Q7703564]]'' | 1939-08-11 | [[Australia]] | 2008-02-28 | [[Ficheiro:Val Plumwood (1990, cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q7910869|Q7910869]] | [[Valentina Harizanov]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q7922532|Q7922532]] | [[Veronique Zanetti]] | [[Lausana]] | 1959 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q7945956|Q7945956]] | [[Julia Wieleżyńska]] | [[Varsovia]] | 1881-11-17 | [[Polonia]] | 1943-09-20 | [[Ficheiro:Julia Wieleżyńska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q8044361|Q8044361]] | [[Xie Daoyun]] | | 349 | ''[[:d:Q306928|Q306928]]'' | 409 | [[Ficheiro:Xie Daoyun.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q8061670|Q8061670]] | [[Yuriko Saito]] | [[Sapporo]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q8077011|Q8077011]] | [[Ásta Kristjana Sveinsdóttir]] | [[Reiquiavik]] | 1969-10-05 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q8145613|Q8145613]] | [[Nida Vasiliauskaitė]] | [[Vilnius]] | 1975-12-21 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q8197268|Q8197268]] | [[Amelia Valcárcel]] | [[Madrid]] | 1949-11-16 | [[España]] | | [[Ficheiro:Amelia Valcarcel y Bernardo de Quirós (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q8249129|Q8249129]] | [[Meng Mu]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q8865086|Q8865086]] | [[Irena Słońska]] | [[Lublin]] | 1906-05-05 | [[Polonia]] | 1989-03-15 | [[Ficheiro:Skowronek Irena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q9002416|Q9002416]] | [[Heleieth Saffioti]] | [[Ibirá]] | 1934-01-04 | [[Brasil]] | 2010-12-13 | |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q9070706|Q9070706]] | [[Rosa María Rodríguez Magda]] | [[Valencia]] | 1957 | [[España]] | | [[Ficheiro:Rosa María Rodríguez Magda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q9098415|Q9098415]] | [[Ángela Sierra]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 1945-01-10 | [[España]] | | [[Ficheiro:1657566238321 P012 Angela del Carmen SIERRA GONZALES 005 MOBILE.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q9141888|Q9141888]] | [[Agata Bielik-Robson]] | [[Varsovia]] | 1966-06-06 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agata Bielik-Robson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q9142314|Q9142314]] | [[Agnieszka Kołakowska]] | [[Łódź]] | 1960 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q9148165|Q9148165]] | [[Alicja Iwańska]] | [[Gardzienice, Lublin Voivodeship]] | 1918-05-13 | ''[[:d:Q207272|Q207272]]''<br/>[[Estados Unidos de América]]<br/>[[República Popular de Polonia]] | 1996-09-26 | |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q9148213|Q9148213]] | [[Alicja Przyłuska-Fiszer]] | [[Varsovia]] | 1955-05-30 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q9155250|Q9155250]] | [[Anna Jedynak]] | [[Varsovia]] | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q9165320|Q9165320]] | [[Barbara Chyrowicz]] | [[Katowice]] | 1960-03-25 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q9165442|Q9165442]] | [[Barbara Krawcowicz]] | | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q9165492|Q9165492]] | [[Barbara Markiewicz]] | | 1947 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q9168017|Q9168017]] | [[Beata Borowicz-Sierocka]] | | 1950-07-17 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Beata Borowicz-Sierocka (2008).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q9168079|Q9168079]] | [[Beata Ostrowicka]] | | 1966 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Beata Ostrowicka.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q9201494|Q9201494]] | [[Daniela Gromska]] | [[Lviv]] | 1889-05-17 | [[Polonia]] | 1973-12-20 | |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q9201639|Q9201639]] | [[Danuta Gierulanka]] | [[Cracovia]] | 1909-03-04 | [[Polonia]] | 1995-04-29 | |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q9253226|Q9253226]] | [[Elżbieta Paczkowska-Łagowska]] | ''[[:d:Q123511|Q123511]]'' | 1948-04-25 | [[Polonia]] | 2021-02-01 | |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q9253235|Q9253235]] | [[Elżbieta Pietruska-Madej]] | | 1938-06-07 | [[Polonia]] | 2001-06-26 | |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q9256755|Q9256755]] | [[Ewa Majewska]] | [[Varsovia]] | 1978 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Ewa 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q9256851|Q9256851]] | [[Ewa Sowa]] | | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q9258471|Q9258471]] | [[Felicja Czerniaków]] | [[Varsovia]] | 1883 | | 1950-02-24 | |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q9265175|Q9265175]] | [[Gabriela Kurylewicz]] | [[Varsovia]] | 1971-06-23<br/>1968 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:GK&BKA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q9285316|Q9285316]] | [[Halina Bortnowska]] | ''[[:d:Q47554|Q47554]]'' | 1931-09-23 | [[Polonia]] | 2024-06-19 | [[Ficheiro:Halina Bortnowska Warsaw Poland October10 2010 Fot Mariusz Kubik 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q9285475|Q9285475]] | [[Halina Walentowicz]] | | 1955-08-08 | | | [[Ficheiro:Halina-walentowicz-2005.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q9285945|Q9285945]] | [[Hanna Buczyńska-Garewicz]] | [[Varsovia]] | 1932-11-26 | [[Polonia]] | 2019-12-27 | |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q9287361|Q9287361]] | [[Helena Kozakiewicz]] | | | [[Polonia]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q9336113|Q9336113]] | [[Shoshana Ronen]] | | 1937 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q9353285|Q9353285]] | [[Sławomira Walczewska]] | [[Częstochowa]] | 1960-06-25 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q9367220|Q9367220]] | [[Urszula Żegleń]] | | 1949-03-24 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q9391846|Q9391846]] | [[Zofia Rosińska]] | | 1940 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q10263773|Q10263773]] | [[Dalila Pereira da Costa]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1918-03-04 | [[Portugal]] | 2012-03-02 | |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q10307019|Q10307019]] | [[Joana Serrado]] | [[Coímbra]] | 1979-03-03 | [[Portugal]] | | |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q10321947|Q10321947]] | [[Lélia Gonzalez]] | [[Belo Horizonte]] | 1935-02-01 | [[Brasil]] | 1994-07-10 | [[Ficheiro:Lélia Gonzalez by Cezar Loureiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q10334275|Q10334275]] | [[Marcia Tiburi]] | ''[[:d:Q941580|Q941580]]'' | 1970-04-06 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Marcia Tiburi - Campinas 03.10.2008 (3342360020).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q10355765|Q10355765]] | [[Públia Hortênsia de Castro]] | [[Vila Viçosa]] | 1548 | [[Reino de Portugal]] | 1595 | [[Ficheiro:Publia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q10368814|Q10368814]] | [[Scarlett Marton]] | [[São Paulo]] | 1951-01-15 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Scarlett Marton - Campinas 17.10.2008 (3345269970).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q10374688|Q10374688]] | [[Sueli Carneiro]] | [[São Paulo]] | 1950-06-24 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Sueli-carneiro-foto-andre-seiti-e1521580460291.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q10376637|Q10376637]] | [[Sônia T. Felipe]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q10392202|Q10392202]] | [[Viviane Mosé]] | [[Vitória, Espírito Santo|Vitória]] | 1964-01-16 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Dani Lima e Viviane Mosé 13.06.08 Campinas (3232662986).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q10826327|Q10826327]] | [[Anna Hogenová]] | ''[[:d:Q915740|Q915740]]'' | 1946-10-23 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Anna Hogenová 2020 34.06.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q11365575|Q11365575]] | [[Yumiko Nakamura]] | [[Tokyo]] | 1944-03 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q11401567|Q11401567]] | [[Miyuki Kitajima]] | | 1933 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q11401641|Q11401641]] | [[Sakiko Kitagawa]] | [[Prefectura de Fukuoka]] | 1952-11-22 | [[Xapón]] | 2011-12-02 | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q11419987|Q11419987]] | [[Takako Shikaya]] | [[Iocoama]] | 1944 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q11428491|Q11428491]] | [[Akiko Tsukamoto]] | [[Tokyo]] | 1941-11-01 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q11439268|Q11439268]] | [[Aiko Ōgoshi]] | [[Prefectura de Kyoto]] | 1946 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2021-03-15 | |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q11476834|Q11476834]] | [[Akiko Shimada]] | [[Tokyo]] | 1936-03-19 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q11479722|Q11479722]] | [[Sachiko Sakonji]] | [[Tokyo]] | 1938-04-12 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q11496805|Q11496805]] | [[Mitsuko Tokoro]] | [[Tokyo]] | 1939-01-03 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1968-01-27 | |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q11522299|Q11522299]] | [[Hiroko Sugita]] | [[Matsuyama]] | 1935-03 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2024-06-16 | |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q11522849|Q11522849]] | [[Masuko Murakami]] | | 1933 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q11548136|Q11548136]] | [[Masako Keta]] | [[Shizuoka]] | 1953-01-11 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q11551966|Q11551966]] | [[Akiko Ikeda]] | [[Tokyo]] | 1960-08-21 | [[Xapón]] | 2007-02-23 | |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q11552103|Q11552103]] | [[Mie Ikeda]] | | 1919 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1997 | |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q11561093|Q11561093]] | [[Reiko Shimizu]] | | 1935-07 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2006-03-04 | |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q11615325|Q11615325]] | [[Eiko Hanaoka]] | | 1938-05-05 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q11644007|Q11644007]] | [[Tsugiko Sakai]] | | 1936 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q11651505|Q11651505]] | [[Hisako Nagakura]] | | 1940 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2008-01-11 | |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q11684438|Q11684438]] | [[Janet Smith]] | | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q11686292|Q11686292]] | [[Anna Zeidler-Janiszewska]] | [[Poznan]] | 1951 | [[Polonia]] | 2017-07-27<br/>2017-07-26 | |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q11687372|Q11687372]] | [[Barbara Stanosz]] | [[Varsovia]] | 1935-01-08<br/>1935 | [[Polonia]] | 2014-06-07<br/>2014 | |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q11696748|Q11696748]] | [[Elżbieta Jung]] | | 1956 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q11708812|Q11708812]] | [[Helena Eilstein]] | | 1922-02-02 | [[Polonia]] | 2009-11-15 | |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q11713792|Q11713792]] | [[Irena Lasota]] | | 1945-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q11714979|Q11714979]] | [[Izydora Dąmbska]] | [[Lviv]] | 1904-01-03 | [[Polonia]] | 1983-06-18 | |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q11715934|Q11715934]] | [[Jadwiga Mizińska]] | ''[[:d:Q1787507|Q1787507]]'' | 1945-12-19 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q11719800|Q11719800]] | [[Janina Gajda-Krynicka]] | [[Cracovia]] | 1940 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q11719826|Q11719826]] | [[Janina Kotarbińska]] | [[Varsovia]] | 1901-01-19 | [[Polonia]] | 1997-01-02 | |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q11728047|Q11728047]] | [[Jolanta Brach-Czaina]] | [[Varsovia]] | 20th century<br/>1937 | [[Polonia]] | 2021-03-16 | |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q11731792|Q11731792]] | [[Josepha Kodis]] | [[Navahrudak]] | 1865-04-19 | | 1940-12-30 | [[Ficheiro:Józefa Krzyżanowska-Kodisowa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q11748779|Q11748779]] | [[Krystyna Starczewska]] | ''[[:d:Q47554|Q47554]]'' | 1937-11-16 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Kobiety Wolności 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q11748804|Q11748804]] | [[Krystyna Zamiara]] | | 1940-04-16 | [[Polonia]] | 2012-01-13 | |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q11749046|Q11749046]] | [[Krzysia Górniak]] | [[Olsztyn]] | 1974-02-09 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Krzysia Górniak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q11756809|Q11756809]] | [[Lilianna Kiejzik]] | ''[[:d:Q104720|Q104720]]'' | 20th century | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Lilianna kiejzik.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q11764020|Q11764020]] | [[Ludwika Dobrzyńska-Rybicka]] | [[Brzeżawa]] | 1868-11-19 | [[Polonia]] | 1958-10-07 | [[Ficheiro:Ludwika Dobrzyńska-Rybicka.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q11768869|Q11768869]] | [[Maria Gołaszewska]] | ''[[:d:Q2070896|Q2070896]]'' | 1926-06-29 | [[Polonia]] | 2015-11-06 | |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q11769231|Q11769231]] | [[Maria Wodzyńska-Walicka]] | ''[[:d:Q721937|Q721937]]'' | 1945-01-13 | [[Polonia]] | 2025-05-21 | |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q11770546|Q11770546]] | [[Marta Bucholc]] | [[Olsztyn]]<br/>''[[:d:Q999614|Q999614]]'' | 1978-03-28 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q11774198|Q11774198]] | [[Danica Slouková]] | ''[[:d:Q27001|Q27001]]'' | 1951-06-04 | [[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q11860443|Q11860443]] | [[Gertrud Simmel]] | [[Potsdam]] | 1864 | ''[[:d:Q1206012|Q1206012]]'' | 1938 | [[Ficheiro:Jacob Hilsdorf - Gertrud Simmel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q11861794|Q11861794]] | [[Heidi Liehu]] | | 1967 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Heidi Liehu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q11875260|Q11875260]] | [[Leena Vilkka]] | | 1964-07-21 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q11875351|Q11875351]] | [[Leila Haaparanta]] | ''[[:d:Q930181|Q930181]]'' | 1954-10-20 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q11884718|Q11884718]] | [[Nora Hämäläinen]] | | 1978 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Nora Hämäläinen bokmässan 2024, IMG 3337.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q11888242|Q11888242]] | [[Pirkko Lahti]] | ''[[:d:Q668748|Q668748]]'' | 1941-08-20 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Pirkko Lahti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q11892464|Q11892464]] | [[Sara Heinämaa]] | [[Helsinqui]] | 1960-11-18 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q11895368|Q11895368]] | [[Susanna Lindberg]] | | 1966 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1035 | [[:d:Q11896519|Q11896519]] | [[Tarja Kallio-Tamminen]] | [[Hyvinkää]] | 1955-03-14 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1036 | [[:d:Q11913238|Q11913238]] | [[Catalina Maura i Pou]] | [[Palma]] | 1664 | [[Coroa de Aragón]] | 1735 | |- | style='text-align:right'| 1037 | [[:d:Q11934540|Q11934540]] | [[Madrona Clarina i Colomer]] | [[Barcelona]] | 1688 | [[Coroa de Aragón]] | 1744 | [[Ficheiro:ClarinaMadrona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1038 | [[:d:Q11934552|Q11934552]] | [[Magdalena Rialp]] | [[Pla d'Urgell]] | 1668-02-02 | [[Coroa de Aragón]] | 1710-11-15 | |- | style='text-align:right'| 1039 | [[:d:Q11935544|Q11935544]] | [[Marina Subirats i Martori]] | [[Barcelona]] | 1943-03-13 | [[España]] | | [[Ficheiro:Marina Subirats 3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1040 | [[:d:Q11935766|Q11935766]] | [[María de los Llanos Lozano Guevara]] | [[Madrid]] | 1926 | [[España]] | 2015-08-20 | |- | style='text-align:right'| 1041 | [[:d:Q11938636|Q11938636]] | [[Neus Campillo i Iborra]] | [[Sueca]] | 1945 | [[España]] | | [[Ficheiro:NEUS CAMPILLO 2.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1042 | [[:d:Q11944385|Q11944385]] | [[Radegunda de Treviño]] | [[Villamayor de Treviño]] | 1119 | | 1152 | |- | style='text-align:right'| 1043 | [[:d:Q11955756|Q11955756]] | [[Arria]] | | 2nd century | [[Roma antiga|Roma Antiga]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1044 | [[:d:Q11963286|Q11963286]] | [[Cathrine Egeland]] | | 1971 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1045 | [[:d:Q11973915|Q11973915]] | [[Hanne Andrea Kraugerud]] | [[Bærum]] | 1980-01-15 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1046 | [[:d:Q11974767|Q11974767]] | [[Helgard Mahrdt]] | | 1953-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1047 | [[:d:Q11980182|Q11980182]] | [[Kari Martinsen]] | [[Oslo]] | 1943-01-20 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1048 | [[:d:Q11983715|Q11983715]] | [[Lene Auestad]] | | 1973-10-08 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Lene Auestad, C.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1049 | [[:d:Q11989208|Q11989208]] | [[Mette Bock]] | ''[[:d:Q7224828|Q7224828]]'' | 1957-07-26 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Mette Bock, Frihedsmuseet, 2017-05-04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1050 | [[:d:Q12019410|Q12019410]] | [[Helena Haškovcová]] | [[Praga]] | 1945-08-19 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Haskovcova Helena 2018 (circle).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1051 | [[:d:Q12025009|Q12025009]] | [[Jiřina Popelová]] | [[Praga]]<br/>''[[:d:Q662985|Q662985]]'' | 1904-02-29 | [[Checoslovaquia]] | 1985-06-14 | |- | style='text-align:right'| 1052 | [[:d:Q12025813|Q12025813]] | [[Jolana Poláková]] | [[Praga]] | 1951-05-14 | [[República Checa]]<br/>[[Checoslovaquia]] | | [[Ficheiro:Jolana Polakova 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1053 | [[:d:Q12041008|Q12041008]] | [[Noemi Rejchrtová]] | [[Praga]] | 1940-11-01 | [[Checoslovaquia]] | 2025-01-02 | |- | style='text-align:right'| 1054 | [[:d:Q12042546|Q12042546]] | [[Olga Walló]] | [[Praga]] | 1948-09-10 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | [[Ficheiro:Olga Walló (2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1055 | [[:d:Q12043418|Q12043418]] | [[Oľga Glosíková]] | ''[[:d:Q390048|Q390048]]'' | 1953-03-24 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[Eslovaquia]] | 2024-04-24 | |- | style='text-align:right'| 1056 | [[:d:Q12061496|Q12061496]] | [[Heather Marsh]] | | 20th century | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Heather Marsh at CubaConf 2016.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1057 | [[:d:Q12080045|Q12080045]] | [[Neonila Leonidovna Babiy-Ocheretovskaya]] | ''[[:d:Q849116|Q849116]]'' | 1947-01-11<br/>1947 | [[Ucraína]] | 2024-02-20 | [[Ficheiro:Otcheretovskaya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1058 | [[:d:Q12089604|Q12089604]] | [[Olha Vysotska]] | [[Dnipro]] | 1974-06-17 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1059 | [[:d:Q12096732|Q12096732]] | [[Tetiana Holichenko]] | | 1959-07-23 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1060 | [[:d:Q12101534|Q12101534]] | [[Irina Dobronravova]] | ''[[:d:Q7859|Q7859]]'' | 1947-02-16 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Добронравова Ірина Серафимівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[:d:Q12111678|Q12111678]] | [[Antonina Kolodii]] | ''[[:d:Q4094151|Q4094151]]'' | 1943-01-11 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1062 | [[:d:Q12111933|Q12111933]] | [[Alina Komarova]] | [[Astana]] | 1938-05-25 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Alina Komarova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1063 | [[:d:Q12113629|Q12113629]] | [[Ninel Kostyuk]] | ''[[:d:Q219599|Q219599]]'' | 1926-12-02 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2019-10-19 | [[Ficheiro:Костюк Нінель Трохимівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1064 | [[:d:Q12117433|Q12117433]] | [[Larysa Levchuk]] | [[Kíiv]] | 1940-08-21 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2025-01-28 | |- | style='text-align:right'| 1065 | [[:d:Q12143798|Q12143798]] | [[Irina Predborska]] | ''[[:d:Q156717|Q156717]]'' | 1952-06-11 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1066 | [[:d:Q12152573|Q12152573]] | [[Lidiya Sidorenko]] | [[Donetsk]] | 1952 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Сидоренко Лідія Іванівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1067 | [[:d:Q12155701|Q12155701]] | [[Alicia Miyares]] | [[Les Arriondes]] | 1963-04-30 | [[España]] | | [[Ficheiro:Alicia Miyares.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1068 | [[:d:Q12257791|Q12257791]] | [[Fawzia Assaad]] | [[O Cairo]] | 1929 | [[Exipto]] | 2023-10-02 | |- | style='text-align:right'| 1069 | [[:d:Q12279395|Q12279395]] | [[Evdokia Peteva-Filova]] | [[Shumen]] | 1901-03-21 | [[Bulgaria]] | 1973-03-05 | [[Ficheiro:Evdokia Peteva-Filova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1070 | [[:d:Q12280613|Q12280613]] | [[Zoya Stavreva]] | [[Veliko Tarnovo]] | 1883-04-21 | | 1962-03-03 | |- | style='text-align:right'| 1071 | [[:d:Q12284872|Q12284872]] | [[Lidiya Denkova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1957 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 1072 | [[:d:Q12287786|Q12287786]] | [[Natalii͡a Khristova]] | | 1954 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 1073 | [[:d:Q12305458|Q12305458]] | [[Caroline Schaffalitzky de Muckadell]] | | 1972 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1074 | [[:d:Q12306797|Q12306797]] | [[Cynthia M. Grund]] | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | 1956-01-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Cynthiamgrund.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1075 | [[:d:Q12326691|Q12326691]] | [[Merry Elisabeth Scheel]] | | 1929-09-26 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | 2007-11-02 | |- | style='text-align:right'| 1076 | [[:d:Q12331839|Q12331839]] | [[Pia Lauritzen]] | | 1977 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | |- | style='text-align:right'| 1077 | [[:d:Q12349617|Q12349617]] | [[Izabella Györgyjakab]] | ''[[:d:Q1096181|Q1096181]]'' | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1078 | [[:d:Q12350557|Q12350557]] | [[Katalin Szegő]] | [[Oradea]] | 1933-02-18 | [[Romanía]] | 2005-06-16 | |- | style='text-align:right'| 1079 | [[:d:Q12357063|Q12357063]] | [[Zsuzsa Széll]] | [[Viena]] | 1925-03-17 | [[Hungría]] | 1997-10-28 | |- | style='text-align:right'| 1080 | [[:d:Q12358483|Q12358483]] | [[Aive Pevkur]] | | 1971-03-09 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1081 | [[:d:Q12369691|Q12369691]] | [[Margit Sutrop]] | [[Tartu]] | 1963-10-13 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Margit Sutrop 2014.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1082 | [[:d:Q12372515|Q12372515]] | [[Piret Kuusk]] | [[Tartu]] | 1947-02-21 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Piret Kuusk 2017. aastal Tartu ülikooli füüsika instituudis..jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1083 | [[:d:Q12373709|Q12373709]] | [[Regina-Nino Kurg]] | | 1979-02-20 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Regina-Nino Mion 2021. aasta Arvamusfestivali teadusalal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1084 | [[:d:Q12376949|Q12376949]] | [[Tiiu Hallap]] | | 1960-06-14 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1085 | [[:d:Q12378790|Q12378790]] | [[Vivian Bohl]] | | 1981-05-03 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:VBohl.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1086 | [[:d:Q12398704|Q12398704]] | [[Rebeca Baceiredo]] | [[Ourense]] | 1979-12-19 | [[España]] | | [[Ficheiro:Rebeca Baceiredo (2022; cropped 2024).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1087 | [[:d:Q12410407|Q12410407]] | [[Anat Matar]] | [[Tel Aviv]] | 1956-08-29 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Anat Matar.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1088 | [[:d:Q12483227|Q12483227]] | [[Gadis Arivia]] | [[Nova Deli]] | 1964-09-08 | [[Indonesia]] | | [[Ficheiro:Gadis Arivia at the International Conference on Feminism, 2016-09-24 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1089 | [[:d:Q12534518|Q12534518]] | [[Бақытжамал Сапарқызы Қабыкенова]] | ''[[:d:Q162548|Q162548]]'' | 1952-06-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1090 | [[:d:Q12539747|Q12539747]] | [[Гүлжәмила Мейірова]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 1091 | [[:d:Q12539770|Q12539770]] | [[Gülmīra Shalabaeva]] | [[Almati]] | 1956-08-31 | | | |- | style='text-align:right'| 1092 | [[:d:Q12610202|Q12610202]] | [[Yun Nodeok]] | | 1900-09-19 | | 1979-10-23 | |- | style='text-align:right'| 1093 | [[:d:Q12618315|Q12618315]] | [[Jin Eun-young]] | ''[[:d:Q20921|Q20921]]'' | 1970 | [[Corea do Sur]] | | [[Ficheiro:Jin Eun-young 2019 (P1020327).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1094 | [[:d:Q12642671|Q12642671]] | [[Stanka Gjurić]] | [[Čakovec]] | 1966-01-20 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Stanka Gjuric (2010).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1095 | [[:d:Q12652200|Q12652200]] | [[Dalia Marija Stančienė]] | | 1948-09-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1096 | [[:d:Q12659013|Q12659013]] | [[Jūratė Morkūnienė]] | ''[[:d:Q134712|Q134712]]'' | 1941-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1097 | [[:d:Q12662849|Q12662849]] | [[Leonarda Jekentaitė-Kuzmickienė]] | [[Vilnius]] | 1946-05-03 | [[Lituania]] | 2008-10-12 | |- | style='text-align:right'| 1098 | [[:d:Q12676520|Q12676520]] | [[Vanda Daugirdaitė-Sruogienė]] | ''[[:d:Q41970|Q41970]]'' | 1899-08-16 | [[Lituania]] | 1997-02-10 | [[Ficheiro:Vanda Daugirdaitė-Sruogienė.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1099 | [[:d:Q12720715|Q12720715]] | [[Angela Felicia Botez]] | ''[[:d:Q204850|Q204850]]'' | 1943-08-12 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 1100 | [[:d:Q12762064|Q12762064]] | [[Albína Dratvová]] | [[Praga]]<br/>''[[:d:Q662985|Q662985]]'' | 1892-01-02 | [[Checoslovaquia]] | 1969-12-01 | [[Ficheiro:Albína Dratvová draw.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1101 | [[:d:Q12762393|Q12762393]] | [[Anna Remišová]] | | 1954 | [[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1102 | [[:d:Q12763537|Q12763537]] | [[Brigitte Weisshauptová]] | ''[[:d:Q11331|Q11331]]'' | 1939 | | | [[Ficheiro:ETH-BIB-Zürich, Universität Zürich, II. Symposium der Internationalen Assoziation von Philosophinnen, Philosophin Brigitte Weisshaupt-Com L31-0404-0002-0001.tiff|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1103 | [[:d:Q12765276|Q12765276]] | [[Elena Várossová]] | ''[[:d:Q590506|Q590506]]'' | 1926-02-08 | | 2010-11-09 | |- | style='text-align:right'| 1104 | [[:d:Q12767804|Q12767804]] | [[Jana Miedzgová]] | ''[[:d:Q270704|Q270704]]'' | 1951-09-13 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1105 | [[:d:Q12771044|Q12771044]] | [[Marina Carnogurska]] | [[Bratislava]] | 1940-06-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1106 | [[:d:Q12779340|Q12779340]] | [[Zdeňka Kalnická]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 1107 | [[:d:Q12780871|Q12780871]] | [[Zuzana Kiczková]] | | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 1108 | [[:d:Q12784499|Q12784499]] | [[Ana Trebežnik]] | | 20th century | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1109 | [[:d:Q12795447|Q12795447]] | [[Maja Milčinski]] | [[Liubliana]] | 1956-06-12 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1110 | [[:d:Q12795796|Q12795796]] | [[Marina Rugelj]] | | 1964-03-22 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1111 | [[:d:Q12796420|Q12796420]] | [[Metka Cotič]] | ''[[:d:Q15853|Q15853]]'' | 1957-07-09 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:M. Cotič.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1112 | [[:d:Q12811081|Q12811081]] | [[Nancy Hartsock]] | | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | 2015-03-19 | |- | style='text-align:right'| 1113 | [[:d:Q12849666|Q12849666]] | [[Şükufə Mirzəyeva]] | ''[[:d:Q100329099|Q100329099]]'' | 1925-12-20 | | 1980-10-09 | |- | style='text-align:right'| 1114 | [[:d:Q12892326|Q12892326]] | [[Kerline Devise]] | | | [[Haití]] | | |- | style='text-align:right'| 1115 | [[:d:Q12906507|Q12906507]] | [[Загорка Миќиќ]] | | 1903-10-17 | | 1982-07-27 | |- | style='text-align:right'| 1116 | [[:d:Q13165522|Q13165522]] | [[Klara Ajybekova]] | ''[[:d:Q311946|Q311946]]'' | 1946 | [[Kirguizistán]] | | [[Ficheiro:Клара Ажибекова (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1117 | [[:d:Q13408837|Q13408837]] | [[Fatma Chamakh-Haddad]] | [[Tunes]] | 1936-03-10 | ''[[:d:Q2017684|Q2017684]]''<br/>[[Tunisia]] | 2013-05-02 | |- | style='text-align:right'| 1118 | [[:d:Q13415872|Q13415872]] | [[Juliana Sokolová]] | [[Košice]] | 1981-07-19 | [[Eslovaquia]] | | [[Ficheiro:Juliana Sokolová portrét.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1119 | [[:d:Q13419791|Q13419791]] | [[Jana Balazova]] | ''[[:d:Q27001|Q27001]]'' | 1952-08-01 | | 2004-10-07 | |- | style='text-align:right'| 1120 | [[:d:Q13441110|Q13441110]] | [[Marianna Oravcová]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1121 | [[:d:Q13515758|Q13515758]] | [[Helen Nissenbaum]] | | 1954-04-26 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Helen's guest lecture at University of Berkley.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1122 | [[:d:Q13522475|Q13522475]] | [[Miranda Fricker|Q13522475]] | [[Inglaterra]] | 1966-03-12 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Miranda Fricker (25652615846).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1123 | [[:d:Q13560214|Q13560214]] | [[Mesila Doda]] | ''[[:d:Q210197|Q210197]]'' | 1971-02-06 | [[Albania]] | | [[Ficheiro:Mesila Doda (born 1971) in the video 'PRESSING, Mesila Doda - 27.06.2019'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1124 | [[:d:Q13562998|Q13562998]] | [[Marilyn Frye]] | [[Tulsa, Oklahoma|Tulsa]] | 1941 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1125 | [[:d:Q13563000|Q13563000]] | [[Sunanda Gandhi]] | | 1932 | [[Estados Unidos de América]] | 2007 | [[Ficheiro:Sunandagandhi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1126 | [[:d:Q13563069|Q13563069]] | [[Joan Bondurant]] | [[Great Bend]] | 1918-12-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2006-09-12 | |- | style='text-align:right'| 1127 | [[:d:Q13843338|Q13843338]] | [[Marina Gržinić]] | [[Rijeka]] | 1958-11-16 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Marina Gržinić (14785164456).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1128 | [[:d:Q14475862|Q14475862]] | [[Sigríður Þorgeirsdóttir]] | | 1958 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1129 | [[:d:Q14512428|Q14512428]] | [[Brigitte Horn-Helf]] | [[Essen]] | 1948 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1130 | [[:d:Q14816066|Q14816066]] | [[Marilyn Friedman]] | | 1945-04-07 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1131 | [[:d:Q14946763|Q14946763]] | [[Georgia Warnke]] | | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1132 | [[:d:Q14948907|Q14948907]] | [[Claire Colebrook]] | | 1965-10-25 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1133 | [[:d:Q14949231|Q14949231]] | [[Jasbir Puar]] | | 1967-12-13 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1134 | [[:d:Q15053037|Q15053037]] | [[Kiarina Kordela]] | [[Patras]] | 1963-07-13 | [[Grecia]] | | [[Ficheiro:Portrait of Kiarina Kordela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1135 | [[:d:Q15063888|Q15063888]] | [[Ksenia Abulkhanova]] | ''[[:d:Q176264|Q176264]]'' | 1932-06-29 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1136 | [[:d:Q15064978|Q15064978]] | [[Elena Nikolayevna Viktoruk]] | [[Krasnoiarsk]] | 1961-06-09 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1137 | [[:d:Q15066714|Q15066714]] | [[Audra-Kristina Zabulionite]] | [[Kaunas]] | 1961-10-01 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1138 | [[:d:Q15075116|Q15075116]] | [[Viktoria Suchantseva]] | [[Luhansk]] | 1949-01-19 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | 2019-01-10 | [[Ficheiro:Skanirovanie0004.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1139 | [[:d:Q15181212|Q15181212]] | [[Rufina Noeggerath]] | [[Bruxelas]] | 1821-10-10 | [[Bélxica]] | 1908-04-15 | [[Ficheiro:Rufina Noeggerath.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1140 | [[:d:Q15293046|Q15293046]] | [[Jela Krečič]] | [[Liubliana]] | 1979-02-26 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Journalist Jela Krecic portrait by Voranc Vogel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1141 | [[:d:Q15406938|Q15406938]] | [[Anne Staquet]] | ''[[:d:Q2571177|Q2571177]]'' | 20th century | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 1142 | [[:d:Q15406979|Q15406979]] | [[Aline Lizotte]] | [[Quebec]] | 1935 | [[Francia]]<br/>[[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1143 | [[:d:Q15407373|Q15407373]] | [[Maria Teresa Ricci]] | ''[[:d:Q242675|Q242675]]'' | No/unknown value | | | |- | style='text-align:right'| 1144 | [[:d:Q15429029|Q15429029]] | [[Amie Thomasson]] | | 1968-07-04 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1145 | [[:d:Q15429053|Q15429053]] | [[Andrea Nightingale]] | | 1959 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1146 | [[:d:Q15429114|Q15429114]] | [[Suzy Kassem]] | [[Toledo, Ohio|Toledo]] | 1975-12-01 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Exipto]] | | [[Ficheiro:Suzy-kassem.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1147 | [[:d:Q15429401|Q15429401]] | [[Lorella Cedroni]] | [[Roma]] | 1961-05-24 | [[Italia]] | 2013-08-28 | [[Ficheiro:Lorella Cedroni.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1148 | [[:d:Q15429581|Q15429581]] | [[Charlotte Witt]] | | 1951-09-27 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1149 | [[:d:Q15429906|Q15429906]] | [[Alison Assiter]] | | 1949-10-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1150 | [[:d:Q15431660|Q15431660]] | [[Margarete Eberhardt]] | [[Dissen am Teutoburger Wald]] | 1886-08-18 | [[Alemaña]] | 1958-01-02 | |- | style='text-align:right'| 1151 | [[:d:Q15432469|Q15432469]] | [[Barbara Bleisch]] | [[Basilea]] | 1973-05-19 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 1152 | [[:d:Q15437208|Q15437208]] | [[Sara Ahmed]] | ''[[:d:Q1142118|Q1142118]]'' | 1969-08-30 | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | | [[Ficheiro:Sara Ahmed-IMG 6457.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1153 | [[:d:Q15447239|Q15447239]] | [[Else Wentscher]] | ''[[:d:Q701606|Q701606]]'' | 1877-01-31 | [[Alemaña]] | 1946 | |- | style='text-align:right'| 1154 | [[:d:Q15452338|Q15452338]] | [[Maria Bettetini]] | [[Milán]] | 1962-02-15 | [[Italia]] | 2019-10-13 | [[Ficheiro:Maria Bettetini.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1155 | [[:d:Q15488651|Q15488651]] | [[Janet Coleman]] | | 1945 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1156 | [[:d:Q15491153|Q15491153]] | [[Jeanne Wyttenbach]] | ''[[:d:Q3802|Q3802]]'' | 1773-12-29 | [[Landgraviato de Hesse-Kassel]] | 1830-04-27 | |- | style='text-align:right'| 1157 | [[:d:Q15497853|Q15497853]] | [[Jean Curthoys]] | ''[[:d:Q270734|Q270734]]'' | 1947 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1158 | [[:d:Q15497931|Q15497931]] | [[Hazel Barnes]] | [[Wilkes-Barre]] | 1915-12-16 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-03-18 | [[Ficheiro:Hazel BarnesPicture.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1159 | [[:d:Q15695053|Q15695053]] | [[Gun Bergman]] | [[Linköping]] | 1916-10-28 | [[Suecia]] | 1971-07-01 | [[Ficheiro:Gun-Bergman-makes-a-avhandlig-of-Russian-1700s-language-142441060503.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1160 | [[:d:Q15699663|Q15699663]] | [[Nancy Sherman]] | | 1951 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Coming Home- Dialogues on the Moral, Psychological, and Spiritual Impacts of War.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1161 | [[:d:Q15712536|Q15712536]] | [[Edita Marie Mendelová]] | [[Brno]] | 1965-03-15 | [[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1162 | [[:d:Q15829901|Q15829901]] | [[Anna Pammrová]] | [[Jinošov]]<br/>[[Kralice nad Oslavou]] | 1860-06-29 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1945-09-19 | [[Ficheiro:Anna Pammrová.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1163 | [[:d:Q15830094|Q15830094]] | [[Dora Elvira García González]] | | | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1164 | [[:d:Q15844869|Q15844869]] | [[Ann Buchholtz]] | | 1952 | [[Estados Unidos de América]] | 2015-09-14 | |- | style='text-align:right'| 1165 | [[:d:Q15858589|Q15858589]] | [[Heidemarie Bennent-Vahle]] | | 1954 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1166 | [[:d:Q15893914|Q15893914]] | [[Christina Aus der Au Heymann]] | [[Lucerna]] | 1966 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:2017-05-25 Christina Aus der Au (Deutscher Evangelischer Kirchentag 2017 in Berlin und Wittenberg) by Sandro Halank.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1167 | [[:d:Q15896054|Q15896054]] | [[Deborah Bowman]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1168 | [[:d:Q15916816|Q15916816]] | [[Marion Heinz]] | ''[[:d:Q4181|Q4181]]'' | 1951-04-06 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1169 | [[:d:Q15922044|Q15922044]] | [[Clotilde Leguil]] | [[París]] | 1968-06-04 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Clotilde Leguil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1170 | [[:d:Q15970301|Q15970301]] | [[Julie Favre]] | [[Wissembourg]] | 1833-11-15 | [[Francia]] | 1896-01-31 | [[Ficheiro:Mme Jules Favre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1171 | [[:d:Q15973685|Q15973685]] | [[Antonia Birnbaum]] | [[Oxford]] | 1960-11-30 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1172 | [[:d:Q15977695|Q15977695]] | [[Sigrún Svavarsdóttir]] | | 1958-02-25 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1173 | [[:d:Q15977702|Q15977702]] | [[Salvör Nordal]] | | 1962-11-21 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1174 | [[:d:Q15982124|Q15982124]] | [[Simone Pétrement]] | ''[[:d:Q1521492|Q1521492]]'' | 1907-06-06 | [[Francia]] | 1992-12-15 | |- | style='text-align:right'| 1175 | [[:d:Q15990075|Q15990075]] | [[Janet Soskice]] | [[Vancouver]] | 1951-05-16 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1176 | [[:d:Q15990111|Q15990111]] | [[Rae Helen Langton]] | ''[[:d:Q200123|Q200123]]'' | 1961-02-14 | [[Reino Unido]]<br/>[[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1177 | [[:d:Q15990147|Q15990147]] | [[Margaret MacDonald (filósofa)|Margaret MacDonald]] | [[Londres]] | 1907-04-09<br/>1903-04-09 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1956-01-07 | |- | style='text-align:right'| 1178 | [[:d:Q15994836|Q15994836]] | [[Deirdre Wilson]] | [[Inglaterra]] | 1941 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Deirdre Wilson Books.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1179 | [[:d:Q15994980|Q15994980]] | [[Christine Overall]] | | 1949 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1180 | [[:d:Q15996942|Q15996942]] | [[Julia Gulliver]] | | 1856-07-30 | [[Estados Unidos de América]] | 1940-07-25 | [[Ficheiro:Julia H. Gulliver (The Jubilee book, 1904).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1181 | [[:d:Q16002529|Q16002529]] | [[Alison McIntyre]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1182 | [[:d:Q16029242|Q16029242]] | [[Eliza Ritchie]] | [[Halifax, Nova Escocia|Halifax]] | 1856-05-20 | [[Canadá]] | 1933-09-05 | [[Ficheiro:ElizaRitchieLibraryArchivesCanada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1183 | [[:d:Q16043597|Q16043597]] | [[Ellen Mitchell]] | | 1838 | [[Estados Unidos de América]] | 1920 | |- | style='text-align:right'| 1184 | [[:d:Q16043665|Q16043665]] | [[Anna Brackett]] | [[Boston]] | 1836-01-01 | [[Estados Unidos de América]] | 1911-03-18 | [[Ficheiro:Anna Brackett 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1185 | [[:d:Q16058439|Q16058439]] | [[Grace C. Bibb]] | | 1842 | [[Estados Unidos de América]] | 1912 | |- | style='text-align:right'| 1186 | [[:d:Q16065362|Q16065362]] | [[Lisa Herzog]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1983-12-17 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Verleihung Hans-Böckler-Preis der Stadt Köln 2021 an Lisa Herzog und Konrad Gilges-3710.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1187 | [[:d:Q16066895|Q16066895]] | [[Helen Knight]] | [[Londres]] | 1899-11-24 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1984 | |- | style='text-align:right'| 1188 | [[:d:Q16078961|Q16078961]] | [[Jessica Wilson]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:JW-Feb-2015-hs.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1189 | [[:d:Q16082547|Q16082547]] | [[Bogdana Koljević]] | [[Saraxevo]] | 1979-02-15 | | | [[Ficheiro:Bogdana Koljević.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1190 | [[:d:Q16128972|Q16128972]] | [[Ruth Lorand]] | [[Chipre]] | 1948-05-12 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Ruth Lorand.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1191 | [[:d:Q16131368|Q16131368]] | [[Naama Carmi]] | | | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 1192 | [[:d:Q16131395|Q16131395]] | [[Naomi Kasher]] | [[Debrecen]] | 1942 | [[Israel]]<br/>[[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 1193 | [[:d:Q16137898|Q16137898]] | [[Nettie Wiebe]] | | 1949-01-22 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Nettie-Wiebe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1194 | [[:d:Q16148442|Q16148442]] | [[Ann Cudd]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1195 | [[:d:Q16148456|Q16148456]] | [[Ann Garry]] | | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1196 | [[:d:Q16154100|Q16154100]] | [[Alia Al-Saji]] | | | | | [[Ficheiro:Alia Al-Saji au UdeM.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1197 | [[:d:Q16164639|Q16164639]] | [[Marcia Baron]] | | 1955 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1198 | [[:d:Q16166135|Q16166135]] | [[Tiziana Andina]] | [[Asti]] | 1970-02-10 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Andina 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1199 | [[:d:Q16183409|Q16183409]] | [[Solveig Bøe]] | [[Ålesund]] | 1962-03-07 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1200 | [[:d:Q16185209|Q16185209]] | [[Albertine, baroness Staël von Holstein]] | [[París]] | 1797-06-08<br/>1798-06-08 | [[Francia]] | 1838-09-22 | [[Ficheiro:Mme de Staël avec sa fille Albertine.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1201 | [[:d:Q16185586|Q16185586]] | [[Laurie Shrage]] | | 1953-12-04 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1202 | [[:d:Q16188463|Q16188463]] | [[Cerèl·lia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1203 | [[:d:Q16190540|Q16190540]] | [[Virginia Held]] | ''[[:d:Q1087055|Q1087055]]'' | 1929-10-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Virginia Held at 2013 Mellon Sawyer Seminar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[:d:Q16190564|Q16190564]] | [[Gillian Howie]] | | 1966 | [[Reino Unido]] | 2013-03-26 | |- | style='text-align:right'| 1205 | [[:d:Q16190615|Q16190615]] | [[Joan Callahan]] | | 1946 | [[Estados Unidos de América]] | 2019-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1206 | [[:d:Q16196106|Q16196106]] | [[Patricia Kitcher]] | | 1948 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1207 | [[:d:Q16196261|Q16196261]] | [[Alison Simmons]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1208 | [[:d:Q16197276|Q16197276]] | [[Amy Allen]] | | 1970 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1209 | [[:d:Q16199936|Q16199936]] | [[Naomi Zack]] | | 1944-07-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1210 | [[:d:Q16201148|Q16201148]] | [[Sally Scholz]] | | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1211 | [[:d:Q16203574|Q16203574]] | [[Helen Beebee]] | | 1968-03-29 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1212 | [[:d:Q16206368|Q16206368]] | [[Kathryn Norlock]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1213 | [[:d:Q16217304|Q16217304]] | [[Kathryn Sophia Belle]] | | 1978-07-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kathryn Gines crop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1214 | [[:d:Q16218934|Q16218934]] | [[Elizabeth Wright]] | | 1979-11-09 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:231000 - Swimming 400m freestyle S6 Elizabeth Wright silver medal podium - 3b - 2000 Sydney podium photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1215 | [[:d:Q16275148|Q16275148]] | [[Blaženka Despot]] | [[Zagreb]] | 1930-01-09 | [[Croacia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2001-02-18 | |- | style='text-align:right'| 1216 | [[:d:Q16334977|Q16334977]] | [[Elżbieta Wolicka-Wolszleger]] | [[Varsovia]] | 1937-09-03 | [[Polonia]] | 2013-05-24 | |- | style='text-align:right'| 1217 | [[:d:Q16363027|Q16363027]] | [[Maija Kūle]] | [[Municipio de Gulbene]] | 1951-04-21 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1218 | [[:d:Q16363724|Q16363724]] | [[Milda Paleviča]] | ''[[:d:Q386371|Q386371]]'' | 1889-02-05 | [[Letonia]] | 1972-08-10 | |- | style='text-align:right'| 1219 | [[:d:Q16379974|Q16379974]] | [[Yekaterina Hakobjanyan]] | [[Stepanakert|Khankendi]] | 1938-03-05 | [[Armenia]] | 2002-03-15 | |- | style='text-align:right'| 1220 | [[:d:Q16403168|Q16403168]] | [[Susan Petrilli]] | [[Adelaida]] | 1954-11-03 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Susan Petrilli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1221 | [[:d:Q16403422|Q16403422]] | [[Eva Piirimäe]] | | 1974-06-19 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Eva Piirimäe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1222 | [[:d:Q16404662|Q16404662]] | [[Elizabeth Lane Beardsley]] | | 1914 | | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1223 | [[:d:Q16404872|Q16404872]] | [[Kadri Simm]] | ''[[:d:Q216119|Q216119]]'' | 1976-04-30 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Kadri Simm 2021. aasta Arvamusfestivalil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1224 | [[:d:Q16404935|Q16404935]] | [[Riin Sirkel]] | | 1979-05-04 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Riin Sirkel esinemas Eesti filosoofia 7. aastakonverentsil Tartus, 30. augustil 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1225 | [[:d:Q16405489|Q16405489]] | [[Laine Kadakas]] | | 1941-08-30 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1226 | [[:d:Q16407619|Q16407619]] | [[Airi Liimets]] | | 1959-03-04 | [[Estonia]] | 2022-07-22 | |- | style='text-align:right'| 1227 | [[:d:Q16435605|Q16435605]] | [[Gulzhikhan Nurysheva]] | ''[[:d:Q2556162|Q2556162]]'' | 1959-01-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1228 | [[:d:Q16454702|Q16454702]] | [[Jūratė Baranova]] | ''[[:d:Q804035|Q804035]]'' | 1955-12-15 | [[Lituania]] | 2021-02-04 | |- | style='text-align:right'| 1229 | [[:d:Q16492568|Q16492568]] | [[Elma Kohlmeyer de Estrabou]] | ''[[:d:Q603592|Q603592]]'' | 1928-12-23 | [[Arxentina]] | 1997-11-19 | |- | style='text-align:right'| 1230 | [[:d:Q16499835|Q16499835]] | [[Sharon Lloyd]] | | 1958-03-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1231 | [[:d:Q16499840|Q16499840]] | [[Naomi Scheman]] | | 1900 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1232 | [[:d:Q16499844|Q16499844]] | [[Miriam Solomon]] | [[Londres]] | 1958-06-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Miriam Solomon CAIN2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1233 | [[:d:Q16519946|Q16519946]] | [[Vlasta Plevzová]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1234 | [[:d:Q16521168|Q16521168]] | [[Éva Karádi]] | [[Budapest]] | 1946-06-07<br/>1946 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 1235 | [[:d:Q16533303|Q16533303]] | [[Bonnie Kent]] | | 1953 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1236 | [[:d:Q16536174|Q16536174]] | [[Carole Talon-Hugon]] | ''[[:d:Q187796|Q187796]]'' | 1959 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Carole Talon-Hugon en 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1237 | [[:d:Q16550287|Q16550287]] | [[Grażyna Lutosławska]] | ''[[:d:Q319813|Q319813]]'' | 1964-09-14 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1238 | [[:d:Q16556848|Q16556848]] | [[Halina Sosnowska]] | [[Varsovia]] | 1894-05-17 | [[Polonia]] | 1973-08-22 | [[Ficheiro:Halina Sosnowska 1966.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1239 | [[:d:Q16599731|Q16599731]] | [[Marilú Rojas Salazar]] | ''[[:d:Q993904|Q993904]]'' | 1965 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1240 | [[:d:Q16620389|Q16620389]] | [[Zofia Dunin-Borkowska]] | ''[[:d:Q1261509|Q1261509]]'' | 1904-10-10 | [[Polonia]] | 1943-05-03 | |- | style='text-align:right'| 1241 | [[:d:Q16626636|Q16626636]] | [[Rosemary Gordon]] | [[Alemaña]] | 1918 | [[Reino Unido]] | 2012-01-17 | |- | style='text-align:right'| 1242 | [[:d:Q16636600|Q16636600]] | [[Sun-Joo Shin]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1243 | [[:d:Q16644067|Q16644067]] | [[Valentina Dianova]] | [[San Petersburgo]] | 1949-07-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1244 | [[:d:Q16663017|Q16663017]] | [[Marie-Anne Vannier]] | | 1957 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1245 | [[:d:Q16727668|Q16727668]] | [[Susan Brison]] | | 1954-10-01 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1246 | [[:d:Q16727687|Q16727687]] | [[Janet Broughton]] | | 1948-03-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1247 | [[:d:Q16728305|Q16728305]] | [[Chris Cuomo]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1248 | [[:d:Q16728321|Q16728321]] | [[Cynthia Willett]] | | 1956-11-08 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1249 | [[:d:Q16728562|Q16728562]] | [[Mary G. Dietz]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1250 | [[:d:Q16728798|Q16728798]] | [[Elisabeth Camp]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1251 | [[:d:Q16728887|Q16728887]] | [[Ewa Ziarek]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1252 | [[:d:Q16728951|Q16728951]] | [[Ann Ferguson]] | | 1938-06-03 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1253 | [[:d:Q16728986|Q16728986]] | [[Carrie Figdor]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1254 | [[:d:Q16729029|Q16729029]] | [[Juliet Floyd]] | | 1960-03-12 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1255 | [[:d:Q16729071|Q16729071]] | [[Frances Egan]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1256 | [[:d:Q16729141|Q16729141]] | [[Gail Fine]] | | 1949-06-14 | No/unknown value | | |- | style='text-align:right'| 1257 | [[:d:Q16729884|Q16729884]] | [[Holly Martin Smith]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1258 | [[:d:Q16730053|Q16730053]] | [[Amina Inloes]] | [[Irvine, Estados Unidos|Irvine]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1259 | [[:d:Q16730135|Q16730135]] | [[Alison Jaggar]] | [[Sheffield]] | 1942-09-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1260 | [[:d:Q16730257|Q16730257]] | [[Carrie Ichikawa Jenkins]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1261 | [[:d:Q16730899|Q16730899]] | [[Eva Kittay]] | [[Malmö]] | 1946-08-13 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1262 | [[:d:Q16731152|Q16731152]] | [[Jennifer Lackey]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jennifer Lackey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[:d:Q16731647|Q16731647]] | [[Louise Antony]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1264 | [[:d:Q16731730|Q16731730]] | [[Lynne Tirrell]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:LT-Head.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1265 | [[:d:Q16732087|Q16732087]] | [[Mary Louise Gill]] | | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1266 | [[:d:Q16732191|Q16732191]] | [[Deborah Mayo]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 1267 | [[:d:Q16732209|Q16732209]] | [[Noëlle McAfee]] | | 1960-11-25 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1268 | [[:d:Q16732495|Q16732495]] | [[Adèle Mercier]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1269 | [[:d:Q16732533|Q16732533]] | [[Diana Tietjens Meyers]] | | 1947 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1270 | [[:d:Q16733257|Q16733257]] | [[Jamie Lindemann Nelson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1271 | [[:d:Q16733443|Q16733443]] | [[Nomy Arpaly]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1272 | [[:d:Q16733601|Q16733601]] | [[Peg O'Connor]] | | 1965-10-06 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1273 | [[:d:Q16733966|Q16733966]] | [[Oyèrónkẹ Oyěwùmí|Oyèrónkẹ́ Oyěwùmí]] | ''[[:d:Q500366|Q500366]]'' | 1957-11-10 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Nixeria]] | | [[Ficheiro:Oyèrónkẹ́ Oyěwùmí, 2020 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1274 | [[:d:Q16734351|Q16734351]] | [[Peg Birmingham]] | | 1955 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1275 | [[:d:Q16734369|Q16734369]] | [[Penelope Deutscher]] | | 1966-04-05 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1276 | [[:d:Q16744895|Q16744895]] | [[Amélie Rorty]] | [[Bélxica]] | 1932-05-20 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-09-18 | [[Ficheiro:Amélie Rorty 2.10.11 (6099774651) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1277 | [[:d:Q16745201|Q16745201]] | [[Cheshire Calhoun]] | ''[[:d:Q755741|Q755741]]'' | 1954 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1278 | [[:d:Q16750376|Q16750376]] | [[Elsie Whetnall]] | | 1897-12-24 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 1279 | [[:d:Q16757981|Q16757981]] | [[Paola Ricci Sindoni]] | [[Arezzo]] | 1950 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Paola ricci-sindoni-2.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1280 | [[:d:Q16821692|Q16821692]] | [[Nancy Snow]] | | 1958 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:190328-N-BD231-020 (47492273431) (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[:d:Q16856501|Q16856501]] | [[June Downey]] | ''[[:d:Q327515|Q327515]]'' | 1875-07-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1932-10-11 | [[Ficheiro:June Etta Downey (1875-1932) (5493776643).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1282 | [[:d:Q16885971|Q16885971]] | [[Susanna Siegel]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1970 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1283 | [[:d:Q16904402|Q16904402]] | [[Lajla Rolstad]] | | 1978-11-11 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1284 | [[:d:Q16934365|Q16934365]] | [[Ofelia Schutte]] | | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 1285 | [[:d:Q16940307|Q16940307]] | [[Itala Maria Loffredo D'Ottaviano]] | [[Campinas]] | 1944 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Itala D'Ottaviano, 1985 March (portioned).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1286 | [[:d:Q16940339|Q16940339]] | [[Jeanne Marie Gagnebin]] | [[Lausana]] | 1949 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1287 | [[:d:Q16940739|Q16940739]] | [[Maria Cecília Gomes dos Reis]] | [[São Paulo]] | 1956 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1288 | [[:d:Q16956597|Q16956597]] | [[María Antonia González Valerio]] | [[Cidade de México]] | 1977-07-08 | [[México]] | | [[Ficheiro:Dra. María Antonia González Valerio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1289 | [[:d:Q16972043|Q16972043]] | [[Carla Fehr]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1290 | [[:d:Q16972694|Q16972694]] | [[Patricia Greenspan]] | | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 1291 | [[:d:Q16973559|Q16973559]] | [[Peggy DesAutels]] | | 1955-12-01 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1292 | [[:d:Q16973881|Q16973881]] | [[Marcia Y. Riggs]] | | 1958-07-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1293 | [[:d:Q16980015|Q16980015]] | [[Carolyn Korsmeyer]] | | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1294 | [[:d:Q16980298|Q16980298]] | [[Jenann Ismael]] | | 1968-01-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1295 | [[:d:Q16980468|Q16980468]] | [[Eleanor Rae]] | | 1934 | | | |- | style='text-align:right'| 1296 | [[:d:Q16981254|Q16981254]] | [[Susanne Sreedhar]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1297 | [[:d:Q16981620|Q16981620]] | [[Anita Superson]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1298 | [[:d:Q16981630|Q16981630]] | [[Susanna Schellenberg]] | [[Beirut]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1299 | [[:d:Q16981802|Q16981802]] | [[Teresa Blankmeyer Burke]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1300 | [[:d:Q16981983|Q16981983]] | [[Valerie Tiberius]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1301 | [[:d:Q16982758|Q16982758]] | [[Valerie G. Hardcastle]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1302 | [[:d:Q16983104|Q16983104]] | [[Margaret Urban Walker]] | | 1948-08-08 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1303 | [[:d:Q16983390|Q16983390]] | [[Jennifer Whiting]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1304 | [[:d:Q16984010|Q16984010]] | [[Pamela Hieronymi]] | | 1969 | | | [[Ficheiro:Pamela Hieronymi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1305 | [[:d:Q16989917|Q16989917]] | [[Tuija Pulkkinen]] | | 1956-07-30 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1306 | [[:d:Q16990164|Q16990164]] | [[Kristina Rolin]] | | 1964 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1307 | [[:d:Q17011120|Q17011120]] | [[Elisabeth Samsonov]] | | | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1308 | [[:d:Q17011286|Q17011286]] | [[Jennifer Saul]] | | 1968 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1309 | [[:d:Q17011511|Q17011511]] | [[Seana Shiffrin]] | | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 1310 | [[:d:Q17012633|Q17012633]] | [[Elizabeth V. Spelman]] | | | | 2025-12-26 | |- | style='text-align:right'| 1311 | [[:d:Q17036734|Q17036734]] | [[María José Salvador Rubert]] | [[La Vall d'Uixó]] | 1974-08-28 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1312 | [[:d:Q17069372|Q17069372]] | [[Thelma Z. Lavine]] | | 1915 | | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1313 | [[:d:Q17096886|Q17096886]] | [[Cathrine Holst]] | ''[[:d:Q221119|Q221119]]'' | 1974-02-10 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1314 | [[:d:Q17106385|Q17106385]] | [[Martha Otte]] | ''[[:d:Q488125|Q488125]]'' | 1951-09-15 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1315 | [[:d:Q17113447|Q17113447]] | [[Marianne Vahl]] | | 1968-07-25 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1316 | [[:d:Q17114012|Q17114012]] | [[Nina Witoszek]] | [[Polonia]] | 1954-07-15 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1317 | [[:d:Q17114282|Q17114282]] | [[Unn Irene Aasdalen]] | | 1963-02-26 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1318 | [[:d:Q17154990|Q17154990]] | [[Mariflor Aguilar Rivero]] | ''[[:d:Q165204|Q165204]]'' | 1949 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1319 | [[:d:Q17157901|Q17157901]] | [[Noriko Okada]] | | 1939 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1320 | [[:d:Q17158650|Q17158650]] | [[Fumi Sakaguchi]] | [[Tokyo]] | 1933 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1321 | [[:d:Q17160085|Q17160085]] | [[Yukari Suzuki]] | [[Tokyo]] | 1965 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1322 | [[:d:Q17160528|Q17160528]] | [[Tamaki Takada]] | | 1954 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1323 | [[:d:Q17198772|Q17198772]] | [[Susan James]] | | 1951 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1324 | [[:d:Q17232025|Q17232025]] | [[Gisèle Brelet]] | ''[[:d:Q213497|Q213497]]'' | 1919 | [[Francia]] | 1973 | |- | style='text-align:right'| 1325 | [[:d:Q17285369|Q17285369]] | [[Maria Adelaide Raschini]] | ''[[:d:Q40958|Q40958]]'' | 1925-09-05 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1999-05-14 | |- | style='text-align:right'| 1326 | [[:d:Q17296722|Q17296722]] | [[Hélène Metzger]] | ''[[:d:Q240752|Q240752]]'' | 1889-08-26 | [[Francia]] | 1944-03-07 | |- | style='text-align:right'| 1327 | [[:d:Q17322472|Q17322472]] | [[Iris Därmann]] | ''[[:d:Q3764|Q3764]]'' | 1963-03-17 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1328 | [[:d:Q17350907|Q17350907]] | [[Baldine Saint Girons]] | | 1945-04-03 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1329 | [[:d:Q17362768|Q17362768]] | [[Eva Schürmann]] | [[Essen]] | 1967 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1330 | [[:d:Q17364462|Q17364462]] | [[Paloma Valencia Laserna]] | [[Popayán]] | 1978-01-19 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Paloma Valencia.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1331 | [[:d:Q17370648|Q17370648]] | [[Françoise Armengaud]] | [[París]] | 1942-09-16 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1332 | [[:d:Q17376678|Q17376678]] | [[Gail Stine]] | | 1940 | [[Estados Unidos de América]] | 1977 | |- | style='text-align:right'| 1333 | [[:d:Q17381663|Q17381663]] | [[Hilppa Kinos]] | | 1916-11-03 | [[Finlandia]] | 1994-12-02 | |- | style='text-align:right'| 1334 | [[:d:Q17385522|Q17385522]] | [[Felicia Nimue Ackerman]] | [[Providence, Rhode Island|Providence]] | 1947 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1335 | [[:d:Q17385727|Q17385727]] | [[Cecilia Trifogli]] | [[Roma]] | 1961-02-07 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1336 | [[:d:Q17386511|Q17386511]] | [[Lorraine Smith Pangle]] | | 1958-04-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1337 | [[:d:Q17388695|Q17388695]] | [[Emma Rush]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1338 | [[:d:Q17418386|Q17418386]] | [[Jane Bennett]] | | 1957-07-31 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jane Bennett (political theorist).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1339 | [[:d:Q17426547|Q17426547]] | [[Aura Wyleżyńska]] | ''[[:d:Q993697|Q993697]]'' | 1881 | [[Polonia]] | 1944-08-03 | [[Ficheiro:Aurelia Wyleżyńska (-1925).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1340 | [[:d:Q17431610|Q17431610]] | [[Jasna Koteska]] | [[Skopje]] | 1970-10-09 | [[Macedonia do Norte]] | | [[Ficheiro:Jasna Koteska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1341 | [[:d:Q17431769|Q17431769]] | [[Katerina Kolozova]] | [[Skopje]] | 1969-10-20 | | | [[Ficheiro:Катерина Колозова.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1342 | [[:d:Q17447145|Q17447145]] | [[Katrin Velbaum]] | [[Kohtla-Järve]] | 1977 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1343 | [[:d:Q17468245|Q17468245]] | [[Tina Fernandes Botts]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Tina Fernandes Botts.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1344 | [[:d:Q17476779|Q17476779]] | [[Hannah Ginsborg]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1345 | [[:d:Q17484195|Q17484195]] | [[Kathrin Koslicki]] | | 1967-11-30 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1346 | [[:d:Q17484464|Q17484464]] | [[Roberta Millstein]] | | | | | [[Ficheiro:Roberta Millstein Profile.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1347 | [[:d:Q17580341|Q17580341]] | [[Maria-Cristina Pitassi]] | [[Rimini]] | 1954-05-25 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Maria-Cristina Pitassi-IMG 5727.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1348 | [[:d:Q17610837|Q17610837]] | [[Dorthe Jørgensen]] | | 1959 | ''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Dorthe Jørgensen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1349 | [[:d:Q17612192|Q17612192]] | [[Claudia Card]] | ''[[:d:Q1885200|Q1885200]]'' | 1940-09-30 | [[Estados Unidos de América]] | 2015-09-12 | |- | style='text-align:right'| 1350 | [[:d:Q17686901|Q17686901]] | [[Satsuki Tasaka]] | [[Prefectura de Tochigi]] | 1959 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1351 | [[:d:Q17747560|Q17747560]] | [[Tinneke Beeckman]] | [[Anveres]] | 1976 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Tinneke Beeckman, June 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1352 | [[:d:Q17997253|Q17997253]] | [[Jelena Berberović]] | [[Saraxevo]] | 1938-08-23 | [[Reino de Iugoslavia]] | 2017-02-27 | |- | style='text-align:right'| 1353 | [[:d:Q17998394|Q17998394]] | [[Fatima Lačević]] | [[Saraxevo]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 1354 | [[:d:Q18002990|Q18002990]] | [[Mariya Kozlova]] | [[Vladivostok]] | 1933-12-14 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2011-12-31 | |- | style='text-align:right'| 1355 | [[:d:Q18018363|Q18018363]] | [[Andrea Maihofer]] | | 1953 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1356 | [[:d:Q18020825|Q18020825]] | [[Helga Weippert]] | [[Stuttgart]] | 1943-05-04 | [[Alemaña]] | 2019-03-13 | |- | style='text-align:right'| 1357 | [[:d:Q18157771|Q18157771]] | [[Sarah-Jane Leslie]] | | 1981 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sarah-jane-leslie.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1358 | [[:d:Q18166618|Q18166618]] | [[Ilse Rosenthal-Schneider]] | ''[[:d:Q588905|Q588905]]'' | 1891-04-25 | [[Australia]] | 1990-02-06 | |- | style='text-align:right'| 1359 | [[:d:Q18207085|Q18207085]] | [[Laura J. Snyder]] | [[Nova York]] | 1964 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:LauraJSnyder.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1360 | [[:d:Q18222032|Q18222032]] | [[Marie-Dominique Popelard]] | [[París]] | 1949-11-30 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1361 | [[:d:Q18224086|Q18224086]] | [[Cecilia Motzo Dentice d'Accadia]] | [[Nápoles]] | 1893 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1981 | |- | style='text-align:right'| 1362 | [[:d:Q18245193|Q18245193]] | [[Fanny Lowtzky]] | [[Kíiv]] | 1873-12-24 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Suíza]] | 1965 | |- | style='text-align:right'| 1363 | [[:d:Q18341024|Q18341024]] | [[Viorella Manolache]] | ''[[:d:Q374465|Q374465]]'' | 1981-01-13 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 1364 | [[:d:Q18387260|Q18387260]] | [[Kathleen Akins]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1365 | [[:d:Q18392112|Q18392112]] | [[Sobia Tahir]] | [[Lahore]] | 1966-01-26 | [[Paquistán]] | | |- | style='text-align:right'| 1366 | [[:d:Q18394733|Q18394733]] | [[Tomoko Masuzawa]] | | | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1367 | [[:d:Q18430234|Q18430234]] | [[Tereza Obolevich]] | ''[[:d:Q934318|Q934318]]'' | 1974-05-22 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Teresa Obolevitch.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1368 | [[:d:Q18462368|Q18462368]] | [[Helena Hirata]] | | 1946 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1369 | [[:d:Q18507814|Q18507814]] | [[Alma Sodnik]] | [[Liubliana]] | 1896-03-23 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]] | 1965-02-12 | [[Ficheiro:Alma Sodnik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1370 | [[:d:Q18507851|Q18507851]] | [[Cvetka Tóth]] | [[Murska Sobota]] | 1948-10-28 | [[Eslovenia]] | 2020-12-14 | [[Ficheiro:Cvetka Tóth 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1371 | [[:d:Q18507918|Q18507918]] | [[Helena Motoh]] | [[Liubliana]] | 1977-05-08 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1372 | [[:d:Q18528690|Q18528690]] | [[Louisa Capper]] | ''[[:d:Q1438739|Q1438739]]'' | 1776-11-15 | | 1840-05-25 | |- | style='text-align:right'| 1373 | [[:d:Q18529945|Q18529945]] | [[Jane Hume Clapperton]] | [[Edimburgo]] | 1832<br/>1832-09-22 | [[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]]<br/>[[Reino Unido]] | 1914<br/>1914-09-30 | [[Ficheiro:A Vision of the Future based on the Application of Ethical Principles.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1374 | [[:d:Q18574127|Q18574127]] | [[Eulalia Pérez Sedeño]] | ''[[:d:Q730328|Q730328]]'' | 1954-04-06 | [[España]] | | [[Ficheiro:Eulalia Pérez Sedeño - 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1375 | [[:d:Q18603575|Q18603575]] | [[Andrea Nye]] | | 1939-10-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1376 | [[:d:Q18603576|Q18603576]] | [[Susan Sherwin]] | | 1947-06-06 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1377 | [[:d:Q18627772|Q18627772]] | [[Marija Švajncer]] | [[Maribor]] | 1949 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1378 | [[:d:Q18633790|Q18633790]] | [[Miira Tuominen]] | | 1973 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1379 | [[:d:Q18635204|Q18635204]] | [[Zölfiä Tacurizina]] | [[Kazán]] | 1932-06-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2022-03-10 | |- | style='text-align:right'| 1380 | [[:d:Q18639389|Q18639389]] | [[Abrotelia]] | [[Tarento|Taranto]] | 5th century BCE | | 5th century BCE | |- | style='text-align:right'| 1381 | [[:d:Q18643030|Q18643030]] | [[Nuša Kolar]] | [[Liubliana]] | 1926-09-27 | [[Eslovenia]]<br/>[[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]] | 2017-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1382 | [[:d:Q18644306|Q18644306]] | [[Argelia Laya]] | ''[[:d:Q1008368|Q1008368]]'' | 1926-07-10 | [[Venezuela]] | 1997-11-27 | |- | style='text-align:right'| 1383 | [[:d:Q18689578|Q18689578]] | [[Luisa Posada Kubissa]] | [[Madrid]] | 1957 | [[España]] | | [[Ficheiro:Luisa Posada Feminario 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1384 | [[:d:Q18692704|Q18692704]] | [[Bérénice Levet]] | | 1971 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Bérénice Levet.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1385 | [[:d:Q18734124|Q18734124]] | [[Helen Nearing]] | [[Nova Jersey]] | 1904-02-23 | [[Estados Unidos de América]] | 1995-09-17 | [[Ficheiro:Helen Nearing.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1386 | [[:d:Q18752283|Q18752283]] | [[María José Guerra Palmero]] | [[San Cristóbal de La Laguna]] | 1962 | [[España]] | | [[Ficheiro:María José Guerra 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1387 | [[:d:Q18752558|Q18752558]] | [[Else Barth]] | ''[[:d:Q5278345|Q5278345]]'' | 1928-08-03 | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>[[Noruega]] | 2015-01-06 | [[Ficheiro:Else Margarete Barth.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1388 | [[:d:Q18761975|Q18761975]] | [[Helen Wodehouse]] | ''[[:d:Q1936136|Q1936136]]'' | 1880-10-12 | [[Reino Unido]] | 1964-10-20 | |- | style='text-align:right'| 1389 | [[:d:Q18764013|Q18764013]] | [[Rosalyn Diprose]] | [[Australia]] | 1955-04-27 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1390 | [[:d:Q18880181|Q18880181]] | [[Yvanka B. Raynova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1959-10-16 | [[Bulgaria]] | | [[Ficheiro:Yvanka Raynova 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1391 | [[:d:Q18910824|Q18910824]] | [[Ellen Bliss Talbot]] | [[Iowa City, Iowa|Iowa City]] | 1867-11-22 | [[Estados Unidos de América]] | 1968-01-25 | [[Ficheiro:Ellen Bliss Talbot.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1392 | [[:d:Q18910969|Q18910969]] | [[Grace Neal Dolson]] | | 1874 | | 1961 | |- | style='text-align:right'| 1393 | [[:d:Q18911259|Q18911259]] | [[Louisa Caroline Tuthill]] | [[New Haven, Connecticut|New Haven]] | 1798<br/>1799-07-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1879<br/>1879-06-01 | |- | style='text-align:right'| 1394 | [[:d:Q18923363|Q18923363]] | [[Jonna Bornemark]] | | 1973-03-19 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Jonna Bornemark, Bokmässan 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1395 | [[:d:Q19268034|Q19268034]] | [[Ivana Komanická]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1396 | [[:d:Q19268689|Q19268689]] | [[Magdalena Orlinska]] | | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 1397 | [[:d:Q19268838|Q19268838]] | [[Małgorzata Dziewulska]] | | 1944 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1398 | [[:d:Q19290615|Q19290615]] | [[Eulàlia Bosch]] | [[Barcelona]] | 1949 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1399 | [[:d:Q19290780|Q19290780]] | [[Fina Birulés]] | [[Xirona]] | 1956-03-29 | [[España]] | | [[Ficheiro:Fina Birulés 2- 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1400 | [[:d:Q19301170|Q19301170]] | [[Menene Gras Balaguer]] | [[Barcelona]] | 1951 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1401 | [[:d:Q19325538|Q19325538]] | [[Elizabeth Foxcroft]] | ''[[:d:Q2220734|Q2220734]]'' | 1600 | [[Reino de Inglaterra]] | 1679 | |- | style='text-align:right'| 1402 | [[:d:Q19349854|Q19349854]] | [[Ja-kyung]] | | | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 1403 | [[:d:Q19357743|Q19357743]] | [[Luigina Mortari]] | [[Mantua]] | 1956-02-09 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1404 | [[:d:Q19519870|Q19519870]] | [[Jindra Tichá]] | [[Praga]] | 1937-03-21 | [[Checoslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1405 | [[:d:Q19587071|Q19587071]] | [[Im Yunjidang]] | ''[[:d:Q42131|Q42131]]'' | 1721 | [[Corea]] | 1793 | |- | style='text-align:right'| 1406 | [[:d:Q19609771|Q19609771]] | [[Jan Boxill]] | ''[[:d:Q3708771|Q3708771]]'' | 1939 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jan Boxill.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1407 | [[:d:Q19629521|Q19629521]] | [[Alice Poirier]] | ''[[:d:Q174002|Q174002]]'' | 1900-05-09 | [[Francia]] | 1995-01-16 | [[Ficheiro:Alice Poirier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1408 | [[:d:Q19631275|Q19631275]] | [[Renée Fregosi]] | [[Ajaccio]] | 1955-05-05 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Renée Fregosi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1409 | [[:d:Q19631341|Q19631341]] | [[Ursula Kubes-Hofmann]] | [[Viena]] | 1953 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:2015 Ursula Kubes-Hofmann (16534691388).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1410 | [[:d:Q19631410|Q19631410]] | [[Katia Hacène]] | [[Alxer]] | 1961-06-28 | [[Alxeria]]<br/>[[Francia]] | | [[Ficheiro:KATIA DEDICACE SES LIVRES2.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1411 | [[:d:Q19665662|Q19665662]] | [[Vanessa Lemm]] | [[Alemaña]] | 20th century | [[Australia]]<br/>[[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Professor Vanessa Lemm.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1412 | [[:d:Q19665895|Q19665895]] | [[Sally Sedgwick]] | | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 1413 | [[:d:Q19666961|Q19666961]] | [[Eva Simone Hayward]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1414 | [[:d:Q19667612|Q19667612]] | [[Kim Sawchuk]] | | 1960 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Kim Sawchuk at National Film Board event (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1415 | [[:d:Q19682723|Q19682723]] | [[Svetlana Mesyats]] | | 1971-08-13 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1416 | [[:d:Q19756233|Q19756233]] | [[Josina Carolina van Lynden]] | | 1717 | [[Provincias Unidas]] | 1791-10-06 | |- | style='text-align:right'| 1417 | [[:d:Q19829582|Q19829582]] | [[Ana Carrasco Conde]] | [[España]] | 20th century<br/>1979 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ana Carrasco Conde.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1418 | [[:d:Q19873159|Q19873159]] | [[Cécile Fabre]] | [[París]] | 1971-02-02 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1419 | [[:d:Q19878218|Q19878218]] | [[Lisa Tessman]] | | 1966-05-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1420 | [[:d:Q19893285|Q19893285]] | [[Manal Yunis]] | | 1929 | [[Iraq]] | | |- | style='text-align:right'| 1421 | [[:d:Q19916856|Q19916856]] | [[Tatyana Solovyova-Domashenko]] | [[Bixkek]] | 1945-11-24 | [[Kirguizistán]]<br/>[[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1422 | [[:d:Q19918387|Q19918387]] | [[Tamara Tarasenko]] | [[Moscova]] | 1939-05-24 | [[Unión Soviética]] | 1992-05-23 | [[Ficheiro:Тарасенко Тамара Андреевна (портрет работы художника Гормаха Л.Л.).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1423 | [[:d:Q19937718|Q19937718]] | [[Doroteja Vodnik Pegam]] | [[Škofja Loka]] | 1898-02-02 | [[República Federal Socialista de Iugoslavia]]<br/>[[Reino de Iugoslavia]]<br/>[[Imperio Austrohúngaro]] | 1975-02-06 | |- | style='text-align:right'| 1424 | [[:d:Q19964083|Q19964083]] | [[Sophie Reimarus]] | ''[[:d:Q7074|Q7074]]'' | 1742-04-14 | | 1817-09-30 | |- | style='text-align:right'| 1425 | [[:d:Q20015309|Q20015309]] | [[Olga Grau]] | [[Santiago de Chile]] | 1945-09-21 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 1426 | [[:d:Q20016364|Q20016364]] | [[Marta Cruz-Coke]] | [[Santiago de Chile]] | 1923-10-13 | [[Chile]] | 2023-05-20 | [[Ficheiro:Marta Cruz-Coke Madrid (2013).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1427 | [[:d:Q20016449|Q20016449]] | [[Rocío Orsi]] | [[Madrid]] | 1976-02-03 | [[España]] | 2014-11-29 | [[Ficheiro:Rocío en Cartagena de Indias (2013).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1428 | [[:d:Q20029433|Q20029433]] | [[Dominika Kozłowska]] | [[Cracovia]] | 1978 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1429 | [[:d:Q20039608|Q20039608]] | [[Tomoko Kishida]] | [[Prefectura de Hyōgo]] | 1947 | [[Xapón]] | 2015-03-12 | |- | style='text-align:right'| 1430 | [[:d:Q20040052|Q20040052]] | [[Tomoko Koto]] | [[Kōbe]] | 1951-11-10 | [[Xapón]] | 2022-02-05 | |- | style='text-align:right'| 1431 | [[:d:Q20041264|Q20041264]] | [[Chisato Tanaka]] | [[Prefectura de Hyōgo]] | 1924 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 1998-08-11 | |- | style='text-align:right'| 1432 | [[:d:Q20041689|Q20041689]] | [[Mayumi Tomihara]] | | 1954-01-11 | [[Xapón]] | 2025-02 | |- | style='text-align:right'| 1433 | [[:d:Q20050681|Q20050681]] | [[Hannah E. Hashkes]] | [[Nova York]] | 1965-03-24<br/>1965 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:חנה השקס.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1434 | [[:d:Q20066846|Q20066846]] | [[Larysa Vitaliїvna Didenko]] | [[Kíiv]] | 1979-12-25 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1435 | [[:d:Q20090252|Q20090252]] | [[Francoise E. Baylis]] | [[Montreal]] | 1961 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Francoise Baylis-5 Cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1436 | [[:d:Q20101090|Q20101090]] | [[Maria Pascuala Caro Sureda]] | [[Palma]] | 1768-07-17 | [[España]] | 1827-12-12 | |- | style='text-align:right'| 1437 | [[:d:Q20101237|Q20101237]] | [[Montse Barderi Palau]] | [[Sabadell]] | 1969-02-19 | | | [[Ficheiro:Montse Barderi.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1438 | [[:d:Q20101723|Q20101723]] | [[Presentación Sáez de Descatllar]] | [[Valencia]] | 1932-11-21 | [[España]] | 2003-04-27 | |- | style='text-align:right'| 1439 | [[:d:Q20111211|Q20111211]] | [[Nadia Maftouni]] | [[Teherán]] | 1966-01-14 | [[Irán]] | | [[Ficheiro:Nadia Maftouni at Library - 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1440 | [[:d:Q20160426|Q20160426]] | [[Teresa Labriola]] | [[Nápoles]] | 1873-02-17 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 1941-02-06 | [[Ficheiro:Teresa Labriola 1921.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1441 | [[:d:Q20385161|Q20385161]] | [[Samira Khamis Obaid]] | [[Adén]] | 1959 | [[Iemen]] | | |- | style='text-align:right'| 1442 | [[:d:Q20435806|Q20435806]] | [[Divna M. Vuksanović]] | [[Belgrado]] | 1965-03-17 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Divna Vuksanovic 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1443 | [[:d:Q20438240|Q20438240]] | [[Julka Chlapec-Đorđević]] | ''[[:d:Q477142|Q477142]]'' | 1882 | | 1969-11-09 | |- | style='text-align:right'| 1444 | [[:d:Q20482860|Q20482860]] | [[Vusi︠a︡ Aronovna Cherni︠a︡k]] | | 1920-11-10 | | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1445 | [[:d:Q20499227|Q20499227]] | [[Ivanka Apostolova]] | [[Sofía, Bulgaria|Sofía]] | 1930-05-04 | | 2006-12-09 | |- | style='text-align:right'| 1446 | [[:d:Q20500520|Q20500520]] | [[Patrizia Calefato]] | [[Bari]] | 1954-11-26<br/>1954 | | | |- | style='text-align:right'| 1447 | [[:d:Q20509556|Q20509556]] | [[Maria Petrosyan]] | [[Bakú]] | 1911-03-25 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1971-11-10 | |- | style='text-align:right'| 1448 | [[:d:Q20528587|Q20528587]] | [[Fiona Macpherson]] | | 1971-10-19 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1449 | [[:d:Q20558378|Q20558378]] | [[Elena Topuridze]] | [[Batumi]] | 1922-05-03<br/>1922-05-22 | | 2004-09-29 | |- | style='text-align:right'| 1450 | [[:d:Q20630343|Q20630343]] | [[Chiara Lalli]] | [[Roma]] | 1973-01-19 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1451 | [[:d:Q20657325|Q20657325]] | [[Tali Mendelberg]] | | 1963 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1452 | [[:d:Q20666488|Q20666488]] | [[Monique David-Ménard]] | [[Lión]] | 1947 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1453 | [[:d:Q20740732|Q20740732]] | [[Deborah Cook]] | | 1954-10-12 | [[Canadá]] | 2020-10-06 | |- | style='text-align:right'| 1454 | [[:d:Q20829630|Q20829630]] | [[Julia Driver]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 1455 | [[:d:Q20875953|Q20875953]] | [[Joanne Faulkner]] | ''[[:d:Q606169|Q606169]]'' | 1972-04-14 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 1456 | [[:d:Q20891936|Q20891936]] | [[Rahat Achylova]] | ''[[:d:Q12822895|Q12822895]]'' | 1941-05-30 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Kirguizistán]] | 2015-03-05 | |- | style='text-align:right'| 1457 | [[:d:Q20899532|Q20899532]] | [[Sue Donaldson]] | [[Ottawa]] | 1962-02 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1458 | [[:d:Q20900770|Q20900770]] | [[Christine Weckwerth]] | [[Berlín]] | 1963-12-24 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1459 | [[:d:Q20933558|Q20933558]] | [[Marie-Hélène Parizeau]] | | 1959-09-11 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1460 | [[:d:Q20965655|Q20965655]] | [[Zinovia Dushkova]] | ''[[:d:Q2565855|Q2565855]]'' | 1953-07-19 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1461 | [[:d:Q20968412|Q20968412]] | [[Marina Garcés Mascareñas]] | [[Barcelona]] | 1973-05-30 | [[España]] | | [[Ficheiro:Marina Garcés al CCCB 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1462 | [[:d:Q20968783|Q20968783]] | [[Sarah Hutton]] | | 1948 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Sarah Hutton, British historian of science and philosophy, on a conference in Toruń, Oct 27, 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1463 | [[:d:Q21032540|Q21032540]] | [[Blanche Christine Olschak]] | [[Viena]]<br/>[[Suíza]] | 1913-07-24 | [[Austria]] | 1989-06-25 | |- | style='text-align:right'| 1464 | [[:d:Q21062465|Q21062465]] | [[Shannon Sullivan]] | [[Estados Unidos de América]] | 1967-04-24 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1465 | [[:d:Q21145943|Q21145943]] | [[Oxana Timofeeva]] | ''[[:d:Q145802|Q145802]]'' | 1978-03-13 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Тимофеева Оксана Викторовна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1466 | [[:d:Q21175257|Q21175257]] | [[Helen Steward]] | [[Chester]] | 1965 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1467 | [[:d:Q21255833|Q21255833]] | [[Brenda Almond]] | | 1937-09-19 | [[Reino Unido]]<br/>[[Canadá]] | 2023 | [[Ficheiro:Brenda Almond.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1468 | [[:d:Q21256292|Q21256292]] | [[Carola Freiin von Villiez]] | [[Bremen]]<br/>[[Estado de Bremen]] | 1962 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1469 | [[:d:Q21260110|Q21260110]] | [[Genoveva Martí]] | [[Barcelona]] | 1956-07-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1470 | [[:d:Q21260955|Q21260955]] | [[Heike Bungert]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1471 | [[:d:Q21263372|Q21263372]] | [[Joëlle Proust]] | | 1947-02-03 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Joelle photo pour wiki.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1472 | [[:d:Q21264240|Q21264240]] | [[Lotte Jensen]] | ''[[:d:Q221394|Q221394]]'' | 1972-01-13<br/>1972 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:LotteJensen2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1473 | [[:d:Q21264292|Q21264292]] | [[Maria Aloni]] | | 1969 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1474 | [[:d:Q21264585|Q21264585]] | [[Rosalie Iemhoff]] | | 1969 | | | [[Ficheiro:Rosalie Iemhoff June 2010 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1475 | [[:d:Q21264705|Q21264705]] | [[Sonja Rinofner-Kreidl]] | [[Salzburgo]] | 1965-10-27 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1476 | [[:d:Q21264782|Q21264782]] | [[Tatjana Hörnle]] | [[Tubinga]] | 1963-11-15 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:FotoProfHoernle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1477 | [[:d:Q21264823|Q21264823]] | [[Ursula Klein]] | | 1952-07-06 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1478 | [[:d:Q21268863|Q21268863]] | [[Catrin Misselhorn]] | [[Stuttgart]] | 1970 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Bild-Misselhorn-Sokrates.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1479 | [[:d:Q21402743|Q21402743]] | [[Lisa Bortolotti]] | [[Boloña]] | 1974 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1480 | [[:d:Q21426789|Q21426789]] | [[Montserrat Galcerán]] | [[Barcelona]] | 1946 | [[España]] | | [[Ficheiro:Montserrat Galcerán 2015 by David Arenal (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1481 | [[:d:Q21524742|Q21524742]] | [[Małgorzata Jantos]] | | 1954-04-03 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Małgorzata Jantos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1482 | [[:d:Q21525754|Q21525754]] | [[Delia Graff Fara]] | | 1969-04-28 | | 2017-07-18 | |- | style='text-align:right'| 1483 | [[:d:Q21525905|Q21525905]] | [[Mari Ruti]] | ''[[:d:Q2004537|Q2004537]]'' | 1964-03-31 | [[Canadá]]<br/>[[Finlandia]] | 2023-06-08 | |- | style='text-align:right'| 1484 | [[:d:Q21542294|Q21542294]] | [[Angela Putino]] | [[Nápoles]] | 1946 | [[Italia]] | 2007 | [[Ficheiro:Angela Putino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1485 | [[:d:Q21573223|Q21573223]] | [[Jule Goikoetxea Mentxaka]] | [[Donostia]] | 1981-12-13 | [[España]] | | [[Ficheiro:Jule-Goikoetxea Norabidea eus Argia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1486 | [[:d:Q21634521|Q21634521]] | [[Gaëtane Lamarche-Vadel]] | | 1947 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1487 | [[:d:Q21684939|Q21684939]] | [[Heather Douglas]] | | 1969-03-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1488 | [[:d:Q21699746|Q21699746]] | [[Hiroko Sakamoto]] | | 1950 | [[Xapón]] | 2023-10-30 | |- | style='text-align:right'| 1489 | [[:d:Q21700530|Q21700530]] | [[Takako Tanigawa]] | [[Bunkyō]] | 1948-01-10 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1490 | [[:d:Q21756890|Q21756890]] | [[Sophie de Mijolla-Mellor]] | ''[[:d:Q194420|Q194420]]'' | 1946 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sophie de Mijolla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1491 | [[:d:Q21816263|Q21816263]] | [[María Xosé Agra]] | [[Santiago de Compostela]] | 1956-02-11 | [[España]] | | [[Ficheiro:Foto Agra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1492 | [[:d:Q21934565|Q21934565]] | [[Gabriele Dietrich]] | ''[[:d:Q675187|Q675187]]'' | 1943 | [[Alemaña]]<br/>[[India]] | | |- | style='text-align:right'| 1493 | [[:d:Q21993485|Q21993485]] | [[Ella Buceniece]] | | 1949-10-20 | [[Letonia]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1494 | [[:d:Q21997804|Q21997804]] | [[Joyce Mitchell Cook]] | ''[[:d:Q1184891|Q1184891]]'' | 1933-10-28 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1495 | [[:d:Q22004333|Q22004333]] | [[Heda Festini]] | [[Osijek]] | 1928-11-04 | | 2018-07-18 | |- | style='text-align:right'| 1496 | [[:d:Q22073616|Q22073616]] | [[Michelle Mason Bizri]] | | 1966-01-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1497 | [[:d:Q22084526|Q22084526]] | [[Anna Punsoda i Ricart]] | ''[[:d:Q8349029|Q8349029]]'' | 1985 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1498 | [[:d:Q22088226|Q22088226]] | [[Serene Khader]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1499 | [[:d:Q22095879|Q22095879]] | [[Susan Schneider]] | | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:34266723-1886770384676793-8361192811432771584-o.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1500 | [[:d:Q22118533|Q22118533]] | [[Shino Kihara]] | [[Prefectura de Osaca|Prefectura de Ōsaka]] | 1969 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1501 | [[:d:Q22122540|Q22122540]] | [[Sonia Berjman]] | [[Santa Fe, Arxentina]] | 1946-04-08 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Sonia Berjman 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1502 | [[:d:Q22279304|Q22279304]] | [[Moya Bailey]] | [[Estados Unidos de América]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1503 | [[:d:Q22678776|Q22678776]] | [[Marta Davouze]] | [[Praga]] | 1945-05-12 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | 2018-07-04 | [[Ficheiro:Marta Davouze 2013.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1504 | [[:d:Q22686540|Q22686540]] | [[Eva Dolar Bahovec]] | [[Liubliana]] | 1951-12-14 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Eva Dolar Bahovec.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1505 | [[:d:Q22695281|Q22695281]] | [[Ilse Korotin]] | ''[[:d:Q659918|Q659918]]'' | 1957-08-18 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1506 | [[:d:Q22957880|Q22957880]] | [[Cristina Lafont]] | [[Valencia]] | 1963 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1507 | [[:d:Q22958512|Q22958512]] | [[Renate Bartsch]] | [[Kaliningrado]] | 1939-12-12 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1508 | [[:d:Q22964581|Q22964581]] | [[Zhana Damyanova-Assa]] | | | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 1509 | [[:d:Q22980946|Q22980946]] | [[Hidé Ishiguro]] | | 1931-08-04 | [[Xapón]] | 2026-02-18 | |- | style='text-align:right'| 1510 | [[:d:Q23011247|Q23011247]] | [[Eli Bartra]] | [[Cidade de México]] | 1947-09-06 | [[México]] | | [[Ficheiro:Eli Bartra.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1511 | [[:d:Q23011837|Q23011837]] | [[Eurídice cabañes]] | [[España]] | 1983-09-26 | [[España]] | | [[Ficheiro:Euridice Cabanes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1512 | [[:d:Q23011973|Q23011973]] | [[Else Voigtländer]] | ''[[:d:Q7047|Q7047]]'' | 1882-04-14 | [[Alemaña]] | 1946 | |- | style='text-align:right'| 1513 | [[:d:Q23014882|Q23014882]] | [[Danielle Monique Macbeth]] | | 1954 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1514 | [[:d:Q23028040|Q23028040]] | [[Graciela Hierro]] | [[Cidade de México]] | 1928 | [[México]] | 2003-10-30 | [[Ficheiro:Graciela-hierro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1515 | [[:d:Q23041498|Q23041498]] | [[Solange Camaüer]] | [[Buenos Aires]] | 1965-10-05 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1516 | [[:d:Q23059679|Q23059679]] | [[Lenore Ripke-Kühn]] | [[Riga]] | 1878-01-31<br/>1878 | | 1955-10-21 | |- | style='text-align:right'| 1517 | [[:d:Q23072447|Q23072447]] | [[Trudy Govier]] | [[Edmonton]] | 1944-08-03 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1518 | [[:d:Q23302672|Q23302672]] | [[Margaret Atherton]] | | 1943 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1519 | [[:d:Q23389304|Q23389304]] | [[Tatjana Višak]] | ''[[:d:Q3874|Q3874]]'' | 1974-12-12 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Tatjana Visak, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1520 | [[:d:Q23472598|Q23472598]] | [[Élisabeth Ferrand]] | | 1700 | [[Francia]] | 1752-09-03 | [[Ficheiro:Maurice Quentin de La Tour - Mlle Ferrand Meditating on Newton - WGA12355.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1521 | [[:d:Q23511510|Q23511510]] | [[Catherine Glyn Davies]] | ''[[:d:Q7836589|Q7836589]]'' | 1926-09-26 | [[Reino Unido]] | 2007-02-22 | |- | style='text-align:right'| 1522 | [[:d:Q23646413|Q23646413]] | [[Kathinka Evers]] | [[Suecia]] | 1960 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1523 | [[:d:Q23659114|Q23659114]] | [[Maryna Tkachuk]] | [[Chernivtsi]] | 1964-09-21 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Ткачук Марина Леонідівна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1524 | [[:d:Q23701432|Q23701432]] | [[Natalie Depraz]] | ''[[:d:Q175129|Q175129]]'' | 1964-12-13 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Natalie Depraz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1525 | [[:d:Q23760730|Q23760730]] | [[Alison Stone]] | | 1972 | | | [[Ficheiro:Portrait of Alison Stone, British philosopher.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1526 | [[:d:Q23765811|Q23765811]] | [[Natalie Knapp]] | | 1970 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1527 | [[:d:Q23770642|Q23770642]] | [[Camilla Erculiani]] | [[Padua]] | 1554 | [[República de Venecia]] | 1585 | |- | style='text-align:right'| 1528 | [[:d:Q23900965|Q23900965]] | [[Laura Llevadot]] | [[Barcelona]] | 1970-11 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1529 | [[:d:Q23907251|Q23907251]] | [[Diana Cohen Agrest]] | [[Buenos Aires]] | 1954-05-05 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 1530 | [[:d:Q23916381|Q23916381]] | [[Sophie Gibb]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1531 | [[:d:Q23943932|Q23943932]] | [[Irena Krońska]] | [[Lviv]] | 1915-03-06 | | 1974-01-16 | |- | style='text-align:right'| 1532 | [[:d:Q24018402|Q24018402]] | [[Emma Borg]] | | 1969-11-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1533 | [[:d:Q24042295|Q24042295]] | [[Marta Tafalla]] | [[Barcelona]] | 1972 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1534 | [[:d:Q24045983|Q24045983]] | [[Silyane Larcher]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1535 | [[:d:Q24050077|Q24050077]] | [[Brigitte Vasallo]] | [[Barcelona]] | 1973 | [[España]] | | [[Ficheiro:Brigitte Vasallo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1536 | [[:d:Q24090607|Q24090607]] | [[Mizue Kobata]] | [[Prefectura de Shimane]] | 1923-06-11 | [[Xapón]]<br/>[[Imperio do Xapón]] | 2018-01-26 | |- | style='text-align:right'| 1537 | [[:d:Q24202925|Q24202925]] | [[Ingvild Birkhan]] | [[Griffen]] | 1940-05-07 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1538 | [[:d:Q24205767|Q24205767]] | [[Mary Mothersill]] | [[Edmonton]] | 1923 | | 2008-01-22 | |- | style='text-align:right'| 1539 | [[:d:Q24287224|Q24287224]] | [[Maria Carmen Pardo Salgado]] | | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1540 | [[:d:Q24335417|Q24335417]] | [[Federica Montevecchi]] | ''[[:d:Q52234|Q52234]]'' | 1966-06-23 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Federica Montevecchi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1541 | [[:d:Q24428559|Q24428559]] | [[Małgorzata Kowalska]] | | 1961-07-21 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1542 | [[:d:Q24649701|Q24649701]] | [[Maria Mach]] | | 1971-02-09 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Maria Mach 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1543 | [[:d:Q24666807|Q24666807]] | [[Lola Cañamero]] | [[Segovia]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1544 | [[:d:Q24736244|Q24736244]] | [[Renate Hürtgen]] | ''[[:d:Q56037|Q56037]]'' | 1947-11-07 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:TAG 2 - KEINE MACHT FÜR NIEMAND ODER ALLE MACHT DEN RÄTEN? Runde zwei (53364026703).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1545 | [[:d:Q24852355|Q24852355]] | [[Carol C. Gould]] | | 1964-01-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1546 | [[:d:Q24887691|Q24887691]] | [[Marie-Hélène Brousse]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1547 | [[:d:Q24960980|Q24960980]] | [[Lynne Karen Deutsch]] | [[Chicago]] | 1956-11-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2004-04-02 | |- | style='text-align:right'| 1548 | [[:d:Q25189429|Q25189429]] | [[Lucy O'Brien]] | | 1964-06-09 | | | [[Ficheiro:Lucy O’Brien.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[:d:Q25426049|Q25426049]] | [[Baukje Prins]] | | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 1550 | [[:d:Q25437206|Q25437206]] | [[Любинська Лада Миколаївна]] | [[Kíiv]] | 1923-06-16 | [[Rusia]] | 2009-08-06 | |- | style='text-align:right'| 1551 | [[:d:Q25441577|Q25441577]] | [[Kateryna Kyrylenko]] | [[Unión Soviética]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1552 | [[:d:Q25495696|Q25495696]] | [[Daiva Tamosaityte]] | [[Vilnius]] | 1963-03-17 | [[Lituania]]<br/>[[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1553 | [[:d:Q25509971|Q25509971]] | [[Ángela Rodríguez Martínez|Q25509971]] | [[Pontevedra]] | 1989-10-02 | [[España]]<br/>[[Galicia]] | | [[Ficheiro:Habrá Ley Trans -UnideOtoño22 1-7 screenshot (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[:d:Q25517645|Q25517645]] | [[Corine Besson]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1555 | [[:d:Q25517997|Q25517997]] | [[Kristie Miller]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1556 | [[:d:Q25591623|Q25591623]] | [[София Ҳасанова]] | ''[[:d:Q648567|Q648567]]'' | 1935-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1557 | [[:d:Q25816679|Q25816679]] | [[Christine Abbt]] | [[Zürich]] | 1974 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 1558 | [[:d:Q25850450|Q25850450]] | [[Françoise Blime-Dutertre]] | | 1939-07-11 | | 2016-03-06 | |- | style='text-align:right'| 1559 | [[:d:Q26090098|Q26090098]] | [[Hedwig Rossi]] | [[Viena]] | 1891-05-29 | [[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 1985-10-25 | |- | style='text-align:right'| 1560 | [[:d:Q26197467|Q26197467]] | [[Annette Schlemm]] | ''[[:d:Q2795|Q2795]]''<br/>''[[:d:Q71095|Q71095]]'' | 1961 | [[Alemaña]]<br/>[[República Democrática Alemá]] | | [[Ficheiro:Annette Schlemm.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1561 | [[:d:Q26208095|Q26208095]] | [[Maria Bezobrazova]] | [[San Petersburgo]] | 1857-06-10 | [[Imperio Ruso]] | 1914-09-15<br/>1914-09-02 | [[Ficheiro:BezobrazovaMV.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1562 | [[:d:Q26236269|Q26236269]] | [[Maria Márkus]] | | 1936 | | 2017 | |- | style='text-align:right'| 1563 | [[:d:Q26263298|Q26263298]] | [[Anne Fischer-Buck]] | ''[[:d:Q2936|Q2936]]'' | 1920 | [[Alemaña]] | 2013-12-24 | |- | style='text-align:right'| 1564 | [[:d:Q26268384|Q26268384]] | [[Mercedes Oliveira|Mercedes Oliveira Malvar]] | [[Pontevedra]] | 1957-05-25 | [[España]] | | [[Ficheiro:Chis, Mercedes Oliveira Malvar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1565 | [[:d:Q26277932|Q26277932]] | [[Beatrix Vogel]] | | 1945 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1566 | [[:d:Q26298994|Q26298994]] | [[Clare Palmer]] | | 1967<br/>20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1567 | [[:d:Q26465853|Q26465853]] | [[Tamara Horowitz]] | [[Brooklyn]] | 1950-11-07 | [[Estados Unidos de América]] | 2000-01-30 | [[Ficheiro:Tamara Horowitz at Pitt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1568 | [[:d:Q26702764|Q26702764]] | [[Marjorie Silliman Harris]] | | 1890-06-06 | | 1976-03-27 | |- | style='text-align:right'| 1569 | [[:d:Q26703073|Q26703073]] | [[Anita Avramides]] | | 1952 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Anita Avramides (18394276344) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1570 | [[:d:Q26715703|Q26715703]] | [[Ruth Anna Putnam]] | [[Berlín]] | 1927-09-20 | [[Estados Unidos de América]] | 2019-05-04 | [[Ficheiro:Ruth Anna Putnam.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1571 | [[:d:Q26812669|Q26812669]] | [[Rachel Cooper]] | | 1974 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1572 | [[:d:Q26818523|Q26818523]] | [[Raphaële Andrault]] | No/unknown value | No/unknown value | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1573 | [[:d:Q26837273|Q26837273]] | [[La Ferne Price]] | [[Butte, Montana|Butte]] | 1926-01-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-05-27 | |- | style='text-align:right'| 1574 | [[:d:Q26899143|Q26899143]] | [[Jessica Pierce]] | | 1965-10-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1575 | [[:d:Q26998179|Q26998179]] | [[Sybil Wolfram]] | [[Alemaña]] | 1931 | [[Reino Unido]] | 1993 | |- | style='text-align:right'| 1576 | [[:d:Q26999669|Q26999669]] | [[Rachel Barney]] | [[Toronto]] | 1966-09-14 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Rachel Barney.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1577 | [[:d:Q26999946|Q26999946]] | [[Verity Harte]] | | 1968-04-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1578 | [[:d:Q27000103|Q27000103]] | [[Barbara Herman]] | [[Nova York]] | 1945-05-09 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Barbara Herman mid lecture.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1579 | [[:d:Q27043316|Q27043316]] | [[Elfriede Huber-Abrahamowicz]] | [[Viena]] | 1922-12-19 | [[Austria]] | 2001-07-15 | |- | style='text-align:right'| 1580 | [[:d:Q27068095|Q27068095]] | [[Encarnación Fernández Ruiz-Gálvez]] | [[Madrid]] | 1958 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1581 | [[:d:Q27151230|Q27151230]] | [[Chika Kinoshita]] | | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1582 | [[:d:Q27450442|Q27450442]] | [[Jennifer Nagel]] | [[Vancouver]] | 1947 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1583 | [[:d:Q27451854|Q27451854]] | [[Nancy Tuana]] | | 1951-09-08<br/>1951 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nancy Tuana.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[:d:Q27452372|Q27452372]] | [[Rosemarie Tong]] | | 1947-07-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1585 | [[:d:Q27514235|Q27514235]] | [[Lisa Folkmarson Käll]] | | 1971-06-05 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 1586 | [[:d:Q27539509|Q27539509]] | [[Juliane Rebentisch]] | [[Bonn]] | 1970 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1587 | [[:d:Q27553561|Q27553561]] | [[Bindaice]] | ''[[:d:Q1550380|Q1550380]]'' | | | | |- | style='text-align:right'| 1588 | [[:d:Q27576604|Q27576604]] | [[Samantha Brennan]] | | 1964-08-31 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Samantha Brennan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1589 | [[:d:Q27588525|Q27588525]] | [[Maja Wicki-Vogt]] | [[Lucerna]] | 1940-01-04 | [[Suíza]] | 2016-06-23 | [[Ficheiro:1-DSC01372-003.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1590 | [[:d:Q27649573|Q27649573]] | [[Ann Van Sevenant]] | [[Torhout]] | 1959-06-10 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Ann van sevenant-1690790959.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1591 | [[:d:Q27716080|Q27716080]] | [[Christina Thürmer-Rohr]] | ''[[:d:Q640223|Q640223]]'' | 1936-11-17 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Christina Thürmer-Rohr (14962246553) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1592 | [[:d:Q27733968|Q27733968]] | [[Dorit Bar-On]] | | 1955 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1593 | [[:d:Q27894013|Q27894013]] | [[Renée van Riessen]] | ''[[:d:Q1907164|Q1907164]]'' | 1954 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1594 | [[:d:Q27925340|Q27925340]] | [[Elizabeth Barnes]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1595 | [[:d:Q27925467|Q27925467]] | [[Katherine Hawley]] | [[Reino Unido]] | 1971 | [[Reino Unido]] | 2021 | |- | style='text-align:right'| 1596 | [[:d:Q27927249|Q27927249]] | [[Marie McGinn]] | | 1951-01-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1597 | [[:d:Q27927354|Q27927354]] | [[Astrid Karuna Feuser]] | [[Düsseldorf]] | 1951 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1598 | [[:d:Q27998784|Q27998784]] | [[Agnieszka Dziemianowicz-Bąk]] | [[Wrocław]] | 1984-01-20 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agnieszka Dziemianowicz-Bąk 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1599 | [[:d:Q28006987|Q28006987]] | [[Sianne Ngai]] | [[Washington, D.C.]] | 1971-10-03 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sianne Ngai in Villa Massimo 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1600 | [[:d:Q28008755|Q28008755]] | [[Paulina Rivero Weber]] | | 1958-05-08 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1601 | [[:d:Q28017248|Q28017248]] | [[Mónica Cavallé Cruz]] | [[As Palmas de Gran Canaria]] | 1967 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1602 | [[:d:Q28018949|Q28018949]] | [[Ilse Bulhof]] | ''[[:d:Q505601|Q505601]]'' | 1932-08-09 | [[Reino dos Países Baixos]] | 2018-08-26 | |- | style='text-align:right'| 1603 | [[:d:Q28033751|Q28033751]] | [[Hildegard Vieregg]] | ''[[:d:Q5758|Q5758]]'' | 1939 | | | |- | style='text-align:right'| 1604 | [[:d:Q28033886|Q28033886]] | [[Kathy Ferguson]] | | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1605 | [[:d:Q28058616|Q28058616]] | [[Lisa Ginzburg]] | [[Roma]] | 1966-10-25 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1606 | [[:d:Q28059124|Q28059124]] | [[Akhtar Imam]] | [[Dacca]] | 1917-12-30 | [[Bangladesh]] | 2009-06-22 | [[Ficheiro:Akhtar Imam 1954.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1607 | [[:d:Q28064114|Q28064114]] | [[Cornelia de Vogel]] | [[Leeuwarden]] | 1905-02-27 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1986-05-07 | [[Ficheiro:1925 Cornelia Johanna de Vogel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1608 | [[:d:Q28086215|Q28086215]] | [[Beth Lord]] | | 1976-05-04 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1609 | [[:d:Q28088090|Q28088090]] | [[Sylvie Courtine-Denamy]] | [[Neuilly-sur-Seine]] | 1947-05-18 | [[Francia]] | 2014-10-08 | |- | style='text-align:right'| 1610 | [[:d:Q28092410|Q28092410]] | [[Linda López McAlister]] | ''[[:d:Q838772|Q838772]]'' | 1939-10-10 | [[Estados Unidos de América]] | 2021-11-09 | |- | style='text-align:right'| 1611 | [[:d:Q28094745|Q28094745]] | [[Shlomit C. Schuster]] | [[Suriname]] | 1951-07-19<br/>1951 | [[Israel]] | 2016-02-15 | [[Ficheiro:שלומית שוסטר.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1612 | [[:d:Q28101948|Q28101948]] | [[Elena Vladimirovna Osipova]] | [[Moscova]] | 1927-11-11 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2018-10-26 | |- | style='text-align:right'| 1613 | [[:d:Q28131268|Q28131268]] | [[Anne Eugenia Felicia Morgan]] | ''[[:d:Q988384|Q988384]]'' | 1845-10-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1901 | [[Ficheiro:Anne Eugenia Felicia Morgan.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1614 | [[:d:Q28152554|Q28152554]] | [[Alena Niyakowskaya]] | [[Minsk]] | 1936-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2020-08-17 | |- | style='text-align:right'| 1615 | [[:d:Q28214992|Q28214992]] | [[Ljiljana Filipović]] | [[Zagreb]] | 1951-01-21 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Ljiljana Filipovic.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1616 | [[:d:Q28222644|Q28222644]] | [[Michelle Murphy]] | [[Winnipeg]] | 1969-01-02 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1617 | [[:d:Q28321380|Q28321380]] | [[Helene Weiss]] | ''[[:d:Q158459|Q158459]]'' | 1898-10-24 | [[Alemaña]] | 1951 | [[Ficheiro:Helene Weiss 1920.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1618 | [[:d:Q28473851|Q28473851]] | [[Daysi Bregantini]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 1619 | [[:d:Q28495472|Q28495472]] | [[Dominique Paquet]] | [[Bordeos]] | 1954-07-19 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1620 | [[:d:Q28524429|Q28524429]] | [[Ruth Weintraub]] | [[Xerusalén]] | 1955-07-27 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:RWeintra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1621 | [[:d:Q28550548|Q28550548]] | [[Emilia Nobile]] | [[Nápoles]] | 1889-04-20 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | 1963-03-01 | |- | style='text-align:right'| 1622 | [[:d:Q28552607|Q28552607]] | [[Magda Polo Pujadas]] | [[Manlleu]] | 1965-06-06 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1623 | [[:d:Q28574331|Q28574331]] | [[Christa Berg]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1940 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1624 | [[:d:Q28664555|Q28664555]] | [[Inna Nikolaevna Titarenko]] | [[Taganrog]] | 1971-10-01 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 1625 | [[:d:Q28671880|Q28671880]] | [[Katarzyna Miller]] | | 1962 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Katarzyna Miller.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1626 | [[:d:Q28678025|Q28678025]] | [[Djamila Ribeiro]] | [[Santos]] | 1980-08-01 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Djamila Ribeiro2.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1627 | [[:d:Q28699193|Q28699193]] | [[Yeo Myeongsuk]] | | 1966-11-09 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 1628 | [[:d:Q28701574|Q28701574]] | [[Раиса Ивановна Тростинская]] | | 1939-10-25 | | 2016-12-14 | |- | style='text-align:right'| 1629 | [[:d:Q28720798|Q28720798]] | [[Sara Negri]] | | 1967 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1630 | [[:d:Q28722153|Q28722153]] | [[Széplaky Gerda]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1631 | [[:d:Q28778002|Q28778002]] | [[Antoinette Kankindi]] | ''[[:d:Q130625|Q130625]]'' | 1950 | [[República Democrática do Congo]] | | |- | style='text-align:right'| 1632 | [[:d:Q28778430|Q28778430]] | [[Angela Standhartinger]] | [[Tubinga]] | 1964 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1633 | [[:d:Q28790164|Q28790164]] | [[Susanne Hahn]] | [[Mülheim an der Ruhr]] | 1964 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1634 | [[:d:Q28835605|Q28835605]] | [[Margaret Battin]] | | 1940-11-29 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1635 | [[:d:Q28840519|Q28840519]] | [[Rowena Morse]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1870-06-06 | [[Estados Unidos de América]] | 1958-03-03 | |- | style='text-align:right'| 1636 | [[:d:Q28860434|Q28860434]] | [[Lisa Westerveld]] | ''[[:d:Q593220|Q593220]]'' | 1981-11-16 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Lisa Westerveld 2019 (6).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1637 | [[:d:Q28860673|Q28860673]] | [[Eva Meijer]] | [[Hoorn]] | 1980 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Eva Meijer 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[:d:Q28870249|Q28870249]] | [[María Luisa Femenías]] | [[Buenos Aires]] | 1950-08-18<br/>1950 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:María Luisa Femenías 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1639 | [[:d:Q28870967|Q28870967]] | [[Leslie Francis]] | | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 1640 | [[:d:Q28911690|Q28911690]] | [[Shannon Vallor]] | [[Estados Unidos de América]] | | | | [[Ficheiro:Shannon Vallor (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1641 | [[:d:Q28917006|Q28917006]] | [[Emna Belhadj Yahia]] | [[Tunes]] | 1945-09-30 | ''[[:d:Q2017684|Q2017684]]''<br/>[[Tunisia]] | | |- | style='text-align:right'| 1642 | [[:d:Q28921862|Q28921862]] | [[Clare Chambers]] | | 1976-04-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1643 | [[:d:Q28923773|Q28923773]] | [[Lisa Guenther]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1644 | [[:d:Q28925077|Q28925077]] | [[Maria Rosa Antognazza]] | | 1964-09-10 | [[Italia]] | 2023-03-28 | |- | style='text-align:right'| 1645 | [[:d:Q28950160|Q28950160]] | [[Gretel Ammann]] | [[Donostia]] | 1947-01-17 | [[España]] | 2000-05-02 | |- | style='text-align:right'| 1646 | [[:d:Q28966650|Q28966650]] | [[Giovanna Grignaffini]] | ''[[:d:Q100814|Q100814]]'' | 1949-08-20 | [[Italia]] | 2024-04-19 | [[Ficheiro:Giovanna Grignaffini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1647 | [[:d:Q28976078|Q28976078]] | [[Mojca Ramšak]] | [[Maribor]] | 1969-02-11<br/>1969 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1648 | [[:d:Q28976544|Q28976544]] | [[Sharon Street]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1649 | [[:d:Q29029522|Q29029522]] | [[Theodora of Emesa]] | | 5th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1650 | [[:d:Q29032652|Q29032652]] | [[Elli Lambridi]] | [[Atenas]] | 1896-01-09 | [[Grecia]] | 1970-01-28 | [[Ficheiro:Scan-Helle-Lambridis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1651 | [[:d:Q29033185|Q29033185]] | [[Soumaya Mestiri]] | ''[[:d:Q27230|Q27230]]'' | 1976-07-08 | [[Tunisia]] | | [[Ficheiro:Soumaya Mestiri (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1652 | [[:d:Q29048110|Q29048110]] | [[Edwige Chirouter]] | [[Lille]] | 1970 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1653 | [[:d:Q29168079|Q29168079]] | [[Petra Kolmančič]] | [[Ptuj]] | 1974-06-22 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Petra Kolmancic, 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1654 | [[:d:Q29298733|Q29298733]] | [[Iva Draškić Vićanović]] | [[Belgrado]] | 1965-04-17 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Iva Draskić Vićanović.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1655 | [[:d:Q29359012|Q29359012]] | [[Svetlana Kovalchuk]] | [[Riga]] | 1956-02-26 | [[República Socialista Soviética de Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1656 | [[:d:Q29413723|Q29413723]] | [[Hanna Makurat]] | | 1982 | | | [[Ficheiro:Hanna Makurat.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1657 | [[:d:Q29422980|Q29422980]] | [[Judith Siegmund]] | | 1965-07-17 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1658 | [[:d:Q29453233|Q29453233]] | [[Laura Ruetsche]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1659 | [[:d:Q29453535|Q29453535]] | [[Ilsetraut Hadot]] | [[Berlín]] | 1928-12-20 | [[Francia]]<br/>[[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ilsetraut Hadot.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1660 | [[:d:Q29476079|Q29476079]] | [[Hanneke Canters]] | | 1969-07-21 | | 2002-09 | |- | style='text-align:right'| 1661 | [[:d:Q29509419|Q29509419]] | [[Gwendoline Jarczyk]] | [[Katowice]] | 1927-08-23 | [[Francia]] | 2021-11-18 | [[Ficheiro:Gwendoline J 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1662 | [[:d:Q29530781|Q29530781]] | [[Andrea Revueltas]] | [[Cidade de México]] | 1938-09-19 | [[México]] | 2010-02-20 | |- | style='text-align:right'| 1663 | [[:d:Q29545738|Q29545738]] | [[Nancy Frankenberry]] | | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 1664 | [[:d:Q29592659|Q29592659]] | [[Maria Filomena Molder]] | [[Lisboa]] | 1950-08-12 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Maria Filomena Molder 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1665 | [[:d:Q29598539|Q29598539]] | [[Markéta Pravdová]] | ''[[:d:Q986075|Q986075]]'' | 1974 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Markéta Pravdová foto Pavlína Jáchimová, AV ČR (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1666 | [[:d:Q29820593|Q29820593]] | [[Agnès Gayraud]] | ''[[:d:Q184023|Q184023]]'' | 1979-02-19 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:La Féline - Agnès Gayraud.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1667 | [[:d:Q29865368|Q29865368]] | [[Татьяна Сергеевна Пархоменко]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1668 | [[:d:Q29865416|Q29865416]] | [[Stalina Sergejevna Rozova]] | [[San Petersburgo]] | 1932-12-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2015-03-27 | [[Ficheiro:Розова Сталина Сергеевна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1669 | [[:d:Q29884509|Q29884509]] | [[Andrina Tonkli Komel]] | ''[[:d:Q4165497|Q4165497]]'' | 1961 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1670 | [[:d:Q30131416|Q30131416]] | [[Marjan Slob]] | ''[[:d:Q1523411|Q1523411]]'' | 1964 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1671 | [[:d:Q30158774|Q30158774]] | [[Pamela Margaret Huby]] | ''[[:d:Q146766|Q146766]]'' | 1922-04-21 | | 2019-02-18 | |- | style='text-align:right'| 1672 | [[:d:Q30171673|Q30171673]] | [[Nancy Kendrick]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1673 | [[:d:Q30331968|Q30331968]] | [[Claire Katz]] | | 1964-11-04 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1674 | [[:d:Q30605648|Q30605648]] | [[Anne Minas]] | | 1937 | [[Canadá]] | 2015 | |- | style='text-align:right'| 1675 | [[:d:Q30609056|Q30609056]] | [[Fumi Takahashi]] | | 1901-07-26 | [[Xapón]] | 1945-06-21 | [[Ficheiro:高橋ふみ1936年.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1676 | [[:d:Q30902708|Q30902708]] | [[Aleksandra Pawliszyn]] | | 1958-12-30 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1677 | [[:d:Q30904167|Q30904167]] | [[Ana María Rivadeo]] | [[Tucumán|Provincia de Tucumán]] | 1952-04-11 | [[Arxentina]]<br/>[[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1678 | [[:d:Q30904176|Q30904176]] | [[Nora María Matamoros Franco]] | [[Cidade de México]] | 20th century | [[México]] | | [[Ficheiro:MATAMOROS FRANCO NORA MARIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1679 | [[:d:Q30904179|Q30904179]] | [[Rebeca Maldonado Rodriguera]] | | 1962 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1680 | [[:d:Q30926684|Q30926684]] | [[Junko Hamada]] | [[Tokyo]] | 1932 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1681 | [[:d:Q30950169|Q30950169]] | [[Tsai Bi-ming]] | ''[[:d:Q56283112|Q56283112]]'' | 1965-02-09 | [[Taiwán]] | 2025-10-21 | |- | style='text-align:right'| 1682 | [[:d:Q31276846|Q31276846]] | [[Joanna North]] | | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1683 | [[:d:Q31277398|Q31277398]] | [[Kim Atkins]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 1684 | [[:d:Q31278447|Q31278447]] | [[Ingrid Albrecht]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1685 | [[:d:Q33105815|Q33105815]] | [[Valérie Charolles]] | [[Dijon]] | 1969-04-26 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Valérie Charolles.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1686 | [[:d:Q34334790|Q34334790]] | [[Émilie Hache]] | No/unknown value | 1976 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Emilie Hache.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1687 | [[:d:Q34493606|Q34493606]] | [[Alexandra Gusetti]] | [[Linz]] | 1962-09-16 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1688 | [[:d:Q36761039|Q36761039]] | [[Eva Picardi]] | [[Reggio de Calabria]] | 1948 | [[Italia]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 1689 | [[:d:Q37899565|Q37899565]] | [[Robyn Bluhm]] | | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 1690 | [[:d:Q38156638|Q38156638]] | [[Tora Sandström]] | ''[[:d:Q10418312|Q10418312]]'' | 1886-03-12 | [[Suecia]] | 1949-10-25 | [[Ficheiro:Tora Sandström.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1691 | [[:d:Q38905492|Q38905492]] | [[Martina Elisabeth Thom]] | [[Leipzig]] | 1935-04-23 | [[Alemaña]] | 2019-09-17 | |- | style='text-align:right'| 1692 | [[:d:Q39060990|Q39060990]] | [[Katarzyna de Lazari-Radek]] | | 1975-08-07 | | | [[Ficheiro:Katarzyna de Lazari-Radek.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1693 | [[:d:Q39254236|Q39254236]] | [[Miriam Rasch]] | | | [[Reino dos Países Baixos]]<br/>''[[:d:Q756617|Q756617]]'' | | [[Ficheiro:Miriam Rasch (14227487646).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1694 | [[:d:Q39997137|Q39997137]] | [[Laura Grimm]] | ''[[:d:Q2415|Q2415]]'' | 1909-12-14 | [[Noruega]] | 2006-06-02 | |- | style='text-align:right'| 1695 | [[:d:Q40232921|Q40232921]] | [[Hasna Begum]] | [[Dacca]] | 1935-02-24 | [[Bangladesh]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Paquistán]] | 2020-12-01 | [[Ficheiro:Hasna Begum 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1696 | [[:d:Q40339840|Q40339840]] | [[María José Frápolli]] | | 1963<br/>1960 | [[España]] | | [[Ficheiro:María José Frápolli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1697 | [[:d:Q40727201|Q40727201]] | [[Simone Mazauric]] | [[Nîmes]] | 1945 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Simone-Mazauric.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1698 | [[:d:Q41788845|Q41788845]] | [[Rosa Krauze]] | ''[[:d:Q910997|Q910997]]'' | 1923-05-03 | [[Polonia]]<br/>[[México]] | 2003-09-23 | |- | style='text-align:right'| 1699 | [[:d:Q42109737|Q42109737]] | [[Caroline Sommerfeld-Lethen]] | ''[[:d:Q498036|Q498036]]'' | 1975 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:CarolineSommerfeld2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1700 | [[:d:Q42212035|Q42212035]] | [[Irene Tucker]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1701 | [[:d:Q42253399|Q42253399]] | [[Friederike Moltmann]] | No/unknown value | No/unknown value | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Friederike Moltmann.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1702 | [[:d:Q42365460|Q42365460]] | [[Antonella De Cieri]] | [[Nápoles]] | 1952 | [[Italia]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1703 | [[:d:Q42393941|Q42393941]] | [[Åsa Wikforss]] | ''[[:d:Q10570764|Q10570764]]'' | 1961-07-25 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:Åsa Wikforss Gothenburg City Theatre 20190219.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[:d:Q42425017|Q42425017]] | [[Alexa Kriele]] | ''[[:d:Q332952|Q332952]]'' | 1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1705 | [[:d:Q42617171|Q42617171]] | [[Sabina Leonelli]] | | 20th century | | | [[Ficheiro:Leonelli2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1706 | [[:d:Q42851525|Q42851525]] | [[Alison Hills]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1707 | [[:d:Q42899527|Q42899527]] | [[Corona Bamberg]] | ''[[:d:Q3075|Q3075]]'' | 1921-04-18 | | 2018-05-03 | |- | style='text-align:right'| 1708 | [[:d:Q42904667|Q42904667]] | [[Mariana Bernárdez Zapata]] | [[Cidade de México]] | 1964-12-25 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1709 | [[:d:Q42904678|Q42904678]] | [[Laura Benítez Grobet]] | | 1944-08-13 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1710 | [[:d:Q42904697|Q42904697]] | [[María del Carmen Rovira Gaspar]] | [[Huelva]] | 1923-07-27 | [[España]] | 2021-09-19 | |- | style='text-align:right'| 1711 | [[:d:Q42947199|Q42947199]] | [[Annegret Stopczyk-Pfundstein]] | ''[[:d:Q165380|Q165380]]'' | 1951 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1712 | [[:d:Q43260550|Q43260550]] | [[Małgorzata Derc]] | ''[[:d:Q604251|Q604251]]'' | 1958-03-17 | [[Polonia]] | 2015-06-08 | |- | style='text-align:right'| 1713 | [[:d:Q43302497|Q43302497]] | [[Sophie Oluwole]] | ''[[:d:Q16733643|Q16733643]]'' | 1935-05-12 | [[Nixeria]] | 2018-12-23 | |- | style='text-align:right'| 1714 | [[:d:Q43302503|Q43302503]] | [[Ursula Coope]] | | 1969 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1715 | [[:d:Q43375594|Q43375594]] | [[Elizabeth Flower]] | | 1915 | | 1995 | |- | style='text-align:right'| 1716 | [[:d:Q43376232|Q43376232]] | [[Kim Hei-sook]] | | 1950s | [[Corea do Sur]] | | [[Ficheiro:Kim Hei-sook Ewha Womans University.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1717 | [[:d:Q43388673|Q43388673]] | [[Charlotte Blease]] | [[Belfast]] | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Blease 2024 2 smaller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1718 | [[:d:Q43531315|Q43531315]] | [[Souad Ayada]] | [[Marrocos]] | 1970-07-29 | [[Marrocos]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1719 | [[:d:Q44056756|Q44056756]] | [[Скотна Надія Володимирівна]] | ''[[:d:Q1936881|Q1936881]]'' | 1955-08-20 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1720 | [[:d:Q44286692|Q44286692]] | [[Maria Carla Galavotti]] | [[Ferrara]] | 1947-04-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1721 | [[:d:Q44600589|Q44600589]] | [[Jane Flax]] | | 1948-12-31 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1722 | [[:d:Q45101056|Q45101056]] | [[Dominique Ottavi]] | [[París]] | 1954-11-21 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1723 | [[:d:Q45293597|Q45293597]] | [[Zamin Ki Dost]] | [[Nebraska]] | 1866 | [[Estados Unidos de América]] | 1947 | |- | style='text-align:right'| 1724 | [[:d:Q45829409|Q45829409]] | [[Susan Ann Dimock]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1725 | [[:d:Q46219880|Q46219880]] | [[Martine Leibovici]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1726 | [[:d:Q46599985|Q46599985]] | [[Ana Marta González|Ana Marta González González]] | [[Ourense]] | 1969-10-23 | [[España]] | | [[Ficheiro:AMartaG19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1727 | [[:d:Q46822981|Q46822981]] | [[Heleen Pott]] | ''[[:d:Q222220|Q222220]]'' | 1952-05-08 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1728 | [[:d:Q46962378|Q46962378]] | [[Nathalie Becquart]] | [[Fontainebleau]] | 1969-02-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Versailles - Sœur Nathalie Becquart - 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1729 | [[:d:Q47091827|Q47091827]] | [[Barbara de Negroni]] | | 1955 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:BdeNegroni.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1730 | [[:d:Q47091961|Q47091961]] | [[Hourya Bentouhami]] | | 1979 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1731 | [[:d:Q47092744|Q47092744]] | [[Viola Carofalo]] | [[Nápoles]] | 1980-06-30 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Viola Carofalo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1732 | [[:d:Q47093256|Q47093256]] | [[Camille Froidevaux-Metterie]] | [[París]] | 1968-11-18 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Camille Froidevaux Metterie-cr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1733 | [[:d:Q47118623|Q47118623]] | [[Françoise Proust]] | | 1947 | [[Francia]] | 1998-12-15 | |- | style='text-align:right'| 1734 | [[:d:Q47189712|Q47189712]] | [[Helen De Cruz]] | [[Gante]] | 1978-09-01 | [[Bélxica]] | 2025-06-20 | |- | style='text-align:right'| 1735 | [[:d:Q47297207|Q47297207]] | [[Elena Pasquinelli]] | ''[[:d:Q103305|Q103305]]'' | 1972-05-09 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1736 | [[:d:Q47357564|Q47357564]] | [[Laurence Hansen-Løve]] | [[París]] | 1948-11-13 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1737 | [[:d:Q47450612|Q47450612]] | [[Eva Meyer]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1950 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1738 | [[:d:Q47472792|Q47472792]] | [[Olivia Gazalé]] | [[Tokyo]] | 1974-05-16 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Olivia Gazalé, 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1739 | [[:d:Q47483186|Q47483186]] | [[Carolina del Olmo]] | [[Madrid]] | 1974 | [[España]] | | [[Ficheiro:(Carolina del Olmo). Barrio Canino. Carolina del Olmo - ¿Dónde está mi tribu? - Otra crianza es posible - Ágora Sol Radio (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1740 | [[:d:Q47487422|Q47487422]] | [[Ester Peled]] | [[Israel]] | 1960 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 1741 | [[:d:Q47491325|Q47491325]] | [[Barbara Spofford Morgan]] | [[Nova York]] | 1887-07-15 | [[Estados Unidos de América]] | 1971-04-01 | [[Ficheiro:BarbaraSpoffordMorgan1909.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1742 | [[:d:Q47502575|Q47502575]] | [[Maria Lasonen-Aarnio]] | | 1979 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1743 | [[:d:Q47507746|Q47507746]] | [[Svetlana Khanumyan]] | ''[[:d:Q69477|Q69477]]'' | 1943-01-28 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | 2009 | |- | style='text-align:right'| 1744 | [[:d:Q47520346|Q47520346]] | [[Gertrude C. Bussey]] | | 1888-01-13 | [[Estados Unidos de América]] | 1961-03-12 | [[Ficheiro:Gertrude C. Bussey (1936).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1745 | [[:d:Q47542093|Q47542093]] | [[Mari Mikkola]] | [[Liminka]] | 1977 | [[Finlandia]] | | [[Ficheiro:Mari Mikkola 2022 - 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1746 | [[:d:Q47633611|Q47633611]] | [[Catherine Newmark]] | | 1976 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1747 | [[:d:Q47711811|Q47711811]] | [[Fatima from Cordoba]] | | 12nd century | | | |- | style='text-align:right'| 1748 | [[:d:Q47987521|Q47987521]] | [[Tatjana Rozman]] | ''[[:d:Q1012|Q1012]]'' | 1964-07-23<br/>1964-07-03 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1749 | [[:d:Q48210002|Q48210002]] | [[Waltraud Maria Neumann]] | | 1935 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1750 | [[:d:Q48349975|Q48349975]] | [[Norma Blázquez Graf]] | [[Cidade de México]] | 1956 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 1751 | [[:d:Q48850929|Q48850929]] | [[Nina Gładziuk]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1752 | [[:d:Q48868854|Q48868854]] | [[Nina Abramova]] | | 1932 | | | |- | style='text-align:right'| 1753 | [[:d:Q49228734|Q49228734]] | [[Barbara Muraca]] | [[Turín]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1754 | [[:d:Q49482889|Q49482889]] | [[Sabine Prokhoris]] | [[Atenas]] | 1957-09-29 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sabine Prokhoris.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1755 | [[:d:Q50164747|Q50164747]] | [[Astrid Meyer-Schubert]] | [[Holzminden]] | 1956 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1756 | [[:d:Q50296884|Q50296884]] | [[Caterina Resta]] | [[Messina]] | 1953 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1757 | [[:d:Q50309320|Q50309320]] | [[Ronna Burger]] | [[Cleveland, Ohio|Cleveland]] | 1947-12-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1758 | [[:d:Q50312556|Q50312556]] | [[Arantza Campos]] | [[Donostia]] | 1960-01-27 | [[España]] | | [[Ficheiro:Arantza Campos Rubio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1759 | [[:d:Q50359769|Q50359769]] | [[Francesca Rigotti]] | [[Milán]] | 1951-02-06 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1760 | [[:d:Q50376421|Q50376421]] | [[Beate Roessler]] | [[Heidelberg]] | 1958-01-05 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1761 | [[:d:Q50378581|Q50378581]] | [[Ieva Lapinska]] | | 1974-03-04 | [[Letonia]] | 2010-04-11 | |- | style='text-align:right'| 1762 | [[:d:Q50378586|Q50378586]] | [[Elga Freiberga]] | | 1956-02-16<br/>1956 | [[Letonia]] | 2014 | |- | style='text-align:right'| 1763 | [[:d:Q50378614|Q50378614]] | [[Skaidrīte Lasmane]] | | 1939-02-22 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1764 | [[:d:Q50380065|Q50380065]] | [[Ana María Rabe]] | [[Buenos Aires]] | 1967-01-10 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Ana María Rabe 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1765 | [[:d:Q50380119|Q50380119]] | [[Teresa Brennan]] | [[Melbourne]] | 1952-01-04<br/>1952-01-05 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Australia]] | 2003-02-03 | |- | style='text-align:right'| 1766 | [[:d:Q50389978|Q50389978]] | [[Antoinette Torres Soler]] | [[Cuba]] | 1975-03-14 | [[Cuba]] | | |- | style='text-align:right'| 1767 | [[:d:Q50408173|Q50408173]] | [[Margret Grebowicz]] | [[Łódź]] | 20th century<br/>1973 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1768 | [[:d:Q50421136|Q50421136]] | [[Natalija Mažeikienė]] | [[Kazakhstán]] | 1970-01-14 | [[Lituania]] | | |- | style='text-align:right'| 1769 | [[:d:Q50535619|Q50535619]] | [[Isolde Charim]] | [[Viena]] | 1959 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Österreichischer Filmpreis 2015 23 Isolde Charim.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1770 | [[:d:Q50753478|Q50753478]] | [[Erica Benner]] | [[Tokyo]]<br/>''[[:d:Q7473516|Q7473516]]'' | 1962-08-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1771 | [[:d:Q50809876|Q50809876]] | [[Anna Klimeková]] | | 1949 | [[Eslovaquia]] | | |- | style='text-align:right'| 1772 | [[:d:Q50881519|Q50881519]] | [[Sandrine Darsel]] | | 1979 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Sandrine Darsel Photo Wikipedia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1773 | [[:d:Q51166860|Q51166860]] | [[Nahoko Kawanaka]] | | 1929 | [[Xapón]] | 2017-10-17 | |- | style='text-align:right'| 1774 | [[:d:Q51274356|Q51274356]] | [[Leena Löfstedt]] | [[Helsinqui]] | 1937-07-17 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1775 | [[:d:Q51397031|Q51397031]] | [[Eva Johansone]] | [[Riga]] | 1986-11-12 | [[Letonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1776 | [[:d:Q51886092|Q51886092]] | [[Elisabeth List]] | ''[[:d:Q494604|Q494604]]'' | 1946-01-04 | [[Austria]] | 2019-08-21 | |- | style='text-align:right'| 1777 | [[:d:Q51908418|Q51908418]] | [[Margarete Schmid]] | [[Innsbruck]] | 1914-10-09 | [[Austria]] | 1997-01-11 | |- | style='text-align:right'| 1778 | [[:d:Q52063503|Q52063503]] | [[Nicole Mosconi]] | ''[[:d:Q210720|Q210720]]'' | 1942-06-02 | [[Francia]] | 2021-02-06 | [[Ficheiro:Argef-cirf-2015-c-locat--Nicole-Mosconi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1779 | [[:d:Q52084141|Q52084141]] | [[Susanne Schmida]] | ''[[:d:Q941061|Q941061]]'' | 1894-12-04 | [[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 1981-12-01 | |- | style='text-align:right'| 1780 | [[:d:Q52084207|Q52084207]] | [[Marylin Maeso]] | | 1988 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marylin Maeso - Congrès ABF 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1781 | [[:d:Q52105978|Q52105978]] | [[Cynthia Nielsen]] | | 1970 | | | [[Ficheiro:Cynthia R Nielsen Oct 2017.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1782 | [[:d:Q52283652|Q52283652]] | [[Anne-Marie Drouin-Hans]] | [[París]] | 1947-02-27 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Anne Marie Drouin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1783 | [[:d:Q52419615|Q52419615]] | [[Annarosa Buttarelli]] | ''[[:d:Q42966|Q42966]]'' | 1956 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Buttarelli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1784 | [[:d:Q53181381|Q53181381]] | [[Judith Simon]] | | 1977 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Judith Simon - re-publica 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1785 | [[:d:Q54575692|Q54575692]] | [[Carissa Véliz]] | | 1986 | [[México]]<br/>[[España]]<br/>[[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1786 | [[:d:Q54839686|Q54839686]] | [[Preetha Krishna]] | [[Chennai]] | 1974-12-02 | [[India]] | | [[Ficheiro:Preetha krishna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1787 | [[:d:Q54931336|Q54931336]] | [[Shosh Sitton]] | [[Xerusalén]] | 1950-11-28 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:שוש סיטון.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1788 | [[:d:Q55030358|Q55030358]] | [[Zarina Khan]] | [[Tunes]] | 1954-02 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Zarina - Khan.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1789 | [[:d:Q55037230|Q55037230]] | [[Madame de Genlis]] | ''[[:d:Q832690|Q832690]]'' | 1746-01-25<br/>1746 | [[Francia]] | 1830-12-31<br/>1830 | [[Ficheiro:Madame de Genlis 1780.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1790 | [[:d:Q55116662|Q55116662]] | [[Karen Joisten]] | ''[[:d:Q4031|Q4031]]'' | 1962-06-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1791 | [[:d:Q55116716|Q55116716]] | [[Su-Qing Lin]] | | 1923-11-02 | | 2015 | |- | style='text-align:right'| 1792 | [[:d:Q55134584|Q55134584]] | [[Purificación Mayobre]] | [[A Coruña]] | 1952-01-05 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1793 | [[:d:Q55183401|Q55183401]] | [[Prudence Allen]] | ''[[:d:Q1380694|Q1380694]]'' | 1940-07-21 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1794 | [[:d:Q55185565|Q55185565]] | [[Violeta Panzova]] | ''[[:d:Q366907|Q366907]]'' | 1948-07-02 | [[Macedonia do Norte]] | 2020-04-08 | |- | style='text-align:right'| 1795 | [[:d:Q55226266|Q55226266]] | [[Kaja Melsom]] | | 1975<br/>1975-04-10 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Kaja Melsom.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[:d:Q55268956|Q55268956]] | [[Patricia Linares]] | [[Colombia]] | | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 1797 | [[:d:Q55282306|Q55282306]] | [[Gloria Germani]] | [[Florencia]] | 1960 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1798 | [[:d:Q55361598|Q55361598]] | [[Iryna Viktorivna Bohachevska]] | | 1964-08-04 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1799 | [[:d:Q55392646|Q55392646]] | [[Mira Marcinów]] | ''[[:d:Q848999|Q848999]]'' | 1985-03-19 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Mira Marcinów (2022).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1800 | [[:d:Q55393980|Q55393980]] | [[Pauliina Remes]] | | 1971-03-29 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1801 | [[:d:Q55401530|Q55401530]] | [[Liudmyla Fylypovych]] | [[Chernivtsi]] | 1956-08-07 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Liudmyla Fylypovych.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1802 | [[:d:Q55418186|Q55418186]] | [[Laura Bentivolgio Davia]] | | 1689 | [[Italia]] | 1761 | |- | style='text-align:right'| 1803 | [[:d:Q55444952|Q55444952]] | [[Nuria Sánchez Madrid]] | | 1973 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1804 | [[:d:Q55500507|Q55500507]] | [[Ana María Leyra]] | [[Madrid]] | 1947 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1805 | [[:d:Q55558033|Q55558033]] | [[Concha Roldán]] | [[Madrid]] | 1958-09-14 | [[España]] | | [[Ficheiro:Concha Roldán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1806 | [[:d:Q55598542|Q55598542]] | [[Marie Robert]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1985-12-30 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marie Robert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1807 | [[:d:Q55620673|Q55620673]] | [[Beatrix Langner]] | [[Berlín]] | 1950-07-02 | [[República Democrática Alemá]] | | [[Ficheiro:Lesung halberstadt 2013 langner.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1808 | [[:d:Q55620918|Q55620918]] | [[Céline Lafontaine]] | | 1970 | [[Canadá]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1809 | [[:d:Q55656577|Q55656577]] | [[Keti Chukhrov]] | [[República Socialista Soviética de Xeorxia]] | 1970-07-26 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Keti Chukhrov (CIMAM 2012).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1810 | [[:d:Q55724256|Q55724256]] | [[Maya Ombasic]] | [[Mostar]] | 1979 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Maya Ombasic - 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1811 | [[:d:Q55725613|Q55725613]] | [[Christine Tappolet]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Christine Tappolet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1812 | [[:d:Q55732903|Q55732903]] | [[Yun Kim Ji-Yeong]] | | 1979-08-05 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 1813 | [[:d:Q55743870|Q55743870]] | [[Guadalupe Santa Cruz]] | ''[[:d:Q1087121|Q1087121]]'' | 1952-09-29 | [[Chile]] | 2015-01-25 | |- | style='text-align:right'| 1814 | [[:d:Q55760938|Q55760938]] | [[Rebecca Roache]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1815 | [[:d:Q55767734|Q55767734]] | [[Cecilia Sánchez]] | [[Santiago de Chile]] | 1953 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 1816 | [[:d:Q55825864|Q55825864]] | [[Aleksandra Goryachova]] | [[San Petersburgo]] | 1925-04-06 | [[Estonia]] | 2009-05-12 | |- | style='text-align:right'| 1817 | [[:d:Q55882442|Q55882442]] | [[Edith Schiele]] | | 1893-03-04 | | 1918-10-28 | [[Ficheiro:Egon Schiele und Edith Harms.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1818 | [[:d:Q55949488|Q55949488]] | [[Jeanne Delhomme]] | [[Dunkerque]] | 1911-01-15 | [[Francia]] | 1983-06-18 | |- | style='text-align:right'| 1819 | [[:d:Q55956129|Q55956129]] | [[Marie-Eve Morin]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Portrait M-E Morin (Philosopher).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1820 | [[:d:Q55978488|Q55978488]] | [[Havi Carel]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1821 | [[:d:Q55987307|Q55987307]] | [[Cristina Sánchez]] | [[Melilla]] | 1959 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1822 | [[:d:Q56043538|Q56043538]] | [[Fiona Jenkins]] | | 1965 | | | [[Ficheiro:Fiona Jenkins (born 1965) at ANU Feminist Utopias 2017.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1823 | [[:d:Q56043714|Q56043714]] | [[Karen Green]] | | 1951-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1824 | [[:d:Q56220332|Q56220332]] | [[Regina Rajchman-Ettingerowa]] | | 1879 | [[Polonia]] | 1931 | |- | style='text-align:right'| 1825 | [[:d:Q56248090|Q56248090]] | [[Guillermina Garmendia]] | [[San Miguel de Tucumán]] | 1925-02-24 | [[Arxentina]] | 2009-03-18 | |- | style='text-align:right'| 1826 | [[:d:Q56255604|Q56255604]] | [[Agnieszka Smrokowska-Reichmann]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1827 | [[:d:Q56302953|Q56302953]] | [[Valery Giroux]] | [[Quebec]] | 1974-03-24 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Valéry Giroux.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1828 | [[:d:Q56307884|Q56307884]] | [[Razika Adnani]] | | | [[Francia]]<br/>[[Alxeria]] | | [[Ficheiro:Razikaad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1829 | [[:d:Q56390010|Q56390010]] | [[Katalin Vidrányi]] | [[Budapest]] | 1945-07-10 | [[Hungría]] | 1993-08-05 | |- | style='text-align:right'| 1830 | [[:d:Q56612330|Q56612330]] | [[Monia Andreani]] | [[Perugia]] | 1972-12-12 | [[Italia]] | 2018-05-27 | [[Ficheiro:Monia Andreani.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1831 | [[:d:Q56648680|Q56648680]] | [[Aleksandra Przegalińska]] | [[Szczecin]] | 1982-01-18 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Aleksandra Przegalińska2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1832 | [[:d:Q56650664|Q56650664]] | [[Valeria Nichyk]] | ''[[:d:Q4067446|Q4067446]]'' | 1928-10-03 | [[Ucraína]] | 2002-11-13 | |- | style='text-align:right'| 1833 | [[:d:Q56777201|Q56777201]] | [[Eva Cassirer]] | [[Berlín]] | 1920-01-28 | [[Alemaña]] | 2009-09-19 | [[Ficheiro:Eva Cassirer auf Mallorca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1834 | [[:d:Q56820450|Q56820450]] | [[Jaana Eigi-Watkin]] | | 1985-08-19 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1835 | [[:d:Q56822818|Q56822818]] | [[Catherine Rowett]] | ''[[:d:Q550110|Q550110]]'' | 1956-12-29 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Catherine Joanna Rowett in Cambridge upon 3 May 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1836 | [[:d:Q56884729|Q56884729]] | [[Beata Deskur]] | | 1972-04-29 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Lilit w żałobie.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1837 | [[:d:Q56886794|Q56886794]] | [[Patricia Reif, IHM]] | | 1930-05-06 | | 2002-03-24 | |- | style='text-align:right'| 1838 | [[:d:Q57242832|Q57242832]] | [[Sue Knight]] | | | | | [[Ficheiro:Sue Knight at Skepticon 2018, Sydney Australia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1839 | [[:d:Q57269596|Q57269596]] | [[Hannelore Schroeder]] | [[Halle|Halle (Saale)]] | 1935-10-14 | [[Alemaña]] | 2023-05-06 | [[Ficheiro:Filosofe dr. Hannelore Schroder al 22 dagen in hongerstaking voor vaste aanstell, Bestanddeelnr 934-0787.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1840 | [[:d:Q57312935|Q57312935]] | [[Renate Wieland]] | | 1935-07-24 | [[Alemaña]] | 2017-05-05 | |- | style='text-align:right'| 1841 | [[:d:Q57313575|Q57313575]] | [[Rebecca Kukla]] | [[Toronto]] | 1969 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1842 | [[:d:Q57339360|Q57339360]] | [[Marguerite La Caze]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1843 | [[:d:Q57339388|Q57339388]] | [[Simone Bignall]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1844 | [[:d:Q57515388|Q57515388]] | [[Tine Wilde]] | ''[[:d:Q13188714|Q13188714]]'' | 1955-08-26 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Martina christina tine wilde-1540026612.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1845 | [[:d:Q57659862|Q57659862]] | [[Elena Martinez Rubio]] | [[Bilbao]] | 1957 | [[España]] | | [[Ficheiro:Elena Martinez Rubio.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1846 | [[:d:Q57692465|Q57692465]] | [[Heather Widdows]] | | 1972-08-29 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1847 | [[:d:Q57737333|Q57737333]] | [[Manuela Pallotto Strickland]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1848 | [[:d:Q57756352|Q57756352]] | [[Brooke Ackerly]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ackerly headshot 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1849 | [[:d:Q57756823|Q57756823]] | [[Kristie Dotson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1850 | [[:d:Q57777126|Q57777126]] | [[Rebecca Schwoch]] | | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1851 | [[:d:Q57829823|Q57829823]] | [[Inga Römer]] | [[Hamburgo]] | 1978-06-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1852 | [[:d:Q57915550|Q57915550]] | [[Elizabeth Harman]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1853 | [[:d:Q57950459|Q57950459]] | [[Diana Aurenque]] | [[Santiago de Chile]] | 1981-08-29 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 1854 | [[:d:Q57980285|Q57980285]] | [[Patricia Purtschert]] | | 1973 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Patricia Purtschert 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1855 | [[:d:Q58003245|Q58003245]] | [[Jagna Dankowska]] | | 1945-11-14 | [[Polonia]] | 2018-10-28 | |- | style='text-align:right'| 1856 | [[:d:Q58070470|Q58070470]] | [[Elza Kučera]] | ''[[:d:Q221495|Q221495]]'' | 1883 | | 1972-06-22 | |- | style='text-align:right'| 1857 | [[:d:Q58215916|Q58215916]] | [[Evelyn Pluhar]] | | 1947-07-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1858 | [[:d:Q58327304|Q58327304]] | [[Anna Wyczółkowska]] | [[Cracovia]] | 1853-11-07 | | 1929 | |- | style='text-align:right'| 1859 | [[:d:Q58449149|Q58449149]] | [[Karola Stotz]] | [[Neumünster]] | 1963-09-08 | [[Alemaña]] | 2019-10-14 | |- | style='text-align:right'| 1860 | [[:d:Q58639923|Q58639923]] | [[Catriona Mackenzie]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1861 | [[:d:Q58821366|Q58821366]] | [[Martine Groult]] | [[París]] | 1948-04-17<br/>1948 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:M Groult photo google.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1862 | [[:d:Q58899419|Q58899419]] | [[Mireille Hildebrandt]] | | 1958 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Mireille Hildebrandt (29437916391) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1863 | [[:d:Q59157044|Q59157044]] | [[Hanna Pickard]] | | 1972-08-18 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1864 | [[:d:Q59294369|Q59294369]] | [[Jadwiga Šanderová]] | [[Praga]] | 1950-04-21 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | | |- | style='text-align:right'| 1865 | [[:d:Q59349931|Q59349931]] | [[Seloua Luste Boulbina]] | [[Francia]] | 1957-06-22 | [[Francia]]<br/>[[Alxeria]] | | |- | style='text-align:right'| 1866 | [[:d:Q59354647|Q59354647]] | [[Nadia Yala Kisukidi]] | [[Bruxelas]] | 1978-10-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Nadia Yala Kisukidi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1867 | [[:d:Q59498779|Q59498779]] | [[Manon Garcia]] | | 1985 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Manon Garcia 2023 - 33.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1868 | [[:d:Q59526001|Q59526001]] | [[Naomi Eilan]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 1869 | [[:d:Q59531773|Q59531773]] | [[Katalin Neumer]] | [[Budapest]] | 1956-11-20 | [[Hungría]] | 2015-08 | |- | style='text-align:right'| 1870 | [[:d:Q59590902|Q59590902]] | [[Bärbel Frischmann]] | [[Turinxia]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1871 | [[:d:Q59610805|Q59610805]] | [[Chiara Bottici]] | [[Florencia]] | 1975-01-24 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Chiara Bottici Casa Laterza.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1872 | [[:d:Q59621351|Q59621351]] | [[Mpho Tshivhase]] | ''[[:d:Q6740509|Q6740509]]'' | 1986-04-21 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 1873 | [[:d:Q59626529|Q59626529]] | [[Vera Aleksandrovna Fomina]] | | 1906-03-04 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1986-09-19 | |- | style='text-align:right'| 1874 | [[:d:Q59626630|Q59626630]] | [[Ann Margaret Sharp]] | [[Nova York]] | 1942-05-31 | [[Estados Unidos de América]] | 2010 | |- | style='text-align:right'| 1875 | [[:d:Q59651992|Q59651992]] | [[Friederike E.L. Otto]] | [[Kiel]] | 1982<br/>1981-08-29 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Friederike Otto 2022 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1876 | [[:d:Q59712845|Q59712845]] | [[Eva Chkoidze]] | [[Tbilisi]] | 1976-08-21 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | | [[Ficheiro:Ეკა ჭყოიძე.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1877 | [[:d:Q59753365|Q59753365]] | [[Marie Le Gendre]] | | 1568-04-03 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1878 | [[:d:Q60029190|Q60029190]] | [[Jeanne van den Bergh van Eysinga-Elias]] | | 1880 | [[Reino dos Países Baixos]] | 1957 | |- | style='text-align:right'| 1879 | [[:d:Q60193223|Q60193223]] | [[Isabella Guanzini]] | [[Cremona]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Isabella Guanzini - Buchmesse Wien 2019.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1880 | [[:d:Q60215992|Q60215992]] | [[Véronique Munoz-Dardé]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1881 | [[:d:Q60232065|Q60232065]] | [[Bonnie Mann]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 1882 | [[:d:Q60232503|Q60232503]] | [[Daniela Vallega-Neu]] | | 1966-06-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1883 | [[:d:Q60391128|Q60391128]] | [[Nadia Tazi]] | [[España]] | 1954 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 1884 | [[:d:Q60516965|Q60516965]] | [[Anna Pagès Santacana]] | [[Barcelona]] | 1965-07-25 | [[España]] | | [[Ficheiro:Anna Pages.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1885 | [[:d:Q60553223|Q60553223]] | [[Lisa Shapiro]] | | 1967 | | | [[Ficheiro:Lisa Shapiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1886 | [[:d:Q60558606|Q60558606]] | [[Beate Regina Suchla]] | [[Bad Hersfeld]] | 20th century<br/>1949 | | | |- | style='text-align:right'| 1887 | [[:d:Q60642312|Q60642312]] | [[Annick Stevens]] | | 1965-07-19 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Annick Stevens 1503846.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1888 | [[:d:Q60835375|Q60835375]] | [[Ewa Bińczyk]] | | 1976-06-22 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Ewa Bińczyk 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1889 | [[:d:Q60835462|Q60835462]] | [[Marie-Line Laplante]] | ''[[:d:Q1336|Q1336]]'' | 1953-12-13 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1890 | [[:d:Q60836041|Q60836041]] | [[Aleksandra Derra]] | | 1974-05-13 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1891 | [[:d:Q60852361|Q60852361]] | [[Isabelle Mandrella]] | [[Besançon]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 1892 | [[:d:Q60868649|Q60868649]] | [[Clara Elchibegashvili]] | ''[[:d:Q1790675|Q1790675]]'' | 1948-03-07 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | 2023-10-12 | |- | style='text-align:right'| 1893 | [[:d:Q60894584|Q60894584]] | [[Viola Cordova]] | | 1937-10-20 | | 2002-11-02 | |- | style='text-align:right'| 1894 | [[:d:Q60969959|Q60969959]] | [[Asunción Oliva Portolés]] | | 20th century | [[España]] | | [[Ficheiro:Asunción Oliva Portolés.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1895 | [[:d:Q60981269|Q60981269]] | [[Joanna Górnicka-Kalinowska]] | [[Varsovia]] | 1943 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1896 | [[:d:Q61062198|Q61062198]] | [[Marija Selak Raspudić]] | [[Zagreb]] | 1982-03-14 | [[Croacia]] | | [[Ficheiro:Marija Selak Raspudić.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1897 | [[:d:Q61063766|Q61063766]] | [[Mariateresa Fumagalli Beonio Brocchieri]] | [[Milán]] | 1933 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1898 | [[:d:Q61063854|Q61063854]] | [[Gordana Benić]] | [[Split]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1899 | [[:d:Q61081069|Q61081069]] | [[Eugénie Ginsberg]] | | 1870-12-18 | | 1944 | |- | style='text-align:right'| 1900 | [[:d:Q61147403|Q61147403]] | [[Jennifer A. Herdt]] | | 1967 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1901 | [[:d:Q61153060|Q61153060]] | [[Daryl Koehn]] | | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 1902 | [[:d:Q61227507|Q61227507]] | [[Ines Testoni]] | | | | | [[Ficheiro:Ines Testoni.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1903 | [[:d:Q61269627|Q61269627]] | [[Stella Villarmea]] | [[Madrid]] | 1968 | [[España]] | | [[Ficheiro:Stella Villarmea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1904 | [[:d:Q61303761|Q61303761]] | [[Kate Manne]] | ''[[:d:Q5175640|Q5175640]]'' | 1983 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Australia]] | | [[Ficheiro:Kate Manne, author, at the 2024 National Book Awards finalist reading 7 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1905 | [[:d:Q61409720|Q61409720]] | [[Kimberley Brownlee]] | | 1978-06-04 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1906 | [[:d:Q61409806|Q61409806]] | [[Fabienne Peter]] | | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1907 | [[:d:Q61446609|Q61446609]] | [[Tilottama Rajan]] | | 1951 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1908 | [[:d:Q61451376|Q61451376]] | [[Barbara Ränsch-Trill]] | | 1940 | | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1909 | [[:d:Q61666799|Q61666799]] | [[Giulia Caminito]] | [[Roma]] | 1988 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Giulia Caminito self portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1910 | [[:d:Q61732446|Q61732446]] | [[Doris Reisinger]] | [[Ansbach]] | 1983 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1911 | [[:d:Q61773575|Q61773575]] | [[Ana Matías Rendón]] | | 20th century | [[México]] | | [[Ficheiro:Ana Matias Rendon Presentacion 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1912 | [[:d:Q61780091|Q61780091]] | [[Anna Lübbe]] | [[Münster]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1913 | [[:d:Q61855659|Q61855659]] | [[Barbara Stiegler]] | | 1971-08-03 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Barbara Stiegler.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1914 | [[:d:Q61872898|Q61872898]] | [[Angela Garzón]] | [[Bogotá]] | 1977 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Angela G.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1915 | [[:d:Q61895773|Q61895773]] | [[Christine Battersby]] | | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 1916 | [[:d:Q61935781|Q61935781]] | [[Clara Ramas San Miguel]] | [[Madrid]] | 1986-05-08 | [[España]] | | [[Ficheiro:Clara Ramas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1917 | [[:d:Q61942184|Q61942184]] | [[Monika Bobako]] | | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1918 | [[:d:Q61970534|Q61970534]] | [[Kristin Gjesdal]] | [[Oslo]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 1919 | [[:d:Q61974087|Q61974087]] | [[Maite Larrauri Gómez]] | [[Valencia]] | 1950 | [[España]] | | [[Ficheiro:MaiteLarrauri.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1920 | [[:d:Q61986968|Q61986968]] | [[Renata Viti Cavaliere]] | [[Nápoles]] | 1946-04-05 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1921 | [[:d:Q62004463|Q62004463]] | [[Elselijn Kingma]] | | 1981 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1922 | [[:d:Q62060560|Q62060560]] | [[Claudia Blöser]] | | 1980-01-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1923 | [[:d:Q62073471|Q62073471]] | [[Sandrine Bergès]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 1924 | [[:d:Q62100838|Q62100838]] | [[Halina Wistuba]] | [[Poznan]] | 1920-12-09 | [[Polonia]] | 2013-12-02 | |- | style='text-align:right'| 1925 | [[:d:Q62273062|Q62273062]] | [[Karen L. Carr]] | | 1960 | | | [[Ficheiro:Karen L Carr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1926 | [[:d:Q62380982|Q62380982]] | [[Nima Adlerblum]] | [[Xerusalén]] | 1881-08-04 | [[Imperio Otomán]] | 1974-07-25 | |- | style='text-align:right'| 1927 | [[:d:Q62392255|Q62392255]] | [[Colette Sirat]] | [[París]] | 1934-11-02 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1928 | [[:d:Q62414899|Q62414899]] | [[Katalin Farkas]] | [[Budapest]] | 1970 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 1929 | [[:d:Q62479274|Q62479274]] | [[Silvia Alejandra Manzo]] | [[Mar del Plata]] | 1970-02-18 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Silvia Manzo Premios Houssay la plata 2013 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1930 | [[:d:Q62565594|Q62565594]] | [[Daan Roovers]] | ''[[:d:Q9874|Q9874]]'' | 1970<br/>1970-06-23 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Daan Roovers - 2015.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1931 | [[:d:Q62603958|Q62603958]] | [[Wanda Popiak]] | ''[[:d:Q2319835|Q2319835]]'' | 1927-07-11 | [[Polonia]] | 2019-03-11 | [[Ficheiro:Wanda Popiak 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1932 | [[:d:Q62713611|Q62713611]] | [[Elena P. Ostrovskaya]] | [[Liepāja]] | 1948-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1933 | [[:d:Q62714695|Q62714695]] | [[Helena Knyazeva]] | ''[[:d:Q1697|Q1697]]'' | 1959-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | [[Ficheiro:Helena Knyazeva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1934 | [[:d:Q62829112|Q62829112]] | [[Julia de Funès]] | [[París]] | 1979-03-04 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Julia de Funès (2018).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1935 | [[:d:Q62912213|Q62912213]] | [[Elisabeth Schäfer]] | [[Alemaña]] | 1979-12-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1936 | [[:d:Q62913573|Q62913573]] | [[Emma Curvers]] | ''[[:d:Q2311189|Q2311189]]'' | 1985-10-15 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 1937 | [[:d:Q62995720|Q62995720]] | [[Kiriaki Orpinel]] | ''[[:d:Q2475171|Q2475171]]'' | 1965-09-17 | [[México]] | 2019-01-19 | |- | style='text-align:right'| 1938 | [[:d:Q63108697|Q63108697]] | [[Marta Soniewicka]] | | 1980-11-19 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1939 | [[:d:Q63143532|Q63143532]] | [[Bernadette Collenberg-Plotnikov]] | | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1940 | [[:d:Q63143541|Q63143541]] | [[Elisabeth Weisser-Lohmann]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1941 | [[:d:Q63162995|Q63162995]] | [[Ursula Renz]] | [[Zürich]] | 1968-10-30 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 1942 | [[:d:Q63184726|Q63184726]] | [[Catherine Wilson]] | | 1951-03-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1943 | [[:d:Q63246919|Q63246919]] | [[Cynthia Freeland]] | ''[[:d:Q2339581|Q2339581]]'' | 1951-08-17 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1944 | [[:d:Q63246934|Q63246934]] | [[Kathleen Stock]] | [[Aberdeen, Escocia|Aberdeen]] | 1972-11-18 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Kathleen Stock photo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1945 | [[:d:Q63248597|Q63248597]] | [[Jenefer Robinson]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1946 | [[:d:Q63301946|Q63301946]] | [[Antonia Soulez]] | | 1943 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 1947 | [[:d:Q63350471|Q63350471]] | [[Anca Vasiliu]] | [[Bucarest]] | 1957-10-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Anca Vasiliu.4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1948 | [[:d:Q63385601|Q63385601]] | [[Rima Mirumyan]] | ''[[:d:Q131290|Q131290]]'' | 1957-09-21<br/>1957 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1949 | [[:d:Q63388937|Q63388937]] | [[Maria Dimitrova]] | [[Stara Zagora]] | 1954-02-26 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 1950 | [[:d:Q63390156|Q63390156]] | [[Ángeles Ramírez]] | | 1965 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 1951 | [[:d:Q63405893|Q63405893]] | [[Rocío Consales]] | [[Santiago de Chile]] | 1986-03-29 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Asamblea WMCL 2019 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1952 | [[:d:Q63715031|Q63715031]] | [[Barbara Schellhammer]] | [[Múnic]] | 1977 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1953 | [[:d:Q63768136|Q63768136]] | [[Meya Katsakhyan]] | [[Iereván]] | 1934-01-03 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 1954 | [[:d:Q63806456|Q63806456]] | [[Romy Jaster]] | ''[[:d:Q7021|Q7021]]'' | 1985 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Romy Jaster 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1955 | [[:d:Q63930521|Q63930521]] | [[Denisa Kera]] | ''[[:d:Q320939|Q320939]]'' | 1974-09-17 | | | [[Ficheiro:Transmediale-2010-Denisa Kera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1956 | [[:d:Q63977127|Q63977127]] | [[Elizabeth Telfer]] | | 1936-02-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1957 | [[:d:Q64008135|Q64008135]] | [[Géraldine Roux]] | | 1977 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Géraldine Roux 88599.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1958 | [[:d:Q64605746|Q64605746]] | [[Friederike Schmitz]] | [[Kiel]] | 1982 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1959 | [[:d:Q64686677|Q64686677]] | [[Cécile Renouard]] | [[París]] | 1968 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Renouard-Cécile HL 2019-07-05 (6) - N&B.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1960 | [[:d:Q64760427|Q64760427]] | [[Deborah C. Poff]] | | 1950 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1961 | [[:d:Q64797242|Q64797242]] | [[Michaela Rehm]] | | 1970 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1962 | [[:d:Q64825264|Q64825264]] | [[Christina Schües]] | ''[[:d:Q4011|Q4011]]'' | 1969 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 1963 | [[:d:Q64827744|Q64827744]] | [[Elisabeth Nemeth]] | [[Viena]] | 1951 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1964 | [[:d:Q64830968|Q64830968]] | [[Tamar‏ Meir]] | ''[[:d:Q190828|Q190828]]'' | 1976-10-10 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Tamar Meir.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1965 | [[:d:Q64859767|Q64859767]] | [[Frauke Rostalski]] | ''[[:d:Q16105|Q16105]]'' | 1985-01-06 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Hart aber fair 2024-12-02-8090.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1966 | [[:d:Q65013930|Q65013930]] | [[Thérèse-Anne Druart]] | | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 1967 | [[:d:Q65048687|Q65048687]] | [[Luciana Cadahia]] | [[Buenos Aires]] | 1982-03-18 | [[Arxentina]]<br/>[[Italia]] | | [[Ficheiro:(Luciana Cadahia) "El efecto Venezuela" y la izquierda latinoamericana-Santiago Castro-Gómez y Luciana Cadahia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1968 | [[:d:Q65097717|Q65097717]] | [[Lea Kuhar]] | | 1990-01-06 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1969 | [[:d:Q65161015|Q65161015]] | [[Lucyna Wiśniewska-Rutkowska]] | ''[[:d:Q461287|Q461287]]'' | | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Lucyna Wiśniewska-Rutkowska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1970 | [[:d:Q65206900|Q65206900]] | [[Irina Anatoliyivna Zherebkina]] | ''[[:d:Q952457|Q952457]]'' | 1959-04-09 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 1971 | [[:d:Q65244235|Q65244235]] | [[Sanna Lehtinen]] | | 1981 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 1972 | [[:d:Q65278942|Q65278942]] | [[Sawako Hanyu]] | | 1948 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 1973 | [[:d:Q65295961|Q65295961]] | [[Kica Bard̂ieva Kolbe]] | ''[[:d:Q2878327|Q2878327]]'' | 1951-05-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1974 | [[:d:Q65300580|Q65300580]] | [[Maruša Nardoni]] | | | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1975 | [[:d:Q65486252|Q65486252]] | [[Melitta Urbancic]] | [[Viena]] | 1902-02-21 | [[Austria]] | 1984-02-17 | |- | style='text-align:right'| 1976 | [[:d:Q65497737|Q65497737]] | [[Claudia Mancina]] | [[Treviso]] | 1947-11-03 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Foto Claudia Mancina 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1977 | [[:d:Q65533970|Q65533970]] | [[Anindita N. Balslev]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 1978 | [[:d:Q65563196|Q65563196]] | [[Kate Larson]] | | 1961-11-14 | [[Suecia]] | 2018-06-24 | |- | style='text-align:right'| 1979 | [[:d:Q65681287|Q65681287]] | [[Elena Pečarič]] | | 1971 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Peta Vseslovenska ljudska vstaja SAM 2769.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1980 | [[:d:Q65925006|Q65925006]] | [[Anna Calvera Sagué]] | [[Barcelona]] | 1954 | [[España]] | 2018-02-04 | |- | style='text-align:right'| 1981 | [[:d:Q65953046|Q65953046]] | [[Lucia Lumbelli]] | [[Trieste]] | 1937-07-05 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]]<br/>[[Italia]] | 2019-03-04 | |- | style='text-align:right'| 1982 | [[:d:Q66057530|Q66057530]] | [[Valentina Hribar Sorčan]] | ''[[:d:Q1021|Q1021]]'' | 1969 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1983 | [[:d:Q66082713|Q66082713]] | [[Margaret Schabas]] | [[Toronto]] | 1954 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 1984 | [[:d:Q66305817|Q66305817]] | [[Andreja Inkret]] | | 1973-05-25 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 1985 | [[:d:Q66501587|Q66501587]] | [[Amia Srinivasan]] | | 1984-12-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1986 | [[:d:Q66680544|Q66680544]] | [[Sophie Loidolt]] | | 1980 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 1987 | [[:d:Q66735135|Q66735135]] | [[Antonina Alberti]] | [[Messina]] | 1951 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 1988 | [[:d:Q66771662|Q66771662]] | [[Tove Pettersen]] | ''[[:d:Q6517047|Q6517047]]'' | 1962 | [[Noruega]] | | |- | style='text-align:right'| 1989 | [[:d:Q66782392|Q66782392]] | [[Claire Finkelstein]] | | 1982 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1990 | [[:d:Q66793567|Q66793567]] | [[Louise de Craene-Van Duuren]] | | 1875-11<br/>1875 | [[Bélxica]] | 1938 | |- | style='text-align:right'| 1991 | [[:d:Q66828307|Q66828307]] | [[Izabela Nowak]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1992 | [[:d:Q67147160|Q67147160]] | [[Daniela Bailer-Jones]] | | 1969 | [[Alemaña]]<br/>[[Reino Unido]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1993 | [[:d:Q67156737|Q67156737]] | [[Joanne Ciulla]] | [[Rochester, Nova York|Rochester]] | 1952-06-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Joanneatcentalpark.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1994 | [[:d:Q67157799|Q67157799]] | [[Sonja Smets]] | | 1971-08-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1995 | [[:d:Q67159924|Q67159924]] | [[Lauren Swayne Barthold]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 1996 | [[:d:Q67168526|Q67168526]] | [[Jean De Groot]] | | 1948-11-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1997 | [[:d:Q67173488|Q67173488]] | [[Halina Rarot]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1998 | [[:d:Q67173494|Q67173494]] | [[Małgorzata Kowalewska]] | | 1960 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 1999 | [[:d:Q67222730|Q67222730]] | [[Divya Dwivedi]] | | | [[India]] | | [[Ficheiro:Divya Dwivedi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2000 | [[:d:Q67222739|Q67222739]] | [[Hilary Greaves]] | [[Cardiff]] | 1978-09-29 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Hilary Greaves (20613169345).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2001 | [[:d:Q67381976|Q67381976]] | [[Miriam van Reijen]] | | 1946 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Miriam van reijen-1582549773.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2002 | [[:d:Q67481038|Q67481038]] | [[Anna-Lena Dießelmann]] | [[Düsseldorf]] | 1981-05-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2003 | [[:d:Q67568527|Q67568527]] | [[Yuderkys Espinosa Miñoso]] | | 1967 | [[República Dominicana]] | | [[Ficheiro:Yuderkys Espinosa Miñoso, psícologa, activista, pedagoga. Feminista decolonial y antiracista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2004 | [[:d:Q67941605|Q67941605]] | [[Graciela De Pierris]] | | 1950-01-01 | | 2024-08-20 | |- | style='text-align:right'| 2005 | [[:d:Q68085540|Q68085540]] | [[Jessica Heesen]] | ''[[:d:Q2805|Q2805]]'' | 20th century | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2006 | [[:d:Q68101347|Q68101347]] | [[Nalini Bhushan]] | | 1900 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2007 | [[:d:Q68453395|Q68453395]] | [[Christine Chwaszcza]] | | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2008 | [[:d:Q68725263|Q68725263]] | [[Janneke de Bijl]] | [['s-Hertogenbosch]] | 1982 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Janneke de Bijl.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2009 | [[:d:Q68901083|Q68901083]] | [[Elizabeth Asmis]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2010 | [[:d:Q69541052|Q69541052]] | [[Eileen Hunt Botting]] | | 1971-11-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2011 | [[:d:Q69627492|Q69627492]] | [[Evelleen Richards]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2012 | [[:d:Q70251688|Q70251688]] | [[Abdildina Raushan Zhabaykhanovna]] | [[Kazakhstán]] | 1963-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2013 | [[:d:Q70873029|Q70873029]] | [[Tamara Tenenbaum]] | [[Buenos Aires]] | 1989-03-19 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Tamara Tenenbaum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2014 | [[:d:Q71165025|Q71165025]] | [[Кусжанова, Ажар Жалелевна]] | ''[[:d:Q36156|Q36156]]'' | | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2015 | [[:d:Q71187512|Q71187512]] | [[Lisa Campo-Engelstein]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:BBC 100 Women Lisa Campo-Engelstein PhD (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2016 | [[:d:Q71203000|Q71203000]] | [[Amy Karle]] | [[Nova York]] | 1980 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Amy Karle. Artist, Bioartist, Futurist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2017 | [[:d:Q71222896|Q71222896]] | [[Paulina Matysiak]] | ''[[:d:Q202160|Q202160]]'' | 1984-10-02 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Paulina Matysiak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2018 | [[:d:Q73006652|Q73006652]] | [[Verena Brunschweiger]] | [[Passau]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 2019 | [[:d:Q74478332|Q74478332]] | [[Kristin Andrews]] | [[Nashville, Tennessee|Nashville]] | 1971-03-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kristinandrews2018.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2020 | [[:d:Q74799140|Q74799140]] | [[Ester Jordana Lluch]] | [[Benicarló]] | 1979 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2021 | [[:d:Q74878092|Q74878092]] | [[Françoise Coblence]] | [[París]] | 1949-01-22 | [[Francia]] | 2021-07-29 | |- | style='text-align:right'| 2022 | [[:d:Q75089996|Q75089996]] | [[Darja Kocábová]] | [[Praga]] | 1931-01-07 | [[Checoslovaquia]] | 2023-03-03 | |- | style='text-align:right'| 2023 | [[:d:Q75129263|Q75129263]] | [[Elena Postigo Solana]] | [[Segovia]] | 1968 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2024 | [[:d:Q76494459|Q76494459]] | [[Tina Mirella Manferdini]] | ''[[:d:Q94880|Q94880]]'' | 1927-08-31 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2005-06-13 | |- | style='text-align:right'| 2025 | [[:d:Q76861562|Q76861562]] | [[Ophelia Deroy]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2026 | [[:d:Q76969068|Q76969068]] | [[Camilla Warnke]] | | 1931 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 2027 | [[:d:Q76975924|Q76975924]] | [[Magdalena Ziętek-Wielomska]] | | 1978 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2028 | [[:d:Q77959306|Q77959306]] | [[Eva Formánková]] | ''[[:d:Q1911352|Q1911352]]'' | 1931-01-05 | [[Checoslovaquia]]<br/>[[República Checa]] | 2019-12-08 | |- | style='text-align:right'| 2029 | [[:d:Q78074497|Q78074497]] | [[Esther Elisabeth de Waldkirch]] | [[Xenebra, Suíza|Xenebra]] | 1660-11-08 | [[Suíza]] | 1728-11-01 | |- | style='text-align:right'| 2030 | [[:d:Q78085451|Q78085451]] | [[Rivka Weinberg]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2031 | [[:d:Q78412795|Q78412795]] | [[Lara Denis]] | | 1969 | | | [[Ficheiro:Lara Denis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2032 | [[:d:Q78419336|Q78419336]] | [[Lourdes Velázquez González]] | [[Cidade de México]] | | [[México]] | | [[Ficheiro:Dra Lourdes Velazquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2033 | [[:d:Q79023304|Q79023304]] | [[Miriam Galston]] | | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 2034 | [[:d:Q79368340|Q79368340]] | [[Christa Runtenberg]] | | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2035 | [[:d:Q79455952|Q79455952]] | [[Nkiru Nzegwu]] | | 1954-03-22 | [[Nixeria]] | | |- | style='text-align:right'| 2036 | [[:d:Q79683592|Q79683592]] | [[Dagmar Borchers]] | [[Bremen]] | 1965-04-21 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2037 | [[:d:Q79915132|Q79915132]] | [[Luise Meier]] | [[Berlín]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 2038 | [[:d:Q80101411|Q80101411]] | [[Veli Mitova]] | | | [[Bulgaria]]<br/>[[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 2039 | [[:d:Q80207873|Q80207873]] | [[Adela Marion Adam]] | [[Londres]] | 1866-06-10 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1944-08-12 | |- | style='text-align:right'| 2040 | [[:d:Q80586004|Q80586004]] | [[Sophie Nordmann]] | [[París]] | 1975 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2041 | [[:d:Q81215469|Q81215469]] | [[Signe Cane]] | | | [[Letonia]] | | [[Ficheiro:Signe Cane (24057650495).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2042 | [[:d:Q81750554|Q81750554]] | [[May Sim]] | | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2043 | [[:d:Q81914443|Q81914443]] | [[Sandra B. Rosenthal]] | | 1936-09-27 | | 2024-07-22 | |- | style='text-align:right'| 2044 | [[:d:Q81967974|Q81967974]] | [[Katrin Wille]] | [[Gotinga]] | 1971-12-06 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2045 | [[:d:Q82036859|Q82036859]] | [[Teresa Pękala]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2046 | [[:d:Q82264262|Q82264262]] | [[Florinda Cambria]] | [[Varese]] | 1972-04-05 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Florinda Cambria 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2047 | [[:d:Q83042234|Q83042234]] | [[Stefania Centrone]] | [[Bari]] | 1975-08-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2048 | [[:d:Q83389845|Q83389845]] | [[Karen Ng]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2049 | [[:d:Q83450744|Q83450744]] | [[Elizabeth S. Radcliffe]] | | 1955 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2050 | [[:d:Q83564056|Q83564056]] | [[Andrea Marlen Esser]] | [[Múnic]] | 1963-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2051 | [[:d:Q83638924|Q83638924]] | [[María Luz Pintos Peñaranda]] | [[Santiago de Compostela]] | 1956-05-17 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mª Luz Pintos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2052 | [[:d:Q83657464|Q83657464]] | [[Fátima Regina Rodrigues Évora]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2053 | [[:d:Q83719997|Q83719997]] | [[Ramatoulaye Diagne Mbengué]] | [[Dakar]] | 1963 | [[Senegal]] | | [[Ficheiro:Ramatoulaye-Diagne-Mbengue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2054 | [[:d:Q83791347|Q83791347]] | [[Heather Battaly]] | | 1969-05-26 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2055 | [[:d:Q84039400|Q84039400]] | [[Rebecca Tuvel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2056 | [[:d:Q84315207|Q84315207]] | [[Dina Emundts]] | | 1972 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2057 | [[:d:Q84405310|Q84405310]] | [[Katarzyna Stępień]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2058 | [[:d:Q84562533|Q84562533]] | [[Anna Maciejewska-Jamroziak]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2059 | [[:d:Q84720819|Q84720819]] | [[Elna A. Orlova]] | [[Moscova]] | 1939-03-11 | [[Rusia]] | 2018-10-12 | |- | style='text-align:right'| 2060 | [[:d:Q84721764|Q84721764]] | [[Yulia V. Sineokaya]] | [[Moscova]] | 1969-03-01 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2061 | [[:d:Q84724906|Q84724906]] | [[Jelena Iosifovna Kukuškina]] | | 1925-02-26 | [[Unión Soviética]] | 2019-12-01 | |- | style='text-align:right'| 2062 | [[:d:Q85132764|Q85132764]] | [[Joanna Usakiewicz]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2063 | [[:d:Q85132934|Q85132934]] | [[Anna Palusińska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2064 | [[:d:Q85132955|Q85132955]] | [[Ewa Agnieszka Lekka-Kowalik]] | | 1959-03-03 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Ewa Agnieszka Lekka-Kowalik.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2065 | [[:d:Q85133037|Q85133037]] | [[Monika Walczak]] | | 1969 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2066 | [[:d:Q85133671|Q85133671]] | [[Ewa Rewers]] | | 1952 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2067 | [[:d:Q85133687|Q85133687]] | [[Anna Grzegorczyk]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2068 | [[:d:Q85133703|Q85133703]] | [[Agnieszka Kaczmarek]] | | 1977 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2069 | [[:d:Q85134181|Q85134181]] | [[Maria Kostyszak]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2070 | [[:d:Q85180094|Q85180094]] | [[Natalia Meta]] | [[Buenos Aires]] | 1974 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2071 | [[:d:Q85414446|Q85414446]] | [[Astrid E. Schwarz]] | | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2072 | [[:d:Q85844204|Q85844204]] | [[Ingeborg Schüßler]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1938 | | | |- | style='text-align:right'| 2073 | [[:d:Q85859447|Q85859447]] | [[Anna Latawiec]] | | 1951 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2074 | [[:d:Q85861875|Q85861875]] | [[Imelda Chłodna-Błach]] | | 1978-05-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2075 | [[:d:Q85870036|Q85870036]] | [[Wanda Bajor]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2076 | [[:d:Q85989981|Q85989981]] | [[Martina Reuter]] | [[Helsinqui]] | 1962-12-29 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2077 | [[:d:Q85991597|Q85991597]] | [[Vira Ivanivna Dodonova]] | ''[[:d:Q4369795|Q4369795]]'' | 1970 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Dodonova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2078 | [[:d:Q86195366|Q86195366]] | [[Margarita Boladeras i Cucurella]] | [[Antequera]] | 1945-08-19 | [[España]] | | [[Ficheiro:Margarita Boladeras Cucurella.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2079 | [[:d:Q86249213|Q86249213]] | [[Kinga Kiwała]] | | 1978 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2080 | [[:d:Q86357869|Q86357869]] | [[Danuta Wajsprych]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2081 | [[:d:Q86536846|Q86536846]] | [[Gabriela Besler]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2082 | [[:d:Q86713653|Q86713653]] | [[Olga Markič]] | ''[[:d:Q1012|Q1012]]'' | 1959-11-03 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2083 | [[:d:Q86853800|Q86853800]] | [[Izar Agirresarobe]] | [[Donostia]] | 1993 | [[España]] | | [[Ficheiro:Izar Agirresarobe (2020ko otsaila).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2084 | [[:d:Q86865194|Q86865194]] | [[Cinzia Arruzza]] | [[Messina]] | 1976-12-15 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Cinzia Arruzza - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[:d:Q86919380|Q86919380]] | [[Céline Denat]] | | 1975-02-12 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2086 | [[:d:Q87257063|Q87257063]] | [[Frisbee Sheffield]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2087 | [[:d:Q87263542|Q87263542]] | [[Nelly Cormeau]] | [[Schaerbeek]] | 1897-04-25 | [[Bélxica]] | 1959-02-14 | |- | style='text-align:right'| 2088 | [[:d:Q87286740|Q87286740]] | [[Constanze Peres]] | ''[[:d:Q3104|Q3104]]'' | 1957 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2089 | [[:d:Q87347422|Q87347422]] | [[Marietta Kies]] | ''[[:d:Q1741385|Q1741385]]'' | 1853-12-31 | | 1899-07-20 | [[Ficheiro:Marietta Kies.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2090 | [[:d:Q87396703|Q87396703]] | [[Frances Coppola]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Frances Coppola - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2091 | [[:d:Q87400652|Q87400652]] | [[Marinella Perroni]] | [[Roma]] | 1947-12-09 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2092 | [[:d:Q87401345|Q87401345]] | [[Sibylle Anderl]] | ''[[:d:Q2936|Q2936]]'' | 1981-11-29 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2093 | [[:d:Q87409466|Q87409466]] | [[Hana Havelková]] | ''[[:d:Q782147|Q782147]]'' | 1949-09-18 | | 2020-10-31 | |- | style='text-align:right'| 2094 | [[:d:Q87483692|Q87483692]] | [[Sabine Döring]] | | 20th century | | | [[Ficheiro:Sabine Döring Portrait.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2095 | [[:d:Q87630990|Q87630990]] | [[Pearl Louise Weber]] | | 1878 | [[Estados Unidos de América]] | 1975 | [[Ficheiro:Pearl Louise Hunter 1916.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2096 | [[:d:Q87993099|Q87993099]] | [[Krystyna Remerowa]] | [[Lviv]] | 1898-07-20 | [[Polonia]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2097 | [[:d:Q87993527|Q87993527]] | [[Mary Leng]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 2098 | [[:d:Q88072819|Q88072819]] | [[Nancy S. Jecker]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2099 | [[:d:Q88193555|Q88193555]] | [[Dimitrina Petrova]] | [[Burgas]] | 1957-01-11 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 2100 | [[:d:Q88212947|Q88212947]] | [[Hasmik Hovhannisyan]] | | | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2101 | [[:d:Q88381128|Q88381128]] | [[Carola Meier-Seethaler]] | [[Múnic]] | 1927-03-19 | [[Suíza]] | 2022-07-19 | |- | style='text-align:right'| 2102 | [[:d:Q88538221|Q88538221]] | [[Petra Maria Meyer]] | | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 2103 | [[:d:Q88753597|Q88753597]] | [[Helen S. Lang]] | | 1947 | | 2016 | |- | style='text-align:right'| 2104 | [[:d:Q88833753|Q88833753]] | [[Sarah S. Richardson]] | [[Washington, D.C.]] | 1980 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sarah richardson photo by jody christopherson-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2105 | [[:d:Q89041407|Q89041407]] | [[Anne Eusterschulte]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2106 | [[:d:Q89194849|Q89194849]] | [[Ekaterina Shorohova]] | ''[[:d:Q3819|Q3819]]''<br/>[[República Soviética Federativa Socialista de Rusia|República Socialista Soviética Federativa de Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1922-07-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2004-02-07 | |- | style='text-align:right'| 2107 | [[:d:Q89862682|Q89862682]] | [[Katleen Gabriels]] | ''[[:d:Q58780|Q58780]]'' | 1983-05-01 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Katleen Gabriels - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2108 | [[:d:Q90081180|Q90081180]] | [[Natalija Nikolajevna Iljinová]] | | 1882-05-28 | [[Imperio Ruso]] | 1963-03-30 | |- | style='text-align:right'| 2109 | [[:d:Q90410517|Q90410517]] | [[Ірына Уладзіміраўна Сідорская]] | [[Minsk]] | 1969-02-12 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2110 | [[:d:Q90722715|Q90722715]] | [[Christine Straehle]] | | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2111 | [[:d:Q90730363|Q90730363]] | [[Alexis Shotwell]] | | 1974 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Alexis Shotwell, 28 November 2014.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2112 | [[:d:Q91088391|Q91088391]] | [[Anne Reichold]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2113 | [[:d:Q91484304|Q91484304]] | [[Krista Lawlor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2114 | [[:d:Q91589269|Q91589269]] | [[Katarzyna Polus-Rogalska]] | [[Bydgoszcz]] | 1962-10-12 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Katarzyna Polus-Rogalska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2115 | [[:d:Q91937779|Q91937779]] | [[Valeria Campos]] | [[Santiago de Chile]] | 1982-07-23 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2116 | [[:d:Q92399738|Q92399738]] | [[Susanne Lüdemann]] | [[Düsseldorf]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2117 | [[:d:Q92429680|Q92429680]] | [[Lilica Boal]] | ''[[:d:Q499598|Q499598]]'' | 1934 | [[Cabo Verde]] | 2024-11-06 | [[Ficheiro:Lilica Boal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2118 | [[:d:Q92609044|Q92609044]] | [[Eva Weber-Guskar]] | [[Múnic]] | 1977 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2119 | [[:d:Q92715329|Q92715329]] | [[Sophie Galabru]] | ''[[:d:Q201982|Q201982]]'' | 1990-01-15 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2120 | [[:d:Q92731381|Q92731381]] | [[Rita Bischof]] | [[Fulda]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 2121 | [[:d:Q92757225|Q92757225]] | [[Lisz Hirn]] | ''[[:d:Q278042|Q278042]]'' | 1984 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:2023 Lisz Hirn (52718525837) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2122 | [[:d:Q93081125|Q93081125]] | [[Ірына Іванаўна Сярова]] | ''[[:d:Q3006420|Q3006420]]'' | 1930-10-26 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | 2001-01-20 | |- | style='text-align:right'| 2123 | [[:d:Q93221508|Q93221508]] | [[Catarina Dutilh Novaes]] | | 1976 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2124 | [[:d:Q93223584|Q93223584]] | [[Céline Spector]] | [[París]] | 1972-11-11 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2125 | [[:d:Q93226477|Q93226477]] | [[Patrizia Pozzi]] | [[Milán]] | 1956-05-08 | [[Italia]] | 2021-01-05 | |- | style='text-align:right'| 2126 | [[:d:Q93229757|Q93229757]] | [[Clare Carlisle]] | | 1977-04-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2127 | [[:d:Q93230485|Q93230485]] | [[Anne-Françoise Schmid]] | | 1949-09-17 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Anne-Françoise Schmid.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2128 | [[:d:Q93231126|Q93231126]] | [[E.J. Ashworth]] | | 1939 | | 2024-07 | |- | style='text-align:right'| 2129 | [[:d:Q93231196|Q93231196]] | [[Allegra De Laurentiis]] | [[Roma]] | 1952 | | | |- | style='text-align:right'| 2130 | [[:d:Q93231414|Q93231414]] | [[Kristell Trego]] | [[París]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2131 | [[:d:Q93232627|Q93232627]] | [[Francesca Menegoni]] | | 1950 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2132 | [[:d:Q93237470|Q93237470]] | [[Mercedes Torrevejano]] | [[Valdepeñas de Jaén]] | 1941 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2133 | [[:d:Q93237575|Q93237575]] | [[Angelica Nuzzo]] | [[Florencia]] | 1964-04-02 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2134 | [[:d:Q93238141|Q93238141]] | [[Cheryl Misak]] | | 1961-07-16 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2135 | [[:d:Q93240548|Q93240548]] | [[Ana Smith Iltis]] | | 1974-11-11 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2136 | [[:d:Q93241750|Q93241750]] | [[Rachana Kamtekar]] | | 1965-04-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2137 | [[:d:Q93245140|Q93245140]] | [[Constance L. Mui]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 2138 | [[:d:Q93246518|Q93246518]] | [[Lorraine Besser-Jones]] | | 1973-07-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2139 | [[:d:Q93248051|Q93248051]] | [[Elisabeth Feist Hirsch]] | [[Maguncia]] | 1904-11-02 | | 1998-05-08 | [[Ficheiro:Elisabeth Feist Hirsch.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2140 | [[:d:Q93253149|Q93253149]] | [[Maria Luisa Dalla Chiara]] | [[Pula, Croacia]] | 1938-07-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2141 | [[:d:Q93260494|Q93260494]] | [[Ingtraud Görland]] | [[Hamburgo]] | 1933-12-02 | | 2021-03-10 | |- | style='text-align:right'| 2142 | [[:d:Q93267596|Q93267596]] | [[Katharina Kanthack]] | [[Berlín]] | 1901 | [[Alemaña]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2143 | [[:d:Q93287467|Q93287467]] | [[Jennifer Trusted]] | | 1925-03-28 | | 2017-04-13 | |- | style='text-align:right'| 2144 | [[:d:Q93386200|Q93386200]] | [[Fiona Cowie]] | | 1963-08-21 | | 2018-12 | |- | style='text-align:right'| 2145 | [[:d:Q93414059|Q93414059]] | [[Montserrat Bordes Solanas]] | | 1965 | | 2010 | |- | style='text-align:right'| 2146 | [[:d:Q93434124|Q93434124]] | [[Marta Ruiz Jiménez]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2147 | [[:d:Q93749326|Q93749326]] | [[Susanne Möbuß]] | [[Hannover]] | 1963-01-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2148 | [[:d:Q94085797|Q94085797]] | [[Karen Neander]] | | 1954 | | 2020 | |- | style='text-align:right'| 2149 | [[:d:Q94136369|Q94136369]] | [[Janna Thompson]] | ''[[:d:Q177861|Q177861]]'' | 1942 | | 2022-06-24 | |- | style='text-align:right'| 2150 | [[:d:Q94534187|Q94534187]] | [[Marina Mizzau]] | [[Roma]] | 1936-05-29 | [[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2023 | |- | style='text-align:right'| 2151 | [[:d:Q94734638|Q94734638]] | [[Géraldine Mosna-Savoye]] | | 1985 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Géraldine Mosna-Savoye Forum France Culture Philosophie 2016.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2152 | [[:d:Q94761647|Q94761647]] | [[Olga Plümacher]] | [[Volgogrado]] | 1839-05-27 | [[Suíza]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1895 | [[Ficheiro:Portrait of Olga Plümacher.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2153 | [[:d:Q94774081|Q94774081]] | [[Paulette Destouches-Février]] | ''[[:d:Q270230|Q270230]]'' | 1914-11-19 | [[Francia]] | 2013-11-01 | [[Ficheiro:Paulette Destouches-Février.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2154 | [[:d:Q94804394|Q94804394]] | [[Marion Soreth]] | [[Frankfurt]] | 1926-11-26 | [[Alemaña]] | 2021-01-03 | |- | style='text-align:right'| 2155 | [[:d:Q95166092|Q95166092]] | [[Amalie Svobodová-Skokanová]] | ''[[:d:Q1813242|Q1813242]]'' | 1895-05-24 | [[Imperio Austrohúngaro]]<br/>[[Checoslovaquia]] | 1979-06-27 | |- | style='text-align:right'| 2156 | [[:d:Q95168035|Q95168035]] | [[Alice Koubová]] | ''[[:d:Q63855|Q63855]]'' | 1974-05-18 | [[República Checa]] | | [[Ficheiro:Alice Koubová leden 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2157 | [[:d:Q95190378|Q95190378]] | [[Christel Fricke]] | [[Berlín]] | 1955 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2158 | [[:d:Q95192499|Q95192499]] | [[Mirjam Schaub]] | ''[[:d:Q3971|Q3971]]'' | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2159 | [[:d:Q95197014|Q95197014]] | [[Renate Wahsner]] | ''[[:d:Q1808488|Q1808488]]'' | 1938-03-25 | [[República Democrática Alemá]] | 2026-01-22 | |- | style='text-align:right'| 2160 | [[:d:Q95198648|Q95198648]] | [[Heike Flemming]] | [[Dresden]] | 1982 | [[República Democrática Alemá]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2161 | [[:d:Q95200135|Q95200135]] | [[Liisi Keedus]] | | 1977-12-04 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2162 | [[:d:Q95200461|Q95200461]] | [[Annika Schlitte]] | ''[[:d:Q4082|Q4082]]'' | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2163 | [[:d:Q95201218|Q95201218]] | [[Monika Boll]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2164 | [[:d:Q95201583|Q95201583]] | [[Julia Peters]] | | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2165 | [[:d:Q95202622|Q95202622]] | [[Siobhan Kattago]] | | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2166 | [[:d:Q95205248|Q95205248]] | [[Monika Betzler]] | | 1962 | | | [[Ficheiro:Monika Betzler (born 1962) in the video 'Wann beginnt der Missbrauch der Moral'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2167 | [[:d:Q95208682|Q95208682]] | [[Michaela Ott]] | [[Múnic]] | 1964 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Michaela Ott byImkeSommer2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2168 | [[:d:Q95210074|Q95210074]] | [[Maria Nühlen]] | ''[[:d:Q162976|Q162976]]'' | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 2169 | [[:d:Q95210415|Q95210415]] | [[Alix Cohen]] | | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2170 | [[:d:Q95211744|Q95211744]] | [[Hedwig Wingler]] | ''[[:d:Q701373|Q701373]]'' | 1939 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2171 | [[:d:Q95213482|Q95213482]] | [[Christine Blättler]] | [[Zürich]] | 1967 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 2172 | [[:d:Q95364479|Q95364479]] | [[Jana Novozámská]] | | 1933-01-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2173 | [[:d:Q95446567|Q95446567]] | [[Antonie Doležalová]] | ''[[:d:Q502993|Q502993]]'' | 1966-03-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2174 | [[:d:Q95657144|Q95657144]] | [[Chiara Zamboni]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2175 | [[:d:Q95697025|Q95697025]] | [[Ilit Ferber]] | [[Israel]] | 1973-05-23 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 2176 | [[:d:Q95747072|Q95747072]] | [[Édith Fuchs]] | [[Amiens]] | 1940-03-09 | [[Francia]] | 2022-11-08 | |- | style='text-align:right'| 2177 | [[:d:Q95747463|Q95747463]] | [[Patricia A. Blanchette]] | | 1957 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2178 | [[:d:Q95750275|Q95750275]] | [[Josefa Mutgé Vives]] | [[Barcelona]] | 1942 | | 2025-07-03 | |- | style='text-align:right'| 2179 | [[:d:Q95920115|Q95920115]] | [[Christine Bratu]] | [[Múnic]] | 1981-07-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2180 | [[:d:Q95974933|Q95974933]] | [[Ellen K Feder]] | | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2181 | [[:d:Q96049735|Q96049735]] | [[Lydie Adolphe]] | [[París]] | 1913-01-12 | [[Francia]] | 1962 | |- | style='text-align:right'| 2182 | [[:d:Q96058541|Q96058541]] | [[Holly Lawford-Smith]] | ''[[:d:Q2397257|Q2397257]]'' | 1982 | [[Australia]]<br/>[[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Holly Lawford-Smith.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2183 | [[:d:Q96070013|Q96070013]] | [[Martina Roesner]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2184 | [[:d:Q96180447|Q96180447]] | [[Gayatri Wedotami]] | [[Iacarta]] | 1979-09-04 | [[Indonesia]] | 2025-05-10 | |- | style='text-align:right'| 2185 | [[:d:Q96212387|Q96212387]] | [[Mirja Hartimo]] | [[Espoo]] | 1970 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2186 | [[:d:Q96274268|Q96274268]] | [[Orsolya Friedrich]] | [[Budapest]] | 1977 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2187 | [[:d:Q96308968|Q96308968]] | [[Natalia Kryvda]] | [[Kíiv]] | 1966-07-25 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2188 | [[:d:Q96573506|Q96573506]] | [[Montserrat Álvarez]] | [[Zaragoza]] | 1969 | [[España]] | | [[Ficheiro:Montserrat Álvarez (poeta), 2009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2189 | [[:d:Q97013761|Q97013761]] | [[Neusa Santos Souza]] | [[Salvador, Baía|Salvador]] | 1948 | [[Brasil]] | 2008 | |- | style='text-align:right'| 2190 | [[:d:Q97163571|Q97163571]] | [[Матковська Ірина Яківна]] | | 1928-05-09 | | 2017-11-03 | [[Ficheiro:МатковськаІЯ фото1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2191 | [[:d:Q97164593|Q97164593]] | [[Ewa Nowak]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2192 | [[:d:Q97244587|Q97244587]] | [[Medea Ghambashidze]] | | 1899 | | 1975 | |- | style='text-align:right'| 2193 | [[:d:Q97343142|Q97343142]] | [[Bolesława Duszyńska]] | | 1908 | | | |- | style='text-align:right'| 2194 | [[:d:Q97370595|Q97370595]] | [[Karolina M. Cern]] | | 1974-05-29 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2195 | [[:d:Q97372436|Q97372436]] | [[Danuta Ślęczek-Czakon]] | | 1957 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2196 | [[:d:Q97372951|Q97372951]] | [[Magdalena M. Baran]] | [[Cracovia]] | 1979-07-11 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2197 | [[:d:Q97373615|Q97373615]] | [[Barbara Szotek]] | | 1974-12-01 | [[Polonia]] | 2023-08-23 | |- | style='text-align:right'| 2198 | [[:d:Q97384440|Q97384440]] | [[Marlies de Munck]] | | 1979 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Marlies De Munck.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2199 | [[:d:Q97482825|Q97482825]] | [[Justyna Kroczak]] | [[Wrocław]] | 1986-09-14<br/>1986 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2200 | [[:d:Q97624665|Q97624665]] | [[Ignacija Fridl Jarc]] | ''[[:d:Q15918|Q15918]]'' | 1968-04-02 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Ignacija Fridl Jarc.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2201 | [[:d:Q97657336|Q97657336]] | [[Ana Escríbar]] | [[Santiago de Chile]] | 1929-06-27 | [[Chile]] | 2023-07-30 | |- | style='text-align:right'| 2202 | [[:d:Q97717876|Q97717876]] | [[M. F. Cleugh]] | | 1913 | | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2203 | [[:d:Q97842971|Q97842971]] | [[Alda Kolodna]] | ''[[:d:Q11825629|Q11825629]]'' | 1938 | [[Unión Soviética]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 2204 | [[:d:Q97940547|Q97940547]] | [[Nyisztor Judith]] | [[Budapest]] | 1934-12-19 | [[Hungría]]<br/>[[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 2205 | [[:d:Q98071716|Q98071716]] | [[Corinna Mieth]] | [[Reutlingen]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2206 | [[:d:Q98199979|Q98199979]] | [[Jocelyn Ortt-Saeed]] | [[Brisbane]] | 1935-01-18 | [[Australia]]<br/>[[Paquistán]] | 2014-09-26 | |- | style='text-align:right'| 2207 | [[:d:Q98228554|Q98228554]] | [[Adrianna Grabizna]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2208 | [[:d:Q98296714|Q98296714]] | [[Ida Hallgren]] | ''[[:d:Q10728262|Q10728262]]'' | 1978-03-30 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2209 | [[:d:Q98456473|Q98456473]] | [[Katja Maria Vogt]] | | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 2210 | [[:d:Q98637960|Q98637960]] | [[Emilia Renci]] | [[Bellinzona]] | 1901 | [[Italia]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 2211 | [[:d:Q98681437|Q98681437]] | [[Deborah G. Johnson]] | [[Detroit]] | 1945-03-25 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2212 | [[:d:Q98759095|Q98759095]] | [[Makiko Miyano]] | [[Prefectura de Osaca|Prefectura de Ōsaka]] | 1977-07-18 | [[Xapón]] | 2019-07-22 | |- | style='text-align:right'| 2213 | [[:d:Q99044805|Q99044805]] | [[Katiúscia Ribeiro]] | [[Porto Alegre]] | 1980-10-07 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2024-08-01 Seminário Desafios da Defensoria Pública da União contra o Racismo, 39 (Katiúscia Ribeiro).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2214 | [[:d:Q99198805|Q99198805]] | [[Anne Siegetsleitner]] | | 1968 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2215 | [[:d:Q99422891|Q99422891]] | [[Katrien Schaubroeck]] | | 1980 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2216 | [[:d:Q99481169|Q99481169]] | [[Eva von Redecker]] | [[Kiel]] | 1982 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Eva von Redecker (2024) II.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2217 | [[:d:Q99535510|Q99535510]] | [[Helen Huss Parkhurst]] | [[Nova York]] | 1887-01-03 | [[Estados Unidos de América]] | 1959-04-14 | |- | style='text-align:right'| 2218 | [[:d:Q99588356|Q99588356]] | [[Martina Schmidhuber]] | | 1981 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2219 | [[:d:Q99627255|Q99627255]] | [[Michele S. Moses]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2220 | [[:d:Q99630270|Q99630270]] | [[Catherine Rigby]] | | 1960 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2221 | [[:d:Q99803096|Q99803096]] | [[Catalina Pestana]] | | 1947-05-05 | [[Portugal]] | 2018-12-21 | |- | style='text-align:right'| 2222 | [[:d:Q99896995|Q99896995]] | [[Amita Chatterjee]] | | 1950 | | | [[Ficheiro:Amita Chatterjee.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2223 | [[:d:Q99932378|Q99932378]] | [[Agnes Callard]] | [[Budapest]] | 1976 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:2023 Agnes Callard (sq cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2224 | [[:d:Q100148261|Q100148261]] | [[Susana Carro|Susana Carro Fernández]] | [[Mieres, Asturias|Mieres]] | 1971 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2225 | [[:d:Q100347499|Q100347499]] | [[Malu Jimenez]] | [[São Paulo]] | 1971 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 2226 | [[:d:Q100773937|Q100773937]] | [[Azahara Alonso Gómez]] | [[Oviedo|Uviéu]] | 1988 | [[España]] | | [[Ficheiro:Azahara Alonso Gómez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2227 | [[:d:Q101069515|Q101069515]] | [[Vanessa Albus]] | | 1972 | | | [[Ficheiro:Vanessa Albus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2228 | [[:d:Q101112434|Q101112434]] | [[Amalia Rosenblüth]] | ''[[:d:Q201729|Q201729]]'' | 1892-05-10 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Austria]]<br/>[[Cisleitania]] | 1979-08-10 | |- | style='text-align:right'| 2229 | [[:d:Q101248528|Q101248528]] | [[Ascensión Cambrón|Ascensión Cambrón Infante]] | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1943 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2230 | [[:d:Q101301395|Q101301395]] | [[África López Souto]] | [[A Coruña]] | 1966 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2231 | [[:d:Q101532020|Q101532020]] | [[Joanna Hańderek]] | | 1974-06-22 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2232 | [[:d:Q102121020|Q102121020]] | [[Ute Gahlings]] | ''[[:d:Q2758|Q2758]]'' | 1963 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2233 | [[:d:Q102193185|Q102193185]] | [[Maite Ezcurdia]] | [[Cidade de México]] | 1966-08-07 | [[México]] | 2018-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2234 | [[:d:Q102259637|Q102259637]] | [[Ewa Orłowska]] | | 1935 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2235 | [[:d:Q102260194|Q102260194]] | [[Ann-Sophie Barwich]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2236 | [[:d:Q102305703|Q102305703]] | [[Katalin Bimbó]] | [[Debrecen]] | 1963-07-28 | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 2237 | [[:d:Q102383135|Q102383135]] | [[Dorothy Grover]] | [[Illa Norte]] | 1936-09-09 | [[Nova Zelandia]] | 2017-11-10 | |- | style='text-align:right'| 2238 | [[:d:Q102383139|Q102383139]] | [[Ruth Manor]] | | 1944 | [[Israel]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 2239 | [[:d:Q102393955|Q102393955]] | [[Nedyalka Videva]] | | | [[Bulgaria]] | 2020-10-05 | |- | style='text-align:right'| 2240 | [[:d:Q103296728|Q103296728]] | [[Lara Buchak]] | | 1981-01-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2241 | [[:d:Q103941306|Q103941306]] | [[Sigrid Graumann]] | ''[[:d:Q504447|Q504447]]'' | 1962-08-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2242 | [[:d:Q104106904|Q104106904]] | [[Orly Shenker]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2243 | [[:d:Q104139669|Q104139669]] | [[Adriane Rini]] | | | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Adriane Rini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2244 | [[:d:Q104139679|Q104139679]] | [[Lisa Ellis]] | | 1966 | [[Nova Zelandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2245 | [[:d:Q104173757|Q104173757]] | [[Madeleine Vokounová-David]] | [[París]] | 1902-10-07 | | 1989-08-10 | |- | style='text-align:right'| 2246 | [[:d:Q104214769|Q104214769]] | [[Leora Batnitzky]] | | 1966-04-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2247 | [[:d:Q104256625|Q104256625]] | [[Lesley Zore]] | | 2003 | [[Eslovenia]] | 2021 | |- | style='text-align:right'| 2248 | [[:d:Q104284717|Q104284717]] | [[Simone Debout]] | [[París]] | 1919-05-29 | [[Francia]] | 2020-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2249 | [[:d:Q104450432|Q104450432]] | [[Gila Hanna]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2250 | [[:d:Q104529373|Q104529373]] | [[Marie-Paule Farina]] | ''[[:d:Q321067|Q321067]]'' | 1944-03-11 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2251 | [[:d:Q104530124|Q104530124]] | [[Tereza Matejckova]] | | 1984-02-18 | | | [[Ficheiro:Tereza Matějčková (2024).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2252 | [[:d:Q104549050|Q104549050]] | [[Hedwig Eppstein]] | [[Mannheim]] | 1903-01-06 | [[Alemaña]] | 1944-10-30 | |- | style='text-align:right'| 2253 | [[:d:Q104572068|Q104572068]] | [[Carol Cleland]] | | 1948-12-21 | | | [[Ficheiro:Carol Cleland.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2254 | [[:d:Q104817291|Q104817291]] | [[Margaret Morrison]] | | 1954-05-19 | [[Canadá]] | 2021-01-09 | |- | style='text-align:right'| 2255 | [[:d:Q104850029|Q104850029]] | [[Márta Fehér]] | [[Budapest]] | 1942-02-13 | [[Hungría]] | 2020-12-16 | |- | style='text-align:right'| 2256 | [[:d:Q104889796|Q104889796]] | [[Natalie Duddington]] | ''[[:d:Q3426|Q3426]]''<br/>''[[:d:Q2288|Q2288]]'' | 1886-11-14 | | 1972-05-30 | |- | style='text-align:right'| 2257 | [[:d:Q104890632|Q104890632]] | [[Eulalia Sajdak-Michnowska]] | | 1936 | [[Polonia]] | 2021-01-02 | |- | style='text-align:right'| 2258 | [[:d:Q105044534|Q105044534]] | [[Mary-Jane Rubenstein]] | | 1977 | | | [[Ficheiro:Mj-headshots-4 crop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2259 | [[:d:Q105172338|Q105172338]] | [[Heike Freire]] | | | [[España]] | | [[Ficheiro:Heike Freire Rodríguez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2260 | [[:d:Q105336079|Q105336079]] | [[Amalie J. Hathaway]] | [[Mühlhausen|Mühlhausen/Thüringen]] | 1839 | [[Reino de Prusia]] | 1881-12-26 | |- | style='text-align:right'| 2261 | [[:d:Q105341559|Q105341559]] | [[Lydia Deni Gamboa López]] | [[Puebla de Zaragoza]] | 1977 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2262 | [[:d:Q105390169|Q105390169]] | [[Joan Weiner]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2263 | [[:d:Q105398939|Q105398939]] | [[Claire Ortiz Hill]] | [[Santa Fe, Novo México|Santa Fe]] | 1951-05-11 | | 2025-12-04 | |- | style='text-align:right'| 2264 | [[:d:Q105480890|Q105480890]] | [[Catia Faria]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 2265 | [[:d:Q105492531|Q105492531]] | [[Sonja Koroliov]] | [[Skopje]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2266 | [[:d:Q105499183|Q105499183]] | [[Iskra Gešoska]] | | | [[Macedonia do Norte]] | | [[Ficheiro:Skopje Iskra Geshoska (4696315810).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2267 | [[:d:Q105590017|Q105590017]] | [[Irving Samadhi Aguilar Rocha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2268 | [[:d:Q105704106|Q105704106]] | [[Keiko Kakiuchi]] | | 1963 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2269 | [[:d:Q105833959|Q105833959]] | [[Bara Kolenc]] | [[Liubliana]] | 1978-03-20 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Bara Kolenc.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2270 | [[:d:Q105947036|Q105947036]] | [[Lidija Šumah]] | | No/unknown value | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2271 | [[:d:Q105994395|Q105994395]] | [[Stefania Fantauzzi]] | [[Pisa]] | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2272 | [[:d:Q106020059|Q106020059]] | [[Eleni Varikas]] | [[Atenas]] | 1949-03-16 | [[Grecia]]<br/>[[Francia]] | 2026-01-09 | [[Ficheiro:Eleni Varikas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2273 | [[:d:Q106040812|Q106040812]] | [[Elisabeth Tiller]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2274 | [[:d:Q106070270|Q106070270]] | [[Halyna Kuts]] | ''[[:d:Q158821|Q158821]]'' | 1967-07-12 | [[Ucraína]]<br/>[[Unión Soviética]] | | [[Ficheiro:Halyna Kuts at demonstration in support of Ukrainian language bill in Kharkiv 04.2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2275 | [[:d:Q106109342|Q106109342]] | [[Katarzyna Kasia]] | [[Varsovia]] | 1978 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Kasia Kasia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2276 | [[:d:Q106207040|Q106207040]] | [[Yun Ji Sun]] | | 1979-08-05 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 2277 | [[:d:Q106327740|Q106327740]] | [[Renata Siuda-Ambroziak]] | [[Varsovia]] | 1973-05-11 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2278 | [[:d:Q106413009|Q106413009]] | [[Rosa Cursach Salas]] | [[Artà]] | 1967-02-15 | [[España]] | | [[Ficheiro:Rosa Cursach Salas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2279 | [[:d:Q106421446|Q106421446]] | [[Ana Luísa Janeira]] | ''[[:d:Q637946|Q637946]]'' | 1943 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Ana luisa janeira2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2280 | [[:d:Q106444634|Q106444634]] | [[Aïcha Liviana Messina]] | [[París]] | 1976-09-04 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Aicha-messina.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2281 | [[:d:Q106464913|Q106464913]] | [[Ruth Illman]] | [[Turku]] | 1976-10-10 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2282 | [[:d:Q106469531|Q106469531]] | [[Judit Ribas Duró]] | [[Sant Julià de Lòria]] | 1962-03-03 | | 2009-12-30 | [[Ficheiro:Judit Ribas Duró.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2283 | [[:d:Q106519247|Q106519247]] | [[Hilge Landweer]] | | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2284 | [[:d:Q106523223|Q106523223]] | [[Rita Šerpytytė]] | ''[[:d:Q193787|Q193787]]'' | 1954-01-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2285 | [[:d:Q106545811|Q106545811]] | [[Elizabeth O. Sampson Hoyt]] | ''[[:d:Q755420|Q755420]]'' | 1828-12-07 | [[Estados Unidos de América]] | 1912-09-22 | [[Ficheiro:Elizabeth Orpha Sampson Hoyt.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2286 | [[:d:Q106640243|Q106640243]] | [[Griet Vandermassen]] | ''[[:d:Q226941|Q226941]]'' | 1970 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Griet Vandermassen-portret 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2287 | [[:d:Q106765858|Q106765858]] | [[Anna-Nicole Heinrich]] | ''[[:d:Q504768|Q504768]]'' | 1996-04-13 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Anna Nicole Heinrich, Präses der Synode der EKD.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2288 | [[:d:Q106770879|Q106770879]] | [[Elizabeth Burns]] | | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2289 | [[:d:Q106803520|Q106803520]] | [[Ilaria Brocchini]] | | 1966 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Brocchini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2290 | [[:d:Q106839223|Q106839223]] | [[Urszula Wybraniec-Skardowska]] | ''[[:d:Q107106|Q107106]]'' | 1940 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2291 | [[:d:Q106839330|Q106839330]] | [[Wanda Drege]] | | 1887-04-03 | [[Polonia]] | 1965-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2292 | [[:d:Q106881932|Q106881932]] | [[Ilse Somavilla]] | ''[[:d:Q669803|Q669803]]'' | 1951 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2293 | [[:d:Q107139632|Q107139632]] | [[Rebecka Sofia Ahvenniemi]] | [[Finlandia]] | 1982 | [[Noruega]]<br/>[[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2294 | [[:d:Q107154878|Q107154878]] | [[Justyna Grudzińska-Zawadowska]] | | 1976-01-04 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2295 | [[:d:Q107300484|Q107300484]] | [[Cinzia Sciuto]] | ''[[:d:Q481879|Q481879]]'' | 1981 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2296 | [[:d:Q107301321|Q107301321]] | [[Mahtab Mostaan]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2297 | [[:d:Q107313095|Q107313095]] | [[Asuncion St. Clair]] | | 1960 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Asuncion St. Clair.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2298 | [[:d:Q107324986|Q107324986]] | [[Colette Aboulker-Muscat]] | [[Alxer]] | 1909-01-28 | [[Francia]] | 2003-11-25 | [[Ficheiro:Colette Aboulker receiving the Croix de Guerre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2299 | [[:d:Q107457516|Q107457516]] | [[Sarah Buss]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2300 | [[:d:Q107533126|Q107533126]] | [[Elvira López]] | [[Buenos Aires]] | 1871 | [[Arxentina]] | 1956 | [[Ficheiro:Elvira Virginia López.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2301 | [[:d:Q107534079|Q107534079]] | [[Arete]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2302 | [[:d:Q107618848|Q107618848]] | [[Rosa María Ravera]] | [[Rosario, Santa Fe|Rosario]] | 1932-10-06 | [[Arxentina]] | 2021-07-21 | |- | style='text-align:right'| 2303 | [[:d:Q107618935|Q107618935]] | [[Danièle Moyal-Sharrock]] | | 1954-12-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2304 | [[:d:Q107663152|Q107663152]] | [[Elettra Stimilli]] | [[Roma]] | 1966 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2305 | [[:d:Q107751642|Q107751642]] | [[Olga Shparaga]] | [[Minsk]] | 1974 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2306 | [[:d:Q107974979|Q107974979]] | [[Brigitte Scheer]] | [[Essen]] | 1935 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2307 | [[:d:Q108067828|Q108067828]] | [[Ilaria Gaspari]] | [[Milán]] | 1986-09-30 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Ilaria Gaspari en 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2308 | [[:d:Q108125257|Q108125257]] | [[Tatiana Gornshteyn]] | | 1904 | [[Imperio Ruso]]<br/>[[Unión Soviética]] | 1980 | |- | style='text-align:right'| 2309 | [[:d:Q108171854|Q108171854]] | [[Jule Govrin]] | ''[[:d:Q14870|Q14870]]'' | 1984-06-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2310 | [[:d:Q108451059|Q108451059]] | [[Erin Kelly]] | ''[[:d:Q486479|Q486479]]'' | 1962 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2311 | [[:d:Q108528804|Q108528804]] | [[Sophia Moreau]] | | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2312 | [[:d:Q108567135|Q108567135]] | [[Lidia Peradotto]] | [[Turín]] | 1892 | [[Arxentina]] | 1951-09-02 | |- | style='text-align:right'| 2313 | [[:d:Q108627305|Q108627305]] | [[Patrycja Sasnal]] | ''[[:d:Q106281|Q106281]]'' | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2314 | [[:d:Q108648343|Q108648343]] | [[Carolyn McLeod]] | [[Toronto]] | 1969-11-29 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2315 | [[:d:Q108679762|Q108679762]] | [[Laura Valentini]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2316 | [[:d:Q108687999|Q108687999]] | [[Cailin O'Connor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2317 | [[:d:Q108761279|Q108761279]] | [[Camila Jourdan]] | | 1980 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Camila-jourdan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2318 | [[:d:Q108765361|Q108765361]] | [[Raisa Blommestijn]] | ''[[:d:Q809821|Q809821]]'' | 1994-03-23 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 2319 | [[:d:Q108808329|Q108808329]] | [[Carol J. White]] | ''[[:d:Q491461|Q491461]]'' | 1946 | [[Estados Unidos de América]] | 2000-10-01 | |- | style='text-align:right'| 2320 | [[:d:Q108858081|Q108858081]] | [[Sara Barquinero del Toro]] | [[Zaragoza]] | 1994-01-04 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2321 | [[:d:Q108863789|Q108863789]] | [[Sônia Viegas]] | [[Belo Horizonte]] | 1944-08-07 | [[Brasil]] | 1989-10-22 | |- | style='text-align:right'| 2322 | [[:d:Q109174407|Q109174407]] | [[陈珪如]] | | 1907 | | 1986 | |- | style='text-align:right'| 2323 | [[:d:Q109176909|Q109176909]] | [[Ding Baolan]] | [[Cantón, China]] | 1917-02-06 | [[República Popular da China]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 2324 | [[:d:Q109258748|Q109258748]] | [[Elżbieta Łapczyńska]] | [[Cracovia]] | 1987 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:TGfoto Elzbieta Lapczynska-2310.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2325 | [[:d:Q109312614|Q109312614]] | [[Élisabeth Rigal]] | ''[[:d:Q637499|Q637499]]'' | 1950-06-30 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2326 | [[:d:Q109334861|Q109334861]] | [[Gabriele M. Mras]] | | | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2327 | [[:d:Q109336961|Q109336961]] | [[Кузьміна Світлана Леонідівна]] | | 1962-02-27 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2328 | [[:d:Q109339070|Q109339070]] | [[Бодак Валентина Анатоліївна]] | | 1963-06-30 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2329 | [[:d:Q109423465|Q109423465]] | [[Soledad Arnau]] | [[Nules]] | 1971-04-02 | [[España]] | 2021-10-28 | |- | style='text-align:right'| 2330 | [[:d:Q109453577|Q109453577]] | [[Lea Ypi|Q109453577]] | [[Tirana]] | 1979-09-08 | [[Albania]] | | [[Ficheiro:Lea Ypi at the British Library.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2331 | [[:d:Q109544497|Q109544497]] | [[Miroslava Salcido]] | [[Cidade de México]] | 1970 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2332 | [[:d:Q109574958|Q109574958]] | [[Karolina Lewestam]] | | 1979-10-20 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Karolina Lewestam.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2333 | [[:d:Q109624488|Q109624488]] | [[Beatrice Bruteau]] | [[Evanston, Illinois|Evanston]] | 1930-07-25 | [[Estados Unidos de América]] | 2014-11-16 | |- | style='text-align:right'| 2334 | [[:d:Q109929043|Q109929043]] | [[Isabel Cerruti]] | [[Estado de São Paulo|São Paulo]] | 1886-08-19 | [[Brasil]]<br/>[[Italia]] | 1970-01-01 | [[Ficheiro:Retrato Isabel Cerruti Hey Natas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2335 | [[:d:Q109968643|Q109968643]] | [[Alema Alema]] | [[Cabul]] | 1964 | [[Afganistán]] | | [[Ficheiro:Dr Alema Alema (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2336 | [[:d:Q110030353|Q110030353]] | [[Helga Varden]] | | | | | [[Ficheiro:Helga Varden.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2337 | [[:d:Q110132621|Q110132621]] | [[Svetlana Kamdžijaš]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2338 | [[:d:Q110243994|Q110243994]] | [[Séverine Kodjo-Grandvaux]] | | 1977 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2339 | [[:d:Q110293168|Q110293168]] | [[Carol Hay]] | | 1977-09-30 | | | [[Ficheiro:Carol Hay.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2340 | [[:d:Q110576252|Q110576252]] | [[Patricia O'Grady]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2341 | [[:d:Q110615920|Q110615920]] | [[Heidi Lene Maibom]] | | 1969-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2342 | [[:d:Q110627902|Q110627902]] | [[Sidonie Kellerer]] | [[Würzburg]] | 1978-09-21 | [[Alemaña]]<br/>[[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2343 | [[:d:Q110685877|Q110685877]] | [[Elaine Englehardt]] | | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 2344 | [[:d:Q110691131|Q110691131]] | [[Ángela Ospina de Nicholls]] | [[Bogotá]] | 1957-02-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2345 | [[:d:Q110712424|Q110712424]] | [[Abbylynn Helgevold]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2346 | [[:d:Q110726065|Q110726065]] | [[Susanna Minguell]] | [[Barcelona]] | 1983 | [[España]] | | [[Ficheiro:Autorretrato Susanna Minguell.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2347 | [[:d:Q110816650|Q110816650]] | [[Gloria Comesaña]] | [[Vigo]] | 1946-12-05 | [[España]] | 2024-03-18 | |- | style='text-align:right'| 2348 | [[:d:Q110818226|Q110818226]] | [[Alexandra Bernhardt]] | [[Baviera]] | 1974 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2349 | [[:d:Q110894448|Q110894448]] | [[Bettina Schmitz]] | | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2350 | [[:d:Q110916797|Q110916797]] | [[Chiara Cordelli]] | | | | | [[Ficheiro:Chiara Cordelli UChicago.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2351 | [[:d:Q110968833|Q110968833]] | [[Elisabeth Pacherie]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2352 | [[:d:Q111018249|Q111018249]] | [[Jeanne Guien]] | | 1988-03-24 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2353 | [[:d:Q111107392|Q111107392]] | [[Nina Petek]] | ''[[:d:Q15918|Q15918]]'' | 1986-01-17 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 2354 | [[:d:Q111174369|Q111174369]] | [[Rebecca Ann Parker]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2355 | [[:d:Q111233713|Q111233713]] | [[Shé Mackenzie Hawke]] | | 1961 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 2356 | [[:d:Q111253235|Q111253235]] | [[Zena Hitz]] | [[Estados Unidos de América]] | 1973-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:ZenaHitz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2357 | [[:d:Q111260156|Q111260156]] | [[Roxana Kreimer]] | [[Buenos Aires]] | 1959-11-02 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Roxana Kreimer Sala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2358 | [[:d:Q111343090|Q111343090]] | [[Fredrika Spindler]] | ''[[:d:Q10717828|Q10717828]]'' | 1966-10-14 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2359 | [[:d:Q111451237|Q111451237]] | [[Elena Budilova]] | | 1909-03-12 | [[Imperio Ruso]]<br/>''[[:d:Q139319|Q139319]]''<br/>[[Unión Soviética]] | 1991-08-04 | |- | style='text-align:right'| 2360 | [[:d:Q111500081|Q111500081]] | [[Birgit Sandkaulen]] | ''[[:d:Q3104|Q3104]]'' | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 2361 | [[:d:Q111540818|Q111540818]] | [[Jelena Vasil‘jevna Volkova]] | [[rexión de Viciebsk]]<br/>[[Horki]] | 1927-06-21<br/>1927 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2014 | |- | style='text-align:right'| 2362 | [[:d:Q111575279|Q111575279]] | [[Lorena Jaume-Palasí]] | [[Barcelona]] | 1978 | [[España]] | | [[Ficheiro:Lorena Jaume-Palasí (Portrait).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2363 | [[:d:Q111577364|Q111577364]] | [[Mary Ellen Waithe]] | | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2364 | [[:d:Q111658959|Q111658959]] | [[Даминдарова Фәниә Вәли ҡыҙы]] | ''[[:d:Q809806|Q809806]]''<br/>''[[:d:Q4298476|Q4298476]]'' | 1949-03-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2365 | [[:d:Q111672747|Q111672747]] | [[Ғәлин Альберт Феликс улы]] | [[Omsk]] | 1960-04-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2366 | [[:d:Q111679106|Q111679106]] | [[Chiara Pastorini]] | ''[[:d:Q17629|Q17629]]'' | 1976-06-26 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Chiara PASTORINI Montreuil 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2367 | [[:d:Q111736849|Q111736849]] | [[Yuko Kamishima]] | | 1971 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2368 | [[:d:Q111895637|Q111895637]] | [[Alessandra Beccarisi]] | ''[[:d:Q52141|Q52141]]'' | 1974-02-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2369 | [[:d:Q112055746|Q112055746]] | [[Sira Abenoza]] | [[Igualada]] | 1980 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2370 | [[:d:Q112082178|Q112082178]] | [[Anna Bonalume]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 2371 | [[:d:Q112134467|Q112134467]] | [[Verónica Gago|Q112134467]] | ''[[:d:Q686736|Q686736]]'' | 1976 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2372 | [[:d:Q112208582|Q112208582]] | [[Mónica Alario Gavilán]] | [[Madrid]] | 1991 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mónica Alario Gavilán 2022 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2373 | [[:d:Q112265440|Q112265440]] | [[Nina Krajnik]] | | 1985-06-09 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Nina Krajnik ob napovedi kandidature (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2374 | [[:d:Q112393272|Q112393272]] | [[Alicja Kuczyńska]] | | 1937<br/>1931-09-05 | [[Polonia]] | 2023-09-18 | |- | style='text-align:right'| 2375 | [[:d:Q112410040|Q112410040]] | [[Christine Swanton]] | | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 2376 | [[:d:Q112454768|Q112454768]] | [[Hisaki Hashi]] | ''[[:d:Q7473516|Q7473516]]''<br/>[[Tokyo]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2377 | [[:d:Q112471535|Q112471535]] | [[Katherine Brading]] | | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2378 | [[:d:Q112479342|Q112479342]] | [[Alexa Zellentin]] | | 1977 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2379 | [[:d:Q112487694|Q112487694]] | [[Suzana Alpsancar]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2380 | [[:d:Q112497814|Q112497814]] | [[Susan B. Levin]] | | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2381 | [[:d:Q112499241|Q112499241]] | [[Dragica Hammer Tomić]] | | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2382 | [[:d:Q112500479|Q112500479]] | [[Shelley Tremain]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2383 | [[:d:Q112514542|Q112514542]] | [[Kathi Weeks]] | | 1958 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2384 | [[:d:Q112520290|Q112520290]] | [[Dunja Jutronić]] | [[Split]] | 1943 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 2385 | [[:d:Q112523820|Q112523820]] | [[Halina Promieńska]] | | 1935-12-21 | [[Polonia]] | 2020 | |- | style='text-align:right'| 2386 | [[:d:Q112531563|Q112531563]] | [[Anna Schriefl]] | | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 2387 | [[:d:Q112552388|Q112552388]] | [[Kadri Vihvelin]] | | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 2388 | [[:d:Q112555232|Q112555232]] | [[Ruth Leys]] | [[Inverness]] | 1939 | | | |- | style='text-align:right'| 2389 | [[:d:Q112558565|Q112558565]] | [[Ursula Wiegele]] | [[Klagenfurt am Wörthersee|Klagenfurt]] | 1963 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2390 | [[:d:Q112560808|Q112560808]] | [[Adriana Zaharijević]] | | 1978 | [[Serbia]] | | [[Ficheiro:Adriana Zaharijević (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2391 | [[:d:Q112675057|Q112675057]] | [[Czesława Piecuch]] | [[Zabrze]] | 1949-06-12 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2392 | [[:d:Q112675834|Q112675834]] | [[Renée Dufourt]] | ''[[:d:Q3344|Q3344]]'' | 1920-07-21 | [[Francia]] | 2012-07-04 | |- | style='text-align:right'| 2393 | [[:d:Q112684098|Q112684098]] | [[Lucy Oporto]] | [[Valparaíso]] | 1966 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Lucy Oporto.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2394 | [[:d:Q112714937|Q112714937]] | [[Carolina Sartório]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2395 | [[:d:Q112752607|Q112752607]] | [[Marieke Brugnera]] | ''[[:d:Q695354|Q695354]]'' | 1990 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 2396 | [[:d:Q112760108|Q112760108]] | [[Hilda Habichayn]] | ''[[:d:Q11690836|Q11690836]]'' | 1934-02-26 | [[Arxentina]] | 2021-05-06 | |- | style='text-align:right'| 2397 | [[:d:Q112813817|Q112813817]] | [[Anna Pałubicka]] | | 1947 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2398 | [[:d:Q112987793|Q112987793]] | [[Гальцева, Рената Александровна]] | [[Moscova]] | 1936-10-04 | [[Unión Soviética]] | 2021-12-03 | |- | style='text-align:right'| 2399 | [[:d:Q112989341|Q112989341]] | [[Nadezhda Kasavina]] | ''[[:d:Q4439933|Q4439933]]'' | 1979-01-10 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2400 | [[:d:Q113004085|Q113004085]] | [[Marianne Janack]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2401 | [[:d:Q113016555|Q113016555]] | [[Nicole Hassoun]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2402 | [[:d:Q113046198|Q113046198]] | [[Bibi Kamal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2403 | [[:d:Q113098574|Q113098574]] | [[Elizabeth Brake]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2404 | [[:d:Q113129916|Q113129916]] | [[Рыскельдиева, Лора Турарбековна]] | [[Karakol|Krakol]] | 1957-12-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Ucraína]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2405 | [[:d:Q113324895|Q113324895]] | [[Emilya Mineva]] | [[Belogradchik]] | 1942-09-02 | | 2020-07-29 | [[Ficheiro:Emilia Mineva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2406 | [[:d:Q113637483|Q113637483]] | [[Jolanta Żelazna]] | | 1954 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2407 | [[:d:Q113752384|Q113752384]] | [[Jadwiga Guerrero van der Meijden]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2408 | [[:d:Q113753605|Q113753605]] | [[Ester Busquets Alibés]] | [[Roda de Ter]] | 1976 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2409 | [[:d:Q113760326|Q113760326]] | [[Marta Kudelska]] | | 1959 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2410 | [[:d:Q113761027|Q113761027]] | [[Käte Bröcker-Oltmanns]] | ''[[:d:Q693628|Q693628]]'' | 1906 | [[Alemaña]] | 1999 | |- | style='text-align:right'| 2411 | [[:d:Q113768882|Q113768882]] | [[Rainer Enskat]] | ''[[:d:Q522459|Q522459]]'' | 1943 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2412 | [[:d:Q113769262|Q113769262]] | [[Julia Inthorn]] | [[Bonn]] | 1972 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2413 | [[:d:Q113781572|Q113781572]] | [[Béatrice Lienemann]] | [[Heidelberg]] | 1980 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2414 | [[:d:Q113781645|Q113781645]] | [[Johanna Brankaer]] | | 1977 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2415 | [[:d:Q113783084|Q113783084]] | [[Sabrina Ebbersmeyer]] | | 1967 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2416 | [[:d:Q113786524|Q113786524]] | [[Katharina Pühl]] | [[Khartún]] | 1965 | [[Suíza]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2417 | [[:d:Q113803010|Q113803010]] | [[Georgina Rabassó]] | [[Barcelona]] | 1983 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2418 | [[:d:Q113811754|Q113811754]] | [[Olʹga Rostislavovna Demidova]] | ''[[:d:Q103565|Q103565]]'' | 1955-03-08 | [[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2419 | [[:d:Q113822122|Q113822122]] | [[Azucena Adelina Fraboschi]] | [[Buenos Aires]] | 1942-07-05 | [[Arxentina]] | 2014-12-28 | |- | style='text-align:right'| 2420 | [[:d:Q113841832|Q113841832]] | [[Olivia Mitscherlich-Schönherr]] | [[Frankfurt]] | 1973 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2421 | [[:d:Q113842151|Q113842151]] | [[Amrei Bahr]] | ''[[:d:Q6910|Q6910]]'' | 1985 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Amrei Bahr.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2422 | [[:d:Q113883318|Q113883318]] | [[Mirosława Błaszczak-Wacławik]] | [[Katowice]] | 1952-07-02 | [[Polonia]] | 2022-06-02 | |- | style='text-align:right'| 2423 | [[:d:Q114137115|Q114137115]] | [[Li An Phoa]] | | 1980 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 2424 | [[:d:Q114354515|Q114354515]] | [[Voula Tsouna]] | [[Atenas]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2425 | [[:d:Q114414320|Q114414320]] | [[Emily Brady]] | | 1964-04-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2426 | [[:d:Q114568289|Q114568289]] | [[Catherine Guesde]] | | 1984 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Catherine Guesde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2427 | [[:d:Q114736260|Q114736260]] | [[Maria Modig]] | ''[[:d:Q3427889|Q3427889]]'' | 1945-04-10 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 2428 | [[:d:Q114762494|Q114762494]] | [[Carolin Amlinger]] | ''[[:d:Q187500|Q187500]]'' | 1984 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Carolin Amlinger 2mod.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2429 | [[:d:Q115125045|Q115125045]] | [[Ewa Starzyńska-Kościuszko]] | | | [[Polonia]] | 2026-03-19 | |- | style='text-align:right'| 2430 | [[:d:Q115282566|Q115282566]] | [[Carolina Meloni]] | [[Tucumán|Provincia de Tucumán]] | 1975 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Carolina Meloni González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2431 | [[:d:Q115282792|Q115282792]] | [[Francisca Pérez Carreño]] | [[Madrid]] | 1961-04-14 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2432 | [[:d:Q115283139|Q115283139]] | [[María José Alcaraz León]] | [[Torre-Pacheco]] | 1976 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 2433 | [[:d:Q115595735|Q115595735]] | [[Zsuzsa Hegedüs]] | No/unknown value | 1946 | [[Hungría]] | 2022-12-03 | |- | style='text-align:right'| 2434 | [[:d:Q115661373|Q115661373]] | [[Amanda Askell]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2435 | [[:d:Q115663215|Q115663215]] | [[Alejandra Rangel Hinojosa]] | [[Monterrei, México|Monterrei]] | 1946-04-30 | [[México]] | 2020-08-07 | |- | style='text-align:right'| 2436 | [[:d:Q115750026|Q115750026]] | [[Denise Ferreira da Silva]] | | 1963 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Denise Ferreira da Silva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2437 | [[:d:Q115941083|Q115941083]] | [[Andrea Folkierska]] | | 1938 | [[Polonia]] | 2022 | |- | style='text-align:right'| 2438 | [[:d:Q116027251|Q116027251]] | [[Выборнова, Валентина Васильевна]] | ''[[:d:Q2753|Q2753]]'' | 1927-01-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2439 | [[:d:Q116045353|Q116045353]] | [[Barbara Schmitz]] | ''[[:d:Q506295|Q506295]]'' | 1968-07-07 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Barbara Schmitz (2024) I.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2440 | [[:d:Q116186882|Q116186882]] | [[Brigitte Boudon]] | ''[[:d:Q3358|Q3358]]'' | 1955-07-20 | [[Francia]] | 2023-12-27 | [[Ficheiro:Brigitte Boudon (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2441 | [[:d:Q116189316|Q116189316]] | [[Dorothea Debus]] | | 1972-12-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2442 | [[:d:Q116281755|Q116281755]] | [[Johanna Meehan]] | | 1956-02-01 | [[Estados Unidos de América]] | 2024-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2443 | [[:d:Q116309954|Q116309954]] | [[Maria Homem]] | | | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2025-05-31 Diálogos com Maria Homem e Leandro Karnal (54564413416) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2444 | [[:d:Q116527339|Q116527339]] | [[Yuliia Fedosiuk]] | [[Lviv]] | 1993 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Fedosiukyuliia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2445 | [[:d:Q116817951|Q116817951]] | [[Matilde Carrasco Barranco]] | [[Xaén]] | | [[España]] | | [[Ficheiro:Matilde Carrasco por Borja Morgado.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2446 | [[:d:Q116958140|Q116958140]] | [[Ida Vassalini]] | [[Verona]] | 1891-11-01 | | 1953-12-21 | |- | style='text-align:right'| 2447 | [[:d:Q117089358|Q117089358]] | [[Nerea Blanco]] | [[Madrid]] | 1987-03-13 | [[España]] | | [[Ficheiro:Nerea Blanco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2448 | [[:d:Q117090069|Q117090069]] | [[Margarete Wenzel]] | [[Viena]] | 1964-12-29 | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2449 | [[:d:Q117142474|Q117142474]] | [[Laura Quintana Porras]] | | 20th century | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2450 | [[:d:Q117213794|Q117213794]] | [[Raquel Mercado Salas]] | [[Aguascalientes]] | | [[México]] | | [[Ficheiro:Raquel Mercado Salas durante la presentación de su libro Filosofía y Arte 10.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2451 | [[:d:Q117261148|Q117261148]] | [[Aleksandra Kuzior]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2452 | [[:d:Q117336739|Q117336739]] | [[Joanna Mysona Byrska]] | | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2453 | [[:d:Q117433765|Q117433765]] | [[Blanca Inés Prada Márquez]] | [[Betulia, Santander|Betulia]] | 1940-03-28 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2454 | [[:d:Q117599985|Q117599985]] | [[Jennifer M. Morton]] | [[Lima]] | | [[Perú]] | | |- | style='text-align:right'| 2455 | [[:d:Q117675279|Q117675279]] | [[Johanna Sprondel]] | | 1980-12-03 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Re-publica 23 - Tag 1 (52953824910).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2456 | [[:d:Q117744659|Q117744659]] | [[Anne Alombert]] | [[Lión]] | 1989 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2457 | [[:d:Q117829335|Q117829335]] | [[Rebecca Copenhaver]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 2458 | [[:d:Q117859900|Q117859900]] | [[Hildegund Menzel-Rogner]] | [[Wrocław]] | 1910-03-02 | [[Alemaña]] | 1945-02-06<br/>1945-02-07 | |- | style='text-align:right'| 2459 | [[:d:Q117935119|Q117935119]] | [[Arianna Ferrari]] | | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2460 | [[:d:Q118090941|Q118090941]] | [[Nadia Mazouz]] | [[Berlín]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2461 | [[:d:Q118144427|Q118144427]] | [[Mediha Esenel]] | | 1914 | [[Turquía]]<br/>[[Imperio Otomán]] | 2005 | |- | style='text-align:right'| 2462 | [[:d:Q118207493|Q118207493]] | [[Ligia Herrera Jurado]] | [[Provincia de Chiriquí]] | 1918-05-04 | [[Panamá]] | 2023-01-20 | [[Ficheiro:Ligia Herrera-009-Cuba-1966-Circa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2463 | [[:d:Q118289010|Q118289010]] | [[Sarolta Deczki]] | [[Debrecen]] | 1977-04-14 | [[Hungría]] | | [[Ficheiro:Deczki Sarolta-2.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2464 | [[:d:Q118398970|Q118398970]] | [[Judith Baker]] | | 1938 | | 2014-05-22 | |- | style='text-align:right'| 2465 | [[:d:Q118744498|Q118744498]] | [[Samantha Vice]] | | 1973-03-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2466 | [[:d:Q118798651|Q118798651]] | [[Nedyalka Mihova]] | ''[[:d:Q192875|Q192875]]'' | 1929-11-24 | [[Bulgaria]] | 1995-06-03 | |- | style='text-align:right'| 2467 | [[:d:Q118798693|Q118798693]] | [[Maria Cristina Boidi]] | [[Santa Fe, Arxentina]] | 1941 | [[Austria]] | 2022-11-20 | |- | style='text-align:right'| 2468 | [[:d:Q119285653|Q119285653]] | [[Cynthia Macdonald]] | | 1951-08-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2469 | [[:d:Q119385978|Q119385978]] | [[Miriam Cunha Sobrinha]] | | 1965-08-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2470 | [[:d:Q119717707|Q119717707]] | [[Núria Sara Miras Boronat]] | | | | | [[Ficheiro:Núria Sara Miras Boronat.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2471 | [[:d:Q119857504|Q119857504]] | [[Ana Peraica]] | | | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 2472 | [[:d:Q119933574|Q119933574]] | [[Наталля Кутузава]] | [[Kíiv]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2473 | [[:d:Q120170721|Q120170721]] | [[Dodo Labuchidze]] | [[Tbilisi]] | 1948-09-15 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | 2020-02-24 | |- | style='text-align:right'| 2474 | [[:d:Q120175470|Q120175470]] | [[Michelle Kosch]] | | 1965-04-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2475 | [[:d:Q120176566|Q120176566]] | [[Karolina Hübner]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2476 | [[:d:Q120201772|Q120201772]] | [[Julia Markovits]] | | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 2477 | [[:d:Q120206599|Q120206599]] | [[Dilek Huseyinzadegan]] | | | [[Turquía]] | | |- | style='text-align:right'| 2478 | [[:d:Q120269171|Q120269171]] | [[Коначева, Светлана Александровна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2479 | [[:d:Q120484132|Q120484132]] | [[Elektra Wagenrad]] | | | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Elektra Wagenrad - 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2480 | [[:d:Q120488476|Q120488476]] | [[Jessica Wahman]] | | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 2481 | [[:d:Q120586698|Q120586698]] | [[Marie Pětová]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2482 | [[:d:Q120637590|Q120637590]] | [[Adriana Arpini]] | [[Mendoza, Arxentina|Mendoza]] | 1952-08-26 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 2483 | [[:d:Q120669814|Q120669814]] | [[Judith Lichtenberg]] | | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 2484 | [[:d:Q120686082|Q120686082]] | [[Alba Garmendia Castaños]] | [[Ikaztegieta]] | 1992-01-05 | | | [[Ficheiro:Alba Garmendia Castaños.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2485 | [[:d:Q120690402|Q120690402]] | [[Letitia Meynell]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2486 | [[:d:Q120734729|Q120734729]] | [[Gertrude Ezorsky]] | [[Brooklyn]] | 1926 | | 2019-04-19 | |- | style='text-align:right'| 2487 | [[:d:Q120862995|Q120862995]] | [[Deborah Baumgold]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2488 | [[:d:Q120869618|Q120869618]] | [[Carmen Ortega Ricaurte]] | | 1926-03-20 | [[Colombia]] | 2011-11-18 | [[Ficheiro:Carmen Ortega Ricaurte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2489 | [[:d:Q120971935|Q120971935]] | [[María del Rosario Acosta]] | [[Colombia]] | 1979 | [[Colombia]] | | |- | style='text-align:right'| 2490 | [[:d:Q121088133|Q121088133]] | [[Jessica N. Berry]] | | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2491 | [[:d:Q121231185|Q121231185]] | [[Marianne Kohn Beker]] | [[Caracas]] | 1933-06-01 | [[Venezuela]] | 2017-07-05 | |- | style='text-align:right'| 2492 | [[:d:Q121535178|Q121535178]] | [[Clare Mac Cumhaill]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2493 | [[:d:Q121541825|Q121541825]] | [[Sibyl A. Schwarzenbach]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2494 | [[:d:Q121763669|Q121763669]] | [[Sissi Cano]] | | 1970-07-31 | | | |- | style='text-align:right'| 2495 | [[:d:Q121866220|Q121866220]] | [[Sharon Krause]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2496 | [[:d:Q121907084|Q121907084]] | [[Alice de Rochechouart]] | ''[[:d:Q172455|Q172455]]'' | 1989-03-03 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Alice de Rochechouart.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2497 | [[:d:Q122426203|Q122426203]] | [[Karima Ziali]] | [[Marrocos]]<br/>''[[:d:Q824594|Q824594]]'' | 1986 | [[Marrocos]] | | [[Ficheiro:Karima Ziali en Sorginenea, Vitoria-Gasteiz, julio, 2023 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2498 | [[:d:Q122473949|Q122473949]] | [[Tamara Kuzmina]] | | 1936 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 2499 | [[:d:Q122764459|Q122764459]] | [[Magdalena Piñeyro]] | [[Montevideo]] | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 2500 | [[:d:Q122818360|Q122818360]] | [[Nathasha Pemba]] | [[Pointe-Noire, República do Congo|Pointe-Noire]] | 1976 | [[República do Congo]] | | |- | style='text-align:right'| 2501 | [[:d:Q122829390|Q122829390]] | [[Connie Rosati]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2502 | [[:d:Q122834271|Q122834271]] | [[Deborah Heikes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2503 | [[:d:Q122871674|Q122871674]] | [[Georgette Beljon]] | ''[[:d:Q741589|Q741589]]'' | 1916-11-23 | [[Luxemburgo]] | 2006-12-03 | |- | style='text-align:right'| 2504 | [[:d:Q122910206|Q122910206]] | [[Jennifer A. McMahon]] | | 1956-03-14 | | 2023 | |- | style='text-align:right'| 2505 | [[:d:Q123151716|Q123151716]] | [[Hagit Benbaji]] | [[Israel]] | 1966-04-12 | [[Israel]] | 2025-07-20 | |- | style='text-align:right'| 2506 | [[:d:Q123155562|Q123155562]] | [[Patricia Huntington]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2507 | [[:d:Q123155936|Q123155936]] | [[Nancy J. Holland]] | | 1947-01-12 | | 2020-01-25 | |- | style='text-align:right'| 2508 | [[:d:Q123180955|Q123180955]] | [[Costanza Bocchi]] | | | | 1566 | [[Ficheiro:Museo della storia di Bologna abc60 Costanza Bocchi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2509 | [[:d:Q123376493|Q123376493]] | [[Alaitz Aizpuru Joaristi]] | [[Azpeitia]] | 1983 | [[España]] | | [[Ficheiro:Alaitz Aizpuru.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2510 | [[:d:Q123384850|Q123384850]] | [[Leena Simon]] | | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2511 | [[:d:Q123406037|Q123406037]] | [[Shōko Suzuki]] | | 1957 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 2512 | [[:d:Q123597492|Q123597492]] | [[Doortje Smithuijsen]] | [[Ámsterdam]] | 1992-01-23 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Doortje Smithuijsen (2024) (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2513 | [[:d:Q123704482|Q123704482]] | [[Emma Bigé]] | | 1987-03-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2514 | [[:d:Q123786013|Q123786013]] | [[Valérie Cayouette-Guilloteau]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Valérie Guilloteau 2012-08-24.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2515 | [[:d:Q123896488|Q123896488]] | [[Olga Vasilievna Gorbacheva]] | ''[[:d:Q133529|Q133529]]'' | 1961-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2516 | [[:d:Q123992650|Q123992650]] | [[Katarzyna Paprzycka-Hausman]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2517 | [[:d:Q124006147|Q124006147]] | [[Joanna Odrowąż-Sypniewska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2518 | [[:d:Q124126246|Q124126246]] | [[Iwona Lorenc]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2519 | [[:d:Q124130891|Q124130891]] | [[Sue Campbell]] | | 1956 | [[Canadá]] | 2011 | |- | style='text-align:right'| 2520 | [[:d:Q124260474|Q124260474]] | [[Krystyna Krauze-Błachowicz]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2521 | [[:d:Q124295358|Q124295358]] | [[Loola Pérez]] | | 1991-07-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2522 | [[:d:Q124359722|Q124359722]] | [[Teresa Kostyrko]] | | 1932-06-06 | [[Polonia]] | 2024-07-29 | |- | style='text-align:right'| 2523 | [[:d:Q124378418|Q124378418]] | [[Patricia Corres Ayala]] | | 1950 | [[México]] | 2024-01-03 | |- | style='text-align:right'| 2524 | [[:d:Q124413664|Q124413664]] | [[Aldona Pobojewska]] | | 1949-10-02 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2525 | [[:d:Q124528274|Q124528274]] | [[Jennifer Stemmann]] | ''[[:d:Q3764|Q3764]]'' | 1981-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2526 | [[:d:Q124565820|Q124565820]] | [[Marina Bykova]] | [[Rostov do Don]] | 1960-10-22 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2527 | [[:d:Q124664861|Q124664861]] | [[Алтынова Наилә Фаяз ҡыҙы]] | [[Ufa]] | 1951-06-09 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2528 | [[:d:Q124803939|Q124803939]] | [[Ol'ga Ìvanaǔna Âfrèmava]] | ''[[:d:Q3462820|Q3462820]]'' | 1923-09-07 | [[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2529 | [[:d:Q124808658|Q124808658]] | [[Małgorzata Czarnocka]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2530 | [[:d:Q124855926|Q124855926]] | [[Petra Lohmann]] | | 1968 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2531 | [[:d:Q125097797|Q125097797]] | [[Corina Yoris]] | [[Caracas]] | 1944-03-17 | [[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Corina Yoris - Voice of America.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2532 | [[:d:Q125117274|Q125117274]] | [[Marie Bardet]] | | 1981 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2533 | [[:d:Q125219275|Q125219275]] | [[Magdalena Borowska]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2534 | [[:d:Q125475272|Q125475272]] | [[Begoña Gil Llanos]] | [[Bilbao]] | 1967-02-20 | [[España]] | | [[Ficheiro:Begoña Gil Ramos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2535 | [[:d:Q125498858|Q125498858]] | [[Mercè Montserrat Lajara i Garcia]] | [[Barcelona]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2536 | [[:d:Q125553776|Q125553776]] | [[Светлана Владимировна Девятова]] | [[Moscova]] | 1961-07-10 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | | |- | style='text-align:right'| 2537 | [[:d:Q125702455|Q125702455]] | [[Harda-Distrid Miebach]] | [[Múnic]] | 1939 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 2538 | [[:d:Q125747776|Q125747776]] | [[Eloísa de Castro]] | [[Madrid]] | 1997-02-11 | [[España]] | | [[Ficheiro:EloisaDeCastro NatEnemedeFineArt 0339.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2539 | [[:d:Q125919104|Q125919104]] | [[Kathleen Knight Abowitz]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2540 | [[:d:Q125925844|Q125925844]] | [[Lorna Finlayson]] | | 1986 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 2541 | [[:d:Q125958895|Q125958895]] | [[L.C. Beckett]] | [[Leeds]] | | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 2542 | [[:d:Q125973022|Q125973022]] | [[Alyssa Ney]] | | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2543 | [[:d:Q126003170|Q126003170]] | [[Carmen Madorrán Ayerra]] | [[Pamplona]] | 1989 | | | |- | style='text-align:right'| 2544 | [[:d:Q126114569|Q126114569]] | [[Rayna Denison]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Rayna Denison, Pokemon X Kogei Exhibition 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2545 | [[:d:Q126279994|Q126279994]] | [[Jane Frances McDonnell]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2546 | [[:d:Q126325175|Q126325175]] | [[Aranka Kiss]] | [[Mosonmagyaróvár]] | 1930-01-02 | [[Hungría]] | 1979-02-28 | |- | style='text-align:right'| 2547 | [[:d:Q126326126|Q126326126]] | [[Júlia Izsák]] | [[Szentes]] | 1924-02-16 | [[Hungría]] | 2010 | |- | style='text-align:right'| 2548 | [[:d:Q127265666|Q127265666]] | [[Ludmila Artemievna Markova]] | [[San Petersburgo]] | 1932-12-12 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2020-12-26 | |- | style='text-align:right'| 2549 | [[:d:Q128635994|Q128635994]] | [[Hannah Prins]] | | | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 2550 | [[:d:Q129281611|Q129281611]] | [[Karen Detlefsen]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2551 | [[:d:Q130239184|Q130239184]] | [[Vladlena Lysenkova]] | [[Khárkiv]] | 1970-05-07 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2552 | [[:d:Q130260186|Q130260186]] | [[Justyna Melonowska]] | [[Gdynia]] | 1976 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2553 | [[:d:Q130340350|Q130340350]] | [[Margaret Cameron]] | | 1972 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 2554 | [[:d:Q130369424|Q130369424]] | [[Agnes Cuming]] | | 1890-09-29 | [[Reino Unido]] | 1962-03-08 | |- | style='text-align:right'| 2555 | [[:d:Q130646701|Q130646701]] | [[Safae el Khannoussi]] | [[Tánxer]] | 1994-07-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 2556 | [[:d:Q130680509|Q130680509]] | [[Audry Bustos Díaz]] | [[Puebla]] | 1987-10-25 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 2557 | [[:d:Q130681246|Q130681246]] | [[Aimé Tapia González]] | [[Cidade de México]] | 1979-09-18 | [[México]] | | [[Ficheiro:Aimé Tapia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2558 | [[:d:Q130797732|Q130797732]] | [[Barbara Vetter]] | | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 2559 | [[:d:Q130823201|Q130823201]] | [[Agnese Grieco]] | | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2560 | [[:d:Q131079862|Q131079862]] | [[Ubhay Bharati]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2561 | [[:d:Q131195830|Q131195830]] | [[Jean Kazez]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2562 | [[:d:Q131621004|Q131621004]] | [[Sarah Sawyer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2563 | [[:d:Q131919994|Q131919994]] | [[Angela Potochnik]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2564 | [[:d:Q131927641|Q131927641]] | [[Martha Bardaro]] | [[Resistencia, Chaco|Resistencia]] | 1940-07-04 | [[Arxentina]] | 2023-10-04 | |- | style='text-align:right'| 2565 | [[:d:Q132777236|Q132777236]] | [[Воронкова Валентина Григорівна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2566 | [[:d:Q132777441|Q132777441]] | [[Мозгова Наталія Григорівна]] | | 1957-12-04 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2567 | [[:d:Q132777873|Q132777873]] | [[Тагліна Юлія Сергіївна]] | | 1979-09-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2568 | [[:d:Q132862125|Q132862125]] | [[Eleanor Bisbee]] | | 1893-07-22 | | 1956-04-18 | |- | style='text-align:right'| 2569 | [[:d:Q132984107|Q132984107]] | [[Katerina Deligiorgi]] | | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2570 | [[:d:Q133079546|Q133079546]] | [[María de Camporredondo]] | [[Almagro, Cidade Real|Almagro]] | 1694-01-13 | | 1759-07-04 | |- | style='text-align:right'| 2571 | [[:d:Q133163790|Q133163790]] | [[Kate Kirkpatrick]] | | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2572 | [[:d:Q133266668|Q133266668]] | [[Anna Szyjkowska-Piotrowska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2573 | [[:d:Q133392849|Q133392849]] | [[Anna-Verena Nosthoff]] | ''[[:d:Q225375|Q225375]]'' | 20th century<br/>1988 | [[Alemaña]]<br/>[[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 2574 | [[:d:Q133464809|Q133464809]] | [[Fiona Ellis]] | | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2575 | [[:d:Q133603546|Q133603546]] | [[Katherine Withy]] | | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2576 | [[:d:Q133885304|Q133885304]] | [[Uma Dhar]] | [[Calcuta]] | 1965-09-21 | [[India]] | | [[Ficheiro:Dr. Uma Dhar Singh.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2577 | [[:d:Q134447011|Q134447011]] | [[Mukha Olha]] | [[Lviv]] | 1981-03-31 | [[Ucraína]] | | [[Ficheiro:Olha Mukha - credits Valentyn Kuzan (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2578 | [[:d:Q134476289|Q134476289]] | [[Melissa M. Merritt]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2579 | [[:d:Q134479190|Q134479190]] | [[Samantha Matherne]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2580 | [[:d:Q134587981|Q134587981]] | [[Katharina T. Kraus]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2581 | [[:d:Q134877472|Q134877472]] | [[Beatriz Mariana Quiroga]] | [[Mar del Plata]] | 1940-08-05 | [[Arxentina]] | No/unknown value<br/>1976 | |- | style='text-align:right'| 2582 | [[:d:Q135215720|Q135215720]] | [[Alice Carabédian]] | | | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 2583 | [[:d:Q135227883|Q135227883]] | [[Shelbi Nahwilet Meissner]] | [[California]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 2584 | [[:d:Q135455445|Q135455445]] | [[Rocío Zambrana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2585 | [[:d:Q135649909|Q135649909]] | [[Eyja Margrét Jóhönnu Brynjarsdóttir]] | | 1969-12-05 | [[Islandia]] | | |- | style='text-align:right'| 2586 | [[:d:Q136178455|Q136178455]] | [[Kate Abramson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2587 | [[:d:Q136259698|Q136259698]] | [[Victoria Browne]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2588 | [[:d:Q136296933|Q136296933]] | [[Ana Maria Moog]] | | 1936-03-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2589 | [[:d:Q136306656|Q136306656]] | [[Mademoiselle de Saint-Quentin]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | [[:d:Q136504951|Q136504951]] | [[Frances Gray]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2591 | [[:d:Q136649434|Q136649434]] | [[Димка Гичева-Гочева]] | [[Stara Zagora]] | 1964 | [[Bulgaria]] | | |- | style='text-align:right'| 2592 | [[:d:Q136675852|Q136675852]] | [[Deborah Boyle]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2593 | [[:d:Q136774232|Q136774232]] | [[Панченко Валентина Іванівна]] | ''[[:d:Q4451786|Q4451786]]'' | 1949-08-19 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2594 | [[:d:Q136774271|Q136774271]] | [[Предко Олена Іллівна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2595 | [[:d:Q136774272|Q136774272]] | [[Горбаченко Тетяна Григорівна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2596 | [[:d:Q136774273|Q136774273]] | [[Лубська Марія Володимирівна]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2597 | [[:d:Q136783573|Q136783573]] | [[Angela Coventry]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2598 | [[:d:Q137188638|Q137188638]] | [[Anna Ilyina]] | [[Kíiv]] | 1980-03-28 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2599 | [[:d:Q137204380|Q137204380]] | [[Kateryna Honcharenko]] | | | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 2600 | [[:d:Q137286882|Q137286882]] | [[Julie Reshe]] | | | | | [[Ficheiro:Julie Reshe, PhD 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2601 | [[:d:Q137515875|Q137515875]] | [[Paz López]] | | 1981-12-21 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 2602 | [[:d:Q137806044|Q137806044]] | [[Silvia Sparks]] | [[Xixón]] | 1986-08-14 | [[España]] | | [[Ficheiro:Silvia Sparks.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2603 | [[:d:Q137807969|Q137807969]] | [[Rodante van der Waal]] | [[Ámsterdam]] | 1992 | | | |- | style='text-align:right'| 2604 | [[:d:Q138508338|Q138508338]] | [[Anna Iwona Wójcik]] | | 1958 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 2605 | [[:d:Q138603971|Q138603971]] | [[Sanne ten Wolde]] | ''[[:d:Q14641|Q14641]]'' | 1990 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 2606 | [[:d:Q138607847|Q138607847]] | [[Святлана Валянцінаўна Лапіна]] | ''[[:d:Q207294|Q207294]]'' | 1953-10-05 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Belarús]] | | |- | style='text-align:right'| 2607 | [[:d:Q138643884|Q138643884]] | [[Lozang Yönten]] | | 1982 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Lozang Yönten.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2608 | [[:d:Q138708903|Q138708903]] | [[Susana Jiménez Carmona]] | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1974 | [[España]] | 2024 | |- | style='text-align:right'| 2609 | [[:d:Q138839915|Q138839915]] | [[Maya B. Kronic]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 2610 | [[:d:Q138855828|Q138855828]] | [[Lore Lujanbio Etxeberria]] | [[Hernani]] | 1988 | | | [[Ficheiro:Lore Lujanbio 99891 large1200.jpg|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[:en:Category:Women philosophers by nationality]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres con datos de Wikidata]] mxvmo6ayx5u7uvihr7ist335pfrtzxc 4 374206 7350963 7344772 2026-04-07T14:33:16Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350963 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de astrofísicas''', segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P106 wd:Q752129 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p27,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! país de nacionalidade ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q14282|Q14282]] | [[Margherita Hack]] | [[Florencia]] | 1922-06-12 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2013-06-29 | [[Ficheiro:Hack Firenze2008 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q49285|Q49285]] | [[Sally Ride]] | [[Os Ánxeles]] | 1951-05-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-07-23 | [[Ficheiro:Sally Ride (1984).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q77747|Q77747]] | [[Eva Ahnert-Rohlfs]] | [[Coburgo]] | 1912-08-11 | [[Alemaña]] | 1954-03-09 | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q91438|Q91438]] | [[Erika Böhm-Vitense]] | [[Curau]] | 1923-06-03 | [[Alemaña]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2017-01-21 | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q91785|Q91785]] | [[Anna Frebel]] | [[Berlín]] | 1980 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Anna Frebel at Night of Science 2018 (2) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q230650|Q230650]] | [[Annie Jump Cannon]] | [[Dover, Delaware|Dover]] | 1863-12-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1941-04-13 | [[Ficheiro:Annie Jump Cannon 1922 Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q233974|Q233974]] | [[Jocelyn Bell Burnell]] | [[Lurgan]] | 1943-07-15<br/>1911 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Bell Burnell (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q234909|Q234909]] | [[Cecilia Payne-Gaposchkin]] | [[Wendover]] | 1900-05-10 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1979-12-07 | [[Ficheiro:Cecilia Helena Payne-Gaposchkin (1900-1979) - Science Service.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q235712|Q235712]] | [[Margaret Burbidge]] | [[Davenport]] | 1919-08-12 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2020-04-05 | [[Ficheiro:Margaret-burbidge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q240708|Q240708]] | [[Shannon Walker]] | [[Houston, Texas|Houston]] | 1965-06-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Shannon Walker official portrait 2020 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q266131|Q266131]] | [[Margaret Geller]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1947-12-08 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:MargaretGeller1981a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q266261|Q266261]] | [[Charlotte Moore Sitterly]] | [[Ercildoun]] | 1898-09-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1990-03-03 | [[Ficheiro:Charlotte E. Moore Sitterly.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q266972|Q266972]] | [[Sandra Faber]] | [[Boston]] | 1944-12-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sandra-faber-barack-obama (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q270070|Q270070]] | [[Licia Troisi]] | [[Roma]] | 1980-11-25 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Licia Troisi - Lucca Comics & Games 2016 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q289010|Q289010]] | [[Antonia Maury]] | [[Cold Spring]] | 1866-03-21 | [[Estados Unidos de América]] | 1952-01-08<br/>1952-01-18 | [[Ficheiro:Antonia maury.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q291421|Q291421]] | [[Mazlan Othman]] | [[Seremban]] | 1951-12-11 | [[Malaisia]] | | [[Ficheiro:Mazlan Othman 20100615.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q439102|Q439102]] | [[Ene Ergma]] | [[Rakvere]] | 1944-02-29 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:IRL Ene Ergma.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q445596|Q445596]] | [[Jill Tarter]] | [[Nova York]] | 1944-01-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jill Tarter at Starmus IV Trondheim 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q456119|Q456119]] | [[Debra Fischer]] | | 1951-03-01<br/>1953 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Debra Fischer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q542993|Q542993]] | [[Jennifer Wiseman]] | [[Mountain Home]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jennifer Wiseman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q633003|Q633003]] | [[Fiorella Terenzi]] | [[Milán]] | 20th century | [[Italia]] | | [[Ficheiro:F0073WEB.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q816820|Q816820]] | [[Benedetta Ciardi]] | [[Florencia]] | 1971-10-07 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q955751|Q955751]] | [[Liia Hänni]] | [[Atla]] | 1946-10-04 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Liia Hänni.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q1264226|Q1264226]] | [[Guinevere Kauffmann]] | [[California]] | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q1369465|Q1369465]] | [[Andreja Gomboc]] | [[Murska Sobota]] | 1969-11-10 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Predsednik vlade na posvetu Akademije znanosti za trajnostni razvoj Slovenije (53658068454) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q1563860|Q1563860]] | [[Uta Fritze-von Alvensleben]] | [[Múnic]] | 1955 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q1702331|Q1702331]] | [[Nergis Mavalvala]] | [[Lahore]] | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nergis Mavalvala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q1778802|Q1778802]] | [[Kyongae Chang]] | [[Seúl]] | 1946-09-05 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q1879957|Q1879957]] | [[Ewine van Dishoeck]] | [[Leiden]] | 1955-06-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Ewine van Dishoeck.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q1894849|Q1894849]] | [[Margaret G. Kivelson]] | [[Nova York]] | 1928-10-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Margaret Galland Kivelson.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q1917100|Q1917100]] | [[Megan Donahue]] | [[Nova York]] | 1962-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Donahue.Megan-142.V2 copy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q2125869|Q2125869]] | [[Virpi Niemelä]] | [[Helsinqui]] | 1936-12-26 | [[Arxentina]]<br/>[[Finlandia]] | 2006-12-18 | [[Ficheiro:Virpi Niemelä.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q2159861|Q2159861]] | [[Robin M. Canup]] | | 1968-11-20 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q2373057|Q2373057]] | [[Joan Feynman]] | [[Far Rockaway]] | 1927-03-31 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-07-22 | [[Ficheiro:Joan-feynman-2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q2669110|Q2669110]] | [[Christine Jones Forman]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1949-02-03 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Christine Jones Forman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q2669538|Q2669538]] | [[Chryssa Kouveliotou]] | [[Atenas]] | 1956 | [[Grecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:433663main Chryssa Kouveliotou.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q2701478|Q2701478]] | [[Amy Mainzer]] | [[Mansfield]] | 1974-01-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Amy mainzer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q2734054|Q2734054]] | [[Jean Swank]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jean Swank Astrophysicist.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q2838289|Q2838289]] | [[Alice Vibert Douglas]] | [[Montreal]] | 1894-12-15 | [[Canadá]] | 1988-07-02 | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q2850450|Q2850450]] | [[Anna Alter]] | [[Varsovia]] | 1949 | [[Francia]]<br/>[[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q2850870|Q2850870]] | [[Anne-Marie Lagrange]] | [[Ródano-Alpes]] | 1962-03-12 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q2941858|Q2941858]] | [[Catherine Cesarsky]] | [[Ambazac]] | 1943-02-24 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Catherine Cesarsky - ESO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q2993494|Q2993494]] | [[Conny Aerts]] | [[Brasschaat]] | 1966-01-26 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Conny Aerts (iau2205a) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q3086447|Q3086447]] | [[Françoise Combes]] | [[Montpellier]] | 1952-08-12 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Francoise-Combes-2010.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3427119|Q3427119]] | [[Renée Canavaggia]] | [[Castelsarrasin]] | 1902-05-09 | [[Francia]] | 1996-12-26 | [[Ficheiro:RENEE CANAVAGGIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q3484636|Q3484636]] | [[Simonetta Di Pippo]] | [[Roma]] | 1959-06-30 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Simonetta Di Pippo speaking at the WIA-Europe Breakfast at GLIS 2016 (27424938981).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q3572040|Q3572040]] | [[Yaël Nazé]] | [[Baudour]] | 1976-11-21 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Yaël Nazé, Espace des sciences, 16 octobre 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q3609674|Q3609674]] | [[Alessandra Celletti]] | [[Roma]] | 1962-02-12 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q3617354|Q3617354]] | [[Angioletta Coradini]] | [[Rovereto]] | 1946-07-01 | [[Italia]] | 2011-09-04 | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q3702532|Q3702532]] | [[Daria Guidetti]] | [[Empoli]] | 1978 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Dariaguidetti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q3716757|Q3716757]] | [[Duília de Mello]] | [[Jundiaí]] | 1963-11-27<br/>1963 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Duilia jwst 31 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q3819432|Q3819432]] | [[Pilar Ruiz-Lapuente]] | [[Barcelona]] | 1964-05-18 | [[España]] | | [[Ficheiro:Pilar Ruiz-Lapuente.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q3847480|Q3847480]] | [[Maria Remenyi]] | [[Tversted]] | 1945-12-13 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Maria Remenyi picture session.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q3897809|Q3897809]] | [[Patrizia Caraveo]] | [[Milán]] | 1954-04-08 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Patrizia Caraveo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q4511370|Q4511370]] | [[Katherine Freese]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1957-02-08 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Katherine Freese.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q4511414|Q4511414]] | [[Lisa Kaltenegger]] | [[Kuchl]] | 1977-03-04 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Lisa Kaltenegger in 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q4511466|Q4511466]] | [[Heidi Jo Newberg]] | [[Washington, D.C.]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Heidi Jo Newberg 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q4511479|Q4511479]] | [[Phyllis S. Freier]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1921-01-19 | [[Estados Unidos de América]] | 1992-12-18 | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q4738639|Q4738639]] | [[Alycia J. Weinberger]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q4765690|Q4765690]] | [[Anja Cetti Andersen]] | [[Hørsholm]] | 1965-09-25 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | [[Ficheiro:Anja C. Andersen by Christian Ursilva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q4767307|Q4767307]] | [[Anna Maria Nobili]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q4769072|Q4769072]] | [[Annette Ferguson]] | [[Dumbarton]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q4988508|Q4988508]] | [[Kerstin Fredga]] | [[Engelbrekt church parish]] | 1935-11-16 | [[Suecia]] | 2025-09-24 | [[Ficheiro:Royal Swedish Academy of Sciences-Högtidssammankomst 2010-03-31-8.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q5044747|Q5044747]] | [[Carolin Crawford]] | [[Guildford]] | 1963 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q5186283|Q5186283]] | [[Cristiana Dumitrache]] | [[Bucarest]] | 1956-12-23 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q5415054|Q5415054]] | [[Eva Grebel]] | [[Dierdorf]] | 1966-01-30 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:German Astronomer Eva Grebel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q5445619|Q5445619]] | [[Feryal Özel]] | [[Istanbul]] | 1975-05-27 | [[Turquía]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:LSST Public Talk (rubin-3s8a6613).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q5478265|Q5478265]] | [[France A. Córdova]] | [[París]] | 1947-08-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:France A. Córdova official photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q5954875|Q5954875]] | [[Julieta Norma Fierro Gossman]] | [[Cidade de México]] | 1948-02-24 | [[México]] | 2025-09-19 | [[Ficheiro:Julieta Fierro, 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q6096461|Q6096461]] | [[Dilhan Eryurt]] | [[Esmirna]] | 1926-11-29 | [[Turquía]] | 2012-09-13 | [[Ficheiro:Bodrum Belediyesi 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q6128616|Q6128616]] | [[Silvia Torres-Peimbert]] | [[Cidade de México]] | 1940-06-26 | [[México]] | | [[Ficheiro:Silvia torres-peimbert2-recadrée.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q6136345|Q6136345]] | [[Susana Lizano]] | [[Cidade de México]] | 1957-03-29 | [[México]] | | [[Ficheiro:Susana Lizano Soberón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q6409553|Q6409553]] | [[Kim Weaver]] | [[Morgantown]] | 1964-04-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kim Weaver News Interview (3533838332).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q6558148|Q6558148]] | [[Lisa Kewley]] | [[Camberra]] | 1974 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q6660224|Q6660224]] | [[Liz MacDonald]] | [[Walla Walla]] | 1962-01-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elizabeth MacDonald on The Aurora Named STEVE.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q6696969|Q6696969]] | [[Lucie Green]] | [[Bedfordshire]] | 1975 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Lucie Green.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q6727485|Q6727485]] | [[Madhulika Guhathakurta]] | [[Calcuta]] | | [[India]] | | [[Ficheiro:Madhulika Guhathakurta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q6730175|Q6730175]] | [[Maggie Aderin]] | [[Londres]] | 1968-03-09 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Maggie Aderin-Pocock, The Royal Society.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q7246496|Q7246496]] | [[Priyamvada Natarajan]] | [[Coimbatore]] | 1969 | [[India]] | | [[Ficheiro:Priya.tiff|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q7404989|Q7404989]] | [[Sallie Baliunas]] | [[Nova York]] | 1953-02-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q7405244|Q7405244]] | [[Sally Oey]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1957 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q7421764|Q7421764]] | [[Sara Seager]] | [[Toronto]] | 1971-07-21 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Sara Seager.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q7901220|Q7901220]] | [[Ursula B. Marvin]] | [[Bradford]] | 1921-08-20 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-02-12 | [[Ficheiro:Ursula B. Marvin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q7926813|Q7926813]] | [[Victoria Kaspi]] | [[Austin, Texas|Austin]] | 1967-06-30 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Victoria M Kaspi, recipient of the 2021 Shaw Prize in Astronomy (iau2104a).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q8245211|Q8245211]] | [[Beatriz Barbuy]] | [[São Paulo]] | 1950-02-16 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Professor Beatriz Barbuy (iau0907a).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q9011661|Q9011661]] | [[Ma Chung-pei|Chung-pei Ma]] | [[Taiwán]] | 1966 | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q9155513|Q9155513]] | [[Anna N. Żytkow]] | [[Polonia]] | 1947-02-21 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q10380514|Q10380514]] | [[Maria Lago]] | [[Lisboa]] | 1947-01-18<br/>1947 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Teresa Lago.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q10381067|Q10381067]] | [[Thaisa Storchi Bergmann]] | [[Caxias do Sul]] | 1955-12-19 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:(1) Thaisa Storchi Bergmann - Agência Brasil.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q11172658|Q11172658]] | [[Catherine Heymans]] | [[Hitchin]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:TEDxUniversityofEdinburgh - Catherine Heymans (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q11772307|Q11772307]] | [[Małgorzata Królikowska-Sołtan]] | [[Varsovia]] | 1956-09-12 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Królikowska Małgorzata.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q12170933|Q12170933]] | [[Nataliya Leonidivna Shabas]] | | 1969-04-06 | | 2003-10-19 | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q12250827|Q12250827]] | [[Widad Ibrahim Elmahboub]] | [[Omdurman]] | 20th century | [[Sudán]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q12259924|Q12259924]] | [[Itziar Aretxaga]] | [[Bilbao]] | 1965-11-20 | [[España]]<br/>[[México]] | | [[Ficheiro:Itziar Aretxaga berria2019 08 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q12270114|Q12270114]] | [[Rachel Somerville]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q12369657|Q12369657]] | [[Mare Ruusalepp]] | [[Tartu]] | 1943 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q12786621|Q12786621]] | [[Bärbel Koribalski]] | [[Wuppertal]] | 1964 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Baerbel Koribalski.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q15146771|Q15146771]] | [[Chanda Jog]] | | 1954-11-07 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q15407028|Q15407028]] | [[Agnès Acker]] | [[Thann]] | 1940-01-28 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Agnès Acker par Claude Truong-Ngoc octobre 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q15434148|Q15434148]] | [[Rita Schulz]] | [[Dortmund]] | 1961-03-13<br/>1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q15511666|Q15511666]] | [[Judith Pipher]] | [[Toronto]] | 1940-06-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2022-02-21 | [[Ficheiro:Judith Lynn Pipher.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q15623021|Q15623021]] | [[C. Megan Urry]] | | 1955-01-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Meg Urry.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q15688729|Q15688729]] | [[Nirupama Raghavan]] | | 1940-07-19 | [[India]] | 2007-02-23 | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q15714312|Q15714312]] | [[Amalia Ercoli-Finzi]] | [[Gallarate]] | 1937-04-20 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Amalia Ercoli Finzi.1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q15918990|Q15918990]] | [[Inna Sergeevna Sjtsjerbina-Samoylova]] | [[Moscova]] | 1922-01-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2003-04-26 | [[Ficheiro:Щербина-Самойлова Инна Сергеевна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q15921115|Q15921115]] | [[Sarah Bridle]] | | 20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q15994849|Q15994849]] | [[Rosemary Wyse]] | [[Dundee]] | 1957-01-26 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q16027871|Q16027871]] | [[Monique Arnaud]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q16107376|Q16107376]] | [[Vinod Krishan]] | | 1946-10-14 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q16192750|Q16192750]] | [[Jacqueline Hewitt]] | [[Washington, D.C.]] | 1958-09-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jnh mit.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q16206328|Q16206328]] | [[Kelle Cruz]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q16408424|Q16408424]] | [[Lili Sapar]] | | 1947-10-12 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q16543931|Q16543931]] | [[Corinne Charbonnel]] | [[Clermont-Ferrand]] | 1965-01-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Corinne Charbonnel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q16733273|Q16733273]] | [[Neta Bahcall]] | [[Israel]] | 1942 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Portrait of Neta Bahcall at a 1998 ASA Meeting.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q16734693|Q16734693]] | [[Prajval Shastri]] | [[Mangalore]] | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q16885934|Q16885934]] | [[Annapurni Subramaniam]] | [[Palakkad]] | 20th century | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q17126047|Q17126047]] | [[Hanna von Hoerner]] | [[Görlitz]] | 1942-11-14 | [[Alemaña]] | 2014-07-04 | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q17279172|Q17279172]] | [[Belinda Wilkes]] | [[Staffordshire]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Wilkes2 2012 zoom.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q17350997|Q17350997]] | [[Sylvie Vauclair]] | [[Saint-Germain-en-Laye (Q185075)|Saint-Germain-en-Laye]] | 1946-03-07<br/>1946 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:SVauclairphotoGerardnature.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q17916881|Q17916881]] | [[Lindy Elkins-Tanton]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Lindy Elkins-Tanton (NHQ201812310038).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q18026282|Q18026282]] | [[Natalie Batalha]] | [[California]] | 1966-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Natalie Batalha.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q18326661|Q18326661]] | [[Hélène Courtois]] | [[Grenoble]] | 1971-02-25 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Hélène Di Nella.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q18547903|Q18547903]] | [[Aurora Simionescu]] | [[Brăila]] | 1983 | [[Romanía]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q18640436|Q18640436]] | [[Alex Chambers]] | [[Nova Gales do Sur]] | 1978-10-28 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q18763990|Q18763990]] | [[Ruth Agnes Daly]] | [[Rockville Centre]] | 1958-01-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Wikipedia Daly.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q19288715|Q19288715]] | [[Gabriella de Lucia]] | | 1976 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q19518112|Q19518112]] | [[Adela Ringuelet]] | [[La Plata]] | 1930-03-27 | [[Arxentina]] | 2023-04-26 | [[Ficheiro:Adela Ringuelet en coro 2005 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q19561311|Q19561311]] | [[Marie Machacek]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q19664629|Q19664629]] | [[Beth A. Brown]] | [[Roanoke]] | 1969-07-15<br/>1969-02-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-10-05 | [[Ficheiro:Beth Brown.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q19668135|Q19668135]] | [[Christy Tremonti]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q19803039|Q19803039]] | [[Adelina Gutiérrez]] | [[Santiago de Chile]] | 1925-05-27 | [[Chile]] | 2015-04-11 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q19878636|Q19878636]] | [[Fiona A. Harrison]] | [[Santa Monica]] | 1964 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Fiona A. Harrison at World Economic Forum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q19958604|Q19958604]] | [[Valérie Van Grootel]] | [[Verviers]] | 1981-08-23 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20089728|Q20089728]] | [[Claire Moutou]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20508939|Q20508939]] | [[Elma Parsamyan]] | [[Iereván]] | 1929-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20528623|Q20528623]] | [[Mirt Gramann]] | [[Talín]] | 1961-05-24 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20640174|Q20640174]] | [[Agnieszka Janiuk]] | [[Varsovia]] | 1974-09-01 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:AgnieszkaJaniuk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20642391|Q20642391]] | [[Susan McKenna-Lawlor]] | [[Dublín]] | 1935-03-03 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Susan McKenna-Lawlor Suggested That We In Ireland Should Build Our Own Rocket (Inspirefest 2015)---105769 (18976188652) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20745630|Q20745630]] | [[Deborah Dultzin Kessler]] | [[Monterrei, México|Monterrei]] | 1945-10-09 | [[México]] | 2026-03-30 | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20829631|Q20829631]] | [[Noemí Pinilla-Alonso]] | [[Oviedo|Uviéu]] | 1971 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20985213|Q20985213]] | [[Barbara J. Thompson]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Barbara J. Thompson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q21062167|Q21062167]] | [[Cleo Loi]] | | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q21258887|Q21258887]] | [[Elisa Resconi]] | [[Brescia]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q21264242|Q21264242]] | [[Laura Baudis]] | [[Timișoara]] | 1969-10-29 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q21264251|Q21264251]] | [[Leen Decin]] | [[Roeselare]] | 1974-12-06 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Leen Decin (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q21264537|Q21264537]] | [[Raffaella Morganti]] | | 1958-09-19 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q21264594|Q21264594]] | [[Ruth Durrer]] | [[Kerns]] | 1958-01-22 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q21264615|Q21264615]] | [[Sabine Schindler]] | [[Erlangen]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q21449929|Q21449929]] | [[Mariangela Lisanti]] | | 1983-09-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q21573057|Q21573057]] | [[Gloria Dubner]] | [[Chajarí]] | 1950-05-05 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Gloria Dubner (mincyt).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q21663278|Q21663278]] | [[Naomi McClure-Griffiths]] | [[Atlanta]] | 1975-07-11 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Naomi McClure-Griffiths (born 1975) in the video 'Ask an astrophysicist – How big is the universe'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q21932506|Q21932506]] | [[Debra Elmegreen]] | [[South Bend]] | 1952-11-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Debra Elmegreen (KH9A8887-180831-CC).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q22046575|Q22046575]] | [[Katherine Mack]] | | 1981-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Katie Mack-IMG 8876.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q22095862|Q22095862]] | [[Joan T. Schmelz]] | | 20th century | | | [[Ficheiro:Joan T. Schmelz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q22096249|Q22096249]] | [[Laura Ferrarese]] | [[Padua]] | 20th century | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Dr. Laura Ferrarese.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q22097046|Q22097046]] | [[Stephanie Snedden]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q22277734|Q22277734]] | [[Giuseppina Fabbiano]] | [[Palermo]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Pepi Fabbiano.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q22696606|Q22696606]] | [[Madeleine Barnothy Forro]] | [[Zsámbok]] | 1904-08-21 | [[Hungría]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1995-02-16 | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q22915122|Q22915122]] | [[Rachel Webster]] | | 1951-07-03 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q22915126|Q22915126]] | [[Idit Zehavi]] | [[Israel]] | 1969 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q23696661|Q23696661]] | [[Tamara M. Davis]] | | | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Tamara Davis, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q23760219|Q23760219]] | [[Jedidah Isler]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q23816085|Q23816085]] | [[Ravit Helled]] | | 1980 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:RavitHelled.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q23907919|Q23907919]] | [[Mireya Etxaluze]] | [[Éibar|Eibar]] | 1977-01-19 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mireya Etxaluze Azkonaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q23939803|Q23939803]] | [[Anne Barbara Underhill]] | [[Vancouver]] | 1920-06-12 | [[Canadá]] | 2003-07-03 | [[Ficheiro:Anne Underhill in de bibliotheek van Sonnenborgh, Utrecht Observatory, 1962-1965.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q24042367|Q24042367]] | [[Carme Jordi]] | [[Barcelona]] | 1958-05-03 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q24053877|Q24053877]] | [[Elaine Sadler]] | | 20th century | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q24640438|Q24640438]] | [[Marta Volonteri]] | | 1974 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q24690632|Q24690632]] | [[Kathrin Altwegg]] | [[Balsthal]] | 1951-12-11 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Kathrin Altwegg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q24702469|Q24702469]] | [[Christina Richey]] | [[East Liverpool]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Christina Richey headshot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q24851689|Q24851689]] | [[Jenny Greene]] | | 1978-10-09 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q24851691|Q24851691]] | [[Emily Levesque]] | [[Taunton]] | 1984-08-19 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q24851695|Q24851695]] | [[Ruth Murray-Clay]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ruth Murray-Clay, November 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q24883622|Q24883622]] | [[Athena Coustenis]] | [[Atenas]] | 1961-09-28 | [[Francia]]<br/>[[Grecia]] | | [[Ficheiro:Dr. Athena Coustenis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q24884969|Q24884969]] | [[Katharine Reeves]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q24890069|Q24890069]] | [[Heather A. Knutson]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Heather Knutson studies exoplanets at Caltech.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q24890136|Q24890136]] | [[Jiong Qiu]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q24890233|Q24890233]] | [[Rachel Mandelbaum]] | | 1977-12-15 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q24890712|Q24890712]] | [[Smadar Naoz]] | [[Xerusalén]] | 1978 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Smadar noaz1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q24895935|Q24895935]] | [[Vasiliki Kalogera]] | [[Serres]] | 1975 | [[Grecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kalogera by Eileen Molony.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q24938787|Q24938787]] | [[Rosa María González Delgado]] | [[Porcuna]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q24938818|Q24938818]] | [[Luisa María Lara]] | [[Alcalá la Real]] | 1966-06-09 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q24960980|Q24960980]] | [[Lynne Karen Deutsch]] | [[Chicago]] | 1956-11-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2004-04-02 | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q25338786|Q25338786]] | [[Suzanne Madden]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q26251363|Q26251363]] | [[Leticia Corral]] | [[Cuauhtémoc]] | 1959-03-16 | [[México]] | | [[Ficheiro:Leticia Corral.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q26472125|Q26472125]] | [[Katharine Blodgett Gebbie]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1932-07-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-08-17 | [[Ficheiro:Katharine Blodgett Gebbie.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q26711980|Q26711980]] | [[Jo Ann Joselyn]] | [[St. Francis]] | 1943-10-04 | | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q26790878|Q26790878]] | [[Begoña Vila]] | [[Vigo]] | 1963 | [[España]] | | [[Ficheiro:Begoña Vila (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q26803749|Q26803749]] | [[Jacqueline Bergeron]] | [[Marsella]] | 1942-01-28 | [[Francia]] | 2024-12-20 | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q26807791|Q26807791]] | [[Amina Helmi]] | [[Bahía Blanca]] | 1970-10-06 | [[Arxentina]]<br/>[[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Amina Helmi (Bram Saeys) 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q27306946|Q27306946]] | [[Mercedes López-Morales]] | [[Tenerife]] | 1973 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Mercedes-Lopez-Morales.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q27452426|Q27452426]] | [[Sandra Savaglio]] | [[Cosenza]] | 1967-09-27 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Roma1 Enrico Cisnetto nov 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q27805716|Q27805716]] | [[Cecilia Ceccarelli]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q27808263|Q27808263]] | [[Romana Ratkiewicz-Landowska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q27983621|Q27983621]] | [[Manuela Campanelli]] | [[Suíza]] | | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q27996654|Q27996654]] | [[Sylvaine Turck-Chièze]] | | 1951 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q28007332|Q28007332]] | [[Maura McLaughlin]] | [[Filadelfia]] | 1972-05-25 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q28120679|Q28120679]] | [[Mirjam Dular]] | [[Kranj]] | 1967-12-08 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Mirjam Dular 000.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q28703071|Q28703071]] | [[Iryna Izotova]] | [[Melnytsia-Podilska]] | 1952-01-12 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q28739774|Q28739774]] | [[Ascensión del Olmo Orozco]] | [[Granada]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q28757988|Q28757988]] | [[Jo Dunkley]] | | 1979 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jo Dunkley delivers plenary lecture (19566551321).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q28815743|Q28815743]] | [[Bérengère Dubrulle]] | [[Dieppe]] | 1965-07-26 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q28823527|Q28823527]] | [[Christine Wilson]] | | | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q28828105|Q28828105]] | [[Nabila Aghanim]] | [[Alxer]] | | [[Alxeria]] | | [[Ficheiro:Nabila Aghanim.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q28973038|Q28973038]] | [[Karen Masters]] | | 1979 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Karen Masters, astronomer, December 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q29052332|Q29052332]] | [[Ellen Gould Zweibel]] | [[Nova York]] | 1952-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q29354904|Q29354904]] | [[Maruša Bradač]] | [[Maribor]] | 1978-01-09 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q29470887|Q29470887]] | [[Suzanne Staggs]] | | 1965-05-11 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q29584600|Q29584600]] | [[Sidney C. Wolff]] | [[Sioux City]] | 1941-06-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sidney Wolff, former NOAO Director (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q29833949|Q29833949]] | [[Rebekah Dawson]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Program Scientist in the Planetary Science Division Rebekah Dawson-Rigas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q29834669|Q29834669]] | [[Kathleen Fontaine]] | | 1962-03-22 | | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q29958697|Q29958697]] | [[Frédérique Marion]] | | | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait Frédérique Marion.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q30078698|Q30078698]] | [[Cecilia Scorza de Appl]] | [[Hamburgo]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q30078733|Q30078733]] | [[Karin Lind]] | [[Motala]] | 1984 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q30110233|Q30110233]] | [[Jessica Lovering]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q30118613|Q30118613]] | [[Suzy Collin-Zahn]] | | 1938-09<br/>1938 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Suzy Collin-Zahn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q30527449|Q30527449]] | [[Hagar Landsman]] | [[Haifa]] | 1974-12-31 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q30672876|Q30672876]] | [[Alice K. Harding]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Alice Harding astrophysicist.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q30903104|Q30903104]] | [[Kathy Vivas]] | [[Tovar]] | 1972 | [[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Kathy Vivas at her desk (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q30929733|Q30929733]] | [[Aya Ishihara]] | [[Prefectura de Shizuoka]] | 1974 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q31180120|Q31180120]] | [[Norma Sanchez]] | [[Ensenada]] | 1952 | [[Francia]]<br/>[[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Norma Sanchez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q33103865|Q33103865]] | [[Lynn R. Cominsky]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q33984718|Q33984718]] | [[Andrea K. Dupree]] | [[Boston]] | 1939-09-17 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Andrea K. Dupree, Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, at the cassegrain focus of the 4-m Mayall telescope of the National Optical Astronomy Observatories, Kitt Peak, AZ..jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q34004293|Q34004293]] | [[Lyndsay Fletcher]] | | 1968 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q34004374|Q34004374]] | [[Moira Mary Jardine]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q38359989|Q38359989]] | [[Selma de Mink]] | | 1983 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q41570105|Q41570105]] | [[Wanda Díaz-Merced]] | [[Porto Rico]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q42293328|Q42293328]] | [[Patricia Ann Whitelock]] | | 1951-02-22 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q42907503|Q42907503]] | [[Jessica Leigh Jones]] | | 1994-07-22 | | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q45319117|Q45319117]] | [[Hiranya Peiris]] | [[Sri Lanka]] | 1974 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Hiranya Peiris NAM 2012 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q46036363|Q46036363]] | [[Marica Branchesi]] | [[Urbino]] | 1977-03-07 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:IAU GA 2018 (DSC 0989) - Marica Branchesi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q46185523|Q46185523]] | [[Nandivada Rathnasree]] | [[India]]<br/>[[Andhra Pradesh|Andra Pradex]] | 1963-11-26 | [[India]] | 2021-05-09 | [[Ficheiro:Rathnasree Nandivada - Kolkata 2011-09-24 5685.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q46443677|Q46443677]] | [[Sachiko Tsuruta]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q47451357|Q47451357]] | [[Sarbani Basu]] | | 20th century | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q47492985|Q47492985]] | [[Jessie Christiansen]] | [[Australia]] | 20th century | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Jessie Christiansen at Palomar Observatory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q47493075|Q47493075]] | [[Carole Mundell]] | | 1969-08-17 | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q47503529|Q47503529]] | [[Michele Bannister]] | | 1986 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Michele Bannister in Hawai'i.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q48688240|Q48688240]] | [[Jen Gupta]] | | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jen Gupta 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q48699976|Q48699976]] | [[Sheila Kanani]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Bright Club London - Sheila Kanani 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q49159355|Q49159355]] | [[Pippa Goldschmidt]] | [[Londres]] | 1972 | [[Reino Unido]]<br/>[[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Pippa Goldschmidt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q50316003|Q50316003]] | [[Mónica Rubio]] | [[Santiago de Chile]] | 1955-06-09 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q50377218|Q50377218]] | [[Magdalena González Sanchez]] | [[Cidade de México]] | 1974-05-08 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q50426992|Q50426992]] | [[Vesna Milosevic-Zdjelar]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:VMZ.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q50505758|Q50505758]] | [[Melanie Johnston-Hollitt]] | [[Darwin, Australia|Darwin]] | 1974-09-08 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:MelanieJohnston-Hollitt Trailblazers.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q50746152|Q50746152]] | [[Sandra Chapman]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q50937955|Q50937955]] | [[Chiara M. F. Mingarelli]] | | 20th century | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Chiara Mingarelli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q51329455|Q51329455]] | [[Teresa Anderson]] | | 1962-12 | | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q51337661|Q51337661]] | [[Sarah Milkovich]] | | | | | [[Ficheiro:Sarah Milkovich on NASA system engineering.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q51713416|Q51713416]] | [[Sarah Hörst]] | | 1982-04-22 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q51754915|Q51754915]] | [[Suzie Imber]] | [[Aylesbury]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Suzie Imber at Goddard Space Flight Center.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q52450856|Q52450856]] | [[Donatella Ricci]] | [[Roma]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q52450865|Q52450865]] | [[Juna Kollmeier]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q52451411|Q52451411]] | [[Anna Watts]] | | 1975 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q52581223|Q52581223]] | [[Nia Imara]] | [[East Oakland]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q52707485|Q52707485]] | [[Shohini Ghose]] | | 1974 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Shohini brch 2018-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q52951867|Q52951867]] | [[Aneurin Evans]] | | 1947 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q52982826|Q52982826]] | [[Christine Joblin]] | | 1967-08-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q53585748|Q53585748]] | [[Lindsay Glesener]] | | | | | [[Ficheiro:Lindsay PI.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q53952299|Q53952299]] | [[Pauline Barmby]] | | 1972-12-29 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Pauline Barmby with Gemini-North Telescope.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q53952363|Q53952363]] | [[Eva Gloria Villaver Sobrino]] | [[provincia de Palencia]] | 20th century | [[España]] | | [[Ficheiro:Eva Villaver DN 1444.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q53970244|Q53970244]] | [[Guilaine Lagache]] | [[Amiens]] | 1972 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q53996608|Q53996608]] | [[Nanda Rea]] | [[Roma]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Nanda Rea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q54193999|Q54193999]] | [[Bárbara Rojas-Ayala]] | [[Santiago de Chile]] | 1981-12-31 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Bárbara Rojas Ayala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q54371429|Q54371429]] | [[Marta Graciela Rovira]] | [[Arxentina]] | 20th century | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Marta Rovira (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q54495027|Q54495027]] | [[Julie Hlavacek-Larrondo]] | [[Calgary]] | 1986-07-10 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Julie Hlavacek-Larrondo (2019).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q54871429|Q54871429]] | [[Burçin Mutlu-Pakdil]] | | | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Dr.BurcinMP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q55081118|Q55081118]] | [[Haley Gomez]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q55096795|Q55096795]] | [[Patricia Beatriz Tissera]] | | 20th century | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q55195306|Q55195306]] | [[Tara Murphy]] | | 1976-02-22 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q55386740|Q55386740]] | [[Sarah Tuttle]] | [[Santa Cruz (Q159232)|Santa Cruz]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Stuttle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q55615002|Q55615002]] | [[Jennifer Hoffman]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q55670395|Q55670395]] | [[Emma Chapman]] | | 1988 | | | [[Ficheiro:Dr Emma Chapman 1b2a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q55971435|Q55971435]] | [[Serena Viti]] | [[Italia]] | 1972 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q56350595|Q56350595]] | [[Tabata Amaral]] | [[São Paulo]] | 1993-11-14 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2024-07-10 Senado Federal, 11 (Tabata Amaral).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q56486826|Q56486826]] | [[Hannah R Wakeford]] | | | | | [[Ficheiro:Hannah Wakeford at AAAS 2025 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q56528627|Q56528627]] | [[Lilia Ferrario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q56547378|Q56547378]] | [[Jane R. Rigby]] | [[Arizona]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jane Rigby 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q56550799|Q56550799]] | [[Giulia Rodighiero]] | [[Vicenza]] | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q56576808|Q56576808]] | [[Suzanne Aigrain]] | | 1979-01-09 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Prof Suzanne Aigrain.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q56640438|Q56640438]] | [[Emma Bunce]] | | 1975 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Professor Emma Bunce portrait 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q56640475|Q56640475]] | [[Philippa Browning]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q56907097|Q56907097]] | [[Amélie Saintonge]] | [[Montreal]] | 1980 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q57076713|Q57076713]] | [[Claudia Maraston]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q57077629|Q57077629]] | [[Raffaella Schneider]] | [[Florencia]] | 1971 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q57078962|Q57078962]] | [[Sangeeta Malhotra]] | | 1968-04-25 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q57171434|Q57171434]] | [[Francesca Figueras]] | [[Molins de Rei]] | 1958 | [[España]] | | [[Ficheiro:Francesca Figueras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q57242775|Q57242775]] | [[Daryl Haggard]] | [[Seattle]] | | | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q57312801|Q57312801]] | [[Patricia Schady]] | | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q57338487|Q57338487]] | [[Marija Strojnik Scholl]] | [[Liubliana]] | 1950-07-13<br/>1950 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q57415965|Q57415965]] | [[Caitlin Casey]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q57512994|Q57512994]] | [[Ilse Cleeves]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q57523273|Q57523273]] | [[Catherine Jane Clarke]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q57596817|Q57596817]] | [[Julia Roman-Duval]] | | | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Julia Roman-Duval at AAAS 2025 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q57653565|Q57653565]] | [[Sarah Rugheimer]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q57735762|Q57735762]] | [[Camila Navarrete]] | | 1988 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q58215495|Q58215495]] | [[Samaya Nissanke]] | [[Londres]] | 1978 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q58246250|Q58246250]] | [[Lihwai Lin]] | | | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q58246368|Q58246368]] | [[Rebecca Smethurst]] | [[Lancashire]] | 1990-05-15 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Becky Smethurst Fame Lab 2 (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q58247064|Q58247064]] | [[Mariana Vargas-Magana]] | | | [[México]] | | [[Ficheiro:Mariana Vargas-Magaña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q58248525|Q58248525]] | [[Marina Cortês]] | | 1974 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Marina Cortês.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q58371795|Q58371795]] | [[Anna Barnacka]] | [[Brzesko]] | 1984-07-28 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:AnnaB--2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q58377623|Q58377623]] | [[Cecilia Lunardini]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q58449503|Q58449503]] | [[Manuela Temmer]] | | | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q58462498|Q58462498]] | [[Jarita Holbrook]] | [[Honolulu]] | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q58468289|Q58468289]] | [[Sarah Vigeland]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q58477962|Q58477962]] | [[Paola Pinilla]] | [[Bogotá]] | 1986-12 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Paola Pinilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q58490518|Q58490518]] | [[Daniela Calzetti]] | [[Parma]] | | [[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Daniela Calzetti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q58841774|Q58841774]] | [[Dina Prialnik]] | [[Bucarest]] | 1950 | [[Israel]]<br/>[[Romanía]] | | [[Ficheiro:DinaPrialnik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q58911714|Q58911714]] | [[María Teresa Ceballos]] | | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q58913848|Q58913848]] | [[Jeyhan Kartaltepe]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q58914114|Q58914114]] | [[Rosemary Coogan]] | [[Belfast]] | 1991 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:ESA astronaut announcement Class of 2022 (52519695164) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q58917985|Q58917985]] | [[Isabella M. Gioia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q58929215|Q58929215]] | [[Eve Ostriker]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q58931336|Q58931336]] | [[Simona Hunyadi Murph]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q59156510|Q59156510]] | [[Georgeanne R. Caughlan]] | [[Montesano, Washington|Montesano]] | 1916-10-25 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-01-03 | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q59160386|Q59160386]] | [[Fatoumata Kébé]] | [[Montreuil]] | 1985-06-26 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Fatoumata Kébé.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q59209897|Q59209897]] | [[Émeline Bolmont]] | [[Toul]] | 1986-08-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q59667442|Q59667442]] | [[Jean L. Turner]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q59669398|Q59669398]] | [[Roberta Humphreys]] | [[Indiana]] | 1944 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q59670724|Q59670724]] | [[Jean Brodie]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q59671468|Q59671468]] | [[Nikole Lewis]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nikole Lewis during a TRAPPIST-1 planets briefing.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q59672097|Q59672097]] | [[Mariska Kriek]] | | | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q59672514|Q59672514]] | [[Marla Geha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q59672626|Q59672626]] | [[Viviana Acquaviva]] | | 1979-06-05 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q59673993|Q59673993]] | [[Vernesa Smolcic]] | [[Zagreb]] | 1980-02-23 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q59674209|Q59674209]] | [[Deidre Hunter]] | | 1953 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q59674381|Q59674381]] | [[Gisela Ortiz León]] | [[Estado de Oaxaca|Oaxaca]] | 1987-07-06 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q59674497|Q59674497]] | [[Sabrina Stierwalt]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q59674748|Q59674748]] | [[Eleonora Troja]] | | | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Eleonora Troja.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q59675947|Q59675947]] | [[Ilaria Pascucci]] | [[Pesaro]] | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q59676291|Q59676291]] | [[Maryam Modjaz]] | | | [[Alemaña]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q59676372|Q59676372]] | [[Almudena Alonso Herrero]] | | 1968-12-02 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q60046183|Q60046183]] | [[Orsola De Marco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q60214717|Q60214717]] | [[Monika Mościbrodzka]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q60322283|Q60322283]] | [[Nicole Lloyd-Ronning]] | | | | | [[Ficheiro:Nicole Lloyd-Ronning of Los Alamos National Laboratory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q60369891|Q60369891]] | [[Véronique Buat]] | [[Marsella]] | 1962-09-20 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q60410191|Q60410191]] | [[Elizabeth Tasker]] | [[Reino Unido]] | 1980-07-12 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Elizabethtasker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q60607808|Q60607808]] | [[Anna Scaife]] | | 1981-05-20 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Anna Scaife for World Economic Forum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q60637670|Q60637670]] | [[Barbara A. Williams]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q60645144|Q60645144]] | [[Blakesley Burkhart]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q60843196|Q60843196]] | [[Casiana Muñoz Tuñón]] | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1960 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q61019127|Q61019127]] | [[Erika T. Hamden]] | [[Montclair]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Erikahamden.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q61041134|Q61041134]] | [[Sarah Gallagher]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q61290058|Q61290058]] | [[Aneta Siemiginowska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q61862537|Q61862537]] | [[Valerie Myerscough]] | | 1942-06-20 | [[Reino Unido]] | 1980-11-08 | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q61997022|Q61997022]] | [[Cécile Renault]] | [[Amiens]] | 1970-09-19 | [[Francia]] | 2021-04-05 | [[Ficheiro:L'astrophysicienne Cécile Renault.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q62004693|Q62004693]] | [[Mirjana Pović]] | [[Pančevo]] | 1981-08-08 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q62032117|Q62032117]] | [[Alejandra Melfo]] | [[Montevideo]] | 1965-02-26 | [[Venezuela]]<br/>[[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q62065323|Q62065323]] | [[Angela Speck]] | [[Bradford]] | | | | [[Ficheiro:Angela Speck.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q62112680|Q62112680]] | [[Kerstin Perez]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q62119085|Q62119085]] | [[Claude van 't Veer-Menneret]] | [[Madagascar]] | 1929-01-05<br/>1929 | [[Francia]] | 2022-01-19<br/>2022 | [[Ficheiro:Claude van 't Veer-Menneret (2007).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q62283357|Q62283357]] | [[Natalia Hennadiivna Stxukina]] | [[Brody]] | 1948-07-27 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q62286982|Q62286982]] | [[Margarita Rosado Solís]] | [[Mérida (Q165204)|Mérida]] | 1950-11-27 | [[México]] | | [[Ficheiro:MargaritaRosado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q62504200|Q62504200]] | [[Anais Möller]] | [[Venezuela]] | 20th century | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q62629910|Q62629910]] | [[Kirsten Kraiberg Knudsen]] | | 1976 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | [[Ficheiro:Kirsten Kraiberg Knudsen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q62630454|Q62630454]] | [[Maret Einasto]] | [[Tartu]] | 1958-10-08 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q62693167|Q62693167]] | [[Suzanna Randall]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1979-12-06 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Suzanna Randall at ESO Headquarters in Garching, Germany.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q63044279|Q63044279]] | [[Paulina Lira]] | | 20th century | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q63198857|Q63198857]] | [[Sara Issaoun]] | | 1994 | | | [[Ficheiro:Sara Issaoun - Euroscipy 2019 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q63198862|Q63198862]] | [[Rebecca Azulay]] | [[Valencia]] | 1988-04-07 | | | |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q63236231|Q63236231]] | [[Catherine Espaillat]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q63377981|Q63377981]] | [[Glennys Farrar]] | | 1946 | | | [[Ficheiro:Glennys Farrar Head Shot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q63762901|Q63762901]] | [[Nicola Fox]] | [[Hitchin]] | 1969 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Nicola Fox NASA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q63917304|Q63917304]] | [[Louise Riofrio]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q64064518|Q64064518]] | [[Dunja Fabjan]] | [[Trieste]] | 1979-12-19 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q64162781|Q64162781]] | [[Patricia T. Boyd]] | | | | | [[Ficheiro:Padi Boyd.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q64920849|Q64920849]] | [[Rita de Cássia dos Anjos]] | [[Olímpia]] | 1983 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q65130722|Q65130722]] | [[Galina Bazilevskaya]] | | 1936-06-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q65934944|Q65934944]] | [[Kirsten Banks]] | [[Sydney]] | 1993-05-30 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:KirstenBanksProfilePhoto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q65974940|Q65974940]] | [[Susan Scott]] | | No/unknown value | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Susan Marjorie Scott in the video '500 million year old star collision discovered'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q66497809|Q66497809]] | [[Misty C. Bentz]] | | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q66593718|Q66593718]] | [[Carmelle Robert]] | | 1962 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q66684967|Q66684967]] | [[Alexandra Amon]] | [[Porto de España|Porto España]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q66685989|Q66685989]] | [[Terry Kucera]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q67135785|Q67135785]] | [[Clare Parnell]] | | 1970 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q67168446|Q67168446]] | [[Pascale Garaud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q68483765|Q68483765]] | [[Judith Racusin]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Judith Racusin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q68669231|Q68669231]] | [[Rita Sambruna]] | [[Italia]] | 20th century | [[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sambruna portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q70126501|Q70126501]] | [[Nancy Crooker]] | [[Chicago]] | 1944 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Professor Nancy Crooker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q71058928|Q71058928]] | [[Dominique Bockelée-Morvan]] | | 1957 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q71332959|Q71332959]] | [[Mariam Sultana]] | | | [[Paquistán]] | | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q72201618|Q72201618]] | [[Artemis Spyrou]] | | | | | [[Ficheiro:Artemis Spyrou experimental nuclear astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q72220700|Q72220700]] | [[Erin P. Macdonald]] | | | | | [[Ficheiro:Dr. Erin Macdonald.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q73357703|Q73357703]] | [[Maryame El Moutamid]] | [[Essaouira]] | 1984 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q74250245|Q74250245]] | [[Alyson Brooks]] | [[Minnesota]] | | | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q74415238|Q74415238]] | [[Barbara Ryden]] | [[New Milford]] | 1961-05-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q75165254|Q75165254]] | [[Paula Jofré]] | [[Santiago de Chile]] | 1982-09-22 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q75994177|Q75994177]] | [[Ivette Fuentes]] | | 1972-10-07 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q78173281|Q78173281]] | [[Jesse Shanahan]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jesse Shanahan195290.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q78268347|Q78268347]] | [[Rosine Lallement]] | | 1951 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q79275577|Q79275577]] | [[Kelly Holley-Bockelmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q79658532|Q79658532]] | [[Carole Ann Haswell]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Carole Haswell Shortlisted for Best External Collaboration.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q80142574|Q80142574]] | [[Laura Overdeck]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q80362784|Q80362784]] | [[Kate Isaak]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q85048556|Q85048556]] | [[Anne Green]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q86520442|Q86520442]] | [[Fabienne Casoli]] | [[Le Cannet]] | 1959-06-06 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q86522550|Q86522550]] | [[Laurie Rousseau-Nepton]] | [[Mashteuiatsh]] | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q87401345|Q87401345]] | [[Sibylle Anderl]] | [[Oldenburg]] | 1981-11-29 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q88018800|Q88018800]] | [[Barbara Ercolano]] | [[Nápoles]] | 1977 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q88716825|Q88716825]] | [[Itziar Garate-Lopez]] | | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q88802012|Q88802012]] | [[Eva Novotny]] | [[Brno]] | 1934 | | | |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q90083610|Q90083610]] | [[Sherry H. Suyu]] | | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q90658298|Q90658298]] | [[Lucía González Cuesta]] | [[Cereceda]] | 1985 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q91018069|Q91018069]] | [[Pauline Harris]] | | | | | [[Ficheiro:Pauline Harris 20251127 MacDiarmid Institute 047.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q91863704|Q91863704]] | [[Mary Kontiza]] | [[O Pireo]] | 1945-08 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q92532723|Q92532723]] | [[Nicholeen Viall]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q92724821|Q92724821]] | [[Isabelle Grenier]] | | 1958-08-28 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q96107217|Q96107217]] | [[Sarafina Nance]] | [[Austin, Texas|Austin]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sarafina Nance on James Davenport.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q96160122|Q96160122]] | [[Joan Centrella]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q96202764|Q96202764]] | [[Graziella Branduardi-Raymont]] | | | [[Italia]] | 2023-11-03 | |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q96271828|Q96271828]] | [[Jean Krisch]] | | 1939 | | | |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q96337288|Q96337288]] | [[Kelly Korreck]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q96391027|Q96391027]] | [[Lucienne Divan]] | [[Sainte-Radegonde-en-Touraine]] | 1920-09-02 | [[Francia]] | 2015-12-21 | |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q96464747|Q96464747]] | [[Amber Straughn]] | | 1979 | | | [[Ficheiro:Amber Straughn, NASA Astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q96572708|Q96572708]] | [[Miriam Forman]] | | 1939-04-12 | | 2024-05-02 | |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q96625459|Q96625459]] | [[Alanna Connors]] | [[Hong Kong]] | 1956 | | 2013-02-02 | [[Ficheiro:AlanaConnorsPhoto12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q96864041|Q96864041]] | [[Yonit Hochberg]] | [[Ohio]] | 1982-02-11 | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Yonit hochberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q97626496|Q97626496]] | [[Julie McEnery]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q98351746|Q98351746]] | [[Rhea Lüst]] | [[Hannover]] | 1921-04-06 | [[Alemaña]] | 1993-11-12 | |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q98603369|Q98603369]] | [[Louise Edwards]] | | 1978-11-21 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:EdwAAS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q98687564|Q98687564]] | [[Ana Ulla]] | [[Vigo]] | 1965 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ana Ulla Miguel (O Porriño, 2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q99334182|Q99334182]] | [[Shirley Ho]] | | | | | [[Ficheiro:Shirley Ho 2018.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q99980083|Q99980083]] | [[Luise Hedwig Herzberg]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1906-11-20 | [[Alemaña]]<br/>[[Canadá]] | 1971-06-03 | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q101574471|Q101574471]] | [[Marialuisa Aliotta]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q102076872|Q102076872]] | [[Marina Trevisan]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q102226130|Q102226130]] | [[Mirjana Vukićević-Karabin]] | [[Skopje]] | 1933-11-25 | | 2020-10-02 | |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q102271778|Q102271778]] | [[Gabrielle Allen]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q102275754|Q102275754]] | [[Reshmi Mukherjee]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q102283128|Q102283128]] | [[Maria Lugaro]] | [[Turín]] | 1970-05-26 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Maria Lugaro Aula Rosino UniPadova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q102315711|Q102315711]] | [[Valerie de Lapparent]] | | 1962-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q102383539|Q102383539]] | [[Lia Athanassoula]] | [[Atenas]] | 1948 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Lia Athanassoula.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q102402646|Q102402646]] | [[Elena Terlevich]] | [[La Plata]] | 1946-06-12 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:ElenaKirilovsky-2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q102410700|Q102410700]] | [[Merle Gold]] | [[Rochester]] | 1921-03-07 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-09-29 | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q103071113|Q103071113]] | [[Chiamaka Okoli]] | | 1987 | [[Nixeria]] | 2019-06-06 | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q103092920|Q103092920]] | [[Mónica Rodríguez]] | [[Petrer]] | 1969 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q103209911|Q103209911]] | [[Shobita Satyapal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q103746868|Q103746868]] | [[Antoinette de Vaucouleurs]] | [[18º distrito de París]] | 1921-11-14 | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1987-08-29 | [[Ficheiro:Antoinette de Vaucouleurs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q104803942|Q104803942]] | [[Laura Kreidberg]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Laura Kreidberg Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q104840455|Q104840455]] | [[Elizabeth Hays]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q105336907|Q105336907]] | [[Samar Safi-Harb]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q105561142|Q105561142]] | [[Tiziana Di Matteo]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q105568132|Q105568132]] | [[Hae-Young Kee]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q105940579|Q105940579]] | [[Annette S. Lee]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q105946316|Q105946316]] | [[Agnieszka Pollo]] | | 1972-01-11 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agnieszka Pollo 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q105953391|Q105953391]] | [[Mariona Badenas]] | [[Barcelona]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q105973069|Q105973069]] | [[Eileen Gonzales]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q106612694|Q106612694]] | [[Dina Safina]] | | 1990-09-29 | | | |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q106950728|Q106950728]] | [[Irene Tamborra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q107033568|Q107033568]] | [[Violette Impellizzeri]] | [[Saronno]] | 1977-08-15<br/>1977 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Violette Impellizzeri in the Chilean Senate.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q107541954|Q107541954]] | [[Marie Korsaga]] | [[Méguet]] | 1984 | [[Burkina Faso]] | | [[Ficheiro:Marie Korsaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q107657319|Q107657319]] | [[Gail C. McLaughlin]] | | | | | [[Ficheiro:Gail McLaughlin nuclear astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q108717716|Q108717716]] | [[汪珍如]] | | 1937-03 | [[República Popular da China]] | 2017-07-20 | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q108847045|Q108847045]] | [[Isabel Rebollido]] | [[Boiro]] | | | | |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q109292269|Q109292269]] | [[Tana Joseph]] | | 1984 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q110752590|Q110752590]] | [[Ileana Chinnici]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q110812930|Q110812930]] | [[Stefanie Gebauer]] | [[Staaken]] | 1980 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Stefanie Gebauer 20220203 Portrait.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q111645997|Q111645997]] | [[Gabriella Hodosán]] | No/unknown value | 20th century | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q111647205|Q111647205]] | [[Rosalba Perna]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q111680248|Q111680248]] | [[Judy Karpen]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q111692873|Q111692873]] | [[Makenzie Lystrup]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Makenzie Lystrup Swearing-In (NHQ202304060005) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q112358927|Q112358927]] | [[Stella Andrea Seitz]] | | 1968 | [[Alemaña]] | 2025-07-13 | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q112406547|Q112406547]] | [[Cecylia Iwaniszewska]] | [[Varsovia]] | 1928-11-24<br/>1928-11-28<br/>1928 | [[Polonia]] | 2026-04-05 | [[Ficheiro:Cecylia Iwaniszewska 2022 12 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q112421114|Q112421114]] | [[Ina Šarčević]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q112531992|Q112531992]] | [[Lenka Zychová]] | [[Ostrava]] | 1986 | | | [[Ficheiro:Zychova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q112598725|Q112598725]] | [[Lauren Flor Torres]] | [[Cali]] | 1989-10-26 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Lauren Melissa Flor Torres (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q112656238|Q112656238]] | [[Noemi Zabari]] | [[Oświęcim]] | 1989-10-07 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q113826264|Q113826264]] | [[Deirdre Shoemaker]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q114060284|Q114060284]] | [[Sun Hong Rhie]] | | 1955-03-01 | | 2013 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q114350073|Q114350073]] | [[Simona Gallerani]] | [[Bari]] | 1977 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q114350115|Q114350115]] | [[Edwige Pezzulli]] | [[Polonia]] | 1988 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q114415098|Q114415098]] | [[Aki Roberge]] | [[Kyoto]] | | | | [[Ficheiro:AkiRoberge 29566581520 02f49fee3f o.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q114417587|Q114417587]] | [[Silvia Bonoli]] | [[Boloña]] | 1979 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q114784180|Q114784180]] | [[Carla Fröhlich]] | | | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q115335404|Q115335404]] | [[Sara A. Webb]] | | | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Dr Sara Webb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q115943550|Q115943550]] | [[Salma Sylla]] | | | [[Senegal]] | | |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q116161665|Q116161665]] | [[Dorota Rosińska]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q116392174|Q116392174]] | [[Marina Romanova]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q116817477|Q116817477]] | [[Irene González Hernández]] | [[La Orotava]] | 1969-10-20 | [[España]] | 2014-02-13 | [[Ficheiro:Irene Gonzalez Hernandez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q117214921|Q117214921]] | [[Isabelle Vauglin]] | | 1961-02-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q117257983|Q117257983]] | [[V. Ashley Villar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q117279171|Q117279171]] | [[Omaira Gonzalez Martin]] | [[Lanzarote]] | | | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q119770009|Q119770009]] | [[Tina Ibsen]] | | 1986-09-24 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q120364410|Q120364410]] | [[Krystal De Napoli]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q120495435|Q120495435]] | [[Cristina Volpe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q122151338|Q122151338]] | [[Katy Clough]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q123141116|Q123141116]] | [[Lorin Swint Matthews]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q123168938|Q123168938]] | [[Adrienne Erickcek]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q123226432|Q123226432]] | [[Katrin Heitmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q124069398|Q124069398]] | [[Nancy Boggess]] | | 1925 | | 2019 | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q124356010|Q124356010]] | [[Antonia Varela Pérez]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 1965-02-20 | [[España]] | | [[Ficheiro:Antonia Varela Pérez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q124365938|Q124365938]] | [[Anastasia Fialkov]] | [[Qarağandı]] | | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Anastasia Fialkov 2025 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q124808341|Q124808341]] | [[Jadwiga Daszyńska-Daszkiewicz]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q124937149|Q124937149]] | [[Jessica Gaskin]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q125019175|Q125019175]] | [[Maayane Soumagnac]] | | | | | [[Ficheiro:Maayane Soumagnac.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q125694910|Q125694910]] | [[Deborah Haarsma]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q125983420|Q125983420]] | [[Hashima Hasan]] | | 1950-02-08 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q126370734|Q126370734]] | [[Zara Randriamanakoto]] | | 1989-12-31 | [[Madagascar]] | | |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q126908083|Q126908083]] | [[Manisha Caleb]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q126974797|Q126974797]] | [[Charity Woodrum]] | | | | | [[Ficheiro:Charity Woodrum at MMT Observatory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q127869091|Q127869091]] | [[Susanne Hüttemeister]] | [[Altena]] | 1963-09-16 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q131337690|Q131337690]] | [[Nayra Rodríguez Eugenio]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q131343927|Q131343927]] | [[Naoko Kurahashi Neilson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q132174843|Q132174843]] | [[Irene Abril Cabezas]] | [[Madrid]] | 20th century<br/>1998<br/>1998-02-20 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q132780929|Q132780929]] | [[Hillary Diane Andales]] | | 1999-08-19 | [[Filipinas]] | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q133698359|Q133698359]] | [[Rosa Martha Torres López]] | [[Morelia]] | 20th century | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q134932573|Q134932573]] | [[Michelle Larson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q137579160|Q137579160]] | [[Aurora Tumino]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q138498661|Q138498661]] | [[Lourdes Verdes-Montenegro]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q138565956|Q138565956]] | [[Ragadeepika Pucha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q138794070|Q138794070]] | [[Lorena Hernández García]] | [[País Vasco (rexión histórica)|País Vasco]] | 1986-12-28 | [[España]] | | |} {{Wikidata list end}} [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres con datos de Wikidata]] nlvd22s1rn6ag6p76i0dgyzpb3o7mto 7351162 7350963 2026-04-07T21:03:36Z CommonsDelinker 1410 Eliminouse a referencia ó ficheiro "Nergis_Mavalvala.jpg" que foi borrado en [[commons:Portada galega|Commons]] por [[commons:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]. Motivo: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files from macfound.org|]] 7351162 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de astrofísicas''', segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P106 wd:Q752129 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p27,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! país de nacionalidade ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q14282|Q14282]] | [[Margherita Hack]] | [[Florencia]] | 1922-06-12 | [[Italia]]<br/>[[Reino de Italia (1861-1946)|Reino de Italia]] | 2013-06-29 | [[Ficheiro:Hack Firenze2008 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q49285|Q49285]] | [[Sally Ride]] | [[Os Ánxeles]] | 1951-05-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2012-07-23 | [[Ficheiro:Sally Ride (1984).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q77747|Q77747]] | [[Eva Ahnert-Rohlfs]] | [[Coburgo]] | 1912-08-11 | [[Alemaña]] | 1954-03-09 | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q91438|Q91438]] | [[Erika Böhm-Vitense]] | [[Curau]] | 1923-06-03 | [[Alemaña]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2017-01-21 | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q91785|Q91785]] | [[Anna Frebel]] | [[Berlín]] | 1980 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Anna Frebel at Night of Science 2018 (2) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q230650|Q230650]] | [[Annie Jump Cannon]] | [[Dover, Delaware|Dover]] | 1863-12-11 | [[Estados Unidos de América]] | 1941-04-13 | [[Ficheiro:Annie Jump Cannon 1922 Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q233974|Q233974]] | [[Jocelyn Bell Burnell]] | [[Lurgan]] | 1943-07-15<br/>1911 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Bell Burnell (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q234909|Q234909]] | [[Cecilia Payne-Gaposchkin]] | [[Wendover]] | 1900-05-10 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1979-12-07 | [[Ficheiro:Cecilia Helena Payne-Gaposchkin (1900-1979) - Science Service.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q235712|Q235712]] | [[Margaret Burbidge]] | [[Davenport]] | 1919-08-12 | [[Reino Unido]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 2020-04-05 | [[Ficheiro:Margaret-burbidge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q240708|Q240708]] | [[Shannon Walker]] | [[Houston, Texas|Houston]] | 1965-06-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Shannon Walker official portrait 2020 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q266131|Q266131]] | [[Margaret Geller]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1947-12-08 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:MargaretGeller1981a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q266261|Q266261]] | [[Charlotte Moore Sitterly]] | [[Ercildoun]] | 1898-09-24 | [[Estados Unidos de América]] | 1990-03-03 | [[Ficheiro:Charlotte E. Moore Sitterly.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q266972|Q266972]] | [[Sandra Faber]] | [[Boston]] | 1944-12-28 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sandra-faber-barack-obama (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q270070|Q270070]] | [[Licia Troisi]] | [[Roma]] | 1980-11-25 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Licia Troisi - Lucca Comics & Games 2016 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q289010|Q289010]] | [[Antonia Maury]] | [[Cold Spring]] | 1866-03-21 | [[Estados Unidos de América]] | 1952-01-08<br/>1952-01-18 | [[Ficheiro:Antonia maury.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q291421|Q291421]] | [[Mazlan Othman]] | [[Seremban]] | 1951-12-11 | [[Malaisia]] | | [[Ficheiro:Mazlan Othman 20100615.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q439102|Q439102]] | [[Ene Ergma]] | [[Rakvere]] | 1944-02-29 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:IRL Ene Ergma.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q445596|Q445596]] | [[Jill Tarter]] | [[Nova York]] | 1944-01-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jill Tarter at Starmus IV Trondheim 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q456119|Q456119]] | [[Debra Fischer]] | | 1951-03-01<br/>1953 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Debra Fischer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q542993|Q542993]] | [[Jennifer Wiseman]] | [[Mountain Home]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jennifer Wiseman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q633003|Q633003]] | [[Fiorella Terenzi]] | [[Milán]] | 20th century | [[Italia]] | | [[Ficheiro:F0073WEB.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q816820|Q816820]] | [[Benedetta Ciardi]] | [[Florencia]] | 1971-10-07 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q955751|Q955751]] | [[Liia Hänni]] | [[Atla]] | 1946-10-04 | [[Estonia]] | | [[Ficheiro:Liia Hänni.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q1264226|Q1264226]] | [[Guinevere Kauffmann]] | [[California]] | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q1369465|Q1369465]] | [[Andreja Gomboc]] | [[Murska Sobota]] | 1969-11-10 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Predsednik vlade na posvetu Akademije znanosti za trajnostni razvoj Slovenije (53658068454) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q1563860|Q1563860]] | [[Uta Fritze-von Alvensleben]] | [[Múnic]] | 1955 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q1702331|Q1702331]] | [[Nergis Mavalvala]] | [[Lahore]] | 1968 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q1778802|Q1778802]] | [[Kyongae Chang]] | [[Seúl]] | 1946-09-05 | [[Corea do Sur]] | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q1879957|Q1879957]] | [[Ewine van Dishoeck]] | [[Leiden]] | 1955-06-13 | [[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Ewine van Dishoeck.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q1894849|Q1894849]] | [[Margaret G. Kivelson]] | [[Nova York]] | 1928-10-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Margaret Galland Kivelson.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q1917100|Q1917100]] | [[Megan Donahue]] | [[Nova York]] | 1962-12-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Donahue.Megan-142.V2 copy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q2125869|Q2125869]] | [[Virpi Niemelä]] | [[Helsinqui]] | 1936-12-26 | [[Arxentina]]<br/>[[Finlandia]] | 2006-12-18 | [[Ficheiro:Virpi Niemelä.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q2159861|Q2159861]] | [[Robin M. Canup]] | | 1968-11-20 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q2373057|Q2373057]] | [[Joan Feynman]] | [[Far Rockaway]] | 1927-03-31 | [[Estados Unidos de América]] | 2020-07-22 | [[Ficheiro:Joan-feynman-2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q2669110|Q2669110]] | [[Christine Jones Forman]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1949-02-03 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Christine Jones Forman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q2669538|Q2669538]] | [[Chryssa Kouveliotou]] | [[Atenas]] | 1956 | [[Grecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:433663main Chryssa Kouveliotou.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q2701478|Q2701478]] | [[Amy Mainzer]] | [[Mansfield]] | 1974-01-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Amy mainzer.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q2734054|Q2734054]] | [[Jean Swank]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jean Swank Astrophysicist.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q2838289|Q2838289]] | [[Alice Vibert Douglas]] | [[Montreal]] | 1894-12-15 | [[Canadá]] | 1988-07-02 | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q2850450|Q2850450]] | [[Anna Alter]] | [[Varsovia]] | 1949 | [[Francia]]<br/>[[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q2850870|Q2850870]] | [[Anne-Marie Lagrange]] | [[Ródano-Alpes]] | 1962-03-12 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q2941858|Q2941858]] | [[Catherine Cesarsky]] | [[Ambazac]] | 1943-02-24 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Catherine Cesarsky - ESO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q2993494|Q2993494]] | [[Conny Aerts]] | [[Brasschaat]] | 1966-01-26 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Conny Aerts (iau2205a) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q3086447|Q3086447]] | [[Françoise Combes]] | [[Montpellier]] | 1952-08-12 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Francoise-Combes-2010.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3427119|Q3427119]] | [[Renée Canavaggia]] | [[Castelsarrasin]] | 1902-05-09 | [[Francia]] | 1996-12-26 | [[Ficheiro:RENEE CANAVAGGIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q3484636|Q3484636]] | [[Simonetta Di Pippo]] | [[Roma]] | 1959-06-30 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Simonetta Di Pippo speaking at the WIA-Europe Breakfast at GLIS 2016 (27424938981).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q3572040|Q3572040]] | [[Yaël Nazé]] | [[Baudour]] | 1976-11-21 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Yaël Nazé, Espace des sciences, 16 octobre 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q3609674|Q3609674]] | [[Alessandra Celletti]] | [[Roma]] | 1962-02-12 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q3617354|Q3617354]] | [[Angioletta Coradini]] | [[Rovereto]] | 1946-07-01 | [[Italia]] | 2011-09-04 | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q3702532|Q3702532]] | [[Daria Guidetti]] | [[Empoli]] | 1978 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Dariaguidetti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q3716757|Q3716757]] | [[Duília de Mello]] | [[Jundiaí]] | 1963-11-27<br/>1963 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Duilia jwst 31 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q3819432|Q3819432]] | [[Pilar Ruiz-Lapuente]] | [[Barcelona]] | 1964-05-18 | [[España]] | | [[Ficheiro:Pilar Ruiz-Lapuente.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q3847480|Q3847480]] | [[Maria Remenyi]] | [[Tversted]] | 1945-12-13 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Maria Remenyi picture session.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q3897809|Q3897809]] | [[Patrizia Caraveo]] | [[Milán]] | 1954-04-08 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Patrizia Caraveo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q4511370|Q4511370]] | [[Katherine Freese]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | 1957-02-08 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Katherine Freese.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q4511414|Q4511414]] | [[Lisa Kaltenegger]] | [[Kuchl]] | 1977-03-04 | [[Austria]] | | [[Ficheiro:Lisa Kaltenegger in 2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q4511466|Q4511466]] | [[Heidi Jo Newberg]] | [[Washington, D.C.]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Heidi Jo Newberg 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q4511479|Q4511479]] | [[Phyllis S. Freier]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1921-01-19 | [[Estados Unidos de América]] | 1992-12-18 | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q4738639|Q4738639]] | [[Alycia J. Weinberger]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q4765690|Q4765690]] | [[Anja Cetti Andersen]] | [[Hørsholm]] | 1965-09-25 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | [[Ficheiro:Anja C. Andersen by Christian Ursilva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q4767307|Q4767307]] | [[Anna Maria Nobili]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q4769072|Q4769072]] | [[Annette Ferguson]] | [[Dumbarton]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q4988508|Q4988508]] | [[Kerstin Fredga]] | [[Engelbrekt church parish]] | 1935-11-16 | [[Suecia]] | 2025-09-24 | [[Ficheiro:Royal Swedish Academy of Sciences-Högtidssammankomst 2010-03-31-8.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q5044747|Q5044747]] | [[Carolin Crawford]] | [[Guildford]] | 1963 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q5186283|Q5186283]] | [[Cristiana Dumitrache]] | [[Bucarest]] | 1956-12-23 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q5415054|Q5415054]] | [[Eva Grebel]] | [[Dierdorf]] | 1966-01-30 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:German Astronomer Eva Grebel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q5445619|Q5445619]] | [[Feryal Özel]] | [[Istanbul]] | 1975-05-27 | [[Turquía]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:LSST Public Talk (rubin-3s8a6613).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q5478265|Q5478265]] | [[France A. Córdova]] | [[París]] | 1947-08-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:France A. Córdova official photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q5954875|Q5954875]] | [[Julieta Norma Fierro Gossman]] | [[Cidade de México]] | 1948-02-24 | [[México]] | 2025-09-19 | [[Ficheiro:Julieta Fierro, 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q6096461|Q6096461]] | [[Dilhan Eryurt]] | [[Esmirna]] | 1926-11-29 | [[Turquía]] | 2012-09-13 | [[Ficheiro:Bodrum Belediyesi 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q6128616|Q6128616]] | [[Silvia Torres-Peimbert]] | [[Cidade de México]] | 1940-06-26 | [[México]] | | [[Ficheiro:Silvia torres-peimbert2-recadrée.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q6136345|Q6136345]] | [[Susana Lizano]] | [[Cidade de México]] | 1957-03-29 | [[México]] | | [[Ficheiro:Susana Lizano Soberón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q6409553|Q6409553]] | [[Kim Weaver]] | [[Morgantown]] | 1964-04-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kim Weaver News Interview (3533838332).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q6558148|Q6558148]] | [[Lisa Kewley]] | [[Camberra]] | 1974 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q6660224|Q6660224]] | [[Liz MacDonald]] | [[Walla Walla]] | 1962-01-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Elizabeth MacDonald on The Aurora Named STEVE.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q6696969|Q6696969]] | [[Lucie Green]] | [[Bedfordshire]] | 1975 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Lucie Green.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q6727485|Q6727485]] | [[Madhulika Guhathakurta]] | [[Calcuta]] | | [[India]] | | [[Ficheiro:Madhulika Guhathakurta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q6730175|Q6730175]] | [[Maggie Aderin]] | [[Londres]] | 1968-03-09 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Maggie Aderin-Pocock, The Royal Society.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q7246496|Q7246496]] | [[Priyamvada Natarajan]] | [[Coimbatore]] | 1969 | [[India]] | | [[Ficheiro:Priya.tiff|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q7404989|Q7404989]] | [[Sallie Baliunas]] | [[Nova York]] | 1953-02-23 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q7405244|Q7405244]] | [[Sally Oey]] | [[Ithaca, Nova York|Ithaca]] | 1957 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q7421764|Q7421764]] | [[Sara Seager]] | [[Toronto]] | 1971-07-21 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Sara Seager.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q7901220|Q7901220]] | [[Ursula B. Marvin]] | [[Bradford]] | 1921-08-20 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-02-12 | [[Ficheiro:Ursula B. Marvin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q7926813|Q7926813]] | [[Victoria Kaspi]] | [[Austin, Texas|Austin]] | 1967-06-30 | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Canadá]] | | [[Ficheiro:Victoria M Kaspi, recipient of the 2021 Shaw Prize in Astronomy (iau2104a).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q8245211|Q8245211]] | [[Beatriz Barbuy]] | [[São Paulo]] | 1950-02-16 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:Professor Beatriz Barbuy (iau0907a).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q9011661|Q9011661]] | [[Ma Chung-pei|Chung-pei Ma]] | [[Taiwán]] | 1966 | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q9155513|Q9155513]] | [[Anna N. Żytkow]] | [[Polonia]] | 1947-02-21 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q10380514|Q10380514]] | [[Maria Lago]] | [[Lisboa]] | 1947-01-18<br/>1947 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Teresa Lago.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q10381067|Q10381067]] | [[Thaisa Storchi Bergmann]] | [[Caxias do Sul]] | 1955-12-19 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:(1) Thaisa Storchi Bergmann - Agência Brasil.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q11172658|Q11172658]] | [[Catherine Heymans]] | [[Hitchin]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:TEDxUniversityofEdinburgh - Catherine Heymans (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q11772307|Q11772307]] | [[Małgorzata Królikowska-Sołtan]] | [[Varsovia]] | 1956-09-12 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Królikowska Małgorzata.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q12170933|Q12170933]] | [[Nataliya Leonidivna Shabas]] | | 1969-04-06 | | 2003-10-19 | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q12250827|Q12250827]] | [[Widad Ibrahim Elmahboub]] | [[Omdurman]] | 20th century | [[Sudán]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q12259924|Q12259924]] | [[Itziar Aretxaga]] | [[Bilbao]] | 1965-11-20 | [[España]]<br/>[[México]] | | [[Ficheiro:Itziar Aretxaga berria2019 08 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q12270114|Q12270114]] | [[Rachel Somerville]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q12369657|Q12369657]] | [[Mare Ruusalepp]] | [[Tartu]] | 1943 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q12786621|Q12786621]] | [[Bärbel Koribalski]] | [[Wuppertal]] | 1964 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Baerbel Koribalski.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q15146771|Q15146771]] | [[Chanda Jog]] | | 1954-11-07 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q15407028|Q15407028]] | [[Agnès Acker]] | [[Thann]] | 1940-01-28 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Agnès Acker par Claude Truong-Ngoc octobre 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q15434148|Q15434148]] | [[Rita Schulz]] | [[Dortmund]] | 1961-03-13<br/>1961 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q15511666|Q15511666]] | [[Judith Pipher]] | [[Toronto]] | 1940-06-18 | [[Estados Unidos de América]] | 2022-02-21 | [[Ficheiro:Judith Lynn Pipher.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q15623021|Q15623021]] | [[C. Megan Urry]] | | 1955-01-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Meg Urry.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q15688729|Q15688729]] | [[Nirupama Raghavan]] | | 1940-07-19 | [[India]] | 2007-02-23 | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q15714312|Q15714312]] | [[Amalia Ercoli-Finzi]] | [[Gallarate]] | 1937-04-20 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Amalia Ercoli Finzi.1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q15918990|Q15918990]] | [[Inna Sergeevna Sjtsjerbina-Samoylova]] | [[Moscova]] | 1922-01-17 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Rusia]] | 2003-04-26 | [[Ficheiro:Щербина-Самойлова Инна Сергеевна.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q15921115|Q15921115]] | [[Sarah Bridle]] | | 20th century | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q15994849|Q15994849]] | [[Rosemary Wyse]] | [[Dundee]] | 1957-01-26 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q16027871|Q16027871]] | [[Monique Arnaud]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q16107376|Q16107376]] | [[Vinod Krishan]] | | 1946-10-14 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q16192750|Q16192750]] | [[Jacqueline Hewitt]] | [[Washington, D.C.]] | 1958-09-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jnh mit.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q16206328|Q16206328]] | [[Kelle Cruz]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q16408424|Q16408424]] | [[Lili Sapar]] | | 1947-10-12 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q16543931|Q16543931]] | [[Corinne Charbonnel]] | [[Clermont-Ferrand]] | 1965-01-08 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Corinne Charbonnel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q16733273|Q16733273]] | [[Neta Bahcall]] | [[Israel]] | 1942 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Portrait of Neta Bahcall at a 1998 ASA Meeting.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q16734693|Q16734693]] | [[Prajval Shastri]] | [[Mangalore]] | | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q16885934|Q16885934]] | [[Annapurni Subramaniam]] | [[Palakkad]] | 20th century | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q17126047|Q17126047]] | [[Hanna von Hoerner]] | [[Görlitz]] | 1942-11-14 | [[Alemaña]] | 2014-07-04 | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q17279172|Q17279172]] | [[Belinda Wilkes]] | [[Staffordshire]] | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Wilkes2 2012 zoom.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q17350997|Q17350997]] | [[Sylvie Vauclair]] | [[Saint-Germain-en-Laye (Q185075)|Saint-Germain-en-Laye]] | 1946-03-07<br/>1946 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:SVauclairphotoGerardnature.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q17916881|Q17916881]] | [[Lindy Elkins-Tanton]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Lindy Elkins-Tanton (NHQ201812310038).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q18026282|Q18026282]] | [[Natalie Batalha]] | [[California]] | 1966-05-14 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Natalie Batalha.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q18326661|Q18326661]] | [[Hélène Courtois]] | [[Grenoble]] | 1971-02-25 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Hélène Di Nella.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q18547903|Q18547903]] | [[Aurora Simionescu]] | [[Brăila]] | 1983 | [[Romanía]]<br/>[[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q18640436|Q18640436]] | [[Alex Chambers]] | [[Nova Gales do Sur]] | 1978-10-28 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q18763990|Q18763990]] | [[Ruth Agnes Daly]] | [[Rockville Centre]] | 1958-01-21 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Wikipedia Daly.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q19288715|Q19288715]] | [[Gabriella de Lucia]] | | 1976 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q19518112|Q19518112]] | [[Adela Ringuelet]] | [[La Plata]] | 1930-03-27 | [[Arxentina]] | 2023-04-26 | [[Ficheiro:Adela Ringuelet en coro 2005 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q19561311|Q19561311]] | [[Marie Machacek]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q19664629|Q19664629]] | [[Beth A. Brown]] | [[Roanoke]] | 1969-07-15<br/>1969-02-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-10-05 | [[Ficheiro:Beth Brown.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q19668135|Q19668135]] | [[Christy Tremonti]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q19803039|Q19803039]] | [[Adelina Gutiérrez]] | [[Santiago de Chile]] | 1925-05-27 | [[Chile]] | 2015-04-11 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q19878636|Q19878636]] | [[Fiona A. Harrison]] | [[Santa Monica]] | 1964 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Fiona A. Harrison at World Economic Forum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q19958604|Q19958604]] | [[Valérie Van Grootel]] | [[Verviers]] | 1981-08-23 | [[Bélxica]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20089728|Q20089728]] | [[Claire Moutou]] | | 20th century | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20508939|Q20508939]] | [[Elma Parsamyan]] | [[Iereván]] | 1929-12-23 | [[Unión Soviética]]<br/>[[Armenia]] | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20528623|Q20528623]] | [[Mirt Gramann]] | [[Talín]] | 1961-05-24 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20640174|Q20640174]] | [[Agnieszka Janiuk]] | [[Varsovia]] | 1974-09-01 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:AgnieszkaJaniuk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20642391|Q20642391]] | [[Susan McKenna-Lawlor]] | [[Dublín]] | 1935-03-03 | [[Irlanda]] | | [[Ficheiro:Susan McKenna-Lawlor Suggested That We In Ireland Should Build Our Own Rocket (Inspirefest 2015)---105769 (18976188652) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20745630|Q20745630]] | [[Deborah Dultzin Kessler]] | [[Monterrei, México|Monterrei]] | 1945-10-09 | [[México]] | 2026-03-30 | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20829631|Q20829631]] | [[Noemí Pinilla-Alonso]] | [[Oviedo|Uviéu]] | 1971 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20985213|Q20985213]] | [[Barbara J. Thompson]] | | 1969 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Barbara J. Thompson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q21062167|Q21062167]] | [[Cleo Loi]] | | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q21258887|Q21258887]] | [[Elisa Resconi]] | [[Brescia]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q21264242|Q21264242]] | [[Laura Baudis]] | [[Timișoara]] | 1969-10-29 | [[Romanía]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q21264251|Q21264251]] | [[Leen Decin]] | [[Roeselare]] | 1974-12-06 | [[Bélxica]] | | [[Ficheiro:Leen Decin (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q21264537|Q21264537]] | [[Raffaella Morganti]] | | 1958-09-19 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q21264594|Q21264594]] | [[Ruth Durrer]] | [[Kerns]] | 1958-01-22 | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q21264615|Q21264615]] | [[Sabine Schindler]] | [[Erlangen]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q21449929|Q21449929]] | [[Mariangela Lisanti]] | | 1983-09-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q21573057|Q21573057]] | [[Gloria Dubner]] | [[Chajarí]] | 1950-05-05 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Gloria Dubner (mincyt).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q21663278|Q21663278]] | [[Naomi McClure-Griffiths]] | [[Atlanta]] | 1975-07-11 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Naomi McClure-Griffiths (born 1975) in the video 'Ask an astrophysicist – How big is the universe'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q21932506|Q21932506]] | [[Debra Elmegreen]] | [[South Bend]] | 1952-11-23 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Debra Elmegreen (KH9A8887-180831-CC).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q22046575|Q22046575]] | [[Katherine Mack]] | | 1981-05-01 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Katie Mack-IMG 8876.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q22095862|Q22095862]] | [[Joan T. Schmelz]] | | 20th century | | | [[Ficheiro:Joan T. Schmelz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q22096249|Q22096249]] | [[Laura Ferrarese]] | [[Padua]] | 20th century | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Dr. Laura Ferrarese.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q22097046|Q22097046]] | [[Stephanie Snedden]] | | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q22277734|Q22277734]] | [[Giuseppina Fabbiano]] | [[Palermo]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Pepi Fabbiano.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q22696606|Q22696606]] | [[Madeleine Barnothy Forro]] | [[Zsámbok]] | 1904-08-21 | [[Hungría]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1995-02-16 | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q22915122|Q22915122]] | [[Rachel Webster]] | | 1951-07-03 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q22915126|Q22915126]] | [[Idit Zehavi]] | [[Israel]] | 1969 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q23696661|Q23696661]] | [[Tamara M. Davis]] | | | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Tamara Davis, 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q23760219|Q23760219]] | [[Jedidah Isler]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q23816085|Q23816085]] | [[Ravit Helled]] | | 1980 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:RavitHelled.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q23907919|Q23907919]] | [[Mireya Etxaluze]] | [[Éibar|Eibar]] | 1977-01-19 | [[España]] | | [[Ficheiro:Mireya Etxaluze Azkonaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q23939803|Q23939803]] | [[Anne Barbara Underhill]] | [[Vancouver]] | 1920-06-12 | [[Canadá]] | 2003-07-03 | [[Ficheiro:Anne Underhill in de bibliotheek van Sonnenborgh, Utrecht Observatory, 1962-1965.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q24042367|Q24042367]] | [[Carme Jordi]] | [[Barcelona]] | 1958-05-03 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q24053877|Q24053877]] | [[Elaine Sadler]] | | 20th century | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q24640438|Q24640438]] | [[Marta Volonteri]] | | 1974 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q24690632|Q24690632]] | [[Kathrin Altwegg]] | [[Balsthal]] | 1951-12-11 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Kathrin Altwegg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q24702469|Q24702469]] | [[Christina Richey]] | [[East Liverpool]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Christina Richey headshot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q24851689|Q24851689]] | [[Jenny Greene]] | | 1978-10-09 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q24851691|Q24851691]] | [[Emily Levesque]] | [[Taunton]] | 1984-08-19 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q24851695|Q24851695]] | [[Ruth Murray-Clay]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ruth Murray-Clay, November 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q24883622|Q24883622]] | [[Athena Coustenis]] | [[Atenas]] | 1961-09-28 | [[Francia]]<br/>[[Grecia]] | | [[Ficheiro:Dr. Athena Coustenis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q24884969|Q24884969]] | [[Katharine Reeves]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q24890069|Q24890069]] | [[Heather A. Knutson]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Heather Knutson studies exoplanets at Caltech.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q24890136|Q24890136]] | [[Jiong Qiu]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q24890233|Q24890233]] | [[Rachel Mandelbaum]] | | 1977-12-15 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q24890712|Q24890712]] | [[Smadar Naoz]] | [[Xerusalén]] | 1978 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Smadar noaz1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q24895935|Q24895935]] | [[Vasiliki Kalogera]] | [[Serres]] | 1975 | [[Grecia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Kalogera by Eileen Molony.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q24938787|Q24938787]] | [[Rosa María González Delgado]] | [[Porcuna]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q24938818|Q24938818]] | [[Luisa María Lara]] | [[Alcalá la Real]] | 1966-06-09 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q24960980|Q24960980]] | [[Lynne Karen Deutsch]] | [[Chicago]] | 1956-11-26 | [[Estados Unidos de América]] | 2004-04-02 | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q25338786|Q25338786]] | [[Suzanne Madden]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q26251363|Q26251363]] | [[Leticia Corral]] | [[Cuauhtémoc]] | 1959-03-16 | [[México]] | | [[Ficheiro:Leticia Corral.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q26472125|Q26472125]] | [[Katharine Blodgett Gebbie]] | [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]] | 1932-07-04 | [[Estados Unidos de América]] | 2016-08-17 | [[Ficheiro:Katharine Blodgett Gebbie.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q26711980|Q26711980]] | [[Jo Ann Joselyn]] | [[St. Francis]] | 1943-10-04 | | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q26790878|Q26790878]] | [[Begoña Vila]] | [[Vigo]] | 1963 | [[España]] | | [[Ficheiro:Begoña Vila (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q26803749|Q26803749]] | [[Jacqueline Bergeron]] | [[Marsella]] | 1942-01-28 | [[Francia]] | 2024-12-20 | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q26807791|Q26807791]] | [[Amina Helmi]] | [[Bahía Blanca]] | 1970-10-06 | [[Arxentina]]<br/>[[Reino dos Países Baixos]] | | [[Ficheiro:Amina Helmi (Bram Saeys) 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q27306946|Q27306946]] | [[Mercedes López-Morales]] | [[Tenerife]] | 1973 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Mercedes-Lopez-Morales.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q27452426|Q27452426]] | [[Sandra Savaglio]] | [[Cosenza]] | 1967-09-27 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Roma1 Enrico Cisnetto nov 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q27805716|Q27805716]] | [[Cecilia Ceccarelli]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q27808263|Q27808263]] | [[Romana Ratkiewicz-Landowska]] | | 20th century | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q27983621|Q27983621]] | [[Manuela Campanelli]] | [[Suíza]] | | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q27996654|Q27996654]] | [[Sylvaine Turck-Chièze]] | | 1951 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q28007332|Q28007332]] | [[Maura McLaughlin]] | [[Filadelfia]] | 1972-05-25 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q28120679|Q28120679]] | [[Mirjam Dular]] | [[Kranj]] | 1967-12-08 | [[Eslovenia]] | | [[Ficheiro:Mirjam Dular 000.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q28703071|Q28703071]] | [[Iryna Izotova]] | [[Melnytsia-Podilska]] | 1952-01-12 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q28739774|Q28739774]] | [[Ascensión del Olmo Orozco]] | [[Granada]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q28757988|Q28757988]] | [[Jo Dunkley]] | | 1979 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jo Dunkley delivers plenary lecture (19566551321).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q28815743|Q28815743]] | [[Bérengère Dubrulle]] | [[Dieppe]] | 1965-07-26 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q28823527|Q28823527]] | [[Christine Wilson]] | | | [[Canadá]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q28828105|Q28828105]] | [[Nabila Aghanim]] | [[Alxer]] | | [[Alxeria]] | | [[Ficheiro:Nabila Aghanim.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q28973038|Q28973038]] | [[Karen Masters]] | | 1979 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Karen Masters, astronomer, December 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q29052332|Q29052332]] | [[Ellen Gould Zweibel]] | [[Nova York]] | 1952-12-20 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q29354904|Q29354904]] | [[Maruša Bradač]] | [[Maribor]] | 1978-01-09 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q29470887|Q29470887]] | [[Suzanne Staggs]] | | 1965-05-11 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q29584600|Q29584600]] | [[Sidney C. Wolff]] | [[Sioux City]] | 1941-06-06 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sidney Wolff, former NOAO Director (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q29833949|Q29833949]] | [[Rebekah Dawson]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Program Scientist in the Planetary Science Division Rebekah Dawson-Rigas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q29834669|Q29834669]] | [[Kathleen Fontaine]] | | 1962-03-22 | | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q29958697|Q29958697]] | [[Frédérique Marion]] | | | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Portrait Frédérique Marion.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q30078698|Q30078698]] | [[Cecilia Scorza de Appl]] | [[Hamburgo]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q30078733|Q30078733]] | [[Karin Lind]] | [[Motala]] | 1984 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q30110233|Q30110233]] | [[Jessica Lovering]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q30118613|Q30118613]] | [[Suzy Collin-Zahn]] | | 1938-09<br/>1938 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Suzy Collin-Zahn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q30527449|Q30527449]] | [[Hagar Landsman]] | [[Haifa]] | 1974-12-31 | [[Israel]] | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q30672876|Q30672876]] | [[Alice K. Harding]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Alice Harding astrophysicist.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q30903104|Q30903104]] | [[Kathy Vivas]] | [[Tovar]] | 1972 | [[Venezuela]] | | [[Ficheiro:Kathy Vivas at her desk (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q30929733|Q30929733]] | [[Aya Ishihara]] | [[Prefectura de Shizuoka]] | 1974 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q31180120|Q31180120]] | [[Norma Sanchez]] | [[Ensenada]] | 1952 | [[Francia]]<br/>[[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Norma Sanchez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q33103865|Q33103865]] | [[Lynn R. Cominsky]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q33984718|Q33984718]] | [[Andrea K. Dupree]] | [[Boston]] | 1939-09-17 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Andrea K. Dupree, Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, at the cassegrain focus of the 4-m Mayall telescope of the National Optical Astronomy Observatories, Kitt Peak, AZ..jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q34004293|Q34004293]] | [[Lyndsay Fletcher]] | | 1968 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q34004374|Q34004374]] | [[Moira Mary Jardine]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q38359989|Q38359989]] | [[Selma de Mink]] | | 1983 | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q41570105|Q41570105]] | [[Wanda Díaz-Merced]] | [[Porto Rico]] | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q42293328|Q42293328]] | [[Patricia Ann Whitelock]] | | 1951-02-22 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q42907503|Q42907503]] | [[Jessica Leigh Jones]] | | 1994-07-22 | | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q45319117|Q45319117]] | [[Hiranya Peiris]] | [[Sri Lanka]] | 1974 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Hiranya Peiris NAM 2012 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q46036363|Q46036363]] | [[Marica Branchesi]] | [[Urbino]] | 1977-03-07 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:IAU GA 2018 (DSC 0989) - Marica Branchesi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q46185523|Q46185523]] | [[Nandivada Rathnasree]] | [[India]]<br/>[[Andhra Pradesh|Andra Pradex]] | 1963-11-26 | [[India]] | 2021-05-09 | [[Ficheiro:Rathnasree Nandivada - Kolkata 2011-09-24 5685.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q46443677|Q46443677]] | [[Sachiko Tsuruta]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q47451357|Q47451357]] | [[Sarbani Basu]] | | 20th century | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q47492985|Q47492985]] | [[Jessie Christiansen]] | [[Australia]] | 20th century | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Jessie Christiansen at Palomar Observatory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q47493075|Q47493075]] | [[Carole Mundell]] | | 1969-08-17 | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q47503529|Q47503529]] | [[Michele Bannister]] | | 1986 | [[Nova Zelandia]] | | [[Ficheiro:Michele Bannister in Hawai'i.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q48688240|Q48688240]] | [[Jen Gupta]] | | 20th century | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jen Gupta 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q48699976|Q48699976]] | [[Sheila Kanani]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Bright Club London - Sheila Kanani 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q49159355|Q49159355]] | [[Pippa Goldschmidt]] | [[Londres]] | 1972 | [[Reino Unido]]<br/>[[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Pippa Goldschmidt.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q50316003|Q50316003]] | [[Mónica Rubio]] | [[Santiago de Chile]] | 1955-06-09 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q50377218|Q50377218]] | [[Magdalena González Sanchez]] | [[Cidade de México]] | 1974-05-08 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q50426992|Q50426992]] | [[Vesna Milosevic-Zdjelar]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:VMZ.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q50505758|Q50505758]] | [[Melanie Johnston-Hollitt]] | [[Darwin, Australia|Darwin]] | 1974-09-08 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:MelanieJohnston-Hollitt Trailblazers.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q50746152|Q50746152]] | [[Sandra Chapman]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q50937955|Q50937955]] | [[Chiara M. F. Mingarelli]] | | 20th century | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Chiara Mingarelli.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q51329455|Q51329455]] | [[Teresa Anderson]] | | 1962-12 | | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q51337661|Q51337661]] | [[Sarah Milkovich]] | | | | | [[Ficheiro:Sarah Milkovich on NASA system engineering.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q51713416|Q51713416]] | [[Sarah Hörst]] | | 1982-04-22 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q51754915|Q51754915]] | [[Suzie Imber]] | [[Aylesbury]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Suzie Imber at Goddard Space Flight Center.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q52450856|Q52450856]] | [[Donatella Ricci]] | [[Roma]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q52450865|Q52450865]] | [[Juna Kollmeier]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q52451411|Q52451411]] | [[Anna Watts]] | | 1975 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q52581223|Q52581223]] | [[Nia Imara]] | [[East Oakland]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q52707485|Q52707485]] | [[Shohini Ghose]] | | 1974 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Shohini brch 2018-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q52951867|Q52951867]] | [[Aneurin Evans]] | | 1947 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q52982826|Q52982826]] | [[Christine Joblin]] | | 1967-08-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q53585748|Q53585748]] | [[Lindsay Glesener]] | | | | | [[Ficheiro:Lindsay PI.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q53952299|Q53952299]] | [[Pauline Barmby]] | | 1972-12-29 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Pauline Barmby with Gemini-North Telescope.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q53952363|Q53952363]] | [[Eva Gloria Villaver Sobrino]] | [[provincia de Palencia]] | 20th century | [[España]] | | [[Ficheiro:Eva Villaver DN 1444.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q53970244|Q53970244]] | [[Guilaine Lagache]] | [[Amiens]] | 1972 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q53996608|Q53996608]] | [[Nanda Rea]] | [[Roma]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Nanda Rea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q54193999|Q54193999]] | [[Bárbara Rojas-Ayala]] | [[Santiago de Chile]] | 1981-12-31 | [[Chile]] | | [[Ficheiro:Bárbara Rojas Ayala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q54371429|Q54371429]] | [[Marta Graciela Rovira]] | [[Arxentina]] | 20th century | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:Marta Rovira (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q54495027|Q54495027]] | [[Julie Hlavacek-Larrondo]] | [[Calgary]] | 1986-07-10 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Julie Hlavacek-Larrondo (2019).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q54871429|Q54871429]] | [[Burçin Mutlu-Pakdil]] | | | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Dr.BurcinMP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q55081118|Q55081118]] | [[Haley Gomez]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q55096795|Q55096795]] | [[Patricia Beatriz Tissera]] | | 20th century | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q55195306|Q55195306]] | [[Tara Murphy]] | | 1976-02-22 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q55386740|Q55386740]] | [[Sarah Tuttle]] | [[Santa Cruz (Q159232)|Santa Cruz]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Stuttle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q55615002|Q55615002]] | [[Jennifer Hoffman]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q55670395|Q55670395]] | [[Emma Chapman]] | | 1988 | | | [[Ficheiro:Dr Emma Chapman 1b2a.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q55971435|Q55971435]] | [[Serena Viti]] | [[Italia]] | 1972 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q56350595|Q56350595]] | [[Tabata Amaral]] | [[São Paulo]] | 1993-11-14 | [[Brasil]] | | [[Ficheiro:2024-07-10 Senado Federal, 11 (Tabata Amaral).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q56486826|Q56486826]] | [[Hannah R Wakeford]] | | | | | [[Ficheiro:Hannah Wakeford at AAAS 2025 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q56528627|Q56528627]] | [[Lilia Ferrario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q56547378|Q56547378]] | [[Jane R. Rigby]] | [[Arizona]] | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jane Rigby 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q56550799|Q56550799]] | [[Giulia Rodighiero]] | [[Vicenza]] | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q56576808|Q56576808]] | [[Suzanne Aigrain]] | | 1979-01-09 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Prof Suzanne Aigrain.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q56640438|Q56640438]] | [[Emma Bunce]] | | 1975 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Professor Emma Bunce portrait 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q56640475|Q56640475]] | [[Philippa Browning]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q56907097|Q56907097]] | [[Amélie Saintonge]] | [[Montreal]] | 1980 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q57076713|Q57076713]] | [[Claudia Maraston]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q57077629|Q57077629]] | [[Raffaella Schneider]] | [[Florencia]] | 1971 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q57078962|Q57078962]] | [[Sangeeta Malhotra]] | | 1968-04-25 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q57171434|Q57171434]] | [[Francesca Figueras]] | [[Molins de Rei]] | 1958 | [[España]] | | [[Ficheiro:Francesca Figueras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q57242775|Q57242775]] | [[Daryl Haggard]] | [[Seattle]] | | | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q57312801|Q57312801]] | [[Patricia Schady]] | | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q57338487|Q57338487]] | [[Marija Strojnik Scholl]] | [[Liubliana]] | 1950-07-13<br/>1950 | [[Eslovenia]] | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q57415965|Q57415965]] | [[Caitlin Casey]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q57512994|Q57512994]] | [[Ilse Cleeves]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q57523273|Q57523273]] | [[Catherine Jane Clarke]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q57596817|Q57596817]] | [[Julia Roman-Duval]] | | | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Julia Roman-Duval at AAAS 2025 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q57653565|Q57653565]] | [[Sarah Rugheimer]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q57735762|Q57735762]] | [[Camila Navarrete]] | | 1988 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q58215495|Q58215495]] | [[Samaya Nissanke]] | [[Londres]] | 1978 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q58246250|Q58246250]] | [[Lihwai Lin]] | | | [[Taiwán]] | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q58246368|Q58246368]] | [[Rebecca Smethurst]] | [[Lancashire]] | 1990-05-15 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Becky Smethurst Fame Lab 2 (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q58247064|Q58247064]] | [[Mariana Vargas-Magana]] | | | [[México]] | | [[Ficheiro:Mariana Vargas-Magaña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q58248525|Q58248525]] | [[Marina Cortês]] | | 1974 | [[Portugal]] | | [[Ficheiro:Marina Cortês.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q58371795|Q58371795]] | [[Anna Barnacka]] | [[Brzesko]] | 1984-07-28 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:AnnaB--2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q58377623|Q58377623]] | [[Cecilia Lunardini]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q58449503|Q58449503]] | [[Manuela Temmer]] | | | [[Austria]] | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q58462498|Q58462498]] | [[Jarita Holbrook]] | [[Honolulu]] | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q58468289|Q58468289]] | [[Sarah Vigeland]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q58477962|Q58477962]] | [[Paola Pinilla]] | [[Bogotá]] | 1986-12 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Paola Pinilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q58490518|Q58490518]] | [[Daniela Calzetti]] | [[Parma]] | | [[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Daniela Calzetti.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q58841774|Q58841774]] | [[Dina Prialnik]] | [[Bucarest]] | 1950 | [[Israel]]<br/>[[Romanía]] | | [[Ficheiro:DinaPrialnik.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q58911714|Q58911714]] | [[María Teresa Ceballos]] | | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q58913848|Q58913848]] | [[Jeyhan Kartaltepe]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q58914114|Q58914114]] | [[Rosemary Coogan]] | [[Belfast]] | 1991 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:ESA astronaut announcement Class of 2022 (52519695164) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q58917985|Q58917985]] | [[Isabella M. Gioia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q58929215|Q58929215]] | [[Eve Ostriker]] | | 1965 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q58931336|Q58931336]] | [[Simona Hunyadi Murph]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q59156510|Q59156510]] | [[Georgeanne R. Caughlan]] | [[Montesano, Washington|Montesano]] | 1916-10-25 | [[Estados Unidos de América]] | 1994-01-03 | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q59160386|Q59160386]] | [[Fatoumata Kébé]] | [[Montreuil]] | 1985-06-26 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Fatoumata Kébé.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q59209897|Q59209897]] | [[Émeline Bolmont]] | [[Toul]] | 1986-08-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q59667442|Q59667442]] | [[Jean L. Turner]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q59669398|Q59669398]] | [[Roberta Humphreys]] | [[Indiana]] | 1944 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q59670724|Q59670724]] | [[Jean Brodie]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q59671468|Q59671468]] | [[Nikole Lewis]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Nikole Lewis during a TRAPPIST-1 planets briefing.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q59672097|Q59672097]] | [[Mariska Kriek]] | | | [[Reino dos Países Baixos]] | | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q59672514|Q59672514]] | [[Marla Geha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q59672626|Q59672626]] | [[Viviana Acquaviva]] | | 1979-06-05 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q59673993|Q59673993]] | [[Vernesa Smolcic]] | [[Zagreb]] | 1980-02-23 | [[Croacia]] | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q59674209|Q59674209]] | [[Deidre Hunter]] | | 1953 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q59674381|Q59674381]] | [[Gisela Ortiz León]] | [[Estado de Oaxaca|Oaxaca]] | 1987-07-06 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q59674497|Q59674497]] | [[Sabrina Stierwalt]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q59674748|Q59674748]] | [[Eleonora Troja]] | | | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Eleonora Troja.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q59675947|Q59675947]] | [[Ilaria Pascucci]] | [[Pesaro]] | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q59676291|Q59676291]] | [[Maryam Modjaz]] | | | [[Alemaña]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q59676372|Q59676372]] | [[Almudena Alonso Herrero]] | | 1968-12-02 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q60046183|Q60046183]] | [[Orsola De Marco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q60214717|Q60214717]] | [[Monika Mościbrodzka]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q60322283|Q60322283]] | [[Nicole Lloyd-Ronning]] | | | | | [[Ficheiro:Nicole Lloyd-Ronning of Los Alamos National Laboratory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q60369891|Q60369891]] | [[Véronique Buat]] | [[Marsella]] | 1962-09-20 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q60410191|Q60410191]] | [[Elizabeth Tasker]] | [[Reino Unido]] | 1980-07-12 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Elizabethtasker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q60607808|Q60607808]] | [[Anna Scaife]] | | 1981-05-20 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Anna Scaife for World Economic Forum.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q60637670|Q60637670]] | [[Barbara A. Williams]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q60645144|Q60645144]] | [[Blakesley Burkhart]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q60843196|Q60843196]] | [[Casiana Muñoz Tuñón]] | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1960 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q61019127|Q61019127]] | [[Erika T. Hamden]] | [[Montclair]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Erikahamden.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q61041134|Q61041134]] | [[Sarah Gallagher]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q61290058|Q61290058]] | [[Aneta Siemiginowska]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q61862537|Q61862537]] | [[Valerie Myerscough]] | | 1942-06-20 | [[Reino Unido]] | 1980-11-08 | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q61997022|Q61997022]] | [[Cécile Renault]] | [[Amiens]] | 1970-09-19 | [[Francia]] | 2021-04-05 | [[Ficheiro:L'astrophysicienne Cécile Renault.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q62004693|Q62004693]] | [[Mirjana Pović]] | [[Pančevo]] | 1981-08-08 | [[Serbia]] | | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q62032117|Q62032117]] | [[Alejandra Melfo]] | [[Montevideo]] | 1965-02-26 | [[Venezuela]]<br/>[[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q62065323|Q62065323]] | [[Angela Speck]] | [[Bradford]] | | | | [[Ficheiro:Angela Speck.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q62112680|Q62112680]] | [[Kerstin Perez]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q62119085|Q62119085]] | [[Claude van 't Veer-Menneret]] | [[Madagascar]] | 1929-01-05<br/>1929 | [[Francia]] | 2022-01-19<br/>2022 | [[Ficheiro:Claude van 't Veer-Menneret (2007).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q62283357|Q62283357]] | [[Natalia Hennadiivna Stxukina]] | [[Brody]] | 1948-07-27 | [[Ucraína]] | | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q62286982|Q62286982]] | [[Margarita Rosado Solís]] | [[Mérida (Q165204)|Mérida]] | 1950-11-27 | [[México]] | | [[Ficheiro:MargaritaRosado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q62504200|Q62504200]] | [[Anais Möller]] | [[Venezuela]] | 20th century | [[Venezuela]] | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q62629910|Q62629910]] | [[Kirsten Kraiberg Knudsen]] | | 1976 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | [[Ficheiro:Kirsten Kraiberg Knudsen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q62630454|Q62630454]] | [[Maret Einasto]] | [[Tartu]] | 1958-10-08 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q62693167|Q62693167]] | [[Suzanna Randall]] | [[Colonia, Alemaña|Colonia]] | 1979-12-06 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Suzanna Randall at ESO Headquarters in Garching, Germany.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q63044279|Q63044279]] | [[Paulina Lira]] | | 20th century | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q63198857|Q63198857]] | [[Sara Issaoun]] | | 1994 | | | [[Ficheiro:Sara Issaoun - Euroscipy 2019 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q63198862|Q63198862]] | [[Rebecca Azulay]] | [[Valencia]] | 1988-04-07 | | | |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q63236231|Q63236231]] | [[Catherine Espaillat]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q63377981|Q63377981]] | [[Glennys Farrar]] | | 1946 | | | [[Ficheiro:Glennys Farrar Head Shot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q63762901|Q63762901]] | [[Nicola Fox]] | [[Hitchin]] | 1969 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Nicola Fox NASA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q63917304|Q63917304]] | [[Louise Riofrio]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q64064518|Q64064518]] | [[Dunja Fabjan]] | [[Trieste]] | 1979-12-19 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q64162781|Q64162781]] | [[Patricia T. Boyd]] | | | | | [[Ficheiro:Padi Boyd.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q64920849|Q64920849]] | [[Rita de Cássia dos Anjos]] | [[Olímpia]] | 1983 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q65130722|Q65130722]] | [[Galina Bazilevskaya]] | | 1936-06-29 | [[Unión Soviética]] | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q65934944|Q65934944]] | [[Kirsten Banks]] | [[Sydney]] | 1993-05-30 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:KirstenBanksProfilePhoto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q65974940|Q65974940]] | [[Susan Scott]] | | No/unknown value | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Susan Marjorie Scott in the video '500 million year old star collision discovered'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q66497809|Q66497809]] | [[Misty C. Bentz]] | | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q66593718|Q66593718]] | [[Carmelle Robert]] | | 1962 | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q66684967|Q66684967]] | [[Alexandra Amon]] | [[Porto de España|Porto España]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q66685989|Q66685989]] | [[Terry Kucera]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q67135785|Q67135785]] | [[Clare Parnell]] | | 1970 | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q67168446|Q67168446]] | [[Pascale Garaud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q68483765|Q68483765]] | [[Judith Racusin]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Judith Racusin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q68669231|Q68669231]] | [[Rita Sambruna]] | [[Italia]] | 20th century | [[Italia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sambruna portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q70126501|Q70126501]] | [[Nancy Crooker]] | [[Chicago]] | 1944 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Professor Nancy Crooker.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q71058928|Q71058928]] | [[Dominique Bockelée-Morvan]] | | 1957 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q71332959|Q71332959]] | [[Mariam Sultana]] | | | [[Paquistán]] | | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q72201618|Q72201618]] | [[Artemis Spyrou]] | | | | | [[Ficheiro:Artemis Spyrou experimental nuclear astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q72220700|Q72220700]] | [[Erin P. Macdonald]] | | | | | [[Ficheiro:Dr. Erin Macdonald.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q73357703|Q73357703]] | [[Maryame El Moutamid]] | [[Essaouira]] | 1984 | [[Marrocos]] | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q74250245|Q74250245]] | [[Alyson Brooks]] | [[Minnesota]] | | | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q74415238|Q74415238]] | [[Barbara Ryden]] | [[New Milford]] | 1961-05-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q75165254|Q75165254]] | [[Paula Jofré]] | [[Santiago de Chile]] | 1982-09-22 | [[Chile]] | | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q75994177|Q75994177]] | [[Ivette Fuentes]] | | 1972-10-07 | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q78173281|Q78173281]] | [[Jesse Shanahan]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Jesse Shanahan195290.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q78268347|Q78268347]] | [[Rosine Lallement]] | | 1951 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q79275577|Q79275577]] | [[Kelly Holley-Bockelmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q79658532|Q79658532]] | [[Carole Ann Haswell]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Carole Haswell Shortlisted for Best External Collaboration.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q80142574|Q80142574]] | [[Laura Overdeck]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q80362784|Q80362784]] | [[Kate Isaak]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q85048556|Q85048556]] | [[Anne Green]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q86520442|Q86520442]] | [[Fabienne Casoli]] | [[Le Cannet]] | 1959-06-06 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q86522550|Q86522550]] | [[Laurie Rousseau-Nepton]] | [[Mashteuiatsh]] | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q87401345|Q87401345]] | [[Sibylle Anderl]] | [[Oldenburg]] | 1981-11-29 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q88018800|Q88018800]] | [[Barbara Ercolano]] | [[Nápoles]] | 1977 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q88716825|Q88716825]] | [[Itziar Garate-Lopez]] | | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q88802012|Q88802012]] | [[Eva Novotny]] | [[Brno]] | 1934 | | | |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q90083610|Q90083610]] | [[Sherry H. Suyu]] | | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q90658298|Q90658298]] | [[Lucía González Cuesta]] | [[Cereceda]] | 1985 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q91018069|Q91018069]] | [[Pauline Harris]] | | | | | [[Ficheiro:Pauline Harris 20251127 MacDiarmid Institute 047.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q91863704|Q91863704]] | [[Mary Kontiza]] | [[O Pireo]] | 1945-08 | [[Grecia]] | | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q92532723|Q92532723]] | [[Nicholeen Viall]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q92724821|Q92724821]] | [[Isabelle Grenier]] | | 1958-08-28 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q96107217|Q96107217]] | [[Sarafina Nance]] | [[Austin, Texas|Austin]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sarafina Nance on James Davenport.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q96160122|Q96160122]] | [[Joan Centrella]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q96202764|Q96202764]] | [[Graziella Branduardi-Raymont]] | | | [[Italia]] | 2023-11-03 | |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q96271828|Q96271828]] | [[Jean Krisch]] | | 1939 | | | |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q96337288|Q96337288]] | [[Kelly Korreck]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q96391027|Q96391027]] | [[Lucienne Divan]] | [[Sainte-Radegonde-en-Touraine]] | 1920-09-02 | [[Francia]] | 2015-12-21 | |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q96464747|Q96464747]] | [[Amber Straughn]] | | 1979 | | | [[Ficheiro:Amber Straughn, NASA Astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q96572708|Q96572708]] | [[Miriam Forman]] | | 1939-04-12 | | 2024-05-02 | |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q96625459|Q96625459]] | [[Alanna Connors]] | [[Hong Kong]] | 1956 | | 2013-02-02 | [[Ficheiro:AlanaConnorsPhoto12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q96864041|Q96864041]] | [[Yonit Hochberg]] | [[Ohio]] | 1982-02-11 | [[Israel]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Yonit hochberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q97626496|Q97626496]] | [[Julie McEnery]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q98351746|Q98351746]] | [[Rhea Lüst]] | [[Hannover]] | 1921-04-06 | [[Alemaña]] | 1993-11-12 | |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q98603369|Q98603369]] | [[Louise Edwards]] | | 1978-11-21 | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:EdwAAS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q98687564|Q98687564]] | [[Ana Ulla]] | [[Vigo]] | 1965 | [[España]] | | [[Ficheiro:Ana Ulla Miguel (O Porriño, 2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q99334182|Q99334182]] | [[Shirley Ho]] | | | | | [[Ficheiro:Shirley Ho 2018.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q99980083|Q99980083]] | [[Luise Hedwig Herzberg]] | [[Nürnberg|Núremberg]] | 1906-11-20 | [[Alemaña]]<br/>[[Canadá]] | 1971-06-03 | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q101574471|Q101574471]] | [[Marialuisa Aliotta]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q102076872|Q102076872]] | [[Marina Trevisan]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q102226130|Q102226130]] | [[Mirjana Vukićević-Karabin]] | [[Skopje]] | 1933-11-25 | | 2020-10-02 | |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q102271778|Q102271778]] | [[Gabrielle Allen]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q102275754|Q102275754]] | [[Reshmi Mukherjee]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q102283128|Q102283128]] | [[Maria Lugaro]] | [[Turín]] | 1970-05-26 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Maria Lugaro Aula Rosino UniPadova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q102315711|Q102315711]] | [[Valerie de Lapparent]] | | 1962-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q102383539|Q102383539]] | [[Lia Athanassoula]] | [[Atenas]] | 1948 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Lia Athanassoula.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q102402646|Q102402646]] | [[Elena Terlevich]] | [[La Plata]] | 1946-06-12 | [[Arxentina]] | | [[Ficheiro:ElenaKirilovsky-2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q102410700|Q102410700]] | [[Merle Gold]] | [[Rochester]] | 1921-03-07 | [[Estados Unidos de América]] | 2017-09-29 | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q103071113|Q103071113]] | [[Chiamaka Okoli]] | | 1987 | [[Nixeria]] | 2019-06-06 | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q103092920|Q103092920]] | [[Mónica Rodríguez]] | [[Petrer]] | 1969 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q103209911|Q103209911]] | [[Shobita Satyapal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q103746868|Q103746868]] | [[Antoinette de Vaucouleurs]] | [[18º distrito de París]] | 1921-11-14 | [[Francia]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | 1987-08-29 | [[Ficheiro:Antoinette de Vaucouleurs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q104803942|Q104803942]] | [[Laura Kreidberg]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Laura Kreidberg Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q104840455|Q104840455]] | [[Elizabeth Hays]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q105336907|Q105336907]] | [[Samar Safi-Harb]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q105561142|Q105561142]] | [[Tiziana Di Matteo]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q105568132|Q105568132]] | [[Hae-Young Kee]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q105940579|Q105940579]] | [[Annette S. Lee]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q105946316|Q105946316]] | [[Agnieszka Pollo]] | | 1972-01-11 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Agnieszka Pollo 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q105953391|Q105953391]] | [[Mariona Badenas]] | [[Barcelona]] | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q105973069|Q105973069]] | [[Eileen Gonzales]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q106612694|Q106612694]] | [[Dina Safina]] | | 1990-09-29 | | | |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q106950728|Q106950728]] | [[Irene Tamborra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q107033568|Q107033568]] | [[Violette Impellizzeri]] | [[Saronno]] | 1977-08-15<br/>1977 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Violette Impellizzeri in the Chilean Senate.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q107541954|Q107541954]] | [[Marie Korsaga]] | [[Méguet]] | 1984 | [[Burkina Faso]] | | [[Ficheiro:Marie Korsaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q107657319|Q107657319]] | [[Gail C. McLaughlin]] | | | | | [[Ficheiro:Gail McLaughlin nuclear astrophysicist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q108717716|Q108717716]] | [[汪珍如]] | | 1937-03 | [[República Popular da China]] | 2017-07-20 | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q108847045|Q108847045]] | [[Isabel Rebollido]] | [[Boiro]] | | | | |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q109292269|Q109292269]] | [[Tana Joseph]] | | 1984 | [[Suráfrica]] | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q110752590|Q110752590]] | [[Ileana Chinnici]] | | | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q110812930|Q110812930]] | [[Stefanie Gebauer]] | [[Staaken]] | 1980 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Stefanie Gebauer 20220203 Portrait.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q111645997|Q111645997]] | [[Gabriella Hodosán]] | No/unknown value | 20th century | [[Hungría]] | | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q111647205|Q111647205]] | [[Rosalba Perna]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q111680248|Q111680248]] | [[Judy Karpen]] | | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q111692873|Q111692873]] | [[Makenzie Lystrup]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Makenzie Lystrup Swearing-In (NHQ202304060005) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q112358927|Q112358927]] | [[Stella Andrea Seitz]] | | 1968 | [[Alemaña]] | 2025-07-13 | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q112406547|Q112406547]] | [[Cecylia Iwaniszewska]] | [[Varsovia]] | 1928-11-24<br/>1928-11-28<br/>1928 | [[Polonia]] | 2026-04-05 | [[Ficheiro:Cecylia Iwaniszewska 2022 12 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q112421114|Q112421114]] | [[Ina Šarčević]] | | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q112531992|Q112531992]] | [[Lenka Zychová]] | [[Ostrava]] | 1986 | | | [[Ficheiro:Zychova.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q112598725|Q112598725]] | [[Lauren Flor Torres]] | [[Cali]] | 1989-10-26 | [[Colombia]] | | [[Ficheiro:Lauren Melissa Flor Torres (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q112656238|Q112656238]] | [[Noemi Zabari]] | [[Oświęcim]] | 1989-10-07 | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q113826264|Q113826264]] | [[Deirdre Shoemaker]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q114060284|Q114060284]] | [[Sun Hong Rhie]] | | 1955-03-01 | | 2013 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q114350073|Q114350073]] | [[Simona Gallerani]] | [[Bari]] | 1977 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q114350115|Q114350115]] | [[Edwige Pezzulli]] | [[Polonia]] | 1988 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q114415098|Q114415098]] | [[Aki Roberge]] | [[Kyoto]] | | | | [[Ficheiro:AkiRoberge 29566581520 02f49fee3f o.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q114417587|Q114417587]] | [[Silvia Bonoli]] | [[Boloña]] | 1979 | [[Italia]] | | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q114784180|Q114784180]] | [[Carla Fröhlich]] | | | [[Suíza]] | | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q115335404|Q115335404]] | [[Sara A. Webb]] | | | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Dr Sara Webb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q115943550|Q115943550]] | [[Salma Sylla]] | | | [[Senegal]] | | |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q116161665|Q116161665]] | [[Dorota Rosińska]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q116392174|Q116392174]] | [[Marina Romanova]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q116817477|Q116817477]] | [[Irene González Hernández]] | [[La Orotava]] | 1969-10-20 | [[España]] | 2014-02-13 | [[Ficheiro:Irene Gonzalez Hernandez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q117214921|Q117214921]] | [[Isabelle Vauglin]] | | 1961-02-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q117257983|Q117257983]] | [[V. Ashley Villar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q117279171|Q117279171]] | [[Omaira Gonzalez Martin]] | [[Lanzarote]] | | | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q119770009|Q119770009]] | [[Tina Ibsen]] | | 1986-09-24 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q120364410|Q120364410]] | [[Krystal De Napoli]] | | | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q120495435|Q120495435]] | [[Cristina Volpe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q122151338|Q122151338]] | [[Katy Clough]] | | | [[Reino Unido]] | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q123141116|Q123141116]] | [[Lorin Swint Matthews]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q123168938|Q123168938]] | [[Adrienne Erickcek]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q123226432|Q123226432]] | [[Katrin Heitmann]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q124069398|Q124069398]] | [[Nancy Boggess]] | | 1925 | | 2019 | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q124356010|Q124356010]] | [[Antonia Varela Pérez]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 1965-02-20 | [[España]] | | [[Ficheiro:Antonia Varela Pérez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q124365938|Q124365938]] | [[Anastasia Fialkov]] | [[Qarağandı]] | | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Anastasia Fialkov 2025 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q124808341|Q124808341]] | [[Jadwiga Daszyńska-Daszkiewicz]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q124937149|Q124937149]] | [[Jessica Gaskin]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q125019175|Q125019175]] | [[Maayane Soumagnac]] | | | | | [[Ficheiro:Maayane Soumagnac.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q125694910|Q125694910]] | [[Deborah Haarsma]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q125983420|Q125983420]] | [[Hashima Hasan]] | | 1950-02-08 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q126370734|Q126370734]] | [[Zara Randriamanakoto]] | | 1989-12-31 | [[Madagascar]] | | |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q126908083|Q126908083]] | [[Manisha Caleb]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q126974797|Q126974797]] | [[Charity Woodrum]] | | | | | [[Ficheiro:Charity Woodrum at MMT Observatory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q127869091|Q127869091]] | [[Susanne Hüttemeister]] | [[Altena]] | 1963-09-16 | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q131337690|Q131337690]] | [[Nayra Rodríguez Eugenio]] | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q131343927|Q131343927]] | [[Naoko Kurahashi Neilson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q132174843|Q132174843]] | [[Irene Abril Cabezas]] | [[Madrid]] | 20th century<br/>1998<br/>1998-02-20 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q132780929|Q132780929]] | [[Hillary Diane Andales]] | | 1999-08-19 | [[Filipinas]] | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q133698359|Q133698359]] | [[Rosa Martha Torres López]] | [[Morelia]] | 20th century | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q134932573|Q134932573]] | [[Michelle Larson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q137579160|Q137579160]] | [[Aurora Tumino]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q138498661|Q138498661]] | [[Lourdes Verdes-Montenegro]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q138565956|Q138565956]] | [[Ragadeepika Pucha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q138794070|Q138794070]] | [[Lorena Hernández García]] | [[País Vasco (rexión histórica)|País Vasco]] | 1986-12-28 | [[España]] | | |} {{Wikidata list end}} [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres con datos de Wikidata]] d66dcvkfyenw9v7vzfeg0olgsw9xztl 4 374212 7350932 7328282 2026-04-07T12:27:11Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350932 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de oceanógrafas''', segundo os datos que constan en [[Wikidata]]: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P106 wd:Q3546255 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p27,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! país de nacionalidade ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q118355|Q118355]] | [[Karin Lochte]] | [[Hannover]] | 1952-09-20 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:20160209 KarinLochte 004 MBuchholz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q240701|Q240701]] | [[K. Megan McArthur]] | [[Honolulu]] | 1971-08-30 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Megan McArthur, official portrait (2020) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q241155|Q241155]] | [[Jane Lubchenco]] | [[Denver]] | 1947-12-04 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:LubchencoJane-NOAA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q439046|Q439046]] | [[Sylvia Earle]] | [[Gibbstown]] | 1935-08-30 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:SylviaEarle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q538786|Q538786]] | [[Marie Tharp]] | [[Ypsilanti]] | 1920-07-30 | [[Estados Unidos de América]] | 2006-08-23 | [[Ficheiro:Marie Tharp working with fathometer record (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q1683869|Q1683869]] | [[Marcia McNutt]] | [[Minneapolis, Minnesota|Minneapolis]] | 1952-02-19 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:2023 Marcia McNutt (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q2850173|Q2850173]] | [[Anita Conti]] | [[Ermont]] | 1899-05-17 | [[Francia]] | 1997-12-25 | [[Ficheiro:Anita Conti c1935.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q2851811|Q2851811]] | [[Anny Cazenave]] | [[Draveil]] | 1944-03-03 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q3398252|Q3398252]] | [[Ángeles Alvariño]] | [[Serantes, Ferrol|Serantes]] | 1916-10-03 | [[España]] | 2005-05-29 | [[Ficheiro:ANGELES ALVARIÑO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q3978258|Q3978258]] | [[Susanna Gregory]] | | 1958-11 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Susanna gregory.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q4509588|Q4509588]] | [[Helen Czerski]] | [[Manchester]] | 1978-11-01 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Helen Czerski 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q4794852|Q4794852]] | [[Sallie W. Chisholm]] | [[Marquette, Michigan|Marquette]] | 1947-11-05 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Sallie Chisholm.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q4940077|Q4940077]] | [[Karin Borenäs]] | | 1953 | [[Suecia]] | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q5338692|Q5338692]] | [[Edith Widder]] | [[Arlington]] | 1951-06-11 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Edie thumb 33 ft.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q5451083|Q5451083]] | [[Fiona McLaughlin]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q6120161|Q6120161]] | [[Jacqueline McGlade]] | | 1955-05-31<br/>1955-05-30 | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Jacqueline McGlade.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q6376526|Q6376526]] | [[Katherine Richardson]] | [[Chicago]] | 1954-05-11 | [[Reino de Dinamarca (Q756617)|Reino de Dinamarca]] | | [[Ficheiro:Katherine Richardson (Cropped, 2009).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q6709431|Q6709431]] | [[Lynne Talley]] | [[Schenectady]] | 1954-05-18 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q7493190|Q7493190]] | [[Sheina Marshall]] | [[Rothesay]] | 1896-04-20 | [[Reino Unido]]<br/>[[Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda]] | 1977-04-07 | [[Ficheiro:Sheina Marshall & CM. Yonge cleaning corals.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q7636487|Q7636487]] | [[Sulochana Gadgil]] | [[Pune]] | 1944-06-07 | [[India]]<br/>[[Raj Británico]]<br/>[[Dominio da India]] | 2025-07-24 | [[Ficheiro:Sheila Dikshit giving away the National Award for lifetime contribution in the field of Atmospheric Science & Technology to Prof. Sulochana Gadgil, at the Foundation Day Function of the Ministry of Earth Sciences.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q7648133|Q7648133]] | [[Susan M. Gaines]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:SMGaines.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q11037464|Q11037464]] | [[Josefina Castellví]] | [[Barcelona]] | 1935-07-01 | [[España]] | 2026-02-02 | [[Ficheiro:Josefina Castellví a Medalla Or Generalitat 2014 7092 resize (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q11856869|Q11856869]] | [[Eeva-Liisa Poutanen]] | | 1953 | [[Finlandia]] | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q11963332|Q11963332]] | [[Cecilie Mauritzen]] | | 1961-05-25 | [[Noruega]] | | [[Ficheiro:Cecilie zoom.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q12796043|Q12796043]] | [[Mary Sears]] | [[Wayland]] | 1905-07-18 | [[Estados Unidos de América]] | 1997-09-02 | [[Ficheiro:Mary Sears portrait photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q15429717|Q15429717]] | [[Margaret Leinen]] | | 1946-09-20 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:140808-N-PO203-090 (14843882286).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q16097123|Q16097123]] | [[Miriam Kastner]] | [[Bratislava]] | 1935-01-22 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Image of Miriam Kastner.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q16601514|Q16601514]] | [[María Teresa López Boegeholz]] | | 1927-08-01 | [[Chile]] | 2006-06-06 | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q16648882|Q16648882]] | [[Yocie Yoneshigue Valentin]] | [[Río de Xaneiro]] | 1939 | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q16981973|Q16981973]] | [[Anitra Thorhaug]] | [[Chicago]] | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Anitra Thorhaug.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q18156599|Q18156599]] | [[Susan Avery]] | [[Detroit]] | 1950 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Susan Avery speaking at LOSOS Lab dedication ceremony September 20, 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q18249269|Q18249269]] | [[Aditi Pant]] | [[Nagpur]] | 1943-07-05 | [[India]] | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q18645752|Q18645752]] | [[Hava Hornung]] | | 1929-12-25 | | 2012-12-29 | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q19560080|Q19560080]] | [[Matilene Berryman]] | [[Prince Edward County]] | 1926-12-08 | [[Estados Unidos de América]] | 2003-05-06 | [[Ficheiro:Matilene Berryman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q19631802|Q19631802]] | [[Nadia Pinardi]] | [[Boloña]] | 1956-02-22 | [[Italia]] | | [[Ficheiro:Nadia Pinardi - Celebrazione della Giornata Internazionale della Donna - 138 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q19646955|Q19646955]] | [[Amalia Dutra]] | [[Tarariras]] | 1958 | [[Uruguai]] | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q19667508|Q19667508]] | [[Susan Lozier]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Susan Lozier, Ronie-Richelle Garcia-Johnson Professor of Earth and Ocean Sciences at Duke University.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20675544|Q20675544]] | [[Ashanti Johnson]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Ashanti Johnson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20675586|Q20675586]] | [[Carrie Manfrino]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q20685037|Q20685037]] | [[Naoisé O'Reilly]] | | | | | [[Ficheiro:Dr. Naoisé O'Reilly.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q21262807|Q21262807]] | [[Janet G. Hering]] | | 1958-02-14 | | | [[Ficheiro:EPFL 2020 Janet Hering Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q21263385|Q21263385]] | [[Johanna Baehr]] | [[Jena-Zentrum]]<br/>[[Jena]] | 1977 | [[República Democrática Alemá]] | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q21388191|Q21388191]] | [[Nathália C. da Luz]] | | | [[Brasil]] | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q21395519|Q21395519]] | [[Galina B. Zevina]] | [[Moscova]] | 1926-02-12 | [[Rusia]]<br/>[[Unión Soviética]] | 2002-09-24 | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q21933481|Q21933481]] | [[Silvia Maciá]] | [[Miami]] | 1972 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q22003093|Q22003093]] | [[Alice L. Alldredge]] | [[Denver]] | 1949-02-01 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q22111910|Q22111910]] | [[Tracey T. Sutton]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q23414717|Q23414717]] | [[Dawn J. Wright]] | | 1961-04-15 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dawn Wright.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q23885381|Q23885381]] | [[Lucyna Falkowska]] | | 1951 | [[Polonia]] | 2021-04-07 | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q24572297|Q24572297]] | [[Deborah Steinberg]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q24708160|Q24708160]] | [[Anna Wåhlin]] | [[Gotemburgo]] | 1970 | [[Suecia]] | | [[Ficheiro:150917natfak-annawahlin4955.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q24716867|Q24716867]] | [[Christina R. Riesselman]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Christina Riesselman.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q24718066|Q24718066]] | [[Carlota Escutia Dotti]] | | | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q24851777|Q24851777]] | [[Karen Heywood]] | | | [[Reino Unido]] | | [[Ficheiro:Karen Heywood at sea (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q25345730|Q25345730]] | [[Darlene R. Ketten]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q26235988|Q26235988]] | [[Cornelia Lüdecke]] | [[Múnic]] | 1954-11-25 | [[Alemaña]] | | [[Ficheiro:Lüdecke at the Le Maire Chanal Antarctica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q26276623|Q26276623]] | [[Susan Wijffels]] | [[Bourke]] | 1965-08-03 | [[Australia]] | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q26465225|Q26465225]] | [[Kelly Falkner]] | | 1960-03-01 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q26702586|Q26702586]] | [[Susana Agustí]] | | 20th century | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q26720915|Q26720915]] | [[Viviana Alder]] | [[Puerto San Julián]] | 1957 | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q27063449|Q27063449]] | [[Sara Harris]] | | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q27063473|Q27063473]] | [[Janet Sprintall]] | | | | | [[Ficheiro:JSprintall.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q27979823|Q27979823]] | [[Beth Orcutt]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Beth Orcutt at Deep Carbon 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q28086068|Q28086068]] | [[Ellen R.M. Druffel]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q28356983|Q28356983]] | [[Eugenie Lisitzin]] | [[Dresden]] | 1905-11-03 | [[Finlandia]] | 1989-10-28 | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q28734770|Q28734770]] | [[Janet Grieve]] | | 1940-02-11 | [[Nova Zelandia]] | 2025-08-16 | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q28925099|Q28925099]] | [[E. Virginia Armbrust]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q29515200|Q29515200]] | [[Marie-Fanny L.P. Racault]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q29841520|Q29841520]] | [[Monika Rhein]] | | | [[Alemaña]] | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q30069614|Q30069614]] | [[Karen Wishner]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q30223651|Q30223651]] | [[Jody Deming]] | [[Houston, Texas|Houston]] | 1952-06-02 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q30754283|Q30754283]] | [[Patricia Ricard]] | [[Madrid]] | 1963-02-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q32117910|Q32117910]] | [[Lotte Möller]] | [[Koblenz]] | 1893-06-17 | [[Alemaña]] | 1973-06-22 | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q37836869|Q37836869]] | [[Claudia Benitez-Nelson]] | | 1972 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Dr. Claudia Benitez-Nelson.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q37837041|Q37837041]] | [[Julie A. Huber]] | | | | | [[Ficheiro:Julie Huber in Beyond the Cradle 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q41486582|Q41486582]] | [[Marie Poland Fish]] | [[Paterson, Nova Jersey|Paterson]] | 1902-05-22 | [[Estados Unidos de América]] | 1989 | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q44109154|Q44109154]] | [[Samantha B. Joye]] | [[Laurinburg]] | 1965-08-16 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Mandy Oceanus 2012 (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q47090491|Q47090491]] | [[Sabrina Speich]] | [[Milán]] | 1964-06-10 | [[Alemaña]]<br/>[[Francia]] | | [[Ficheiro:Sabrina Speich.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q47485564|Q47485564]] | [[Kate Moran]] | | 20th century | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q48806419|Q48806419]] | [[Usha Varanasi]] | | 1941 | | | [[Ficheiro:Usha Varanasi, marine scientist, Seattle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q50377215|Q50377215]] | [[Nancy Marcus]] | [[Nova York]] | 1950-05-17 | [[Estados Unidos de América]] | 2018-02-12 | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q50494899|Q50494899]] | [[Juana Magdalena Santana Casiano]] | [[Gran Canaria]] | 1965-03 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q50767755|Q50767755]] | [[Marta Gil González]] | [[Lalín]] | 1986 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q51163856|Q51163856]] | [[Catherine Jeandel]] | | 1957-01-29 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q51754448|Q51754448]] | [[Kathleen Crane]] | | 1951-09-07 | | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q52623790|Q52623790]] | [[Michèle Marie Fieux]] | | 1940-10-25 | | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q53812154|Q53812154]] | [[Mira Zore-Armanda]] | [[Zagreb]] | 1930-01-06 | [[Croacia]] | 2012-04-08 | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q55286707|Q55286707]] | [[Cèlia Marrasé Peña]] | [[Barcelona]] | 1957-01-22 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q55425546|Q55425546]] | [[Katarzyna Grzelak]] | | | [[Polonia]] | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q56056917|Q56056917]] | [[Marina Lévy]] | | 1968-05-31 | [[Francia]] | | [[Ficheiro:Marina Lévy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q56222144|Q56222144]] | [[Tessa M. Hill]] | [[Tacoma, Washington|Tacoma]] | | | | [[Ficheiro:Hill Tessa Headshot 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q56440766|Q56440766]] | [[Moninya Roughan]] | | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q56512039|Q56512039]] | [[Sonia Ribes-Beaudemoulin]] | [[Saint-Pierre (Q249884)|Saint-Pierre]] | 1953-11-22 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q56556169|Q56556169]] | [[Patricia M. Glibert]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q56628154|Q56628154]] | [[Pamela Hallock]] | [[Pierre, Dacota do Sur|Pierre]] | 1948-06-02 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Pamela Hallock.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q56697413|Q56697413]] | [[Heidi M Sosik]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q56853984|Q56853984]] | [[Stacy D. Jupiter]] | [[Suva]] | 1975 | [[Fiji]] | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q56854986|Q56854986]] | [[Joellen Russell]] | [[Seattle]] | 1970 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Russell Headshot v3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q57138838|Q57138838]] | [[Helen Bostock]] | [[Perth]] | 1977-08-09 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:Helen Bostock portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q57164479|Q57164479]] | [[Claire B. Paris]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q57260082|Q57260082]] | [[Lisa Levin]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q57468654|Q57468654]] | [[Katja Fennel]] | [[Rostock]] | | | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q57507732|Q57507732]] | [[Susanne Menden-Deuer]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q57602672|Q57602672]] | [[Célia J. Sapart]] | [[Val-de-Travers]] | 1982 | [[Suíza]] | | [[Ficheiro:Célia Sapart in 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q57848108|Q57848108]] | [[Adina Paytan]] | [[Israel]] | 1961 | [[Israel]] | | [[Ficheiro:Adina 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q57905626|Q57905626]] | [[Katarzyna Jankowska]] | [[Gdańsk]] | 1968-12-08 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Katarzyna Balbina Jankowska.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q58040204|Q58040204]] | [[Lisa M. Beal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q58069075|Q58069075]] | [[Caroline Ummenhofer]] | [[Friburgo, Alemaña|Friburgo]] | | | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q58098787|Q58098787]] | [[Claudia Cenedese]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q58130734|Q58130734]] | [[Colleen Mouw]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q58148625|Q58148625]] | [[Uta Passow]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q58148992|Q58148992]] | [[Sarah Gille]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q58149165|Q58149165]] | [[Margaret Mulholland]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q58149195|Q58149195]] | [[Rana Fine]] | [[Nova York]] | 1944-04-17 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q58149371|Q58149371]] | [[Katrin Meissner]] | [[Berlín]] | 1971 | [[Australia]] | | [[Ficheiro:KJMeissner portrait (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q58149392|Q58149392]] | [[LuAnne Thompson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q58149399|Q58149399]] | [[Elizabeth B. Kujawinski]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q58207344|Q58207344]] | [[Myriam Sibuet]] | | 1945 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q58227187|Q58227187]] | [[Anya Waite]] | | | [[Canadá]] | | [[Ficheiro:Anya Waite.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q58318531|Q58318531]] | [[Collin Roesler]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q58325638|Q58325638]] | [[Zanna Chase]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q58355771|Q58355771]] | [[Amy Bower]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q58415543|Q58415543]] | [[Ellen S. Kappel]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q58820836|Q58820836]] | [[Catherine Vadon]] | | 1953-12-30 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q59617245|Q59617245]] | [[Shana K. Goffredi]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q59767260|Q59767260]] | [[Ligia Perez Cruz]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q59833895|Q59833895]] | [[Jessica Lundquist]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q60141685|Q60141685]] | [[Naomi Harada]] | [[Obihiro]] | 1967 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q60617973|Q60617973]] | [[Liina Saar]] | | 1982-12-03 | [[Estonia]] | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q61477351|Q61477351]] | [[Paola Malanotte Rizzoli]] | [[Lonigo]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q61658102|Q61658102]] | [[Nina Vinogradova]] | | 1928-05-30 | [[Rusia]] | 1997-03-10 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q62023196|Q62023196]] | [[Marta Gómez Lahoz]] | [[Madrid]] | 1967 | [[España]] | | [[Ficheiro:(Marta Gómez Lahoz) Madrid estrena un espacio cultural diseñado expresamente para niñas, niños y adolescentes 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q62035268|Q62035268]] | [[Pascale Delecluse]] | [[Roubaix]] | 1956-01-23 | [[Francia]] | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q62772857|Q62772857]] | [[Sybil P. Seitzinger]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q63456656|Q63456656]] | [[Darcie Little Badger]] | | 1987 | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Darcie Little Badger 2024 Texas Book Festival.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q63847509|Q63847509]] | [[Barbara Witek]] | | 20th century | [[Polonia]] | 2013-10-28 | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q64868932|Q64868932]] | [[Sarah Fawcett]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q65160561|Q65160561]] | [[Marina Robles García]] | | 20th century | | | [[Ficheiro:Marina Robles García 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q67186033|Q67186033]] | [[Easter Ellen Cupp]] | [[Neola]] | 1904 | | 1999 | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q69498292|Q69498292]] | [[Ana Payo Payo]] | [[Zamora]] | 1986-05-28 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q70278498|Q70278498]] | [[Anela Choy]] | [[Hawai]] | | | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q75940565|Q75940565]] | [[Bess B. Ward]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q79920978|Q79920978]] | [[Deborah A. Bronk]] | | | | | [[Ficheiro:Deborah Bronk.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q81060010|Q81060010]] | [[Roberta Hamme]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q81124274|Q81124274]] | [[Ann Gargett]] | | | [[Canadá]] | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q82094587|Q82094587]] | [[Derya Akkaynak]] | | | [[Turquía]] | | [[Ficheiro:Derya Akkaynak in 2021.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q83701327|Q83701327]] | [[Mirosława Ostrowska]] | | 1960-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q84624250|Q84624250]] | [[Barbara Hickey]] | | 1945 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q88346511|Q88346511]] | [[Cristina Romera Castillo]] | [[Xaén]] | 1982 | [[España]] | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q89291921|Q89291921]] | [[Hanna Mazur-Marzec]] | [[Gdańsk]] | 1956 | [[Polonia]] | | [[Ficheiro:Konferencja harmful blooms of prymnesium hanna mazur marzec.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q90287679|Q90287679]] | [[Angelicque E. White]] | | 20th century | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q90621201|Q90621201]] | [[Carol Clayson]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q92984694|Q92984694]] | [[Tatiana Rynearson]] | [[Ohio]] | | | | [[Ficheiro:Tatiana Rynearson at Metcalf Institute.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q94271857|Q94271857]] | [[María Victoria Besada Montenegro]] | [[Vigo]] | 1961-03-23 | [[España]] | | [[Ficheiro:María Victoria Besada Montenegro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q95328008|Q95328008]] | [[Elizabeth A. Canuel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q96104140|Q96104140]] | [[Helga Gomes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q96473034|Q96473034]] | [[Karen Von Damm]] | | 1955-02-07 | [[Estados Unidos de América]] | 2008-08-15 | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q96636980|Q96636980]] | [[Shubha Sathyendranath]] | | | [[India]]<br/>[[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q98613818|Q98613818]] | [[Maria Paz Chidichimo]] | | | [[Arxentina]] | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q98887766|Q98887766]] | [[Zoi-Heleni Michalopoulou]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q99349874|Q99349874]] | [[Brenda H Konar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q101234426|Q101234426]] | [[Patila Amosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q102159748|Q102159748]] | [[Rebecca Woodgate]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q102532757|Q102532757]] | [[Jennifer MacKinnon]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q104213918|Q104213918]] | [[Patricia A. Wheeler]] | [[Os Ánxeles]] | 1949 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q106028736|Q106028736]] | [[June Pattullo]] | | 1921 | | 1972 | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q106498688|Q106498688]] | [[Jimena Quirós|Jimena Quirós Fernández y Tello]] | [[Almería]] | 1899-12-05 | [[España]] | 1983 | [[Ficheiro:Jimena Quirós Comité de juventud Universitaria femenina (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q106805015|Q106805015]] | [[Mary Wilcox Silver]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q106923101|Q106923101]] | [[Rumaitha Al Busaidi]] | [[Omán]] | 20th century | [[Omán]] | | [[Ficheiro:Rumaitha Al Busaidi at Sustainable Development Impact Summit 2021.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q107095725|Q107095725]] | [[Mary Jane Perry]] | | 1948 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q107208748|Q107208748]] | [[Roberta Eike]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q107254989|Q107254989]] | [[Paula S. Bontempi]] | | 1970-04 | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q107548517|Q107548517]] | [[Margaret Delaney]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q107568451|Q107568451]] | [[Roberta Marinelli]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | [[Ficheiro:Marinelli medRes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q107596395|Q107596395]] | [[Ana Christina Ravelo]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q107719111|Q107719111]] | [[Clare Reimers]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q108300567|Q108300567]] | [[Eileen E. Hofmann]] | | 1952 | | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q109798335|Q109798335]] | [[Allison Fong]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q109827512|Q109827512]] | [[Phyllis Stabeno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q109955992|Q109955992]] | [[Carin Ashjian]] | | 1960-04-13 | | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q110799401|Q110799401]] | [[Evelyn Lessard]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q111097125|Q111097125]] | [[Hilairy E. Hartnett]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q111204444|Q111204444]] | [[Kathleen Stafford]] | | | [[Estados Unidos de América]] | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q111497732|Q111497732]] | [[Kendra Daly]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q111540608|Q111540608]] | [[Maureen Conte]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q111700091|Q111700091]] | [[Sonya Legg]] | | | | | [[Ficheiro:Sonya Legg at Chicheley Hall in 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q112228181|Q112228181]] | [[Catalina Martinez]] | | | | | [[Ficheiro:Catalinamartinez.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q112431713|Q112431713]] | [[Frances Lawrence Parker]] | | 1906 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q114434160|Q114434160]] | [[Lisan Yu]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q115611880|Q115611880]] | [[Christine Elizabeth Essenberg]] | | 1879 | | 1965 | [[Ficheiro:Essenberg 1038.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q120637556|Q120637556]] | [[Margaretha Brongersma-Sanders]] | [[Kampen]] | 1905-02-20 | | 1996-06-03 | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q121268404|Q121268404]] | [[Ruth Cerezo-Mota]] | | | [[México]] | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q123945904|Q123945904]] | [[Carmen Aldecoa]] | [[Turón]] | 1897-12-10 | | 1988 | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q124021877|Q124021877]] | [[Waka Ōkoshi]] | [[Sendai]] | 1960 | [[Xapón]] | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q128579357|Q128579357]] | [[Leticia Carvalho]] | | 1973 | | | [[Ficheiro:Leticia Carvalho.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q129691388|Q129691388]] | [[Margaret King Robinson]] | [[Provo, Utah|Provo]] | 1906-02-23 | [[Estados Unidos de América]] | 2006-02-20 | [[Ficheiro:MargaretKingRobinson1953.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q136721171|Q136721171]] | [[Kristine C. Harper]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q136802389|Q136802389]] | [[Purnima Ratilal]] | | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q137212198|Q137212198]] | [[Megan Ballard]] | | | | | |} {{Wikidata list end}} [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres con datos de Wikidata]] lyjw35hky4iqtq067tft1o8r28bc8hp 0 401063 7351107 7342144 2026-04-07T20:06:12Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351107 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Organización}} '''MI6''' ('''Secret Intelligence Service''', SIS) é un [[servizo de intelixencia]] e información do goberno inglés. O MI6 fai as funcións de seguridade interna e externa do [[Reino Unido]]. Ten a súa sede dende [[1995]] en [[Vauxhall Cross]], [[Londres]]. ==Notas== {{listaref}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Reino Unido]] [[Categoría:Servizos de intelixencia]] buk4ik5yhkktw4a5ojry6g4rzbftxwe 3 402202 7351177 7343911 2026-04-08T01:00:31Z Estevoaei 1131 Nova sección: /* Descritos pola EGU segundo Wikidata */ 7351177 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{arquivos}} <div style="-moz-transform:rotate(-2deg);-webkit-transform:rotate(-2deg); transform:rotate(-2deg);">__TOC__</div> {{Usuario:HombreDHojalata/Asínao}} == [[Osvaldo Moles]] == Bom dia, querido HombreDHojalata, como estàs? Yo bien. Por favor, te pido 2 minutos por un contextito en esta nueva pagina abierta ahora mismo. Muchas gracias por todo, y se precisa, podria contextar-te en Italiano. Hasta luego. [[Usuario:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Conversa usuario:Rei Momo|conversa]]) 20 de outubro de 2022 ás 07:04 (UTC) : Grazie mille por la visita, heasta luego!!! [[Usuario:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Conversa usuario:Rei Momo|conversa]]) 20 de outubro de 2022 ás 08:37 (UTC) == BORRADO DUNHA PÁXINA SOBRE A BIOGRAFÍA DUN ETNÓGRAFO GALEGO == Boa tarde, póñome en contacto con vostede para saber que mecanismos se empregan á hora de determinar a relevancia dunha páxina na Wikipedia. A cuestión é que realicei unha aportación sobre a biografía e a bibliografía dun etnógrafo galego (José María López Ferro) que recentemente foi nomeado Cronista Oficial da Vila de As Pontes de García Rodríguez, e que é o artífice do Museo Etnográfico Monte Caxado da mesma vila, e un "bibliotecario" Rjgalindo borrou a páxina polos seguintes motivos: * '''[[Wikipedia:BR#A4|A4]]''': Página sin &nbsp;'''[[Wikipedia:Relevancia enciclopédica|interés enciclopédico]]'''. Recuerda que [[Wikipedia:Lo que Wikipedia no es#Wikipedia%20no%20es%20una%20colecci%C3%B3n%20de%20informaci%C3%B3n%20sin%20criterio|Wikipedia no es una colección de información sin criterio]]. Para crear un artículo enciclopédico con más garantías de éxito, te sugerimos que utilices el [[Wikipedia:Asistente para la creación de artículos|asistente para la creación de artículos]]. * '''[[Wikipedia:BR#G3|G3]]''': Página de promoción, [[Wikipedia:Páginas de autopromoción|autopromoción]], [[Wikipedia:Spam|publicidad]] o que contiene muchos [[Wikipedia:Evita juicios de valor|elogios innecesarios]] que no le permiten tener una '''[[Wikipedia:Punto de vista neutral|redacción neutral]].''' En absoluto se trata dun artigo de autopromoción xa que está sendo creado por un usuario distinto á persoa obxecto do artigo. E o de que carece de interese enciclopédico, é totalmente subxectivo. Agradecería se me puidese axudar con este problema para poder solventar os erros nos que poida incurrir o artigo e recuperar a súa visibilidade pública canto antes. Un saúdo [[Usuario:Cheivan|Cheivan]] ([[Conversa usuario:Cheivan|conversa]]) 23 de outubro de 2022 ás 14:25 (UTC) :Ola {{ping|Cheivan}}. :O que estás contando sucedeu na Wikipedia en lingua castelá. Esta é a Wikipedia en lingua galega. Son proxectos irmáns pero independentes. Para as túas dubidas sobre o borrado tes que dirixirte a [[:es:Usuario discusión:Rjgalindo]] (da Wikipedia en lingua castelá), que foi quen a marcou para borrado e a [[:es:Usuario discusión:UA31]], que foi o administrador (da Wikipedia en lingua castelá) que cha borrou. :Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 23 de outubro de 2022 ás 14:55 (UTC) ::Graciñas [[Usuario:Cheivan|Cheivan]] ([[Conversa usuario:Cheivan|conversa]]) 24 de outubro de 2022 ás 07:43 (UTC) == José Luis Ribas Fernández == Ola, HdH! Como vai todo? Quería pedirche un favor. Apetéceche crearlle o Q ao escultor [[José Luis Ribas Fernández]]? Dei con el porque é o autor de [[:d:Q115033783]], mais non ten aínda elemento en Wikidata :( Xa me contarás. Graciñas en calquera caso, e un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 3 de novembro de 2022 ás 08:20 (UTC) :{{ping|Estevoaei}}: Adrián, moito non atopei, pero aí vai: [[:d:Q115034981]]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 3 de novembro de 2022 ás 18:25 (UTC) == Galifontes == Ola, HdH. Veño de colocar un documento en Galifontes,[https://gl.wikisource.org/wiki/Bando_do_Estado_de_Guerra_de_18_de_xullo_de_1936,_Sevilla] por se lle queres botar unha ollada e hai que facer algunha corrrección. Saúdos.--[[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 26 de novembro de 2022 ás 13:34 (UTC) ::Tamén crei o artigo de [https://gl.wikiquote.org/wiki/Gonzalo_Queipo_de_Llano Gonzalo Queipo de Llano] en Galicitas. Sabes como se pode engadir unha referencia?. Un saúdo.--[[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 26 de novembro de 2022 ás 21:42 (UTC) :::Ola [[user:MAGHOI|MAGHOI]]. :::Non entendo. As referencias pode poñelas exactamente do mesmo xeito que na Wikipedia. Exemplo: [[:q:Francisco Fernández del Riego]]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 27 de novembro de 2022 ás 11:13 (UTC) ::::Ola, de novo. Era porque en Galifontes non me aparecía, no editor, o botón para colocar referencias, pero o que fixen foi colocar a referencia na Galipedia e copia-lo código. Grazas. --[[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 27 de novembro de 2022 ás 17:16 (UTC) == Xelís de Toro == Ola, HdH! Como vai todo? Vin que o martes día 13 ás 19.30 está o [[Xelís de Toro]] na sede de [[Euseino? Editores]]. Se che coincidise de ir tomarlle unha foto sería fabuloso. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 8 de decembro de 2022 ás 15:41 (UTC) :Oh! Non vai poder ser. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 9 de decembro de 2022 ás 19:14 (UTC) == Paco del Riego == Ola! Quería facerche unha consulta sobre [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Francisco_Fern%C3%A1ndez_del_Riego&type=revision&diff=6099831&oldid=6099527 esta edición] e sobre a referencia 7 (a día de hoxe) no artigo de [[Francisco Fernández del Riego]]. Tes a man o libro de Ceferino de Blas? A referencia é só para a data da voda, ou tamén para o feito de que a nai de don Paco, [[Amada del Riego Fernández]], era descendente de [[Rafael del Riego]]? Non atopo esa información por ningures :/ Moi agradecido! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 14 de decembro de 2022 ás 13:36 (UTC) :Ola [[User:Estevoaei|Adrián]]. :Fíxenlle fotos ao capítulo enteiro (3 páxinas: n<sup>os</sup> 10, 11 e metade da 12), titulado "Descendente del general del Riego", e cargueinas aquí: https://www.flickr.com/photos/hombredhojalata :Dime se as ves ben. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de decembro de 2022 ás 14:05 (UTC) ::Lese ben, si! Uf, pero non vexo probas de que Ramón del Riego fose descendente de Rafael del Riego, pois o xeneral e mais a súa dona (e sobriña) se exiliaron en Inglaterra e non hai constancia de que tivesen descendencia. O libro de Ceferino de Blas ten diversos erros neses propios capítulos (na páxina 10 danse as datas de 1920 e 1923...), e en todo caso indícase que o antepasado máis vello coñecido é o tataravó. Eu collería con pinzas esa referencia, a verdade; son partidario de retirar a afirmación de que a nai (e por tanto el) é descendente de Rafael del Riego. Como o ves? Un saúdo, e moitas grazas polas imaxes! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 14 de decembro de 2022 ás 19:17 (UTC) :::{{ping|Estevoaei}} Retoquei a redacción axustándoa máis a unha cita do propio don Paco, da páxina 17 do libro de De Blas, que poño nas notas. A ver agora. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de decembro de 2022 ás 21:23 (UTC) == Artigo do [[IES Monte Castelo]] == Boas tardes, [[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. Estiven pegando un repaso ao artigo deste instituto, no que puxeches en marzo de 2020 varias plantillas para melloralo. Revisei o estilo e incluín varias referencias á prensa galega e local da zona. Se tes un momento, pídote que o revises a ver se consideras que xa non precisa desas etiquetas. Un saúdo. [[Usuario:Drow male|Drow male]] ([[Conversa usuario:Drow male|conversa]]) 15 de decembro de 2022 ás 19:13 (UTC) == Pumar de Don == Ola, HdH! Como vai? Vin que en agosto moviches [[Pumar de Don, Lourenzá, Lourenzá]] a [[Pumar de Don]]. Normalmente este criterio aplícase a lugares que pertencen a dúas ou máis parroquias, coma [[Os Peares]], pero neste caso non procedería. A que se debeu o movemento? Graciñas! Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 20 de decembro de 2022 ás 10:31 (UTC) :Ola [[user:Estevoaei|Adrián]]. :Enténdese que o das aclaracións (o que vai despois das comas) xurde como solución a un problema, as homonimias, que se dá na maioría dos casos de nomes de lugares de Galicia, cousa que non sucede aquí. ¿Que sentido ten chamarlle ao artigo de "Pumar de Don": "''Pumar de Don, e non sei que máis, e outra cousa máis''", cando o nome do lugar é, simplemente, "Pumar de Don"? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de decembro de 2022 ás 20:53 (UTC) ::Efectivamente, [[Wikipedia:Toponimia]] indica que "cando coincide o mesmo nome para diversos lugares ou accidentes xeográficos, no caso dos lugares úsase o nome do lugar separado por unha coma doutro dato de localización". A excepción a este caso son os lugares e parroquias de Galicia, onde se decidiu incluír no título respectivamente a tripleta "Lugar, parroquia, concello" e "Parroquia, concello". Esta convención -ata onde sei- non aparece en ningunha [[Wikipedia:Políticas e normas|política ou norma]], pero co tempo acadou consenso. ::O asunto é que [[Pumar de Don]] é unha excepción a esta convención non oficializada; de seguir o criterio que aplicaches, anímote a facer o mesmo co resto de topónimos unívocos. Habería que refacer as redireccións existentes, desde [[A Abaira]] até [[A Zurreira]] (Comecei a traballar no asunto en [[Usuario:Estevoaei/topónimos]], pode servir de axuda). Poste ao tema? Anímaste a redactar unha proposta de norma, para deixar o criterio pechado? Un saúdo!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 20 de decembro de 2022 ás 21:27 (UTC) :Ai! Xa debo ir vello, que non teño folgos para todo iso. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de decembro de 2022 ás 22:21 (UTC) == Artigos curtos == Que conste que, aínda que non che responda as mensaxes automáticas, agradezo que me avises dos artigos curtos iniciados por min que conviría mellorar. Non dou feito, pero tan pronto como atope algo de relaxo poreime con eles. En boa medida, será grazas aos recordatorios e ao listado que vai quedando na miña páxina de conversa. Máis nada. Só quería acusar a recepción e agradecer o teu traballo. Saúde e boas festas. --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 26 de decembro de 2022 ás 12:34 (UTC) == Feijoo == : Bueno, mejor, mejor, es mucho indicar, digamos que prefiero reproducciones de la época de vida del retratado, cuando esto no es posible (y en el presente caso del grabado y del cuadro, ambas son unas cuantas décadas posteriores) me inclino por los cuadros (en este caso de Salvador Maella, un pintor de renombre), que suelen tener color y, normalmente, son de mayor calidad de imagen que los grabados ... pero esto es solo una opinión personal. Un saludo. :P.D.: Perdona, pero no me había dado cuenta y he respondido en mi propia página de usuario. Lo copio aquí también. [[Usuario:Zumalabe|Zumalabe]] ([[Conversa usuario:Zumalabe|conversa]]) 23 de xaneiro de 2023 ás 22:52 (UTC) == Leopard 2 == Ola, HdH! Como vai todo? Anímaste a meterlle ao [[Leopard 2]] o [[Modelo:Carro de combate]]? Non sei se é acaído, ou se lle faltaría algún campo. Graciñas en calquera caso. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 25 de xaneiro de 2023 ás 13:52 (UTC) :{{feito}} --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 25 de xaneiro de 2023 ás 22:55 (UTC) == Álbum de Galicia == Ola, HdH! Como vai todo? Quería comentarche un par de cousas a respecto do [[Modelo:Álbum de Galicia]], que ti te manexas mellor ca min con estes trebellos. En realidade quería pedirche un favor triplo.<br />Dunha banda, é posible incluír no [[Modelo:Álbum de Galicia]] unha variante para engadir o nome da persoa autora de cada entrada? Molaba poder facer o mesmo en [[Modelo:Patrimonio Galego]], onde colaboran diferentes persoas. Ademais, sería posible fusionalo con [[Modelo:Álbum da Ciencia]], [[Modelo:Álbum da JAE]], [[Modelo:Álbum de Mulleres]] e [[Modelo:Álbum da Emigración]]? Isto coido xa é máis complicado, pois as url son diferentes.<br />Doutra banda, xa hai 652 persoas no ''Álbum de Galicia'' ([http://consellodacultura.gal/album-de-galicia/coleccion.php?etiqueta=9729 link]); anímaste a promover en Wikidata a creación dunha propiedade "Identificador Álbum de Galicia", para que apareza no Control de autoridades? En fin, xa me contarás que che parecen as ideas, e se as ves factibles (e se che apetece, abofé!). Un saúdo e bo febreiro! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 1 de febreiro de 2023 ás 12:51 (UTC) :{{ping|Estevoaei}} :O vexo complicado, tendo en conta que non sería: <code>Galicia + Ciencia + JAE + Mulleres + Emigración</code> :sería, máis ben, <code>Galicia + (Ciencia ou JAE ou Mulleres ou Emigración)</code> :Con código wiki, como está agora, fáiseme moi complexo para min, e sería tamén complexo de empregar polos usuarios de a pé, penso. :Mudándoo por modelos "Cita web" sucesivos, non sei como para que non sexa obrigatorio cubrir tódolos campos (do contrario sairían en branco). :Dareille algunha volta máis, pero precisamos de alguén más habilidoso. :Por outra banda, o que se pode facer é eliminar os catro temáticos ("Ciencia", "JAE", "Mulleres" e "Emigración") e deixar para todos o "Galicia", que leva aos mesmos contidos. Para iso hai que modificar tódolos números nos artigos que os levan, uns 260. Podo facelo. Dime que che parece. :Sobre propoñer cousas en Wikidata, fáiseme incómodo, polo meu pésimo nivel de inglés. Preferiría que o fixera outro. Porén, se se vai a trasladar ao control de autoridades ... escusamos de facer os traballiños dos que falaba antes. :Hai que ter en conta, tamén, que todo o que estamos trasladando ao Control de Autoridades (e eliminando das "Ligazóns externas") desaparece da "vista mobil". O control de autoridades non aparece na "vista mobil" e a "vista mobil" é a máis empregada para consultar a Wikipedia (refírome á Wikipedia en xeral, descoñezo se o dato tamén é aplicable á Wikipedia en galego). --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 1 de febreiro de 2023 ás 20:55 (UTC) ::Moitas grazas polas interesantes reflexións. Coido que si sería interesante mudar os catro temáticos polo xenérico "Galicia"; se che parece podo modificar eu os números de dous álbumes e ti doutros dous, para repartir traballo. Respecto ao do control de autoridades e a consulta desde o móbil daba para unha boa conversa, a verdade. Tamén é certo que moitas veces nin se entra en Wikipedia, senón que á xente cando fai buscas lle abonda cos resultados que ofrece Google, que á súa vez toma a información de Wikidata, por iso procuro (quizais ás veces teimo en exceso) relacionar alí a información e as bases de datos. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 2 de febreiro de 2023 ás 07:41 (UTC) {{ping|Estevoaei}} Veño de comprobar que nalgúns casos os contidos non coinciden. Véxase o caso de [[Emilia Pardo Bazán]], que ten tres álbumes distintos, de dous autores distintos. Así que o de unificar todos ao ''Álbum de Galicia'' tampouco se debe facer. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 2 de febreiro de 2023 ás 09:59 (UTC) :Outro exemplo: [[María Casares]], ten dous textos distintos, da mesma autora. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 2 de febreiro de 2023 ás 10:06 (UTC) ::Vaia, non caera nesa situación. Queda, xa que logo, descartada a posibilidade de fusión. Non obstante, retomo o primeiro punto: como ves a idea de modificar os modelos para incluír o nome da persoa autora? Sería de especial interese nestes casos en que hai xente con varias entradas nos diferentes álbumes, pero coido que é interesante tamén para o resto de entradas. Habería que ir introducindo a información de forma manual, o cal levará tempo, pero polo menos quedaría aberta esa posibilidade. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 2 de febreiro de 2023 ás 10:34 (UTC) :::{{ping|Estevoaei}} {{Feito}} Agora os modelos admiten varios campos típicos: <code>|apelidos= |nome= |ligazón-autor= |apelidos1= |nome1= |ligazón-autor1= |apelidos2= |nome2= |ligazón-autor2= |ano= </code>... :::Amais xa leva incluído o <code>|ref=harv</code>, polo que agora poden ser ligadas desde o corpo do texto, como referencia, empregando <code>Sfn</code>. Por exemplo: <center> {| class="wikitable" |- | <pre>'''Bibiano Fernández Osorio-Tafall''' foi un científico e político galego, funcionario da [[Organización das Nacións Unidas]].{{Sfn|Fandiño Veiga}} ;Notas {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * {{Álbum da JAE |106 |apelidos=Fandiño Veiga |nome=Xosé Ramón |ligazónautor=Xosé Ramón Fandiño }}</pre> |} que daría como resultado: {| class="wikitable" |- | '''Bibiano Fernández Osorio-Tafall''' foi un científico e político galego, funcionario da [[Organización das Nacións Unidas]].{{Sfn|Fandiño Veiga}} ;Notas {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * {{Álbum da JAE |106 |Bibiano Fernández Osorio-Tafall |apelidos=Fandiño Veiga |nome=Xosé Ramón |ligazónautor=Xosé Ramón Fandiño }} |} </center> :::Xa están completadas tódalas páxinas do [[Álbum da JAE]], e as do [[Álbum da Emigración]] (destas últimas unicamente consta o autor de tres). Agora mételle man, se queres, ás que levan ao [[Álbum de Galicia]], ao [[Álbum da Ciencia]] e ao [[Álbum de Mulleres]]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 5 de febreiro de 2023 ás 12:18 (UTC) ::::Jo, quedou fetén! Pois esta semana comezo co de Mulleres e mais o da Ciencia, e xa loguiño me poño co de Galicia. Mil grazas!! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 5 de febreiro de 2023 ás 12:30 (UTC) == Sica Romero == Ola, HDH. No artigo e a votación de [[Sica Romero]], penso que agora todo está como debe. Non sabía como pecha-la votación, pero estarabillando un pouco coido que atinei. De tódolos xeitos, agradeceríache que lle botases unha ollada, por se houbese que facer algo máis. Grazas pola corrección.--[[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 5 de marzo de 2023 ás 19:21 (UTC) :Ola {{ping|MAGHOI}}. :Como en tódalas votacións. Ao pechar hai que meterlle {{m|Cab}} ao comezo e {{m|Pé}} ao final. :Despois arquivala e despois deixar constancia na páxina de conversa do artigo. :Podes guiarte por outras que hai arquivadas en [[Wikipedia:Votacións para borrar/Arquivo]]. :Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 5 de marzo de 2023 ás 20:13 (UTC) == Saga da Fundación == <nowiki>Grazas, HDH! ~~~~</nowiki> [[User:Agremon|Agremon]]<sup>[[User talk:Agremon|(contacto)]]</sup> 5 de abril de 2023 ás 16:40 (UTC) == Wikipedia:Wikiproxecto fotos de parroquias == Boas!! Poderías actualizar a cor da Pastoriza do Wikiproxecto de fotos de parroquias? Xa ten todas as parroquias con foto. Moitas grazas! --[[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 20 de abril de 2023 ás 20:44 (UTC) :{{Feito}} {{ping|Chairego apc}} Perdón pola tardanza. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 25 de abril de 2023 ás 18:08 (UTC) ::Moitas grazas!! [[Usuario:Chairego apc|Chairego apc]] ([[Conversa usuario:Chairego apc|conversa]]) 25 de abril de 2023 ás 22:15 (UTC) == [[Irma Sèthe]] == Buenas dias, querido HombreDHojalata, como estàs? Quanto tempoooo!!! He abierto esta nueva pagina, y te pido, por favor, un contextito de 4-5 minutos. Si precisas, posso contextar-te en Italiano. Grazie mille por todo y hasta luego!!! [[Usuario:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Conversa usuario:Rei Momo|conversa]]) 27 de abril de 2023 ás 08:50 (UTC) == 213.60.220.174 == 213.60.220.174 estame a editar miña páxina de usuario, por fabor, fai algo. [[Usuario:Destructo 21|Destructo 21]] ([[Conversa usuario:Destructo 21|conversa]]) 15 de maio de 2023 ás 06:19 (UTC) :Ola {{ping|Destructo 21}}. Tes que dirixirte ao [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores|Taboleiro dos administradores]]. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de maio de 2023 ás 06:52 (UTC) ::Graciñas [[Usuario:Destructo 21|Destructo 21]] ([[Conversa usuario:Destructo 21|conversa]]) 15 de maio de 2023 ás 07:26 (UTC) == File:Fotos parroquias Lugo.svg == Ola, HdH! Como vai todo? Quería pedirche un favor; podes actualizar [[:File:Fotos parroquias Lugo.svg]]? O concello de Cospeito xa está completo; e non sei se é sinxelo ou complicado, pero coido que sería bo mudar a cor branca do texto nos concellos que aparecen en amarelo, pois o reducido contraste dificulta a lectura. Como o ves? Un saúdo, e graciñas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 30 de xuño de 2023 ás 06:50 (UTC) :{{feito}} {{ping|Estevoaei}} .--[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 29 de xullo de 2023 ás 09:37 (UTC) == Consulta Instituto Masculino == Ola, HDH. Teño un par de dúbidas que non sei como solventar e pregúntoche a ver se me podes aclarar as cuestións. 1.- Hai unha categoría chamada "Profesores do Instituto Masculino de Lugo". Esa é unha das varias denominacións que tivo, pero hoxe é IES Lucus Augusti. A dúbida é: con aqueles que foron profesores; deben meterse todos nesa mesma categoría ou habería que crear categorías segundo as diferentes denominacións? Digo isto porque hai unha categoría "Uuniversidade Central" e outra "Universidade Complutense". 2.- Quería crear unha categoría chamada "Alumnos do Instituto Masculino de Lugo"; pero non sei como creala, nin cal sería a categoría da que dependería. Quizais: Alumnos de Ensino Secundario? Sería ben seguir a mesma estrutura que hai en Universidade Complutense|Universidade Central? Grazas e un saúdo [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 7 de xullo de 2023 ás 08:25 (UTC) :Ola {{ping|MAGHOI}}. :Sobre o primeiro, fixen unha [[:Categoría:Profesores do IES Lucus Augusti]] "nai", que agora contén a [[:Categoría:Profesores do Instituto Masculino de Lugo]]. :Sobre o segundo, eu non me metería a facer categorías por alumnado de instituto. Unha cousa son as [[alma máter]] e outra os ciclos "inferiores", inda que si, que sabemos que foron moi importantes na formación de destacadas figuras. :Que desfrutes do verán. Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de xullo de 2023 ás 21:14 (UTC) ::Moitas grazas. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 8 de xullo de 2023 ás 10:08 (UTC) == Proposta de portada setembro == Ola, @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. Atendento ao teu chamamento na Taberna, propuxen para a portada de setembro o artigo de [[Hannah Arendt|Hanna Arendt]]. Pore´n non teño claro se o fixen ben. Agradeceríache que lle botases unha ollada e, se hai algo mal, me avisases para aprender. Por outra banda, unha pregunta relacionada co tema. Os artigoss que son de calidade e/ou os artigos que xa foran portada, non se poden repetir?. A miña primeira intención era propor [[Robert Oppenheimer]], por estar de actualidade, pero sempre ma saltaba a votación pechada de cando fora portada (abril de 2019), e o mesmo me pasou con [[Proxecto Manhattan]], que non saíra pero é tamén artigo de calidade, e saíame esta última votación pechada. Grazas por todo. Un saúdo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 26 de agosto de 2023 ás 11:45 (UTC) :Ola {{ping|MAGHOI}}, fixéchelo ben. :Inda que non é o máis habitual, nada impide repetir artigos, de feito xa ten sucedido (tódolos que aparecen en letra grosa en "[[Wikipedia:Artigos da portada]]" estiveron na portada máis dun mes). :En caso de querer abrir unha proposta e topar coa votación vella, simplemente, dentro da proposta, edita o título renomeándoo como "NomedoArtigo (proposta do ano XXXX)" e chántalle a votación nova na parte superior. Por exemplo así: [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3ASobre_Galicia%2FPropostas%2FXela_Arias&diff=5703448&oldid=5111575]. :Grazas a ti. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 26 de agosto de 2023 ás 16:47 (UTC) == Persoeiros == Acertado. Mais, como se unen o nome da vila ás persoas notbles? Ó revés, pode ser por ligazón do nacemento, da morte, da vida... [[User:Agremon|Agremon]]<sup>[[User talk:Agremon|(contacto)]]</sup> 8 de setembro de 2023 ás 13:01 (UTC) == Aurora Sampedro Piñeiro == Si, está mellor como imaxe relacionada que como imaxe. Grazas! [[User:Agremon|Agremon]]<sup>[[User talk:Agremon|(contacto)]]</sup> 8 de setembro de 2023 ás 13:06 (UTC) == selección de páxinas de pdf == Ola, HdH! Como vai todo? Quería facerche unha consulta. O artigo ''[[Unha viaxe á Lúa]]'' emprega o [[Modelo:Libro]], que toma a imaxe de Wikidata. No elemento correspondente de Wikidata ([[:d:Q20543676]]) engadín un pdf da obra ([[:File:A voyage to the moon- with some account of the manners and customs, science and philosophy, of the people of Morosofia, and other lunarians (IA voyagetomoonwith00tuck).pdf]]), pero interésame que na visualización apareza a páxina 7; é posible? Entendo que unha opción sería xerar un ficheiro de seu con dita páxina, pero quería saber se existe esoutra posibilidade. Moitas grazas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 13 de outubro de 2023 ás 09:17 (UTC) :Todo ben, e [[Usuario:Estevoaei|ti]]? :A ver así: [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Unha_viaxe_%C3%A1_L%C3%BAa&diff=6514925&oldid=6514913] --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 13 de outubro de 2023 ás 09:27 (UTC) ::Exactamente! Non lembraba o de "page="; mil grazas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 13 de outubro de 2023 ás 09:29 (UTC) == Alfonso Graña Coritizo == Ola, HdH. É posible que estea mal escrita esta redirección? [[Alfonso Graña|Alfonso Graña Coritizo]]? Saúods [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 21 de outubro de 2023 ás 20:17 (UTC) == Categorías wikipedia e mantemento == Boas! acabo de decatarme que é posible que por temas de mantemento, dos que ti sabes ben, que igual en lugar de como categorías ocultas preferirías meter [[:Categoría:Lugares de Galicia sen coordenadas|estas categorías]] co prefixo Wikipedia.? Eu seguira a lóxica que tiñan as categorías de control que tiña o modelo, pero se resulta mellor mudalo por unha cuestión de mantemento, recategorizo todo o necesario sen problema. Xa me contas. Grazas! [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 17 de novembro de 2023 ás 19:01 (UTC) :{{ping|Maria zaos}} Si claro, a idea é esa. Pero non te preocupes, xa irei facendo cando teña tempo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 19 de novembro de 2023 ás 11:46 (UTC) ::Boas, ando xa pola metade do cambio das categorías de control de coordenadas que xera o modelo Lugar. Pensaba que o podería facer conxuntamente co bot, pero algo nos pasos non me funciona/non entendo con categorías ocultas. Quédame poñerlle a chave índice para que se ordeen os concellos dentro de cada provincia, que o fixen a cañón e non me quedou ben en bastantes.(era moi tarde, tiña sono). Entre hoxe e mañá coido que estará. Logo diso xa lle pedín a Estevoaei que faga o último movemento para non ter que marcar para lixo as redireccións que quedan atrás. Despois disto modifico o modelo e xa debería mover cada lugar á categoría correspondente dentro do espazo wikipedia. Estou segura que había unha forma máis chula e práctica, pero bueno,agora tocarame aprendela logo de vir de facela a manilla :D.( Polo menos amañar aquilo do que fun responsable, penso eu.) O tema categorías teñoo moi oxidado, a verdade, perdoa polas meteduras de zoca.Un día, se che parece, falamos polo miúdo das ideas que tes para a árbore de categorías de mantemento, para ver como podo ser de axuda. Saudiños! [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 20 de novembro de 2023 ás 19:03 (UTC) :::Non vexo moi axeitado o de mover [[:Categoría:Forcarei sen coordenadas]] a "[[:Categoría:Wikipedia:Forcarei sen coordenadas]]" por poñer un exemplo; segundo iso, cumpriría tamén mover [[:Categoría:Forcarei sen imaxes]] a "[[:Categoría:Wikipedia:Forcarei sen imaxes]]", [[:Categoría:Personalidades sen imaxes]] a "[[:Categoría:Wikipedia:Personalidades sen imaxes]]". Cal sería o criterio? Mover as 3198 subcategorías de [[:Categoría:Wikipedia:Categorías ocultas]]? --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 21 de novembro de 2023 ás 13:27 (UTC) {{ping|Maria zaos|Estevoaei}} É unha barbaridade, é. Haberá que darlle outra pensada. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 21 de novembro de 2023 ás 17:09 (UTC) :Lembrade@[[Usuario:Estevoaei|Estevoaei]] e @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] que o modelo de xeografía política ten unha categoría de control de coordenadas (non a de imaxes que vai no espazo de categorías normal) dentro do espazo de nomes Wikipedia. Por se se quixera cambiar. [[Usuario:Maria zaos|Maria zaos]] ([[Conversa usuario:Maria zaos|conversa]]) 21 de novembro de 2023 ás 17:34 (UTC) == Modelo:Localidade do Camiño == Ola! Como vai todo? Quería pedirche axuda co [[Modelo:Localidade do Camiño]], que creaches hai uns anos (beizóns!). Sería posible modificalo para que apareza só o nome do lugar en vez da tripleta lugar-parroquia-concello? Explícome: Por exemplo: incluín o modelo no artigo [[A Vilavella, A Vilavella, A Mezquita]]; sería posible que en "localidade anterior" aparecese só [[A Canda, A Vilavella, A Mezquita|A Canda]] e que en "seguinte localidade" aparecese só [[O Pereiro, O Pereiro, A Mezquita|O Pereiro]]? Moitas grazas en calquera caso. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 9 de decembro de 2023 ás 22:05 (UTC) :Ola {{ping|Estevoaei}}. Perdoa, que estiven delicado de saúde. :O modelo ten que ser así para que sexa sinxelo de empregar. :Con todo, podes facer a 13/14. Explícome. Méteslle o modelo con "'''''subst'''''" ( {{tltts|Localidade do Camiño}} etcétera) :O código sería: <pre> {{Subst:Localidade do Camiño |Nome do camiño = Camiño do Sueste |Localidade anterior = A Canda, A Vilavella, A Mezquita |Distancia anterior = 4 |Altitude = 1045 |Distancia á Catedral = 213 |Servizos = [[Ficheiro:Aiga_hotelinformation_inv.png|20px|Aloxamento]] [[Ficheiro:Japanese Map symbol (Church).svg|20px|Igrexa(s)]] [[Ficheiro:Aiga shops inv.svg|20px|Tendas]] |Localidade seguinte = O Pereiro, O Pereiro, A Mezquita |Distancia seguinte = 4 }} </pre> :'''Gardas''', e o resultado é [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Vilavella%2C_A_Vilavella%2C_A_Mezquita&diff=6590695&oldid=6584013 este]. :'''Despois volves a editar''' (por exemplo [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=A_Vilavella,_A_Vilavella,_A_Mezquita&diff=next&oldid=6590695 así]) e adaptas ao teu gusto. :Un abrazo e boas festas. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de decembro de 2023 ás 11:57 (UTC) == Solicitude de foto == Bo día! Agardo que esteas ben. Quería pedirche unha foto, se che quedase a man; podes documentar a estación de tranvía que hai xunto a Canido, en [[Estación, Oia, Vigo|Estación]] ([[Oia, Vigo|Oia]])? Mil grazas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de febreiro de 2024 ás 10:01 (UTC) :Ola [[user:Estevo|Adrián]]. Tes as coordenadas? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de febreiro de 2024 ás 10:04 (UTC) {{ping|Estevoaei}} Ah, xa sei onde é. A coñezo. Pero iso debe estar completamente en ruínas [https://www.google.com/maps/@42.1902269,-8.8001433,3a,75y,312.74h,91.26t/data=!3m6!1e1!3m4!1sWrWjyuicNEJGEG9q-THi0A!2e0!7i16384!8i8192?hl=gl&entry=ttu]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de febreiro de 2024 ás 10:07 (UTC) ::Equilicuá, xusto esa; precisamente porque xa está bastante escangallada, mellor sacarlle foto antes de que a ruína vaia a máis (ou se cadra documentala así, por se hai sorte e nalgún momento se restaura!) --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 7 de febreiro de 2024 ás 10:17 (UTC) == posible conflicto de intereses enviado a albinoprada@gmail.com == home ... colgar un libro en acceso libre dunha Universidade pública ¿interese social ou comercial? ¿do autor ou da cidadanía? ... pero si molesta paso a borralo [[Usuario:Wikibolo2955|Wikibolo2955]] ([[Conversa usuario:Wikibolo2955|conversa]]) 14 de febreiro de 2024 ás 19:36 (UTC) == Nova {{tl|Infobox elección}} == Hola, estoy otra vez por aquí. Acabo de instalar la {{tl|Infobox elección}} que funciona exclusivamente desde WD i no necesita ningun paràmetro. Ya puedes ver los resultados de "Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024" en una pàgina de pruebas: [[Usuario:Amadalvarez/prova]]. Ahora estoy liado con la documentación pero si quieres usarla aprovechando que aun no se han entrado los datos de ayer al [[Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2024|articulo]], la versión és estable. Espero que os guste. Salut! [[Usuario:Amadalvarez|Amadalvarez]] ([[Conversa usuario:Amadalvarez|conversa]]) 19 de febreiro de 2024 ás 07:11 (UTC) == [[Sleim Ammar]] == Buenas dias, querido HombreDHojalata, como estàs? Yo bien! He abierto esta nueva pagina ahor, y te pido, por favor, solamente algunos minutos por un contextito rapido. Estoy disponible contextar-te en Italiano, cuando tu precisares. Muchas gracias y hasta luego. [[Usuario:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Conversa usuario:Rei Momo|conversa]]) 25 de marzo de 2024 ás 07:29 (UTC) : Grazie mille, hasta luego. Te espero en [[:it:Caselle Landi|Caselle Landi]] para tomar un [[:it:Gutturnio|Gutturnio]]! [[Usuario:Rei Momo|Rei Momo]] ([[Conversa usuario:Rei Momo|conversa]]) 25 de marzo de 2024 ás 07:52 (UTC) == Acordo Haavara == Boas noites, HombreDHojalata. Fixen unha pequena revisión no artigo [[Acordo Haavara]]. Quería ligar varias páxinas, entre elas [[Federación Sionista de Alemaña]] e [[Banco Anglo-Palestino]], pero non están creadas neste wiki e non vexo moi interesante crear ligazóns que están en vermello. Bótelle unha ollada e dígame se xa vale así. Espero a súa resposta. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 16 de abril de 2024 ás 00:28 (UTC) :{{@|Mark Gasoline}} Podes facer ligazóns internas "en vermello" (a artigos inda inexistentes) sen problema. Os artigos da nosa wiki están inzados de ligazóns vermellas. Os dous artigos de portada deste mes: "[[Momia de Manchester]]" e "[[Xosé Neira Vilas]]" inclúen ligazóns vermellas. Tes máis información sobre o tema en [[Wikipedia:Ligazóns vermellas]]. :Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 16 de abril de 2024 ás 07:08 (UTC) ::Xa lle fixen outra revisión. A ver se así xa vale. Espero a súa resposta. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 16 de abril de 2024 ás 07:29 (UTC) :::Actualizo: Maghoi tamén fixo unha revisión. Arestora está mellor, creo que xa se pode quitar o marcador. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 16 de abril de 2024 ás 14:18 (UTC) Ok, {{ping|Mark Gasoline}} Cando vexas que un problema está solucionado, podes quitarlle, ti mesmo, o marcador de mantemento, sen pedirlle permiso a ninguén. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 16 de abril de 2024 ás 16:40 (UTC) :Vale, grazas. Deica outra, compañeiro. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 16 de abril de 2024 ás 16:43 (UTC) == Anxo Xesteira Serrano == Bos días, HombreDHojalata (atuareiche, que xa nos comunicamos varias veces). Pódeslle botar unha ollada ao artigo sobre [[Anxo Xesteira Serrano|este músico]]? Non estou moi seguro de que cumpra os requirimentos de relevancia na Galipedia, pero iñantes de marcalo pra borrar pefiro preguntarlle a un administrador. Espero a túa resposta. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 18 de abril de 2024 ás 07:32 (UTC) :Ah {{ping|Mark Gasoline}}. Pero eu non son administrador. :Para dirixirte a administradores vai a [[Wikipedia:Taboleiro dos administradores]]. :E para expoñer un tema xeral á comunidade a [[Wikipedia:A Taberna]]. :Un saúdo e a seguir. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de abril de 2024 ás 16:39 (UTC) ::Vaia, pensei que o eras. Perdón polo erro. [[Usuario:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] ([[Conversa usuario:Mark Gasoline|conversa]]) 18 de abril de 2024 ás 16:56 (UTC) == Fonte do Santiaguiño == Ola. HombreDHojalata. Recibín onte esta mensaxe dun usuario por e-mail. Saberías solucionar ti o que comenta?: "... acabo de ver na Wikipedia en castelán e en galego un erro na descrición da Fonte do Santiaguiño. Primeiro, debería ser O Santiaguiño, con O, pero ese tampouco é un erro moi importante. Pero si puxeron que está no lugar de Laraño, cando en realidade o lugar é O Outeiro. Está ben o da parroquia de Vilanova e concello de Vedra. Eu corrixín a descrición, pero a corrección do título non sei onde se fai. Se podes corrixilo ti aparece mal tanto en castelán como en galego: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Fuente_de_Santiagui%C3%B1o_de_Lara%C3%B1o_-_Vilanova_-_Vedra.jpg ..." Grazas de antemán e saúdos! --[[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 19 de abril de 2024 ás 16:06 (UTC) :{{@|Atobar}} {{Feito}}; corrixido en [[Pico Sacro]] e [[:es:Pico Sacro]], e engadida á imaxe a [[:commons:Category:San Pedro de Vilanova, Vedra]] (cumpriría facerlle Q de seu á fonte, aparece descrita [http://patrimoniogalego.net/index.php/88925/2016/09/fonte-do-santiaguino/ así] en Patrimonio Galego). --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 19 de abril de 2024 ás 16:24 (UTC) ::No [[O Outeiro, San Pedro de Vilanova, Vedra|Outeiro]] queda. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 19 de abril de 2024 ás 17:46 (UTC) == Help == Hello. In the article [[:es:Unión monetaria]], can you add the text with the wikilinks to each currency in the file of the world map? I cannot do it, because an automatic filter prevents it. [[:Archivo:Currency union.PNG|thumb|right|350px|Uniones monetarias: {{legend|#0000FF|EUR [[Euro]]}} {{legend|#00FF00|USD [[Dólar estadounidense]]}} {{legend|#FF3800|CHF [[Franco suizo]]}} {{legend|#B803FF|INR [[Rupia india]]}} {{legend|#FF00FF|AUD [[Dólar australiano]]}} {{legend|#000000|XCD [[Dólar del Caribe Oriental]]}} {{legend|#FF8413|ZAR [[Rand sudafricano]]}} {{legend|#00FFFF|XOF [[Franco CFA de África Occidental]]}} {{legend|#30D5C8|XAF [[Franco CFA de África Central]]}} {{legend|#7B3F00|XPF [[Franco CFP]]}}]] In the article [[:es:Dólar]], can you add the legend to this file? I cannot do it, because an automatic filter prevents it. [[:Archivo:Countries that use the dollar.svg|miniaturadeimagen|Leyenda: {{legend|Green|Paises que utilizan un moneda denominada dólar}} {{legend|Chartreuse|Paises que utilizan el [[dólar estadounidense]]}} {{legend|Red|Paises que previamente utilizaron una moneda denominada dólar}}]] Yours sincerely, [[Usuario:Noroii|Noroii]] ([[Conversa usuario:Noroii|conversa]]) 4 de maio de 2024 ás 22:02 (UTC) == Hansi Flick == Boas, o artigo [[Hansi Flick]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 30 de maio de 2024 ás 08:03 (UTC) [[Ficheiro:Candidatura do BNG ás eleccións ao Parlamento Europeo de 2024.jpg|miniatura|Papeleta das [[Eleccións ao Parlamento Europeo de 2024]].]] == Roberto Pascual == Ola, HdH. No artigo de [[Roberto Pascual]] engaíche-la categoría de Políticos do BNG, mais no artigo non hai ningunha referencia nin mención a iso nin a unha carreira política. É correcto? Un saúdo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 1 de xuño de 2024 ás 15:19 (UTC) :A papeleta debe valer como referencia, non si? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 1 de xuño de 2024 ás 15:25 (UTC) ::Por min vale. Pero coido algo excesivo o de Políticos do BNG, que o entendo máis, non como alguén que apoia puntualmente, senón como alguén que fai carreira política. Saúdos. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 1 de xuño de 2024 ás 15:53 (UTC) Bueno, fai máis que un apoio puntual: https://x.com/pascualroberto?lang=gl Eu diría que entra dentro do que o DRAG di que é un político: https://academia.gal/dicionario/-/termo/pol%C3%ADtico --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 1 de xuño de 2024 ás 16:22 (UTC) == Eurocopa de Fútbol de 2024 == Boas, o artigo [[Eurocopa de Fútbol de 2024]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 21 de xuño de 2024 ás 09:48 (UTC) == Magar == Ola, HdH! Como vai todo? Anímaste a lle crear artigo ao fotógrafo Magar, [[Manuel García Castro]]? ([https://www.nosdiario.gal/articulo/cultura/morte-do-fotografo-magar-tinxe-vigo-loito/20240803095748204009.html necrolóxica]). Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 4 de agosto de 2024 ás 16:28 (UTC) :Iniciado, [[usuario:Estevoaei|Adrián]]. Grazas pola suxestión. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de agosto de 2024 ás 18:48 (UTC) == Prensa == Ola, HdH! Quería só darche as grazas (e os parabéns) polo traballazo que estás a facer coas imaxes de prensa galega. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 6 de setembro de 2024 ás 12:34 (UTC) == Wikipedia:Wikiproxecto prensa galega == Magnífica iniciatica, HdH! Tentarei ir poñendo algúns en azul. Saúdos. [[User:Xas|Xas]] ([[User Talk:Xas|conversa]]) 10 de setembro de 2024 ás 15:56 (UTC) == Pazo do Picón == Bo día, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;"> '''''HombreDHojalata'''''</span>]]. Perdoa que non contestase antes. Estou nestas semanas cunha chea de traballo. De feito xa ves que hai tempo que non desenvolvo nada na Galipedia. Non é por falta de gana, é simplemente que non dou. É por iso que agora mesmo non podería facelo. En canto ao de lle dedicar un espazo singular dentro dos artigos do mes, paréceme ben, pero hai que mudar un par de cousas importantes. Teño desde hai tempo a determinación de facelo, pero o que antes te dicía do tempo dispoñible tamén funciona para isto. O que hai que mudar é o referente ao da propiedade. Sei que non é como se di no artigo e sei quen son os auténticos propietarios. O problema é que as wikis se basean en determinadas formas de fontes escritas e o que está publicado en publicacións, e nos que se basea o artigo, é erróneo. É dicir, que non o podo variar mentres non descubra nun arquivo (por escrito) a transmisión da propiedade que se producíu nun determinado momento. Isto obriga a un traballo de días e días de busca. Hai un par de anos tirei unha chea de tempo (coma un mes) tentando localizalo en protocolos notariais, pero ata o momento non o conseguín. En fin, isto é o que te podo dicir agora mesmo. Perdoa que non te dea agora mesmo unha mellor solución. Pero, coma sempre, mil grazas por fixarte nun artigo que me deu tantísimo traballo no seu día e por todo o teu interese e traballo. Apertas! [[Usuario:Castelao|Castelao]] ([[Conversa usuario:Castelao|conversa]]) 28 de setembro de 2024 ás 11:44 (UTC) == Artigos que usan modelos infobox sen filas de datos == Grazas. Mirarei de ilos poñendo. Parabéns tamén a ti. Saúdos. [[User:Xas|Xas]] ([[User Talk:Xas|conversa]]) 2 de outubro de 2024 ás 14:54 (UTC) == Modelo:Libro == Ola, HdH! Que tal vai? Como estiveches antes editando [[Modelo:Libro]], aproveito para che pedir axuda cun tema co que ando. Podes facer que o modelo tome tamén de Wikidata a [[:d:Property:P166|propiedade P166 (distinción)]]? Moitas grazas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 14 de outubro de 2024 ás 16:16 (UTC) :[[User:Estevoaei|P]]róballe, a ver. Parece que vai ben (''[[Que me queres, amor?]]''). --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de outubro de 2024 ás 17:20 (UTC) ::Sería posible que aparecese o ano en que se acadou o premio, igual ca no [[Modelo:Biografía]]? Polo xeral adoitan recibir o premio no ano en que se publica (B é consecuencia de A), pero non sempre; estou a pensar na obra ''[[Xa vai o griffón no vento]]'' ([[:d:Q130516937]]) de [[Alfredo Conde]], que acadou premios en 1984 (antes da súa publicación e despois), 1986 e 1990. Que che parece? --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 14 de outubro de 2024 ás 17:28 (UTC) Iso xa é moi complicado para min. Pregúntalle na taberna, a ver se hai alguén máis sabedor ca min. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 14 de outubro de 2024 ás 17:32 (UTC) == Diáspora galega == Ola HombreDHojalata. Como sabes, o artigo da [[diáspora galega]] é candidato a artigo de calidade. Na sección sobre a emigración na cultura penso que hai cousas que se poderían engadir, xa que inicialmente só había unha sección adicada ao cine, eu onte engadín unha sobre a música (seguramente ampliable porque o tema é estenso, pero polo menos algo hai), poderías ti, que es quizais o especialista en literatura galega na Galipedia, engadir unha sección na que fale da literatura (e se podes mesmo no teatro)? Graciñas, [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 19 de outubro de 2024 ás 18:18 (UTC) :Síntocho. Non che teño tempo para dedicarlle, nestes días. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 20 de outubro de 2024 ás 20:47 (UTC) ::Oes {{@|Piquito}} ::Introduciches [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?title=Di%C3%A1spora_galega&diff=6866092&oldid=6865935 aquí] unha chea de <code>{{Harvnp|Alén|2008|pp=...</code> ::Quen é o tal Alén??? --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 21 de outubro de 2024 ás 22:40 (UTC) {{sen sangría}}Xa está arranxado, esquecín engadir o artigo na bibliografía. Grazas polo aviso, [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 22 de outubro de 2024 ás 10:17 (UTC) == Modelo:Xeografía física == Ola, HdH! Ao lle asignar o [[Modelo:Xeografía física]] aos [[:Categoría:Cráteres de impacto de Venus|cráteres de impacto de Venus]] xorde un problema, pois asigna as coordenadas ao planeta Terra. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 12 de decembro de 2024 ás 11:39 (UTC) :Seino, grazas. Estou redactando unha mensaxe a Amadalvarez, a ver se pode botar unha man a amañar iso. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12 de decembro de 2024 ás 11:43 (UTC) == Dúbidas sobre un teatro == Hola HombreDHojalata. Veño de crear o artigo da ópera ''[[O Mariscal (ópera)|O Mariscal]]'', que en 2010 foi presentada 81 anos despois da súa estrea en Vigo. Poderías confirmarme se o teatro daquela foi o [[García Barbón]] ou outro? Na prensa indícase que foi no Centro Cultural Caixanova, na Galipedia redirixe ao García Barbón, pero vin que houbo outro edificio coa mesma denominación da entidade financeira e quería saber a cal se corresponde para aclaralo no artigo (por suposto, se podes achegarme unha referencia mellor que mellor). Graciñas e boas festas. [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 29 de decembro de 2024 ás 00:43 (UTC) :[[user:Piquito|Ola]]. [[Teatro García Barbón]], Centro Culturar Caixanova de Vigo, Teatro Caixanova de Vigo, Teatro Afundación de Vigo ... son a mesma cousa. O nome máis acaído é o primeiro e o máis recente o último. É o único teatro que ten en Vigo o que nalgún día foi a Caja de Ahorros y Monte de Piedad Municipal de Vigo. Sempre foi e será [[Teatro García Barbón]], o resto dos nomes engadidos vaillos mudando a empresa propietaria segundo ela mesma vai mudando de nome. Podes atopar moitas referencias sobre o evento en [https://www.google.es/search?as_q=%22o+mariscal%22+%22vigo%22+%222010%22&as_epq=&as_oq=&as_eq=&as_nlo=&as_nhi=&lr=&cr=&as_qdr=all&as_sitesearch=&as_occt=any&as_filetype=&tbs=]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 31 de decembro de 2024 ás 12:30 (UTC) == Os Pinos == Ola, Nin no artigo nin en ningures se menciona que [[Os Pinos]] é o himno ''nacional'' de Galicia. Como ben sabedes, Galicia é unha comunidade autónoma, polo que non ten "himno ''nacional''". De onde vén esa afirmación? [[Usuario:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[Conversa usuario:Lopezsuarez|conversa]]) 2 de xaneiro de 2025 ás 02:55 (UTC) :Ola [[User:Lopezsuarez]]. :Déixote aquí, a continuación, unha ligazón ao [https://academia.gal/dicionario/-/termo/naci%C3%B3n '''''Dicionario da Real Academia Galega'''''], que quizais che resulte de utilidade: :[[Ficheiro:Logo rag dic.png|esquerda|link=https://academia.gal/dicionario/-/termo/naci%C3%B3n|Dicionario da Real Academia Galega]] {| |- | <span style="font-family: serif;">[https://academia.gal/dicionario/-/termo/naci%C3%B3n {{Tamaño|175%|'''nación'''}}]</span><br /> <span style="color:grey;">'''substantivo feminino'''</span><br /> <poem> {{Espazos|3}}'''1''' Comunidade humana, instalada nun territorio definido, que pode estar ou non politicamente organizada como estado, e que se caracteriza por ter unhas tradicións históricas e culturais comúns, os mesmos intereses económicos e unha unidade lingüística ou relixiosa. {{Espazos|3}}<span style="color:grey;">''A nación de Breogán.''</span> {{Espazos|3}}'''2''' Territorio onde habita esta comunidade de persoas. {{Espazos|3}}''Sociedade de nacións.'' {{Espazos|3}}<span style="color:grey;"><small>CONFRÓNTESE</small></span> <span style="color:olive;">'''país''', '''pobo''', '''terra'''</span> {{Espazos|3}}'''3''' Órgano xenital das femias dalgúns animais. {{Espazos|3}}''Ao esmadroarse, saíulle a nación á vaca.'' {{Espazos|3}}<span style="color:grey;"><small>SINÓNIMOS</small></span> <span style="color:olive;">'''nacenza''', '''natura'''</span> </poem> |} :Un saúdo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 2 de xaneiro de 2025 ás 10:09 (UTC) ::En síntese: Galicia non é unha nación, nunca o foi, non hai ningunha lei nin estatuto de autonomía onde apareza que Galicia ten un himno ''nacional'', e a única razón pola que manteñas ese termo é porque, segundo o teu criterio persoal e a túa ideoloxía política, Galicia é unha nación. Este tipo de edicións arbitrarias minan a neutralidade e credibilidade da Wikipedia. Nada novo... Feliz ano novo. [[Usuario:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] ([[Conversa usuario:Lopezsuarez|conversa]]) 2 de xaneiro de 2025 ás 10:32 (UTC) == fotos de Jose Luis BLanco VEga 1 e 2 == OLa son novo en wiki commons e na wikipedia tamen; veso que , creo que fuches ti, mandachesme unha mensaxe en wiki commons de que estas duas mensaxes estan mal etiquetadas. Son minhas as duas e tenhen o campo {Own} posto. que pode estar pasando? [[Usuario:Patroclo2001|Patroclo2001]] ([[Conversa usuario:Patroclo2001|conversa]]) 23 de xaneiro de 2025 ás 19:49 (UTC) :POr certo, non saberas como corrixir un erro o final da paxina de wikipedia data de Jose Luis BLanco Vega? [[Usuario:Patroclo2001|Patroclo2001]] ([[Conversa usuario:Patroclo2001|conversa]]) 23 de xaneiro de 2025 ás 19:51 (UTC) ::Grazas pola corrección en José Luis Blanco Vega. Ligazons externas pux como corrección @[[Usuario:Estevoaei|Estevoaei]], creo [[Usuario:Patroclo2001|Patroclo2001]] ([[Conversa usuario:Patroclo2001|conversa]]) 26 de xaneiro de 2025 ás 13:59 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 de xaneiro de 2025 ás 06:22 (UTC) </div> <!-- Mensaxe enviada por User:Doc James@metawiki mediante a lista presente en https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Fotografía Vigo == Ola, HdH! Como vai? Mirei que onte instalaron na Alameda de Vigo unha escultura de [[Domingo Villar]], obra de [[Pedro Dobao]]. Podes facerlle unha foto, se che coincide? Mil grazas. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 30 de xaneiro de 2025 ás 09:09 (UTC) :Apúntoo. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 30 de xaneiro de 2025 ás 17:42 (UTC) == Tirar do viorto ou parto en vertical == Boas @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. Teño un testimonio dunha muller de 90 anos da Fonsagrada que comenta que nos seus tempos todos os partos eran en vertical e tirando dun viorto. Pergunteille que se ninguén paría na cama e dixo que non. O último parto ao que asistiu ela deste xeito foi dun afillado que ten agora sobre 60 anos así que sobre 1960 foi cando acabou este sistema. Quería meter isto na páxina que fala do "Parto" pero non teño máis referencia que o desta muller. Podo metelo? que opinas? un saúdo [[Usuario:Andresv.63|Andresv.63]] ([[Conversa usuario:Andresv.63|conversa]]) 6 de febreiro de 2025 ás 19:49 (UTC) :{{ping|Andresv.63}} Teño que contestarte que non. Tes máis información sobre iso en [[Wikipedia:A Wikipedia non é unha fonte primaria]]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 7 de febreiro de 2025 ás 09:00 (UTC) ::Olá @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. ::Graciñas, está claro logo. Non o meto. ::un saúdo [[Usuario:Andresv.63|Andresv.63]] ([[Conversa usuario:Andresv.63|conversa]]) 7 de febreiro de 2025 ás 09:53 (UTC) == Axuda con modelos == Ola, HdH! Como vai todo? Quería pedirche axuda con dous modelos, que non me dou amañado. Poderían chamarse [[Modelo:GNG]] e [[Modelo:GAG]], e servirían respectivamente para a ''[https://academia.gal/nomes Guía de nomes galegos]'' e ''[https://academia.gal/apelidos Guía de apelidos galegos]'' da RAG. Ambos teñen url para cada elemento, por exemplo <nowiki><https://academia.gal/nomes/-/nome/Estevo></nowiki> e <nowiki><https://academia.gal/apelidos/busca/-/apelido/estévez></nowiki>. A primeira das guías indica o modo de cita, pero a segunda non. Probei a facelos botándolle un ollo aos códigos de modelos similares, pero enrédome coas variantes. Impórtache botarlle un ollo? Xa me comentarás. Mil grazas de todos os xeitos! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 25 de febreiro de 2025 ás 12:27 (UTC) :{{Feito}} [[User:Estevoaei|Adrián]]. Non hai que dalas! --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 12 de marzo de 2025 ás 18:46 (UTC) == Axuda con táboa de clima == Boas, HdH. Estiven facendo o artigo de [[Võru]], e quería engadirlle a táboa de datos climatolóxicos. Vexo que hai outras páxinas que o teñen ([[Lugo]]) , pero non entendo ben o seu funcionamento. Pensei que tería algún tipo de farangullo que crearía o fondo de cor a partir dos datos numéricos pero, penso, que non é así. E supoño que cada un de nós non debe meter a escala de cores segundo lle pete. Estiven intentando amañalo pero non son quen. Tampouco atopo o tipo de modelo en que se basea para botarlle un ollo. No artigo de [[Võru]], copiei a estrutura, metín os datos (son correctos) pero a gama de cores non se corresponde con eles. Sabes ti algo disto? se hai un modelo ou onde está? Grazas por todo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 23 de abril de 2025 ás 16:32 (UTC) :Ola {{ping|MAGHOI}} O {{m|Weather box}} é o modelo que fai iso. [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 25 de abril de 2025 ás 08:01 (UTC) ::Moitas grazas. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 25 de abril de 2025 ás 19:49 (UTC) == Axuda == Ola, HdH! Que tal todo? Quería pedirche axuda cunha busca en Wikidata. Quería facer unha lista de elementos con ficha en Patrimonio Galego ([[:d:P13567]]). Intentei facela en base a [[Wikipedia:Lista de galegos con entrada na Encyclopædia Britannica Online]] e [[Wikipedia:Descritos pola EGU segundo Wikidata]], pero non dou. Poderías botarme unha man? Mil grazas! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 17 de maio de 2025 ás 18:01 (UTC) :{{ping|Estevoaei}} Sen ter eu moita idea do que estou a facer, fedellando, sáeme isto, a ver se che serve: '''[[Wikipedia:Patrimonio Galego]]'''. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de maio de 2025 ás 09:05 (UTC) ::Coido que imos ben. Non obstante, sería interesante que aparecesen tamén os elementos de Wikidata que non teñen artigo na Galipedia, como fai por exemplo [[Wikipedia:Lista de homes nados na provincia de Pontevedra segundo Wikidata]]. É viable? --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 18 de maio de 2025 ás 09:11 (UTC) :::Aí vai: '''[[Wikipedia:Patrimonio Galego]]'''. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 18 de maio de 2025 ás 09:16 (UTC) ::::Perfecto! Estou en contacto con [[:d:User:Magnus Manske]], porque a través do [https://mix-n-match.toolforge.org/#/catalog/6879 Mix'n'Match] asignou de forma errónea numerosos identificadores de Patrimonio Galego a elementos que non deberían telo. Amais, coido que pode ser útil para sermos conscientes de listas de elementos que hai en Wikidata (bibliotecas, pois creáronse todas desde unha base de datos; dolmens, pois hai moitos con artigo en francés ou alemán; petróglifos, pois creáronse desde a base de datos dos BIC...) cuxas etiquetas e descricións se deberían revisar, e cumpriría revisar tamén as propiedades P131 (situado na unidade administrativa). En fin, imos alá. Graciñas de novo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 18 de maio de 2025 ás 09:38 (UTC) == Supercondensador == Ola HombreDHojalata. Tes o artigo [[supercondensador]] co modelo "en tradución" dende mediados de marzo, por se te esqueceras. Un saúdo, [[Usuario:Piquito|Piquito]] ([[Conversa usuario:Piquito|conversa]]) 21 de xuño de 2025 ás 15:01 (UTC) == Nai de Dolores Rodeiro Boado == Ola! Graciñas por creares a ficha coa bio de Dolores Rodeiro Boado. Ademais do pai, poderías engadir o nome da súa nai "Margarita Boado", por favor? Agradézocho moito, pois descoñezo como se edita esa táboa. [[Usuario:Irimz|Irimz]] ([[Conversa usuario:Irimz|conversa]]) 15 de xullo de 2025 ás 17:31 (UTC) :{{Feito}} {{ping|Irimz}}. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de xullo de 2025 ás 17:36 (UTC) ::Velocidade supersónica! Graciñas [[Usuario:Irimz|Irimz]] ([[Conversa usuario:Irimz|conversa]]) 15 de xullo de 2025 ás 17:50 (UTC) ==Recoñecemtno cando se traduce doutra wikipedia== Grazas polo aviso. O que pasa é que estou facendo tradicucións para un concurso de Galipedia e case todas xa mas poñen en formato "traducción". So dúas ou tres creeinas eu de cero. Xa o fago agora. --[[Usuario:Xtquique|Xtquique]] ([[Conversa usuario:Xtquique|conversa]]) 8 de agosto de 2025 ás 18:13 (UTC) ==Aviso== Moitas grazas polo aviso! --[[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] <small>[[Conversa Usuario:Xabier Cid| Talk 2 me, please]]</small> 23 de setembro de 2025 ás 09:02 (UTC) == Guéthary == Si, creeino onte. Ampliareino. Saúdos! [[User:Agremon|Agremon]]<sup>[[User talk:Agremon|(contacto)]]</sup> 5 de outubro de 2025 ás 12:26 (UTC) == El pequeño escolar == Ola! Entendo que a cabeceira que puxeches como ilustración puidera estar no dominio público, pero non pola razón que aparece na carga, pois o principal impulsor da publicación morreu hai 29 anos. Saúdos. [[User:Agremon|Agremon]]<sup>[[User talk:Agremon|(contacto)]]</sup> 5 de outubro de 2025 ás 15:24 (UTC) == Caso en Commons cunha imaxe == Ola, @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. Cando teñas un momento, bótalle unha ollada a [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk%3ATaivo&diff=1124087270&oldid=1124045423 este caso en Commons], a ver se a ti se che ocorre algunha solución para retirar da circulació esta imaxe -sen especial transcendencia- tomada e cargada no seu momento por @[[Usuario:Satna|Satna]]. Móveo a facelo o puro civismo e a cortesía veciñal. Calquera axuda é benvida. Grazas e saúde! [[Usuario:Atobar|Atobar]] <sup>([[Conversa Usuario:Atobar|conversa comigo]])</sup> 2 de decembro de 2025 ás 17:33 (UTC) :Ai!, pois eu diríache o mesmo que dixo [[:commons:User:Taivo|Taivo]]. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 2 de decembro de 2025 ás 17:51 (UTC) == Santa Compaña == Boas noites. A referencia a V. Vaqueiro corresponde, efectivamente, a Vítor Vaqueiro, na súa ''Mitoloxía de Galicia'', e xa a incluín na sección de Bibliografía. Non poño nada de "Harv" porque non entendo de que vai iso. Como se trata dun dicionario indico a entrada, non a páxina, pero se cres que cómpre indicala, é a páxina 135. Un saúdo e grazas. Pedro [[User:Lameiro|Lameiro]] <sup>([[User Talk:Lameiro|conversa]])</sup> 20 de febreiro de 2026 ás 20:18 (UTC) == Galifontes == Ola, @[[Usuario:HombreDHojalata|HombreDHojalata]]. Veño de facer un artigo en Galifontes e, se podes, bótalle un ollo sobre a maquetación. A páxina é [https://gl.wikisource.org/wiki/Decreto_polo_que_se_declara_a_disoluci%C3%B3n_da_sociedade_de_xes%C3%BAs_en_territorio_espa%C3%B1ol_e_se_ordena_que_os_relixiosos_e_noviciados_da_que_se_venda_a_vida_comunitaria_no_territorio_nacional_no_prazo_de_dez_d%C3%ADas esta]. Teño tamén a dúbida sobre o título. O título é como tamén o ten o castelán, e non sei se sería mellor indicar un xeito máis rigoroso na terminoloxía xurídica: Decreto do 24 xaneiro do 1932. Grazas por adiantado. Un saúdo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 14 de marzo de 2026 ás 21:10 (UTC) :{{OK}} Contestado en gl.wikisource: "[[:s:Conversa:Decreto polo que se declara a disolución da Sociedade de Xesús no territorio español]]". --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 15 de marzo de 2026 ás 11:09 (UTC) == Nova foto == Ola, HdH! Que tal vai todo? Quería facerche unha nova solicitude fotográfica, se che coincidise. Trátase do hotel Talaso Atlántico ([[:d:Q111389358]]) en [[Mougás, Oia|Mougás]], que [https://praza.gal/politica/30-anos-da-ordenanza-fantasma-a-norma-que-nunca-entrou-en-vigor-e-ameaza-quebrar-oia-por-un-hotel-ilegal seica] se terá que demoler. Coido que sería bo documentalo. Como o ves? Coma sempre, mil grazas polo teu traballo. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 23 de marzo de 2026 ás 10:45 (UTC) :Que lástima, que estiven en Baiona o martes 17 e non sei cando ei volver. --[[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 23 de marzo de 2026 ás 11:50 (UTC) == Paula Radcliffe == Boas, o artigo [[Paula Radcliffe]], que creaches ti, ten o marcador de curto de máis, a ver se podes amplialo un pouco máis. Saúdos, [[Usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:90%;color:maroon;text-shadow:peru 1px 1px 1px;">. '''''HombreDHojalata'''''</span>.]]<sup>[[Conversa usuario:HombreDHojalata|<span style="font-size:86%;color:brown;">conversa</span>]]</sup> 28 de marzo de 2026 ás 18:33 (UTC) == Descritos pola EGU segundo Wikidata == Ola, HdH! Vin que en 2024 creaches a páxina [[Wikipedia:Descritos pola EGU segundo Wikidata]], pero dado que en 2025 se creou a propiedade [[:d:Property:P13613]] (identificador da Enciclopedia Galega Universal), vou revisar que os artigos que aparecen nesa lista teñen dito identificador e eliminarlles "descrito pola fonte - EGU" por ser redundante. Despois podería reformularse a busca de para que dea resultados en base a dita propiedade, igual que fai por exemplo [[Wikipedia:Patrimonio Galego]]. Paréceche? Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]<sup>[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]</sup> 8 de abril de 2026 ás 01:00 (UTC) t2wivp8k0p1l6qjxaenv1ci7m9odrnv 4 405488 7350931 7340916 2026-04-07T12:25:47Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350931 wikitext text/x-wiki {{Atallo|WP:ARACA}} Esta é unha '''lista de aragonesas con artigo na Wikipedia en galego''': {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q4040 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=local }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q232618|Q232618]] | [[Conchita Martínez]] | [[Monzón, Huesca|Monzón]] | 1972-04-16 | | | [[Ficheiro:Martinez RG13 (10) (9370568237).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q235409|Q235409]] | [[Petronila de Aragón]] | [[Huesca]] | 1136-06-29 | [[Barcelona]] | 1174-10-15<br/>1174-10-17 | [[Ficheiro:Peronella reina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q235857|Q235857]] | [[Sabela de Portugal]] | [[Palacio da Aljafería]] | 1271-01-04 | ''[[:d:Q625157|Estremoz]]'' | 1336-07-04 | [[Ficheiro:6- Rainha D. Isabel - A Santa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q241179|Q241179]] | [[Violante de Aragón]] | [[Zaragoza]] | 1236-06-08 | [[Roncesvales]] | 1301 | [[Ficheiro:Violanta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q286408|Q286408]] | [[Pilar Lorengar|Pilar Lorenza García Seta]] | [[Zaragoza]] | 1928-01-16 | [[Berlín]] | 1996-06-02<br/>1996-06-03 | [[Ficheiro:Pilar Lorengar 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q444103|Q444103]] | [[Cristina Fallarás]] | [[Zaragoza]] | 1968-03-18 | | | [[Ficheiro:Acte d'inauguració del curs acadèmic 2019-2020 MG 3963 (48879600916) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q457480|Q457480]] | [[Soledad Puértolas]] | [[Zaragoza]] | 1947-02-03 | | | [[Ficheiro:(Soledad Puértolas) ‘Ganarás la luz’ debate sobre el papel de la mujer en la literatura.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q465162|Q465162]] | [[María Moliner]] | [[Paniza]] | 1900-03-30 | [[Madrid]] | 1981-01-22 | [[Ficheiro:MariaMoliner-Paniza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q621836|Q621836]] | [[Paula Ortiz]] | [[Zaragoza]] | 1979-01-08 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Paula Ortiz (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q1059466|Q1059466]] | [[María de Luna]] | [[Pedrola]] | 1353<br/>1357<br/>1358 | [[Vila-real]] | 1406-12-28 | [[Ficheiro:59 La reina Maria de Luna i portada de San Martín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q1752213|Q1752213]] | [[Thais Villas]] | [[Fraga, Huesca|Fraga]] | 1974-10-02 | | | [[Ficheiro:Entrevista El Intermedio (48908534328) (cropped) Thais Villas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q2330808|Q2330808]] | [[Eva Amaral]] | [[Zaragoza]] | 1972-08-04 | | | [[Ficheiro:Amaral 2008.10.03 002.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q2670911|Q2670911]] | [[Raquel Meller]] | [[Tarazona]] | 1888-03-09<br/>1888-03-10 | [[Barcelona]] | 1962-07-26 | [[Ficheiro:1928-11-27, Estampa, Raquel Meller en el cinematógrafo (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q2833293|Q2833293]] | [[Alexandra Jiménez]] | [[Zaragoza]] | 1980-01-04 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Alexandra Jiménez-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q3278584|Q3278584]] | [[Teresa Perales]] | [[Zaragoza]] | 1975-12-29 | | | [[Ficheiro:Teresa Perales - 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q3294172|Q3294172]] | [[Nieus Luzía Dueso Lascorz]] | [[Plan, Huesca|Plan]] | 1930-12-13 | [[Barbastro]] | 2010-03-04 | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q3572521|Q3572521]] | [[Josefa Amar y Borbón]] | [[Zaragoza]] | 1749-02-04 | [[Zaragoza]] | 1833-02-21 | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q3904958|Q3904958]] | [[Pilar Valero]] | [[Zaragoza]] | 1970-05-27 | [[Zaragoza]] | 2022-11-07 | [[Ficheiro:Pilar Valero.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q4748068|Q4748068]] | [[Amparo Poch y Gascón]] | [[Zaragoza]] | 1902-10-15 | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1968-04-15 | [[Ficheiro:Amparo Poch y Gascon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q5485719|Q5485719]] | [[Carmen Bayod Guinalio]] | [[Zuera]] | 1949-07-15 | | | [[Ficheiro:Carmen Bayod.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q5829227|Q5829227]] | [[Elena Rivera|Elena Rivera Villajos]] | [[Zaragoza]] | 1992-08-29 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Elena Rivera-4 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q5846769|Q5846769]] | [[Carmen Ascaso]] | ''[[:d:Q8342147|Castillo Pompién]]'' | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q6003324|Q6003324]] | [[María Andresa Casamayor]] | [[Zaragoza]] | 1720-11-30 | [[Zaragoza]] | 1780-10-23 | [[Ficheiro:María Andrea Casamayor (MUNCYT, Eulogia Merle)-extracto.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q6003633|Q6003633]] | [[María Domínguez Remón|María Domínguez]] | [[Pozuelo de Aragón]] | 1882-04-01 | [[Fuendejalón]] | 1936-09-07 | [[Ficheiro:María Domínguez Remón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q6112196|Q6112196]] | [[Rosa María Artal]] | [[Zaragoza]] | 1949 | | | [[Ficheiro:Rosa-Maria-Artal-Marta-Jara EDIIMA20130427 0044 1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q6782063|Q6782063]] | [[Luisa Larraga Cacho]] | [[Zaragoza]] | 1970-12-10 | | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q7069350|Q7069350]] | [[Elena Gallego Abad]] | [[Teruel]] | 1969-05-27 | | | [[Ficheiro:Elena Gallego.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q9030175|Q9030175]] | [[María Teresa Estevan Bolea]] | [[Huesca]] | 1936-10-26 | | | [[Ficheiro:María Teresa Estevan Bolea MEP 1994.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q12383950|Q12383950]] | [[Aurora Marco]] | [[Noguera de Albarracín]] | 1948-02-01 | | | [[Ficheiro:Aurora Marco (AELG)-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q12392949|Q12392949]] | [[Marisol Bueno]] | [[Zaragoza]] | 1948-11-30 | | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q12397668|Q12397668]] | [[Pilar Farjas]] | ''[[:d:Q24015040|Samper de Calanda]]'' | 1959 | | | [[Ficheiro:Pilar Farjas, directora xeral de Saúde Pública.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q13048620|Q13048620]] | [[Carmina Paraíso|Carmina Paraíso Santolaria]] | [[Huesca]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Carmina Paraíso Santolaria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q13415146|Q13415146]] | [[Lita Cabellut]] | [[Sariñena]]<br/>[[Barcelona]] | 1961-10-24 | | | [[Ficheiro:LITA CABELLUT 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q14084661|Q14084661]] | [[Ana Alós López]] | [[Huesca]] | 1969-05-11 | | | [[Ficheiro:ANA ALOS.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q15114586|Q15114586]] | [[María Delgado Nadal]] | [[Zaragoza]] | 1997-10-08 | | | [[Ficheiro:María Delgado 06.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q15993795|Q15993795]] | [[María Josefa Yzuel Giménez]] | [[Jaca]] | 1940 | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q16202637|Q16202637]] | [[Carmen Magallón]] | [[Alcañiz]] | 1951-12-28 | | | [[Ficheiro:Carmen Magallón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20908838|Q20908838]] | [[Pilar Alegría]] | [[La Zaida]] | 1977-11-01 | | | [[Ficheiro:Pilar Alegría en 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q21591162|Q21591162]] | [[Luisa Gavasa]] | [[Zaragoza]] | 1951-04-08<br/>1951 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Luisa Gavasa (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q21779007|Q21779007]] | [[María Sánchez Arbós]] | [[Huesca]] | 1889-10-31 | [[Madrid]] | 1976-08-15 | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q22278791|Q22278791]] | [[Bárbara Latorre]] | [[Zaragoza]] | 1993-03-14 | | | [[Ficheiro:2019-05-17 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 0840 LR10 by Stepro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q27755804|Q27755804]] | [[María del Carmen González Guinda]] | [[Mora de Rubielos]] | 1961-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q28735491|Q28735491]] | [[Jenara Vicenta Arnal Yarza]] | [[Zaragoza]] | 1902-09-19 | [[Madrid]] | 1960-05-27 | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q29054477|Q29054477]] | [[Benita Gil]] | [[La Ginebrosa]] | 1913-01-14 | [[Praga]] | 2015-07-26 | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q42897117|Q42897117]] | [[Irene Vallejo Moreu]] | [[Zaragoza]] | 1979 | | | [[Ficheiro:Irene Vallejo Moreu.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q44098697|Q44098697]] | [[Julia Peguero Sanz]] | [[Zaragoza]] | 1880 | [[Madrid]] | 1978-12-04 | [[Ficheiro:1921-05-26, El Mundo, Julia Peguero de Trallero (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q45730752|Q45730752]] | [[María Cardarelly]] | [[Zaragoza]] | 1845 | [[Madrid]] | 1920 | [[Ficheiro:María Carderelly ca 1867 por Eliseo Segond.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q51008616|Q51008616]] | [[Ana María Arellano]] | [[Zaragoza]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q52526326|Q52526326]] | [[Manola Brunet]] | [[Cariñena]] | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q53548339|Q53548339]] | [[Blanca Catalán de Ocón|Blanca Catalán de Ocón y Gayolá]] | [[Calatayud]] | 1860-08-22 | [[Vitoria]] | 1904-03-17 | [[Ficheiro:Blanca Catalán de Ocón y Gayolá.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q57584378|Q57584378]] | [[Elisa Garrido]] | [[Magallón]] | 1909-06-14 | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1990-03-19 | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q61762234|Q61762234]] | [[Salma Paralluelo]] | [[Zaragoza]] | 2003-11-13 | | | [[Ficheiro:Barcelona femení Medalla d'Honor del Parlament de Catalunya 03 (Paralluelo).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q65083724|Q65083724]] | [[Sebastiana Vitales|Sebastiana Vitales Gascón]] | [[Ansó]] | 1902-03-21 | [[Venezuela]] | 2000-11-19 | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q70011366|Q70011366]] | [[Silvia Cebolla Civil]] | [[Zaragoza]] | 1985 | | | [[Ficheiro:Silvia Cebolla en cadrete.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q96796975|Q96796975]] | [[Polonia Sanz y Ferrer]] | [[Zaragoza]] | 19th century | [[Madrid]] | 1892 | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q98207011|Q98207011]] | [[María Bastarós|María Bastarós Hernández]] | [[Zaragoza]] | 1987 | | | [[Ficheiro:Captura de pantalla 2021-10-30 a las 17.20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q98822250|Q98822250]] | [[Pilar Palomero]] | [[Zaragoza]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Pilar Palomero, XIII Premis Gaudí (2021).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q104530820|Q104530820]] | [[Alicia Valero Delgado|Alicia Valero-Delgado]] | [[Zaragoza]] | 1978-03-31 | | | [[Ficheiro:Alicia Valero Delgado.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q106464422|Q106464422]] | [[Carmen Ambroj|María del Carmen Ambroj Ineva]] | [[María de Huerva]] | 1894-04-19 | [[Vigo]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q108858081|Q108858081]] | [[Sara Barquinero del Toro]] | [[Zaragoza]] | 1994-01-04 | | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q110358904|Q110358904]] | [[Laura Gómez-Lacueva]] | [[Zaragoza]] | 1975-02-24 | [[Zaragoza]] | 2023-03-30 | [[Ficheiro:Laura Gómez-Lacueva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q110686995|Q110686995]] | [[Ascensión Vidal Piazuelo]] | [[La Puebla de Híjar]] | | | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q124635012|Q124635012]] | [[Naiara Moreno Aznar|Naiara Moreno]] | [[Zaragoza]] | 1997-04-29 | | | [[Ficheiro:Naiara Moreno, febrero 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q124806074|Q124806074]] | [[Quinndy Akeju]] | [[Zaragoza]] | 2000 | | | [[Ficheiro:Hablemos de racismo Rita Bosaho, Quinndy Akeju y Tamara Clavería 16-20 screenshot (cropped).png|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Lista de mulleres de Aragón segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres de España con datos de Wikidata]] 14cdlypkeclbfvyalppim81914ujeef 4 405556 7351178 7345088 2026-04-08T03:19:07Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351178 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de mulleres da Comunidade de Madrid con artigo na Wikipedia en galego''': {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q5756 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=local }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q30510|Q30510]] | [[María Dolores Pradera]] | [[Madrid]] | 1924-08-29 | [[Madrid]] | 2018-05-28 | [[Ficheiro:María Dolores Pradera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q39666|Q39666]] | [[Penélope Cruz]] | [[Alcobendas]] | 1974-04-28 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Penélope Cruz-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q41266|Q41266]] | [[Ana Botella]] | [[Madrid]] | 1953-07-23 | | | [[Ficheiro:Ana Botella 2015b (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q54386|Q54386]] | [[Helena de Borbón e Grecia]] | [[Madrid]] | 1963-12-20 | | | [[Ficheiro:L’infante Hélène d’Espagne, duchesse de Lugo en 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q55436|Q55436]] | [[Natalia Jiménez]] | [[Madrid]] | 1981-12-29 | | | [[Ficheiro:MX MR HOMENAJE JOSÉ JOSÉ (48961012376) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q56074|Q56074]] | [[Rocío Dúrcal]] | [[Madrid]] | 1944-10-04 | [[Torrelodones]] | 2006-03-25 | [[Ficheiro:Rocio Durcal 1962.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q75004|Q75004]] | [[Pilar Miró|Pilar Mercedes Miró Romero]] | [[Madrid]] | 1940-04-20 | [[Madrid]] | 1997-10-19 | [[Ficheiro:(Pilar Miró) Rosa Conde en la toma de posesión del director general de TVE. Pool Moncloa. 17 de enero de 1989 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q106791|Q106791]] | [[Ángela Molina|Ángela Molina Tejedor]] | [[Madrid]] | 1955-10-05 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Ángela Molina (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q152549|Q152549]] | [[María Tareixa de Austria e Borbón]] | [[Madrid]] | 1638-09-10 | [[Versalles]] | 1683-07-30 | [[Ficheiro:Detail of Marie Thérèse d'Autriche by Nocret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q159660|Q159660]] | [[María de Habsburgo, emperatriz do Sacro Imperio Romano-Xermánico]] | [[Madrid]] | 1528-06-21 | ''[[:d:Q2268271|Convent of Las Descalzas Reales]]'' | 1603-02-26 | [[Ficheiro:Infanta Maria of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q162819|Q162819]] | [[Catarina de Aragón]] | [[Alcalá de Henares]] | 1485-12-16 | ''[[:d:Q501080|Kimbolton Castle]]'' | 1536-01-07 | [[Ficheiro:Catherine of Aragon (1485-1536).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q170264|Q170264]] | [[Xoana de Habsburgo]] | [[Madrid]] | 1535-06-24 | [[San Lorenzo de El Escorial]]<br/>[[Mosteiro do Escorial]] | 1573-09-07 | [[Ficheiro:Portrait of Joanna of Austria, Princess of Portugal - Sofonisba Anguissola.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q171261|Q171261]] | [[Emma Penella]] | [[Madrid]] | 1931-03-02 | [[Madrid]] | 2007-08-27 | [[Ficheiro:Emma Penella posa en las fotos promocionales de 'La que se avecina'.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q183085|Q183085]] | [[Isabel II de España]] | [[Madrid]] | 1830-10-10 | [[París]] | 1904-04-09<br/>1904-04-10 | [[Ficheiro:Isabel de Borbón y Borbón-Dos Sicilias.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q203138|Q203138]] | [[Victoria Abril]] | [[Madrid]] | 1959-07-04 | | | [[Ficheiro:Victoria Abril Cannes 2017 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q209409|Q209409]] | [[Malú]] | [[Madrid]] | 1982-03-15 | | | [[Ficheiro:Malú en 2016 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q211065|Q211065]] | [[Bárbara Lennie]] | [[Madrid]] | 1984-04-20 | | | [[Ficheiro:Bárbara Lennie at Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q214369|Q214369]] | [[Lionor de Borbón]] | [[Madrid]] | 2005-10-31 | | | [[Ficheiro:Leonor de Borbón en 2023 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q230123|Q230123]] | [[Elsa Pataky]] | [[Madrid]] | 1976-07-18 | | | [[Ficheiro:Elsa Pataky Cutout.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q230544|Q230544]] | [[Massiel]] | [[Madrid]] | 1947-08-02 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Massiel (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q230580|Q230580]] | [[Cristina de Borbón e Grecia]] | [[Madrid]] | 1965-06-13 | | | [[Ficheiro:Infanta Cristina, Duchess of Palma de Mallorca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q231171|Q231171]] | [[Fabiola Mora y Aragón|Fabiola de Mora y Aragón]] | [[Madrid]] | 1928-06-11 | ''[[:d:Q730506|Laeken]]'' | 2014-12-05 | [[Ficheiro:Fabiola, queen of Belgium.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q233603|Q233603]] | [[Carlota Xoaquina de Borbón]] | [[Aranjuez]] | 1775-04-25 | ''[[:d:Q1003060|Queluz]]'' | 1830-01-07 | [[Ficheiro:Carlota Joaquina by Taunay 1817.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q233876|Q233876]] | [[Teresa Berganza]] | [[Madrid]] | 1933-03-16 | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 2022-05-13 | [[Ficheiro:Teresa Berganza 1957.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q234807|Q234807]] | [[Carmen Maura]] | [[Madrid]] | 1945-09-15 | | | [[Ficheiro:(Carmen Maura) Entrega de la Medalla internacional de las Artes de la Comunidad de Madrid a Carmen Maura (33552184358) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q235128|Q235128]] | [[María das Mercés de Borbón-Dúas Sicilias]] | [[Madrid]] | 1910-12-23 | [[Lanzarote]] | 2000-01-02 | [[Ficheiro:Infanta María de las Mercedes, Countess of Barcelona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q235384|Q235384]] | [[Leonor Watling]] | [[Madrid]] | 1975-07-28 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Leonor Watling (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q235391|Q235391]] | [[Maribel Verdú]] | [[Madrid]] | 1970-10-02 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Maribel Verdú (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q235398|Q235398]] | [[Marisa Paredes]] | [[Madrid]] | 1946-04-03 | [[Madrid]] | 2024-12-17 | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Marisa Paredes (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q235421|Q235421]] | [[Ana Belén]] | [[Madrid]] | 1951-05-27 | | | [[Ficheiro:Ana Belén en los Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q236882|Q236882]] | [[Xoana de Castela]] | [[Madrid]] | 1462-02-28 | [[Lisboa]] | 1530-04-12 | [[Ficheiro:Joana, a Excelente Senhora - The Portuguese Genealogy (Genealogia dos Reis de Portugal).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q236914|Q236914]] | [[María de Villota]] | [[Madrid]] | 1979-01-13 | [[Sevilla]] | 2013-10-11 | [[Ficheiro:María de Villota 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q237021|Q237021]] | [[Belén Rueda]] | [[Madrid]] | 1965-03-16 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Belén Rueda (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q240267|Q240267]] | [[Isabel de Borbón e Borbón|Isabel de Borbón y Borbón]] | [[Madrid]] | 1851-12-20 | [[París]] | 1931-04-22 | [[Ficheiro:Infanta Isabel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q242281|Q242281]] | [[María Valverde Rodríguez|María Valverde]] | [[Madrid]] | 1987-03-24 | | | [[Ficheiro:María Valverde 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q251210|Q251210]] | [[Rosario Flores]] | [[Madrid]] | 1963-11-04 | | | [[Ficheiro:Rosario Flores en Fuenlabrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q252083|Q252083]] | [[Ángeles González-Sinde]] | [[Madrid]] | 1965-04-07 | | | [[Ficheiro:Ángeles González-Sinde (2011).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q255657|Q255657]] | [[Loyola de Palacio]] | [[Madrid]] | 1950-09-16 | [[Madrid]] | 2006-12-13 | [[Ficheiro:Loyola del Palacio 2001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q268726|Q268726]] | [[Chus Lampreave]] | [[Madrid]] | 1930-12-11<br/>1930 | [[Almería]] | 2016-04-04<br/>2016 | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q270279|Q270279]] | [[Icíar Bollaín]] | [[Madrid]] | 1967-06-12 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Icíar Bollaín (Cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q270825|Q270825]] | [[María Antonia Iglesias]] | [[Madrid]] | 1945-01-15 | [[Panxón, Nigrán|Panxón]] | 2014-07-29 | [[Ficheiro:Maria Antonia Iglesias firmando en la Feria del Libro de Madrid de 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q270873|Q270873]] | [[Ana Torroja]] | [[Madrid]] | 1959-12-28 | | | [[Ficheiro:Ana Torroja (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q270888|Q270888]] | [[Mercedes Cabrera]] | [[Madrid]] | 1951-12-03 | | | [[Ficheiro:Mercedes Cabrera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q271652|Q271652]] | [[Ana Rosa Quintana]] | [[Madrid]] | 1956-01-12 | | | [[Ficheiro:(Ana Rosa Quintana) Mariano Rajoy es entrevistado en El programa de Ana Rosa de Telecinco. Pool Moncloa. 1 de marzo de 2018 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q271658|Q271658]] | [[María Dolores de Cospedal]] | [[Madrid]] | 1965-12-13 | | | [[Ficheiro:María Dolores de Cospedal García 2017b (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q272494|Q272494]] | [[Blanca Fernández Ochoa]] | [[Madrid]] | 1963-04-22 | [[La Peñota]]<br/>[[Cercedilla]] | 2019-08 | [[Ficheiro:Blanca Fernández Ochoa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q274348|Q274348]] | [[Almudena Grandes]] | [[Madrid]] | 1960-05-07 | [[Madrid]] | 2021-11-27 | [[Ficheiro:Almudena Grandes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q275932|Q275932]] | [[Carmen Machi]] | [[Madrid]] | 1963-01-07<br/>1963-09-21 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Carmen Machi-3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q283436|Q283436]] | [[Verónica Forqué]] | [[Madrid]] | 1955-12-01 | [[Madrid]] | 2021-12-13 | [[Ficheiro:Pregón de "La Noche de los Teatros" (46785085594) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q283513|Q283513]] | [[Lola Dueñas]] | [[Madrid]] | 1971-10-06 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Lola Dueñas (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q287046|Q287046]] | [[Cayetana Fitz-James Stuart]] | [[Palacio de Liria]] | 1926-03-28 | [[Palacio de las Dueñas]] | 2014-11-20 | [[Ficheiro:Duchess of Montoro in Ballgown and Tiara (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q287892|Q287892]] | [[Ana Mato|Ana Mato Adrover]] | [[Madrid]] | 1959-09-24 | | | [[Ficheiro:Ana Mato2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q288409|Q288409]] | [[Ana Pastor García]] | [[Madrid]] | 1977-12-09 | | | [[Ficheiro:Ana Pastor en iRedes 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q288917|Q288917]] | [[Elena Valenciano]] | [[Madrid]] | 1960-09-18 | | | [[Ficheiro:Elena Valenciano y Fernández Vara en Mérida en 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q289922|Q289922]] | [[Blanca Portillo]] | [[Madrid]] | 1963-06-15 | | | [[Ficheiro:Blanca Portillo 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q297598|Q297598]] | [[Beatriz Luengo|Beatriz Luengo González]] | [[Madrid]] | 1982-12-23 | | | [[Ficheiro:Beatriz Luengo (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q297696|Q297696]] | [[Hildegart Rodríguez Carballeira]] | [[Madrid]] | 1914-12-09 | [[Madrid]] | 1933-06-09 | [[Ficheiro:Hildegart Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q299023|Q299023]] | [[Yohana Cobo]] | [[Madrid]] | 1985-01-05 | | | [[Ficheiro:Yohanna Cobo. (21646791525) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q375152|Q375152]] | [[Adriana Ozores]] | [[Madrid]] | 1959-05-21 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Adriana Ozores (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q375245|Q375245]] | [[Adriana Ugarte]] | [[Madrid]] | 1985-01-17 | | | [[Ficheiro:Adriana Ugarte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q384572|Q384572]] | [[Montserrat Domínguez]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Montserrat Domínguez 2016 ORAIN GIPUZKOA (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q388400|Q388400]] | [[María Isbert]] | [[Madrid]] | 1917-04-21 | [[Villarrobledo]] | 2011-04-25 | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q438185|Q438185]] | [[Ana Palacio]] | [[Madrid]] | 1948-07-22 | | | [[Ficheiro:Ana Palacio 2004 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q440610|Q440610]] | [[Ouka Leele]] | [[Madrid]] | 1957-06-29 | [[Madrid]] | 2022-05-24 | [[Ficheiro:Ouka Leele exhibition.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q442531|Q442531]] | [[Irene Escolar]] | [[Madrid]] | 1988-10-19 | | | [[Ficheiro:Irene Escolar Premios Goya 25.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q443912|Q443912]] | [[Emma Ozores]] | [[Madrid]] | 1961-03-02 | | | [[Ficheiro:Emma Ozores.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q443948|Q443948]] | [[Laura del Río García]] | [[Madrid]] | 1982-02-05 | | | [[Ficheiro:DelRio.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q444019|Q444019]] | [[Paloma San Basilio]] | [[Madrid]] | 1950-11-22 | | | [[Ficheiro:Paloma San Basilio en Dulce Osuna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q449584|Q449584]] | [[María Asquerino]] | [[Madrid]] | 1925-11-25 | [[Madrid]] | 2013-02-27 | [[Ficheiro:María Asquerino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q455970|Q455970]] | [[Amaya Valdemoro]] | [[Madrid]] | 1976-08-18 | | | [[Ficheiro:25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Amaya Valdemoro - 240422 181059.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q456850|Q456850]] | [[Verónica Echegui]] | [[Madrid]] | 1983-06-16 | [[Madrid]] | 2025-08-24 | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Verónica Echegui (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q457305|Q457305]] | [[Marta Sánchez]] | [[Madrid]] | 1966-05-08 | | | [[Ficheiro:Marta Sanchez during the promotion of her last album in April 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q457388|Q457388]] | [[María Guerrero]] | [[Madrid]] | 1867-04-17 | [[Madrid]] | 1928-01-23 | [[Ficheiro:María Guerrero 1912.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q457457|Q457457]] | [[Ana Torrent]] | [[Madrid]] | 1966-07-12 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Ana Torrent.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q459348|Q459348]] | [[Oona Chaplin]] | [[Madrid]] | 1986-06-04 | | | [[Ficheiro:Oona Chaplin 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q463272|Q463272]] | [[Amparo Rivelles]] | [[Madrid]] | 1925-02-11 | [[Madrid]] | 2013-11-07 | [[Ficheiro:Amparo Rivelles in 1940 (3) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q465963|Q465963]] | [[Ana María Polvorosa]] | [[Madrid]] | 1987-12-14 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2021 Ana Polvorosa (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q482943|Q482943]] | [[Ana Mariscal]] | [[Madrid]] | 1923-07-31 | [[Madrid]] | 1995-03-28 | [[Ficheiro:Ana Mariscal 44-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q515499|Q515499]] | [[Esther Koplowitz]] | [[Madrid]] | 1950-08-10 | | | [[Ficheiro:Esther-koplowitz (2008) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q539872|Q539872]] | [[Lolita Flores]] | [[Madrid]] | 1958-05-06 | | | [[Ficheiro:Lolita Flores.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q544202|Q544202]] | [[Constancia de la Mora]] | [[Madrid]] | 1906-01-28 | [[Guatemala]] | 1950-01-26 | [[Ficheiro:Constancia de la Mora.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q549307|Q549307]] | [[Federica Montseny|Frederica Montseny]] | [[Madrid]] | 1905-02-12 | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1994-01-14 | [[Ficheiro:Federica Montseny.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q556497|Q556497]] | [[Magda Donato]] | [[Madrid]] | 1898-02-06 | [[Cidade de México]] | 1966-11-03<br/>1966-11-04 | [[Ficheiro:1925-11-28, Heraldo de Madrid, Magda Donato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q594270|Q594270]] | [[Amaia Salamanca]] | [[Madrid]] | 1986-03-28 | | | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Amaia Salamanca-6 (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q608974|Q608974]] | [[Pilar López de Ayala]] | [[Madrid]] | 1978-09-18 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Pilar López de Ayala (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q847010|Q847010]] | [[Sofía de Borbón]] | [[Madrid]] | 2007-04-29 | | | [[Ficheiro:Infanta Sofía 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q918335|Q918335]] | [[Elena Furiase]] | [[Madrid]] | 1988-03-09 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Elena Furiase (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q937017|Q937017]] | [[Cecilia (cantante)|Cecilia]] | [[El Pardo]] | 1948-10-11 | ''[[:d:Q8347793|Colinas de Trasmonte]]'' | 1976-08-02 | [[Ficheiro:Cecilia (1974).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q949685|Q949685]] | [[Juana Capdevielle]] | [[Madrid]] | 1905-08-12 | [[Rábade]] | 1936-08-18 | [[Ficheiro:Juana Capdevielle San Martín, 1905-1936.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q975692|Q975692]] | [[Ana Obregón]] | [[Madrid]] | 1955-03-18<br/>1953 | | | [[Ficheiro:Ana G. Obregón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q1187562|Q1187562]] | [[Rosa Montero]] | [[Madrid]] | 1951-01-03 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Rosa Montero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q1195986|Q1195986]] | [[Mary C. Otero Rolle]] | [[Madrid]] | 1965-04-05 | | | [[Ficheiro:Mary Otero Rolle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q1387776|Q1387776]] | [[Nati Mistral]] | [[Madrid]] | 1928-12-13 | [[Madrid]] | 2017-08-20 | [[Ficheiro:Nati Mistral 01.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q1517319|Q1517319]] | [[Bárbara Muñoz]] | [[Madrid]] | 1983-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q2003063|Q2003063]] | [[Fátima Baeza]] | [[Madrid]] | 1973-05-22 | | | [[Ficheiro:FatimaBaeza-001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q2003073|Q2003073]] | [[Rosa Mariscal]] | [[Madrid]] | 1970-01-20 | [[Madrid]] | 2022-04-22 | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q2003084|Q2003084]] | [[María Casal]] | [[Madrid]] | 1958-02-26 | | | [[Ficheiro:María Casal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q2032823|Q2032823]] | [[Pasión Vega]] | [[Madrid]] | 1976-04-23 | | | [[Ficheiro:Pasión Vega 2023 b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q2083681|Q2083681]] | [[Esperanza Aguirre]] | [[Madrid]] | 1952-01-03 | | | [[Ficheiro:Esperanza Aguirre 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q2233503|Q2233503]] | [[Silvia Abascal]] | [[Madrid]] | 1979-03-20<br/>1978-03-20 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2019 - Silvia Abascal Cerca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q2244260|Q2244260]] | [[María Ana de Jesús Navarro|Mariana de Jesús]] | [[Madrid]] | 1565-01-17 | [[Madrid]] | 1624-04-17 | [[Ficheiro:BeatamariadejesusG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q2260064|Q2260064]] | [[Natalia Millán]] | [[Madrid]] | 1969-11-27 | | | [[Ficheiro:Natalia Millán 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q2554417|Q2554417]] | [[María Adánez]] | [[Madrid]] | 1976-03-12 | | | [[Ficheiro:María Adánez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q2575220|Q2575220]] | [[Fanny Gautier]] | [[Madrid]] | 1970-11-21 | | | [[Ficheiro:Fanny Gautier 2015 (21025764933) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q2602857|Q2602857]] | [[Emma Suárez]] | [[Madrid]] | 1964-06-25 | | | [[Ficheiro:Emma Suárez en la alfombra roja de los Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q2624157|Q2624157]] | [[Belén Gopegui]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Belén Gopegui - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q2656242|Q2656242]] | [[Blanca Suárez]] | [[Madrid]] | 1988-10-21 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Blanca Suárez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q2656441|Q2656441]] | [[Cristina Pedroche]] | [[Vallecas]] | 1988-10-30 | | | [[Ficheiro:Cristina Pedroche 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q2659453|Q2659453]] | [[Gracia Querejeta]] | [[Madrid]] | 1962-08-13 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Gracia Querejeta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q2736351|Q2736351]] | [[Ágatha Ruiz de la Prada]] | [[Madrid]] | 1960-07-22 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Ágatha Ruiz de la Prada (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q2750055|Q2750055]] | [[Soledad Becerril]] | [[Madrid]] | 1944-08-16 | | | [[Ficheiro:13.11.15 Audiencia a la Defensora del Pueblo 1 (10868394906) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q2817300|Q2817300]] | [[Margarita Nelken]] | [[Madrid]] | 1894-07-05 | [[Cidade de México]] | 1968-03-08<br/>1968-03-09 | [[Ficheiro:1928-08-04, Caras y Caretas, Margarita Nelken (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q2849435|Q2849435]] | [[Angelines Fernández]] | [[Madrid]] | 1924-07-30 | [[Cidade de México]] | 1994-03-25 | [[Ficheiro:Angelines Fernández circa 1940s photograph.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q2876086|Q2876086]] | [[Juana Doña]] | [[Madrid]] | 1918-12-17 | [[Barcelona]] | 2003-10-18 | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q2883053|Q2883053]] | [[Luz Gómez García]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q2890334|Q2890334]] | [[Concha Méndez]] | [[Madrid]] | 1898-07-27 | [[Cidade de México]] | 1986-12-07 | [[Ficheiro:1926-03-29, La Nación, Concha Méndez Cuesta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q2893019|Q2893019]] | [[Beatriz Corredor|Q2893019]] | [[Madrid]] | 1968-07-01 | | | [[Ficheiro:Beatriz Corredor Sierra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q2895223|Q2895223]] | [[Belén Esteban|Belén Esteban Menéndez]] | [[Madrid]] | 1973-11-09 | | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q2905689|Q2905689]] | [[María de Zayas]] | [[Madrid]] | 1590-09-12 | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Ficheiro:MariadeZayas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q2943402|Q2943402]] | [[Cayetana Guillén Cuervo]] | [[Madrid]] | 1969-06-13 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Cayetana Guillén Cuervo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q2965875|Q2965875]] | [[Christina Rosenvinge]] | [[Madrid]] | 1964-05-29 | | | [[Ficheiro:Christina rosenvinge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q2981820|Q2981820]] | [[Lucía Sánchez Saornil]] | [[Madrid]] | 1895-12-13 | [[Valencia]] | 1970-06-02 | [[Ficheiro:Lucia Sanchez Saornil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q2984294|Q2984294]] | [[Manuela Malasaña]] | [[Madrid]] | 1791-03-10 | ''[[:d:Q126810808|Hospital of Our Lady of Conception and Good Bliss]]'' | 1808-05-02 | [[Ficheiro:Malasana y su hija - Eugenio Álvarez Dumont.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q2984396|Q2984396]] | [[Cristina Narbona]] | [[Madrid]] | 1951-07-29 | | | [[Ficheiro:Fernández de la Vega preside la toma de posesión de la ministra de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q3048415|Q3048415]] | [[Edurne García Almagro]] | [[Collado Villalba]] | 1985-12-22 | | | [[Ficheiro:20150517 ESC 2015 Edurne 0803.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q3049386|Q3049386]] | [[Pilar Rubio]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1978-03-17 | | | [[Ficheiro:Pilar Rubio 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q3051830|Q3051830]] | [[Elvira Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1949-05-15 | | | [[Ficheiro:Elvira Rodríguez 2011 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q3080062|Q3080062]] | [[Lidia Falcón]] | [[Madrid]] | 1935-12-13 | | | [[Ficheiro:Lidia Falcón (46839426744) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q3081428|Q3081428]] | [[Lina Morgan]] | [[Madrid]] | 1936-03-20 | [[Madrid]] | 2015-08-19<br/>2015-08-20<br/>2015-08-15 | [[Ficheiro:Lina Morgan 2012 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q3083098|Q3083098]] | [[Julia Gutiérrez Caba]] | [[Madrid]] | 1928-10-20 | | | [[Ficheiro:Julia Gutiérrez Caba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q3089692|Q3089692]] | [[La Terremoto de Alcorcón]] | [[Alcorcón]] | 1977-09-17 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Pepa Charro 02 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q3089738|Q3089738]] | [[Mai Meneses]] | [[Madrid]] | 1978-01-04 | | | [[Ficheiro:Mai backstage Madrid.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q3178673|Q3178673]] | [[Mónica Molina]] | [[Madrid]] | 1968-01-24 | | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q3232562|Q3232562]] | [[Victoria de Marichalar y Borbón|Victoria de Marichalar e Borbón]] | [[Madrid]] | 2000-09-09 | | | [[Ficheiro:Victoria Federica de Marichalar y de Borbón (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q3278485|Q3278485]] | [[Beatriz Gimeno]] | [[Madrid]] | 1962-05-09 | | | [[Ficheiro:Beatriz-gimeno-entrevista-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q3290552|Q3290552]] | [[Margarita Mariscal de Gante]] | [[Madrid]] | 1954-01-10 | | | [[Ficheiro:(Mariscal de Gante) Miguel Ángel Rodríguez durante la rueda de prensa posterior al Consejo de Ministros junto a la ministra de Justicia. Pool Moncloa. 23 de agosto de 1996 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q3299113|Q3299113]] | [[Matilde Fernández]] | [[Madrid]] | 1950-01-24 | | | [[Ficheiro:Matilde Fernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q3320687|Q3320687]] | [[Gracita Morales]] | [[Madrid]] | 1928-11-11 | [[Madrid]] | 1995-04-03 | [[Ficheiro:Sorella sprint (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q3321142|Q3321142]] | [[Clara Campoamor]] | [[Madrid]] | 1888-02-12 | [[Lausana]] | 1972-04-30 | [[Ficheiro:Clara Campoamor-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q3322375|Q3322375]] | [[Pilar Primo de Rivera]] | [[Madrid]] | 1907-11-04<br/>1911-11-04 | [[Madrid]] | 1991-03-17 | [[Ficheiro:Pilar Primo de Rivera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q3323486|Q3323486]] | [[Gloria Fuertes]] | [[Madrid]] | 1917-07-28 | [[Madrid]] | 1998-11-27 | [[Ficheiro:Gloria Fuertes (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q3324282|Q3324282]] | [[Patricia Vico]] | [[Madrid]] | 1972-08-27 | | | [[Ficheiro:Patricia vico 20minutos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q3324492|Q3324492]] | [[Mónica Estarreado]] | [[Madrid]] | 1975-06-29 | | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q3327529|Q3327529]] | [[Ángeles Amador Millán]] | [[Madrid]] | 1949-10-10 | | | [[Ficheiro:Ángeles Amador.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q3327948|Q3327948]] | [[Desirée Ndjambo]] | [[Madrid]] | 1976-10-17 | | | [[Ficheiro:Periodista española Desirée Ndjambo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q3328074|Q3328074]] | [[Marilar Aleixandre]] | [[Madrid]] | 1947-05-01 | | | [[Ficheiro:Marilar Aleixandre. Foto da AELG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q3368462|Q3368462]] | [[Chiqui Fernández]] | [[Madrid]] | 1967-06-27<br/>1969-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q3391550|Q3391550]] | [[Pastora Vega]] | [[Madrid]] | 1960-05-28 | | | [[Ficheiro:Pastora vega 002.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q3393373|Q3393373]] | [[Lucía Lapiedra]] | [[Madrid]] | 1981-01-31 | | | [[Ficheiro:Lucia lapiedra interview 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q3395411|Q3395411]] | [[Nieve de Medina]] | [[Madrid]] | 1962 | | | [[Ficheiro:(Nieve de Medina) Pablo Iglesias entrevista a Nieve de Medina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q3396310|Q3396310]] | [[Mamen Mendizábal]] | [[Madrid]] | 1976-01-15 | | | [[Ficheiro:Mamen Mendizábal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q3467563|Q3467563]] | [[Ana Miralles]] | [[Madrid]] | 1959-12-16 | | | [[Ficheiro:Ana Miralles. Barcelona International Comic Fair 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q3941395|Q3941395]] | [[Rosario de Acuña]] | [[Madrid]] | 1850-11-01 | [[Xixón]] | 1923-05-05 | [[Ficheiro:Rosario de Acuña Villanueva de la Iglesia3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q4311194|Q4311194]] | [[Irene Villa]] | [[Madrid]] | 1978-11-21 | | | [[Ficheiro:Irene Villa.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q4795157|Q4795157]] | [[Eva Nogales]] | [[Colmenar Viejo]] | 1965-05-16 | | | [[Ficheiro:Eva Nogales in 2023 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q4895658|Q4895658]] | [[Carmina Ordóñez]] | [[Madrid]] | 1955-05-02 | [[Madrid]] | 2004-07-23 | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q5126010|Q5126010]] | [[Clara Lago]] | [[Madrid]] | 1990-03-06 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 Clara Lago (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q5139346|Q5139346]] | [[María Goyri]] | [[Madrid]] | 1873-08-29 | [[Madrid]] | 1954-11-28 | [[Ficheiro:María Goyri.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q5359012|Q5359012]] | [[Elena Fortún]] | [[Madrid]] | 1886-11-17 | [[Madrid]] | 1952-05-08 | [[Ficheiro:Elena Fortún-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q5480272|Q5480272]] | [[Marga Gil Roësset]] | [[Las Rozas de Madrid]] | 1908-03-03 | [[Las Rozas de Madrid]] | 1932-07-28 | [[Ficheiro:Marga Gil Roësset.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q5493168|Q5493168]] | [[Carmen Porter|Carmen Porter Ucha]] | [[Madrid]] | 1974-08-23 | | | [[Ficheiro:(Carmen Porter) Inauguración exposición 'Cuarto milenio' (31906217200) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q5668767|Q5668767]] | [[Alicia Hermida]] | [[Madrid]] | 1932-09-26 | [[Villanueva de la Cañada]] | 2022-02-09 | [[Ficheiro:Alicia Hermida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q5693452|Q5693452]] | [[Carmen Jodra]] | [[Madrid]] | 1980 | [[Madrid]] | 2019-07-24 | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q5752296|Q5752296]] | [[Carlota O'Neill]] | [[Madrid]] | 1905-03-27 | [[Caracas]]<br/>''[[:d:Q3049962|El Hatillo, Miranda, Venezuela]]'' | 2000-06-20<br/>1990-01-11 | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q5752662|Q5752662]] | [[Carmen Sarmiento]] | [[Madrid]] | 1944-08-30 | | | [[Ficheiro:Carmen Sarmiento recibe el premio Clara Campoamor 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5752682|Q5752682]] | [[Carmen Viance]] | [[Madrid]] | 1905-06-21 | [[Madrid]] | 1985-07-25<br/>1985-07-24 | [[Ficheiro:Carmen Viance. Kaulak. Biblioteca Nacional de España.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q5756153|Q5756153]] | [[Casilda Rodrigáñez]] | [[Madrid]] | 1945-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q5784828|Q5784828]] | [[Consuelo Gil]] | [[Madrid]] | 1905 | [[Madrid]] | 1995-09-26 | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q5791439|Q5791439]] | [[Cristina Cifuentes]] | [[Madrid]] | 1964-07-01 | | | [[Ficheiro:Consejo de Gobierno de la Comunidad de Madrid, 19 de septiembre de 2017b (37323463335) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q5812595|Q5812595]] | [[Dolores Rivas Cherif]] | [[Madrid]] | 1904 | ''[[:d:Q645293|Cuauhtémoc]]'' | 1993-04-30 | [[Ficheiro:Dolores Rivas Cherif - Registro Nacional de Extranjeros en México - 1941.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q5829173|Q5829173]] | [[Elena Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1981-07-06 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Elena Ballesteros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q5850673|Q5850673]] | [[Eulalia Galvarriato]] | [[Madrid]] | 1904-02-12 | [[Madrid]] | 1997-11-15 | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q5855526|Q5855526]] | [[Victorina Durán]] | [[Madrid]] | 1899-11-12 | [[Madrid]] | 1993-12-10 | [[Ficheiro:Victorina duran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q5920751|Q5920751]] | [[Isabel García Adánez]] | [[Madrid]] | 1972-09-09 | | | [[Ficheiro:Isabel Garcia Adanez-61899.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q5978519|Q5978519]] | [[Lolo Rico]] | [[Madrid]] | 1935 | [[Donostia]] | 2019-01-20<br/>2019-01-19 | [[Ficheiro:Lolo Rico en un documental.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q5988676|Q5988676]] | [[Macarena García]] | [[Madrid]] | 1988-04-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Macarena Garcia (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q5997046|Q5997046]] | [[Margarita Landi]] | [[Madrid]] | 1918-11-19 | ''[[:d:Q4709028|Albandi]]'' | 2004-02-06 | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q5998253|Q5998253]] | [[Mariluz Villar Otón]] | [[Madrid]] | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q5999448|Q5999448]] | [[Marian Álvarez]] | [[Madrid]] | 1978-04-01 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Marian Álvarez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q6002010|Q6002010]] | [[Marta Robles]] | [[Madrid]] | 1963-06-30 | | | [[Ficheiro:Marta Robles. La chica a la que no supiste amar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q6002016|Q6002016]] | [[Marta Sanz]] | [[Madrid]] | 1967-11-14 | | | [[Ficheiro:Marta Sanz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q6003056|Q6003056]] | [[Maruchi Fresno]] | [[Madrid]] | 1916-02-14 | [[O Escorial, Madrid|O Escorial]] | 2003-07-19 | [[Ficheiro:Maruchi Fresno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q6003737|Q6003737]] | [[María Escario]] | [[Madrid]] | 1959-12-18 | | | [[Ficheiro:María Escario - DiaMujer 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q6003836|Q6003836]] | [[María Fernanda Ladrón de Guevara]] | [[Madrid]] | 1897-05-30 | [[Madrid]] | 1974-04-25 | [[Ficheiro:1921-10-05, Mundo Gráfico, María Ladrón de Guevara, Walken.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q6004507|Q6004507]] | [[María Rodrigo|María Rodrigo Bellido]] | [[Madrid]] | 1888-03-20 | [[Porto Rico]] | 1967-12-08 | [[Ficheiro:María Rodrigo Bellido.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q6037382|Q6037382]] | [[Nadia de Santiago]] | [[Madrid]] | 1990-01-03 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Nadia de Santiago (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q6038628|Q6038628]] | [[Nathalie Poza]] | [[Madrid]] | 1972-03-07 | | | [[Ficheiro:Nathalie Poza at 81st Venice Film Festival 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q6059145|Q6059145]] | [[Paloma Gómez Borrero]] | [[Madrid]] | 1934-08-18 | [[Madrid]] | 2017-03-23 | [[Ficheiro:Paloma Gómez Borrero (2011).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q6075747|Q6075747]] | [[Pilar Adón]] | [[Madrid]] | 1971-10-12 | | | [[Ficheiro:Free use photo of Pilar Adon-writer of Las Efimeras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q6131263|Q6131263]] | [[Sofía Nieto]] | [[Alcorcón]] | 1984-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q6142633|Q6142633]] | [[Teresa Viejo]] | [[Madrid]] | 1963-09-03 | | | [[Ficheiro:Teresa Viejo 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q6161543|Q6161543]] | [[Victoria Prego]] | [[Madrid]] | 1948-11-11 | [[Madrid]] | 2024-05-01 | [[Ficheiro:Entrega de los premios de la Asociación de la Prensa de Madrid 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q7145826|Q7145826]] | [[Patricia Sarrapio|Patricia Sarrapio Martín]] | [[Madrid]] | 1982-11-16 | | | [[Ficheiro:IAAF World Challenge - Meeting Madrid 2017 - 170714 215526-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q7367048|Q7367048]] | [[Rosa García Ascot]] | [[Madrid]] | 1902-04-08 | [[Torrelaguna]] | 2002-05-02 | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q7367426|Q7367426]] | [[Rosario Sánchez Mora]] | [[Villarejo de Salvanés]] | 1919-04-21 | [[Madrid]] | 2008-04-17 | [[Ficheiro:Rosario Sánchez Mora, la dinamitera, while preparing the dynamite.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q8193236|Q8193236]] | [[Alba Flores]] | [[Madrid]] | 1986-10-27 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Alba Flores (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q8196130|Q8196130]] | [[Almudena Ariza|Almudena Ariza Núñez]] | [[Madrid]] | 1963-09-01 | | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q8197268|Q8197268]] | [[Amelia Valcárcel]] | [[Madrid]] | 1949-11-16 | | | [[Ficheiro:Amelia Valcarcel y Bernardo de Quirós (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q8198012|Q8198012]] | [[Ana Curra]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1958-12-29 | | | [[Ficheiro:Ana Curra Parálisis Permanente El Acto4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q8198031|Q8198031]] | [[Ana Fernández García]] | [[Madrid]] | 1989-11-10 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Ana Fernández García (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q8338677|Q8338677]] | [[Carmen Díez de Rivera]] | [[Madrid]] | 1942-08-29 | [[Madrid]] | 1999-11-29 | [[Ficheiro:Carmen Díez de Rivera 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q8774749|Q8774749]] | [[Elena Soriano]] | [[Fuentidueña de Tajo]] | 1917-02-04 | [[Madrid]] | 1996-12-02 | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q9009261|Q9009261]] | [[Irene Visedo]] | [[Madrid]] | 1978-07-16 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Irene Visedo (close-up).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q9010225|Q9010225]] | [[Izaskun Chinchilla]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q9030535|Q9030535]] | [[Matilde Ucelay]] | [[Madrid]] | 1912 | [[Madrid]] | 2008-11-24 | [[Ficheiro:Matilde-ucelay-maortua.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q9048893|Q9048893]] | [[Nativel Preciado]] | [[Madrid]] | 1948-11-01 | | | [[Ficheiro:Nativel Preciado 14.05.16-Premio-3-Fernando Lara.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q9055263|Q9055263]] | [[Paquita Sauquillo]] | [[Madrid]] | 1943-07-31 | | | [[Ficheiro:Paquita Sauquillo en un acto de apoyo a Trinidad Jiménez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q9056864|Q9056864]] | [[Patricia Ferreira Mañá]] | [[Madrid]] | 1958 | [[Madrid]] | 2023-12-27 | [[Ficheiro:Patricia Ferreira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q9059611|Q9059611]] | [[Pilar Careaga]] | [[Madrid]] | 1908-10-26 | [[Madrid]] | 1993-06-10 | [[Ficheiro:Pilar Careaga.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q9059639|Q9059639]] | [[Pilar Punzano]] | [[Madrid]] | 1980-02-15 | | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q9070697|Q9070697]] | [[Rosa León]] | [[Madrid]] | 1951-09-04 | | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q9078680|Q9078680]] | [[Soledad Gallego-Díaz]] | [[Madrid]] | 1951 | | | [[Ficheiro:Soledad Gallego-Díaz Amigas y amigos de porCausa (30528150463) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q9093453|Q9093453]] | [[Victoria Vera]] | [[Madrid]] | 1953-02-19 | | | [[Ficheiro:VICTORIA VERA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q11935038|Q11935038]] | [[Manuela Oreiro Lema|Manuela Oreiro Lema de Vega]] | [[Madrid]] | 1818-11-09 | [[Madrid]] | 1854-05-06 | [[Ficheiro:45714-Oreiro-Lema.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q12382968|Q12382968]] | [[Andrea Andrés Sánchez]] | [[Madrid]] | 1835-01-15 | [[Madrid]] | 1909-07-13 | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q12384333|Q12384333]] | [[Belén Constenla]] | [[Madrid]] | 1961-01-06 | | | [[Ficheiro:Belén Constenla.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q12386736|Q12386736]] | [[Cristina Fernández-Bugallal]] | [[Madrid]] | 1945-03-24 | | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q12387782|Q12387782]] | [[Elvira Larriba]] | [[Madrid]] | 1961-12-15 | | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q12388330|Q12388330]] | [[Fedra Alcaraz]] | [[Madrid]] | 1971-02-24 | | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q12390364|Q12390364]] | [[Helena Muñoz]] | [[Madrid]] | 1971-12-18 | | | [[Ficheiro:Elena Muñoz Fonteriz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q12390717|Q12390717]] | [[Irene Garrido|Irene Garrido Valenzuela]] | [[Madrid]] | 1960-03-29 | | | [[Ficheiro:Irene Garrido 2017.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q12392862|Q12392862]] | [[Mar Guerra]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Mar Guerra 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q12397234|Q12397234]] | [[Patricia del Olmo]] | [[Madrid]] | 1982-06-04 | | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q13860298|Q13860298]] | [[Luz Rello Sánchez]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Mural de Luz Rello, IES Almussafes. Avenida de la Foia, 1, 46440 Almussafes 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q15727118|Q15727118]] | [[Mar Cabra]] | [[Madrid]] | 1983-06-14 | | | [[Ficheiro:Mar Cabra in 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q15735639|Q15735639]] | [[María Sefidari]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:Wikimedia Summit 2019 - Portrait María Sefidari.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q16297359|Q16297359]] | [[Cayetana Álvarez de Toledo]] | [[Madrid]] | 1974-10-15 | | | [[Ficheiro:(Cayetana Álvarez de Toledo) Presentación de los número 1 al congreso por cada provincia. (46489997335) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q16297983|Q16297983]] | [[Carlota Bustelo|Carlota Bustelo García del Real]] | [[Madrid]] | 1939-11-01 | [[Madrid]] | 2025-10-15 | [[Ficheiro:Carlota BUSTELO en "Las Constituyentes" de Oliva Acosta 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q16300813|Q16300813]] | [[Isabel Garzo Ortega]] | [[Madrid]] | 1984-05-10 | | | [[Ficheiro:Isabel Garzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q16301367|Q16301367]] | [[Sara Mesa]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Sara Mesa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q17276367|Q17276367]] | [[Isabel de Saavedra]] | [[Madrid]] | 1584-03 | [[Madrid]] | 1659-09-19 | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q17462588|Q17462588]] | [[Marta Solano]] | [[Madrid]] | 1979-07-06 | | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q17478003|Q17478003]] | [[María Ángeles Durán]] | [[Madrid]] | 1942-11-30 | | | [[Ficheiro:María Angeles Durán Heras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q18224386|Q18224386]] | [[Silvia Nanclares]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:Grupo de trabajo de Wikiesfera - marzo 2025 - 54411608705 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q18225032|Q18225032]] | [[María Teresa Toral]] | [[Madrid]] | 1911-05-20 | [[Madrid]] | 1994<br/>1995-02-27 | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q18718979|Q18718979]] | [[María del Carmen Andrade Perdrix]] | [[Madrid]] | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q19592761|Q19592761]] | [[Manuela Carmena]] | [[Madrid]] | 1944-02-09 | | | [[Ficheiro:Manuela Carmena Ahora Madrid 2015 - 20 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q19766154|Q19766154]] | [[Pilar López Sancho]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q19766191|Q19766191]] | [[María Ángela Nieto|María Ángela Nieto Toledano]] | [[Madrid]] | 1960-03-01 | | | [[Ficheiro:Mural de Ángela Nieto Toledano, CEIP El Cid. Calle Vicente Salvatierra, 21. 46920 Mislata 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q19788667|Q19788667]] | [[Begoña Villacís]] | [[Madrid]] | 1977-11-04 | | | [[Ficheiro:(Begoña Villacís) Rueda de prensa diciembre de 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q19801192|Q19801192]] | [[Rosario de Velasco]] | [[Madrid]] | 1904-05-20 | [[Barcelona]] | 1991-03-02 | [[Ficheiro:Rosario de Velasco Belausteguigoitia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q19803280|Q19803280]] | [[Elisa Soriano Fisher|Elisa Soriano Fischer]] | [[Madrid]] | 1891-10-22 | [[Madrid]] | 1964-12-03 | [[Ficheiro:Dr.ª Elisa Soriano Fischer. Mundo gŕafico. 18-6-1919. Pág. 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q20155957|Q20155957]] | [[Rita Maestre]] | [[Madrid]] | 1988-04-13 | | | [[Ficheiro:Candidatura de Ahora Madrid - Rita Maestre 04 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q20534958|Q20534958]] | [[María Xosé Porteiro]] | [[Madrid]] | 1952-05-25 | | | [[Ficheiro:María José Porteiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q20898209|Q20898209]] | [[Bettina Kadner]] | [[Madrid]] | 1947<br/>1946 | | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q21103303|Q21103303]] | [[María del Carmen Pérez Díe]] | [[Madrid]] | 1953 | | | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - 2001-4-2149 - María del Carmen Pérez Díe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q21622601|Q21622601]] | [[Gertrudis de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1921-08-21 | [[Madrid]] | 2017-01-23 | [[Ficheiro:Gertrudis-de-la-fuente-640xXx80 (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q21706297|Q21706297]] | [[Irene Montero|Q21706297]] | [[Madrid]] | 1988-02-13 | | | [[Ficheiro:1718718544528 20240612 MONTERO Irene ES 006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q21730840|Q21730840]] | [[Sara Borrell Ruiz]] | [[Madrid]] | 1917 | [[Madrid]] | 1999 | [[Ficheiro:Sara Borrell Ruiz close up.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q21815422|Q21815422]] | [[Carmen Alfaro Asins]] | [[Madrid]] | 1952-05-08 | [[Madrid]] | 2005-06-09 | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - Carmen Alfaro Asins 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q22008791|Q22008791]] | [[Barei]] | [[Madrid]] | 1982-03-29 | | | [[Ficheiro:ESC2016 - Spain Meet & Greet 21 (crop2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q22081467|Q22081467]] | [[María Gloria Elizo]] | [[Madrid]] | 1966-12-11 | | | [[Ficheiro:María Gloria Elizo Serrano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q22327181|Q22327181]] | [[Irene Junquera]] | [[Madrid]] | 1985-12-14 | | | [[Ficheiro:Irene Junqueras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q23419306|Q23419306]] | [[Inma Cuevas]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:Inma Cuevas. (21635409262).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q23805021|Q23805021]] | [[Petra Barnés González]] | [[Madrid]] | 1908-04-09 | ''[[:d:Q1832732|Miguel Hidalgo]]'' | 1992-07-04 | [[Ficheiro:Petra Barnés González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q24034926|Q24034926]] | [[Pilar de Madariaga Rojo]] | [[Madrid]] | 1903-04-21 | | 1995-04-06 | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q25509393|Q25509393]] | [[Obdulia Taboadela]] | [[Madrid]] | 1964-11-22 | | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q25509576|Q25509576]] | [[Isabel Cendán]] | [[Madrid]] | 1976-05-11 | | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q26156654|Q26156654]] | [[Patricia Reyes Rivera]] | [[Madrid]] | 1973-12-22 | | | [[Ficheiro:Patricia Reyes Rivera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q26840254|Q26840254]] | [[Ana María Pérez del Campo|Ana María Pérez del Campo Noriega]] | [[Madrid]] | 1936-05-19 | | | [[Ficheiro:Ana María Pérez del Campo.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q26866971|Q26866971]] | [[Clara Serra Sánchez]] | [[Madrid]] | 1982-09-13 | | | [[Ficheiro:Clara Serra 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q26899215|Q26899215]] | [[Mercedes Bengoechea]] | [[Madrid]] | 1952-12-29<br/>1952 | | | [[Ficheiro:Mercedes Bengoechea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q27307959|Q27307959]] | [[Luisa Carnés]] | [[Madrid]] | 1905-01-03 | [[Cidade de México]] | 1964-03-12 | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q27560621|Q27560621]] | [[Dafne Keen]] | [[Madrid]] | 2005-01-04 | | | [[Ficheiro:Dafne Keen (48383778052) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q28057718|Q28057718]] | [[Yayo Herrero]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Yayo Herrero by Dani Blanco ArgiaEUS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q28136099|Q28136099]] | [[Yolanda Domínguez]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:Yolanda-Dominguez Artist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q28605835|Q28605835]] | [[Concepción Alfaya|Concepción Alfaya López]] | [[Madrid]] | 1886-12-24 | [[Madrid]] | 1945-10-17 | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q28611205|Q28611205]] | [[Coral Herrera]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q28735570|Q28735570]] | [[Carmen de Andrés Conde]] | [[Madrid]] | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q28744772|Q28744772]] | [[Alicia Relinque Eleta]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:(Alicia Relinque). Historias de Luz. HDL Alicia Relinque, una enamorada de la literatura y la cultura china (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q28942304|Q28942304]] | [[Inmaculada Rodríguez Cuervo]] | [[Madrid]] | 1965-05-25 | | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q29523282|Q29523282]] | [[Nerea Calvillo]] | [[Madrid]] | 1973-03-07 | | | [[Ficheiro:Nerea Calvillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q29562703|Q29562703]] | [[Marta Peirano]] | [[Madrid]] | 1975-11-07 | | | [[Ficheiro:Marta Peirano (segundo aniversario de eldiario.es).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q41776896|Q41776896]] | [[Beatriz Cortázar]] | [[Madrid]] | 1963-07-09 | | | |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q42183629|Q42183629]] | [[Sonia Contera|Sonia Antoranz Contera]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Sonia Contera speaking.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q42356285|Q42356285]] | [[Paloma Palao]] | [[Madrid]] | 1944-08-24 | [[Eivisa]] | 1986-04-01 | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q42805982|Q42805982]] | [[África González Fernández]] | [[Madrid]] | 1962 | | | [[Ficheiro:África González Fernández (O Porriño, 2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q45174504|Q45174504]] | [[Marisa Roesset Velasco]] | [[Madrid]] | 1904-03-06 | [[Madrid]] | 1976-11-18 | [[Ficheiro:Marisa Roesset, "Lola la gitana" (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q45566299|Q45566299]] | [[Margarita del Val|Margarita del Val Latorre]] | [[Madrid]] | 1959-09-28 | | | [[Ficheiro:Margarita del Val Latorre 2021 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q47012715|Q47012715]] | [[Emma Lira]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q47171901|Q47171901]] | [[Ana Cela Trulock]] | [[Madrid]] | 1928-12-01 | | 2018-01-04 | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q47483186|Q47483186]] | [[Carolina del Olmo]] | [[Madrid]] | 1974 | | | [[Ficheiro:(Carolina del Olmo). Barrio Canino. Carolina del Olmo - ¿Dónde está mi tribu? - Otra crianza es posible - Ágora Sol Radio (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q48691935|Q48691935]] | [[María Victoria Fernández-Latorre]] | [[Madrid]] | 1906-01-08 | [[Madrid]] | 2000-12-19 | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q50399817|Q50399817]] | [[Alicia Arévalo González]] | [[Madrid]] | 1965<br/>1959 | | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q50634772|Q50634772]] | [[Isabel Díaz Ayuso]] | [[Madrid]] | 1978-10-17 | | | [[Ficheiro:Isabel Díaz Ayuso en el séptimo aniversario de El Huffpost (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q51280886|Q51280886]] | [[María Pedraza]] | [[Madrid]] | 1996-01-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - María Pedraza (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q51695092|Q51695092]] | [[Irene de Miguel]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:(Irene de Miguel) Reunión Guillermo Fernández Vara PODEMOS (17757944544) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q51881213|Q51881213]] | [[Milagros Rey Hombre]] | [[Madrid]] | 1930-10-22 | [[A Coruña]] | 2014-03-17 | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q53643575|Q53643575]] | [[Boti García Rodrigo]] | [[Madrid]] | 1945-05-30 | | | [[Ficheiro:Boti García Rodrigo en presentando la muestra “Subversivas - 40 años de activismo LGTB en España”.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q54006760|Q54006760]] | [[Eulalia de Prada]] | [[Chamberí]] | 1908-03-13 | [[Vigo]] | 1989-01-31 | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q54806936|Q54806936]] | [[Teresa Ribera]] | [[Madrid]] | 1969-05-19 | | | [[Ficheiro:Teresa Ribera 2023 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q54830302|Q54830302]] | [[Dolores Delgado]] | [[Madrid]] | 1962-11-09 | | | [[Ficheiro:(Dolores Delgado) Acto Homenaje en Cáceres (46540177085) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q54883642|Q54883642]] | [[Paloma Sánchez-Garnica|Q54883642]] | [[Madrid]] | 1962-04-01 | | | [[Ficheiro:Paloma-Sánchez-Garnica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q55087533|Q55087533]] | [[Itziar Pascual Ortiz]] | [[Madrid]] | 1967-05-13 | | | [[Ficheiro:Foto Itziar Pascual.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q55363177|Q55363177]] | [[Ana Justel]] | [[Madrid]] | 1967-12-27 | | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q55496545|Q55496545]] | [[Pilar Llop]] | [[Madrid]] | 1973-08-03 | | | [[Ficheiro:Foto oficial de Pilar Llop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q55558033|Q55558033]] | [[Concha Roldán]] | [[Madrid]] | 1958-09-14 | | | [[Ficheiro:Concha Roldán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q55726343|Q55726343]] | [[María del Adalid]] | [[Madrid]] | 1874-05-31 | [[Lóngora, Liáns, Oleiros|Lóngora]] | 1930-01-18 | [[Ficheiro:María del Adalid, ano 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q55767808|Q55767808]] | [[Fátima Anllo Vento]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Fátima Anllo Vento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q56605552|Q56605552]] | [[Ana Requena]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Ana Requena (segundo aniversario de eldiario.es).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q57048270|Q57048270]] | [[Raquel Yotti]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Raquel Yotti en el encuentro "Ciencia e Investigación en la Agenda 2030" (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q57314721|Q57314721]] | [[Pilar Pedrosa]] | [[Madrid]] | 1948-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q57316476|Q57316476]] | [[Eulalia Vicenti]] | [[Madrid]] | 1884 | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1979 | [[Ficheiro:Eulalia Vicenti Díez de Tejada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q57775048|Q57775048]] | [[Sonsoles Ónega|Q57775048]] | [[Madrid]] | 1977-11-30 | | | [[Ficheiro:Sonsolesonebetera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q58235928|Q58235928]] | [[Esther Mayoko Ortega]] | [[Móstoles]] | | | | [[Ficheiro:Esther Ortega Arjonilla in the video 'Ciudadanía-Derechos culturales. Una poética relacional de lo (im)posible'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q58331177|Q58331177]] | [[Ester Expósito]] | [[Madrid]] | 2000-01-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Ester Expósito (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q58462848|Q58462848]] | [[Lola Índigo]] | [[Madrid]] | 1992-04-01 | | | [[Ficheiro:LolaÍndigo GiraEstadios BCN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q59269010|Q59269010]] | [[Isabel Alba Rico]] | [[Madrid]] | 1959-04-06 | | | [[Ficheiro:Isabel Alba Rico.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q61037511|Q61037511]] | [[Patricia González Mota]] | [[Madrid]] | 1987-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q61053207|Q61053207]] | [[Anita Botwin]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:(Anita Botwin) 'Escribir con dolor. La diversidad funcional en la agenda mediática' por Anita Botwin, o 3 de marzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q62591710|Q62591710]] | [[Mónica García Gómez]] | [[Madrid]] | 1974-01-16 | | | [[Ficheiro:Mónica García Gómez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q63042313|Q63042313]] | [[Astrid Gil-Casares]] | [[Madrid]] | 1973-02-16 | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q63579546|Q63579546]] | [[Margarita Ucelay]] | [[Madrid]] | 1916-05-05 | [[Madrid]] | 2014-07-07 | [[Ficheiro:Margarita Ucelay Maortua~2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q64409726|Q64409726]] | [[Isabel Moreno Muñoz]] | [[Madrid]] | 1992 | | | [[Ficheiro:(Isabel Moreno) Premios ¡Bravo! 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q64733019|Q64733019]] | [[Roberta de Orleans]] | [[Palacio Real de Madrid]] | 1890-03-12 | [[Palacio Real de Madrid]] | 1890-03-12 | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q65275307|Q65275307]] | [[María Bores]] | [[Madrid]] | 1997-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q65275311|Q65275311]] | [[María Isabel Blanco Llamas]] | [[Madrid]] | 1972-08-19 | | | [[Ficheiro:(Isabel Blanco Llamas) La consejera de Familia, Isabel Blanco, responde a las preguntas de actualidad de los periodistas (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q66059680|Q66059680]] | [[Cristina Pol García]] | [[Madrid]] | 1893-07-24 | [[A Coruña]] | 1976-09-23 | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q67504217|Q67504217]] | [[Aroa Moreno Durán]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Aroa Moreno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q71979315|Q71979315]] | [[Henar Álvarez]] | [[Madrid]] | 1984-09-15 | | | [[Ficheiro:Henar Álvarez 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q92747316|Q92747316]] | [[Fernanda Monasterio]] | [[Madrid]] | 1920 | [[Madrid]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q96625022|Q96625022]] | [[Victoria Martín]] | [[Madrid]] | 1989-11-07 | | | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q98545290|Q98545290]] | [[Josefina Ling Ling|Josefina F. Ling Ling]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q104248308|Q104248308]] | [[Manuela Serra Sabater]] | [[Madrid]] | 1901 | [[Madrid]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q104767402|Q104767402]] | [[Cristina Torre Cervigón]] | [[Madrid]] | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q105396509|Q105396509]] | [[Cayetana Cabezas|Cayetan Cabezas]] | [[Madrid]] | 1979-07-02 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Cayetana Cabezas-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q106776556|Q106776556]] | [[Inés Martín Rodrigo]] | [[Madrid]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Ines Martin Rodrigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q106959644|Q106959644]] | [[Margariña Valderrama]] | [[Madrid]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q107123318|Q107123318]] | [[Laura Martínez Abelenda]] | [[Madrid]] | 1998-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q107356564|Q107356564]] | [[Paloma Llaneza]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q107414458|Q107414458]] | [[María del Carmen García Lasgoity]] | [[Madrid]] | 1911 | [[Madrid]] | 2002-12-16 | [[Ficheiro:Fotografía anónima MNCARS 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q107635910|Q107635910]] | [[Rosa María de Castro y Centurión]] | [[Madrid]] | 1691-08-29 | [[Madrid]] | 1772-03-14 | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q108147923|Q108147923]] | [[Lilith Verstrynge]] | [[Madrid]] | 1992-07-08 | | | [[Ficheiro:Lilith Verstrynge (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q108296191|Q108296191]] | [[Nerea Luis Mingueza]] | [[Madrid]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q110734916|Q110734916]] | [[Inés Hernand]] | [[Madrid]] | 1992-05-10 | | | [[Ficheiro:Inés Hernand.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q111449089|Q111449089]] | [[Elisa Garrido Cantarero]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q112208582|Q112208582]] | [[Mónica Alario Gavilán]] | [[Madrid]] | 1991 | | | [[Ficheiro:Mónica Alario Gavilán 2022 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q112581803|Q112581803]] | [[Irene Ferreras]] | [[Fuenlabrada]] | 1989-03-04 | | | [[Ficheiro:Deportivo Abanca - FC Barcelona 050 - Irene Ferreras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q113505495|Q113505495]] | [[Carlota García del Real]] | [[Madrid]] | 1904 | [[Madrid]] | 2002-06-24 | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q114430649|Q114430649]] | [[Nazareth Castellanos|Q114430649]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q114568990|Q114568990]] | [[Sagrario Mochales]] | [[Madrid]] | 1932-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q115121298|Q115121298]] | [[Sara Plaza]] | [[Bustarviejo]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q116870133|Q116870133]] | [[Coco Dávez]] | [[Madrid]] | 1989 | | | [[Ficheiro:Coco Davez Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q120490194|Q120490194]] | [[Iria Fariñas]] | [[San Agustín del Guadalix]] | 1996 | | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q123398017|Q123398017]] | [[Marián Mouriño]] | [[Madrid]] | 1975-05-25 | | | [[Ficheiro:Celta Femxa Zorka - Durán Maquinaria Ensino Lugo 34.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q123530628|Q123530628]] | [[Rosa García Alcón]] | [[Madrid]] | 1957 | | | [[Ficheiro:ROSA GARCIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q124014156|Q124014156]] | [[Bewis de la Rosa]] | [[Madrid]] | 1994 | | | |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q125292183|Q125292183]] | [[Xinyi Ye|Q125292183]] | [[Madrid]] | 2001 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Xinyi Ye (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q125861676|Q125861676]] | [[Rosario Fuentes Pérez]] | [[Madrid]] | 1898-02-10 | [[Madrid]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q129176014|Q129176014]] | [[Concha Moya]] | [[Madrid]] | 1971 | | | [[Ficheiro:Concha Moya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q130388282|Q130388282]] | [[Mayte Gómez Molina|Q130388282]] | [[Madrid]] | 1993 | | | |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q131007731|Q131007731]] | [[Lalachus]] | [[Fuenlabrada]] | 1990-04-21 | | | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q131198906|Q131198906]] | [[Malena Valles]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2000-07-12 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q131808271|Q131808271]] | [[Marina Díaz|Marina Díaz Fernández]] | [[Madrid]] | 2001-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q131825758|Q131825758]] | [[Teresa Estévez]] | [[Madrid]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q132084897|Q132084897]] | [[Marta Mahou López Lousada|Marta Mahou López-Lousada]] | [[Madrid]] | 1931 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q132179366|Q132179366]] | [[Zeltia Outeiriño]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q132861493|Q132861493]] | [[María Palomo]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2000-06-02 | | | [[Ficheiro:CB Atlético Guardés - CB Elche, semifinais da División de Honor 2024-25 029.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q133566752|Q133566752]] | [[Claudia Castellanos]] | [[Madrid]] | 2006-07-19 | | | |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q134519401|Q134519401]] | [[Daniela Moreno]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2001-01-23 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 150 - Daniela Moreno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q134519442|Q134519442]] | [[Lucía Laguna]] | [[Madrid]] | 2004-10-30 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q136534087|Q136534087]] | [[Cristina Piernagorda Albañil]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q137604125|Q137604125]] | [[Lucía Lucha|Lucía Lucha García de la Llave]] | [[Madrid]] | 1891-08-10 | [[Ourense]] | 1978-12-10 | |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Lista de mulleres da Comunidade de Madrid segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres de España con datos de Wikidata]] 3o5y3etmk3fkcpbeflav6y6ok8jb2vz 4 405746 7351113 7348020 2026-04-07T20:10:46Z CommonsDelinker 1410 Eliminouse a referencia ó ficheiro "Duquesa_de_Medinaceli.jpg" que foi borrado en [[commons:Portada galega|Commons]] por [[commons:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]. Motivo: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Duquesa de Medinaceli.jpg|]] 7351113 wikitext text/x-wiki Esta é unha '''lista de mulleres da Comunidade de Madrid''', segundo os datos que constan en Wikidata: {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?date ?yob ?yod (COUNT(distinct ?sitelink) as ?count) WHERE { ?item wdt:P19 ?pob . ?pob wdt:P131* wd:Q5756 . ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . ?item wdt:P31 wd:Q5 . ?sitelink schema:about ?item . OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?dob . BIND(YEAR(?dob) as ?yob) } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod . BIND(YEAR(?dod) as ?yod) } } GROUP BY ?item ?date ?yob ?yod ORDER BY ?date |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q25055|Q25055]] | [[Matilde Muñoz Sampedro]] | [[Madrid]] | 1900-03-02 | [[Madrid]] | 1969-04-14 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q30510|Q30510]] | [[María Dolores Pradera]] | [[Madrid]] | 1924-08-29 | [[Madrid]] | 2018-05-28 | [[Ficheiro:María Dolores Pradera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q39666|Q39666]] | [[Penélope Cruz]] | [[Alcobendas]] | 1974-04-28 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Penélope Cruz-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q41266|Q41266]] | [[Ana Botella]] | [[Madrid]] | 1953-07-23 | | | [[Ficheiro:Ana Botella 2015b (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q54386|Q54386]] | [[Helena de Borbón e Grecia]] | [[Madrid]] | 1963-12-20 | | | [[Ficheiro:L’infante Hélène d’Espagne, duchesse de Lugo en 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q55436|Q55436]] | [[Natalia Jiménez]] | [[Madrid]] | 1981-12-29 | | | [[Ficheiro:MX MR HOMENAJE JOSÉ JOSÉ (48961012376) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q56074|Q56074]] | [[Rocío Dúrcal]] | [[Madrid]] | 1944-10-04 | [[Torrelodones]] | 2006-03-25 | [[Ficheiro:Rocio Durcal 1962.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q75004|Q75004]] | [[Pilar Miró|Pilar Mercedes Miró Romero]] | [[Madrid]] | 1940-04-20 | [[Madrid]] | 1997-10-19 | [[Ficheiro:(Pilar Miró) Rosa Conde en la toma de posesión del director general de TVE. Pool Moncloa. 17 de enero de 1989 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q106019|Q106019]] | [[Nina Moghaddam]] | [[Madrid]] | 1980-12-27 | | | [[Ficheiro:Nina-Moghaddam.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q106791|Q106791]] | [[Ángela Molina|Ángela Molina Tejedor]] | [[Madrid]] | 1955-10-05 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Ángela Molina (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q123131|Q123131]] | [[Edith Alice Müller]] | [[Madrid]] | 1918-02-05 | [[España]] | 1995-07-24 | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q129179|Q129179]] | [[María de las Mercedes de Borbón y Habsburgo-Lorena]] | [[Madrid]] | 1880-09-11 | [[Madrid]] | 1904-10-17 | [[Ficheiro:MARIA DE LAS MERCEDES, PRINCESA DE ASTURIAS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q152549|Q152549]] | [[María Tareixa de Austria e Borbón]] | [[Madrid]] | 1638-09-10 | [[Versalles]] | 1683-07-30 | [[Ficheiro:Detail of Marie Thérèse d'Autriche by Nocret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q158659|Q158659]] | [[Margarida Tareixa de Austria]] | [[Madrid]] | 1651-07-12 | [[Viena]] | 1673-03-12 | [[Ficheiro:Margarita Teresa of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q158662|Q158662]] | [[María Ana de Austria]] | [[Mosteiro do Escorial]] | 1606-08-18 | [[Linz]] | 1646-05-13 | [[Ficheiro:Diego Velázquez - Maria Anna of Spain - Prado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q159660|Q159660]] | [[María de Habsburgo, emperatriz do Sacro Imperio Romano-Xermánico]] | [[Madrid]] | 1528-06-21 | [[Convent of Las Descalzas Reales]] | 1603-02-26 | [[Ficheiro:Infanta Maria of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q162819|Q162819]] | [[Catarina de Aragón]] | [[Alcalá de Henares]] | 1485-12-16 | [[Kimbolton Castle]] | 1536-01-07 | [[Ficheiro:Catherine of Aragon (1485-1536).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q167384|Q167384]] | [[Infanta Isabel Fernandina of Spain]] | [[Aranjuez]] | 1821-05-18 | [[París]] | 1897-05-17 | [[Ficheiro:Infanta Isabel of Spain, Countess Gurowski, in 1860.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q169448|Q169448]] | [[Princess Isabella of Parma]] | [[Madrid]] | 1741-12-31 | [[Viena]] | 1763-11-27 | [[Ficheiro:Jean-Marc Nattier - Prinzessin Isabella von Bourbon-Parma (1741-1763).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q170264|Q170264]] | [[Xoana de Habsburgo]] | [[Madrid]] | 1535-06-24 | [[San Lorenzo de El Escorial]]<br/>[[Mosteiro do Escorial]] | 1573-09-07 | [[Ficheiro:Portrait of Joanna of Austria, Princess of Portugal - Sofonisba Anguissola.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q171261|Q171261]] | [[Emma Penella]] | [[Madrid]] | 1931-03-02 | [[Madrid]] | 2007-08-27 | [[Ficheiro:Emma Penella posa en las fotos promocionales de 'La que se avecina'.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q183085|Q183085]] | [[Isabel II de España]] | [[Madrid]] | 1830-10-10 | [[París]] | 1904-04-09<br/>1904-04-10 | [[Ficheiro:Isabel de Borbón y Borbón-Dos Sicilias.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q186480|Q186480]] | [[Míriam Díaz Aroca]] | [[Madrid]] | 1962-03-04 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2019 - Myriam Díaz-Aroca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q203138|Q203138]] | [[Victoria Abril]] | [[Madrid]] | 1959-07-04 | | | [[Ficheiro:Victoria Abril Cannes 2017 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q209409|Q209409]] | [[Malú]] | [[Madrid]] | 1982-03-15 | | | [[Ficheiro:Malú en 2016 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q211065|Q211065]] | [[Bárbara Lennie]] | [[Madrid]] | 1984-04-20 | | | [[Ficheiro:Bárbara Lennie at Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q214369|Q214369]] | [[Lionor de Borbón]] | [[Madrid]] | 2005-10-31 | | | [[Ficheiro:Leonor de Borbón en 2023 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q218879|Q218879]] | [[María de las Mercedes de Orleans]] | [[Madrid]] | 1860-06-24 | [[Madrid]] | 1878-06-26 | [[Ficheiro:Mercedes, Queen of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q229093|Q229093]] | [[Virginia Ruano Pascual]] | [[Madrid]] | 1973-09-21 | | | [[Ficheiro:Virginia Ruano Pascual-2009-Sep-06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q230123|Q230123]] | [[Elsa Pataky]] | [[Madrid]] | 1976-07-18 | | | [[Ficheiro:Elsa Pataky Cutout.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q230544|Q230544]] | [[Massiel]] | [[Madrid]] | 1947-08-02 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Massiel (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q230580|Q230580]] | [[Cristina de Borbón e Grecia]] | [[Madrid]] | 1965-06-13 | | | [[Ficheiro:Infanta Cristina, Duchess of Palma de Mallorca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q230887|Q230887]] | [[Mariana Vitoria de Borbón]] | [[Madrid]] | 1718-03-31 | [[Palácio Nacional da Ajuda]] | 1781-01-15 | [[Ficheiro:Mariana Victoria de Borbón y Farnesio, Reina consorte de Portugal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q231171|Q231171]] | [[Fabiola Mora y Aragón|Fabiola de Mora y Aragón]] | [[Madrid]] | 1928-06-11 | [[Laeken]] | 2014-12-05 | [[Ficheiro:Fabiola, queen of Belgium.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q232132|Q232132]] | [[María Teresa de Borbón y Farnesio]] | [[Madrid]] | 1726-06-11 | [[Fontainebleau]] | 1746-07-22 | [[Ficheiro:María Teresa de España.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q232514|Q232514]] | [[Belinda Peregrín]] | [[Madrid]] | 1989-08-15 | | | [[Ficheiro:Belinda Huawei 2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q233187|Q233187]] | [[Catalina Micaela of Spain]] | [[Madrid]] | 1567-10-10 | [[Turín]] | 1597-11-06 | [[Ficheiro:Catalina Micaela of Spain by Alonso Sánchez Coello.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q233196|Q233196]] | [[Maria Isabella of Spain]] | [[Madrid]] | 1789-07-06 | [[Portici]] | 1848-09-13 | [[Ficheiro:Vicente Lopéz Portaña (1772-1850) - Portret van de koningin van de twee Siciliën (1831) - Madrid Bellas Artes 19-03-2010 11-30-09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q233603|Q233603]] | [[Carlota Xoaquina de Borbón]] | [[Aranjuez]] | 1775-04-25 | [[Queluz]] | 1830-01-07 | [[Ficheiro:Carlota Joaquina by Taunay 1817.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q233876|Q233876]] | [[Teresa Berganza]] | [[Madrid]] | 1933-03-16 | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 2022-05-13 | [[Ficheiro:Teresa Berganza 1957.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q234060|Q234060]] | [[Nathalia Ramos]] | [[Madrid]] | 1992-07-03 | | | [[Ficheiro:Nathalia Ramos 2019 by Glenn Francis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q234166|Q234166]] | [[Adelina Patti]] | [[Madrid]] | 1843-02-10<br/>1843-02-19 | [[Aberhonddu]] | 1919-09-27 | [[Ficheiro:Adelina Patti portrait (11063797055) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q234807|Q234807]] | [[Carmen Maura]] | [[Madrid]] | 1945-09-15 | | | [[Ficheiro:(Carmen Maura) Entrega de la Medalla internacional de las Artes de la Comunidad de Madrid a Carmen Maura (33552184358) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q235128|Q235128]] | [[María das Mercés de Borbón-Dúas Sicilias]] | [[Madrid]] | 1910-12-23 | [[Lanzarote]] | 2000-01-02 | [[Ficheiro:Infanta María de las Mercedes, Countess of Barcelona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q235384|Q235384]] | [[Leonor Watling]] | [[Madrid]] | 1975-07-28 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Leonor Watling (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q235391|Q235391]] | [[Maribel Verdú]] | [[Madrid]] | 1970-10-02 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Maribel Verdú (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q235398|Q235398]] | [[Marisa Paredes]] | [[Madrid]] | 1946-04-03 | [[Madrid]] | 2024-12-17 | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Marisa Paredes (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q235421|Q235421]] | [[Ana Belén]] | [[Madrid]] | 1951-05-27 | | | [[Ficheiro:Ana Belén en los Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q236882|Q236882]] | [[Xoana de Castela]] | [[Madrid]] | 1462-02-28 | [[Lisboa]] | 1530-04-12 | [[Ficheiro:Joana, a Excelente Senhora - The Portuguese Genealogy (Genealogia dos Reis de Portugal).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q236914|Q236914]] | [[María de Villota]] | [[Madrid]] | 1979-01-13 | [[Sevilla]] | 2013-10-11 | [[Ficheiro:María de Villota 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q237021|Q237021]] | [[Belén Rueda]] | [[Madrid]] | 1965-03-16 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Belén Rueda (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q237152|Q237152]] | [[Mónica Cruz]] | [[Madrid]] | 1977-03-16 | | | [[Ficheiro:Monica Cruz crop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q240267|Q240267]] | [[Isabel de Borbón e Borbón|Isabel de Borbón y Borbón]] | [[Madrid]] | 1851-12-20 | [[París]] | 1931-04-22 | [[Ficheiro:Infanta Isabel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q240311|Q240311]] | [[Baia de Borbón]] | [[Madrid]] | 1864-02-12 | [[Irún]] | 1958-03-08 | [[Ficheiro:Infanta Eulalia of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q240397|Q240397]] | [[Luísa Fernanda de Borbón]] | [[Madrid]] | 1832-01-30 | [[Sevilla]] | 1897-02-02 | [[Ficheiro:Infanta Luisa Fernanda of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q242281|Q242281]] | [[María Valverde Rodríguez|María Valverde]] | [[Madrid]] | 1987-03-24 | | | [[Ficheiro:María Valverde 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q242421|Q242421]] | [[Infanta María de la Paz of Spain]] | [[Madrid]] | 1862-06-23 | [[Múnic]] | 1946-12-04 | [[Ficheiro:Philipp Kester, María de la Paz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q251210|Q251210]] | [[Rosario Flores]] | [[Madrid]] | 1963-11-04 | | | [[Ficheiro:Rosario Flores en Fuenlabrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q252083|Q252083]] | [[Ángeles González-Sinde]] | [[Madrid]] | 1965-04-07 | | | [[Ficheiro:Ángeles González-Sinde (2011).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q255389|Q255389]] | [[María Teresa de Borbón]] | [[Madrid]] | 1882-11-12 | [[Palace of the Cuesta de la Vega]] | 1912-09-23 | [[Ficheiro:Infanta Maria Teresa of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q255635|Q255635]] | [[Teresa Cabarrús]] | [[Carabanchel Alto]] | 1773-07-31 | [[Chimay Castle]] | 1835-01-15 | [[Ficheiro:Gerard - Madame Tallien.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q255657|Q255657]] | [[Loyola de Palacio]] | [[Madrid]] | 1950-09-16 | [[Madrid]] | 2006-12-13 | [[Ficheiro:Loyola del Palacio 2001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q260128|Q260128]] | [[María Teresa de Silva, 13th Duchess of Alba]] | [[Madrid]] | 1762-06-10 | [[Madrid]] | 1802-07-23 | [[Ficheiro:Goya Alba1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q268365|Q268365]] | [[Infanta Amalia of Spain]] | [[Madrid]] | 1834-10-12 | [[Múnic]] | 1905-08-27 | [[Ficheiro:Infantin Amalia Felipe Pilar von Spanien.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q268726|Q268726]] | [[Chus Lampreave]] | [[Madrid]] | 1930-12-11<br/>1930 | [[Almería]] | 2016-04-04<br/>2016 | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q268979|Q268979]] | [[Isabella Colbran]] | [[Madrid]] | 1784-02-02 | [[Castenaso]] | 1845-10-07 | [[Ficheiro:Isabella Colbran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q269696|Q269696]] | [[Maravillas de Jesús]] | [[Madrid]] | 1891-11-04 | [[Xetafe]] | 1974-12-11 | [[Ficheiro:Saint Maravillas de Jesús - Catedral de la Almudena.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q269857|Q269857]] | [[Pilar Castro]] | [[Madrid]] | 1970-10-12 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Pilar Castro (Cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q270279|Q270279]] | [[Icíar Bollaín]] | [[Madrid]] | 1967-06-12 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Icíar Bollaín (Cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q270825|Q270825]] | [[María Antonia Iglesias]] | [[Madrid]] | 1945-01-15 | [[Panxón, Nigrán|Panxón]] | 2014-07-29 | [[Ficheiro:Maria Antonia Iglesias firmando en la Feria del Libro de Madrid de 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q270873|Q270873]] | [[Ana Torroja]] | [[Madrid]] | 1959-12-28 | | | [[Ficheiro:Ana Torroja (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q270888|Q270888]] | [[Mercedes Cabrera]] | [[Madrid]] | 1951-12-03 | | | [[Ficheiro:Mercedes Cabrera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q271652|Q271652]] | [[Ana Rosa Quintana]] | [[Madrid]] | 1956-01-12 | | | [[Ficheiro:(Ana Rosa Quintana) Mariano Rajoy es entrevistado en El programa de Ana Rosa de Telecinco. Pool Moncloa. 1 de marzo de 2018 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q271658|Q271658]] | [[María Dolores de Cospedal]] | [[Madrid]] | 1965-12-13 | | | [[Ficheiro:María Dolores de Cospedal García 2017b (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q272494|Q272494]] | [[Blanca Fernández Ochoa]] | [[Madrid]] | 1963-04-22 | [[La Peñota]]<br/>[[Cercedilla]] | 2019-08 | [[Ficheiro:Blanca Fernández Ochoa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q274094|Q274094]] | [[Marta Botía Alonso]] | [[Madrid]] | 1974-09-15 | | | [[Ficheiro:Marta Botía, Ella Baila Sola (2016) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q274348|Q274348]] | [[Almudena Grandes]] | [[Madrid]] | 1960-05-07 | [[Madrid]] | 2021-11-27 | [[Ficheiro:Almudena Grandes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q275932|Q275932]] | [[Carmen Machi]] | [[Madrid]] | 1963-01-07<br/>1963-09-21 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Carmen Machi-3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q276393|Q276393]] | [[Alicia Borrachero]] | [[Madrid]] | 1968-02-14 | | | [[Ficheiro:ALICIA BORRACHERO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q283436|Q283436]] | [[Verónica Forqué]] | [[Madrid]] | 1955-12-01 | [[Madrid]] | 2021-12-13 | [[Ficheiro:Pregón de "La Noche de los Teatros" (46785085594) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q283513|Q283513]] | [[Lola Dueñas]] | [[Madrid]] | 1971-10-06 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Lola Dueñas (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q284576|Q284576]] | [[Marina Pérez]] | [[Madrid]] | 1984-07-31 | | | [[Ficheiro:Marina Perez 2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q287046|Q287046]] | [[Cayetana Fitz-James Stuart]] | [[Palacio de Liria]] | 1926-03-28 | [[Palacio de las Dueñas]] | 2014-11-20 | [[Ficheiro:Duchess of Montoro in Ballgown and Tiara (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q287892|Q287892]] | [[Ana Mato|Ana Mato Adrover]] | [[Madrid]] | 1959-09-24 | | | [[Ficheiro:Ana Mato2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q288409|Q288409]] | [[Ana Pastor García]] | [[Madrid]] | 1977-12-09 | | | [[Ficheiro:Ana Pastor en iRedes 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q288917|Q288917]] | [[Elena Valenciano]] | [[Madrid]] | 1960-09-18 | | | [[Ficheiro:Elena Valenciano y Fernández Vara en Mérida en 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q289922|Q289922]] | [[Blanca Portillo]] | [[Madrid]] | 1963-06-15 | | | [[Ficheiro:Blanca Portillo 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q291282|Q291282]] | [[Lluvia Rojo]] | [[Madrid]] | 1976-11-06 | | | [[Ficheiro:Lluvia looks at you.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q291515|Q291515]] | [[Bárbara Elorrieta]] | [[Madrid]] | 1978-05-05 | | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q297598|Q297598]] | [[Beatriz Luengo|Beatriz Luengo González]] | [[Madrid]] | 1982-12-23 | | | [[Ficheiro:Beatriz Luengo (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q297696|Q297696]] | [[Hildegart Rodríguez Carballeira]] | [[Madrid]] | 1914-12-09 | [[Madrid]] | 1933-06-09 | [[Ficheiro:Hildegart Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q299023|Q299023]] | [[Yohana Cobo]] | [[Madrid]] | 1985-01-05 | | | [[Ficheiro:Yohanna Cobo. (21646791525) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q302567|Q302567]] | [[Marian Rivera]] | [[Madrid]] | 1984-08-12 | | | [[Ficheiro:Marian Rivera - 2014 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q375152|Q375152]] | [[Adriana Ozores]] | [[Madrid]] | 1959-05-21 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Adriana Ozores (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q375245|Q375245]] | [[Adriana Ugarte]] | [[Madrid]] | 1985-01-17 | | | [[Ficheiro:Adriana Ugarte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q384572|Q384572]] | [[Montserrat Domínguez]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Montserrat Domínguez 2016 ORAIN GIPUZKOA (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q388400|Q388400]] | [[María Isbert]] | [[Madrid]] | 1917-04-21 | [[Villarrobledo]] | 2011-04-25 | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q431953|Q431953]] | [[Josefa Menéndez]] | [[Madrid]] | 1890-02-04 | [[Poitiers]] | 1923-12-29 | [[Ficheiro:Josefa Menendez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q432038|Q432038]] | [[Almudena Gallardo]] | [[Madrid]] | 1979-03-26 | | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q433554|Q433554]] | [[Princessa]] | [[Madrid]] | 1975-05-18 | | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q434764|Q434764]] | [[Cristina Sánchez]] | [[Madrid]] | 1972-02-20 | | | [[Ficheiro:10 - Cristina Sánchez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q436600|Q436600]] | [[Pilar Velázquez]] | [[Madrid]] | 1946-02-13 | | | [[Ficheiro:Il pistolero dell Ave Maria - 1969 Pilar Velázquez cropped.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q438185|Q438185]] | [[Ana Palacio]] | [[Madrid]] | 1948-07-22 | | | [[Ficheiro:Ana Palacio 2004 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q440077|Q440077]] | [[Maria Micaela Desmaisieres]] | [[Madrid]] | 1809-01-01 | [[Valencia]] | 1865-08-24 | [[Ficheiro:Micaela Desmaisières.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q440123|Q440123]] | [[Estela Giménez]] | [[Madrid]] | 1979-03-29 | | | [[Ficheiro:Estela Giménez en Hollywood 02.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q440610|Q440610]] | [[Ouka Leele]] | [[Madrid]] | 1957-06-29 | [[Madrid]] | 2022-05-24 | [[Ficheiro:Ouka Leele exhibition.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q442531|Q442531]] | [[Irene Escolar]] | [[Madrid]] | 1988-10-19 | | | [[Ficheiro:Irene Escolar Premios Goya 25.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q443912|Q443912]] | [[Emma Ozores]] | [[Madrid]] | 1961-03-02 | | | [[Ficheiro:Emma Ozores.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q443948|Q443948]] | [[Laura del Río García]] | [[Madrid]] | 1982-02-05 | | | [[Ficheiro:DelRio.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q444019|Q444019]] | [[Paloma San Basilio]] | [[Madrid]] | 1950-11-22 | | | [[Ficheiro:Paloma San Basilio en Dulce Osuna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q446497|Q446497]] | [[Marisol Ayuso]] | [[Madrid]] | 1943-05-19 | | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q449584|Q449584]] | [[María Asquerino]] | [[Madrid]] | 1925-11-25 | [[Madrid]] | 2013-02-27 | [[Ficheiro:María Asquerino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q451891|Q451891]] | [[Dafne Fernández]] | [[Madrid]] | 1985-03-31 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Dafne Fernández-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q455239|Q455239]] | [[Gala León García]] | [[Madrid]] | 1973-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q455970|Q455970]] | [[Amaya Valdemoro]] | [[Madrid]] | 1976-08-18 | | | [[Ficheiro:25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - Amaya Valdemoro - 240422 181059.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q456756|Q456756]] | [[Cecilia Gessa]] | [[Madrid]] | 1977-11-22 | | | [[Ficheiro:Cecilia Gessa - CINHOMO 2024 47 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q456850|Q456850]] | [[Verónica Echegui]] | [[Madrid]] | 1983-06-16 | [[Madrid]] | 2025-08-24 | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Verónica Echegui (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q457305|Q457305]] | [[Marta Sánchez]] | [[Madrid]] | 1966-05-08 | | | [[Ficheiro:Marta Sanchez during the promotion of her last album in April 2007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q457388|Q457388]] | [[María Guerrero]] | [[Madrid]] | 1867-04-17 | [[Madrid]] | 1928-01-23 | [[Ficheiro:María Guerrero 1912.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q457457|Q457457]] | [[Ana Torrent]] | [[Madrid]] | 1966-07-12 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Ana Torrent.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q457557|Q457557]] | [[Esther Regina]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Esther Regina traje 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q459189|Q459189]] | [[Soledad Torres Acosta]] | [[Madrid]] | 1826-12-02 | [[Madrid]] | 1887-10-11 | [[Ficheiro:Soledad Torres Acosta (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q459348|Q459348]] | [[Oona Chaplin]] | [[Madrid]] | 1986-06-04 | | | [[Ficheiro:Oona Chaplin 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q459558|Q459558]] | [[Ana Burgos]] | [[Madrid]] | 1967-12-26 | | | [[Ficheiro:2008 Ana Burgos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q461263|Q461263]] | [[Lydia]] | [[Madrid]] | 1980-01-15 | | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q463272|Q463272]] | [[Amparo Rivelles]] | [[Madrid]] | 1925-02-11 | [[Madrid]] | 2013-11-07 | [[Ficheiro:Amparo Rivelles in 1940 (3) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q465783|Q465783]] | [[Elisa Aguilar]] | [[Madrid]] | 1976-10-15 | | | [[Ficheiro:Elisa Aguilar 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q465963|Q465963]] | [[Ana María Polvorosa]] | [[Madrid]] | 1987-12-14 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2021 Ana Polvorosa (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q482943|Q482943]] | [[Ana Mariscal]] | [[Madrid]] | 1923-07-31 | [[Madrid]] | 1995-03-28 | [[Ficheiro:Ana Mariscal 44-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q508738|Q508738]] | [[Luchy Soto]] | [[Madrid]] | 1919-02-21 | [[Madrid]] | 1970-10-05 | [[Ficheiro:Luchy Soto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q511350|Q511350]] | [[Carmen Martínez Sierra]] | [[Madrid]] | 1904-05-03 | [[Madrid]] | 2012-11-06 | [[Ficheiro:Carmen Martínez Sierra.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q511468|Q511468]] | [[Maria de Abarca]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[España]] | 17th century | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q515499|Q515499]] | [[Esther Koplowitz]] | [[Madrid]] | 1950-08-10 | | | [[Ficheiro:Esther-koplowitz (2008) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q518352|Q518352]] | [[Mónica Bardem]] | [[Madrid]] | 1964-05-04 | | | [[Ficheiro:Mónica Bardem.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q522024|Q522024]] | [[Cristina Galbó]] | [[Madrid]] | 1950-01-17 | | | [[Ficheiro:Cristina Galbó in Let Sleeping Corpses Lie (1974).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q523459|Q523459]] | [[María de la Purísima de la Cruz]] | [[Madrid]] | 1926-02-20 | [[Sevilla]] | 1998-10-31 | [[Ficheiro:Acción de Gracias Canonización de Santa María de la Purísima de la Cruz 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q538532|Q538532]] | [[Grand Duchess Maria Vladimirovna of Russia]] | [[Madrid]] | 1953-12-23 | | | [[Ficheiro:Мария Владимировна 2010 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q539872|Q539872]] | [[Lolita Flores]] | [[Madrid]] | 1958-05-06 | | | [[Ficheiro:Lolita Flores.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q542452|Q542452]] | [[Salma De Nora]] | [[Madrid]] | 1979-06-16 | | | [[Ficheiro:Salma de nora adjusted.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q544202|Q544202]] | [[Constancia de la Mora]] | [[Madrid]] | 1906-01-28 | [[Guatemala]] | 1950-01-26 | [[Ficheiro:Constancia de la Mora.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q547872|Q547872]] | [[Coral Segovia]] | [[Madrid]] | 1971-03-22 | | | [[Ficheiro:CoralSegovia (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q549307|Q549307]] | [[Federica Montseny|Frederica Montseny]] | [[Madrid]] | 1905-02-12 | [[Tolosa, Francia|Tolosa]] | 1994-01-14 | [[Ficheiro:Federica Montseny.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q556497|Q556497]] | [[Magda Donato]] | [[Madrid]] | 1898-02-06 | [[Cidade de México]] | 1966-11-03<br/>1966-11-04 | [[Ficheiro:1925-11-28, Heraldo de Madrid, Magda Donato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q577456|Q577456]] | [[Lorena Berdún Villegas]] | [[Madrid]] | 1973-11-20 | | | [[Ficheiro:Lorena Berdún.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q594270|Q594270]] | [[Amaia Salamanca]] | [[Madrid]] | 1986-03-28 | | | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Amaia Salamanca-6 (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q608974|Q608974]] | [[Pilar López de Ayala]] | [[Madrid]] | 1978-09-18 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Pilar López de Ayala (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q609865|Q609865]] | [[Diana Lorys]] | [[Madrid]] | 1940-10-20 | | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q661004|Q661004]] | [[Leonor Martín]] | [[Madrid]] | 1989-08-01 | | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q738409|Q738409]] | [[Sonia Blanco]] | [[Madrid]] | 1973-04-24 | | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q739458|Q739458]] | [[Silke]] | [[Madrid]] | 1974-02-06 | | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q741211|Q741211]] | [[Baldomera Larra Wetoret]] | [[Madrid]] | 1835 | [[A Habana]] | 1915 | [[Ficheiro:Baldomera Larra Wetoret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q786175|Q786175]] | [[María Jesús Rosa]] | [[Madrid]] | 1974-06-20 | [[Madrid]] | 2018-12-18 | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q847010|Q847010]] | [[Sofía de Borbón]] | [[Madrid]] | 2007-04-29 | | | [[Ficheiro:Infanta Sofía 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q887359|Q887359]] | [[Patricia Moreno]] | [[Madrid]] | 1988-01-07 | | | [[Ficheiro:Patricia Moreno 01.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q892933|Q892933]] | [[María Teresa Méndez]] | [[Madrid]] | 1982-10-29 | | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q918335|Q918335]] | [[Elena Furiase]] | [[Madrid]] | 1988-03-09 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Elena Furiase (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q922931|Q922931]] | [[Natalia Sánchez]] | [[Madrid]] | 1990-03-27 | | | [[Ficheiro:Natalia Sánchez en los Premios Goya 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q926636|Q926636]] | [[Cristina Lasvignes]] | [[Madrid]] | 1978-01-09 | | | [[Ficheiro:Cristina Lasvignes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q930991|Q930991]] | [[Mercedes Pascual]] | [[Madrid]] | 1930-12-25 | [[Cidade de México]] | 2019-06-09 | [[Ficheiro:Mercedes Pascual.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q937017|Q937017]] | [[Cecilia (cantante)|Cecilia]] | [[El Pardo]] | 1948-10-11 | [[Colinas de Trasmonte]] | 1976-08-02 | [[Ficheiro:Cecilia (1974).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q949685|Q949685]] | [[Juana Capdevielle]] | [[Madrid]] | 1905-08-12 | [[Rábade]] | 1936-08-18 | [[Ficheiro:Juana Capdevielle San Martín, 1905-1936.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q972148|Q972148]] | [[Luisa Sala]] | [[Madrid]] | 1923 | [[Madrid]] | 1986-06-16 | [[Ficheiro:Luisa Sala.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q972537|Q972537]] | [[Marta Zurro]] | [[Madrid]] | 1980-11-01 | | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q975692|Q975692]] | [[Ana Obregón]] | [[Madrid]] | 1955-03-18<br/>1953 | | | [[Ficheiro:Ana G. Obregón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q976797|Q976797]] | [[Infanta María Amalia of Spain]] | [[Madrid]] | 1779-01-09 | [[Palacio Real de Madrid]] | 1798-07-22 | [[Ficheiro:Infanta María Amalia of Spain (1779-1798).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q1039915|Q1039915]] | [[Xoana de Navarra e Castela]] | [[Madrid]] | 1382-11-09 | [[Bearne]] | 1413-07 | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q1041575|Q1041575]] | [[Carla Vallet]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q1117357|Q1117357]] | [[María Luz Galicia Gonzalo]] | [[Madrid]] | 1940-02-02 | | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q1187562|Q1187562]] | [[Rosa Montero]] | [[Madrid]] | 1951-01-03 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Rosa Montero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q1195986|Q1195986]] | [[Mary C. Otero Rolle]] | [[Madrid]] | 1965-04-05 | | | [[Ficheiro:Mary Otero Rolle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q1200505|Q1200505]] | [[Manuela Velasco]] | [[Madrid]] | 1975-10-23 | | | [[Ficheiro:Manuela Velasco, 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q1230982|Q1230982]] | [[Julia Navarro]] | [[Madrid]] | 1953-10-08 | | | [[Ficheiro:Julia Navarro-64093.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q1259390|Q1259390]] | [[Natalia Streignard]] | [[Madrid]] | 1970-09-09 | | | [[Ficheiro:Natalia Streignard 2007 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q1327896|Q1327896]] | [[Elena Lyons]] | [[Madrid]] | 1973-06-27 | | | [[Ficheiro:Elena Cardone.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q1387776|Q1387776]] | [[Nati Mistral]] | [[Madrid]] | 1928-12-13 | [[Madrid]] | 2017-08-20 | [[Ficheiro:Nati Mistral 01.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q1395737|Q1395737]] | [[Nuria Pomares]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q1456177|Q1456177]] | [[Leticia Sigarrostegui García]] | [[Madrid]] | 1975-07-17 | | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q1517319|Q1517319]] | [[Bárbara Muñoz]] | [[Madrid]] | 1983-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q1638696|Q1638696]] | [[Patricia Arribas]] | [[Madrid]] | 1977-10-02 | | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q1671872|Q1671872]] | [[Inés Fernández-Ordoñez Hernández]] | [[Madrid]] | 1961-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q1774948|Q1774948]] | [[Archduchess Elisabeth of Austria]] | [[Madrid]] | 1922-05-31 | [[Deutschfeistritz]] | 1993-01-06 | [[Ficheiro:Die Kinder von Kaiser Karl und Kaiserin Zita.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q1799029|Q1799029]] | [[La Polaca]] | [[Lavapiés]] | 1944-06-16 | [[Sevilla]] | 2010-06-02 | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q1892202|Q1892202]] | [[Mara Cruz]] | [[Madrid]] | 1941-03-24 | | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q1895717|Q1895717]] | [[Maria Bestar]] | [[Madrid]] | 1980-04-04 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - María Bestar (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q1896453|Q1896453]] | [[Maria de Alvear]] | [[Madrid]] | 1960-10-27<br/>1960-10-25 | | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q1898234|Q1898234]] | [[Marina Damlaimcourt]] | [[Madrid]] | 1979-10-15 | | | [[Ficheiro:Marina Damlaimcourt Kitzbuhel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q1906507|Q1906507]] | [[Infanta Maria del Pilar of Spain]] | [[Palace of the Cuesta de la Vega]] | 1912-09-15 | [[Palace of the Cuesta de la Vega]] | 1918-05-09 | [[Ficheiro:Infanta Maria del Pilar de Baviera from The family of Ferdinand Maria of Bavaria (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q2003063|Q2003063]] | [[Fátima Baeza]] | [[Madrid]] | 1973-05-22 | | | [[Ficheiro:FatimaBaeza-001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q2003073|Q2003073]] | [[Rosa Mariscal]] | [[Madrid]] | 1970-01-20 | [[Madrid]] | 2022-04-22 | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q2003084|Q2003084]] | [[María Casal]] | [[Madrid]] | 1958-02-26 | | | [[Ficheiro:María Casal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q2018549|Q2018549]] | [[Infanta María del Pilar of Spain]] | [[Madrid]] | 1861-06-04 | [[Eskoriatza]]<br/>[[Guipúscoa]] | 1879-08-05 | [[Ficheiro:Infanta Pilar of Spain.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q2027664|Q2027664]] | [[Rebecca Loos]] | [[Madrid]] | 1977-06-19 | | | [[Ficheiro:Rebecca Loos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q2032823|Q2032823]] | [[Pasión Vega]] | [[Madrid]] | 1976-04-23 | | | [[Ficheiro:Pasión Vega 2023 b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q2067726|Q2067726]] | [[Ouida Bergère]] | [[Madrid]] | 1886-12-14 | [[Nova York]] | 1974-11-29 | [[Ficheiro:Ouida Bergère c. 1920 (extracted).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q2074078|Q2074078]] | [[Nazaria Ignacia]] | [[Madrid]] | 1889-01-10 | [[Buenos Aires]] | 1943-07-06 | [[Ficheiro:Nazaria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q2077222|Q2077222]] | [[Shaila Dúrcal]] | [[Madrid]] | 1979-08-28 | | | [[Ficheiro:Shaila Dúrcal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q2079424|Q2079424]] | [[Ana Alcaide]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Ana Alcaide.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q2081469|Q2081469]] | [[Lucía Gil]] | [[Madrid]] | 1998-05-29 | | | [[Ficheiro:Luciagil45.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q2083681|Q2083681]] | [[Esperanza Aguirre]] | [[Madrid]] | 1952-01-03 | | | [[Ficheiro:Esperanza Aguirre 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q2084303|Q2084303]] | [[Infanta Josefa Fernanda of Spain]] | [[Aranjuez]] | 1827-05-25 | [[Neuilly-sur-Seine]] | 1910-06-10 | [[Ficheiro:Josefina Fernanda de Borbón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q2084314|Q2084314]] | [[Infanta Luisa Teresa of Spain]] | [[Aranjuez]] | 1824-06-11 | [[Madrid]] | 1900-12-27 | [[Ficheiro:Luisa Teresa de Bourbon 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q2160424|Q2160424]] | [[Russian Red]] | [[Madrid]] | 1985-11-20 | | | [[Ficheiro:Russian Red-11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q2167446|Q2167446]] | [[Rosita Yarza]] | [[Madrid]] | 1922-11-05 | [[Madrid]] | 1996-10-13 | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q2231229|Q2231229]] | [[Bárbara Palacios Teyde]] | [[Madrid]] | 1963-12-09 | | | [[Ficheiro:Bárbara Palacios en Osmel Sousa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q2233503|Q2233503]] | [[Silvia Abascal]] | [[Madrid]] | 1979-03-20<br/>1978-03-20 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2019 - Silvia Abascal Cerca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q2244260|Q2244260]] | [[María Ana de Jesús Navarro|Mariana de Jesús]] | [[Madrid]] | 1565-01-17 | [[Madrid]] | 1624-04-17 | [[Ficheiro:BeatamariadejesusG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q2260064|Q2260064]] | [[Natalia Millán]] | [[Madrid]] | 1969-11-27 | | | [[Ficheiro:Natalia Millán 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q2301535|Q2301535]] | [[Sonia Santiago]] | [[Madrid]] | 1966-11-01 | | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q2302297|Q2302297]] | [[María Teresa Felipina de Borbón y Borbón]] | [[Palacio Real de Aranjuez]] | 1791-02-16 | | 1794-11-02 | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q2302591|Q2302591]] | [[Elena Asins]] | [[Madrid]] | 1940-03-02 | [[Azpirotz]] | 2015-12-19 | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q2312889|Q2312889]] | [[Mamen Sanz]] | [[Madrid]] | 1976-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q2372550|Q2372550]] | [[Cecilia Blanco]] | [[Madrid]] | 1979-02-23 | | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q2404584|Q2404584]] | [[Teresa Hoyos]] | [[Madrid]] | 1918 | [[Calabardina]] | 2010-10-11 | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q2412713|Q2412713]] | [[María Cristina de Borbón e Battenberg]] | [[Palacio Real de Madrid]] | 1911-12-12 | [[Madrid]] | 1996-12-23 | [[Ficheiro:María Cristina de Borbón y Battenberg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q2454646|Q2454646]] | [[Andrea Duro]] | [[Fuenlabrada]] | 1991-10-14 | | | [[Ficheiro:Premios Goyas 2020 - Andrea Duro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q2457276|Q2457276]] | [[Infanta Isabel Alfonsa of Spain]] | [[Madrid]] | 1904-10-16 | [[Madrid]] | 1985-07-18 | [[Ficheiro:Isabel Alfonsa de Borbón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q2541873|Q2541873]] | [[Sonia Herman Dolz]] | [[Madrid]] | 1962-11 | | | [[Ficheiro:Sonia Herman Dolz.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q2554417|Q2554417]] | [[María Adánez]] | [[Madrid]] | 1976-03-12 | | | [[Ficheiro:María Adánez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q2575220|Q2575220]] | [[Fanny Gautier]] | [[Madrid]] | 1970-11-21 | | | [[Ficheiro:Fanny Gautier 2015 (21025764933) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q2579422|Q2579422]] | [[Alba María Cabello Rodilla]] | [[Madrid]] | 1986-04-30 | | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q2584497|Q2584497]] | [[Infanta Maria Cristina of Spain]] | [[Madrid]] | 1833-06-05 | [[Madrid]] | 1902-01-18 | [[Ficheiro:Infanta Maria Cristina of Spain (1833-1902).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q2588902|Q2588902]] | [[Marta Fernández-Muro]] | [[Madrid]] | 1950-12-12<br/>1950-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q2602857|Q2602857]] | [[Emma Suárez]] | [[Madrid]] | 1964-06-25 | | | [[Ficheiro:Emma Suárez en la alfombra roja de los Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q2621510|Q2621510]] | [[Raquel Maulwurf]] | [[Madrid]] | 1975-05-19 | | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q2624157|Q2624157]] | [[Belén Gopegui]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Belén Gopegui - 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q2635204|Q2635204]] | [[Princess María de los Dolores of Bourbon-Two Sicilies]] | [[Madrid]] | 1909-11-15 | [[Madrid]] | 1996-05-11 | [[Ficheiro:Infantes and princes at the Palacio de la Magdalena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q2643234|Q2643234]] | [[Joaquina Sitchez]] | [[Madrid]] | 1780-07-28 | [[Bruxelas-Capital (Q9005)|Bruxelas-Capital]] | 1864-05-10 | [[Ficheiro:Joaquina Sitches.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q2656242|Q2656242]] | [[Blanca Suárez]] | [[Madrid]] | 1988-10-21 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Blanca Suárez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q2656441|Q2656441]] | [[Cristina Pedroche]] | [[Vallecas]] | 1988-10-30 | | | [[Ficheiro:Cristina Pedroche 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q2659453|Q2659453]] | [[Gracia Querejeta]] | [[Madrid]] | 1962-08-13 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Gracia Querejeta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q2659823|Q2659823]] | [[Beatriz Corrales]] | [[Leganés]] | 1992-12-03 | | | [[Ficheiro:Beatriz Corrales.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q2669659|Q2669659]] | [[Raquel Corral]] | [[Madrid]] | 1980-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q2701890|Q2701890]] | [[María Amparo Muñoz, 1st Countess of Vista Alegre]] | [[Madrid]] | 1834-11-17 | [[París]] | 1864-08-19 | [[Ficheiro:Maria Amparo Muñoz of Bourbon 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q2716616|Q2716616]] | [[Maribel Blanco]] | [[Madrid]] | 1969-01-12 | | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q2736351|Q2736351]] | [[Ágatha Ruiz de la Prada]] | [[Madrid]] | 1960-07-22 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Ágatha Ruiz de la Prada (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q2750055|Q2750055]] | [[Soledad Becerril]] | [[Madrid]] | 1944-08-16 | | | [[Ficheiro:13.11.15 Audiencia a la Defensora del Pueblo 1 (10868394906) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q2817300|Q2817300]] | [[Margarita Nelken]] | [[Madrid]] | 1894-07-05 | [[Cidade de México]] | 1968-03-08<br/>1968-03-09 | [[Ficheiro:1928-08-04, Caras y Caretas, Margarita Nelken (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q2834404|Q2834404]] | [[Alexia González-Barros]] | [[Madrid]] | 1971-03-07 | [[Pamplona]] | 1985-12-05 | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q2835354|Q2835354]] | [[Carolina Mújica]] | [[Madrid]] | 1964-09-14 | | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q2836837|Q2836837]] | [[Arancha de Benito]] | [[Madrid]] | 1969-11-06 | | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q2838152|Q2838152]] | [[Pilar García Muñiz]] | [[Madrid]] | 1974-03-21 | | | [[Ficheiro:Pilar García Muñiz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q2839577|Q2839577]] | [[Joaquina Téllez-Girón y Pimentel]] | [[Madrid]] | 1784-09-21 | [[Madrid]] | 1851-11-17 | [[Ficheiro:Retrato de la Marquesa de Santa Cruz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q2839645|Q2839645]] | [[Mercedes Cebrián]] | [[Madrid]] | 1971 | | | [[Ficheiro:Mercedes Cebrián 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q2840958|Q2840958]] | [[Amalia Bautista]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q2841541|Q2841541]] | [[Raquel Martos]] | [[Madrid]] | 1971-11-01 | | | [[Ficheiro:Raquel Martoscropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q2842804|Q2842804]] | [[Lourdes Ortiz]] | [[Madrid]] | 1943-03-04 | | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q2844124|Q2844124]] | [[Amparo Llanos]] | [[Madrid]] | 1965-05-27 | | | [[Ficheiro:Dover - Dover came to me 2014 - 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q2849435|Q2849435]] | [[Angelines Fernández]] | [[Madrid]] | 1924-07-30 | [[Cidade de México]] | 1994-03-25 | [[Ficheiro:Angelines Fernández circa 1940s photograph.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q2850483|Q2850483]] | [[Anna Ciocchetti]] | [[Madrid]] | 1968-06-24 | | | [[Ficheiro:Mex-tv-chico-ultima-fila (2015) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q2870704|Q2870704]] | [[Aude Gros de Beler]] | [[Madrid]] | 1966-09-15 | | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q2876086|Q2876086]] | [[Juana Doña]] | [[Madrid]] | 1918-12-17 | [[Barcelona]] | 2003-10-18 | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q2880670|Q2880670]] | [[Eva Gloria]] | [[Madrid]] | 1951-08-08 | | 2007-06 | [[Ficheiro:Eva Gloria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q2881250|Q2881250]] | [[Ana Arias]] | [[Madrid]] | 1982-10-19 | | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q2881881|Q2881881]] | [[Paloma Hurtado]] | [[Madrid]] | 1946-05-16 | | | [[Ficheiro:Paloma Hurtado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q2882831|Q2882831]] | [[Carolina-Dafne Alonso-Cortés]] | [[Madrid]] | 1933-01-31 | | | [[Ficheiro:Carolina-Dafne Alonso-Cortes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q2883053|Q2883053]] | [[Luz Gómez García]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q2883143|Q2883143]] | [[Zay Nuba]] | [[Madrid]] | 1975-11-26 | | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q2883234|Q2883234]] | [[María Durán]] | [[Madrid]] | 1946-02-05 | | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q2888921|Q2888921]] | [[Alicia Gómez Montano]] | [[Chamberí]] | 1955-02-05 | [[Hospital Universitario HM Sanchinarro]] | 2020-01-18 | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q2890334|Q2890334]] | [[Concha Méndez]] | [[Madrid]] | 1898-07-27 | [[Cidade de México]] | 1986-12-07 | [[Ficheiro:1926-03-29, La Nación, Concha Méndez Cuesta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q2893017|Q2893017]] | [[Beatriz Carvajal]] | [[Madrid]] | 1949-12-24 | | | [[Ficheiro:Carvajal2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q2893019|Q2893019]] | [[Beatriz Corredor|Q2893019]] | [[Madrid]] | 1968-07-01 | | | [[Ficheiro:Beatriz Corredor Sierra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q2895210|Q2895210]] | [[Belén Arjona]] | [[Madrid]] | 1981-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q2895223|Q2895223]] | [[Belén Esteban|Belén Esteban Menéndez]] | [[Madrid]] | 1973-11-09 | | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q2905689|Q2905689]] | [[María de Zayas]] | [[Madrid]] | 1590-09-12 | [[Madrid]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q2916905|Q2916905]] | [[Cecilia Freire]] | [[Madrid]] | 1981-11-17 | | | [[Ficheiro:Cecilia Freire.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q2917303|Q2917303]] | [[Isabel Durán]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Isabel Durán Doussinague.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q2918678|Q2918678]] | [[July Murillo]] | [[Madrid]] | 1947-09-28 | | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q2919345|Q2919345]] | [[Lina Canalejas]] | [[Madrid]] | 1932-01-29 | [[Madrid]] | 2012-09-01 | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q2929495|Q2929495]] | [[Béatrice de Andia]] | [[Madrid]] | 1933-09-17 | [[Azay-le-Rideau]] | 2024-10-16 | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q2939617|Q2939617]] | [[Carmen Martínez-Bordiú y Franco]] | [[Madrid]] | 1951-02-26<br/>1950-08-15 | | | [[Ficheiro:Carmen-Martinez-Bordiu-142340937754 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q2943402|Q2943402]] | [[Cayetana Guillén Cuervo]] | [[Madrid]] | 1969-06-13 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Cayetana Guillén Cuervo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q2965875|Q2965875]] | [[Christina Rosenvinge]] | [[Madrid]] | 1964-05-29 | | | [[Ficheiro:Christina rosenvinge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q2981820|Q2981820]] | [[Lucía Sánchez Saornil]] | [[Madrid]] | 1895-12-13 | [[Valencia]] | 1970-06-02 | [[Ficheiro:Lucia Sanchez Saornil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q2984294|Q2984294]] | [[Manuela Malasaña]] | [[Madrid]] | 1791-03-10 | [[Hospital of Our Lady of Conception and Good Bliss]] | 1808-05-02 | [[Ficheiro:Malasana y su hija - Eugenio Álvarez Dumont.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q2984396|Q2984396]] | [[Cristina Narbona]] | [[Madrid]] | 1951-07-29 | | | [[Ficheiro:Fernández de la Vega preside la toma de posesión de la ministra de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q3002890|Q3002890]] | [[Cristina Marsillach]] | [[Madrid]] | 1963-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q3002896|Q3002896]] | [[Cristina Llanos]] | [[Madrid]] | 1975-12-03 | | | [[Ficheiro:Dover - Dover came to me 2014 - 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q3048415|Q3048415]] | [[Edurne García Almagro]] | [[Collado Villalba]] | 1985-12-22 | | | [[Ficheiro:20150517 ESC 2015 Edurne 0803.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q3049386|Q3049386]] | [[Pilar Rubio]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1978-03-17 | | | [[Ficheiro:Pilar Rubio 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q3051830|Q3051830]] | [[Elvira Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1949-05-15 | | | [[Ficheiro:Elvira Rodríguez 2011 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q3051974|Q3051974]] | [[Esperanza Roy]] | [[Madrid]] | 1935-11-22 | | | [[Ficheiro:EsperanzaRoy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q3054439|Q3054439]] | [[Enma Iranzo Martín]] | [[Madrid]] | 1959-02-01 | | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q3058081|Q3058081]] | [[Esmeralda Moya]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1985-08-31 | | | [[Ficheiro:Esmeralda Moya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q3059591|Q3059591]] | [[Eugenia Silva]] | [[Madrid]] | 1976-01-13 | | | [[Ficheiro:Eugenia Silva at 82nd Venice International Film Festival-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q3080062|Q3080062]] | [[Lidia Falcón]] | [[Madrid]] | 1935-12-13 | | | [[Ficheiro:Lidia Falcón (46839426744) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q3081428|Q3081428]] | [[Lina Morgan]] | [[Madrid]] | 1936-03-20 | [[Madrid]] | 2015-08-19<br/>2015-08-20<br/>2015-08-15 | [[Ficheiro:Lina Morgan 2012 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q3081759|Q3081759]] | [[Francisca Sadornil Ruiz]] | [[Madrid]] | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q3081763|Q3081763]] | [[Francisca García-Huidobro]] | [[Madrid]] | 1973-11-04 | | | [[Ficheiro:Francisca Garcia-Huidobro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q3083098|Q3083098]] | [[Julia Gutiérrez Caba]] | [[Madrid]] | 1928-10-20 | | | [[Ficheiro:Julia Gutiérrez Caba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q3089692|Q3089692]] | [[La Terremoto de Alcorcón]] | [[Alcorcón]] | 1977-09-17 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Pepa Charro 02 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q3089738|Q3089738]] | [[Mai Meneses]] | [[Madrid]] | 1978-01-04 | | | [[Ficheiro:Mai backstage Madrid.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q3091363|Q3091363]] | [[Fátima Aburto Baselga]] | [[Madrid]] | 1949-02-11 | | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q3100312|Q3100312]] | [[Gema Martín]] | [[Madrid]] | 1955-11-15 | | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q3118676|Q3118676]] | [[Guadalupe Grande]] | [[Madrid]] | 1965-05-30 | [[Madrid]] | 2021-01-02 | [[Ficheiro:GuadalupeGrande.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q3151361|Q3151361]] | [[Inma del Moral]] | [[Madrid]] | 1974-04-03 | | | [[Ficheiro:Inma del Moral 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q3178673|Q3178673]] | [[Mónica Molina]] | [[Madrid]] | 1968-01-24 | | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q3179010|Q3179010]] | [[Paula Molina]] | [[Madrid]] | 1961-12-15<br/>1958-12-15 | | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q3187872|Q3187872]] | [[Juana Cruz de la Casa]] | [[Madrid]] | 1917-02-12 | [[Madrid]] | 1981-05-18 | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q3189728|Q3189728]] | [[Julieta Valero]] | [[Madrid]] | 1971-07-27 | | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q3232562|Q3232562]] | [[Victoria de Marichalar y Borbón|Victoria de Marichalar e Borbón]] | [[Madrid]] | 2000-09-09 | | | [[Ficheiro:Victoria Federica de Marichalar y de Borbón (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q3264595|Q3264595]] | [[Luana Alcañiz]] | [[Madrid]] | 1906-05-08 | [[Madrid]] | 1991-07-24 | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q3265102|Q3265102]] | [[Luce Garcia-Ville]] | [[Madrid]] | 1932-04-28 | [[5º distrito de París]] | 1975-05-14 | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q3266034|Q3266034]] | [[Lucía Ramos]] | [[Fuenlabrada]] | 1991-01-21 | | | [[Ficheiro:Lucía Ramos. (21620666966) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q3266904|Q3266904]] | [[Carlota de Godoy, 2nd Duchess of Sueca]] | [[Madrid]] | 1800-10-07 | [[París]] | 1886-05-13 | [[Ficheiro:Carlota Godoy, por Luis de la Cruz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q3278485|Q3278485]] | [[Beatriz Gimeno]] | [[Madrid]] | 1962-05-09 | | | [[Ficheiro:Beatriz-gimeno-entrevista-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q3280386|Q3280386]] | [[Maite Blasco]] | [[Madrid]] | 1938-12-03 | | | [[Ficheiro:Maite Blasco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q3289174|Q3289174]] | [[Mercedes Coghen]] | [[Madrid]] | 1962-08-02 | | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q3290552|Q3290552]] | [[Margarita Mariscal de Gante]] | [[Madrid]] | 1954-01-10 | | | [[Ficheiro:(Mariscal de Gante) Miguel Ángel Rodríguez durante la rueda de prensa posterior al Consejo de Ministros junto a la ministra de Justicia. Pool Moncloa. 23 de agosto de 1996 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q3291031|Q3291031]] | [[María La Ribot]] | [[Madrid]] | 1962-07-19 | | | [[Ficheiro:Nouvelles2 (cropped) 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q3291067|Q3291067]] | [[Maria Teresa Sartorius y de Liechtenstein]] | [[Madrid]] | 1992-11-21 | | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q3292349|Q3292349]] | [[María Ángeles de San José]] | [[Xetafe]] | 1905-03-06 | [[Guadalaxara, España|Guadalaxara]] | 1936-07-24 | [[Ficheiro:MariaAngelSanJos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q3299113|Q3299113]] | [[Matilde Fernández]] | [[Madrid]] | 1950-01-24 | | | [[Ficheiro:Matilde Fernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q3306303|Q3306303]] | [[Mercedes Ferrer]] | [[Madrid]] | 1963-05-30 | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q3306304|Q3306304]] | [[Mercedes Deambrosis]] | [[Madrid]] | 1955-10-01 | | | [[Ficheiro:Mercedes Deambrosis - 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q3313840|Q3313840]] | [[Milagros Collar]] | [[Madrid]] | 1988-04-15 | | | [[Ficheiro:Milagros Collar - FIVB World Championship European Qualification Women Łódź January 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q3314709|Q3314709]] | [[Marián de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1971-02-07 | | | [[Ficheiro:Presentadora de Tv.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q3320687|Q3320687]] | [[Gracita Morales]] | [[Madrid]] | 1928-11-11 | [[Madrid]] | 1995-04-03 | [[Ficheiro:Sorella sprint (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q3321142|Q3321142]] | [[Clara Campoamor]] | [[Madrid]] | 1888-02-12 | [[Lausana]] | 1972-04-30 | [[Ficheiro:Clara Campoamor-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q3322375|Q3322375]] | [[Pilar Primo de Rivera]] | [[Madrid]] | 1907-11-04<br/>1911-11-04 | [[Madrid]] | 1991-03-17 | [[Ficheiro:Pilar Primo de Rivera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q3323486|Q3323486]] | [[Gloria Fuertes]] | [[Madrid]] | 1917-07-28 | [[Madrid]] | 1998-11-27 | [[Ficheiro:Gloria Fuertes (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q3324282|Q3324282]] | [[Patricia Vico]] | [[Madrid]] | 1972-08-27 | | | [[Ficheiro:Patricia vico 20minutos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q3324492|Q3324492]] | [[Mónica Estarreado]] | [[Madrid]] | 1975-06-29 | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q3327529|Q3327529]] | [[Ángeles Amador Millán]] | [[Madrid]] | 1949-10-10 | | | [[Ficheiro:Ángeles Amador.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q3327948|Q3327948]] | [[Desirée Ndjambo]] | [[Madrid]] | 1976-10-17 | | | [[Ficheiro:Periodista española Desirée Ndjambo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q3328074|Q3328074]] | [[Marilar Aleixandre]] | [[Madrid]] | 1947-05-01 | | | [[Ficheiro:Marilar Aleixandre. Foto da AELG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q3343723|Q3343723]] | [[Norma Ruiz Izquierdo]] | [[Madrid]] | 1982-06-09 | | | [[Ficheiro:Norma Ruiz. (21635385662) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q3361658|Q3361658]] | [[Paloma Matta]] | [[Madrid]] | 1945-08-22 | [[18º distrito de París]] | 2017-09-13 | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q3361661|Q3361661]] | [[Paloma Berganza]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q3361662|Q3361662]] | [[Paloma Cela]] | [[Madrid]] | 1943-03-04 | [[Madrid]] | 2019-03-30 | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q3368462|Q3368462]] | [[Chiqui Fernández]] | [[Madrid]] | 1967-06-27<br/>1969-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q3369983|Q3369983]] | [[Pili Peña]] | [[Madrid]] | 1986-04-04 | | | [[Ficheiro:Pilar PenaCarrasco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q3370286|Q3370286]] | [[Laura López]] | [[Madrid]] | 1988-01-13 | | | [[Ficheiro:LauraLopezVentosa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q3391550|Q3391550]] | [[Pastora Vega]] | [[Madrid]] | 1960-05-28 | | | [[Ficheiro:Pastora vega 002.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q3393373|Q3393373]] | [[Lucía Lapiedra]] | [[Madrid]] | 1981-01-31 | | | [[Ficheiro:Lucia lapiedra interview 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q3395411|Q3395411]] | [[Nieve de Medina]] | [[Madrid]] | 1962 | | | [[Ficheiro:(Nieve de Medina) Pablo Iglesias entrevista a Nieve de Medina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q3396310|Q3396310]] | [[Mamen Mendizábal]] | [[Madrid]] | 1976-01-15 | | | [[Ficheiro:Mamen Mendizábal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q3419731|Q3419731]] | [[Raquel Gómez Martín]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q3467563|Q3467563]] | [[Ana Miralles]] | [[Madrid]] | 1959-12-16 | | | [[Ficheiro:Ana Miralles. Barcelona International Comic Fair 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q3532164|Q3532164]] | [[Mirela Cabero]] | [[Aranjuez]] | 1990-07-31 | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q3545326|Q3545326]] | [[Ofelia Guilmáin]] | [[Madrid]] | 1921-11-17 | [[Cidade de México]] | 2005-01-14 | [[Ficheiro:Ofelia Guilmáin Der Würgeengel publicidad.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q3575577|Q3575577]] | [[Zinnia Clavo]] | [[Madrid]] | 1961-03-25 | | | [[Ficheiro:Zinnia Clavo 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q3622509|Q3622509]] | [[Queen Margarita of Bulgaria]] | [[Madrid]] | 1935-01-06 | | | [[Ficheiro:Margarita Gómez-Acebo 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q3660315|Q3660315]] | [[Carmen Morales]] | [[Madrid]] | 1970-12-12 | | | [[Ficheiro:Carmen Morales (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q3660322|Q3660322]] | [[Carmen Ruiz Hervías]] | [[Madrid]] | 1967-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q3755444|Q3755444]] | [[Sandra Blázquez]] | [[Madrid]] | 1987-01-23 | | | |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q3774873|Q3774873]] | [[Cristina Gutiérrez-Cortines Corral]] | [[Madrid]] | 1939-12-17 | | | [[Ficheiro:Cristina Gutiérrez-Cortines.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q3775109|Q3775109]] | [[Yolanda Soler]] | [[Madrid]] | 1972-02-01 | | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q3778043|Q3778043]] | [[Elsa Pinilla]] | [[Madrid]] | 1985-10-02 | | | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q3801906|Q3801906]] | [[Irene Herradas]] | [[Madrid]] | 1978-06-14 | | | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q3802286|Q3802286]] | [[Isabella Pio di Savoia]] | [[Madrid]] | 1719 | [[Alacant]] | 1799 | |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q3817308|Q3817308]] | [[Isabela García-Orcoyen Tormo]] | [[Madrid]] | 1948-01-02 | | | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q3818244|Q3818244]] | [[Natalia Dorado]] | [[Madrid]] | 1967-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q3818800|Q3818800]] | [[Virginia Ramírez]] | [[Madrid]] | 1964-05-22 | | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q3818809|Q3818809]] | [[Sonia Barrio]] | [[Madrid]] | 1969-12-13 | | | |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q3818836|Q3818836]] | [[María Isabel Martínez]] | [[Madrid]] | 1967-10-16 | | | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q3821810|Q3821810]] | [[María Abradelo]] | [[Madrid]] | 1969-10-10 | | | [[Ficheiro:Maria Abradelo (cropped twice).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q3827787|Q3827787]] | [[Laura Grande]] | [[Madrid]] | 1973-01-23 | | | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q3843578|Q3843578]] | [[Maite Carpio]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q3844451|Q3844451]] | [[Mane Cisneros]] | [[Madrid]] | 1958-07-28 | | | [[Ficheiro:Mane Cisneros 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q3847385|Q3847385]] | [[Maria Luisa Gonzaga]] | [[Madrid]] | 1726-06-22 | [[Madrid]] | 1773-10-12 | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q3847598|Q3847598]] | [[Infanta Maria of Spain]] | [[Madrid]] | 1580-02-14 | [[Madrid]] | 1583-08-04 | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q3847609|Q3847609]] | [[Infanta Maria de las Mercedes of Spain]] | [[Palace of the Cuesta de la Vega]] | 1911-10-03 | [[Madrid]] | 1953-09-11 | [[Ficheiro:Maria de las Mercedes de Baviera from The family of Ferdinand Maria of Bavaria (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q3847641|Q3847641]] | [[María Tubau]] | [[Madrid]] | 1854-05-04 | [[Madrid]] | 1914-03-13 | [[Ficheiro:María Tubau ANC-1-402-N-173.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q3847657|Q3847657]] | [[Marian Zapico]] | [[Madrid]] | 1982-03-18 | | | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q3848912|Q3848912]] | [[Maribel Martín]] | [[Madrid]] | 1954-11-01 | | | [[Ficheiro:Maribel Martin.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q3850611|Q3850611]] | [[María José Montiel]] | [[Madrid]] | 1968-06-24 | | | [[Ficheiro:MariaJoseMontiel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q3850613|Q3850613]] | [[María José Yéllici]] | [[Madrid]] | 1945-05-12 | | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q3850618|Q3850618]] | [[María Osorio y Pimentel]] | [[Madrid]] | 1490 | [[Nápoles]] | 1539-10 | |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q3854949|Q3854949]] | [[Mercedes Brignone]] | [[Madrid]] | 1884-05-18 | [[Milán]] | 1967-06-23 | [[Ficheiro:Mercedes Brignone.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q3879903|Q3879903]] | [[Nuria de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1981-07-27 | | | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q3893559|Q3893559]] | [[Paola Dominguín]] | [[Madrid]] | 1960-11-05 | | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q3941258|Q3941258]] | [[Rosa María Castillejo]] | [[Madrid]] | 1969-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q3941395|Q3941395]] | [[Rosario de Acuña]] | [[Madrid]] | 1850-11-01 | [[Xixón]] | 1923-05-05 | [[Ficheiro:Rosario de Acuña Villanueva de la Iglesia3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q3944566|Q3944566]] | [[Angeles Ottein]] | [[Algete]] | 1895-06-24 | [[Madrid]] | 1981-03-12 | [[Ficheiro:Ottein LCCN2014714016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q3964013|Q3964013]] | [[Sofía Mazagatos]] | [[Madrid]] | 1974-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q4008580|Q4008580]] | [[Vania Millán]] | [[Madrid]] | 1978-02-05 | | | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q4018160|Q4018160]] | [[Concepcion Sanchez Freire]] | [[Madrid]] | 1957-09-28 | | | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q4022847|Q4022847]] | [[Archduchess Yolande, Archduchess Carl Ludwig of Austria]] | [[Madrid]] | 1923-05-06 | [[Rexión de Bruxelas-Capital]] | 2023-09-13 | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q4062833|Q4062833]] | [[Clara Alonso]] | [[Madrid]] | 1987-09-21 | | | [[Ficheiro:(Clara Alonso) Losmininos - 8154090615.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q4106984|Q4106984]] | [[Manuela Vellés]] | [[Madrid]] | 1987-01-16 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Manuela Vellés (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q4116525|Q4116525]] | [[Gema Pascual]] | [[Madrid]] | 1979-01-12 | | | |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q4133904|Q4133904]] | [[Aura Garrido]] | [[Madrid]] | 1989-05-29 | | | [[Ficheiro:Festival de Cinema de Sitges 2019 (49500913046) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q4290927|Q4290927]] | [[Ana Merino]] | [[Madrid]] | 1971-06-25 | | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q4290929|Q4290929]] | [[Lola Merino]] | [[Madrid]] | 1969-03-28 | | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q4302332|Q4302332]] | [[Inés Morales]] | [[Madrid]] | 1952-06-15 | | 2021-12-05 | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q4311194|Q4311194]] | [[Irene Villa]] | [[Madrid]] | 1978-11-21 | | | [[Ficheiro:Irene Villa.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q4355012|Q4355012]] | [[Isabel Aboy]] | [[Madrid]] | 1982-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q4411779|Q4411779]] | [[Luisa Martín]] | [[Madrid]] | 1960-02-23 | | | [[Ficheiro:Luisa Martín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q4477313|Q4477313]] | [[Sara Hurtado]] | [[Madrid]] | 1992-11-03 | | | [[Ficheiro:2018 Euros - Jan 19 - Hurtado - Khaliavin - 2 (cropped) - Hurtado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q4662800|Q4662800]] | [[Aauri Bokesa]] | [[Madrid]] | 1988-12-14 | | | [[Ficheiro:Aauri Bokesa 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q4701442|Q4701442]] | [[María Calderón]] | [[Madrid]] | 1611 | [[Valfermoso de las Monjas]] | 1646 | [[Ficheiro:LaCalderona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q4708950|Q4708950]] | [[Alba Mellado]] | [[Madrid]] | 1992-03-18 | | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q4726270|Q4726270]] | [[Alicia Koplowitz]] | [[Madrid]] | 1954-09-12 | | | [[Ficheiro:Alicia Koplowitz 2018 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q4739757|Q4739757]] | [[Amanda Sampedro Bustos]] | [[Madrid]] | 1993-06-26 | | | [[Ficheiro:(Amanda Sampedro) El Atlético ofrece su doble triunfo a Madrid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q4748069|Q4748069]] | [[Amparo Soler Leal]] | [[Madrid]] | 1933-08-23 | [[Barcelona]] | 2013-10-25 | |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q4750305|Q4750305]] | [[Ana Arce]] | [[Madrid]] | 1964-01-05 | | | |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q4750390|Q4750390]] | [[Ana Laan]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Ana Laan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q4750425|Q4750425]] | [[Ana María Catalá]] | [[Madrid]] | 1993-12-29 | | | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q4750475|Q4750475]] | [[Ana Pérez]] | [[Madrid]] | 1978-10-09 | | | |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q4783518|Q4783518]] | [[Araceli Navarro]] | [[Madrid]] | 1989-08-09 | | | [[Ficheiro:Araceli Navarro 2014-15 Orleans WC teams t110059.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q4785866|Q4785866]] | [[María of Bourbon-Two Sicilies]] | [[Madrid]] | 1967-04-05 | | | [[Ficheiro:Archduchess María of Austria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q4795157|Q4795157]] | [[Eva Nogales]] | [[Colmenar Viejo]] | 1965-05-16 | | | [[Ficheiro:Eva Nogales in 2023 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q4877268|Q4877268]] | [[Beatriz Pécker Pérez de Lama]] | [[Madrid]] | 1955-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q4880598|Q4880598]] | [[Begoña Larzabal]] | [[Madrid]] | 1971-01-19 | | | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q4882185|Q4882185]] | [[Belen Sánchez]] | [[Madrid]] | 1972-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q4890847|Q4890847]] | [[Inmaculada Rodríguez-Piñero]] | [[Madrid]] | 1958-01-07 | | | [[Ficheiro:Inmaculada rodriguez.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q4892895|Q4892895]] | [[Athenea Mata]] | [[Madrid]] | 1976-09-11 | | | |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q4895658|Q4895658]] | [[Carmina Ordóñez]] | [[Madrid]] | 1955-05-02 | [[Madrid]] | 2004-07-23 | |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q4907581|Q4907581]] | [[Sonia Martínez Mecha]] | [[Madrid]] | 1963-09-23 | [[Madrid]] | 1994-09-04 | [[Ficheiro:Sonia martinez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q4924778|Q4924778]] | [[Blanca Álvarez Mantilla]] | [[Madrid]] | 1931-11-18 | [[Madrid]] | 2000-07-05 | |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q4943028|Q4943028]] | [[Infanta María Luisa Isabel of Spain]] | [[Madrid]] | 1817-08-21 | [[Palacio Real de Madrid]] | 1818-01-09 | |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q5004834|Q5004834]] | [[Bárbara Franco]] | [[Madrid]] | 1974-04-04 | | | |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q5043485|Q5043485]] | [[Carmen Gurtubay, 2nd Marquesa of Yurreta and Gamboa]] | [[Madrid]] | 1910-06-04 | [[París]] | 1959 | [[Ficheiro:CarmendeGurtubay.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q5043599|Q5043599]] | [[Carmen Sánchez]] | [[Madrid]] | 1899-04-20 | [[Madrid]] | 1985-11-20 | |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q5044633|Q5044633]] | [[Carola Goya]] | [[Madrid]] | 1906 | | 1994 | |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q5119220|Q5119220]] | [[Cibeles Romero]] | [[Madrid]] | 1978-06-22 | | | |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q5126010|Q5126010]] | [[Clara Lago]] | [[Madrid]] | 1990-03-06 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 Clara Lago (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q5129174|Q5129174]] | [[Claudia Franco]] | [[Madrid]] | 1975-07-21 | | | |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q5129284|Q5129284]] | [[Claudia Zornoza]] | [[Madrid]] | 1990-10-20 | | | [[Ficheiro:Valencia femenino en la temporada 2016-17 (crop).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q5139346|Q5139346]] | [[María Goyri]] | [[Madrid]] | 1873-08-29 | [[Madrid]] | 1954-11-28 | [[Ficheiro:María Goyri.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q5186377|Q5186377]] | [[Cristina Pizarro Mingo]] | [[Madrid]] | 1989-11-20 | | | [[Ficheiro:Chini Pizarro en EDF Logroño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q5271226|Q5271226]] | [[Diana Martín]] | [[Madrid]] | 1981-04-01 | | | [[Ficheiro:Diana Martín 2012 Olympic Steeplechase.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q5359012|Q5359012]] | [[Elena Fortún]] | [[Madrid]] | 1886-11-17 | [[Madrid]] | 1952-05-08 | [[Ficheiro:Elena Fortún-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q5359118|Q5359118]] | [[Elena Romero]] | [[Madrid]] | 1907-11-07 | [[San Sebastián de los Reyes]] | 1996-04-02 | [[Ficheiro:1928-01-30, La Nación, Elena Romero (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q5361372|Q5361372]] | [[Elisa Mouliaá]] | [[Madrid]] | 1989-01-07 | | | [[Ficheiro:ElisaMouliaCaimari02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q5392060|Q5392060]] | [[Ana Garralón]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q5394278|Q5394278]] | [[Juana Rouco Buela]] | [[Madrid]] | 1889 | [[Buenos Aires]] | 1969-10-31 | [[Ficheiro:Juana Rouco Buela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q5394851|Q5394851]] | [[Rosalía Garrido]] | [[Madrid]] | 1944-05-21 | [[El Campello]] | 2021-09-10 | |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q5401194|Q5401194]] | [[Esther Hernández]] | [[Madrid]] | 1986-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q5401270|Q5401270]] | [[Esther Peris]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q5404499|Q5404499]] | [[Ángela Cremonte]] | [[Madrid]] | 1985-04-03 | | | [[Ficheiro:Ángela Cremonte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q5404618|Q5404618]] | [[Alicia Rozas]] | [[Madrid]] | 1986-06-19 | | | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q5407922|Q5407922]] | [[Eugenia Martínez de Irujo, 12th Duchess of Montoro]] | [[Madrid]] | 1968-11-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Grupo sin identificar 034 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q5411419|Q5411419]] | [[Eva Marciel]] | [[Madrid]] | 1977-08-09 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2019 - Eva Marciel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q5415138|Q5415138]] | [[Eva Navarro]] | [[Madrid]] | 1967-09-07 | | | |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q5449340|Q5449340]] | [[Fina de Calderón]] | [[Madrid]] | 1927-08-21 | [[Madrid]] | 2010-01-12 | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q5480272|Q5480272]] | [[Marga Gil Roësset]] | [[Las Rozas de Madrid]] | 1908-03-03 | [[Las Rozas de Madrid]] | 1932-07-28 | [[Ficheiro:Marga Gil Roësset.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q5481872|Q5481872]] | [[María Rosa Urraca Pastor]] | [[Madrid]] | 1900-01-01 | [[Barcelona]] | 1984-03-19 | [[Ficheiro:María Rosa Urraca.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q5485663|Q5485663]] | [[Carmen Tomás]] | [[Madrid]] | 1956-08-20 | | | [[Ficheiro:CarmenTomas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q5490255|Q5490255]] | [[María del Carmen de la Peña Corcuera]] | [[Madrid]] | 1952-11-02 | | | |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q5493168|Q5493168]] | [[Carmen Porter|Carmen Porter Ucha]] | [[Madrid]] | 1974-08-23 | | | [[Ficheiro:(Carmen Porter) Inauguración exposición 'Cuarto milenio' (31906217200) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q5515946|Q5515946]] | [[Gabriela Bustelo]] | [[Madrid]] | 1962-05-18 | | | [[Ficheiro:Playa Altea 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q5547682|Q5547682]] | [[Ana Higueras]] | [[Madrid]] | 1944-05-06 | | | [[Ficheiro:03.10.1965. Concours de chant. (1965) - 53Fi3022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q5552181|Q5552181]] | [[Milagros Leal]] | [[Madrid]] | 1902-12-02 | [[Madrid]] | 1975-03-02 | [[Ficheiro:Milagros Leal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q5557543|Q5557543]] | [[María José Nieto]] | [[Madrid]] | 1960-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q5574784|Q5574784]] | [[Irene Bau]] | [[Madrid]] | 1968-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q5577682|Q5577682]] | [[Soledad Ortega Spottorno]] | [[Madrid]] | 1914-03-02 | [[Madrid]] | 2007-11-19 | |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q5638745|Q5638745]] | [[Nieves Concostrina]] | [[Madrid]] | 1961-08-01 | | | [[Ficheiro:Nieves Concostrina - Premio Mujeres Progresistas 2021 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q5641756|Q5641756]] | [[Alejandra Salazar]] | [[Madrid]] | 1985-12-31 | | | [[Ficheiro:Alejandra Salazar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q5647234|Q5647234]] | [[Isabel Pintor]] | [[Madrid]] | 1973-10-10 | | | [[Ficheiro:Isabel Pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q5648404|Q5648404]] | [[Enriqueta Carballeira]] | [[Madrid]] | 1944-04-28 | | | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q5651119|Q5651119]] | [[Jimena Menéndez-Pidal]] | [[Madrid]] | 1901-01-31 | [[Madrid]] | 1990-03-15 | |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q5657441|Q5657441]] | [[Addy Ventura]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q5657499|Q5657499]] | [[Adelaida de la Calle]] | [[Madrid]] | 1948 | | | [[Ficheiro:Adelaida de la Calle 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q5657544|Q5657544]] | [[Adelina Labrador]] | [[Madrid]] | 1913-11-27 | [[Ávila]] | 1999-09-07 | |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q5658398|Q5658398]] | [[Adriana Vega]] | [[Madrid]] | 1960-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q5664696|Q5664696]] | [[Alejandra Lorente]] | [[Madrid]] | 1981-03-27 | | | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q5664701|Q5664701]] | [[Alejandra Onieva]] | [[Madrid]] | 1992-06-01 | | | [[Ficheiro:Alejandra Onieva at 82nd Venice International Film Festival-3 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q5664705|Q5664705]] | [[Alejandra Ortiz-Echague]] | [[Madrid]] | 1984-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q5667060|Q5667060]] | [[Ana Gugel]] | [[Madrid]] | 1981-09 | | | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q5667309|Q5667309]] | [[Julia Trujillo]] | [[Madrid]] | 1932-03-13 | [[Madrid]] | 2013-08-27 | |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q5668722|Q5668722]] | [[Alicia Bogo]] | [[Madrid]] | 1972-07-10 | | | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q5668764|Q5668764]] | [[Alicia González Laá]] | [[Madrid]] | 1974-09-05 | | | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q5668767|Q5668767]] | [[Alicia Hermida]] | [[Madrid]] | 1932-09-26 | [[Villanueva de la Cañada]] | 2022-02-09 | [[Ficheiro:Alicia Hermida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q5668836|Q5668836]] | [[Alicia Rubio]] | [[Madrid]] | 1986-09-15 | | | [[Ficheiro:Alicia Rubio en los Premios Goya 2017 (close-up).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q5668844|Q5668844]] | [[Alicia Senovilla]] | [[Madrid]] | 1969-03-29 | | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q5668847|Q5668847]] | [[Alicia Sánchez]] | [[Madrid]] | 1949-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q5669891|Q5669891]] | [[Almudena Cano]] | [[Madrid]] | 1951-05-31 | [[Madrid]] | 2006-10-03 | |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q5669897|Q5669897]] | [[Almudena Guzmán]] | [[Navacerrada]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q5669899|Q5669899]] | [[Almudena Vara]] | [[Madrid]] | 1971-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q5669907|Q5669907]] | [[Almudena de Arteaga]] | [[Madrid]] | 1967-06-25 | | | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q5672326|Q5672326]] | [[Amelia Requena]] | [[Madrid]] | 1936-03-22 | [[Santiago de Chile]] | 2013-05-16 | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q5672797|Q5672797]] | [[Nieves Hidalgo]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | | |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q5673248|Q5673248]] | [[Amparo Larrañaga]] | [[Madrid]] | 1963-03-26 | | | [[Ficheiro:Amparo Larrañaga 2014b (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q5673253|Q5673253]] | [[Amparo Moraleda]] | [[Madrid]] | 1964-05-28 | | | [[Ficheiro:Amparo-moraleda-martinez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q5673261|Q5673261]] | [[Amparo Pamplona]] | [[Madrid]] | 1949-08-04 | | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q5673268|Q5673268]] | [[Amparo Rubiales]] | [[Madrid]] | 1945-10-20 | | | [[Ficheiro:Amparo Rubiales Feminario 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q5673506|Q5673506]] | [[América Valenzuela]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:América Valenzuela by Rai Robledo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q5673668|Q5673668]] | [[Ana Anguita]] | [[Madrid]] | 1969-11-02 | | | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q5673700|Q5673700]] | [[Ana Chávarri]] | [[Madrid]] | 1977-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q5673725|Q5673725]] | [[Ana Delgado Cortés]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q5673801|Q5673801]] | [[Ana Isabel Mariño]] | [[Alcorcón]] | 1959-08-01 | | | [[Ficheiro:Ana Isabel Mariño 2014 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q5674059|Q5674059]] | [[Ana Risueño]] | [[Madrid]] | 1969-06-22 | | | [[Ficheiro:Ana Risueño (2005).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q5674062|Q5674062]] | [[Ana Roldán]] | [[Madrid]] | 1976-07-26 | | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q5674073|Q5674073]] | [[Ana Rujas]] | [[Madrid]] | 1989-05-14 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Ana Rujas-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q5674180|Q5674180]] | [[Ana Isabel Díez]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q5674944|Q5674944]] | [[Belén Beltrán]] | [[Madrid]] | 1991-01-06 | | | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q5679447|Q5679447]] | [[Gloria Martín]] | [[Madrid]] | 1945-03-21<br/>1952 | | | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q5683157|Q5683157]] | [[Marta Poveda]] | [[Madrid]] | 1983-05-18 | | | [[Ficheiro:Marta Poveda, Rosaura en La vida es sueño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q5684372|Q5684372]] | [[Esperanza López Parada]] | [[Madrid]] | 1962-01-30 | | | |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q5684433|Q5684433]] | [[Eva Rufo]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Eva Rufo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q5685500|Q5685500]] | [[Irene Tremblay]] | [[Madrid]] | 1980-11-08 | | | |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q5689942|Q5689942]] | [[Lucía Figar]] | [[Madrid]] | 1975-02-04 | | | [[Ficheiro:Lucía Figar rueda 14 ene 2011 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q5690368|Q5690368]] | [[Consuelo Rubio]] | [[Madrid]] | 1927-05-15<br/>1927-03-15 | | 1981-03-01 | |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q5693452|Q5693452]] | [[Carmen Jodra]] | [[Madrid]] | 1980 | [[Madrid]] | 2019-07-24 | |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q5694260|Q5694260]] | [[Ana Ángeles García]] | [[Madrid]] | 1951-02-16 | | | [[Ficheiro:Ana Angeles Garcia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q5695648|Q5695648]] | [[Leticia Herrero]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q5697580|Q5697580]] | [[Antonia Maymón]] | [[Madrid]] | 1881-07-18 | [[Beniaján]] | 1959-12-20 | |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q5697605|Q5697605]] | [[Antonia de Alarcón]] | [[Madrid]] | 16th century | | 17th century | |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q5700629|Q5700629]] | [[Anunciada Fernández de Córdova]] | [[Madrid]] | 1958-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q5702166|Q5702166]] | [[Araceli González Campa]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q5702283|Q5702283]] | [[Arancha Marty]] | [[Madrid]] | 1973-07-31 | | | [[Ficheiro:Arancha Marty.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q5702286|Q5702286]] | [[Arantxa del Sol]] | [[Madrid]] | 1972-05-20 | | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q5703897|Q5703897]] | [[Ariadna Castellano]] | [[Madrid]] | 1994-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q5703902|Q5703902]] | [[Ariadna G. García]] | [[Madrid]] | 1977-01-10 | | | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q5707939|Q5707939]] | [[Ascensión de las Heras]] | [[Madrid]] | 1964-11-22 | | | [[Ficheiro:(Ascensión de la Heras) Premios IU Collado Villalba "14 de Abril". IMG 1929 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q5712097|Q5712097]] | [[Aurora Díaz-Rato Revuelta]] | [[Madrid]] | 1957-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q5715173|Q5715173]] | [[Azuzena Martín-Dorado Calvo]] | [[Madrid]] | 1955-12-12 | [[Madrid]] | 2005-01-31 | [[Ficheiro:Azuzena-retrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q5724201|Q5724201]] | [[Beatriz Pérez-Aranda]] | [[Madrid]] | 1962-03-26 | | | [[Ficheiro:Beatriz Pérez-Aranda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q5727101|Q5727101]] | [[Berta Riaza]] | [[Madrid]] | 1927-07-27 | [[Madrid]] | 2022-07-24 | |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q5727110|Q5727110]] | [[Berta Vias Mahou]] | [[Madrid]] | 1961-05-06 | | | |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q5729744|Q5729744]] | [[Blanca Ares]] | [[Madrid]] | 1970-12-30 | | | |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q5729781|Q5729781]] | [[Blanca Jara]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q5729808|Q5729808]] | [[Blanca Oteyza]] | [[Madrid]] | 1965-05-14 | | | |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q5729830|Q5729830]] | [[Blanca Rodríguez Martín]] | [[Madrid]] | 1970-01-03 | | | [[Ficheiro:Foto Blanca plató Más Que Noticias.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q5729836|Q5729836]] | [[Blanca Sendino]] | [[Madrid]] | 1927-12-22 | [[Madrid]] | 2010-03-15 | [[Ficheiro:Blanca Sendino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q5749356|Q5749356]] | [[Carla Díaz]] | [[Madrid]] | 1998-07-19 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Carla Díaz-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q5749364|Q5749364]] | [[Carla Hidalgo]] | [[Madrid]] | 1973-03-15 | | | [[Ficheiro:Carla Hidalgo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q5752282|Q5752282]] | [[Carlota Boza]] | [[Boadilla del Monte]] | 2001-05-16 | | | [[Ficheiro:Carlota boza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q5752286|Q5752286]] | [[Carlota García]] | [[Madrid]] | 2000-02-19 | | | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q5752296|Q5752296]] | [[Carlota O'Neill]] | [[Madrid]] | 1905-03-27 | [[Caracas]]<br/>[[El Hatillo, Miranda, Venezuela]] | 2000-06-20<br/>1990-01-11 | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q5752300|Q5752300]] | [[Carlota Sosa]] | [[Madrid]] | 1957-02-21 | | | [[Ficheiro:Carlota Sosa Radio Rochela 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q5752313|Q5752313]] | [[Carlotta Cosials]] | [[Madrid]] | 1992-04-08 | | | [[Ficheiro:Carlotta Cosials of Hinds (2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q5752461|Q5752461]] | [[Carmen Bravo-Villasante Arenas]] | [[Madrid]] | 1918-12-25 | [[Madrid]] | 1994-06-15 | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q5752487|Q5752487]] | [[Carmen Cobeña]] | [[Madrid]] | 1869-02-23 | [[Madrid]] | 1963-02-24 | [[Ficheiro:Carmen Cobeña, de Enrique Simonet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q5752522|Q5752522]] | [[Carmen García Bloise]] | [[Madrid]] | 1937 | [[Madrid]] | 1994-07-16 | |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q5752530|Q5752530]] | [[Carmen Giralt]] | [[Madrid]] | 1931 | [[Lamu old town]] | 2010-08-23 | |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q5752596|Q5752596]] | [[Carmen Martínez]] | [[Madrid]] | 1953 | | | [[Ficheiro:13.03.19-Firma-2- Ayuntamiento Marbella (8571551887).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q5752599|Q5752599]] | [[Carmen Martínez Ten]] | [[Madrid]] | 1953-11-27 | | | [[Ficheiro:Carmen Martínez Ten 2011 (by Dean Calma - IAEA Imagebank) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q5752645|Q5752645]] | [[Carmen Ruiz]] | [[Madrid]] | 1974-07-28 | | | [[Ficheiro:Carmen Ruiz Cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q5752650|Q5752650]] | [[Carmen Ruiz Moragas]] | [[Madrid]] | 1896-09-11 | [[Madrid]] | 1936-06-11 | [[Ficheiro:Carmen Ruiz Moragas.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q5752659|Q5752659]] | [[Carmen Santonja]] | [[Madrid]] | 1934-07-04 | [[Madrid]] | 2000-07-23 | |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q5752662|Q5752662]] | [[Carmen Sarmiento]] | [[Madrid]] | 1944-08-30 | | | [[Ficheiro:Carmen Sarmiento recibe el premio Clara Campoamor 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q5752666|Q5752666]] | [[Carmen Tagle González]] | [[Madrid]] | 1944 | [[Madrid]] | 1989-09-12 | |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q5752682|Q5752682]] | [[Carmen Viance]] | [[Madrid]] | 1905-06-21 | [[Madrid]] | 1985-07-25<br/>1985-07-24 | [[Ficheiro:Carmen Viance. Kaulak. Biblioteca Nacional de España.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q5752689|Q5752689]] | [[Carmen Werner]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q5752702|Q5752702]] | [[Carmen de Icaza]] | [[Madrid]] | 1899-05-17 | [[Madrid]] | 1979-03-16 | [[Ficheiro:1916-10-12, La Esfera, Carmen Icaza y de León, Kaulak.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q5752706|Q5752706]] | [[Carmen de Silva Velasco]] | [[Madrid]] | 1938-08-14<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q5753115|Q5753115]] | [[Carola Baleztena]] | [[Madrid]] | 1980-01-10 | | | [[Ficheiro:Carola Baleztena at Premios Goya 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q5753170|Q5753170]] | [[Carolina Bona]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q5753229|Q5753229]] | [[Carolina Lapausa]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Carolina Lapausa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q5756143|Q5756143]] | [[Casilda Fernández de Henestrosa y Salabert]] | [[Madrid]] | 1888-09-18 | [[Madrid]] | 1987-08-05 | |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q5756153|Q5756153]] | [[Casilda Rodrigáñez]] | [[Madrid]] | 1945-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q5756155|Q5756155]] | [[Casilda de Silva y Fernández de Henestrosa]] | [[Madrid]] | 1914-04-03 | [[Madrid]] | 2008-01-05 | |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q5758154|Q5758154]] | [[Teresa Catalina Moncada de Aragón y Fajardo]] | [[Madrid]] | 1665-10-15 | | 1727-01-29 | |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q5760187|Q5760187]] | [[Celia Langa]] | [[Madrid]] | 1933-09-27 | | 2016-10-28 | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q5765150|Q5765150]] | [[Charo Soriano]] | [[Madrid]] | 1928-02-21 | | | |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q5768603|Q5768603]] | [[Chusa Barbero]] | [[Madrid]] | 1969-07-05 | | | |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q5771136|Q5771136]] | [[Clara Martínez de Careaga]] | [[Madrid]] | 1959-01-19 | | | [[Ficheiro:Clara Martínez de Careaga.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q5780880|Q5780880]] | [[Concepción Company Company]] | [[Madrid]] | 1954-12-18<br/>1954-12-08 | | | [[Ficheiro:Doctora Concepción Company Company.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q5780964|Q5780964]] | [[Concha Cuetos]] | [[Madrid]] | 1944-01-17 | | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q5780969|Q5780969]] | [[Concha Galán]] | [[Madrid]] | 1963-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q5784836|Q5784836]] | [[Consuelo Guerrero de Luna]] | [[Madrid]] | 1905-03-09 | [[Cidade de México]] | 1972-10-11 | [[Ficheiro:Consuelo Guerrero de Luna en 1945 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q5789239|Q5789239]] | [[Marisa Manchado]] | [[Madrid]] | 1956-07-07 | | | |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q5791437|Q5791437]] | [[Cristina Cerrada]] | [[Madrid]] | 1970-03-28 | | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q5791439|Q5791439]] | [[Cristina Cifuentes]] | [[Madrid]] | 1964-07-01 | | | [[Ficheiro:Consejo de Gobierno de la Comunidad de Madrid, 19 de septiembre de 2017b (37323463335) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q5791446|Q5791446]] | [[Cristina Díaz Fernández-Gil]] | [[Madrid]] | 1962-06-28 | | | |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q5791449|Q5791449]] | [[Cristina Díaz Moreno]] | [[Madrid]] | 1971-01-09 | | | |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q5791477|Q5791477]] | [[Cristina Higueras]] | [[Madrid]] | 1961-05-14 | | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q5791510|Q5791510]] | [[Cristina Piaget]] | [[Madrid]] | 1969-05-14 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Cristina Piaget-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q5791533|Q5791533]] | [[Cristina Torres]] | [[Madrid]] | 1963-07-25 | | | [[Ficheiro:Cristina Torres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q5791536|Q5791536]] | [[Cristina Valdivielso]] | [[Madrid]] | 1997-05-25 | | | |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q5791540|Q5791540]] | [[Cristina Yuste]] | [[Madrid]] | 1982-04-08 | | | |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q5793568|Q5793568]] | [[Cuca Escribano]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Cuca Escribano (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q5805180|Q5805180]] | [[Diana Sorel]] | [[Comunidade de Madrid]] | 1946-08-03 | | | |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q5812266|Q5812266]] | [[Nieves Herrero Cerezo]] | [[Madrid]] | 1957-03-23 | | | [[Ficheiro:Nieves Herrero 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q5812595|Q5812595]] | [[Dolores Rivas Cherif]] | [[Madrid]] | 1904 | [[Cuauhtémoc (Q645293)|Cuauhtémoc]] | 1993-04-30 | [[Ficheiro:Dolores Rivas Cherif - Registro Nacional de Extranjeros en México - 1941.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q5829173|Q5829173]] | [[Elena Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1981-07-06 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Elena Ballesteros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q5829188|Q5829188]] | [[Elena Fernández Mel]] | [[Madrid]] | 1920-08-14 | [[París]] | 2006-01-15 | |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q5829209|Q5829209]] | [[Elena Martí]] | [[Madrid]] | 1946-03-09 | | | |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q5829224|Q5829224]] | [[Elena Pisonero Ruiz]] | [[Madrid]] | 1963-01-17 | | | [[Ficheiro:Elena Pisonero EJECON Premios 5 marzo 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q5829231|Q5829231]] | [[Elena Salvador]] | [[Madrid]] | 1868 | [[Madrid]] | 1964-11-12 | [[Ficheiro:1910-03-20, El Teatro, Elena Salvador, Calvache (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q5829234|Q5829234]] | [[Elena Santonja]] | [[Madrid]] | 1932-05-29 | [[Madrid]] | 2016-10-17 | |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q5829252|Q5829252]] | [[Elena Vozmediano]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Elena Vozmediano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q5829258|Q5829258]] | [[Elena de Frutos]] | [[Madrid]] | 1985-12-23 | | | |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q5829385|Q5829385]] | [[Elia Galera]] | [[Madrid]] | 1973-03-19 | | | [[Ficheiro:Elia Galera en la inauguración de la tienda de Hispanitas en Madrid (30295826490) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q5829533|Q5829533]] | [[Elisa Drabben]] | [[Madrid]] | 1996-05-22 | | | [[Ficheiro:Elisa Drabben.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q5829545|Q5829545]] | [[Elisa Matilla]] | [[Madrid]] | 1966-05-18 | | | |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q5829563|Q5829563]] | [[Elisa Serna]] | [[Madrid]] | 1943-03-07 | [[Collado Villalba]] | 2018-09-04 | |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q5829954|Q5829954]] | [[Eloísa Muro]] | [[Madrid]] | 1894-09-30 | [[Madrid]] | 1979-05-01 | [[Ficheiro:Eloísa Muro.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q5829955|Q5829955]] | [[Eloísa Otero]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q5830117|Q5830117]] | [[Elvira Noriega]] | [[Madrid]] | 1914 | [[Madrid]] | 1995-04-18 | [[Ficheiro:Elvira Noriega.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q5830825|Q5830825]] | [[Emilia Castañeda Martínez]] | [[Madrid]] | 1943-11-07<br/>1943-07-11 | | | |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q5830829|Q5830829]] | [[Emilia Currás]] | [[Madrid]] | 1927-10-08 | [[Madrid]] | 2020-03-29 | |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q5832305|Q5832305]] | [[Encarna Beltrán-Huertas]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Ebeltran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q5832310|Q5832310]] | [[Encarna Paso]] | [[Madrid]] | 1929-03-25 | [[Madrid]] | 2019-08-18 | [[Ficheiro:Fabia, de El Caballero de Olmedo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q5839675|Q5839675]] | [[Esmeralda Gijón Zapata]] | [[Madrid]] | 1913 | [[Teherán]] | 1968 | |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q5840230|Q5840230]] | [[Esperanza Zuloaga]] | [[Madrid]] | 1881-12-18 | [[Segovia]] | 1937-04-15 | |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q5841152|Q5841152]] | [[Paloma Jiménez Parejo]] | [[Madrid]] | 1972-02-25 | | | |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q5849285|Q5849285]] | [[Estelle Talavera Baudet]] | [[Madrid]] | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q5849407|Q5849407]] | [[Esther Palomera]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:(Esther Palomera) Igualdad real entre hombres y mujeres (22023538035) 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q5849655|Q5849655]] | [[Estrella de Diego]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Estrella de Diego (UNTREF - Bienal Sur 2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q5850382|Q5850382]] | [[Eugenia Montero]] | [[Madrid]] | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q5850673|Q5850673]] | [[Eulalia Galvarriato]] | [[Madrid]] | 1904-02-12 | [[Madrid]] | 1997-11-15 | |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q5852525|Q5852525]] | [[Eva León]] | [[Madrid]] | 1948-01-14 | | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q5852532|Q5852532]] | [[Eva Manguan]] | [[Madrid]] | 1979-03-15 | | | [[Ficheiro:Evamanguan01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q5852546|Q5852546]] | [[Eva Rueda]] | [[Madrid]] | 1971-09-13 | | | [[Ficheiro:Eva Rueda 01b.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q5855526|Q5855526]] | [[Victorina Durán]] | [[Madrid]] | 1899-11-12 | [[Madrid]] | 1993-12-10 | [[Ficheiro:Victorina duran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q5856765|Q5856765]] | [[Faustina Sáez de Melgar]] | [[Villamanrique de Tajo]] | 1834-02-15<br/>1834 | [[Madrid]] | 1895-03-19 | [[Ficheiro:Faustina Saez de Melgar-La higuera de Villaverde Leyenda. Madrid 1860.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q5857950|Q5857950]] | [[Fedra Lorente]] | [[Madrid]] | 1951-12-26 | | | [[Ficheiro:Fedra Lorente 2012.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q5858037|Q5858037]] | [[Felicidad Blanc]] | [[Madrid]] | 1913-02-03 | [[Donostia]] | 1990-10-30 | |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q5859081|Q5859081]] | [[Fernanda Hurtado]] | [[Madrid]] | 1947-07-17 | | | [[Ficheiro:Fernanda Hurtado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q5861876|Q5861876]] | [[María Rosario Amorós]] | [[Madrid]] | 1939-11-10 | | 1996-12-10 | [[Ficheiro:María Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q5864045|Q5864045]] | [[Fornarina]] | [[Madrid]] | 1884-05-28 | [[Madrid]] | 1915-07-17 | [[Ficheiro:Retrat Fornarina Antonio Esplugas-MAE-202172 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q5873831|Q5873831]] | [[Gaby Álvarez]] | [[Madrid]] | 1922-11-10 | [[Madrid]] | 2013-07-08 | |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q5876658|Q5876658]] | [[Gema Victoria Hassen-Bey González]] | [[Madrid]] | 1967-07-02 | | | [[Ficheiro:Gema Hassen-Bey en la presentación de la ‘XIV Carrera de la Mujer’ de Madrid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q5876661|Q5876661]] | [[Gema López]] | [[Madrid]] | 1971-04-14 | | | |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q5876667|Q5876667]] | [[Gema Samaro]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | 1978-05-16 | |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q5876717|Q5876717]] | [[Gemma Ruiz]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q5881287|Q5881287]] | [[Gloria Lomana]] | [[Madrid]] | 1959-06-16 | | | [[Ficheiro:Gloria Lomana.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q5881303|Q5881303]] | [[Gloria Muñoz]] | [[Madrid]] | 1948-07-09 | | | [[Ficheiro:Gloria Muñoz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q5883903|Q5883903]] | [[Gracia Iglesias Lodares]] | [[Madrid]] | 1977-05-30 | | | |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q5883909|Q5883909]] | [[Gracia Olayo]] | [[Madrid]] | 1957-08-19 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Gracia Olayo (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q5886921|Q5886921]] | [[Guadalupe Bragado]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Aula de Formación Continua con Guadalupe Bragado (38866952470) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q5886949|Q5886949]] | [[Guadalupe Muñoz Sampedro]] | [[Madrid]] | 1896-02-15 | [[Madrid]] | 1975-12-04 | [[Ficheiro:Guadalupe Muñoz Sampedro.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q5896998|Q5896998]] | [[Hiba Abouk]] | [[Madrid]] | 1986-10-30 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Hiba Abouk (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q5916284|Q5916284]] | [[Inma Brunton]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q5916295|Q5916295]] | [[Inma de Santis]] | [[Madrid]] | 1959-02-24 | [[Sáhara Occidental]] | 1989-12-21 | |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q5920156|Q5920156]] | [[Irene Daina]] | [[Madrid]] | 1932-09-18 | [[Madrid]] | 2011-08-09 | [[Ficheiro:Irene Daina en 1964.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q5920169|Q5920169]] | [[Irene Gracia]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q5920188|Q5920188]] | [[Irene Lozano]] | [[Madrid]] | 1971-06-17 | | | [[Ficheiro:Irene Lozano 2014 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q5920192|Q5920192]] | [[Irene Martínez Mecha]] | [[Torrelodones]] | 1966-02-20 | | | |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q5920206|Q5920206]] | [[Irene Suárez]] | [[Alcalá de Henares]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Irenesuarez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q5920209|Q5920209]] | [[Irene Sanchez]] | [[Madrid]] | 1989-10-01 | | | |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q5920234|Q5920234]] | [[Iria Gallardo]] | [[Madrid]] | 1973-05-09 | | | |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q5920667|Q5920667]] | [[Isabel Alonso Julián]] | [[Madrid]] | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q5920684|Q5920684]] | [[Isabel Bauzá]] | [[Madrid]] | 1942-04-20 | | | |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q5920691|Q5920691]] | [[Isabel Borondo]] | [[Madrid]] | 1948-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q5920748|Q5920748]] | [[Isabel Garcés]] | [[Madrid]] | 1901-01-28 | [[Madrid]] | 1981-02-03 | [[Ficheiro:Isabel Garcés.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q5920751|Q5920751]] | [[Isabel García Adánez]] | [[Madrid]] | 1972-09-09 | | | [[Ficheiro:Isabel Garcia Adanez-61899.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q5920798|Q5920798]] | [[Isabel Muñoz-Caravaca]] | [[Madrid]] | 1848-08-03<br/>1838-08-03 | [[Guadalaxara, España|Guadalaxara]] | 1915-03-28 | |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q5920864|Q5920864]] | [[Isabel Ruiz Lara]] | [[Madrid]] | 1960s | | | |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q5920870|Q5920870]] | [[Isabel Serrano]] | [[Madrid]] | 1969-03-30 | | | [[Ficheiro:Isabel Serrano (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q5920881|Q5920881]] | [[Isabel Tenaille]] | [[Madrid]] | 1951-12-02 | | | [[Ficheiro:Isabel Tenaille.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q5921164|Q5921164]] | [[Isidora Zegers]] | [[Madrid]] | 1803-01-01 | [[Santiago de Chile]] | 1869-07-14 | [[Ficheiro:Monvoisin, Raymond - Isidora Zegers -ost 40 diam CP f03 det.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q5923670|Q5923670]] | [[Izaskun Azurmendi]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q5929205|Q5929205]] | [[Jennifer Rope]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q5929230|Q5929230]] | [[Jenny Llada]] | [[Madrid]] | 1959-06-08 | | | |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q5931650|Q5931650]] | [[Joaquina García Balmaseda]] | [[Madrid]] | 1837-02-17<br/>1837 | [[Madrid]] | 1911-04-12<br/>1893-02-19 | |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q5937127|Q5937127]] | [[Josephine Lys]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | | |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q5944632|Q5944632]] | [[Malena Gracia]] | [[Madrid]] | 1971-09-14 | | | [[Ficheiro:Malena Gracia (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q5953806|Q5953806]] | [[Juana Ginzo]] | [[Madrid]] | 1922-07-21 | [[Madrid]] | 2021-08-26 | |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q5953837|Q5953837]] | [[Juana Macías]] | [[Madrid]] | 1971 | | | [[Ficheiro:(Juana Macías) Ainhoa Aierberekin solasean.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q5954644|Q5954644]] | [[Julia Caba Alba]] | [[Madrid]] | 1902-07-31<br/>1912-07-31 | [[Madrid]] | 1988-11-14 | |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q5954647|Q5954647]] | [[Julia Castillo]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q5954689|Q5954689]] | [[Julia Pachelo]] | [[Madrid]] | 1892-01-18 | [[Madrid]] | 1977-12-12 | [[Ficheiro:Julia Pachelo.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q5964258|Q5964258]] | [[María Gabriela de Palafox y Portocarrero]] | [[Madrid]] | 1779-03-18 | [[Madrid]] | 1823-06-21<br/>1828 | [[Ficheiro:Maria Gabriela de Palafox-Rivero Sacades.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 649 | [[:d:Q5969465|Q5969465]] | [[Laila Ripoll]] | [[Madrid]] | 1964-08-04 | | | [[Ficheiro:Laila Ripoll.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 650 | [[:d:Q5970016|Q5970016]] | [[Lara Dibildos]] | [[Madrid]] | 1971-09-23<br/>1972-09-23 | | | [[Ficheiro:Lara Dibildos 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 651 | [[:d:Q5970032|Q5970032]] | [[Lara de Miguel]] | [[Madrid]] | 1980-10-08 | | | |- | style='text-align:right'| 652 | [[:d:Q5971232|Q5971232]] | [[María Josefa Pimentel, Duchess of Osuna]] | [[Madrid]] | 1752-11-26 | [[Madrid]] | 1834-10-05<br/>1834 | [[Ficheiro:Duchess Countess of Benavente by Goya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 653 | [[:d:Q5971608|Q5971608]] | [[Laura Caballero]] | [[Madrid]] | 1978-02-18 | | | |- | style='text-align:right'| 654 | [[:d:Q5971609|Q5971609]] | [[Laura Campmany]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 655 | [[:d:Q5971651|Q5971651]] | [[Laura Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1989-12-31 | | | |- | style='text-align:right'| 656 | [[:d:Q5971660|Q5971660]] | [[Laura Manzanedo]] | [[Usera]] | 1976-04-18 | | | |- | style='text-align:right'| 657 | [[:d:Q5971672|Q5971672]] | [[Laura More]] | [[Madrid]] | 1985-05-11 | | | |- | style='text-align:right'| 658 | [[:d:Q5974795|Q5974795]] | [[Libertad Morán]] | [[Madrid]] | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 659 | [[:d:Q5975230|Q5975230]] | [[Lidia San José]] | [[Madrid]] | 1983-01-02 | | | [[Ficheiro:Lidia San José. (21024061594) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 660 | [[:d:Q5976632|Q5976632]] | [[Concha Linares-Becerra]] | [[Madrid]] | 1910-05-25 | [[Madrid]] | 2009-12-30 | |- | style='text-align:right'| 661 | [[:d:Q5978451|Q5978451]] | [[Lola Greco]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 662 | [[:d:Q5978456|Q5978456]] | [[Lola Liceras]] | [[Madrid]] | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 663 | [[:d:Q5978519|Q5978519]] | [[Lolo Rico]] | [[Madrid]] | 1935 | [[Donostia]] | 2019-01-20<br/>2019-01-19 | [[Ficheiro:Lolo Rico en un documental.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 664 | [[:d:Q5979168|Q5979168]] | [[Loreto Prado]] | [[Madrid]] | 1863 | [[Madrid]] | 1943-06-25 | [[Ficheiro:Loreto Prado2.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 665 | [[:d:Q5979169|Q5979169]] | [[Loreto Ruiz de Alda]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 666 | [[:d:Q5981548|Q5981548]] | [[Lourdes García Campos]] | [[Madrid]] | 1975-11-15 | | | [[Ficheiro:Lourdes García Campos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 667 | [[:d:Q5982453|Q5982453]] | [[Lucía Riaño]] | [[Madrid]] | 1975-07-28 | | | [[Ficheiro:Lucía Riaño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 668 | [[:d:Q5984650|Q5984650]] | [[Luisa Campos]] | [[Madrid]] | 1864 | [[Barcelona]] | 1946-07-05 | [[Ficheiro:Luisa Campos, de Audouard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 669 | [[:d:Q5985010|Q5985010]] | [[Luz Márquez]] | [[Madrid]] | 1935-12-12 | | | |- | style='text-align:right'| 670 | [[:d:Q5985056|Q5985056]] | [[Luzmaría Jiménez Faro]] | [[Madrid]] | 1937-05-19 | | 2015-03-12 | [[Ficheiro:Jimenez faro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 671 | [[:d:Q5988672|Q5988672]] | [[Macarena Berlín]] | [[Madrid]] | 1973-07-20 | | | [[Ficheiro:Macarena Berlín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 672 | [[:d:Q5988676|Q5988676]] | [[Macarena García]] | [[Madrid]] | 1988-04-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Macarena Garcia (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 673 | [[:d:Q5989689|Q5989689]] | [[Magdalena León]] | [[Madrid]] | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 674 | [[:d:Q5990213|Q5990213]] | [[Maite Ruiz de Austri]] | [[Madrid]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Maite Ruiz de Austri at the 2011 Guadalajara International Film Festival (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 675 | [[:d:Q5995146|Q5995146]] | [[Mar Gómez Glez]] | [[Madrid]] | 1977-11-21 | | | [[Ficheiro:Mar Gómez Glez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 676 | [[:d:Q5995225|Q5995225]] | [[Mara Goyanes]] | [[Madrid]] | 1942 | [[Madrid]] | 2006-11-06 | [[Ficheiro:Mara Goyanes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 677 | [[:d:Q5997002|Q5997002]] | [[Margarita Calahorre]] | [[Madrid]] | 1930 | [[Madrid]] | 1990 | [[Ficheiro:Margarita Calahorra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 678 | [[:d:Q5997046|Q5997046]] | [[Margarita Landi]] | [[Madrid]] | 1918-11-19 | [[Albandi]] | 2004-02-06 | |- | style='text-align:right'| 679 | [[:d:Q5997214|Q5997214]] | [[Mari Carmen Díaz de Mendoza]] | [[Madrid]] | 1927-12-01 | [[Madrid]] | 2018-03-11 | [[Ficheiro:Carlos Diaz, Carmen Larrabeiti y Carmen Diaz.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 680 | [[:d:Q5997217|Q5997217]] | [[Mari Carmen García Vela]] | [[Madrid]] | 1942-05-07 | | | [[Ficheiro:Carmen García Vela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 681 | [[:d:Q5997471|Q5997471]] | [[Mariana de Silva-Bazán y Sarmiento]] | [[Madrid]] | 1739-10-14 | [[Madrid]] | 1784-01-17 | [[Ficheiro:Duchess of Huescar by Mengs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 682 | [[:d:Q5998077|Q5998077]] | [[Maribel Ripoll]] | [[Madrid]] | 1959-09-20<br/>1959-11-20 | | | |- | style='text-align:right'| 683 | [[:d:Q5998253|Q5998253]] | [[Mariluz Villar Otón]] | [[Madrid]] | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 684 | [[:d:Q5998319|Q5998319]] | [[Marina San José]] | [[Madrid]] | 1983-09-16 | | | [[Ficheiro:Marina San José at Premios Goya 2017 (close-up).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 685 | [[:d:Q5999259|Q5999259]] | [[Marisa Medina]] | [[Madrid]] | 1942-12-02 | [[Alcorcón]] | 2012-04-11 | |- | style='text-align:right'| 686 | [[:d:Q5999280|Q5999280]] | [[Marisa de Leza]] | [[Madrid]] | 1933-06-09 | [[Madrid]] | 2020-10-13 | |- | style='text-align:right'| 687 | [[:d:Q5999364|Q5999364]] | [[Marisol Rolandi]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 688 | [[:d:Q5999448|Q5999448]] | [[Marian Álvarez]] | [[Madrid]] | 1978-04-01 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Marian Álvarez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 689 | [[:d:Q6001868|Q6001868]] | [[Marta Belaustegui]] | [[Madrid]] | 1966-05-06 | | | |- | style='text-align:right'| 690 | [[:d:Q6001915|Q6001915]] | [[Marta Fernández Vázquez]] | [[Madrid]] | 1973-09-08 | | | [[Ficheiro:1r582 - Marta Fernandez Vazquez, 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 691 | [[:d:Q6001936|Q6001936]] | [[Marta Guerras]] | [[Madrid]] | 1989 | | | |- | style='text-align:right'| 692 | [[:d:Q6001947|Q6001947]] | [[Marta Jaumandreu]] | [[Madrid]] | 1971-12-04 | | | [[Ficheiro:Marta Jaumandreu (29156758106) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 693 | [[:d:Q6001963|Q6001963]] | [[Marta Martín]] | [[Madrid]] | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 694 | [[:d:Q6001970|Q6001970]] | [[Marta Milans]] | [[Madrid]] | 1984-04-19 | | | |- | style='text-align:right'| 695 | [[:d:Q6002010|Q6002010]] | [[Marta Robles]] | [[Madrid]] | 1963-06-30 | | | [[Ficheiro:Marta Robles. La chica a la que no supiste amar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 696 | [[:d:Q6002016|Q6002016]] | [[Marta Sanz]] | [[Madrid]] | 1967-11-14 | | | [[Ficheiro:Marta Sanz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 697 | [[:d:Q6002084|Q6002084]] | [[Martha Asunción Alonso]] | [[Madrid]] | 1986-05-23 | | | |- | style='text-align:right'| 698 | [[:d:Q6003051|Q6003051]] | [[Maru Valdivielso]] | [[Madrid]] | 1964-05-03 | | | [[Ficheiro:Maru Valdivielso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 699 | [[:d:Q6003056|Q6003056]] | [[Maruchi Fresno]] | [[Madrid]] | 1916-02-14 | [[O Escorial, Madrid|O Escorial]] | 2003-07-19 | [[Ficheiro:Maruchi Fresno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 700 | [[:d:Q6003427|Q6003427]] | [[María Bassó Larxé]] | [[Madrid]] | 1901 | [[Madrid]] | 1992-07-22 | [[Ficheiro:María Bassó.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 701 | [[:d:Q6003442|Q6003442]] | [[María Bianco]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 702 | [[:d:Q6003474|Q6003474]] | [[María Cantuel]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 703 | [[:d:Q6003492|Q6003492]] | [[María Carrera Pascual]] | [[Madrid]] | 1937-03-20 | | | [[Ficheiro:Autorretrato, año 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 704 | [[:d:Q6003518|Q6003518]] | [[María Celsa Nuño García]] | [[Madrid]] | 1964-09-02 | | | |- | style='text-align:right'| 705 | [[:d:Q6003529|Q6003529]] | [[María Colino]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 706 | [[:d:Q6003531|Q6003531]] | [[María Colón de la Cueva]] | [[Madrid]] | 1548 | [[Vicerreinado de Nova España]] | 1600-12-09 | |- | style='text-align:right'| 707 | [[:d:Q6003551|Q6003551]] | [[María Consuelo Pardo-Manuel de Villena y Verástegui]] | [[Madrid]] | 1923-08-20 | | | |- | style='text-align:right'| 708 | [[:d:Q6003606|Q6003606]] | [[María Diega Desmaissières y Sevillano]] | [[Madrid]] | 1852 | [[Bordeos]] | 1916 | [[Ficheiro:María Diega Desmaissières y Sevillano. Duquesa del Sevillano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 709 | [[:d:Q6003737|Q6003737]] | [[María Escario]] | [[Madrid]] | 1959-12-18 | | | [[Ficheiro:María Escario - DiaMujer 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 710 | [[:d:Q6003741|Q6003741]] | [[María Esperanza Manuel de Villena y Álvarez de las Asturias]] | [[Madrid]] | 1855 | [[Cheles]] | 1935-10-07 | |- | style='text-align:right'| 711 | [[:d:Q6003836|Q6003836]] | [[María Fernanda Ladrón de Guevara]] | [[Madrid]] | 1897-05-30 | [[Madrid]] | 1974-04-25 | [[Ficheiro:1921-10-05, Mundo Gráfico, María Ladrón de Guevara, Walken.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 712 | [[:d:Q6003862|Q6003862]] | [[María Garralón]] | [[Madrid]] | 1953-08-24<br/>1953-03-24 | | | [[Ficheiro:Maria Garralon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 713 | [[:d:Q6003881|Q6003881]] | [[María Guerrero López]] | [[Madrid]] | 1906 | [[Madrid]] | 1994-03-24 | [[Ficheiro:María Guerrero López.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 714 | [[:d:Q6003937|Q6003937]] | [[María Isabel Manuel de Villena y Álvarez de las Asturias]] | [[Madrid]] | 1850-06-21 | [[Madrid]] | 1929-04-18 | |- | style='text-align:right'| 715 | [[:d:Q6003952|Q6003952]] | [[María Isasi]] | [[Madrid]] | 1975-09-29 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - María Isasi-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 716 | [[:d:Q6003955|Q6003955]] | [[María Isidra de Guzmán y de la Cerda]] | [[Madrid]] | 1767-10-31 | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1803-03-05 | [[Ficheiro:María Isidra de Guzmán y de la Cerda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 717 | [[:d:Q6003976|Q6003976]] | [[María Jesús Lara]] | [[Madrid]] | 1938 | | | |- | style='text-align:right'| 718 | [[:d:Q6003988|Q6003988]] | [[María Jesús Valdés]] | [[Madrid]] | 1927-01-26<br/>1927-01-16 | [[Madrid]] | 2011-11-12 | |- | style='text-align:right'| 719 | [[:d:Q6003991|Q6003991]] | [[María Jesús Varona]] | [[Madrid]] | 1958-01-03 | | | |- | style='text-align:right'| 720 | [[:d:Q6004029|Q6004029]] | [[María José Alfonso Mingo]] | [[Madrid]] | 1940-03-17<br/>1940-03-27 | | | [[Ficheiro:Alfonso Medalla de Honor del CEC.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 721 | [[:d:Q6004036|Q6004036]] | [[María José Codes]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:María José Codes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 722 | [[:d:Q6004045|Q6004045]] | [[María José Goyanes]] | [[Madrid]] | 1948-12-08 | | | [[Ficheiro:(María José Goyanes) Higueras presenta la campaña “Madrid, con los años” en el Día Internacional de las Personas de Edad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 723 | [[:d:Q6004067|Q6004067]] | [[María José Martínez de la Fuente]] | [[Aranjuez]] | 1968 | | | [[Ficheiro:María José Martínez de la Fuente 2013 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 724 | [[:d:Q6004070|Q6004070]] | [[María José Molina]] | [[Madrid]] | 1972-05-13 | | | |- | style='text-align:right'| 725 | [[:d:Q6004075|Q6004075]] | [[María José Peláez Barceló]] | [[Madrid]] | 1964-04-11 | | | [[Ficheiro:María José Peláez Barceló.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 726 | [[:d:Q6004166|Q6004166]] | [[María Luisa Balseiro Fernández-Campoamor]] | [[Madrid]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 727 | [[:d:Q6004212|Q6004212]] | [[María Luisa Moneró]] | [[Madrid]] | 1889 | | 1982 | [[Ficheiro:María Luisa Moneró.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 728 | [[:d:Q6004216|Q6004216]] | [[María Luisa Robledo]] | [[Madrid]] | 1912-09-28 | [[Buenos Aires]] | 2005-10-26 | [[Ficheiro:María Luisa Robledo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 729 | [[:d:Q6004219|Q6004219]] | [[María Luisa Rubio]] | [[Madrid]] | 1940-06-26 | [[Madrid]] | 2005-08-22 | |- | style='text-align:right'| 730 | [[:d:Q6004222|Q6004222]] | [[María Luisa San José]] | [[Madrid]] | 1946-01-22 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - María Luisa San José-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 731 | [[:d:Q6004225|Q6004225]] | [[María Luisa de Borbón y Parade, 3rd Duchess of Seville]] | [[Madrid]] | 1868-04-04 | [[Ciempozuelos]] | 1949-06-10 | [[Ficheiro:1911-11-26, Feminal, La duquesa de Sevilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 732 | [[:d:Q6004229|Q6004229]] | [[María Luisa Álvarez de Toledo y Carreto]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Madrid]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 733 | [[:d:Q6004263|Q6004263]] | [[María Mahor]] | [[Madrid]] | 1940-06-18 | | | |- | style='text-align:right'| 734 | [[:d:Q6004326|Q6004326]] | [[María Mercedes Pardo-Manuel de Villena y Jiménez]] | [[Madrid]] | 1900-02-20 | [[Madrid]] | 1984-05-30 | |- | style='text-align:right'| 735 | [[:d:Q6004411|Q6004411]] | [[María Pardina]] | [[Madrid]] | 1923 | [[San Petersburgo]] | 1942 | [[Ficheiro:Maria Pardina Ramos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 736 | [[:d:Q6004507|Q6004507]] | [[María Rodrigo|María Rodrigo Bellido]] | [[Madrid]] | 1888-03-20 | [[Porto Rico]] | 1967-12-08 | [[Ficheiro:María Rodrigo Bellido.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 737 | [[:d:Q6004604|Q6004604]] | [[María Soledad Mestre]] | [[Madrid]] | 1948-01-01 | [[Madrid]] | 2012-04-05 | [[Ficheiro:(Soledad Mestre) Fernández de la Vega se reune con el ministro del Interior, los delegados y subdelegados del Gobierno para coordinar el Plan Verano. Pool Moncloa. 15 de julio de 2008 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 738 | [[:d:Q6004664|Q6004664]] | [[María Teresa Gallego Urrutia]] | [[Madrid]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 739 | [[:d:Q6004671|Q6004671]] | [[María Teresa Gómez Condado]] | [[Madrid]] | 1953-04-18 | | | |- | style='text-align:right'| 740 | [[:d:Q6004714|Q6004714]] | [[María Teresa del Toro y Alayza]] | [[Madrid]] | 1781-10-15 | [[Casa del Vínculo y del Retorno]] | 1802-01-22 | [[Ficheiro:Matrimonio de Simón Bolívar by Tito Salas, 1921.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 741 | [[:d:Q6004761|Q6004761]] | [[María Victoria Morera]] | [[Madrid]] | 1956-05-25 | [[Madrid]] | 2020-08-05 | |- | style='text-align:right'| 742 | [[:d:Q6004824|Q6004824]] | [[María de Mendoza]] | [[Madrid]] | 1508 | | 1581-02-11 | |- | style='text-align:right'| 743 | [[:d:Q6004857|Q6004857]] | [[Infanta María de la Concepción of Spain]] | [[Palacio Real de Madrid]] | 1859-12-26<br/>1861-06-04 | | 1861-10-21<br/>1861 | |- | style='text-align:right'| 744 | [[:d:Q6004876|Q6004876]] | [[María de la Natividad Quindós y Villarroel]] | [[Madrid]] | 1861-08-19 | [[Madrid]] | 1953-03-03 | |- | style='text-align:right'| 745 | [[:d:Q6004897|Q6004897]] | [[María de las Mercedes Rico Carabias]] | [[Madrid]] | 1945-01-21 | [[Madrid]] | 2022-06-15 | [[Ficheiro:Mercedes Rico (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 746 | [[:d:Q6004931|Q6004931]] | [[María del Carmen Azlor de Aragón e Idiáquez]] | [[Palace of Villahermosa]] | 1841-12-30 | [[El Pardo (Q52365790)|El Pardo]] | 1905-11-05 | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - 2007-72-13 - Duquesa de Villahermosa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 747 | [[:d:Q6004946|Q6004946]] | [[Carmen Iglesias (Q6004946)|Carmen Iglesias]] | [[Madrid]] | 1942-03-16 | | | [[Ficheiro:CarmenIglesias.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 748 | [[:d:Q6004982|Q6004982]] | [[María del Pilar Fernández]] | [[Madrid]] | 1962-12-28 | | | |- | style='text-align:right'| 749 | [[:d:Q6004987|Q6004987]] | [[María del Pilar Melo de Portugal y Heredia]] | [[Madrid]] | 1776-11-10 | [[Orihuela]] | 1835-08-24 | |- | style='text-align:right'| 750 | [[:d:Q6005035|Q6005035]] | [[María Ángeles Fernández Muñoz]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:María Ángeles Fernández Muñoz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 751 | [[:d:Q6005041|Q6005041]] | [[María Ángeles de Armas]] | [[Madrid]] | 1938-01 | [[Maqueda]] | 2006-11-17 | |- | style='text-align:right'| 752 | [[:d:Q6006165|Q6006165]] | [[Matilde Conesa]] | [[Madrid]] | 1928-04-13 | [[Madrid]] | 2015-03-29 | |- | style='text-align:right'| 753 | [[:d:Q6006206|Q6006206]] | [[Matilde Moreno]] | [[Madrid]] | 1874 | | 1959-02-12 | [[Ficheiro:1902-05, El Teatro, Alma y vida, Laura (Moreno) y marquesa de Clavijo (Ferri), Franzen (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 754 | [[:d:Q6006228|Q6006228]] | [[Matilde Vilariño]] | [[Madrid]] | 1921-08-13 | [[Madrid]] | 2021-08-20 | |- | style='text-align:right'| 755 | [[:d:Q6007612|Q6007612]] | [[Maya Hansen]] | [[Madrid]] | 1978 | | | [[Ficheiro:Maya Hansen en la Madrid Fashion Week 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 756 | [[:d:Q6007775|Q6007775]] | [[Mayte Pascual]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 757 | [[:d:Q6010163|Q6010163]] | [[Menchu Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1957 | | | [[Ficheiro:MenchuGutierrez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 758 | [[:d:Q6010784|Q6010784]] | [[Mercedes Agulló]] | [[Madrid]] | 1925-10-23 | [[El Puerto de Santa María]] | 2019-01-04 | |- | style='text-align:right'| 759 | [[:d:Q6010795|Q6010795]] | [[Mercedes Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1913-12-06 | [[Madrid]] | 1995-06-28 | |- | style='text-align:right'| 760 | [[:d:Q6010903|Q6010903]] | [[Mercedes Muñoz Sampedro]] | [[Madrid]] | 1896 | [[Madrid]] | 1979-02-04<br/>1979-02-08 | [[Ficheiro:Mercedes Muñoz Sampedro.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 761 | [[:d:Q6010930|Q6010930]] | [[Mercedes Pérez de Vargas]] | [[Madrid]] | 1889 | [[Bilbao]] | 1925-02-02 | [[Ficheiro:Mercedes Pérez de Vargas2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 762 | [[:d:Q6010954|Q6010954]] | [[Mercedes Sanz-Bachiller]] | [[Madrid]] | 1911-07-17 | [[Madrid]] | 2007-08-11 | [[Ficheiro:MercedesSanzBachiller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 763 | [[:d:Q6010974|Q6010974]] | [[Mercedes Zavala Gironés]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Mercedes-zavala-gironc3a9s.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 764 | [[:d:Q6011071|Q6011071]] | [[Meri Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1987-11-14 | | | |- | style='text-align:right'| 765 | [[:d:Q6016276|Q6016276]] | [[Milagros Poblador]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 766 | [[:d:Q6016286|Q6016286]] | [[Milagros del Corral]] | [[Madrid]] | 1945 | | | [[Ficheiro:Milagros del Corral.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 767 | [[:d:Q6018172|Q6018172]] | [[Miriam Benoit]] | [[Madrid]] | 1983-03-22 | | | |- | style='text-align:right'| 768 | [[:d:Q6018175|Q6018175]] | [[Miriam Herrero]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 769 | [[:d:Q6018180|Q6018180]] | [[Miriam Lavilla Muñoz]] | [[Madrid]] | 1967-01-30 | | | |- | style='text-align:right'| 770 | [[:d:Q6022852|Q6022852]] | [[Montserrat Gomendio]] | [[Madrid]] | 1960-11-12 | | | |- | style='text-align:right'| 771 | [[:d:Q6036206|Q6036206]] | [[Mónica Martínez]] | [[Madrid]] | 1975-04-16 | | | |- | style='text-align:right'| 772 | [[:d:Q6036220|Q6036220]] | [[Mónica Messa]] | [[Madrid]] | 1966-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 773 | [[:d:Q6036264|Q6036264]] | [[Mónica Runde]] | [[Madrid]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 774 | [[:d:Q6037382|Q6037382]] | [[Nadia de Santiago]] | [[Madrid]] | 1990-01-03 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Nadia de Santiago (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 775 | [[:d:Q6038410|Q6038410]] | [[Natacha Seseña]] | [[Madrid]] | 1931-07-10 | [[Madrid]] | 2011-10-31 | |- | style='text-align:right'| 776 | [[:d:Q6038473|Q6038473]] | [[Natalia Hernández]] | [[Madrid]] | 1975-12-21 | | | |- | style='text-align:right'| 777 | [[:d:Q6038494|Q6038494]] | [[Natalia Menéndez]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Natalia Menéndez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 778 | [[:d:Q6038628|Q6038628]] | [[Nathalie Poza]] | [[Madrid]] | 1972-03-07 | | | [[Ficheiro:Nathalie Poza at 81st Venice Film Festival 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 779 | [[:d:Q6042823|Q6042823]] | [[Nieves Torres]] | [[Venturada]] | 1918 | [[Madrid]] | 2013-12-17 | |- | style='text-align:right'| 780 | [[:d:Q6042828|Q6042828]] | [[Nieves Álvarez]] | [[Madrid]] | 1974-03-30 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Nieves Álvarez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 781 | [[:d:Q6044354|Q6044354]] | [[Noelia Amarillo]] | [[Madrid]] | 1972-10-31 | | | |- | style='text-align:right'| 782 | [[:d:Q6047170|Q6047170]] | [[Nuria Gallardo]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 783 | [[:d:Q6049793|Q6049793]] | [[Olga Cabarga Gómez]] | [[Madrid]] | 1964-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 784 | [[:d:Q6059130|Q6059130]] | [[Paloma Adrados]] | [[Madrid]] | 1957-04-16<br/>1956-04-16 | | | [[Ficheiro:(Paloma Adrados) Angel Garrido, Paloma Adrados, Ana Camíns, Jose Luis Martinez Almeida y Rosalia Gonzalo asisten a la tradicional cena de Navidad del distrito de Centro de Madrid. (32413653698) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 785 | [[:d:Q6059132|Q6059132]] | [[Paloma Barredo]] | [[Madrid]] | 1962-08-31 | | | [[Ficheiro:Paloma Barredo UNED Albacete (8512810098) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 786 | [[:d:Q6059135|Q6059135]] | [[Paloma Chamorro]] | [[Madrid]] | 1949-01-11 | | 2017-01-29 | |- | style='text-align:right'| 787 | [[:d:Q6059143|Q6059143]] | [[Paloma Ferre]] | [[Madrid]] | 1966-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 788 | [[:d:Q6059145|Q6059145]] | [[Paloma Gómez Borrero]] | [[Madrid]] | 1934-08-18 | [[Madrid]] | 2017-03-23 | [[Ficheiro:Paloma Gómez Borrero (2011).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 789 | [[:d:Q6059166|Q6059166]] | [[Paloma Paso Jardiel]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 790 | [[:d:Q6059170|Q6059170]] | [[Paloma Sánchez Ortega]] | [[Madrid]] | 1967-03-05 | | | |- | style='text-align:right'| 791 | [[:d:Q6059187|Q6059187]] | [[Paloma del Río]] | [[Madrid]] | 1960-04-04 | | | [[Ficheiro:Paloma del Río Hijas de Cynisca 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 792 | [[:d:Q6061639|Q6061639]] | [[Inés Medina-Fernández]] | [[Madrid]] | 1974-02-08 | | | [[Ficheiro:Ines Medina Fernandez head photo for top of wiki article 25 07 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 793 | [[:d:Q6066139|Q6066139]] | [[Pastora Peña]] | [[Madrid]] | 1920-07-24 | [[Madrid]] | 2003-10-10 | [[Ficheiro:Pastora Peña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 794 | [[:d:Q6066431|Q6066431]] | [[Patricia Adriani]] | [[Madrid]] | 1958-06-02 | | | [[Ficheiro:Narcissus and Psyche - Psyche 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 795 | [[:d:Q6066447|Q6066447]] | [[Patricia Balmes]] | [[Madrid]] | 1979-08-04 | | | [[Ficheiro:Patricia balmes4.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 796 | [[:d:Q6066501|Q6066501]] | [[Patricia Gadea]] | [[Madrid]] | 1960-12-14 | [[Palencia]] | 2006-04-14 | |- | style='text-align:right'| 797 | [[:d:Q6067331|Q6067331]] | [[Paula Ballesteros Triguero]] | [[Madrid]] | 1982-07-13 | | | [[Ficheiro:Paula Ballesteros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 798 | [[:d:Q6067348|Q6067348]] | [[Paula Cifuentes]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 799 | [[:d:Q6067385|Q6067385]] | [[Paula Palomares]] | [[Madrid]] | 1984-06-08 | | | |- | style='text-align:right'| 800 | [[:d:Q6067741|Q6067741]] | [[Paz Gómez]] | [[Madrid]] | 1974-07-29 | | | |- | style='text-align:right'| 801 | [[:d:Q6069309|Q6069309]] | [[Irene Zoe Alameda]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 802 | [[:d:Q6075747|Q6075747]] | [[Pilar Adón]] | [[Madrid]] | 1971-10-12 | | | [[Ficheiro:Free use photo of Pilar Adon-writer of Las Efimeras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 803 | [[:d:Q6075786|Q6075786]] | [[Pilar Fernández Pardo]] | [[Madrid]] | 1959-11-03 | | | [[Ficheiro:Pilar Fernández Pardo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 804 | [[:d:Q6075797|Q6075797]] | [[Pilar Gonzalbo Aizpuru]] | [[Madrid]] | 1935 | | 2024-02-26 | |- | style='text-align:right'| 805 | [[:d:Q6075800|Q6075800]] | [[Pilar Grande]] | [[Madrid]] | 1957-10-20 | | | |- | style='text-align:right'| 806 | [[:d:Q6075805|Q6075805]] | [[Pilar Gómez-Acebo]] | [[Madrid]] | 1955-05-19 | | | |- | style='text-align:right'| 807 | [[:d:Q6075809|Q6075809]] | [[Pilar Jurado]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:Pilar Jurado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 808 | [[:d:Q6075834|Q6075834]] | [[Pilar Pequeño]] | [[Madrid]] | 1944 | | | [[Ficheiro:Pilar Pequeño 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 809 | [[:d:Q6075862|Q6075862]] | [[Pilar Torres]] | [[Madrid]] | 1962-08-14 | | | [[Ficheiro:Pilar Torres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 810 | [[:d:Q6075865|Q6075865]] | [[Pilar Trenas]] | [[Madrid]] | 1950 | [[Madrid]] | 1996-01-17 | |- | style='text-align:right'| 811 | [[:d:Q6100455|Q6100455]] | [[Raquel Carrillo]] | [[Madrid]] | 1976-08-06 | | | |- | style='text-align:right'| 812 | [[:d:Q6100463|Q6100463]] | [[Raquel Daina]] | [[Madrid]] | 1929-06-27 | [[Madrid]] | 2018-05-05 | |- | style='text-align:right'| 813 | [[:d:Q6100480|Q6100480]] | [[Raquel Meroño]] | [[Madrid]] | 1975-08-08 | | | [[Ficheiro:Raquel Meroño. (21655807191) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 814 | [[:d:Q6102307|Q6102307]] | [[Rebeca Rus]] | [[Madrid]] | 1974-04-18 | | | [[Ficheiro:Rebeca Rus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 815 | [[:d:Q6103881|Q6103881]] | [[Regina Plañiol]] | [[Madrid]] | 1959-03-20 | | | [[Ficheiro:(Regina Plañiol) Ruta Social Philip Morris (25629798637) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 816 | [[:d:Q6107387|Q6107387]] | [[Reyes Montiel]] | [[Madrid]] | 1970-08-21 | | | [[Ficheiro:Reyes Montiel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 817 | [[:d:Q6110391|Q6110391]] | [[Rocío Muñoz-Cobo]] | [[Madrid]] | 1971-04-05 | | | [[Ficheiro:Rocío Muñoz (2021) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 818 | [[:d:Q6110392|Q6110392]] | [[Rocío Muñoz Morales]] | [[Madrid]] | 1988-06-10 | | | [[Ficheiro:Rocio Munoz Morales at 81st Venice International Film Festival.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 819 | [[:d:Q6112228|Q6112228]] | [[Rosa Posada]] | [[Madrid]] | 1940-01-17 | [[Madrid]] | 2014-10-29 | [[Ficheiro:Rosa Posada 1980 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 820 | [[:d:Q6112265|Q6112265]] | [[Rosa de Eguílaz y Renart]] | [[Madrid]] | 1864-10-11 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 821 | [[:d:Q6114527|Q6114527]] | [[Ruth Salas]] | [[Madrid]] | 1976-05-07 | | | |- | style='text-align:right'| 822 | [[:d:Q6119947|Q6119947]] | [[Sandra Collantes]] | [[Alcalá de Henares]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 823 | [[:d:Q6119983|Q6119983]] | [[Sandra Morey]] | [[Madrid]] | 1972-11-20 | | | |- | style='text-align:right'| 824 | [[:d:Q6119996|Q6119996]] | [[Sandra Sutherland]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1961-11-17 | | | [[Ficheiro:Sandra Sutherland.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 825 | [[:d:Q6121720|Q6121720]] | [[Sara Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1987-08-19 | | | |- | style='text-align:right'| 826 | [[:d:Q6121737|Q6121737]] | [[Sara Fernández Calleja]] | [[Madrid]] | 1993-08-19 | | | |- | style='text-align:right'| 827 | [[:d:Q6121775|Q6121775]] | [[Sara Vivas]] | [[Madrid]] | 1966-08-04 | | | [[Ficheiro:Sara Vivas 20minutos-cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 828 | [[:d:Q6128551|Q6128551]] | [[Silvia Fominaya]] | [[Madrid]] | 1975-10-03 | | | [[Ficheiro:Silvia Fominaya 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 829 | [[:d:Q6128604|Q6128604]] | [[Silvia Salgado Garrido]] | [[Madrid]] | 1969-12-18 | | | |- | style='text-align:right'| 830 | [[:d:Q6131263|Q6131263]] | [[Sofía Nieto]] | [[Alcorcón]] | 1984-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 831 | [[:d:Q6131332|Q6131332]] | [[Sol Pilas]] | [[Madrid]] | 1957-05-09 | | | |- | style='text-align:right'| 832 | [[:d:Q6131512|Q6131512]] | [[Soledad Mallol]] | [[Madrid]] | 1965-02-06 | | | [[Ficheiro:Soledad Mallol. (21024139954) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 833 | [[:d:Q6132346|Q6132346]] | [[Sonsoles Suárez]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Sonsoles Suarez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 834 | [[:d:Q6136305|Q6136305]] | [[Susana Canales]] | [[Madrid]] | 1933-09-05 | [[Madrid]] | 2021-03-22 | [[Ficheiro:Susana Canales 1949.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 835 | [[:d:Q6141738|Q6141738]] | [[Teodora Zuloaga]] | [[Madrid]] | 1886-05-17 | [[Segovia]] | 1976-10-30 | [[Ficheiro:Teodora Zuloaga (c.1910).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 836 | [[:d:Q6142573|Q6142573]] | [[Teresa Hurtado]] | [[Madrid]] | 1947-07-17 | | | [[Ficheiro:Teresa Hurtado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 837 | [[:d:Q6142600|Q6142600]] | [[Teresa Peña]] | [[Madrid]] | 1935 | [[Entrambasaguas]] | 2002 | [[Ficheiro:Teresa Peña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 838 | [[:d:Q6142633|Q6142633]] | [[Teresa Viejo]] | [[Madrid]] | 1963-09-03 | | | [[Ficheiro:Teresa Viejo 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 839 | [[:d:Q6147119|Q6147119]] | [[Tina Sainz]] | [[Madrid]] | 1945-02-26 | | | [[Ficheiro:Tinasáinz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 840 | [[:d:Q6151105|Q6151105]] | [[Margarita García Ortega Nestosa]] | [[Madrid]] | 1915 | [[Madrid]] | 1998-12-26 | |- | style='text-align:right'| 841 | [[:d:Q6152756|Q6152756]] | [[Trinidad Rollán]] | [[Madrid]] | 1972-01-15 | | | |- | style='text-align:right'| 842 | [[:d:Q6152759|Q6152759]] | [[Trinidad Rugero]] | [[Madrid]] | 1938 | [[Madrid]] | 2007-01-31 | |- | style='text-align:right'| 843 | [[:d:Q6159523|Q6159523]] | [[Vanesa Pérez-Sauquillo]] | [[Madrid]] | 1978 | | | [[Ficheiro:Vanesa Perez Sauquillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 844 | [[:d:Q6159537|Q6159537]] | [[Vanessa Martyn]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 845 | [[:d:Q6159559|Q6159559]] | [[Vanexxa]] | [[Madrid]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 846 | [[:d:Q6161441|Q6161441]] | [[Vicky Lagos]] | [[Madrid]] | 1940-06-23<br/>1938-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 847 | [[:d:Q6161443|Q6161443]] | [[Vicky Larraz]] | [[Madrid]] | 1962-08-26 | | | |- | style='text-align:right'| 848 | [[:d:Q6161543|Q6161543]] | [[Victoria Prego]] | [[Madrid]] | 1948-11-11 | [[Madrid]] | 2024-05-01 | [[Ficheiro:Entrega de los premios de la Asociación de la Prensa de Madrid 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 849 | [[:d:Q6163263|Q6163263]] | [[Violeta Cela]] | [[Madrid]] | 1960-12-07 | | | |- | style='text-align:right'| 850 | [[:d:Q6163735|Q6163735]] | [[Virginia Mataix]] | [[Madrid]] | 1957-03-02 | | | |- | style='text-align:right'| 851 | [[:d:Q6163778|Q6163778]] | [[Virjinia Glück Rubio]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:VirjiniaGluck.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 852 | [[:d:Q6169687|Q6169687]] | [[Yaiza Esteve]] | [[Madrid]] | 1994-02-22 | | | [[Ficheiro:Yaiza Esteve (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 853 | [[:d:Q6170213|Q6170213]] | [[Yolanda Farr]] | [[Madrid]] | 1940-12-22 | | | |- | style='text-align:right'| 854 | [[:d:Q6170215|Q6170215]] | [[Yolanda Flores]] | [[Madrid]] | 1960-04-26 | | | [[Ficheiro:Yolanda Flores - Seminci 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 855 | [[:d:Q6173623|Q6173623]] | [[Ángela Armero]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 856 | [[:d:Q6173658|Q6173658]] | [[Ángela San Juan Cisneros]] | [[Madrid]] | 1983-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 857 | [[:d:Q6173689|Q6173689]] | [[Ángeles López]] | [[Madrid]] | 1969 | | | [[Ficheiro:AngelesLopez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 858 | [[:d:Q6173693|Q6173693]] | [[Ángeles Martín]] | [[Madrid]] | 1967-02-12 | | | [[Ficheiro:Ángeles Martín (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 859 | [[:d:Q6173699|Q6173699]] | [[María Ángeles Muñoz Dueñas]] | [[Madrid]] | 1974-08-20 | | | |- | style='text-align:right'| 860 | [[:d:Q6175076|Q6175076]] | [[Úrsula Martín Oñate]] | [[Madrid]] | 1976-06-01 | | | |- | style='text-align:right'| 861 | [[:d:Q6175078|Q6175078]] | [[Úrsula Sebastián]] | [[Madrid]] | 1984-03-01 | | | |- | style='text-align:right'| 862 | [[:d:Q6178420|Q6178420]] | [[Jennifer Hermoso]] | [[Madrid]] | 1990-05-09 | | | [[Ficheiro:Atletico de Madrid Femenino - Reguero (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 863 | [[:d:Q6301443|Q6301443]] | [[Juana Coello]] | [[Madrid]] | 1548-05-15 | [[Madrid]] | 1615-09-08 | [[Ficheiro:Juana Coello from Los hijos de Antonio Pérez ante Rodrigo Vázquez (Museo del Prado) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 864 | [[:d:Q6306662|Q6306662]] | [[Julia Piera]] | [[Madrid]] | 1970-05-19 | | | [[Ficheiro:Julia Piera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 865 | [[:d:Q6306885|Q6306885]] | [[Julia de Asensi]] | [[Madrid]] | 1849-05-04 | | 1921-11-07 | |- | style='text-align:right'| 866 | [[:d:Q6375399|Q6375399]] | [[Kate Brown]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1960-06-21 | | | [[Ficheiro:Kate Brown P20211022AS-2274 (51761372021) (3x4a).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 867 | [[:d:Q6405154|Q6405154]] | [[Carmen de Zulueta]] | [[Madrid]] | 1916-11-26 | [[Nova York]] | 2010-05-01 | |- | style='text-align:right'| 868 | [[:d:Q6412009|Q6412009]] | [[Clara Montes]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:Clara Montes en la presentación de “Los amores oscuros”.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 869 | [[:d:Q6412015|Q6412015]] | [[Clara Tahoces]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Clara Tahoces.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 870 | [[:d:Q6448306|Q6448306]] | [[Inmaculada Galván]] | [[Carabanchel]] | 1963-12-12 | | | [[Ficheiro:Inmaculada Galbán recoge un reconocimiento de la Policía Municipal de Madrid otorgado a Telemadrid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 871 | [[:d:Q6449399|Q6449399]] | [[Isabel Falguera y Moreno]] | [[Madrid]] | 1875-04-08 | [[Madrid]] | 1968 | |- | style='text-align:right'| 872 | [[:d:Q6482148|Q6482148]] | [[Princess Kalina of Bulgaria]] | [[Madrid]] | 1972-01-19 | | | |- | style='text-align:right'| 873 | [[:d:Q6499401|Q6499401]] | [[Laura Salguero]] | [[Majadahonda]] | 1978-12-21 | | | |- | style='text-align:right'| 874 | [[:d:Q6533382|Q6533382]] | [[Leticia Moreno]] | [[Madrid]] | 1985-08-31 | | | [[Ficheiro:Leticia Moteno.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 875 | [[:d:Q6681594|Q6681594]] | [[Lorraine C. Ladish]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 876 | [[:d:Q6742894|Q6742894]] | [[Susana Camarero]] | [[Madrid]] | 1970-04-25 | | | [[Ficheiro:Susana Camarero 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 877 | [[:d:Q6754415|Q6754415]] | [[Mar Prieto]] | [[Madrid]] | 1969-03-01 | | | [[Ficheiro:Marprieto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 878 | [[:d:Q6760170|Q6760170]] | [[Margarita Sierra]] | [[Madrid]] | 1936-01-05 | [[Hollywood]] | 1963-09-06 | [[Ficheiro:Margarita Sierra 1961.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 879 | [[:d:Q6761130|Q6761130]] | [[Maria Cuadra]] | [[Madrid]] | 1936-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 880 | [[:d:Q6761499|Q6761499]] | [[Maria Pilar Fernandez]] | [[Madrid]] | 1962-12-28 | | | |- | style='text-align:right'| 881 | [[:d:Q6761694|Q6761694]] | [[Maria del Mar]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 882 | [[:d:Q6761699|Q6761699]] | [[Maria del Rosario Weiss]] | [[Madrid]] | 1814-10-02 | [[Madrid]] | 1843-07-31 | [[Ficheiro:Rosario Weiss Zorrilla -self portrait.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 883 | [[:d:Q6763655|Q6763655]] | [[Mariló López Garrido]] | [[Madrid]] | 1963-04-05 | | | [[Ficheiro:Marilo Lopez Garrido Foto Main.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 884 | [[:d:Q6765585|Q6765585]] | [[Marisa Robles]] | [[Madrid]] | 1937-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 885 | [[:d:Q6774116|Q6774116]] | [[Marta Figueras-Dotti]] | [[Madrid]] | 1957-11-12 | | | |- | style='text-align:right'| 886 | [[:d:Q6779312|Q6779312]] | [[Mary Delgado]] | [[Madrid]] | 1916-10-08 | [[Palma]] | 1984-04-13 | [[Ficheiro:Mary Delgado.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 887 | [[:d:Q6781924|Q6781924]] | [[María Belón]] | [[Madrid]] | 1965-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 888 | [[:d:Q6781988|Q6781988]] | [[María Escribano]] | [[Madrid]] | 1954-01-24 | [[Madrid]] | 2002-12-22 | |- | style='text-align:right'| 889 | [[:d:Q6782000|Q6782000]] | [[María Eugenia Girón]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:María Eugenia Girón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 890 | [[:d:Q6782025|Q6782025]] | [[María Jesús Rosa]] | [[Madrid]] | 1979-11-11 | | | |- | style='text-align:right'| 891 | [[:d:Q6782045|Q6782045]] | [[María Kosti]] | [[Madrid]] | 1951-04-04<br/>1951-04-29 | | | |- | style='text-align:right'| 892 | [[:d:Q6782070|Q6782070]] | [[María Luisa Seco]] | [[Madrid]] | 1948-06-01 | [[Madrid]] | 1988-04-22 | |- | style='text-align:right'| 893 | [[:d:Q6782111|Q6782111]] | [[María Ruiz]] | [[Madrid]] | 1983-06-13 | | | |- | style='text-align:right'| 894 | [[:d:Q6782135|Q6782135]] | [[María Tomasa Palafox, Duchess of Medina Sidonia]] | [[Madrid]] | 1780-03-07 | [[Nápoles]] | 1835-10-14 | [[Ficheiro:Tomasa Palafox by Rivero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 895 | [[:d:Q6782141|Q6782141]] | [[María Vaner]] | [[Madrid]] | 1935-03-23 | [[Buenos Aires]] | 2008-07-21 | [[Ficheiro:María Vaner by Annemarie Heinrich, 1959.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 896 | [[:d:Q6782168|Q6782168]] | [[María del Barrio]] | [[Madrid]] | 1989-07-05 | | | |- | style='text-align:right'| 897 | [[:d:Q6782169|Q6782169]] | [[María del Carmen Dato Barrenechea]] | [[Madrid]] | 1885-12-06 | [[Madrid]]<br/>[[Donostia]] | 1938-05-18 | [[Ficheiro:1904-11-10, El Gráfico, La boda de la hija de Dato, La novia, señorita Carmen Dato, hija del ilustre hombre público del mismo apellido.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 898 | [[:d:Q6782172|Q6782172]] | [[María del Carmen Martín]] | [[Madrid]] | 1976-09-01 | | | |- | style='text-align:right'| 899 | [[:d:Q6782175|Q6782175]] | [[María del Mar Feito]] | [[Madrid]] | 1975-09-10 | | | |- | style='text-align:right'| 900 | [[:d:Q6782182|Q6782182]] | [[María del Pilar Cimadevilla López-Dóriga]] | [[Madrid]] | 1952-02-17 | [[Madrid]] | 1962-03-06 | |- | style='text-align:right'| 901 | [[:d:Q6782186|Q6782186]] | [[María del Rosario de Silva, 9th Marchioness of San Vicente del Barco]] | [[Madrid]] | 1900-04-04 | [[Madrid]] | 1934-01-11 | [[Ficheiro:1925-02-01, Elegancias, Bellezas aristocráticas, La duquesa de Alba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 902 | [[:d:Q6958914|Q6958914]] | [[Nagore Calderón]] | [[Madrid]] | 1993-06-02 | | | [[Ficheiro:Nagore Calderón (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 903 | [[:d:Q6968819|Q6968819]] | [[Nathalie Seseña]] | [[Madrid]] | 1967-11-11 | | | [[Ficheiro:Nathalie Seseña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 904 | [[:d:Q7034685|Q7034685]] | [[Nika]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1979-12-11 | | | |- | style='text-align:right'| 905 | [[:d:Q7070115|Q7070115]] | [[Nuria Bermúdez]] | [[Madrid]] | 1980-01-12 | | | [[Ficheiro:NURIA BERMUDEZ REDU.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 906 | [[:d:Q7070120|Q7070120]] | [[Nuria Moreno]] | [[Madrid]] | 1975-06-07 | | | |- | style='text-align:right'| 907 | [[:d:Q7086626|Q7086626]] | [[Olga Martín]] | [[Madrid]] | 1972-09-26 | | | |- | style='text-align:right'| 908 | [[:d:Q7086670|Q7086670]] | [[Olga Román]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Joaquin Sabina y Olga Roman in concert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 909 | [[:d:Q7145508|Q7145508]] | [[Patricia Castro]] | [[Madrid]] | 1992-08-06 | | | |- | style='text-align:right'| 910 | [[:d:Q7145826|Q7145826]] | [[Patricia Sarrapio|Patricia Sarrapio Martín]] | [[Madrid]] | 1982-11-16 | | | [[Ficheiro:IAAF World Challenge - Meeting Madrid 2017 - 170714 215526-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 911 | [[:d:Q7193776|Q7193776]] | [[Pilar González de Gregorio y Álvarez de Toledo]] | [[Madrid]] | 1957-01-10 | | | [[Ficheiro:Pilar Medina Sidonia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 912 | [[:d:Q7193785|Q7193785]] | [[Pilar Muñoz]] | [[Madrid]] | 1911-03-18 | [[Madrid]] | 1980-10-01 | |- | style='text-align:right'| 913 | [[:d:Q7240954|Q7240954]] | [[Presentación Urán González]] | [[Madrid]] | 1956-05-29 | | | |- | style='text-align:right'| 914 | [[:d:Q7354114|Q7354114]] | [[Rocio Urquijo]] | [[Madrid]] | 1935-04-21 | [[Nova York]] | 2009-03-19 | |- | style='text-align:right'| 915 | [[:d:Q7356079|Q7356079]] | [[Rocío Carrasco]] | [[Madrid]] | 1977-04-29 | | | [[Ficheiro:Rocío Carrasco 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 916 | [[:d:Q7367048|Q7367048]] | [[Rosa García Ascot]] | [[Madrid]] | 1902-04-08 | [[Torrelaguna]] | 2002-05-02 | |- | style='text-align:right'| 917 | [[:d:Q7367173|Q7367173]] | [[Rosalia Lazaro]] | [[Madrid]] | 1975-01-25 | | | |- | style='text-align:right'| 918 | [[:d:Q7367419|Q7367419]] | [[Rosario Silva de Lapuerta]] | [[Madrid]] | 1954-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 919 | [[:d:Q7367426|Q7367426]] | [[Rosario Sánchez Mora]] | [[Villarejo de Salvanés]] | 1919-04-21 | [[Madrid]] | 2008-04-17 | [[Ficheiro:Rosario Sánchez Mora, la dinamitera, while preparing the dynamite.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 920 | [[:d:Q7368978|Q7368978]] | [[Rosita Díaz Gimeno]] | [[Madrid]] | 1908-09-13 | [[Nova York]] | 1986-08-23 | [[Ficheiro:Rosita Diaz 1939.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 921 | [[:d:Q7368991|Q7368991]] | [[Rosita Moreno]] | [[Madrid]] | 1907-03-18 | [[Hollywood]] | 1993-04-25 | [[Ficheiro:Rosita Moreno Argentinean Magazine AD 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 922 | [[:d:Q7368993|Q7368993]] | [[Rosita Spencer-Churchill, Duchess of Marlborough]] | [[Madrid]] | 1943-09-26 | | | |- | style='text-align:right'| 923 | [[:d:Q7421830|Q7421830]] | [[Sara Álvarez]] | [[Madrid]] | 1975-07-10 | | | |- | style='text-align:right'| 924 | [[:d:Q7517026|Q7517026]] | [[Silvia Olmedo]] | [[Madrid]] | 1976-05-01<br/>1976-05-16 | | | [[Ficheiro:Silvia Olmedo podcast.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 925 | [[:d:Q7557521|Q7557521]] | [[Soledad Bengoechea Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1849-03-21 | [[Madrid]] | 1893 | [[Ficheiro:Soledad Bengoechea de Cármena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 926 | [[:d:Q7561692|Q7561692]] | [[Sonia Bermúdez]] | [[Vallecas]] | 1984-11-15 | | | [[Ficheiro:Sonia Bermúdez.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 927 | [[:d:Q7561748|Q7561748]] | [[Sonia Prim]] | [[Madrid]] | 1984-11-05 | | | |- | style='text-align:right'| 928 | [[:d:Q7702099|Q7702099]] | [[Teresa Bernabe]] | [[Madrid]] | 1983-08-29 | | | [[Ficheiro:Teresa Bernabe cello.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 929 | [[:d:Q7702186|Q7702186]] | [[Teresa Medina]] | [[Madrid]] | 1965-12-30 | | | |- | style='text-align:right'| 930 | [[:d:Q7923129|Q7923129]] | [[Verónica Ávila]] | [[Madrid]] | 1980-04-22<br/>1980-04-20 | | | |- | style='text-align:right'| 931 | [[:d:Q7926698|Q7926698]] | [[Victoria Eugenia Fernández de Córdoba]] | [[Madrid]] | 1917-04-16 | [[Sevilla]] | 2013-08-18 | |- | style='text-align:right'| 932 | [[:d:Q8027575|Q8027575]] | [[Isabel Ordaz]] | [[Madrid]] | 1957-03-11 | | | [[Ficheiro:Isabel-ordaz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 933 | [[:d:Q8075119|Q8075119]] | [[Zulema de la Cruz]] | [[Madrid]] | 1958-03-09 | | | |- | style='text-align:right'| 934 | [[:d:Q8076939|Q8076939]] | [[Ángela San Juan]] | [[Madrid]] | 1983-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 935 | [[:d:Q8193236|Q8193236]] | [[Alba Flores]] | [[Madrid]] | 1986-10-27 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Alba Flores (cropped2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 936 | [[:d:Q8196130|Q8196130]] | [[Almudena Ariza|Almudena Ariza Núñez]] | [[Madrid]] | 1963-09-01 | | | |- | style='text-align:right'| 937 | [[:d:Q8197268|Q8197268]] | [[Amelia Valcárcel]] | [[Madrid]] | 1949-11-16 | | | [[Ficheiro:Amelia Valcarcel y Bernardo de Quirós (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 938 | [[:d:Q8198012|Q8198012]] | [[Ana Curra]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1958-12-29 | | | [[Ficheiro:Ana Curra Parálisis Permanente El Acto4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 939 | [[:d:Q8198031|Q8198031]] | [[Ana Fernández García]] | [[Madrid]] | 1989-11-10 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Ana Fernández García (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 940 | [[:d:Q8198035|Q8198035]] | [[Ana Leza]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 941 | [[:d:Q8198107|Q8198107]] | [[Ana Morgade]] | [[Madrid]] | 1979-11-08 | | | [[Ficheiro:Ana Morgade - Seminci 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 942 | [[:d:Q8201097|Q8201097]] | [[Antonia Gutiérrez Bueno]] | [[Madrid]] | 1781-01-17 | [[Madrid]] | 1874-04-06 | |- | style='text-align:right'| 943 | [[:d:Q8338656|Q8338656]] | [[Carmelina Sánchez-Cutillas]] | [[Madrid]] | 1921-06-23 | [[Valencia]] | 2009-02-22 | [[Ficheiro:Marxandatge Escriptora de l Any Carmelina Sanchez-Cutillas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 944 | [[:d:Q8338677|Q8338677]] | [[Carmen Díez de Rivera]] | [[Madrid]] | 1942-08-29 | [[Madrid]] | 1999-11-29 | [[Ficheiro:Carmen Díez de Rivera 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 945 | [[:d:Q8338700|Q8338700]] | [[Carmen Verlichak]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 946 | [[:d:Q8350888|Q8350888]] | [[Coral Bistuer]] | [[Madrid]] | 1964-11-16 | | | [[Ficheiro:Coral Bistuer (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 947 | [[:d:Q8351728|Q8351728]] | [[Cristina López Schlichting]] | [[Madrid]] | 1965-04-02 | | | [[Ficheiro:Cristina lopez schlichting.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 948 | [[:d:Q8386273|Q8386273]] | [[Beatriz Colomina]] | [[Madrid]] | 1952 | | | [[Ficheiro:Beatriz Colomina at GSAPP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 949 | [[:d:Q8774749|Q8774749]] | [[Elena Soriano]] | [[Fuentidueña de Tajo]] | 1917-02-04 | [[Madrid]] | 1996-12-02 | |- | style='text-align:right'| 950 | [[:d:Q8846630|Q8846630]] | [[Eva Piquer]] | [[Madrid]] | 1969-05-30 | | | [[Ficheiro:Eva Piquer - Catosfera 15-10-2016 tarda 11 (cropped 2023).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 951 | [[:d:Q9001974|Q9001974]] | [[Ana Isabel Iglesias Ferrer]] | [[Madrid]] | 1985-10-18 | | | |- | style='text-align:right'| 952 | [[:d:Q9009248|Q9009248]] | [[Irene Gutiérrez Caba]] | [[Madrid]] | 1927-04-25 | [[Madrid]] | 1995-07-04 | [[Ficheiro:La vieja srta. del Paraiso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 953 | [[:d:Q9009261|Q9009261]] | [[Irene Visedo]] | [[Madrid]] | 1978-07-16 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Irene Visedo (close-up).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 954 | [[:d:Q9009376|Q9009376]] | [[Isabel Díez de la Lastra Barbadillo]] | [[Madrid]] | 1944-02-23 | [[Alacant]] | 2011-10-08 | |- | style='text-align:right'| 955 | [[:d:Q9009382|Q9009382]] | [[Isabel Guerra Peñamaría]] | [[Madrid]] | 1947-04-30 | | | |- | style='text-align:right'| 956 | [[:d:Q9010109|Q9010109]] | [[Itziar Atienza]] | [[Madrid]] | 1977-11-26 | | | [[Ficheiro:Itziar Atienza.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 957 | [[:d:Q9010225|Q9010225]] | [[Izaskun Chinchilla]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 958 | [[:d:Q9018414|Q9018414]] | [[La China Patino]] | [[Madrid]] | 1977-08-28 | | | |- | style='text-align:right'| 959 | [[:d:Q9020849|Q9020849]] | [[Laura Muñoz Ilundain]] | [[Madrid]] | 1970-06-09 | | | |- | style='text-align:right'| 960 | [[:d:Q9022597|Q9022597]] | [[Lily Morett]] | [[Madrid]] | 2002-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 961 | [[:d:Q9022675|Q9022675]] | [[Lina Llubera]] | [[Madrid]] | 1897-10-21 | [[Londres]] | 1989-01-03 | |- | style='text-align:right'| 962 | [[:d:Q9023734|Q9023734]] | [[Lorena Mateo]] | [[Madrid]] | 1989-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 963 | [[:d:Q9024767|Q9024767]] | [[Lucrecia de León]] | [[Madrid]] | 1567 | | | |- | style='text-align:right'| 964 | [[:d:Q9025736|Q9025736]] | [[Lydia Lozano]] | [[Madrid]] | 1960-12-12 | | | |- | style='text-align:right'| 965 | [[:d:Q9028403|Q9028403]] | [[Mar Flores]] | [[Madrid]] | 1969-06-11 | | | |- | style='text-align:right'| 966 | [[:d:Q9029514|Q9029514]] | [[Marta Garaulet]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Marta Garaulet Boston.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 967 | [[:d:Q9030092|Q9030092]] | [[María Luisa Gefaell]] | [[Madrid]] | 1918-12-05 | [[Madrid]] | 1978 | |- | style='text-align:right'| 968 | [[:d:Q9030535|Q9030535]] | [[Matilde Ucelay]] | [[Madrid]] | 1912 | [[Madrid]] | 2008-11-24 | [[Ficheiro:Matilde-ucelay-maortua.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 969 | [[:d:Q9034918|Q9034918]] | [[Montserrat del Amo]] | [[Madrid]] | 1927-06-15 | [[Madrid]] | 2015-02-26 | |- | style='text-align:right'| 970 | [[:d:Q9048845|Q9048845]] | [[Natalia Dicenta]] | [[Madrid]] | 1962-07-06 | | | [[Ficheiro:Natalia Dicenta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 971 | [[:d:Q9048893|Q9048893]] | [[Nativel Preciado]] | [[Madrid]] | 1948-11-01 | | | [[Ficheiro:Nativel Preciado 14.05.16-Premio-3-Fernando Lara.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 972 | [[:d:Q9051944|Q9051944]] | [[Olalla García]] | [[Madrid]] | 1973-02-22 | | | [[Ficheiro:Olalla García (RPS 24-04-2022) retrato.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 973 | [[:d:Q9055263|Q9055263]] | [[Paquita Sauquillo]] | [[Madrid]] | 1943-07-31 | | | [[Ficheiro:Paquita Sauquillo en un acto de apoyo a Trinidad Jiménez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 974 | [[:d:Q9056864|Q9056864]] | [[Patricia Ferreira Mañá]] | [[Madrid]] | 1958 | [[Madrid]] | 2023-12-27 | [[Ficheiro:Patricia Ferreira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 975 | [[:d:Q9059604|Q9059604]] | [[Pilar Brabo Castells]] | [[Madrid]] | 1943-02-28 | [[Madrid]] | 1993-05-21 | |- | style='text-align:right'| 976 | [[:d:Q9059611|Q9059611]] | [[Pilar Careaga]] | [[Madrid]] | 1908-10-26 | [[Madrid]] | 1993-06-10 | [[Ficheiro:Pilar Careaga.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 977 | [[:d:Q9059639|Q9059639]] | [[Pilar Punzano]] | [[Madrid]] | 1980-02-15 | | | |- | style='text-align:right'| 978 | [[:d:Q9070697|Q9070697]] | [[Rosa León]] | [[Madrid]] | 1951-09-04 | | | |- | style='text-align:right'| 979 | [[:d:Q9070716|Q9070716]] | [[Rosa Torres-Pardo]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:Rosa Torres-Pardo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 980 | [[:d:Q9074528|Q9074528]] | [[Sara Lezana]] | [[Madrid]] | 1948-03-05 | | | [[Ficheiro:S lez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 981 | [[:d:Q9078680|Q9078680]] | [[Soledad Gallego-Díaz]] | [[Madrid]] | 1951 | | | [[Ficheiro:Soledad Gallego-Díaz Amigas y amigos de porCausa (30528150463) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 982 | [[:d:Q9093453|Q9093453]] | [[Victoria Vera]] | [[Madrid]] | 1953-02-19 | | | [[Ficheiro:VICTORIA VERA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 983 | [[:d:Q9282462|Q9282462]] | [[Guadalupe Ortiz de Landázuri]] | [[Madrid]] | 1916-12-12 | [[Pamplona]] | 1975-07-16 | [[Ficheiro:LupeOdL.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 984 | [[:d:Q9773265|Q9773265]] | [[Raquel Alonso Redondo]] | [[Madrid]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 985 | [[:d:Q10307006|Q10307006]] | [[Joana Lourença Gómez de Sandoval y Lacerda]] | [[Madrid]] | 1579-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 986 | [[:d:Q10523871|Q10523871]] | [[Natalia Pablos]] | [[Madrid]] | 1985-10-15 | | | [[Ficheiro:Natalia de Pablos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 987 | [[:d:Q10750122|Q10750122]] | [[María del Carmen González-Valerio]] | [[Madrid]] | 1930-03-14 | | 1939-07-17 | |- | style='text-align:right'| 988 | [[:d:Q11016849|Q11016849]] | [[Irene Alba]] | [[Madrid]] | 1873-09-29 | [[Barcelona]] | 1930-10-14 | [[Ficheiro:Irene Alba3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 989 | [[:d:Q11067354|Q11067354]] | [[Fuencisla del Amo de la Iglesia]] | [[Madrid]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 990 | [[:d:Q11074347|Q11074347]] | [[Virginia Pérez de la Puente]] | [[Madrid]] | 1977-03-29 | | | |- | style='text-align:right'| 991 | [[:d:Q11076496|Q11076496]] | [[Gemma Santos]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 992 | [[:d:Q11183244|Q11183244]] | [[Mara Torres]] | [[Madrid]] | 1974-09-25 | | | [[Ficheiro:Mara Torres - Seminci 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 993 | [[:d:Q11346623|Q11346623]] | [[Laura Fernández]] | [[Madrid]] | 1988-09-26 | | | |- | style='text-align:right'| 994 | [[:d:Q11679822|Q11679822]] | [[Ana Galvão]] | [[Madrid]] | 1974-06-22 | | | [[Ficheiro:Ana Galvão na Rádio Renascença, Lisboa, Jan.2024 (53489065110) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 995 | [[:d:Q11681420|Q11681420]] | [[Elena Martín Crevillén]] | [[Madrid]] | 1972-11-22 | | | |- | style='text-align:right'| 996 | [[:d:Q11683592|Q11683592]] | [[Inés París]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 997 | [[:d:Q11690831|Q11690831]] | [[Marcela de Ulloa]] | [[Colmenar de Oreja]] | 17th century | [[Madrid]] | 1669-01-13 | [[Ficheiro:Las Meninas, by Diego Velázquez, from Prado in Google Earth.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 998 | [[:d:Q11725904|Q11725904]] | [[Jesusa Vega]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 999 | [[:d:Q11767205|Q11767205]] | [[Manuela Mena]] | [[Madrid]] | 1949-01-30<br/>1949 | | | [[Ficheiro:Mmena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1000 | [[:d:Q11777433|Q11777433]] | [[Mercedes González]] | [[Madrid]] | 1963-07-11 | | | [[Ficheiro:1984 Los Angeles Supercross Women Racers.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1001 | [[:d:Q11905486|Q11905486]] | [[Andrea Pascual Barroso]] | [[Madrid]] | 1940 | | | |- | style='text-align:right'| 1002 | [[:d:Q11908890|Q11908890]] | [[Beatriz Barral]] | [[Madrid]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 1003 | [[:d:Q11924796|Q11924796]] | [[Guadalupe Ruiz-Giménez]] | [[Madrid]] | 1947-08-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1004 | [[:d:Q11931218|Q11931218]] | [[Laura Elena de Esteban Martín]] | [[Madrid]] | 1962-08-08 | | | [[Ficheiro:(Laura de Esteban Martín) Flickr - europeanpeoplesparty - EPP CONVENTION ON CLIMATE CHANGE IN MADRID (6-7 FEBRUARY 2008) (372) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1005 | [[:d:Q11933915|Q11933915]] | [[Loreto García i García]] | [[Madrid]] | 1799 | [[París]] | 1866 | |- | style='text-align:right'| 1006 | [[:d:Q11935038|Q11935038]] | [[Manuela Oreiro Lema|Manuela Oreiro Lema de Vega]] | [[Madrid]] | 1818-11-09 | [[Madrid]] | 1854-05-06 | [[Ficheiro:45714-Oreiro-Lema.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1007 | [[:d:Q11935755|Q11935755]] | [[María Belén Juste Picón]] | [[Madrid]] | 1958-12-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1008 | [[:d:Q11935766|Q11935766]] | [[María de los Llanos Lozano Guevara]] | [[Madrid]] | 1926 | | 2015-08-20 | |- | style='text-align:right'| 1009 | [[:d:Q11948133|Q11948133]] | [[Selina Moreno]] | [[Madrid]] | 1972-07-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1010 | [[:d:Q11950565|Q11950565]] | [[Susana Vallejo]] | [[Madrid]] | 1968-05 | | | [[Ficheiro:Susana Vallejo Chavarino (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1011 | [[:d:Q11951585|Q11951585]] | [[María Teresa Costa]] | [[Madrid]] | 1951-07-31 | | | |- | style='text-align:right'| 1012 | [[:d:Q11999454|Q11999454]] | [[Sandra Peña Cortés]] | [[Madrid]] | 1983-07-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1013 | [[:d:Q12067401|Q12067401]] | [[Celia Robledo]] | [[Alcorcón]] | 1994-04-07 | | | [[Ficheiro:2012 World Junior FS Celia Robledo Luis Fenero (cropped) - Robledo .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1014 | [[:d:Q12156421|Q12156421]] | [[Carmen Sánchez Lozano]] | [[Madrid]] | 2001-05-19 | | | [[Ficheiro:CARMEN SANCHEZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1015 | [[:d:Q12174874|Q12174874]] | [[Esther Mañas]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1016 | [[:d:Q12220283|Q12220283]] | [[Sheila González]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1017 | [[:d:Q12262015|Q12262015]] | [[Laura Alba]] | [[Madrid]] | 1971-07-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1018 | [[:d:Q12263103|Q12263103]] | [[Marisol Gil]] | [[Madrid]] | 1978-03-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1019 | [[:d:Q12265472|Q12265472]] | [[Paloma Díaz-Mas]] | [[Madrid]] | 1954-05-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1020 | [[:d:Q12344960|Q12344960]] | [[Ana Manero]] | [[Madrid]] | 1963-03-28 | | | [[Ficheiro:Ana Manero de crumelus.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1021 | [[:d:Q12382968|Q12382968]] | [[Andrea Andrés Sánchez]] | [[Madrid]] | 1835-01-15 | [[Madrid]] | 1909-07-13 | |- | style='text-align:right'| 1022 | [[:d:Q12384333|Q12384333]] | [[Belén Constenla]] | [[Madrid]] | 1961-01-06 | | | [[Ficheiro:Belén Constenla.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1023 | [[:d:Q12386736|Q12386736]] | [[Cristina Fernández-Bugallal]] | [[Madrid]] | 1945-03-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1024 | [[:d:Q12387782|Q12387782]] | [[Elvira Larriba]] | [[Madrid]] | 1961-12-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1025 | [[:d:Q12388330|Q12388330]] | [[Fedra Alcaraz]] | [[Madrid]] | 1971-02-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1026 | [[:d:Q12390364|Q12390364]] | [[Helena Muñoz]] | [[Madrid]] | 1971-12-18 | | | [[Ficheiro:Elena Muñoz Fonteriz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1027 | [[:d:Q12390717|Q12390717]] | [[Irene Garrido|Irene Garrido Valenzuela]] | [[Madrid]] | 1960-03-29 | | | [[Ficheiro:Irene Garrido 2017.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1028 | [[:d:Q12392862|Q12392862]] | [[Mar Guerra]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Mar Guerra 2010.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1029 | [[:d:Q12397234|Q12397234]] | [[Patricia del Olmo]] | [[Madrid]] | 1982-06-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1030 | [[:d:Q13049084|Q13049084]] | [[Francisca Javiera Silva de Fernández de Híjar]] | [[Madrid]] | 1795-12-13 | | 1818-09-06 | |- | style='text-align:right'| 1031 | [[:d:Q13533449|Q13533449]] | [[Cristina Zumárraga]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Cristina Zumárraga (Cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1032 | [[:d:Q13550473|Q13550473]] | [[Ángeles Gasset]] | [[Madrid]] | 1907-08-09 | | 2005-03-31 | |- | style='text-align:right'| 1033 | [[:d:Q13613658|Q13613658]] | [[Rosa Vindel]] | [[Madrid]] | 1958-05-28 | | | [[Ficheiro:16 noviembre. Granados, Sardinero, Rosa Vindel e Ignacio Astarloa en Arganda del Rey (6351721468) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1034 | [[:d:Q13860298|Q13860298]] | [[Luz Rello Sánchez]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Mural de Luz Rello, IES Almussafes. Avenida de la Foia, 1, 46440 Almussafes 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1035 | [[:d:Q14026892|Q14026892]] | [[Rosa María Domínguez de Posada Puertas]] | [[Madrid]] | 1960-06-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1036 | [[:d:Q14038189|Q14038189]] | [[Eva Maria Menor Cantador]] | [[Madrid]] | 1972-09-21 | | | [[Ficheiro:Eva Menor Cantador, Departament d'Igualtat i Feminisme (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1037 | [[:d:Q14088559|Q14088559]] | [[María Nadia Álvarez Padilla]] | [[Madrid]] | 1973-12-06 | | | [[Ficheiro:(Nadia Álvarez) Desayuno Juanma Moreno Club Siglo XXI (44027277830) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1038 | [[:d:Q14088836|Q14088836]] | [[Miriam Rabaneda Gudiel]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Miriam Rabaneda, candidata PP Madrid en Pinto (5570210627).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1039 | [[:d:Q14088909|Q14088909]] | [[Begoña García Martín]] | [[Santa María de la Alameda]] | 1962-02-01 | | | [[Ficheiro:(Begoña García Martín) Reunión Foro Social Partido Popular en sede distrito Salamanca contra la violencia de género. (32112707568) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1040 | [[:d:Q14089105|Q14089105]] | [[Belén Rodríguez Palomino]] | [[Madrid]] | 1962-05-06 | | | [[Ficheiro:(Belén Rodríguez Palomino) Presentación de candidatos a los municipios de oeste (33637257558) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1041 | [[:d:Q14089136|Q14089136]] | [[Lucila Toledo Moreno]] | [[Villar del Olmo]] | 1950-09-30 | | | [[Ficheiro:(Lucila Toledo) Pablo Casado junto a Isabel Díaz Ayuso y Pio Garcia Escudero en la presentación de los candidatos de la zona este de Madrid en la localidad madrileña de Alcalá de Henares. (47219747142) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1042 | [[:d:Q14089231|Q14089231]] | [[Paloma García Gálvez]] | [[Madrid]] | 1964-07-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1043 | [[:d:Q14115115|Q14115115]] | [[María del Socorro Cuesta Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1973-09-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1044 | [[:d:Q14528683|Q14528683]] | [[Elena Vázquez Menéndez]] | [[Madrid]] | 1940-09-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1045 | [[:d:Q14542635|Q14542635]] | [[Maruxa Pita]] | [[Madrid]] | 1930-03-18 | [[Quezón|Cidade Quezon]] | 2025-01-19 | |- | style='text-align:right'| 1046 | [[:d:Q14915115|Q14915115]] | [[Victoria Durá Ojea]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1047 | [[:d:Q14943743|Q14943743]] | [[Ana García-Arcicóllar]] | [[Madrid]] | 1982-05-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1048 | [[:d:Q14968650|Q14968650]] | [[María Calderón]] | [[Madrid]] | 1974-10-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1049 | [[:d:Q14976611|Q14976611]] | [[Susana Herrera]] | [[Madrid]] | 1963-10-25 | [[Andorra]] | 2019-11-02 | |- | style='text-align:right'| 1050 | [[:d:Q15135518|Q15135518]] | [[Maria Paula Survilla]] | [[Madrid]] | 1964-02-02 | [[Waverly]] | 2020-04-25 | |- | style='text-align:right'| 1051 | [[:d:Q15218391|Q15218391]] | [[Lola Canales]] | [[Madrid]] | 1947-07-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1052 | [[:d:Q15305610|Q15305610]] | [[Marta María Pastor]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1053 | [[:d:Q15407270|Q15407270]] | [[Luisa-María Linares]] | [[Madrid]] | 1912-09-07 | [[Estoril]] | 1986-09-12 | |- | style='text-align:right'| 1054 | [[:d:Q15451045|Q15451045]] | [[Maria Moreno]] | [[Madrid]] | 1933-05-14 | [[Madrid]] | 2020-02-17 | |- | style='text-align:right'| 1055 | [[:d:Q15451540|Q15451540]] | [[Ana Martín-Villalba]] | [[Madrid]] | 1971-11-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1056 | [[:d:Q15627796|Q15627796]] | [[Isabel Sánchez Robles]] | [[Madrid]] | 1962-07-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1057 | [[:d:Q15642567|Q15642567]] | [[Rosa García García]] | [[Madrid]] | 1965-01-17 | | | [[Ficheiro:Dinar Cambra Rosa García, 13 d'abril de 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1058 | [[:d:Q15727118|Q15727118]] | [[Mar Cabra]] | [[Madrid]] | 1983-06-14 | | | [[Ficheiro:Mar Cabra in 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1059 | [[:d:Q15735639|Q15735639]] | [[María Sefidari]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:Wikimedia Summit 2019 - Portrait María Sefidari.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1060 | [[:d:Q15998686|Q15998686]] | [[Infanta Maria Luisa, 1st Duchess of Talavera]] | [[Madrid]] | 1880-12-03<br/>1870-12-03 | [[Madrid]] | 1955-04-02<br/>1955-04-22 | [[Ficheiro:Infanta Maria Luisa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1061 | [[:d:Q16115785|Q16115785]] | [[Mariam de Bagration]] | [[Madrid]] | 1947-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1062 | [[:d:Q16144443|Q16144443]] | [[Sandra Aguilar]] | [[Madrid]] | 1992-08-09 | | | [[Ficheiro:Sandra Aguilar 2013 Kiev.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1063 | [[:d:Q16145731|Q16145731]] | [[Maribel Alonso]] | [[Madrid]] | 1927-06-03 | [[Madrid]] | 2020-07-10 | |- | style='text-align:right'| 1064 | [[:d:Q16146716|Q16146716]] | [[Patricia Alonso]] | [[Madrid]] | 1979-04-27 | | | [[Ficheiro:Patricia Alonso with Handball Canyamelar Valencia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1065 | [[:d:Q16185213|Q16185213]] | [[Ana María Ferrer García]] | [[Madrid]] | 1959-01-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1066 | [[:d:Q16187550|Q16187550]] | [[Carmen López Landa]] | [[Madrid]] | 1931 | | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1067 | [[:d:Q16187878|Q16187878]] | [[Casilda Remigia de Salabert Arteaga]] | [[Madrid]] | 1858 | [[Baiona, Francia|Baiona]] | 1936-12-19 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1875, Casilda Salabert y Arteaga (Colección particular, Madrid, 59 x 47 cm).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1068 | [[:d:Q16195382|Q16195382]] | [[Raquel Vizcaíno]] | [[Madrid]] | 1967-06-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1069 | [[:d:Q16195781|Q16195781]] | [[Dolores Ruiz de Assín]] | [[Madrid]] | 1964-04-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1070 | [[:d:Q16204268|Q16204268]] | [[Paula Lapido]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1071 | [[:d:Q16204482|Q16204482]] | [[María del Mar Rey]] | [[Madrid]] | 1968-09-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1072 | [[:d:Q16206972|Q16206972]] | [[Begoña Sánchez]] | [[Madrid]] | 1969-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1073 | [[:d:Q16206980|Q16206980]] | [[María Eugenia Sánchez]] | [[Madrid]] | 1969-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1074 | [[:d:Q16207932|Q16207932]] | [[Laura Fernandez]] | [[Madrid]] | 1960-05-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1075 | [[:d:Q16210902|Q16210902]] | [[Sara Martínez Puntero]] | [[Madrid]] | 1990-02-26 | | | [[Ficheiro:Spanish track and field athlete profile 3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1076 | [[:d:Q16212748|Q16212748]] | [[Montserrat Puche Díaz]] | [[Madrid]] | 1970-05-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1077 | [[:d:Q16213200|Q16213200]] | [[María Cruz González]] | [[Madrid]] | 1971-05-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1078 | [[:d:Q16217534|Q16217534]] | [[Mercedes Pacheco]] | [[Madrid]] | 1978-05-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1079 | [[:d:Q16232537|Q16232537]] | [[María Dalbaicín]] | [[Madrid]] | 1902-12-23 | [[Passy]] | 1931-08-11 | [[Ficheiro:AR-AGN-CYC01-dr-aex-421178 A.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1080 | [[:d:Q16297359|Q16297359]] | [[Cayetana Álvarez de Toledo]] | [[Madrid]] | 1974-10-15 | | | [[Ficheiro:(Cayetana Álvarez de Toledo) Presentación de los número 1 al congreso por cada provincia. (46489997335) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1081 | [[:d:Q16297511|Q16297511]] | [[Soledad Arroyo]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 1082 | [[:d:Q16297895|Q16297895]] | [[Belén Boville Luca de Tena]] | [[Madrid]] | 1962-12-25 | | | [[Ficheiro:Belén Boville Luca de Tena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1083 | [[:d:Q16297983|Q16297983]] | [[Carlota Bustelo|Carlota Bustelo García del Real]] | [[Madrid]] | 1939-11-01 | [[Madrid]] | 2025-10-15 | [[Ficheiro:Carlota BUSTELO en "Las Constituyentes" de Oliva Acosta 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1084 | [[:d:Q16300372|Q16300372]] | [[Denisse Peña]] | [[Madrid]] | 1999-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1085 | [[:d:Q16300585|Q16300585]] | [[Elena Alfaro]] | [[Madrid]] | 1973-01-28 | | | [[Ficheiro:Elena Alfaro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1086 | [[:d:Q16300813|Q16300813]] | [[Isabel Garzo Ortega]] | [[Madrid]] | 1984-05-10 | | | [[Ficheiro:Isabel Garzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1087 | [[:d:Q16300937|Q16300937]] | [[Arantxa Martí]] | [[Madrid]] | 1994-11-17 | | | [[Ficheiro:Arancha Martí Photocall SOLO SE VIVE UNA VEZ (23736485448) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1088 | [[:d:Q16301367|Q16301367]] | [[Sara Mesa]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Sara Mesa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1089 | [[:d:Q16301598|Q16301598]] | [[Cristina Plazas]] | [[Madrid]] | 1969-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1090 | [[:d:Q16301772|Q16301772]] | [[Nat Simons]] | [[Madrid]] | 1989-01-28 | | | [[Ficheiro:Nat Simons en Primavera Sound 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1091 | [[:d:Q16301858|Q16301858]] | [[Ana de Roque]] | [[Madrid]] | 1963-08-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1092 | [[:d:Q16302205|Q16302205]] | [[Mónica Sagrera]] | [[Madrid]] | 1973-02-24 | | | [[Ficheiro:Monica sagrera 02.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1093 | [[:d:Q16302413|Q16302413]] | [[Charlotte Vega]] | [[Madrid]] | 1994-02-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1094 | [[:d:Q16302914|Q16302914]] | [[Andrea Vicunia]] | [[Madrid]] | 1988-10-05 | | | [[Ficheiro:Andrea Vicunia Ganadora.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1095 | [[:d:Q16303005|Q16303005]] | [[Leonor de Cortinas]] | [[Arganda del Rey]] | 1519 | [[Madrid]] | 1593-10-19 | |- | style='text-align:right'| 1096 | [[:d:Q16318340|Q16318340]] | [[Alicia Remirez]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Alicia Remirez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1097 | [[:d:Q16344761|Q16344761]] | [[Bárbara Santa-Cruz]] | [[Madrid]] | 1983-06-09 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Barbara Santa-Cruz (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1098 | [[:d:Q16382782|Q16382782]] | [[Clara Bermejo]] | [[Madrid]] | 1981-02-13 | | | |- | style='text-align:right'| 1099 | [[:d:Q16483331|Q16483331]] | [[Carmen Andrés]] | [[Madrid]] | 1883-05-07 | [[Madrid]] | 1959-12-20 | [[Ficheiro:1910-06-09, Nuevo Mundo, Carmen Andrés, Calvache (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1100 | [[:d:Q16489681|Q16489681]] | [[Betty Akna]] | [[Madrid]] | 1980-02-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1101 | [[:d:Q16491851|Q16491851]] | [[Delfina Jaufret]] | [[Madrid]] | 1916 | [[Buenos Aires]] | 1989-04-20 | [[Ficheiro:1938.10.15 Argentores15 p.146 Delfina Jaufret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1102 | [[:d:Q16507372|Q16507372]] | [[Cristina Ónega]] | [[Madrid]] | 1975-09-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1103 | [[:d:Q16552274|Q16552274]] | [[Consuelo Abad]] | [[Madrid]] | 1882-06-23 | [[Buenos Aires]] | 1945 | [[Ficheiro:Consuelo Abad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1104 | [[:d:Q16556612|Q16556612]] | [[Diana Cortesina]] | [[Madrid]] | 1928 | [[Madrid]] | 2011-05-22 | [[Ficheiro:Diana Cortesina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1105 | [[:d:Q16564989|Q16564989]] | [[Esther Alcocer Koplowitz]] | [[Madrid]] | 1970-11-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1106 | [[:d:Q16579765|Q16579765]] | [[Isabel Pradas]] | [[Madrid]] | 1920 | | | [[Ficheiro:Isabel Pradas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1107 | [[:d:Q16582440|Q16582440]] | [[Josefina Gómez Mendoza]] | [[Madrid]] | 1942-06-01 | | | [[Ficheiro:ASA. ¿Qué es para ti la Sostenibilidad? - Josefina Gómez Mendoza (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1108 | [[:d:Q16601079|Q16601079]] | [[Martina Casiano y Mayor]] | [[Madrid]] | 1881-01-30 | | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1109 | [[:d:Q16601368|Q16601368]] | [[María Ignacia Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1745 | | 1771-04-22 | |- | style='text-align:right'| 1110 | [[:d:Q16601428|Q16601428]] | [[María Luisa López Fernández]] | [[Madrid]] | 1940-08-06 | | | [[Ficheiro:MLLFdez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1111 | [[:d:Q16601440|Q16601440]] | [[María Luisa Pino]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:María Luisa Pino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1112 | [[:d:Q16601443|Q16601443]] | [[María Luisa Santés]] | [[Madrid]] | 1893-06-10 | [[Buenos Aires]] | 1979-09-28 | [[Ficheiro:María Luisa Santés.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1113 | [[:d:Q16601475|Q16601475]] | [[María Puncel]] | [[Madrid]] | 1927-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1114 | [[:d:Q16601589|Q16601589]] | [[María del Pilar Lebrón]] | [[Madrid]] | 20th century | [[Buenos Aires]] | No/unknown value | [[Ficheiro:María del Pilar Lebrón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1115 | [[:d:Q16606451|Q16606451]] | [[Mercedes Peñas Domingo]] | [[Madrid]] | 1968-11-18 | | | [[Ficheiro:Mercedes Peñas cropped.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1116 | [[:d:Q16610876|Q16610876]] | [[Natalia Rodríguez Arroyo]] | [[Madrid]] | 1992-05-22 | | | [[Ficheiro:Natalia Rodríguez (actriz).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1117 | [[:d:Q16612767|Q16612767]] | [[Nuria Barrios]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Nuria Barrios y John Banville - 38556525416 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1118 | [[:d:Q16615728|Q16615728]] | [[Francisca Más Roldán]] | [[Madrid]] | 1903-11-15 | [[Valencia]] | 1994-04-25 | [[Ficheiro:Paquita Más Roldán 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1119 | [[:d:Q16616983|Q16616983]] | [[Patricia Herrera Fernández]] | [[Madrid]] | 1993-02-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1120 | [[:d:Q16619010|Q16619010]] | [[Pilar de Valderrama]] | [[Madrid]] | 1889-09-27 | | 1979-10-15 | [[Ficheiro:1926-09, Literatura Hispano-americana, Pilar de Valderrama (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1121 | [[:d:Q16624354|Q16624354]] | [[Raquel Palacios]] | [[Madrid]] | 1971-05-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1122 | [[:d:Q16631795|Q16631795]] | [[Silvana Velasco]] | [[Madrid]] | 1947-01-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1123 | [[:d:Q16731620|Q16731620]] | [[Carolina Lopez Rodriguez]] | [[Madrid]] | 1975-09-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1124 | [[:d:Q16731815|Q16731815]] | [[Magdalena Bermejo]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 1125 | [[:d:Q16735368|Q16735368]] | [[Eva Calvo Gómez]] | [[Madrid]] | 1991-07-29 | | | [[Ficheiro:Eva Calvo Rio2016b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1126 | [[:d:Q16750165|Q16750165]] | [[Dolores Martí de Cid]] | [[Madrid]] | 1916-09-06 | | 1993 | |- | style='text-align:right'| 1127 | [[:d:Q16766121|Q16766121]] | [[Luisa García-Muro Clivillés]] | [[Madrid]] | 1943-01-01 | | | [[Ficheiro:Luisa García-Muro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1128 | [[:d:Q16766123|Q16766123]] | [[Bárbara María Hueva]] | [[Madrid]] | 1733 | | 1772 | |- | style='text-align:right'| 1129 | [[:d:Q16886180|Q16886180]] | [[Beatriz Trapote]] | [[Leganés]] | 1981-06-03 | | | |- | style='text-align:right'| 1130 | [[:d:Q16919285|Q16919285]] | [[Elena Arnedo Soriano]] | [[Madrid]] | 1941-11-25 | [[Madrid]] | 2015-09-07 | [[Ficheiro:Elena Arnedo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1131 | [[:d:Q16935537|Q16935537]] | [[Laura Morera]] | [[Madrid]] | 1977-11-06 | | | [[Ficheiro:Laura Morera Mayerling (cropped) (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1132 | [[:d:Q16941558|Q16941558]] | [[Loreto Achaerandio]] | [[Madrid]] | 1991-09-13 | | | [[Ficheiro:Loreto Achaerandio 2009 Mie.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1133 | [[:d:Q16941636|Q16941636]] | [[Carolina Casado]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1134 | [[:d:Q16943157|Q16943157]] | [[Teresa Juvé Acero]] | [[Madrid]] | 1921-02-07 | [[Esclanyà]] | 2025-03-18 | |- | style='text-align:right'| 1135 | [[:d:Q16976733|Q16976733]] | [[Anna Maria Maluquer i Wahl]] | [[Madrid]] | 1913 | | 1993 | |- | style='text-align:right'| 1136 | [[:d:Q16985106|Q16985106]] | [[Sara López]] | [[Madrid]] | 1992-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1137 | [[:d:Q17044842|Q17044842]] | [[Soledad Linares Rodríguez]] | [[San Martín de Valdeiglesias]] | 1950-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1138 | [[:d:Q17155380|Q17155380]] | [[Paloma López]] | [[Madrid]] | 1962-02-20 | | | [[Ficheiro:Paloma López Bermejo 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1139 | [[:d:Q17174668|Q17174668]] | [[Beatriz Becerra]] | [[Madrid]] | 1966-11-14 | | | [[Ficheiro:Beatriz Becerra (UPyD) (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1140 | [[:d:Q17276367|Q17276367]] | [[Isabel de Saavedra]] | [[Madrid]] | 1584-03 | [[Madrid]] | 1659-09-19 | |- | style='text-align:right'| 1141 | [[:d:Q17329364|Q17329364]] | [[Esperanza d'Ors]] | [[Madrid]] | 1949-12-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1142 | [[:d:Q17364238|Q17364238]] | [[Cecilia de Madrazo]] | [[Madrid]] | 1846-12-20 | [[Venecia]] | 1932-08-12 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1869, Cecilia de Madrazo y Garreta (MNAC, Barcelona, 60 x 40 cm).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1143 | [[:d:Q17364291|Q17364291]] | [[Elena Jiménez]] | [[Madrid]] | 1994-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1144 | [[:d:Q17364309|Q17364309]] | [[Julia Fournier]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1145 | [[:d:Q17379539|Q17379539]] | [[Mayte Alonso]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1146 | [[:d:Q17386325|Q17386325]] | [[María José Mardomingo]] | [[Madrid]] | 1969-01-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1147 | [[:d:Q17420738|Q17420738]] | [[María Elena Flores Valencia]] | [[Madrid]] | 1945-12-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1148 | [[:d:Q17462588|Q17462588]] | [[Marta Solano]] | [[Madrid]] | 1979-07-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1149 | [[:d:Q17462624|Q17462624]] | [[Gloria Melgar Sáez]] | [[Madrid]] | 1859-12-18 | [[Sant Just Desvern]] | 1938-04-30 | [[Ficheiro:Gloria Melgar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1150 | [[:d:Q17469676|Q17469676]] | [[María Luisa Sánchez-Ocaña]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1151 | [[:d:Q17478003|Q17478003]] | [[María Ángeles Durán]] | [[Madrid]] | 1942-11-30 | | | [[Ficheiro:María Angeles Durán Heras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1152 | [[:d:Q17478325|Q17478325]] | [[Aurora Villa]] | [[Madrid]] | 1913-10-16 | [[Madrid]] | 2002-11-09 | [[Ficheiro:Lucinda Moles, Aurora Villa, Manuel Robles Rojas, Margot Moles y Aurora Eguiluz en el Campeonato de España de Atletismo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1153 | [[:d:Q17566694|Q17566694]] | [[Marian Arahuetes]] | [[Madrid]] | 1987-03-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1154 | [[:d:Q17623182|Q17623182]] | [[Mónica Calle]] | [[Madrid]] | 1966-09-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1155 | [[:d:Q17629440|Q17629440]] | [[Sandra Martín]] | [[Madrid]] | 1994-01-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1156 | [[:d:Q17629562|Q17629562]] | [[Sara Román]] | [[Madrid]] | 1994-08-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1157 | [[:d:Q17630510|Q17630510]] | [[Sonia Abejón]] | [[Madrid]] | 1985-08-01 | | | [[Ficheiro:Sonia Abejón.PNG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1158 | [[:d:Q18066915|Q18066915]] | [[Miranda Gas]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 1159 | [[:d:Q18127661|Q18127661]] | [[Ruth Marie Ndoumbe]] | [[Madrid]] | 1987-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1160 | [[:d:Q18224386|Q18224386]] | [[Silvia Nanclares]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:Grupo de trabajo de Wikiesfera - marzo 2025 - 54411608705 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1161 | [[:d:Q18225032|Q18225032]] | [[María Teresa Toral]] | [[Madrid]] | 1911-05-20 | [[Madrid]] | 1994<br/>1995-02-27 | |- | style='text-align:right'| 1162 | [[:d:Q18397891|Q18397891]] | [[Mamen Sánchez]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1163 | [[:d:Q18397934|Q18397934]] | [[Justina Ruiz de Conde]] | [[Madrid]] | 1909-11-30 | [[Martha's Vineyard]] | 2000-12-01 | |- | style='text-align:right'| 1164 | [[:d:Q18416234|Q18416234]] | [[Tania Sánchez Melero]] | [[Madrid]] | 1979-04-29 | | | [[Ficheiro:Tania Sánchez 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1165 | [[:d:Q18416307|Q18416307]] | [[Elena Sánchez Caballero]] | [[Madrid]] | 1957-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1166 | [[:d:Q18416862|Q18416862]] | [[Atxu Amann y Alcocer]] | [[Madrid]] | 1961-10-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1167 | [[:d:Q18418170|Q18418170]] | [[Carmen Sanz Ayán]] | [[Madrid]] | 1961-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1168 | [[:d:Q18545647|Q18545647]] | [[María Soledad Carrasco Urgoiti]] | [[Madrid]] | 1922-01-18 | [[Nova York]] | 2007-10-05 | |- | style='text-align:right'| 1169 | [[:d:Q18602798|Q18602798]] | [[María Ana de Pontejos y Sandoval, Marchioness of Pontejos]] | [[Madrid]] | 1762 | [[Madrid]] | 1834-07-18 | [[Ficheiro:Goya - The Marquesa de Pontejos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1170 | [[:d:Q18634738|Q18634738]] | [[Blanca Padilla]] | [[Collado Villalba]] | 1995-01-10 | | | [[Ficheiro:Blanca Padilla J. Mendel SS 15 Show (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1171 | [[:d:Q18640797|Q18640797]] | [[Irma Vila]] | [[San Blas-Canillejas]] | 1916-09-14<br/>1919-09-14 | [[Cidade de México]] | 1993-05-22 | [[Ficheiro:Irma Vila con rebozo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1172 | [[:d:Q18670428|Q18670428]] | [[Beatriz Talegón]] | [[Madrid]] | 1983-05-05 | | | [[Ficheiro:Beatriz Talegón reunida con José Antonio Pérez Tapias (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1173 | [[:d:Q18689578|Q18689578]] | [[Luisa Posada Kubissa]] | [[Madrid]] | 1957 | | | [[Ficheiro:Luisa Posada Feminario 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1174 | [[:d:Q18689591|Q18689591]] | [[Ede]] | [[Madrid]] | 1984-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1175 | [[:d:Q18718979|Q18718979]] | [[María del Carmen Andrade Perdrix]] | [[Madrid]] | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 1176 | [[:d:Q18719618|Q18719618]] | [[Izara Batres]] | [[Madrid]] | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 1177 | [[:d:Q18719669|Q18719669]] | [[Michelle Calvó]] | [[Madrid]] | 1991-09-19 | | | [[Ficheiro:Michelle Calvó en la inauguración de la tienda de Hispanitas en Madrid (2016) (30295821170).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1178 | [[:d:Q18808889|Q18808889]] | [[María Rosa Salgado]] | [[Madrid]] | 1929-04-20 | [[Madrid]] | 1995-03-11 | |- | style='text-align:right'| 1179 | [[:d:Q18817052|Q18817052]] | [[Rocío Ducay]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1180 | [[:d:Q18817058|Q18817058]] | [[Mercedes de Pablos]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Mercedes de Pablos 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1181 | [[:d:Q18819275|Q18819275]] | [[Raquel Quintana]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Raquel Quintana-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1182 | [[:d:Q18939540|Q18939540]] | [[Mercedes Moll de Miguel]] | [[Madrid]] | 1940-12-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1183 | [[:d:Q19267524|Q19267524]] | [[Cristina López Barrio]] | [[Madrid]] | 1970-05-12 | | | [[Ficheiro:Cristina López Barrio signeeraa IMG 4330 C.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1184 | [[:d:Q19301176|Q19301176]] | [[Mercè Gili i Maluquer]] | [[Madrid]] | 1918 | [[Cidade de México]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 1185 | [[:d:Q19302014|Q19302014]] | [[Visitació Ubach]] | [[Madrid]] | 1850<br/>1849-11-30 | [[La Garriga]] | 1925 | [[Ficheiro:Miralles y galup francisco-retrato de la pintora visitaciónubach~OM2d2300~10631 20110628 678 42.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1186 | [[:d:Q19366106|Q19366106]] | [[Isabel Hernández]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Madrid]] | 1656 | |- | style='text-align:right'| 1187 | [[:d:Q19408627|Q19408627]] | [[Laura Nuño Gómez]] | [[Madrid]] | 1967-10-27 | | | [[Ficheiro:Laura Nuño .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1188 | [[:d:Q19420774|Q19420774]] | [[Elena Brockmann]] | [[Madrid]] | 1865-02-10 | [[Madrid]] | 1946-01-26 | |- | style='text-align:right'| 1189 | [[:d:Q19592761|Q19592761]] | [[Manuela Carmena]] | [[Madrid]] | 1944-02-09 | | | [[Ficheiro:Manuela Carmena Ahora Madrid 2015 - 20 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1190 | [[:d:Q19594551|Q19594551]] | [[Amanda De León]] | [[Madrid]] | 1908 | [[Estados Unidos de América]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1191 | [[:d:Q19614527|Q19614527]] | [[Soledad Gonzalez De Huguet]] | [[Madrid]] | 1934-09-24 | | 2012 | [[Ficheiro:Soledad Gonzalez de Huguet.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1192 | [[:d:Q19647462|Q19647462]] | [[Sara Hernández Barroso]] | [[Madrid]] | 1976-11-03 | | | [[Ficheiro:Sara Hernández, alcaldesa de Getafe, en 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1193 | [[:d:Q19668705|Q19668705]] | [[Christina Jun]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Christina Jun headshot photo by Tim Leyes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1194 | [[:d:Q19689637|Q19689637]] | [[Francesca Stuart Sindici]] | [[Madrid]] | 1858 | [[Roma]] | 1929 | |- | style='text-align:right'| 1195 | [[:d:Q19766115|Q19766115]] | [[Juana Bellanato Fontecha]] | [[Madrid]] | 1925 | [[Madrid]] | 2025-09-06 | |- | style='text-align:right'| 1196 | [[:d:Q19766136|Q19766136]] | [[María José García Borge]] | [[Madrid]] | 1956-11-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1197 | [[:d:Q19766154|Q19766154]] | [[Pilar López Sancho]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 1198 | [[:d:Q19766158|Q19766158]] | [[Concepción Llaguno Marchena]] | [[Madrid]] | 1925-10-21 | [[Madrid]] | 2010-10-04 | |- | style='text-align:right'| 1199 | [[:d:Q19766163|Q19766163]] | [[Sagrario Martínez Carrera]] | [[Madrid]] | 1925-05-10 | [[Madrid]] | 2011-12-18 | |- | style='text-align:right'| 1200 | [[:d:Q19766191|Q19766191]] | [[María Ángela Nieto|María Ángela Nieto Toledano]] | [[Madrid]] | 1960-03-01 | | | [[Ficheiro:Mural de Ángela Nieto Toledano, CEIP El Cid. Calle Vicente Salvatierra, 21. 46920 Mislata 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1201 | [[:d:Q19766326|Q19766326]] | [[Patricia Ortega]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:General Patricia Ortega en 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1202 | [[:d:Q19766375|Q19766375]] | [[Pilar Carbonero Zalduegui]] | [[Madrid]] | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 1203 | [[:d:Q19788667|Q19788667]] | [[Begoña Villacís]] | [[Madrid]] | 1977-11-04 | | | [[Ficheiro:(Begoña Villacís) Rueda de prensa diciembre de 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1204 | [[:d:Q19792068|Q19792068]] | [[Soleá Morente]] | [[Madrid]] | 1985-04-09 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Soleá Morente (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1205 | [[:d:Q19798020|Q19798020]] | [[Enriqueta O'Neill]] | [[Madrid]] | 1909-07-31 | [[Barcelona]] | 1972-11-17 | |- | style='text-align:right'| 1206 | [[:d:Q19801192|Q19801192]] | [[Rosario de Velasco]] | [[Madrid]] | 1904-05-20 | [[Barcelona]] | 1991-03-02 | [[Ficheiro:Rosario de Velasco Belausteguigoitia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1207 | [[:d:Q19803280|Q19803280]] | [[Elisa Soriano Fisher|Elisa Soriano Fischer]] | [[Madrid]] | 1891-10-22 | [[Madrid]] | 1964-12-03 | [[Ficheiro:Dr.ª Elisa Soriano Fischer. Mundo gŕafico. 18-6-1919. Pág. 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1208 | [[:d:Q19816675|Q19816675]] | [[Adela Ginés y Ortiz]] | [[Madrid]] | 1845<br/>1847 | [[San Agustín del Guadalix]]<br/>[[Madrid]] | 1918<br/>1923 | |- | style='text-align:right'| 1209 | [[:d:Q19833070|Q19833070]] | [[Marta Sáinz]] | [[Madrid]] | 1966-04-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1210 | [[:d:Q19839136|Q19839136]] | [[Soledad Pérez Domínguez]] | [[Madrid]] | 1958-10-15 | | | [[Ficheiro:La diputada en el Congreso, Marisol Pérez (8049958981) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1211 | [[:d:Q19858053|Q19858053]] | [[Rosa Brun]] | [[Madrid]] | 1955 | | | [[Ficheiro:Rosa-brun-sevilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1212 | [[:d:Q19858158|Q19858158]] | [[Elena Blasco]] | [[Madrid]] | 1950 | | | [[Ficheiro:Elena Blasco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1213 | [[:d:Q19863183|Q19863183]] | [[Chus García Fraile]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 1214 | [[:d:Q19863224|Q19863224]] | [[Alicia Martín Villanueva]] | [[Madrid]] | 1964-06-24 | | | [[Ficheiro:Alicia Martín (sq cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1215 | [[:d:Q19863252|Q19863252]] | [[Laura Torrado]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Laura Torrado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1216 | [[:d:Q19863297|Q19863297]] | [[Esther Pizarro]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1217 | [[:d:Q19889127|Q19889127]] | [[María Sepúlveda]] | [[Madrid]] | 1895-07-15 | [[Madrid]] | 1983-12-23 | |- | style='text-align:right'| 1218 | [[:d:Q19892425|Q19892425]] | [[Irene Falcón]] | [[Madrid]] | 1907-11-27 | [[O Espinar|El Espinar]]<br/>[[Madrid]] | 1999-08-19 | [[Ficheiro:1929-01-01, Estampa, Las redactoras y colaboradoras de Estampa (cropped) Irene de Falcón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1219 | [[:d:Q19902909|Q19902909]] | [[Fuensanta Nieto de la Cierva]] | [[Madrid]] | 1957-04-18 | | | [[Ficheiro:Fuensanta Nieto (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1220 | [[:d:Q19949767|Q19949767]] | [[Marta Calvo]] | [[Madrid]] | 1996-08-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1221 | [[:d:Q19958542|Q19958542]] | [[Pajuelera]] | [[Valdemoro]] | 18th century | | No/unknown value | [[Ficheiro:Pajuelera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1222 | [[:d:Q19998535|Q19998535]] | [[Elisa Volpini]] | [[Madrid]] | 1835 | [[Madrid]] | 1907-02 | [[Ficheiro:Elisa Volpini.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1223 | [[:d:Q20003264|Q20003264]] | [[Isabel Maria del Carme Castellví Gordon]] | [[Madrid]] | 1865 | [[Barcelona]] | 1949-05-21 | [[Ficheiro:Carme de Castellví d'Armet - Feminal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1224 | [[:d:Q20003333|Q20003333]] | [[Jana Leo]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Jana Leo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1225 | [[:d:Q20003618|Q20003618]] | [[Joaquina María de Benavides y Pacheco]] | [[Madrid]] | 1746-05-25 | | 1805-01-29 | |- | style='text-align:right'| 1226 | [[:d:Q20005658|Q20005658]] | [[Maria Antònia Hernández]] | [[Madrid]] | 1912-06-20 | | 1970-10-08 | |- | style='text-align:right'| 1227 | [[:d:Q20005762|Q20005762]] | [[Maria Ribera]] | [[Madrid]] | 1765 | | 1821 | |- | style='text-align:right'| 1228 | [[:d:Q20007870|Q20007870]] | [[Olga Sáez Larra]] | [[Madrid]] | 1994-09-18 | | | [[Ficheiro:Saez Larra BIA21 (51378553288).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1229 | [[:d:Q20009575|Q20009575]] | [[Marta Martínez Alonso]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 1230 | [[:d:Q20013173|Q20013173]] | [[Vanesa Arenas Comerón]] | [[Móstoles]] | 1978-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1231 | [[:d:Q20013390|Q20013390]] | [[Sandra Barrera Martín]] | [[Madrid]] | 1994-06-23 | | | [[Ficheiro:SandraBarrera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1232 | [[:d:Q20014571|Q20014571]] | [[Genoveva Dieterich]] | [[Madrid]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 1233 | [[:d:Q20014716|Q20014716]] | [[Eladia Montesino-Espartero Averly]] | [[Madrid]] | 1897-10-13 | [[Madrid]] | 1999-05-19 | [[Ficheiro:Eladia Montesino-Espartero Averly (1919).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1234 | [[:d:Q20015120|Q20015120]] | [[Francisca Baltasara]] | [[Madrid]] | 16th century | | 17th century | |- | style='text-align:right'| 1235 | [[:d:Q20015121|Q20015121]] | [[Francisca Bezón]] | [[Madrid]] | 17th century | | 1703-01-02 | |- | style='text-align:right'| 1236 | [[:d:Q20015204|Q20015204]] | [[Rocío García]] | [[Villa del Prado]] | 1997-08-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1237 | [[:d:Q20015208|Q20015208]] | [[Ángeles García Madrid]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1918 | [[Madrid]] | 2015-11-08 | |- | style='text-align:right'| 1238 | [[:d:Q20015281|Q20015281]] | [[Begoña Gómez Martín]] | [[Madrid]] | 1964-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1239 | [[:d:Q20016281|Q20016281]] | [[Jusepa Vaca]] | [[Madrid]] | 1589 | [[Madrid]] | 1653 | |- | style='text-align:right'| 1240 | [[:d:Q20016319|Q20016319]] | [[Lina Ortas]] | [[Madrid]] | 1954-06-13 | | | [[Ficheiro:Lina-Ortas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1241 | [[:d:Q20016361|Q20016361]] | [[Laura Marinas]] | [[Madrid]] | 1952-03-16 | | | [[Ficheiro:Laura Marinas (103).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1242 | [[:d:Q20016375|Q20016375]] | [[María de Córdoba]] | [[Madrid]] | 1597 | | 1678 | |- | style='text-align:right'| 1243 | [[:d:Q20016592|Q20016592]] | [[Marta Silva de Lapuerta]] | [[Madrid]] | 1969-02-15 | | | [[Ficheiro:AGE12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1244 | [[:d:Q20017078|Q20017078]] | [[Laura Hernández]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Buenos Aires]] | 20th century | [[Ficheiro:Laura Hernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1245 | [[:d:Q20018189|Q20018189]] | [[Amelia Ochandiano]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1246 | [[:d:Q20019063|Q20019063]] | [[Victoria Pinillos]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Madrid]] | 20th century | [[Ficheiro:1924-08, La Ilvstración Vniversal, Victoria Pinillos, Walken (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1247 | [[:d:Q20032093|Q20032093]] | [[María Rosa de Madariaga]] | [[Madrid]] | 1937-02-09 | [[Madrid]] | 2022-06-29 | |- | style='text-align:right'| 1248 | [[:d:Q20040146|Q20040146]] | [[Maria Teresa Gonzalez-Quevedo Cadarso]] | [[Madrid]] | 1930-04-14 | [[Madrid]] | 1950-04-08 | |- | style='text-align:right'| 1249 | [[:d:Q20090160|Q20090160]] | [[Ana Asensio]] | [[Madrid]] | 1981<br/>1978-04-04 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Ana Asensio-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1250 | [[:d:Q20100392|Q20100392]] | [[Carmen Caamaño Díaz]] | [[Madrid]] | 1909-04-11 | [[Madrid]] | 2006-05-27 | |- | style='text-align:right'| 1251 | [[:d:Q20100718|Q20100718]] | [[Saioa Hernández]] | [[Madrid]] | 1979-03-26<br/>1983 | | | [[Ficheiro:Saioa Hernandez debut Gran Teatro del Liceu de Barcelona La Gioconda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1252 | [[:d:Q20100758|Q20100758]] | [[Isabelle Vernós]] | [[Madrid]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 1253 | [[:d:Q20101303|Q20101303]] | [[Natividad Domínguez Alaya]] | [[Madrid]] | 1888-09-08 | [[Valencia]] | 1932-01-11 | [[Ficheiro:1927, La Asamblea Nacional, María de la Natividad Domínguez Atalaya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1254 | [[:d:Q20101538|Q20101538]] | [[Marimí del Pozo]] | [[Madrid]] | 1928-01-29 | [[Madrid]] | 2014-05-15 | [[Ficheiro:Marimí del Pozo 3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1255 | [[:d:Q20102196|Q20102196]] | [[Vicenta García Moreno]] | [[Madrid]] | 1915 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1256 | [[:d:Q20102622|Q20102622]] | [[Paloma Gómez Ossorio]] | [[Madrid]] | 1943-03-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1257 | [[:d:Q20155855|Q20155855]] | [[Celia Mayer]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:(Celia Mayer) Nueva Área de Políticas de Género y Diversidad (02) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1258 | [[:d:Q20155957|Q20155957]] | [[Rita Maestre]] | [[Madrid]] | 1988-04-13 | | | [[Ficheiro:Candidatura de Ahora Madrid - Rita Maestre 04 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1259 | [[:d:Q20534958|Q20534958]] | [[María Xosé Porteiro]] | [[Madrid]] | 1952-05-25 | | | [[Ficheiro:María José Porteiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1260 | [[:d:Q20604336|Q20604336]] | [[Elena Gusano Galindo]] | [[Madrid]] | 1949 | | | [[Ficheiro:Elena Gusano Galindo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1261 | [[:d:Q20608262|Q20608262]] | [[Latia Lopez]] | [[Madrid]] | 1977-09-16 | | | [[Ficheiro:Latia Lopez at Porn Star Karaoke 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1262 | [[:d:Q20638637|Q20638637]] | [[Nur Levi]] | [[Madrid]] | 1979-02-01 | | | [[Ficheiro:Nur Levi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1263 | [[:d:Q20644056|Q20644056]] | [[Isabel Ambrosio]] | [[Madrid]] | 1970-07-18 | | | [[Ficheiro:Isabel Ambrosio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1264 | [[:d:Q20723877|Q20723877]] | [[Claudia Traisac]] | [[Madrid]] | 1992-12-14 | | | [[Ficheiro:Escobar Paradise Lost 09 (15231627085) (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1265 | [[:d:Q20739882|Q20739882]] | [[Carmen Villalba]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1266 | [[:d:Q20747897|Q20747897]] | [[Amarna Miller]] | [[Madrid]] | 1990-10-29 | | | [[Ficheiro:Amarna Miller, 2017 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1267 | [[:d:Q20758287|Q20758287]] | [[Dalilah]] | [[Madrid]] | 1936-07-07 | [[Madrid]] | 2001-09-17 | [[Ficheiro:Dalilah bailando danza oriental en la Esfinge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1268 | [[:d:Q20804293|Q20804293]] | [[Ana Guijarro]] | [[Madrid]] | 1955-06-28<br/>1955 | | | |- | style='text-align:right'| 1269 | [[:d:Q20816901|Q20816901]] | [[Mónica Alonso Cendrero]] | [[Alcalá de Henares]] | 1998-05-19 | | | [[Ficheiro:Mónica Alonso 2013 Euskalgym 01b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1270 | [[:d:Q20851200|Q20851200]] | [[Odile Arboles-Souchon]] | [[Madrid]] | 1975-01-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1271 | [[:d:Q20871630|Q20871630]] | [[Helena Béjar]] | [[Madrid]] | 1956 | | 2023-08-19 | |- | style='text-align:right'| 1272 | [[:d:Q20872863|Q20872863]] | [[Cristie Schoen]] | [[Madrid]] | 1976-09-03 | ''[[:d:Q9021240|Q9021240]]'' | 2015-03-12 | |- | style='text-align:right'| 1273 | [[:d:Q20890639|Q20890639]] | [[Marta Higueras]] | [[Madrid]] | 1964 | | | [[Ficheiro:Marta Higueras (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1274 | [[:d:Q20898209|Q20898209]] | [[Bettina Kadner]] | [[Madrid]] | 1947<br/>1946 | | | |- | style='text-align:right'| 1275 | [[:d:Q20905392|Q20905392]] | [[Elena Gómez de la Serna]] | [[Madrid]] | 1916-08-10 | [[Madrid]] | 1990-02-02 | |- | style='text-align:right'| 1276 | [[:d:Q20906761|Q20906761]] | [[Diana Pey Casado]] | [[Madrid]] | 1912-03-08 | [[Miami]] | 1988-06-06 | |- | style='text-align:right'| 1277 | [[:d:Q20908919|Q20908919]] | [[María Martín Revuelta]] | [[Madrid]] | 1985-03-18 | | | [[Ficheiro:(María Martín Revuelta) Inauguración nueva sede PP Villaviciosa de Odón (26493931006) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1278 | [[:d:Q20908920|Q20908920]] | [[Ana Michavila Núñez]] | [[Madrid]] | 1971-01-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1279 | [[:d:Q20919661|Q20919661]] | [[Susanna Tavera]] | [[Madrid]] | 1945 | | 2025-02-17 | |- | style='text-align:right'| 1280 | [[:d:Q20977960|Q20977960]] | [[Amalia de Isaura]] | [[Madrid]] | 1887-06-24 | [[Madrid]] | 1971-12-22 | [[Ficheiro:1909-12-15, Comedias y Comediantes, Amalia de Isaura (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1281 | [[:d:Q20978097|Q20978097]] | [[Adriana Martín]] | [[Madrid]] | 1996-04-12 | | | [[Ficheiro:Adriana Martín, Rumanía 2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1282 | [[:d:Q20984557|Q20984557]] | [[Marta Santaolalla]] | [[Madrid]] | 1920-10-27 | | 2019-10-22 | |- | style='text-align:right'| 1283 | [[:d:Q20992264|Q20992264]] | [[María Braña de Diego]] | [[Madrid]] | 1912-11-28 | [[Zaragoza]] | 2007-10-27 | |- | style='text-align:right'| 1284 | [[:d:Q20995264|Q20995264]] | [[Marta López Vilar]] | [[Madrid]] | 1978-02-01 | | | [[Ficheiro:Marta López Vilar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1285 | [[:d:Q21001135|Q21001135]] | [[Laura Camargo Fernández]] | [[Madrid]] | 1974-03-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1286 | [[:d:Q21001139|Q21001139]] | [[Carmen Cana Moñita]] | [[Madrid]] | 1953-03-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1287 | [[:d:Q21001197|Q21001197]] | [[Ana Encabo Balbín]] | [[Madrid]] | 1956-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1288 | [[:d:Q21001694|Q21001694]] | [[Mar Abascal]] | [[Madrid]] | 1974-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1289 | [[:d:Q21009594|Q21009594]] | [[Inés Argüelles]] | [[Madrid]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 1290 | [[:d:Q21065664|Q21065664]] | [[Leocadia Zorrilla]] | [[Madrid]] | 1788-12-09 | | 1856-08-07 | [[Ficheiro:Leocadia Zorrilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1291 | [[:d:Q21070457|Q21070457]] | [[Julia Saly]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1292 | [[:d:Q21081357|Q21081357]] | [[Teófila Madroñal Iglesias]] | [[Madrid]] | 1905 | [[Uruguai]] | 1990 | |- | style='text-align:right'| 1293 | [[:d:Q21103303|Q21103303]] | [[María del Carmen Pérez Díe]] | [[Madrid]] | 1953 | | | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - 2001-4-2149 - María del Carmen Pérez Díe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1294 | [[:d:Q21115255|Q21115255]] | [[Lidia Navarro]] | [[Madrid]] | 1975-09-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1295 | [[:d:Q21130964|Q21130964]] | [[Isabela Velázquez]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 1296 | [[:d:Q21131175|Q21131175]] | [[Arantza Ozaeta Cortázar]] | [[Madrid]] | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 1297 | [[:d:Q21132711|Q21132711]] | [[Belinda Tato]] | [[Madrid]] | 1971-12-03 | | | [[Ficheiro:Belinda Tato (5803925345).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1298 | [[:d:Q21132722|Q21132722]] | [[Cristina García-Rosales]] | [[Madrid]] | 1953-10-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1299 | [[:d:Q21132727|Q21132727]] | [[Blanca Lleó]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1300 | [[:d:Q21132912|Q21132912]] | [[Juana de Ontañón]] | [[Madrid]] | 1886-10-22 | [[Cidade de México]] | 1972-08-22 | |- | style='text-align:right'| 1301 | [[:d:Q21132976|Q21132976]] | [[Sol Madridejos]] | [[Madrid]] | 1958-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1302 | [[:d:Q21133050|Q21133050]] | [[María José Aranguren López]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1303 | [[:d:Q21144884|Q21144884]] | [[María Victoria Besonías]] | [[Madrid]] | 1947-10-18 | | | [[Ficheiro:María Victoria Besonías.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1304 | [[:d:Q21152875|Q21152875]] | [[Ana Enríquez de Cabrera y Mendoza]] | [[Alcalá de Henares]] | 1561 | | 1607-03-05 | |- | style='text-align:right'| 1305 | [[:d:Q21154186|Q21154186]] | [[María Hervás]] | [[Madrid]] | 1986-03-15 | | | [[Ficheiro:María Hervás. Briconsejo para hacer una ley de mierda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1306 | [[:d:Q21174815|Q21174815]] | [[Ángela García de Paredes]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:AngelaGarciadeParedes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1307 | [[:d:Q21192796|Q21192796]] | [[Florentina Casado García]] | [[Madrid]] | 1933 | | 1997 | |- | style='text-align:right'| 1308 | [[:d:Q21280564|Q21280564]] | [[María de Echarri]] | [[San Lorenzo de El Escorial]]<br/>[[O Escorial, Madrid|O Escorial]] | 1878-09-09 | [[Donostia]] | 1955 | [[Ficheiro:María de Echarri, La Hormiga de Oro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1309 | [[:d:Q21280676|Q21280676]] | [[Elvira Arias de Apraiz]] | [[Madrid]] | 1856 | [[Vitoria]] | 1922 | [[Ficheiro:Portada del Libro de Cocina de Elvira Arias de Apraiz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1310 | [[:d:Q21340131|Q21340131]] | [[María Teresa Aguado]] | [[Madrid]] | 1976<br/>1956 | | | |- | style='text-align:right'| 1311 | [[:d:Q21402428|Q21402428]] | [[María Folguera]] | [[Madrid]] | 1984-03-17 | | | [[Ficheiro:El Teatro Circo Price está dirigido por María Folguera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1312 | [[:d:Q21428208|Q21428208]] | [[Asunción Ansorena]] | [[Madrid]] | 1952-06-11 | [[Luxemburgo (cidade)|Luxemburgo]] | 2008-07-15 | |- | style='text-align:right'| 1313 | [[:d:Q21480046|Q21480046]] | [[María Vallejo-Nájera]] | [[Madrid]] | 1962-05-06 | | | [[Ficheiro:Maria Vallejo Nagera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1314 | [[:d:Q21480712|Q21480712]] | [[Isabel García Mellado un]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 1315 | [[:d:Q21480819|Q21480819]] | [[Raquel Navamuel]] | [[Madrid]] | 1975-11-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1316 | [[:d:Q21483854|Q21483854]] | [[Rubí Sanz Gamo]] | [[Madrid]] | 1952-06-12 | [[Albacete]] | 2025-05-16 | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - Rubí Sanz Gamo 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1317 | [[:d:Q21483856|Q21483856]] | [[Lorena Ruiz-Huerta]] | [[Madrid]] | 1977-02-19 | | | [[Ficheiro:Lorena Ruiz-Huerta 20 de mayo de 2017.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1318 | [[:d:Q21507020|Q21507020]] | [[Maruja Carrasco]] | [[Madrid]] | 1944<br/>1944-02-04 | [[Madrid]] | 2018-08-01 | |- | style='text-align:right'| 1319 | [[:d:Q21521643|Q21521643]] | [[Carmen Monge]] | [[Madrid]] | 1961-05-15 | | | [[Ficheiro:Dra. Carmen Monge.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1320 | [[:d:Q21558294|Q21558294]] | [[Matilde Muñoz]] | [[Madrid]] | 1895-04-11 | [[A Habana]] | 1954-08-12 | [[Ficheiro:1929-01-01, Estampa, Las redactoras y colaboradoras de Estampa (cropped) Matilde Muñoz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1321 | [[:d:Q21578722|Q21578722]] | [[Fidela Gardeta]] | [[Huesca]]<br/>[[Madrid]] | 1876-01-31 | [[Huesca]] | 1922-10-18 | [[Ficheiro:Fidela Gardeta -.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1322 | [[:d:Q21582181|Q21582181]] | [[María del Carmen García Herrero]] | [[Madrid]] | 1959-04-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1323 | [[:d:Q21585666|Q21585666]] | [[Sara Insúa]] | [[Madrid]] | 1901-02-22 | [[Caracas]] | 1985-12-24 | [[Ficheiro:1929-01-01, Estampa, Las redactoras y colaboradoras de Estampa (cropped) Sara Insúa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1324 | [[:d:Q21622601|Q21622601]] | [[Gertrudis de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1921-08-21 | [[Madrid]] | 2017-01-23 | [[Ficheiro:Gertrudis-de-la-fuente-640xXx80 (2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1325 | [[:d:Q21651689|Q21651689]] | [[Emília Moscoso]] | [[Madrid]] | 1829-03-08 | [[Madrid]] | 1859-03-06 | |- | style='text-align:right'| 1326 | [[:d:Q21706297|Q21706297]] | [[Irene Montero|Q21706297]] | [[Madrid]] | 1988-02-13 | | | [[Ficheiro:1718718544528 20240612 MONTERO Irene ES 006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1327 | [[:d:Q21722722|Q21722722]] | [[Elena Cué]] | ''[[:d:Q116170766|Q116170766]]'' | 1972 | | | [[Ficheiro:Elena Cue firma.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1328 | [[:d:Q21730840|Q21730840]] | [[Sara Borrell Ruiz]] | [[Madrid]] | 1917 | [[Madrid]] | 1999 | [[Ficheiro:Sara Borrell Ruiz close up.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1329 | [[:d:Q21815422|Q21815422]] | [[Carmen Alfaro Asins]] | [[Madrid]] | 1952-05-08 | | 2005-06-09 | [[Ficheiro:Museo Arqueológico Nacional - Carmen Alfaro Asins 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1330 | [[:d:Q21849637|Q21849637]] | [[Francisca Moreno]] | [[Madrid]] | 1790 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1331 | [[:d:Q21869524|Q21869524]] | [[Electric Nana]] | [[Madrid]] | 1987-04-28 | | | [[Ficheiro:Electric Nana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1332 | [[:d:Q21936520|Q21936520]] | [[Isabel Mozún]] | [[Madrid]] | 1960-03-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1333 | [[:d:Q21946844|Q21946844]] | [[Begoña García-Diego]] | [[Madrid]] | 1926 | [[Madrid]] | 2006-09-04 | |- | style='text-align:right'| 1334 | [[:d:Q22008791|Q22008791]] | [[Barei]] | [[Madrid]] | 1982-03-29 | | | [[Ficheiro:ESC2016 - Spain Meet & Greet 21 (crop2).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1335 | [[:d:Q22081467|Q22081467]] | [[María Gloria Elizo]] | [[Madrid]] | 1966-12-11 | | | [[Ficheiro:María Gloria Elizo Serrano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1336 | [[:d:Q22082476|Q22082476]] | [[Gloria Fortún]] | [[Madrid]] | 1977-04-09 | | | [[Ficheiro:Glora IW 8409bn.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1337 | [[:d:Q22093562|Q22093562]] | [[Virginia Yagüe]] | [[Madrid]] | 1973-01-08 | | | [[Ficheiro:Virginia Yagüe en el FICX61.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1338 | [[:d:Q22112784|Q22112784]] | [[Carmen Soriano]] | [[Madrid]] | 1976-12-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1339 | [[:d:Q22132471|Q22132471]] | [[Marián Flores]] | [[Madrid]] | 1956-01-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1340 | [[:d:Q22133024|Q22133024]] | [[Guadalupe González-Hontoria]] | [[Madrid]] | 1921-01-25 | [[Madrid]] | 2014-10-26 | |- | style='text-align:right'| 1341 | [[:d:Q22205383|Q22205383]] | [[Blanca de Gassó y Ortiz]] | [[Madrid]] | 1846-11-26 | [[Hospital Universitario de La Princesa]] | 1877-04-15 | [[Ficheiro:Blanca Gasso y Ortiz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1342 | [[:d:Q22240377|Q22240377]] | [[Sol Sánchez]] | [[Madrid]] | 1970-04-01 | | | [[Ficheiro:Sol Sánchez (1 de mayo de 2018) IMG 0395 (41134666564) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1343 | [[:d:Q22327181|Q22327181]] | [[Irene Junquera]] | [[Madrid]] | 1985-12-14 | | | [[Ficheiro:Irene Junqueras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1344 | [[:d:Q22340671|Q22340671]] | [[María Jesús Gil de Antuñano]] | [[Madrid]] | 1934-02-28 | | | [[Ficheiro:María Jesús Gil de Antuñano 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1345 | [[:d:Q22674799|Q22674799]] | [[Julia Mélida]] | [[Madrid]] | 1887-05-22 | [[Madrid]] | 1968-05-27 | |- | style='text-align:right'| 1346 | [[:d:Q22953519|Q22953519]] | [[Lula Gómez]] | [[Madrid]] | 1970-08-24 | | | [[Ficheiro:Lula Gómez (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1347 | [[:d:Q22963693|Q22963693]] | [[Mercedes del Río Merino]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1348 | [[:d:Q22965145|Q22965145]] | [[Silvia Grijalba]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1349 | [[:d:Q22980599|Q22980599]] | [[Cristina Clavijo]] | [[Madrid]] | 1906-08-15 | [[Valencia]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 1350 | [[:d:Q22998664|Q22998664]] | [[María Espinosa de la Llave]] | [[Madrid]] | 1977-01-11 | | | [[Ficheiro:María Espinosa de la Llave.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1351 | [[:d:Q23009455|Q23009455]] | [[Jazmín Beirak]] | [[Madrid]] | 1978-12-02 | | | [[Ficheiro:(Jazmín Beirak) Entrevista a Jazmín Beirak. IV Encuentro Cultura y Ciudadanía.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1352 | [[:d:Q23009460|Q23009460]] | [[Cecilia Salazar]] | [[Madrid]] | 1960-03-27 | | | [[Ficheiro:Cecilia Salazar 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1353 | [[:d:Q23010189|Q23010189]] | [[Ana Briones Alonso]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 1354 | [[:d:Q23010357|Q23010357]] | [[Elena Sevillano de las Heras]] | [[Madrid]] | 1974-07-27 | | | [[Ficheiro:Elena Sevillano 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1355 | [[:d:Q23010374|Q23010374]] | [[Carmen San José]] | [[Madrid]] | 1951-06-03 | [[Madrid]] | 2025-12-11 | [[Ficheiro:Carmen San José 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1356 | [[:d:Q23011261|Q23011261]] | [[Mercedes Vila Juárez]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1357 | [[:d:Q23043016|Q23043016]] | [[Isabel Quintanilla]] | [[Madrid]] | 1938-07-22 | [[Brunete]] | 2017-10-24 | [[Ficheiro:Isabelposando.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1358 | [[:d:Q23049766|Q23049766]] | [[Mar Solís]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1359 | [[:d:Q23059179|Q23059179]] | [[Lola Casamayor]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Lola Casamayor wikipedia perfil actriz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1360 | [[:d:Q23067871|Q23067871]] | [[Nuria Martí Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 1361 | [[:d:Q23138172|Q23138172]] | [[Mercedes Rodrigo Bellido]] | [[Madrid]] | 1891-05-12 | [[San Xoán, Porto Rico|San Xoán]] | 1982-09-12 | [[Ficheiro:Mercedes Rodrigo en 1949.gif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1362 | [[:d:Q23197742|Q23197742]] | [[Leticia González]] | [[Madrid]] | 1971-03-17<br/>1971 | | | [[Ficheiro:Leticia González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1363 | [[:d:Q23289223|Q23289223]] | [[Lola Muñoz]] | [[Madrid]] | 1958-05-05 | [[Madrid]] | 2015-08-03 | |- | style='text-align:right'| 1364 | [[:d:Q23296493|Q23296493]] | [[Soledad Murillo]] | [[Madrid]] | 1956-04-21 | | | [[Ficheiro:Soledad Murillo 2016.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1365 | [[:d:Q23302005|Q23302005]] | [[María Roldán Castros]] | [[Madrid]] | 1912-01-08 | [[Cidade de México]] | 2003-10-11 | [[Ficheiro:Asistentes 61 Roloan.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1366 | [[:d:Q23304227|Q23304227]] | [[Rocio de la Villa]] | [[Madrid]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Rocio de la Villa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1367 | [[:d:Q23304671|Q23304671]] | [[Raquel López Contreras]] | [[Madrid]] | 1979 | | | [[Ficheiro:Raquel López 2015 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1368 | [[:d:Q23307720|Q23307720]] | [[Julia Pavón]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:JuliaP.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1369 | [[:d:Q23419011|Q23419011]] | [[Gloria Giner de los Ríos García]] | [[Madrid]] | 1885-03-28 | [[Madrid]] | 1970-02-06 | [[Ficheiro:Gloria Giner de los Ríos García.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1370 | [[:d:Q23419306|Q23419306]] | [[Inma Cuevas]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:Inma Cuevas. (21635409262).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1371 | [[:d:Q23637023|Q23637023]] | [[Carmen Román Pastor]] | [[Alcalá de Henares]] | 1952 | | | |- | style='text-align:right'| 1372 | [[:d:Q23641836|Q23641836]] | [[María Clè Leal]] | [[Madrid]] | 1980-02-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1373 | [[:d:Q23646066|Q23646066]] | [[Francisca Puertas Maroto]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Puertas-Francisca-e1556610949598.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1374 | [[:d:Q23659645|Q23659645]] | [[Maricé Salcedo]] | [[Madrid]] | 1904-03-12<br/>1908-01-12 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1375 | [[:d:Q23661447|Q23661447]] | [[Nagua Alba]] | [[Madrid]] | 1990-03-16 | | | [[Ficheiro:Nagua Alba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1376 | [[:d:Q23675202|Q23675202]] | [[Pepa Pedroche]] | [[Madrid]] | 1967-08-18 | | | [[Ficheiro:Pepa Pedroche en La vida es sueño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1377 | [[:d:Q23675933|Q23675933]] | [[Pilar González España]] | [[Madrid]] | 1960-12-17 | | | [[Ficheiro:Pilar G. España.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1378 | [[:d:Q23694793|Q23694793]] | [[Irene Cruz]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 1379 | [[:d:Q23710197|Q23710197]] | [[Esperanza Rodríguez Cerdán]] | [[Rascafría]] | 1892-07-21 | [[Valencia]] | 1984-07-17 | |- | style='text-align:right'| 1380 | [[:d:Q23781161|Q23781161]] | [[Laura Gadea]] | [[Madrid]] | 1992 | | | |- | style='text-align:right'| 1381 | [[:d:Q23784167|Q23784167]] | [[Rosa Cremón Parra]] | [[Villaverde, Madrid|Villaverde]] | 1914-10-26 | | 2005 | [[Ficheiro:Rosa Cremón Parra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1382 | [[:d:Q23805021|Q23805021]] | [[Petra Barnés González]] | [[Madrid]] | 1908-04-09 | [[Miguel Hidalgo (Q1832732)|Miguel Hidalgo]] | 1992-07-04 | [[Ficheiro:Petra Barnés González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1383 | [[:d:Q23807398|Q23807398]] | [[Cristina Herrera Santa-Cecilia]] | [[Madrid]] | 1956 | | | [[Ficheiro:C.Herrera.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1384 | [[:d:Q23812698|Q23812698]] | [[Alicia Alted Vigil]] | [[Madrid]] | 1953 | | | [[Ficheiro:(Alicia Alted Vigil) Los exilios de la Guerra Civil.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1385 | [[:d:Q23872293|Q23872293]] | [[Esther Ortega]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1386 | [[:d:Q23903057|Q23903057]] | [[María Dolores Gómez Molleda]] | [[Colmenar Viejo]] | 1922-09-15 | [[Salamanca]] | 2017-10-10 | |- | style='text-align:right'| 1387 | [[:d:Q23904762|Q23904762]] | [[Paloma Aguilar Fernández]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 1388 | [[:d:Q23907050|Q23907050]] | [[Mercedes de Vega]] | [[Madrid]] | 1960-06-24 | | | [[Ficheiro:Mercedes-de-la-vega.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1389 | [[:d:Q23907159|Q23907159]] | [[Sofía Moro]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 1390 | [[:d:Q23909155|Q23909155]] | [[Pilar Soto]] | [[Madrid]] | 1972-10-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1391 | [[:d:Q23939822|Q23939822]] | [[Trinidad Gallego Prieto]] | [[Madrid]] | 1913-10-28 | [[Barcelona]] | 2011-11-09 | [[Ficheiro:Trinidad Gallego Prieto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1392 | [[:d:Q23942830|Q23942830]] | [[Rosario Guerrero]] | [[Madrid]] | 19th century | [[Madrid]] | 1960 | [[Ficheiro:1909-05-08, Blanco y Negro, Rosario Guerrero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1393 | [[:d:Q23943111|Q23943111]] | [[Victoria Valverde González]] | [[Vicálvaro]] | 1888-04-20 | [[Martos]] | 1937-01-12<br/>1937-01-13 | |- | style='text-align:right'| 1394 | [[:d:Q24004638|Q24004638]] | [[Lina Yegros]] | [[Madrid]] | 1914-12-06 | [[Madrid]] | 1978-05-19 | |- | style='text-align:right'| 1395 | [[:d:Q24007002|Q24007002]] | [[Trini Montero]] | [[Madrid]] | 1927 | | 2012 | |- | style='text-align:right'| 1396 | [[:d:Q24034926|Q24034926]] | [[Pilar de Madariaga Rojo]] | [[Madrid]] | 1903-04-21 | | 1995-04-06 | |- | style='text-align:right'| 1397 | [[:d:Q24034949|Q24034949]] | [[Lucía Parreño]] | [[Madrid]] | 1991-02-10 | | | [[Ficheiro:Omar-sale-videoclip MDSIMA20151015 0913 11-e1445764558614-300x300.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1398 | [[:d:Q24036222|Q24036222]] | [[Eugenia González Ramos]] | [[Hortaleza]] | 1919 | [[Barcelona]] | 1939-05-11 | |- | style='text-align:right'| 1399 | [[:d:Q24040921|Q24040921]] | [[Mar Bordallo]] | [[Madrid]] | 1970-06-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1400 | [[:d:Q24045557|Q24045557]] | [[Lina Rosales]] | [[Madrid]] | 1928-12-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1401 | [[:d:Q24049102|Q24049102]] | [[Sarah McQuaid]] | [[Madrid]] | 1966-05-19 | | | [[Ficheiro:Sarah McQuaid with two guitars.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1402 | [[:d:Q24052875|Q24052875]] | [[Nani Fernández]] | [[Madrid]] | 1923-02-22 | [[Madrid]] | 1960-11-09 | |- | style='text-align:right'| 1403 | [[:d:Q24054864|Q24054864]] | [[Marta García-Matos]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1404 | [[:d:Q24055277|Q24055277]] | [[Marisa Siguán]] | [[Madrid]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 1405 | [[:d:Q24066911|Q24066911]] | [[Lorena Navarro]] | [[Madrid]] | 2000-11-11 | | | [[Ficheiro:Lorena Navarro 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1406 | [[:d:Q24076856|Q24076856]] | [[María-Paz Yáñez]] | [[Madrid]] | 1944-03-13 | | 2025-01-16 | |- | style='text-align:right'| 1407 | [[:d:Q24205865|Q24205865]] | [[Madre María Rosa]] | [[Madrid]] | 1660-01-14 | [[Lima]] | 1716-08-14 | |- | style='text-align:right'| 1408 | [[:d:Q24216134|Q24216134]] | [[Salud Hernández]] | [[Madrid]] | 1957-02-11 | | | [[Ficheiro:Salud Hernandez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1409 | [[:d:Q24238255|Q24238255]] | [[Patricia Horrillo]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:Iberoconf 2023 - Organizador Wikimedia Colombia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1410 | [[:d:Q24266241|Q24266241]] | [[Virginia Rodríguez Aragón]] | [[Madrid]] | 1980-02-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1411 | [[:d:Q24273137|Q24273137]] | [[Luz Martínez Ten]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:Luz Martínez Ten.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1412 | [[:d:Q24524768|Q24524768]] | [[Celia Flores]] | [[Madrid]] | 1981-05-30 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Celia Flores (cropped)2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1413 | [[:d:Q24567347|Q24567347]] | [[Orlena María Miguel Muñoz]] | [[Madrid]] | 1979-08-01 | | | [[Ficheiro:Orlena María de Miguel Muñoz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1414 | [[:d:Q24567423|Q24567423]] | [[Lola Robles]] | [[Madrid]] | 1963-09-17 | | | [[Ficheiro:Lola Robles-20180315-b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1415 | [[:d:Q24567424|Q24567424]] | [[María Teresa Fernández-Cuesta]] | [[Madrid]] | 1972-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1416 | [[:d:Q24583765|Q24583765]] | [[Margarita María Birriel Salcedo]] | [[Madrid]] | 1953-01-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1417 | [[:d:Q24938472|Q24938472]] | [[Josefina Peña]] | [[Madrid]] | 20th century | [[Madrid]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1418 | [[:d:Q24942851|Q24942851]] | [[Mary Capdevila]] | [[Madrid]] | 1933 | | | |- | style='text-align:right'| 1419 | [[:d:Q25094538|Q25094538]] | [[Alba Carrillo]] | [[Madrid]] | 1986-07-31 | | | [[Ficheiro:Alba Carrillo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1420 | [[:d:Q25276536|Q25276536]] | [[Elena Sánchez Ramos]] | [[Madrid]] | 1965-03-17 | [[Madrid]] | 2016-07-02 | |- | style='text-align:right'| 1421 | [[:d:Q25408711|Q25408711]] | [[Nieves Canta]] | [[Chinchón]] | 1961-02-24 | | | [[Ficheiro:Nieves 3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1422 | [[:d:Q25409534|Q25409534]] | [[Marta Ferrer]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 1423 | [[:d:Q25410572|Q25410572]] | [[Isabel Tejeda Martín]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Isabel Tejeda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1424 | [[:d:Q25410574|Q25410574]] | [[Patricia Mayayo]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Patricia Mayayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1425 | [[:d:Q25410582|Q25410582]] | [[Ana Luisa Martínez-Collado]] | [[Madrid]] | 1961-12-13 | | | [[Ficheiro:1IMG 1953 copy ana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1426 | [[:d:Q25411129|Q25411129]] | [[Rosa Olivares]] | [[Madrid]]<br/>[[Gernika-Lumo]] | 1955 | | | [[Ficheiro:Rosa Olivares.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1427 | [[:d:Q25411139|Q25411139]] | [[Susana Blas Brunel]] | [[Madrid]] | 1969 | | | [[Ficheiro:Susana Blas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1428 | [[:d:Q25412863|Q25412863]] | [[Aurora López Gonzalez]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1850-05-28 | | 1936-12-06 | |- | style='text-align:right'| 1429 | [[:d:Q25413642|Q25413642]] | [[Carolina Molina]] | [[Madrid]] | 1963-10-26 | | | [[Ficheiro:Carolina Molina en el Palacio de Carlos V de la Alhambra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1430 | [[:d:Q25443385|Q25443385]] | [[Ana Márquez-Aliaga]] | [[Madrid]] | 1946 | | | [[Ficheiro:Ana Márquez Aliaga - oct 2013.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1431 | [[:d:Q25509393|Q25509393]] | [[Obdulia Taboadela]] | [[Madrid]] | 1964-11-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1432 | [[:d:Q25509576|Q25509576]] | [[Isabel Cendán]] | [[Madrid]] | 1976-05-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1433 | [[:d:Q25711363|Q25711363]] | [[Edith Alonso]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1434 | [[:d:Q25796517|Q25796517]] | [[Paloma García Ovejero]] | [[Madrid]] | 1975-08-12 | | | [[Ficheiro:PalomaGO2025.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1435 | [[:d:Q26053241|Q26053241]] | [[Isabel Durán]] | [[Madrid]] | 1964 | | | [[Ficheiro:Isabel Duran.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1436 | [[:d:Q26072627|Q26072627]] | [[Laura Quevedo]] | [[Coslada]] | 1996-04-15 | | | [[Ficheiro:Laura Quevedo - Tarragona (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1437 | [[:d:Q26156654|Q26156654]] | [[Patricia Reyes Rivera]] | [[Madrid]] | 1973-12-22 | | | [[Ficheiro:Patricia Reyes Rivera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1438 | [[:d:Q26221427|Q26221427]] | [[Lucia Caraballo]] | [[Madrid]] | 1999-07-27 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Lucia Caraballo-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1439 | [[:d:Q26268000|Q26268000]] | [[Azucena Díaz]] | [[Madrid]] | 1982-12-19 | | | |- | style='text-align:right'| 1440 | [[:d:Q26431514|Q26431514]] | [[Patricia García]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1989-12-02 | | | [[Ficheiro:2021-09-25 ESP v ITA - 51523495047 7037781bb2 o.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1441 | [[:d:Q26431516|Q26431516]] | [[Nicole van der Velden]] | [[Madrid]] | 1994-10-26 | | | [[Ficheiro:Nicole van der Velden Rio2016.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1442 | [[:d:Q26459698|Q26459698]] | [[Marina Bravo Bragado]] | [[Madrid]] | 1989-07-02 | | | [[Ficheiro:Marina Bravo - Torneo de clasificación WRWC 2014 - Italia vs España - 55 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1443 | [[:d:Q26702988|Q26702988]] | [[Eva Vives]] | [[Madrid]] | 1976-01-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1444 | [[:d:Q26791217|Q26791217]] | [[Lucía Jiménez Vicente]] | [[Madrid]] | 1997-01-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1445 | [[:d:Q26791219|Q26791219]] | [[Alicia Magaz]] | [[Madrid]] | 1994-05-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1446 | [[:d:Q26836931|Q26836931]] | [[Natalia Argumosa y Adán]] | [[Madrid]] | 1826 | [[Madrid]] | 1850 | |- | style='text-align:right'| 1447 | [[:d:Q26840254|Q26840254]] | [[Ana María Pérez del Campo|Ana María Pérez del Campo Noriega]] | [[Madrid]] | 1936-05-19 | | | [[Ficheiro:Ana María Pérez del Campo.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1448 | [[:d:Q26866971|Q26866971]] | [[Clara Serra Sánchez]] | [[Madrid]] | 1982-09-13 | | | [[Ficheiro:Clara Serra 2016 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1449 | [[:d:Q26899215|Q26899215]] | [[Mercedes Bengoechea]] | [[Madrid]] | 1952-12-29<br/>1952 | | | [[Ficheiro:Mercedes Bengoechea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1450 | [[:d:Q26990381|Q26990381]] | [[Clara Stauffer]] | [[Madrid]] | 1904-05-21 | [[Madrid]] | 1984-10-04 | [[Ficheiro:Clara Stauffer 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1451 | [[:d:Q27062865|Q27062865]] | [[Nadine Hwang]] | [[Madrid]] | 1902-03-09 | [[Bruxelas]] | 1972-02-16 | [[Ficheiro:Nadine Huang.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1452 | [[:d:Q27068095|Q27068095]] | [[Encarnación Fernández Ruiz-Gálvez]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1453 | [[:d:Q27119202|Q27119202]] | [[Paula Cancio]] | [[Madrid]] | 1984-03-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1454 | [[:d:Q27119568|Q27119568]] | [[Ángeles Afuera]] | [[Madrid]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 1455 | [[:d:Q27267416|Q27267416]] | [[Pino Betancor Álvarez]] | [[Madrid]] | 1928-04-28<br/>1928 | [[As Palmas de Gran Canaria]] | 2003-01-03<br/>2003 | |- | style='text-align:right'| 1456 | [[:d:Q27301971|Q27301971]] | [[Inma Luna]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Inma Luna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1457 | [[:d:Q27301979|Q27301979]] | [[Luna Miguel]] | [[Alcalá de Henares]] | 1990-11-06 | | | [[Ficheiro:Luna Miguel por Laura Rosal..jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1458 | [[:d:Q27307959|Q27307959]] | [[Luisa Carnés]] | [[Madrid]] | 1905-01-03 | [[Cidade de México]] | 1964-03-12 | |- | style='text-align:right'| 1459 | [[:d:Q27509349|Q27509349]] | [[María Adela Durango]] | [[Madrid]] | 1916-11-25 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 1460 | [[:d:Q27560621|Q27560621]] | [[Dafne Keen]] | [[Madrid]] | 2005-01-04 | | | [[Ficheiro:Dafne Keen (48383778052) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1461 | [[:d:Q27665545|Q27665545]] | [[Tamara Falcó Preysler]] | [[Madrid]] | 1981-11-20 | | | [[Ficheiro:Tamara Falcó, 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1462 | [[:d:Q27701606|Q27701606]] | [[Zaida Cantera]] | [[Madrid]] | 1977-06-06 | | | [[Ficheiro:La diputada del PSOE y excomandante Zaida Cantera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1463 | [[:d:Q27755777|Q27755777]] | [[María Jesús Bonilla Domínguez]] | [[Madrid]] | 1964-07-28 | | | [[Ficheiro:(María Jesús Bonilla Domínguez) Constitución comisión modelo policial2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1464 | [[:d:Q27756128|Q27756128]] | [[María del Carmen Álvarez-Arenas Cisneros]] | [[Madrid]] | 1948-08-03 | | | [[Ficheiro:(María del Carmen Álvarez-Arenas Cisneros) Foro Abierto de Emprendimiento 2016 (26386608073) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1465 | [[:d:Q27786538|Q27786538]] | [[Talía del Val]] | [[Madrid]] | 1988-11-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1466 | [[:d:Q27820721|Q27820721]] | [[Maria Del Pino y Calvo-Sotelo]] | [[Madrid]] | 1956-03-19<br/>1950s | | | |- | style='text-align:right'| 1467 | [[:d:Q27861544|Q27861544]] | [[Lucía Guerrero]] | [[Madrid]] | 1993-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1468 | [[:d:Q27888941|Q27888941]] | [[Pilar von Carsten]] | [[Madrid]] | 1947-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1469 | [[:d:Q27898980|Q27898980]] | [[Irene Hagen]] | [[Madrid]] | 1981-01-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1470 | [[:d:Q27909567|Q27909567]] | [[Mar Arteaga]] | [[Madrid]] | 1963-11-24 | | | [[Ficheiro:Mar Arteaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1471 | [[:d:Q27942749|Q27942749]] | [[Susana Pérez Quislant]] | [[Madrid]] | 1964-03-11 | | | [[Ficheiro:Susana Perez Quislant Alcaldesa de Pozuelo de Alarcón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1472 | [[:d:Q27943397|Q27943397]] | [[Ainhoa Goñi]] | [[Madrid]] | 1979-08-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1473 | [[:d:Q27955351|Q27955351]] | [[Carmen Sánchez Fernández]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1474 | [[:d:Q27961477|Q27961477]] | [[María Francisca Fernanda Fitz-James Stuart zu Stolberg-Gedern]] | [[Madrid]] | 1775-03-22 | [[Versalles]] | 1852-09-22 | [[Ficheiro:Mariano Salvador Maella - Retrato de uma moça.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1475 | [[:d:Q27982952|Q27982952]] | [[María Antonia de Castro Rosales]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Maria Antonia de Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1476 | [[:d:Q28001907|Q28001907]] | [[María Almenta]] | [[Madrid]] | 1997-03-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1477 | [[:d:Q28017224|Q28017224]] | [[Inés Joyes y Blake]] | [[Madrid]] | 1731-12-27 | [[Vélez-Málaga]] | 1808 | |- | style='text-align:right'| 1478 | [[:d:Q28028597|Q28028597]] | [[María José Sáez Carrasco]] | [[Madrid]] | 1965-03-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1479 | [[:d:Q28031214|Q28031214]] | [[Sofía Oria]] | [[Madrid]] | 2002-06-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1480 | [[:d:Q28042941|Q28042941]] | [[María Teresa de Silva-Fernández de Híjar y de Palafox]] | [[Madrid]] | 1772-03-10 | [[Florencia]] | 1818-04-29 | [[Ficheiro:Retrato de Maria Teresa de Silva y Palafox, marquesa de Ariza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1481 | [[:d:Q28048322|Q28048322]] | [[Almudena de Benito Alonso]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 1482 | [[:d:Q28055971|Q28055971]] | [[Marquise María Josefa de Silva-Bazán]] | [[Leganés]] | 1818-07-29 | [[Almendralexo]] | 1874-07-30 | |- | style='text-align:right'| 1483 | [[:d:Q28057701|Q28057701]] | [[Antoñita viuda de Ruiz]] | [[Madrid]] | 1925 | | | |- | style='text-align:right'| 1484 | [[:d:Q28057718|Q28057718]] | [[Yayo Herrero]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Yayo Herrero by Dani Blanco ArgiaEUS.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1485 | [[:d:Q28065880|Q28065880]] | [[María de la Salud Bernaldo de Quirós y Bustillo]] | [[Madrid]] | 1898-03-26<br/>1898 | [[Madrid]] | 1983-09-26<br/>1983 | [[Ficheiro:María Bernaldo de Quirós.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1486 | [[:d:Q28112134|Q28112134]] | [[Inés Aldea]] | [[Madrid]] | 1991-02-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1487 | [[:d:Q28112739|Q28112739]] | [[Alejandra Meco]] | [[Madrid]] | 1990-05-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1488 | [[:d:Q28136099|Q28136099]] | [[Yolanda Domínguez]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:Yolanda-Dominguez Artist.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1489 | [[:d:Q28226201|Q28226201]] | [[Margarita Aizpuru]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Marga Aizpuru.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1490 | [[:d:Q28382123|Q28382123]] | [[Carmen Primo de Rivera]] | [[Madrid]] | 1905-07-25 | [[Villafranca de los Barros]] | 1956-05-04 | [[Ficheiro:1928-01-31, Estampa, Damas españolas, Señorita Carmen Primo de Rivera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1491 | [[:d:Q28478405|Q28478405]] | [[Amelia Abascal]] | [[Madrid]] | 1920-01-07 | [[Cidade de México]] | 1987-09-09 | [[Ficheiro:Amelia Abascal 1951 Mex DF.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1492 | [[:d:Q28501456|Q28501456]] | [[Irene Ruiz]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1493 | [[:d:Q28502688|Q28502688]] | [[Francisca de Pedraza]] | [[Alcalá de Henares]] | 16th century | | 17th century | |- | style='text-align:right'| 1494 | [[:d:Q28503247|Q28503247]] | [[Marga Clark]] | [[Madrid]] | 1944-07-17 | | | [[Ficheiro:Captura de pantalla 2016-12-29 a las 20.23.56.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1495 | [[:d:Q28532655|Q28532655]] | [[Trinidad Ramos]] | [[Madrid]] | 1835 | [[Carabanchel Bajo]] | 1863-01-03 | [[Ficheiro:Fotografías recogidas por el pintor Manuel Castellano. Tomo 4 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1496 | [[:d:Q28555587|Q28555587]] | [[Alicia Montoya]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 1497 | [[:d:Q28599876|Q28599876]] | [[Maria Antonia Dorotea Gonzaga]] | [[Madrid]] | 1735-02-06 | [[Madrid]] | 1801-02-17 | [[Ficheiro:María Antonia Gonzaga by Goya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1498 | [[:d:Q28605835|Q28605835]] | [[Concepción Alfaya|Concepción Alfaya López]] | [[Madrid]] | 1886-12-24 | [[Madrid]] | 1945-10-17 | |- | style='text-align:right'| 1499 | [[:d:Q28611205|Q28611205]] | [[Coral Herrera]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 1500 | [[:d:Q28663003|Q28663003]] | [[Josefa de Zúñiga y Castro, Marchioness of Sarria]] | [[Madrid]] | 1718-01-04 | [[Madrid]] | 1771-05-31 | |- | style='text-align:right'| 1501 | [[:d:Q28672271|Q28672271]] | [[Aurora Fajardo]] | [[Madrid]] | 1975-08-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1502 | [[:d:Q28708613|Q28708613]] | [[Ignacia Bernuy y Balda]] | [[Madrid]] | 19th century | [[Madrid]] | 1874-03-10 | |- | style='text-align:right'| 1503 | [[:d:Q28733301|Q28733301]] | [[Maria Teresa de Montcada y Benavides]] | [[Madrid]] | 1707-08-12 | [[Madrid]] | 1756-05-14 | |- | style='text-align:right'| 1504 | [[:d:Q28735570|Q28735570]] | [[Carmen de Andrés Conde]] | [[Madrid]] | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 1505 | [[:d:Q28735831|Q28735831]] | [[Capi Corrales Rodrigáñez]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 1506 | [[:d:Q28735839|Q28735839]] | [[Estefanía Matesanz Romero]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 1507 | [[:d:Q28735993|Q28735993]] | [[Nela Aragón]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 1508 | [[:d:Q28736357|Q28736357]] | [[Julia Vigre García]] | [[Madrid]] | 1916-02-27 | [[Madrid]] | 2008-06-27 | |- | style='text-align:right'| 1509 | [[:d:Q28744772|Q28744772]] | [[Alicia Relinque Eleta]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:(Alicia Relinque). Historias de Luz. HDL Alicia Relinque, una enamorada de la literatura y la cultura china (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1510 | [[:d:Q28745697|Q28745697]] | [[Arantxa Unda]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 1511 | [[:d:Q28763754|Q28763754]] | [[Mercedes Díaz]] | [[Madrid]] | 1894 | [[Buenos Aires]] | 1960 | |- | style='text-align:right'| 1512 | [[:d:Q28837895|Q28837895]] | [[Patricia Molins]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Patricia Molins.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1513 | [[:d:Q28840675|Q28840675]] | [[Bely Basarte]] | [[Madrid]] | 1991-12-14 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - Bely Basarte (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1514 | [[:d:Q28856295|Q28856295]] | [[Verónica Perales]] | [[Madrid]] | 1974-05-02 | | | [[Ficheiro:Veronica Perales march2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1515 | [[:d:Q28860848|Q28860848]] | [[Mercedes Montero Díaz]] | [[Madrid]] | 1959-02-02 | | | [[Ficheiro:Montero2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1516 | [[:d:Q28865078|Q28865078]] | [[Laura Velasco]] | [[Madrid]] | 1990-06-06 | | | [[Ficheiro:Laura Velasco.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1517 | [[:d:Q28869544|Q28869544]] | [[Clementina Albéniz Pascual]] | [[Madrid]] | 1853-01 | [[Madrid]] | 1946-11-05 | |- | style='text-align:right'| 1518 | [[:d:Q28872542|Q28872542]] | [[Elvira García Díaz]] | [[Madrid]] | 1971-06-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1519 | [[:d:Q28872632|Q28872632]] | [[Ana María González García]] | [[Madrid]] | 1970-07-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1520 | [[:d:Q28872716|Q28872716]] | [[María Encarnación Moya Nieto]] | [[Chinchón]]<br/>[[Madrid]] | 1954-11-29 | | | [[Ficheiro:(María Encarnación Moya Nieto) Pleno debate investidura sin candidato (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1521 | [[:d:Q28913116|Q28913116]] | [[Irene Guerrero de Luna]] | [[Madrid]] | 1911-05-18 | [[Madrid]] | 1996-03-23 | |- | style='text-align:right'| 1522 | [[:d:Q28922450|Q28922450]] | [[Lourdes Prados Torreira]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1523 | [[:d:Q28922494|Q28922494]] | [[Margarita Sánchez Romero]] | [[Madrid]] | 1971-08-31<br/>1971 | | | [[Ficheiro:Marga Sánchez Romero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1524 | [[:d:Q28922598|Q28922598]] | [[Almudena Hernando]] | [[Madrid]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Almudena Hernando. Etiopía proyecto de Etiopía (2016-2019)- "Cultura material, colonialismo y género en Etiopía. Una aproximación etnoarqueológica".jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1525 | [[:d:Q28922766|Q28922766]] | [[Sonia Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1977-06-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1526 | [[:d:Q28922791|Q28922791]] | [[Paloma González Marcén]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 1527 | [[:d:Q28926261|Q28926261]] | [[Concepción Blanco Mínguez]] | [[Alcalá de Henares]] | 1907 | [[Cádiz]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 1528 | [[:d:Q28926934|Q28926934]] | [[Alicia Rodero Riaza]] | [[Madrid]] | 1957 | | | [[Ficheiro:Alicia Rodero Riaza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1529 | [[:d:Q28927305|Q28927305]] | [[Encarnación Cabré Herreros]] | [[Madrid]] | 1911-03-21 | [[Madrid]] | 2005-03-18 | [[Ficheiro:Encarnación Cabré 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1530 | [[:d:Q28935087|Q28935087]] | [[María Calvo Charro]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:MCalvo2021.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1531 | [[:d:Q28942304|Q28942304]] | [[Inmaculada Rodríguez Cuervo]] | [[Madrid]] | 1965-05-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1532 | [[:d:Q29002283|Q29002283]] | [[Alicia Sornosa]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:ALICIA retrato (Estudio Dr Sombras).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1533 | [[:d:Q29017555|Q29017555]] | [[Emma Tuselli]] | [[Madrid]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Emma Tusell Sánchez, montadora, guionista y directora de cine española.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1534 | [[:d:Q29021233|Q29021233]] | [[Ramona Aparicio Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1808 | [[Madrid]] | 1881-03-15 | |- | style='text-align:right'| 1535 | [[:d:Q29033375|Q29033375]] | [[Guadalupe Arbona Abascal]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Guadaweb.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1536 | [[:d:Q29053490|Q29053490]] | [[Pilar García Mouton]] | [[Madrid]] | 1953-03-05<br/>1953 | | | [[Ficheiro:Pilar García Mouton (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1537 | [[:d:Q29160537|Q29160537]] | [[María Jesús Abad Tejerina]] | [[Madrid]] | 1955-07-12 | | | [[Ficheiro:Maria Jesus Abad Tejerina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1538 | [[:d:Q29366475|Q29366475]] | [[Purificación López-García]] | [[Madrid]] | 1965-09-23 | | | [[Ficheiro:Purificación López-García par Frédérique Plas.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1539 | [[:d:Q29378010|Q29378010]] | [[Miryam Anllo]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1540 | [[:d:Q29446485|Q29446485]] | [[Elena Bajo]] | [[Madrid]] | 1976<br/>1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1541 | [[:d:Q29450601|Q29450601]] | [[Piedad Solans Blanco]] | [[Madrid]] | 1954-06-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1542 | [[:d:Q29451641|Q29451641]] | [[Ana de Alvear]] | [[Madrid]] | 1962-06-01 | | | [[Ficheiro:Ana de Alvear.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1543 | [[:d:Q29463765|Q29463765]] | [[Laura García Arroyo]] | [[Madrid]] | 1975-10-16 | | | [[Ficheiro:Laura García Arroyo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1544 | [[:d:Q29465628|Q29465628]] | [[Yolanda García Serrano]] | [[Madrid]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 1545 | [[:d:Q29523282|Q29523282]] | [[Nerea Calvillo]] | [[Madrid]] | 1973-03-07 | | | [[Ficheiro:Nerea Calvillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1546 | [[:d:Q29555940|Q29555940]] | [[María Fernanda Santiago Bolaños]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 1547 | [[:d:Q29562703|Q29562703]] | [[Marta Peirano]] | [[Madrid]] | 1975-11-07 | | | [[Ficheiro:Marta Peirano (segundo aniversario de eldiario.es).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1548 | [[:d:Q29570833|Q29570833]] | [[Amparo López Corral]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Amparo Lopez Corral.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1549 | [[:d:Q29571155|Q29571155]] | [[Carmen Herrero Blanco]] | [[Madrid]] | 1948 | | | [[Ficheiro:Carmen Herrero 2012 - Los Viernes al Sol (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1550 | [[:d:Q29577360|Q29577360]] | [[Lourdes Centeno]] | [[Madrid]] | 1970-11-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1551 | [[:d:Q29655114|Q29655114]] | [[Carmen Alonso Ledesma]] | [[Madrid]] | 1944-09-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1552 | [[:d:Q29788184|Q29788184]] | [[María Hernández-Sampelayo]] | [[Madrid]] | 1955 | | | [[Ficheiro:2 Maria HS marzo 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1553 | [[:d:Q29972956|Q29972956]] | [[Raquel Ponce Martín]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Raquel Ponce.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1554 | [[:d:Q30038944|Q30038944]] | [[Diana Larrea]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:Foto-personal DLARREA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1555 | [[:d:Q30050995|Q30050995]] | [[Tania Pardo]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Tania Pardo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1556 | [[:d:Q30075889|Q30075889]] | [[María Crespo Garrido]] | [[Madrid]] | 1970-08-31 | | | No/unknown value |- | style='text-align:right'| 1557 | [[:d:Q30099766|Q30099766]] | [[Beatriz Ros]] | [[Madrid]] | 1974-05-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1558 | [[:d:Q30327729|Q30327729]] | [[Balbina Martínez Caviró]] | [[Madrid]] | 1926-08-05 | [[Madrid]] | 2019-07-03 | |- | style='text-align:right'| 1559 | [[:d:Q30331244|Q30331244]] | [[Paulina Cabrero y Martínez]] | [[Madrid]] | 1822 | [[Madrid]] | 1901-01-21 | [[Ficheiro:Paulina Cabrero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1560 | [[:d:Q30337906|Q30337906]] | [[Noni Lazaga]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Noni Lazaga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1561 | [[:d:Q30348852|Q30348852]] | [[María Conde]] | [[Madrid]] | 1997-01-14 | | | [[Ficheiro:María Conde 10 ZVVZ USK Praha EuroLeague Women 20241212 (6).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1562 | [[:d:Q30453419|Q30453419]] | [[Nieves Correa]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:Nieves Correa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1563 | [[:d:Q30506374|Q30506374]] | [[Ana Martínez Gil]] | [[Madrid]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 1564 | [[:d:Q30754283|Q30754283]] | [[Patricia Ricard]] | [[Madrid]] | 1963-02-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1565 | [[:d:Q30883168|Q30883168]] | [[Elena Contreras Patiño]] | [[Madrid]] | 1988 | | | [[Ficheiro:FCB v Real Sociedad - DSC 1373 (51261828157) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1566 | [[:d:Q30899075|Q30899075]] | [[Paca Arceo]] | [[Madrid]] | 1945-02-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1567 | [[:d:Q30899543|Q30899543]] | [[Lourdes Ramos Rivero]] | [[Madrid]] | 1968-02-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1568 | [[:d:Q30899560|Q30899560]] | [[Leonor Fernández de Córdoba y Milán de Aragón]] | [[Madrid]] | 1530s | [[Sevilla]] | 1597 | |- | style='text-align:right'| 1569 | [[:d:Q30900412|Q30900412]] | [[Teresa Gonzalo]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 1570 | [[:d:Q30901915|Q30901915]] | [[Elena Andrés]] | [[Madrid]] | 1929 | | 2011 | |- | style='text-align:right'| 1571 | [[:d:Q30902480|Q30902480]] | [[Carmen Morodo]] | [[Madrid]] | 1973-04-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1572 | [[:d:Q31074813|Q31074813]] | [[Antonia Campos]] | [[Madrid]] | 1814-03-02 | [[Madrid]] | 1875-08-31 | [[Ficheiro:Retrato de Antonia Campos-Briganti-Gómez Lit. de Bachiller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1573 | [[:d:Q31206408|Q31206408]] | [[Marisa Marco]] | [[Madrid]] | 1947 | | 2017-06-17 | |- | style='text-align:right'| 1574 | [[:d:Q33001457|Q33001457]] | [[Elena de la Cruz]] | [[Madrid]] | 1972-06-23 | [[Hospital Virgen de la Salud]] | 2017-04-04 | [[Ficheiro:(Elena de la Cruz) 20170302 4499 Fomento Comisión Presupuestos (32821542680) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1575 | [[:d:Q33113559|Q33113559]] | [[María del Carmen Simón Palmer]] | [[Madrid]] | 1946-12-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1576 | [[:d:Q33774568|Q33774568]] | [[Julia Espín y Pérez de Collbrand]] | [[Madrid]] | 1838-11-18 | [[Calle de Alcalá]]<br/>[[Madrid]] | 1906-12-19 | [[Ficheiro:Julia Espín y Pérez de Collbrand.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1577 | [[:d:Q34001880|Q34001880]] | [[Mónica López Barahona]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1578 | [[:d:Q34089613|Q34089613]] | [[Casilda Alonso-Martínez y Martín]] | [[Madrid]] | 1866 | [[Paseo da Castellana]] | 1959-04-03 | [[Ficheiro:Condesa de Romanones.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1579 | [[:d:Q36317249|Q36317249]] | [[Marisol Casado Estupiñán]] | [[Madrid]] | 1956-10-11 | | | [[Ficheiro:2018-10-15 Horizontal bar Victory ceremony (Apparatus final Boys' Artistic Gymnastics) at 2018 Summer Youth Olympics by Sandro Halank–013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1580 | [[:d:Q36363147|Q36363147]] | [[Cris Méndez]] | [[Madrid]] | 1980-06-15 | | | [[Ficheiro:Cris Méndez Zona de Confort.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1581 | [[:d:Q36695544|Q36695544]] | [[Isabel Gema González González]] | [[Madrid]] | 1964-04-25 | | | [[Ficheiro:(Isabel Glez Glez) Isabel Díaz Ayuso asiste al desayuno informático FORUM EUROPA con Alejandro Fernández. (47133123281) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1582 | [[:d:Q36698853|Q36698853]] | [[Mercedes Román]] | [[Madrid]] | 1945-09-26 | | 2024-07-17 | |- | style='text-align:right'| 1583 | [[:d:Q37438689|Q37438689]] | [[Ana Ramírez Cañil]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:La escritora y periodista Ana R. Cañil (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1584 | [[:d:Q37439251|Q37439251]] | [[Dolores Cortés]] | [[Madrid]] | 1850 | | 1912 | |- | style='text-align:right'| 1585 | [[:d:Q37628612|Q37628612]] | [[Bea Beltrán]] | ''[[:d:Q24012644|Q24012644]]'' | 1997-12-10 | | | [[Ficheiro:Bea Beltrán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1586 | [[:d:Q37833201|Q37833201]] | [[Carmen Sobejano]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Granada]] | 1933-06-12 | [[Ficheiro:1920-09-05, La Novela Teatral, Carmen Sobejano, Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1587 | [[:d:Q38061628|Q38061628]] | [[Sara Salarrullana]] | [[Madrid]] | 2001-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1588 | [[:d:Q38226511|Q38226511]] | [[Mónica Pérez de las Heras]] | [[Madrid]] | 1965-03-05 | | | [[Ficheiro:Mónica Pérez de las Heras 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1589 | [[:d:Q39078704|Q39078704]] | [[Cristina Sánchez]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1590 | [[:d:Q40380328|Q40380328]] | [[María Retuerto]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 1591 | [[:d:Q40687226|Q40687226]] | [[María Mañeru]] | [[Madrid]] | 1971-11-22 | | | [[Ficheiro:María Mañeru.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1592 | [[:d:Q41590632|Q41590632]] | [[Paquita Gorroño]] | [[Madrid]] | 1913-11-05 | [[Rabat]] | 2017-08-22 | [[Ficheiro:Biografía de Paquita Gorroño en la exposición "Del éxodo y del viento".jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1593 | [[:d:Q41634605|Q41634605]] | [[Rocío Jiménez]] | [[Madrid]] | 1959-01-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1594 | [[:d:Q41635676|Q41635676]] | [[Loli Sánchez]] | [[España]]<br/>[[Madrid]] | 1964-07-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1595 | [[:d:Q41672846|Q41672846]] | [[Pilar Marcos Domínguez]] | [[Madrid]] | 1962-05-22 | | | |- | style='text-align:right'| 1596 | [[:d:Q41711139|Q41711139]] | [[Pilar Lledó Collada]] | [[Alcalá de Henares]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Pilar Lledó Collada (RPS 13-05-2017) Alcalá de Henares.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1597 | [[:d:Q41717382|Q41717382]] | [[Teresa Giráldez Fernández]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Teresa Giráldez Fernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1598 | [[:d:Q41776896|Q41776896]] | [[Beatriz Cortázar]] | [[Madrid]] | 1963-07-09 | | | |- | style='text-align:right'| 1599 | [[:d:Q41777062|Q41777062]] | [[Cristina Mediero]] | [[Madrid]] | 1984-07-08 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Cristina Mediero (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1600 | [[:d:Q41798959|Q41798959]] | [[Natalia Fabra]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1601 | [[:d:Q42183629|Q42183629]] | [[Sonia Contera|Sonia Antoranz Contera]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Sonia Contera speaking.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1602 | [[:d:Q42201009|Q42201009]] | [[Sonia Zúñiga]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 1603 | [[:d:Q42305258|Q42305258]] | [[Marina Lozano]] | [[Madrid]] | 1976-08-13 | | | [[Ficheiro:MarinaLozanodelaFuente.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1604 | [[:d:Q42307745|Q42307745]] | [[Rosa Allegue]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Rosa Allegue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1605 | [[:d:Q42307833|Q42307833]] | [[María del Carmen Angoloti y Mesa]] | [[Madrid]] | 1875-09-07 | [[Calle de Goya, Madrid]] | 1959-11-04 | [[Ficheiro:1921-12-03, La Esfera, Duquesa de la Victoria, Gamonal (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1606 | [[:d:Q42310153|Q42310153]] | [[Sally Gutiérrez Dewar]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 1607 | [[:d:Q42356285|Q42356285]] | [[Paloma Palao]] | [[Madrid]] | 1944-08-24 | [[Eivisa]] | 1986-04-01 | |- | style='text-align:right'| 1608 | [[:d:Q42566859|Q42566859]] | [[María Manzanares]] | ''[[:d:Q24012725|Q24012725]]'' | 1584 | | 17th century | |- | style='text-align:right'| 1609 | [[:d:Q42596582|Q42596582]] | [[Silvia Arderíus]] | [[Madrid]] | 1990-07-11 | | | [[Ficheiro:Silvia Arderíus Martín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1610 | [[:d:Q42685687|Q42685687]] | [[Virginia Díaz]] | [[Madrid]] | 1974 | | | [[Ficheiro:Virginia Díaz, locutora de radio 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1611 | [[:d:Q42805982|Q42805982]] | [[África González Fernández]] | [[Madrid]] | 1962 | | | [[Ficheiro:África González Fernández (O Porriño, 2016).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1612 | [[:d:Q42859258|Q42859258]] | [[Alicia Diaz de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Foto Alicia Díaz de la Fuente de estudio 1. 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1613 | [[:d:Q42862078|Q42862078]] | [[Paloma Escudero]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 1614 | [[:d:Q42904652|Q42904652]] | [[Lola Montes]] | [[Madrid]] | 1898-09-24 | | 1983-01-18 | [[Ficheiro:1919-01-08, Mundo Gráfico, Lola Montes, Walken (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1615 | [[:d:Q42908221|Q42908221]] | [[María de Ezpeleta y Álvarez de Toledo]] | [[Madrid]] | 1872-06-11 | [[Cidade de México]] | 1946-05-01 | |- | style='text-align:right'| 1616 | [[:d:Q43056813|Q43056813]] | [[Josefa Ruiz-García]] | [[Madrid]] | 1803 | [[Madrid]] | 1850 | |- | style='text-align:right'| 1617 | [[:d:Q43097563|Q43097563]] | [[Concepción Espejel Jorquera]] | [[Madrid]] | 1959-09-15 | | | [[Ficheiro:(Concepción Espejel) Cospedal y Rouco imponen la Gran Cruz de San Raimundo de Peñafort (12900723205) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1618 | [[:d:Q43256595|Q43256595]] | [[Rocío Cupeiro]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 1619 | [[:d:Q43307149|Q43307149]] | [[Ana María Peláez]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1620 | [[:d:Q43325408|Q43325408]] | [[Esther Arizmendi]] | [[Madrid]] | 1956-03-14 | | 2017-11-19 | [[Ficheiro:Esther Arizmendi, en la sede del Consejo de la Transparencia y Buen Gobierno (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1621 | [[:d:Q43371297|Q43371297]] | [[Marisa Núñez]] | [[Madrid]] | 20th century | [[Buenos Aires]] | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1622 | [[:d:Q43376340|Q43376340]] | [[Cristina Jurado]] | [[Madrid]] | 1972-02-01<br/>1972 | | | |- | style='text-align:right'| 1623 | [[:d:Q43378711|Q43378711]] | [[Sandra Gómez]] | [[Madrid]] | 1993-01-23 | | | [[Ficheiro:108 Sandra Gomez SPA 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1624 | [[:d:Q43379803|Q43379803]] | [[Ana Campoy]] | [[Madrid]] | 1979-12-07<br/>1979 | | | [[Ficheiro:Ana-campoy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1625 | [[:d:Q43387082|Q43387082]] | [[Juanita Mansó]] | [[Madrid]] | 1872 | [[Madrid]] | 1957-02-25 | [[Ficheiro:1920-03-07, La Novela Teatral, Juanita Manso, Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1626 | [[:d:Q43673839|Q43673839]] | [[Isabel Tintero]] | [[Madrid]] | 1747 | [[Chapel of the Virgen de la Paloma]] | 1813-10-30 | |- | style='text-align:right'| 1627 | [[:d:Q43738667|Q43738667]] | [[Carmen Coronado]] | [[Madrid]] | 1940-06-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1628 | [[:d:Q43778298|Q43778298]] | [[Ángeles Chamorro]] | [[Madrid]] | 1937-03-01<br/>1937 | [[Guadalaxara, España|Guadalaxara]] | 2003-02-11 | |- | style='text-align:right'| 1629 | [[:d:Q44102907|Q44102907]] | [[Rafaela Abadía]] | [[Madrid]] | 1892-03-02 | [[Castelló de la Plana]] | 1983-08-10 | [[Ficheiro:Rafaela Abadia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1630 | [[:d:Q44181678|Q44181678]] | [[Yara Puebla]] | [[Alcalá de Henares]] | 1990-11-16 | | | [[Ficheiro:Yara Puebla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1631 | [[:d:Q44194941|Q44194941]] | [[Consuelo Hidalgo]] | [[Madrid]] | 1898 | [[Madrid]] | 1946-10-18 | [[Ficheiro:1914-05-14, Nuevo Mundo, Consuelo Hidalgo, Calvache.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1632 | [[:d:Q44288038|Q44288038]] | [[Joana Pastrana Galindo]] | [[Madrid]] | 1990-09-29 | | | [[Ficheiro:(Joana Pastrana) Mayer reclama el acceso al deporte en igualdad de condiciones para mujeres y hombres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1633 | [[:d:Q44438189|Q44438189]] | [[Luisa Calderón]] | [[Madrid]] | 1858-12 | [[Madrid]] | 1924-08-18 | [[Ficheiro:1919-03-16, La Novela Teatral, Luisa G. Calderón, Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1634 | [[:d:Q44449959|Q44449959]] | [[Ana de Siria]] | [[Madrid]] | 1879-12-15 | [[Madrid]] | 1951-12-15 | [[Ficheiro:1919-06-15, La Novela Teatral, Ana Siria, Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1635 | [[:d:Q44473944|Q44473944]] | [[María Jesús Echevarría]] | [[Madrid]] | 1932-09-29 | [[Madrid]] | 1963-08-17 | |- | style='text-align:right'| 1636 | [[:d:Q44514839|Q44514839]] | [[La Checa]] | [[Madrid]] | 1903 | | | [[Ficheiro:1919-06-01, La Novela Teatral, Emilia Gómez (La Checa), Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1637 | [[:d:Q44573455|Q44573455]] | [[Olga María Ramos]] | [[Madrid]] | 1947 | | | [[Ficheiro:Mantón centenario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1638 | [[:d:Q44623462|Q44623462]] | [[María Eugenia Carballedo Berlanga]] | [[Madrid]] | 1971-09-04 | | | [[Ficheiro:(Eugenia Carballedo) Acto de Ayuso en Galapagar (47943005421) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1639 | [[:d:Q44623772|Q44623772]] | [[María Josefa Aguado del Olmo]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 1958-09-18 | | | [[Ficheiro:(María Josefa Aguado del Olmo) Foro Abierto de Mujer (27178495911) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1640 | [[:d:Q44861746|Q44861746]] | [[Elisa de Calonje y Page]] | [[Calle de San Nicolás, Madrid]]<br/>[[Madrid]] | 1887-06-02 | | 20th century | |- | style='text-align:right'| 1641 | [[:d:Q45174504|Q45174504]] | [[Marisa Roesset Velasco]] | [[Madrid]] | 1904-03-06 | [[Madrid]] | 1976-11-18 | [[Ficheiro:Marisa Roesset, "Lola la gitana" (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1642 | [[:d:Q45291309|Q45291309]] | [[Gabriela Bettini]] | [[Madrid]] | 1977-11-08 | | | [[Ficheiro:Profile Gabriela.bettini.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1643 | [[:d:Q45346914|Q45346914]] | [[Sandra Escacena]] | [[Madrid]] | 2001-03-30 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Sandra Escacena y Paco Plaza (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1644 | [[:d:Q45365787|Q45365787]] | [[Encarnación López]] | [[Madrid]] | 1902 | | No/unknown value | [[Ficheiro:1921-05-24, El Liberal, Encarnación Sevilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1645 | [[:d:Q45566299|Q45566299]] | [[Margarita del Val|Margarita del Val Latorre]] | [[Madrid]] | 1959-09-28 | | | [[Ficheiro:Margarita del Val Latorre 2021 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1646 | [[:d:Q46096224|Q46096224]] | [[María Isabel Martínez Campos]] | [[Madrid]] | 1926-03-08 | [[Madrid]] | 2017-12-02 | |- | style='text-align:right'| 1647 | [[:d:Q46235717|Q46235717]] | [[María Luisa Pérez Herrero]] | [[Madrid]] | 1898-04-12 | [[Madrid]] | 1934-05-26 | [[Ficheiro:María Luísa Pérez Herrero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1648 | [[:d:Q46314447|Q46314447]] | [[María Paz Martínez Unciti]] | [[Madrid]] | 1918 | | 1936 | |- | style='text-align:right'| 1649 | [[:d:Q46475208|Q46475208]] | [[María Lacalle]] | [[Madrid]] | 1898-10-13 | | | [[Ficheiro:1918-04-10, Revista Hispánica, María Lacalle, Walken (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1650 | [[:d:Q46596528|Q46596528]] | [[Matilde Franco y Aparicio]] | [[Madrid]] | 1856-02-13 | [[Madrid]] | 1931-11-25 | [[Ficheiro:Matildo Franco Aparicio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1651 | [[:d:Q46999259|Q46999259]] | [[Conchita Gélabert]] | [[Madrid]] | 1857-04-21 | [[rue de Naples]] | 1922-07-12 | [[Ficheiro:Conchita Gelabert by Nadar 05.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1652 | [[:d:Q47067560|Q47067560]] | [[Elsa González]] | [[Madrid]] | 1954-09-06 | | | [[Ficheiro:(Elsa González) Premios ¡Bravo! 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1653 | [[:d:Q47089539|Q47089539]] | [[Adela Balboa y Gómez]] | [[Madrid]] | 1852 | [[Madrid]] | 1890 | |- | style='text-align:right'| 1654 | [[:d:Q47089792|Q47089792]] | [[Fausta Elorz y Olías]] | [[Madrid]] | 19th century | [[Madrid]] | 1906-08-15 | [[Ficheiro:Retrato de Fausta Elorz y Olías.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1655 | [[:d:Q47091966|Q47091966]] | [[Pilar Molina Llorente]] | [[Madrid]] | 1943-12-11 | | | |- | style='text-align:right'| 1656 | [[:d:Q47093239|Q47093239]] | [[Beatriz Agredano Lozano]] | [[Madrid]] | 1975 | [[Madrid]] | 1996-11-27 | |- | style='text-align:right'| 1657 | [[:d:Q47160547|Q47160547]] | [[Nieves Goicoechea]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:(Nieves Goicoechea) Fernández de la Vega preside la toma de posesión del nuevo secretario de Estado de Comunicación. Pool Moncloa. 11 de marzo de 2010 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1658 | [[:d:Q47171901|Q47171901]] | [[Ana Cela Trulock]] | [[Madrid]] | 1928-12-01 | | 2018-01-04 | |- | style='text-align:right'| 1659 | [[:d:Q47191111|Q47191111]] | [[Belén de Uña Marzo]] | [[Madrid]] | 1993-08-03 | | | |- | style='text-align:right'| 1660 | [[:d:Q47217035|Q47217035]] | [[Raquel Cárcamo]] | [[Madrid]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 1661 | [[:d:Q47421733|Q47421733]] | [[Amparo Illana]] | [[Madrid]] | 1934-05-25 | [[Madrid]] | 2001-05-17 | [[Ficheiro:(Amparo Illana) Adolfo Suárez y su esposa, Amparo de Illana en el Palacio de la Moncloa. Pool Moncloa. 19 de septiembre de 1979 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1662 | [[:d:Q47460712|Q47460712]] | [[Arancha del Toro]] | [[Madrid]] | 1973-12-31 | | | [[Ficheiro:Arancha Del Toro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1663 | [[:d:Q47464110|Q47464110]] | [[Alicia Delibes Liniers]] | [[Madrid]] | 1950-04-28 | | | [[Ficheiro:(Alicia Delibes) Presentación Candidatura del PP al ayuntamiento de Madrid (2015) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1664 | [[:d:Q47480817|Q47480817]] | [[Marta Marbán]] | [[Madrid]] | 1976-11-11 | | | [[Ficheiro:Marta Marbán 2016 (cropped) Tele-K.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1665 | [[:d:Q47483186|Q47483186]] | [[Carolina del Olmo]] | [[Madrid]] | 1974 | | | [[Ficheiro:(Carolina del Olmo). Barrio Canino. Carolina del Olmo - ¿Dónde está mi tribu? - Otra crianza es posible - Ágora Sol Radio (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1666 | [[:d:Q47483669|Q47483669]] | [[Gádor Ongil]] | [[Madrid]] | 1956-03-26 | | | [[Ficheiro:Inauguración de la nueva sede del PP de Torrelodones, 17 de abril de 2017 (33308595443).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1667 | [[:d:Q47483997|Q47483997]] | [[Antonia Rosado Casas]] | [[Madrid]] | 1923-05-08 | [[Madrid]] | 1996-04-11 | |- | style='text-align:right'| 1668 | [[:d:Q47490097|Q47490097]] | [[María Guerra]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:María Guerra en la presentación de la 36ª Semana de Cine Español de Carabanchel (2018).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1669 | [[:d:Q47490746|Q47490746]] | [[Isabel Serra]] | [[Madrid]] | 1989-08-15 | | | [[Ficheiro:Isabel Serra Sánchez, 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1670 | [[:d:Q47495105|Q47495105]] | [[Amparo Lorenza Rivelles Guillén]] | [[Madrid]] | 1891-04-14 | [[Valencia]] | 1976-09-22 | |- | style='text-align:right'| 1671 | [[:d:Q47499539|Q47499539]] | [[Ana García D'Atri]] | [[Madrid]] | 1967-10-28 | | | [[Ficheiro:(Ana García D’Atri) 22-11-2012 Visita Centro Fernando de Los Ríos (8209214898) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1672 | [[:d:Q47509269|Q47509269]] | [[Sandra Hermida Muñiz]] | [[Madrid]] | 1972-07-22 | | | [[Ficheiro:Sandra Hermida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1673 | [[:d:Q47509337|Q47509337]] | [[Mónica Laguna]] | [[Madrid]] | 1964-08-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1674 | [[:d:Q47509527|Q47509527]] | [[Belén Atienza Azcona]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Belen Atienza Azcona (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1675 | [[:d:Q47509528|Q47509528]] | [[Arantxa Aguirre]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2018 - Richard Perron, Arantxa Aguirre y José Luis López Linares (Dancing Beethoven) 02 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1676 | [[:d:Q47514791|Q47514791]] | [[María de los Ángeles Morales Lovaine]] | [[Madrid]] | 1929-01-14 | [[Madrid]] | 2013-05-28 | |- | style='text-align:right'| 1677 | [[:d:Q47516772|Q47516772]] | [[Nuria C. Botey]] | [[Madrid]] | 1977-03-08 | | | [[Ficheiro:Nuria C. Botey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1678 | [[:d:Q47712124|Q47712124]] | [[Inés de León]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 1679 | [[:d:Q48331782|Q48331782]] | [[Elena Álvarez Mellado]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 1680 | [[:d:Q48475353|Q48475353]] | [[Bibiana Medialdea]] | [[Madrid]] | 1977-05-28 | | | [[Ficheiro:Bibiana Medialdea (2017).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1681 | [[:d:Q48633742|Q48633742]] | [[Inés Toharia Terán]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1682 | [[:d:Q48691935|Q48691935]] | [[María Victoria Fernández-Latorre]] | [[Madrid]] | 1906-01-08 | [[Madrid]] | 2000-12-19 | |- | style='text-align:right'| 1683 | [[:d:Q48720988|Q48720988]] | [[Begoña Torres González]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Begoña Torres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1684 | [[:d:Q48838034|Q48838034]] | [[Yolanda García]] | [[Madrid]] | 1973-05-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1685 | [[:d:Q48868929|Q48868929]] | [[Blanca Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1990-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 1686 | [[:d:Q49114354|Q49114354]] | [[Déborah F. Muñoz]] | [[Madrid]] | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 1687 | [[:d:Q49242734|Q49242734]] | [[Rosa Bonet]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 1688 | [[:d:Q50206528|Q50206528]] | [[Isabel Zubiaurre]] | [[Madrid]] | 1985-08-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1689 | [[:d:Q50236822|Q50236822]] | [[María Mittelbrunn]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 1690 | [[:d:Q50288667|Q50288667]] | [[Emilia Elías Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1898-10-02 | [[Cidade de México]] | 1976-10 | |- | style='text-align:right'| 1691 | [[:d:Q50290687|Q50290687]] | [[Margarita Salaverría Galárraga]] | [[Madrid]] | 1911 | [[Madrid]] | 2000-12-07 | [[Ficheiro:Margarita Salaberria.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1692 | [[:d:Q50293066|Q50293066]] | [[Paula Anta]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 1693 | [[:d:Q50375982|Q50375982]] | [[María Victoria López-Cordón Cortezo]] | [[Madrid]] | 1949<br/>1942 | | | |- | style='text-align:right'| 1694 | [[:d:Q50377956|Q50377956]] | [[Fuencisla Clemares]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 1695 | [[:d:Q50381002|Q50381002]] | [[Consuelo Sanz Pastor y Fernández de Piérola]] | [[Madrid]] | 1916 | | 2014-05-30 | |- | style='text-align:right'| 1696 | [[:d:Q50381438|Q50381438]] | [[María Paz García-Bellido]] | [[Madrid]] | 1940-02-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1697 | [[:d:Q50390268|Q50390268]] | [[Lucía Mbomío]] | [[Alcorcón]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Lucía Mbomío presentation, 2019 06 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1698 | [[:d:Q50399817|Q50399817]] | [[Alicia Arévalo González]] | [[Madrid]] | 1965<br/>1959 | | | |- | style='text-align:right'| 1699 | [[:d:Q50413422|Q50413422]] | [[Juana Francisca Rubio]] | [[Madrid]] | 1911-12-27 | [[Madrid]] | 2008-01-28 | |- | style='text-align:right'| 1700 | [[:d:Q50490207|Q50490207]] | [[Consuelo Gutiérrez del Arroyo González]] | [[Madrid]] | 1910-01-14 | [[Madrid]] | 2005 | [[Ficheiro:CONSUELO GUTIERREZ DEL ARROYO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1701 | [[:d:Q50492379|Q50492379]] | [[Sara Osuna]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Sara Osuna Acedo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1702 | [[:d:Q50514353|Q50514353]] | [[Natalia Peiro Pérez]] | [[Madrid]] | 1975-11-19 | | | [[Ficheiro:Natalia Peiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1703 | [[:d:Q50634772|Q50634772]] | [[Isabel Díaz Ayuso]] | [[Madrid]] | 1978-10-17 | | | [[Ficheiro:Isabel Díaz Ayuso en el séptimo aniversario de El Huffpost (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1704 | [[:d:Q50637878|Q50637878]] | [[Raquel Huerta]] | [[Madrid]] | 1988-01-07 | | | [[Ficheiro:Raquel Huerta 2015b (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1705 | [[:d:Q50737549|Q50737549]] | [[Pilar Sánchez Acera]] | [[Madrid]] | 1974-07-06 | | | [[Ficheiro:Pilar Sánchez Acera (6779677340) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1706 | [[:d:Q50755437|Q50755437]] | [[Laura Díaz Román]] | [[Madrid]] | 1959-09-15 | | | [[Ficheiro:(Laura Díaz Román) Debate de investidura (18465750664) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1707 | [[:d:Q50756777|Q50756777]] | [[Olga Abasolo]] | [[Madrid]] | 1966-12-22 | | | [[Ficheiro:Olga Abasolo 2016 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1708 | [[:d:Q50769796|Q50769796]] | [[Yolanda Barba Galera]] | [[Vallecas]] | No/unknown value | | | [[Ficheiro:Yolanda Barba (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1709 | [[:d:Q50808033|Q50808033]] | [[Laura Barquero]] | [[Madrid]] | 2001-10-12 | | | [[Ficheiro:2018 EC Laura Barquero Aritz Maestu 2018-01-18 19-59-44 (cropped) - Barquero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1710 | [[:d:Q50821054|Q50821054]] | [[Eva Piera]] | [[Madrid]] | 1968-05-04 | | | [[Ficheiro:Eva Piera 2012 (cropped).jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1711 | [[:d:Q50821099|Q50821099]] | [[María de las Mercedes Delgado de Robles Sanguino]] | [[Madrid]] | 1955-04-07 | | | [[Ficheiro:(María de las Mercedes Delgado de Robles Sanguino) PP Madrid. IMG 9836 (41555445660) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1712 | [[:d:Q50876469|Q50876469]] | [[Ángela García Rives]] | [[Madrid]] | 1891-06-02 | | 1968<br/>No/unknown value | [[Ficheiro:Angela garcia rives.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1713 | [[:d:Q50945674|Q50945674]] | [[Patricia López Lucio]] | [[Madrid]] | 1978 | [[España]] | 2025-12-21 | |- | style='text-align:right'| 1714 | [[:d:Q51161280|Q51161280]] | [[Aída Gómez]] | [[Madrid]] | 1967-06-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1715 | [[:d:Q51280886|Q51280886]] | [[María Pedraza]] | [[Madrid]] | 1996-01-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - María Pedraza (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1716 | [[:d:Q51513588|Q51513588]] | [[Ana Camíns]] | [[Madrid]] | 1979-02-26 | | | [[Ficheiro:(Ana Camíns) Entrega premios -PopularesAlcobendas18 a Ana Pastor y Pio Garcia Escudero. (44042625210) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1717 | [[:d:Q51646338|Q51646338]] | [[Icíar Montes]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:JIF 0236.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1718 | [[:d:Q51695092|Q51695092]] | [[Irene de Miguel]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:(Irene de Miguel) Reunión Guillermo Fernández Vara PODEMOS (17757944544) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1719 | [[:d:Q51725986|Q51725986]] | [[Nerea Torres]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:Nerea Torres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1720 | [[:d:Q51765153|Q51765153]] | [[Ana Isabel Pérez Baos]] | [[Madrid]] | 1987-01-26 | | | [[Ficheiro:(Ana Isabel Pérez Baos) Pio García-Escudero preside la reunión de la Junta Directiva Autonomía PP Madrid. (31470403517) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1721 | [[:d:Q51796097|Q51796097]] | [[Lali Vaquero]] | [[Madrid]] | 1956-03-20 | | | [[Ficheiro:(Lali Vaquero) Acto Educación Pública Alpedrete. IMG 1600 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1722 | [[:d:Q51840929|Q51840929]] | [[Concepción Jaramillo Guijarro]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1723 | [[:d:Q51845268|Q51845268]] | [[Carolina Álvarez Ruiz]] | [[Madrid]] | 1821 | [[Madrid]] | 1913-06-18 | |- | style='text-align:right'| 1724 | [[:d:Q51880266|Q51880266]] | [[Ana María López Calleja]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1725 | [[:d:Q51881213|Q51881213]] | [[Milagros Rey Hombre]] | [[Madrid]] | 1930-10-22 | [[A Coruña]] | 2014-03-17 | |- | style='text-align:right'| 1726 | [[:d:Q51881446|Q51881446]] | [[Inmaculada Ibáñez de Cáceres]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1727 | [[:d:Q51881450|Q51881450]] | [[Marta García Aller]] | [[Madrid]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Marta García Aller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1728 | [[:d:Q51881555|Q51881555]] | [[Barbara Caffarel]] | [[Madrid]] | 1978 | | | [[Ficheiro:BÁRBARA CAFFAREL - ACTRIZ.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1729 | [[:d:Q51882483|Q51882483]] | [[Inés Berrio]] | [[Madrid]] | 1974-10-16 | | | [[Ficheiro:(Inés Berrio) Navidad en PP Rivas Vaciamadrid, 12 diciembre 2017 (38312634184) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1730 | [[:d:Q51885676|Q51885676]] | [[Isabel Redondo Alcaide]] | [[Madrid]] | 1962-10-19 | | | [[Ficheiro:(Isabel Redondo) 2018 Reunión con el Grupo Popular en la Asamblea de Madrid (42458362061) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1731 | [[:d:Q51885721|Q51885721]] | [[Elena González-Moñux Vázquez]] | [[Madrid]] | 1962-11-26 | | | [[Ficheiro:(Elena González-Moñux) Inauguración sede PP Fuencarral-El Pardo (26454082901) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1732 | [[:d:Q51885837|Q51885837]] | [[María Francisca de Sales Portocarrero]] | [[Madrid]] | 1754-06-10 | [[Logroño]] | 1808-04-15 | [[Ficheiro:María Francisca de Sales Portocarrero, Countess of Montijo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1733 | [[:d:Q51886185|Q51886185]] | [[Rosa Arauzo]] | [[Madrid]] | 1945-02-18 | | | [[Ficheiro:Rosa Arauzo (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1734 | [[:d:Q51955186|Q51955186]] | [[Sara Gómez Martín]] | [[Madrid]] | 1959-04-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1735 | [[:d:Q51955188|Q51955188]] | [[Esther Acebo]] | [[Madrid]] | 1983-01-19 | | | [[Ficheiro:Esther Acebo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1736 | [[:d:Q52081025|Q52081025]] | [[Marta Guerrero]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:Retrato de marta Guerrero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1737 | [[:d:Q52083688|Q52083688]] | [[Francis Bartolozzi]] | [[Madrid]] | 1908-09-06 | [[Pamplona]] | 2004-11-08 | [[Ficheiro:Francis Bartolozzi. Kartelgile, marrazkigile, margolari, idazle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1738 | [[:d:Q52084097|Q52084097]] | [[Carla Berrocal]] | [[Madrid]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Carla Berrocal. 40 Comic Barcelona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1739 | [[:d:Q52266624|Q52266624]] | [[Ana Rodríguez Rosell]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 1740 | [[:d:Q52270126|Q52270126]] | [[Pilar Martínez]] | [[Villaviciosa de Odón]] | 1961-08-23 | | | [[Ficheiro:(Pilar Martínez López) Juan Carlos Vera, Ana Camins, Alfonso Serrano y Isabel Díaz Ayuso asisten al pregón de las fiestas de Boadilla del Monte. (30218631037) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1741 | [[:d:Q52285056|Q52285056]] | [[Cati Rodríguez Morcillo]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:Cati Rodríguez Morcillo, alcaldesa de San Fernando de Henares.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1742 | [[:d:Q52288798|Q52288798]] | [[Natalia Núñez Jiménez]] | [[Cenicientos]] | 1984-11-11 | | | [[Ficheiro:(Natalia Núñez Jiménez) Reunión con alcaldesas. Diciembre 2015 (24039361996) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1743 | [[:d:Q52353442|Q52353442]] | [[Yolanda Gil]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 1744 | [[:d:Q52634169|Q52634169]] | [[Tiffany Fred]] | [[Madrid]] | 1986-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1745 | [[:d:Q52662570|Q52662570]] | [[Encarnación García Amo]] | [[Madrid]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 1746 | [[:d:Q52711926|Q52711926]] | [[Eva Montoro]] | [[Madrid]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 1747 | [[:d:Q53549503|Q53549503]] | [[Alicia Domínguez Pérez]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 1748 | [[:d:Q53549733|Q53549733]] | [[Julia Escobar Moreno]] | [[Madrid]] | 1946-07-24 | [[Madrid]] | 2024-12-09 | |- | style='text-align:right'| 1749 | [[:d:Q53613562|Q53613562]] | [[Cecilia Castro]] | [[San Agustín del Guadalix]] | 1997-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1750 | [[:d:Q53643575|Q53643575]] | [[Boti García Rodrigo]] | [[Madrid]] | 1945-05-30 | | | [[Ficheiro:Boti García Rodrigo en presentando la muestra “Subversivas - 40 años de activismo LGTB en España”.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1751 | [[:d:Q53779874|Q53779874]] | [[Arantxa Mejías Cano]] | [[Madrid]] | 1989-02-21 | | | |- | style='text-align:right'| 1752 | [[:d:Q53781185|Q53781185]] | [[Alejandra Jacinto Uranga]] | [[Madrid]] | 1989-08-04 | | | [[Ficheiro:FER 2778 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1753 | [[:d:Q53911789|Q53911789]] | [[María Pascual de la Torre]] | [[Madrid]] | 1974-11-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1754 | [[:d:Q54006396|Q54006396]] | [[Helena Herrero]] | [[Madrid]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 1755 | [[:d:Q54006760|Q54006760]] | [[Eulalia de Prada]] | [[Chamberí]] | 1908-03-13 | [[Vigo]] | 1989-01-31 | |- | style='text-align:right'| 1756 | [[:d:Q54310488|Q54310488]] | [[Matilde Peralta del Amo]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 1757 | [[:d:Q54581147|Q54581147]] | [[Carmen Alcoverro y López]] | [[Madrid]] | 1872 | | 20th century | [[Ficheiro:Carmen-alcoverro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1758 | [[:d:Q54806936|Q54806936]] | [[Teresa Ribera]] | [[Madrid]] | 1969-05-19 | | | [[Ficheiro:Teresa Ribera 2023 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1759 | [[:d:Q54823841|Q54823841]] | [[Ana Cela]] | [[Madrid]] | 1983-03-30 | | | [[Ficheiro:Anacela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1760 | [[:d:Q54830302|Q54830302]] | [[Dolores Delgado]] | [[Madrid]] | 1962-11-09 | | | [[Ficheiro:(Dolores Delgado) Acto Homenaje en Cáceres (46540177085) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1761 | [[:d:Q54847052|Q54847052]] | [[Cecilia Krull]] | [[Madrid]] | 1986-06-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1762 | [[:d:Q54861046|Q54861046]] | [[Inmaculada Vicent]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1763 | [[:d:Q54883642|Q54883642]] | [[Paloma Sánchez-Garnica|Q54883642]] | [[Madrid]] | 1962-04-01 | | | [[Ficheiro:Paloma-Sánchez-Garnica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1764 | [[:d:Q54932964|Q54932964]] | [[María José Segarra Crespo]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:María José Segarra, fiscal general del Estado (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1765 | [[:d:Q54961226|Q54961226]] | [[Marisa Centeno]] | [[Madrid]] | 1970-08-16 | | | [[Ficheiro:Marisa Centeno 1987 Varna.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1766 | [[:d:Q54972842|Q54972842]] | [[Yolanda Ibarrola]] | [[Madrid]] | 1964-02-14 | | | [[Ficheiro:(Yolanda Ibarrola) 2018 - Sesión de Control Ejecutivo Regional (42407878132) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1767 | [[:d:Q55061829|Q55061829]] | [[Jana Pacheco]] | [[Fuenlabrada]] | 1985-04-18 | | | [[Ficheiro:Jana Pacheco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1768 | [[:d:Q55081105|Q55081105]] | [[Beatriz Martín]] | [[Madrid]] | 1974-09-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1769 | [[:d:Q55087533|Q55087533]] | [[Itziar Pascual Ortiz]] | [[Madrid]] | 1967-05-13 | | | [[Ficheiro:Foto Itziar Pascual.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1770 | [[:d:Q55100886|Q55100886]] | [[María de los Ángeles de Beruete y Moret]] | [[Madrid]] | 1844-02-27 | [[San Ildefonso, Segovia|Real Sitio de San Ildefonso]] | 1904-08-04 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1877, María de los Ángeles Beruete y Moret, Condesa de Muguiro (Colección particular, Madrid, 131 x 86 cm).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1771 | [[:d:Q55161792|Q55161792]] | [[Blanca Berlín]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1772 | [[:d:Q55161870|Q55161870]] | [[Susana López Rubio]] | [[Madrid]] | 1978-04-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1773 | [[:d:Q55186318|Q55186318]] | [[Cristina de Vargas]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1774 | [[:d:Q55220377|Q55220377]] | [[Máriam Martínez-Bascuñán]] | [[Madrid]] | 1979-07-21 | | | [[Ficheiro:Máriam Martínez-Bascuñán (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1775 | [[:d:Q55263741|Q55263741]] | [[Silvia Buabent]] | [[Circunscrición electoral de Madrid]] | 1973-06-10 | | | [[Ficheiro:Sílvia Buabent 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1776 | [[:d:Q55361720|Q55361720]] | [[Celia Blanco Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1972-07-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1777 | [[:d:Q55363177|Q55363177]] | [[Ana Justel]] | [[Madrid]] | 1967-12-27 | | | |- | style='text-align:right'| 1778 | [[:d:Q55436708|Q55436708]] | [[Paloma García Romero]] | [[Madrid]] | 1961-03-17 | | | [[Ficheiro:(Paloma García Romero) AACU3439 (29427227188) 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1779 | [[:d:Q55454742|Q55454742]] | [[Adonina Tardón]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 1780 | [[:d:Q55489841|Q55489841]] | [[Carmen Toledano Rico]] | [[Madrid]] | 1957-05-03 | | | [[Ficheiro:(Carmen Toledano Rico) IV Jornada Autismo y Sanidad - 19.6.2013 - Mesa Redonda- Asociación Antares (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1781 | [[:d:Q55496545|Q55496545]] | [[Pilar Llop]] | [[Madrid]] | 1973-08-03 | | | [[Ficheiro:Foto oficial de Pilar Llop.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1782 | [[:d:Q55500507|Q55500507]] | [[Ana María Leyra]] | [[Madrid]] | 1947 | | | |- | style='text-align:right'| 1783 | [[:d:Q55558033|Q55558033]] | [[Concha Roldán]] | [[Madrid]] | 1958-09-14 | | | [[Ficheiro:Concha Roldán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1784 | [[:d:Q55652024|Q55652024]] | [[Stephanie Gil]] | [[Madrid]] | 2005-11-07 | | | |- | style='text-align:right'| 1785 | [[:d:Q55656565|Q55656565]] | [[Belén Barreiro]] | [[Madrid]] | 1968-08-13 | | | [[Ficheiro:(Belén Barreiro) Clausura de las II Jornadas sobre descentralización y reequilibrio territorial de Madrid 15 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1786 | [[:d:Q55687532|Q55687532]] | [[María Cinta Montagut]] | [[Madrid]] | 1946-12-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1787 | [[:d:Q55688363|Q55688363]] | [[Teresa Núñez González]] | [[Madrid]] | 1941-11-01 | | | [[Ficheiro:Teresa Núñez González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1788 | [[:d:Q55688384|Q55688384]] | [[Carmen de la Torre Vivero]] | [[Madrid]] | 1931 | [[Madrid]] | 2008-12-15 | |- | style='text-align:right'| 1789 | [[:d:Q55726343|Q55726343]] | [[María del Adalid]] | [[Madrid]] | 1874-05-31 | [[Lóngora, Liáns, Oleiros|Lóngora]] | 1930-01-18 | [[Ficheiro:María del Adalid, ano 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1790 | [[:d:Q55767806|Q55767806]] | [[Emma Cifuentes]] | [[Madrid]] | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 1791 | [[:d:Q55767808|Q55767808]] | [[Fátima Anllo Vento]] | [[Madrid]] | 1958 | | | [[Ficheiro:Fátima Anllo Vento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1792 | [[:d:Q55767837|Q55767837]] | [[Lucía Fuengallego]] | [[Madrid]] | 1989 | | | [[Ficheiro:Lucía Fuengallego en el estreno de 'Tito Andrónico'.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1793 | [[:d:Q55831300|Q55831300]] | [[Ana Serret Ituarte]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Seminci 2025 - Ana Serret-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1794 | [[:d:Q55862939|Q55862939]] | [[María Cristina Fernanda Brunetti Gayoso de los Cobos]] | [[Madrid]] | 1831-01-25 | [[Donostia]] | 1914-08-13 | [[Ficheiro:Cristina Brunetti, Duquesa de Mandas.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1795 | [[:d:Q55868780|Q55868780]] | [[Margarita Delgado Tejero]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Margarita Delgado 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1796 | [[:d:Q55937800|Q55937800]] | [[María Jesús Santesmases]] | [[Madrid]] | 1960s | | | [[Ficheiro:Maria Jesús Santesmases.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1797 | [[:d:Q55946887|Q55946887]] | [[Gloria Nielfa Cristobal]] | [[Madrid]] | 1947 | | | [[Ficheiro:Gloria Nielfa 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1798 | [[:d:Q55949317|Q55949317]] | [[Mercedes García-Arenal]] | [[Madrid]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 1799 | [[:d:Q55949342|Q55949342]] | [[Pilar Folguera]] | [[Madrid]] | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 1800 | [[:d:Q55949766|Q55949766]] | [[Elena Salvador de Puigvert]] | [[Madrid]] | 1927 | [[Barcelona]] | 2017-10-13 | |- | style='text-align:right'| 1801 | [[:d:Q55984360|Q55984360]] | [[Andrea Hernangómez]] | [[Madrid]] | 2000-05-06 | | | |- | style='text-align:right'| 1802 | [[:d:Q55989565|Q55989565]] | [[Marina Romero]] | [[Madrid]] | 1908 | [[Madrid]] | 2000<br/>2001-08-15 | |- | style='text-align:right'| 1803 | [[:d:Q55993727|Q55993727]] | [[Teresa Eguibar]] | [[Madrid]] | 1940-07-05 | [[Madrid]] | 2000-01-26 | |- | style='text-align:right'| 1804 | [[:d:Q56000286|Q56000286]] | [[Pilar Fernández Uriel]] | [[Madrid]] | 1947-04-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1805 | [[:d:Q56072349|Q56072349]] | [[Encarnación Orozco]] | [[Madrid]] | 1963-08-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1806 | [[:d:Q56073417|Q56073417]] | [[Sara Saldaña]] | [[Leganés]] | 2000-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 1807 | [[:d:Q56073418|Q56073418]] | [[Blanca Toledano]] | [[Madrid]] | 2000-11-03 | | | [[Ficheiro:Blanca Toledano Laut.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1808 | [[:d:Q56164688|Q56164688]] | [[Esther Gómez Morante]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:(Esther Gómez Morante) Manuela Carmena en la Pradera de San Isidro (03) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1809 | [[:d:Q56190133|Q56190133]] | [[Yolanda Rodríguez Martínez]] | [[Madrid]] | 1965 | | | [[Ficheiro:(Yolanda Rodríguez) Ante el Golpe de la Mafia, Democracia 20161029 IMG 5900 (30632184656) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1810 | [[:d:Q56223068|Q56223068]] | [[Ainhoa Pinedo]] | [[Madrid]] | 1983-02-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1811 | [[:d:Q56237443|Q56237443]] | [[Luisa María Narváez]] | [[Madrid]] | 1912-10-01 | [[Ávila]] | 1983-05-06 | |- | style='text-align:right'| 1812 | [[:d:Q56255026|Q56255026]] | [[Patricia Peñalver]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 1813 | [[:d:Q56255045|Q56255045]] | [[Paloma Moro]] | [[Madrid]] | 1982-06-18 | | | [[Ficheiro:Paloma Moro 01b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1814 | [[:d:Q56258990|Q56258990]] | [[Cristina Marsans]] | [[Madrid]] | 1946-05-09 | [[Madrid]] | 2018-08-26 | |- | style='text-align:right'| 1815 | [[:d:Q56275972|Q56275972]] | [[Margarita Salvi]] | [[Xetafe]] | 1897 | [[Santiago de Chile]] | 1981-03-13 | [[Ficheiro:Margarita Salvi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1816 | [[:d:Q56318844|Q56318844]] | [[Ana María de Acuña y Guzmán]] | [[Madrid]] | 1599 | [[Madrid]] | 1683-02-10 | |- | style='text-align:right'| 1817 | [[:d:Q56461307|Q56461307]] | [[Silvia Terrón]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 1818 | [[:d:Q56478953|Q56478953]] | [[María del Carmen Cuesta Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1922-12-23 | [[Valencia]] | 2010-10-16 | |- | style='text-align:right'| 1819 | [[:d:Q56525407|Q56525407]] | [[Sarah Casado Thomas]] | [[Madrid]] | 1991-07-02 | | | [[Ficheiro:Sarah Casado Thomas Alex Bach 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1820 | [[:d:Q56561418|Q56561418]] | [[Ángela Roca de Togores Aguirre-Solarte]] | [[Madrid]] | 1859-03-01 | [[Madrid]] | 1915-08-05 | [[Ficheiro:1911-02-08, La Ilustración Española y Americana, Ángela Roca de Togores, marquesa de Pozo Rubio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1821 | [[:d:Q56581403|Q56581403]] | [[Angus Freijo]] | [[Madrid]] | 1955 | | | [[Ficheiro:Angus Freijo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1822 | [[:d:Q56598686|Q56598686]] | [[Mate Cantero]] | [[Madrid]] | 1961-05-05 | [[Madrid]] | 2015-08-11 | |- | style='text-align:right'| 1823 | [[:d:Q56605552|Q56605552]] | [[Ana Requena]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Ana Requena (segundo aniversario de eldiario.es).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1824 | [[:d:Q56631700|Q56631700]] | [[Almudena Carracedo]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:Almudena Carracedo - 40688786801.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1825 | [[:d:Q56677166|Q56677166]] | [[Teresa Moro]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Teresa Moro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1826 | [[:d:Q56825206|Q56825206]] | [[Beatriz Arceredillo Martín]] | [[Parla]] | 1974-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1827 | [[:d:Q56996400|Q56996400]] | [[Ana Ortega Molina]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 1828 | [[:d:Q57039469|Q57039469]] | [[Casilda Fernández de Córdoba y Rey]] | [[Madrid]] | 1941<br/>1919 | [[Córdoba, España|Córdoba]] | 1998-04-14<br/>1998 | |- | style='text-align:right'| 1829 | [[:d:Q57048270|Q57048270]] | [[Raquel Yotti]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Raquel Yotti en el encuentro "Ciencia e Investigación en la Agenda 2030" (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1830 | [[:d:Q57061795|Q57061795]] | [[Andrea G. Bravo]] | [[Madrid]] | 1982-06-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1831 | [[:d:Q57304551|Q57304551]] | [[Kika Lorace]] | [[Fuenlabrada]] | 1983-06-17 | | | [[Ficheiro:Kika Lorace Mercado de San Anton.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1832 | [[:d:Q57309485|Q57309485]] | [[Mina El Hammani]] | [[Madrid]] | 1993-11-29 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Mina el Hammami (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1833 | [[:d:Q57309885|Q57309885]] | [[Noelia Posse Gómez]] | [[Madrid]] | 1978-11-04 | | | |- | style='text-align:right'| 1834 | [[:d:Q57314721|Q57314721]] | [[Pilar Pedrosa]] | [[Madrid]] | 1948-11-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1835 | [[:d:Q57315473|Q57315473]] | [[Marina Lizarazu]] | [[Madrid]] | 1995-01-10 | | | [[Ficheiro:Marina Lizarazu en Tarragona 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1836 | [[:d:Q57316476|Q57316476]] | [[Eulalia Vicenti]] | [[Madrid]] | 1884 | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1979 | [[Ficheiro:Eulalia Vicenti Díez de Tejada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1837 | [[:d:Q57336258|Q57336258]] | [[Mariola Vargas]] | [[Madrid]] | 1967-07-17 | | | [[Ficheiro:(Mariola Vargas) Juan Carlos Vera, Ana Camins, Alfonso Serrano y Isabel Díaz Ayuso asisten al pregón de las fiestas patronales de la localidad madrileña de Boadilla del Monte. (45108387282) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1838 | [[:d:Q57399734|Q57399734]] | [[María Isabel Prota Carmena]] | [[Madrid]] | 1854-11-08 | [[Madrid]] | 1928-04-08 | |- | style='text-align:right'| 1839 | [[:d:Q57418607|Q57418607]] | [[Begoña Vitoriano]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 1840 | [[:d:Q57420760|Q57420760]] | [[Rosa Fernandez]] | [[Madrid]] | 1983-07-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1841 | [[:d:Q57454002|Q57454002]] | [[Beatriz Rico]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1842 | [[:d:Q57618497|Q57618497]] | [[Luisa Garreta y Huerta]] | [[Madrid]] | 1813 | | 1854-08-19 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1837, Luisa Garreta y Huertas (Colección particular, 28 x 23 cm).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1843 | [[:d:Q57619958|Q57619958]] | [[Matilde de Aguilera y Gamboa]] | [[Madrid]] | 1846-10-04 | [[Madrid]] | 1874-03-25 | [[Ficheiro:Madrazo y Kuntz, Federico de - Matilde de Aguilera y Gamboa, Lady of Fontagud - Google Art Project.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1844 | [[:d:Q57622485|Q57622485]] | [[Manuela Téllez-Girón y Pimentel, Duchess of Abrantes]] | [[Madrid]] | 1794 | [[Madrid]] | 1838 | [[Ficheiro:La duquesa de Abrantes.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1845 | [[:d:Q57624012|Q57624012]] | [[Josefa Manuela Téllez-Girón y Pimentel]] | [[Madrid]] | 1783-08-17 | | 1817-11-11 | [[Ficheiro:Josefa Manuela Téllez Girón por Esteve.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1846 | [[:d:Q57636172|Q57636172]] | [[Luisa de Madrazo y Garreta]] | [[Madrid]] | 1836-07-04 | | 1884-08-25 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1866, Luisa de Madrazo y Garreta (Colección particular, Madrid, 85 x 72 cm).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1847 | [[:d:Q57718682|Q57718682]] | [[Inés Francisca de Silva-Bazán y Téllez Girón]] | [[Madrid]] | 1806-01-21 | [[Madrid]] | 1865-10-11 | [[Ficheiro:F. de Madrazo - 1863, Inés Francisca de Silva, Marquesa de Alcañices (Colección particular, Madrid, 205 x 124 cm).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1848 | [[:d:Q57775048|Q57775048]] | [[Sonsoles Ónega|Q57775048]] | [[Madrid]] | 1977-11-30 | | | [[Ficheiro:Sonsolesonebetera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1849 | [[:d:Q57987260|Q57987260]] | [[Luisa Rodríguez de Toro]] | [[Madrid]] | 1827-01-24 | [[Madrid]] | 1901-12-06 | |- | style='text-align:right'| 1850 | [[:d:Q58007634|Q58007634]] | [[María Acín]] | [[Madrid]] | 1988-01-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1851 | [[:d:Q58044640|Q58044640]] | [[Mercedes de Priede Hevia]] | [[Madrid]] | 1893 | | 1976 | [[Ficheiro:Mercedes de Priede.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1852 | [[:d:Q58203854|Q58203854]] | [[Soledad Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1947-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1853 | [[:d:Q58211712|Q58211712]] | [[Sandra Gallego]] | [[Madrid]] | 1971-06-03 | | | [[Ficheiro:Sandra Gallego Christensen.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1854 | [[:d:Q58235928|Q58235928]] | [[Esther Mayoko Ortega]] | [[Móstoles]] | | | | [[Ficheiro:Esther Ortega Arjonilla in the video 'Ciudadanía-Derechos culturales. Una poética relacional de lo (im)posible'.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1855 | [[:d:Q58331177|Q58331177]] | [[Ester Expósito]] | [[Madrid]] | 2000-01-26 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Ester Expósito (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1856 | [[:d:Q58462848|Q58462848]] | [[Lola Índigo]] | [[Madrid]] | 1992-04-01 | | | [[Ficheiro:LolaÍndigo GiraEstadios BCN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1857 | [[:d:Q58636912|Q58636912]] | [[Susana Monsó]] | [[Madrid]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 1858 | [[:d:Q58877501|Q58877501]] | [[Elisa McCausland]] | [[Madrid]] | 1983-09-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1859 | [[:d:Q58924989|Q58924989]] | [[Nerea Moreno]] | [[Madrid]] | 2002-07-01 | | | [[Ficheiro:Nerea Moreno 2018 Guadalajara 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1860 | [[:d:Q58980874|Q58980874]] | [[Rosa Otermín]] | [[Alcorcón]] | 2000-10-02 | | | [[Ficheiro:Rosa Otermín 2024-09 Liga Depor.Coruña (2-1) 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1861 | [[:d:Q59269010|Q59269010]] | [[Isabel Alba Rico]] | [[Madrid]] | 1959-04-06 | | | [[Ficheiro:Isabel Alba Rico.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1862 | [[:d:Q59348938|Q59348938]] | [[Angélica Tanarro]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Angélica Tanarro en Segovia 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1863 | [[:d:Q59401104|Q59401104]] | [[Mercedes González]] | [[Madrid]] | 1975-06-02 | | | [[Ficheiro:Mercedes González 2018 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1864 | [[:d:Q59533868|Q59533868]] | [[Eva Gil]] | [[Madrid]] | 1980-10-10 | | | |- | style='text-align:right'| 1865 | [[:d:Q59720612|Q59720612]] | [[Lucía Cano]] | [[Madrid]] | 1965-09-27 | | | [[Ficheiro:Selgas-cano-office-01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1866 | [[:d:Q59907749|Q59907749]] | [[Esperanza Parada Pedrosa]] | [[O Escorial, Madrid|O Escorial]] | 1928-02-18 | [[Madrid]] | 2011-01-31 | [[Ficheiro:Esperanza Parada Pedrosa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1867 | [[:d:Q60028614|Q60028614]] | [[Ángeles Bravo]] | [[Madrid]] | 1945-06-15 | [[Cidade de México]] | 2018-12-18 | |- | style='text-align:right'| 1868 | [[:d:Q60036207|Q60036207]] | [[Flora López Castrillo]] | [[Madrid]] | 1878-11-24 | | 1948 | |- | style='text-align:right'| 1869 | [[:d:Q60036258|Q60036258]] | [[Almudena Arcones]] | [[Madrid]] | 1979 | | | |- | style='text-align:right'| 1870 | [[:d:Q60036284|Q60036284]] | [[Emilia Carmena Monaldi]] | [[Madrid]] | 1823-04-05 | [[Madrid]] | 1900-05-25 | |- | style='text-align:right'| 1871 | [[:d:Q60036527|Q60036527]] | [[Concepción Figuera Martínez y Güertero]] | [[Madrid]] | 1860 | [[Madrid]] | 1926-07-14 | |- | style='text-align:right'| 1872 | [[:d:Q60244744|Q60244744]] | [[Alejandrina Caro]] | [[Madrid]] | 1864-11-24 | [[Madrid]] | 1946-12-19 | |- | style='text-align:right'| 1873 | [[:d:Q60368041|Q60368041]] | [[Harriet von Waldenfels]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 1874 | [[:d:Q60502136|Q60502136]] | [[Mary Santamaría]] | [[Madrid]] | 1920-10 | [[Salamanca]] | 1943-06-23 | |- | style='text-align:right'| 1875 | [[:d:Q60607843|Q60607843]] | [[Claudia Stern]] | [[Madrid]] | 1972-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1876 | [[:d:Q60649486|Q60649486]] | [[Alicia Luna]] | [[Madrid]] | 1963-12-02<br/>1963 | | | [[Ficheiro:Alícia Luna.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1877 | [[:d:Q60826654|Q60826654]] | [[Paloma Fernández-Quintanilla]] | [[Madrid]] | 1952-01-28 | [[Madrid]] | 2023-11-24 | [[Ficheiro:Paloma Fernández-Quintanilla.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1878 | [[:d:Q60826917|Q60826917]] | [[Acacia Uceta]] | [[Madrid]] | 1925-05-28 | [[Madrid]] | 2002-12-10 | |- | style='text-align:right'| 1879 | [[:d:Q60827200|Q60827200]] | [[Vanesa Cejudo]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:Vanesa Cejudo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1880 | [[:d:Q60827498|Q60827498]] | [[Mercedes Soriano]] | [[Madrid]] | 1953 | [[Presillas Bajas]] | 2002 | |- | style='text-align:right'| 1881 | [[:d:Q60827866|Q60827866]] | [[Marichu de la Mora]] | [[Madrid]] | 1907-05-08 | [[Sotosalbos]] | 2001-11-01 | [[Ficheiro:Marichu de la Mora.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1882 | [[:d:Q60828748|Q60828748]] | [[Marta Aledo]] | [[Madrid]] | 1978-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 1883 | [[:d:Q60829759|Q60829759]] | [[María de Loreto Prieto]] | [[Madrid]] | 1753 | [[Segovia]] | 1772 | |- | style='text-align:right'| 1884 | [[:d:Q60830705|Q60830705]] | [[Blanca Sánchez Berciano]] | [[Madrid]] | 1948<br/>1948-10-21 | | 2007 | [[Ficheiro:Blanca Sánchez Berciano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1885 | [[:d:Q60885096|Q60885096]] | [[Isabel García Carrión]] | [[Madrid]] | 1988-01-29 | | | |- | style='text-align:right'| 1886 | [[:d:Q60970795|Q60970795]] | [[María del Mar Ramírez]] | [[Madrid]] | 1973-04-17 | | | [[Ficheiro:Maria del Mar Ramirez 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1887 | [[:d:Q61037511|Q61037511]] | [[Patricia González Mota]] | [[Madrid]] | 1987-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 1888 | [[:d:Q61053207|Q61053207]] | [[Anita Botwin]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:(Anita Botwin) 'Escribir con dolor. La diversidad funcional en la agenda mediática' por Anita Botwin, o 3 de marzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1889 | [[:d:Q61059273|Q61059273]] | [[Adelaida Abarca Izquierdo]] | [[Madrid]] | 1923 | | | |- | style='text-align:right'| 1890 | [[:d:Q61062226|Q61062226]] | [[Concepción Sáenz Laín]] | [[Madrid]] | 1939 | | | |- | style='text-align:right'| 1891 | [[:d:Q61269627|Q61269627]] | [[Stella Villarmea]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:Stella Villarmea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1892 | [[:d:Q61466450|Q61466450]] | [[Katia Hueso]] | [[Madrid]] | 1970-07-14<br/>1970 | | | [[Ficheiro:Katia Hueso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1893 | [[:d:Q61605446|Q61605446]] | [[Laura Pena]] | [[Madrid]] | 1979-11-01 | | | |- | style='text-align:right'| 1894 | [[:d:Q61639761|Q61639761]] | [[Carmen Campos]] | [[Madrid]] | 1995-07-10 | | | [[Ficheiro:2025-03-01 Carmen Campos by mroptimax.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1895 | [[:d:Q61641165|Q61641165]] | [[Milagros Hernández]] | [[Madrid]] | 1952 | | | [[Ficheiro:(Milagros Hernández) Declaraciones de Milagros Hernández, concejala de Ayuntamiento de Madrid. Izquierda Unida. 2012.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1896 | [[:d:Q61679227|Q61679227]] | [[María Luisa Galván Cabrerizo]] | [[Madrid]] | 1911-06-21 | [[Madrid]] | 2008-03-31 | |- | style='text-align:right'| 1897 | [[:d:Q61679246|Q61679246]] | [[María Luisa Vázquez de Parga Iglesias]] | [[Madrid]] | 1906-12-31<br/>1906 | [[Madrid]] | 2000-07-08<br/>2000 | |- | style='text-align:right'| 1898 | [[:d:Q61686145|Q61686145]] | [[Carmen Sánchez Carazo]] | [[Madrid]] | 1956-07-25 | | | [[Ficheiro:(Carmen Sánchez Carazo) 23 04 2013 Rueda de prensa previa al pleno (8674246299) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1899 | [[:d:Q61731697|Q61731697]] | [[Marta Balbuena]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1995-04-28 | | | |- | style='text-align:right'| 1900 | [[:d:Q61749453|Q61749453]] | [[Carola Fernán Gómez]] | [[Madrid]] | 1899-09-18 | [[Madrid]] | 1967-06-08 | |- | style='text-align:right'| 1901 | [[:d:Q61818135|Q61818135]] | [[Dolores Catarineu]] | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1916 | [[Madrid]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 1902 | [[:d:Q61842877|Q61842877]] | [[Clara Jiménez Cruz]] | [[Madrid]] | 1989-04-04 | | | [[Ficheiro:(Clara Jiménez Cruz) Mesa redonda "Libertad de expresión, ¿dónde está el límite?" (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1903 | [[:d:Q61848460|Q61848460]] | [[Vanessa Lillo]] | [[Madrid]] | 1983-03-10 | | | [[Ficheiro:(Vanessa Lillo) IMG 0784 (42719591031).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1904 | [[:d:Q61854852|Q61854852]] | [[Pilar Barrera]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 1905 | [[:d:Q61857177|Q61857177]] | [[Eva Ugarte]] | [[Madrid]] | 1983-12-14 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Eva Ugarte (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1906 | [[:d:Q61874912|Q61874912]] | [[Josefina Romo Arregui]] | [[Madrid]] | 1909 | [[Madrid]] | 1979 | |- | style='text-align:right'| 1907 | [[:d:Q61927403|Q61927403]] | [[Marta Ortega Gallego]] | [[Madrid]] | 1997-02-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1908 | [[:d:Q61935781|Q61935781]] | [[Clara Ramas San Miguel]] | [[Madrid]] | 1986-05-08 | | | [[Ficheiro:Clara Ramas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1909 | [[:d:Q61983144|Q61983144]] | [[Carmen Pérez-Llorca]] | [[Madrid]] | 1971-12-07 | | | [[Ficheiro:(Carmen Pérez-Llorca) Primera sesión del debate de investidura de Esperanza Aguirre (madrid.org) (2) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1910 | [[:d:Q61985055|Q61985055]] | [[María Isabel Peces-Barba]] | [[Madrid]] | 1948-06-13 | | | [[Ficheiro:(Mª Isabel Peces Barba) La alcaldesa, en el homenaje a Peces-Barba (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1911 | [[:d:Q61994855|Q61994855]] | [[Silvia Saavedra]] | [[Madrid]] | 1977 | | | [[Ficheiro:(Silvia Saavedra) Clausura de las II Jornadas sobre descentralización y reequilibrio territorial de Madrid 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1912 | [[:d:Q62023196|Q62023196]] | [[Marta Gómez Lahoz]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:(Marta Gómez Lahoz) Madrid estrena un espacio cultural diseñado expresamente para niñas, niños y adolescentes 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1913 | [[:d:Q62023734|Q62023734]] | [[Sofía Val]] | [[Madrid]] | 2004-11-14 | | | [[Ficheiro:Val, Jepsen - 2019 Junior Worlds - 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1914 | [[:d:Q62107122|Q62107122]] | [[Rosario del Olmo]] | [[Madrid]] | 1904 | [[Madrid]] | 2000 | |- | style='text-align:right'| 1915 | [[:d:Q62129187|Q62129187]] | [[Isabel de la Calle]] | [[Madrid]] | 1875 | [[Barcelona]] | 1957-02-03 | [[Ficheiro:Conservatori femení 5. Orquestra Femenina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1916 | [[:d:Q62129833|Q62129833]] | [[Matilde Moliner Ruiz]] | [[Madrid]] | 1904 | [[Madrid]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 1917 | [[:d:Q62395214|Q62395214]] | [[Cristina Moreno]] | [[Madrid]] | 1973-06-09 | | | [[Ficheiro:(Cristina Moreno) Higueras propone instalar una oficina municipal de atención a las personas desahuciadas en los Juzgados.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1918 | [[:d:Q62573165|Q62573165]] | [[Iria G. Parente]] | [[Madrid]] | 1993-06-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1919 | [[:d:Q62591710|Q62591710]] | [[Mónica García Gómez]] | [[Madrid]] | 1974-01-16 | | | [[Ficheiro:Mónica García Gómez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1920 | [[:d:Q62606927|Q62606927]] | [[Sandra Bernardo]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:De la poesía a la música de raíz, sonidos de la segunda noche de San Isidro 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1921 | [[:d:Q62648137|Q62648137]] | [[Alma Tapia]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1906 | [[Cidade de México]] | 1993-10-23 | [[Ficheiro:1929-01-01, Estampa, Las redactoras y colaboradoras de Estampa (cropped) Alma Tapia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1922 | [[:d:Q62839531|Q62839531]] | [[Juana Escabias]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Juana Escabias 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1923 | [[:d:Q63042313|Q63042313]] | [[Astrid Gil-Casares]] | [[Madrid]] | 1973-02-16 | | | |- | style='text-align:right'| 1924 | [[:d:Q63046485|Q63046485]] | [[Zenib Laari]] | [[Madrid]] | 1994 | | | [[Ficheiro:(Zenib Laari Inoune) Madrid, agradecida con las personas y asociaciones que contribuyen a mejorar la ciudad (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1925 | [[:d:Q63077482|Q63077482]] | [[Pilar González Casado]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 1926 | [[:d:Q63110754|Q63110754]] | [[Miriam Gutiérrez]] | [[Madrid]]<br/>[[Torrejón de Ardoz]] | 1983-02-21 | | | [[Ficheiro:La campeona de boxeo Miriam Gutiérrez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1927 | [[:d:Q63120044|Q63120044]] | [[Lucía de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1994 | | | |- | style='text-align:right'| 1928 | [[:d:Q63144449|Q63144449]] | [[Paula Sainz-Pardo]] | [[Madrid]] | 1990-02-06 | | | [[Ficheiro:Paula Sainz Pardo estudio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1929 | [[:d:Q63283517|Q63283517]] | [[Violeta Assiego]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 1930 | [[:d:Q63283574|Q63283574]] | [[Mili Hernández]] | [[Madrid]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Mili Hernández 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1931 | [[:d:Q63382802|Q63382802]] | [[Elvira Gutiérrez Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1950-01-08 | [[Asturias]] | 2016-08-05 | |- | style='text-align:right'| 1932 | [[:d:Q63435574|Q63435574]] | [[Isabel Elbal]] | [[Madrid]] | 1969 | | | [[Ficheiro:Declaració de Quim Torra al TSJC 190515 25271 dc (47867565151) (Isabel Elbal cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1933 | [[:d:Q63437804|Q63437804]] | [[María de la Concepción Pignatelli de Aragón]] | [[Madrid]] | 1824-07-04 | | 1859-06-27 | [[Ficheiro:1853-1860, Blasón de España, libro de oro de su nobleza, parte primera, casa real y Grandeza de España, María de la Concepción Pignatelli de Gonzaga (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1934 | [[:d:Q63579546|Q63579546]] | [[Margarita Ucelay]] | [[Madrid]] | 1916-05-05 | | 2014-07-07 | [[Ficheiro:Margarita Ucelay Maortua~2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1935 | [[:d:Q63670787|Q63670787]] | [[María Dolores Cabezudo]] | [[Madrid]] | 1938 | | | [[Ficheiro:2019-05-09, Toledo, Medallas al Mérito en la Investigación y en la Educación Universitaria - 33933630378 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1936 | [[:d:Q63792209|Q63792209]] | [[Leonor Pérez Pita]] | [[Madrid]] | 1940-04-09 | | 2019-03-13 | |- | style='text-align:right'| 1937 | [[:d:Q63822749|Q63822749]] | [[Silvia Lucena]] | [[Tres Cantos]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 1938 | [[:d:Q63862107|Q63862107]] | [[María de la Cabeza Ruiz Solás]] | [[Madrid]] | 1970-09-13 | | | [[Ficheiro:Comisión de Políticas Integrales de la Discapacidad (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1939 | [[:d:Q63862138|Q63862138]] | [[Carla Toscano de Balbín]] | [[Madrid]] | 1977-11-14 | | | [[Ficheiro:Carla Toscano - VOX.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1940 | [[:d:Q63862161|Q63862161]] | [[Mercedes Pérez Merino]] | [[Madrid]] | 1960-11-18 | | | [[Ficheiro:(Mercedes Pérez Merino).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1941 | [[:d:Q63863082|Q63863082]] | [[Almudena Negro]] | [[Madrid]] | 1969-10-14 | | | [[Ficheiro:Almudena Negro Konrad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1942 | [[:d:Q63945501|Q63945501]] | [[Margarita de la Pisa Carrión]] | [[Madrid]] | 1975-09-19 | | | [[Ficheiro:Margarita de la Pisa Carrión (2021) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1943 | [[:d:Q64005566|Q64005566]] | [[Mayte Alguacil]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 1944 | [[:d:Q64086790|Q64086790]] | [[Josefa Callao Mínguez]] | [[Madrid]] | 1907-06-14 | [[Cidade de México]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 1945 | [[:d:Q64094738|Q64094738]] | [[Isabel Benjumea]] | [[Madrid]] | 1982-09-05 | | | [[Ficheiro:1719328297379 20240625 BENJUMEA BENJUMEA Isabel ES 014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1946 | [[:d:Q64156997|Q64156997]] | [[Paloma Román Marrugán]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Paloma Román.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1947 | [[:d:Q64211056|Q64211056]] | [[Miriam Rabaneda]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Miriam Rabaneda 2015, candidata PP Madrid en Pinto (5570210627) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1948 | [[:d:Q64223521|Q64223521]] | [[Isabel Vigiola]] | [[Madrid]] | 1930 | [[Madrid]] | 2022-05-28 | [[Ficheiro:(Isabel Vigiola) Madrid rinde homenaje a Mingote en su centenario con una exposición en el Museo de la Ciudad.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1949 | [[:d:Q64349633|Q64349633]] | [[Malika Embarek]] | [[Madrid]] | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 1950 | [[:d:Q64409726|Q64409726]] | [[Isabel Moreno Muñoz]] | [[Madrid]] | 1992 | | | [[Ficheiro:(Isabel Moreno) Premios ¡Bravo! 2018.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1951 | [[:d:Q64424584|Q64424584]] | [[Rocío Albert López-Ibor]] | [[Madrid]] | 1971-09-07 | | | [[Ficheiro:(Rocío Albert López-Ibor) Ana Camíns presenta el coloquio "Acelera Madrid empresas y empleo" con Engracia Hidalgo, Daniel Lacalle, Rocio Albert y Manuel Llamas. (45100868745) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1952 | [[:d:Q64563591|Q64563591]] | [[Martina García (Q64563591)|Martina García]] | [[Colmenar de Oreja (Q24012755)|Colmenar de Oreja]] | 1814-07-25 | | 1882-07-27 | [[Ficheiro:La Martina, Ulpiano Checa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1953 | [[:d:Q64569705|Q64569705]] | [[Raquel López Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1972-05-15 | | | [[Ficheiro:(Raquel López) Por cuarto año consecutivo el Ayuntamiento reduce el tipo impositivo a aplicar en el IBI (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1954 | [[:d:Q64604852|Q64604852]] | [[Inés Jiménez Lumbreras]] | [[Madrid]] | 1915 | [[Sant Adrià de Besòs]] | 1940-11-13 | |- | style='text-align:right'| 1955 | [[:d:Q64605759|Q64605759]] | [[María de los Ángeles López Roberts]] | [[Madrid]] | 1902 | [[Madrid]] | 1973 | |- | style='text-align:right'| 1956 | [[:d:Q64708109|Q64708109]] | [[Carolina Pulido]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:(Carolina Pulido) Aniorte inaugura el primer centro 24 horas para víctimas de violencia sexual en España (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1957 | [[:d:Q64711328|Q64711328]] | [[Pilar Perea]] | [[Madrid]] | 1969 | | | [[Ficheiro:(Pilar Perea) DAM, la excelencia pedagógica artística al alcance de la ciudadanía (01) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1958 | [[:d:Q64728080|Q64728080]] | [[Elia Martínez-Fernández Torregrosa-Salazar]] | [[Madrid]] | 1931 | | | |- | style='text-align:right'| 1959 | [[:d:Q64733019|Q64733019]] | [[Roberta de Orleans]] | [[Palacio Real de Madrid]] | 1890-03-12 | [[Palacio Real de Madrid]] | 1890-03-12 | |- | style='text-align:right'| 1960 | [[:d:Q64759163|Q64759163]] | [[Amparo Brime]] | [[Madrid]] | 1890 | | 1953 | |- | style='text-align:right'| 1961 | [[:d:Q64761653|Q64761653]] | [[Catalina Martin-Chico]] | [[Madrid]] | 1969 | | | [[Ficheiro:CATALINA MARTIN CHICO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1962 | [[:d:Q64762766|Q64762766]] | [[Begoña Vargas]] | [[Madrid]] | 1999-12-18 | | | [[Ficheiro:Begoña Vargas, XIV Premis Gaudí (2022) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1963 | [[:d:Q64827274|Q64827274]] | [[Matilde Eiroa San Francisco]] | [[Madrid]] | 1960-10-02 | | | [[Ficheiro:(M. Eiroa) 6ª Sessió. Memòria i transmissió.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1964 | [[:d:Q64851176|Q64851176]] | [[Estíbaliz Martyn]] | [[Madrid]] | 1993 | | | [[Ficheiro:(Estíbaliz Martín) Concierto de Plácido Domingo con motivo del Año Jubilar Mariano (7-06-2019).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1965 | [[:d:Q64933974|Q64933974]] | [[Lidia Rodríguez Encabo]] | [[Alcalá de Henares]] | | | | [[Ficheiro:K1PL Berlin 2018-09-16 Victory ceremony 155 (Lidia Rodríguez Encabo).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1966 | [[:d:Q65015736|Q65015736]] | [[María Pilar Gallástegui]] | [[Madrid]] | 1908 | [[Madrid]] | 1986 | |- | style='text-align:right'| 1967 | [[:d:Q65031050|Q65031050]] | [[Sofía Landaluce y Melgarejo]] | [[Madrid]] | 1973-11-23 | | | |- | style='text-align:right'| 1968 | [[:d:Q65161454|Q65161454]] | [[Almudena Alberca]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 1969 | [[:d:Q65161883|Q65161883]] | [[Isabel Gómez-Acebo]] | [[Madrid]] | 1940-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1970 | [[:d:Q65162227|Q65162227]] | [[Ana de San Jerónimo]] | [[Madrid]] | 1696 | [[Granada]] | 1771-11-11 | |- | style='text-align:right'| 1971 | [[:d:Q65162688|Q65162688]] | [[María Belén Carro]] | [[Madrid]] | 1999-03-05 | | | |- | style='text-align:right'| 1972 | [[:d:Q65166485|Q65166485]] | [[María Ortega Gálvez]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:María Ortega.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1973 | [[:d:Q65174169|Q65174169]] | [[Maria Luisa Suarez Roldan]] | [[Madrid]] | 1920-09-09 | [[Madrid]] | 2019-01-04 | |- | style='text-align:right'| 1974 | [[:d:Q65275307|Q65275307]] | [[María Bores]] | [[Madrid]] | 1997-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 1975 | [[:d:Q65275311|Q65275311]] | [[María Isabel Blanco Llamas]] | [[Madrid]] | 1972-08-19 | | | [[Ficheiro:(Isabel Blanco Llamas) La consejera de Familia, Isabel Blanco, responde a las preguntas de actualidad de los periodistas (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1976 | [[:d:Q65364049|Q65364049]] | [[Pilar Landeira Guerrero]] | [[Madrid]] | 1959-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 1977 | [[:d:Q65596131|Q65596131]] | [[María Gómez]] | [[Madrid]] | 1987-02-16 | | | [[Ficheiro:María Gómez García de la Banda.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1978 | [[:d:Q65658626|Q65658626]] | [[Vanesa Barberá Martínez]] | [[Madrid]] | 1981-11-30 | | | |- | style='text-align:right'| 1979 | [[:d:Q65802762|Q65802762]] | [[Casilda Figueroa y Alonso-Martínez]] | [[Madrid]] | 1889-06-24 | [[Madrid]] | 1983-03-04 | [[Ficheiro:1909-06-23, Actualidades, Boda de la hija del conde de Romanones, Alba (cropped) Casilda Figueroa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1980 | [[:d:Q65943258|Q65943258]] | [[Adelaida Crooke y Guzmán]] | [[Madrid]] | 1863-11-20 | [[París]] | 1918-01-17 | [[Ficheiro:Un estudio, de Adela Crooke.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1981 | [[:d:Q65954937|Q65954937]] | [[Infanta María Teresa of Spain]] | [[Madrid]] | 1828-11-16 | [[Madrid]] | 1829-11-03 | |- | style='text-align:right'| 1982 | [[:d:Q66023110|Q66023110]] | [[María Cristina Muñoz y Borbón]] | [[Palacio Real de Madrid]] | 1840-04-19 | [[calle del Tutor]] | 1921-12-20 | [[Ficheiro:Maria Cristina Muñoz, marquesa de la Isabela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1983 | [[:d:Q66059680|Q66059680]] | [[Cristina Pol García]] | [[Madrid]] | 1893-07-24 | [[A Coruña]] | 1976-09-23 | |- | style='text-align:right'| 1984 | [[:d:Q66309723|Q66309723]] | [[María del Carmen González]] | [[Madrid]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 1985 | [[:d:Q66369873|Q66369873]] | [[Marisa Maza]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 1986 | [[:d:Q66372257|Q66372257]] | [[Margot Estévez]] | [[Madrid]] | 1968-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1987 | [[:d:Q66441146|Q66441146]] | [[Manuela Hervás]] | [[Madrid]] | 1972-01-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1988 | [[:d:Q66480525|Q66480525]] | [[Ruth Rollán]] | [[Madrid]] | 1977-05-14 | | | |- | style='text-align:right'| 1989 | [[:d:Q66490632|Q66490632]] | [[Sonia Fraguas]] | [[Madrid]] | 1977-11-20 | | | |- | style='text-align:right'| 1990 | [[:d:Q66490633|Q66490633]] | [[Cristina Fraguas]] | [[Madrid]] | 1976-07-08 | | | |- | style='text-align:right'| 1991 | [[:d:Q66517156|Q66517156]] | [[María Ramírez]] | [[Madrid]] | 1977-10-03 | | | [[Ficheiro:(María Ramírez) María Ramírez y Eduardo Suárez- “Hay un espacio enorme para hacer las cosas de otra manera”.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1992 | [[:d:Q66603955|Q66603955]] | [[María Pastor Valdés]] | [[Madrid]] | 1985-03-28 | | | [[Ficheiro:(María Pastor) Maria Pastor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1993 | [[:d:Q66604808|Q66604808]] | [[Diana Plaza]] | [[Madrid]] | 1981-06-12 | | | |- | style='text-align:right'| 1994 | [[:d:Q66606320|Q66606320]] | [[Gemma Paz]] | [[Madrid]] | 1981-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 1995 | [[:d:Q66660303|Q66660303]] | [[Mary De Bunsen]] | [[Madrid]] | 1910-05-29 | ''[[:d:Q661619|Q661619]]'' | 1982-06 | |- | style='text-align:right'| 1996 | [[:d:Q66661047|Q66661047]] | [[Rocío De Meer Méndez]] | [[Madrid]] | 1989-12-26 | | | [[Ficheiro:Rocío de Meer (48917495118) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1997 | [[:d:Q66685082|Q66685082]] | [[Ana Salas Lozano]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:Ana Salas Lozano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 1998 | [[:d:Q66686006|Q66686006]] | [[Elena Salvador]] | [[Madrid]] | 1979-05-15 | | | |- | style='text-align:right'| 1999 | [[:d:Q66691521|Q66691521]] | [[Nuria García]] | [[Madrid]] | 1973-03-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2000 | [[:d:Q66691780|Q66691780]] | [[Silvia Martínez]] | [[Madrid]] | 1974-09-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2001 | [[:d:Q66692066|Q66692066]] | [[Virginia Navarro]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2002 | [[:d:Q66735974|Q66735974]] | [[Jennifer Pedro de Blas]] | [[Leganés]] | 1990-07-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2003 | [[:d:Q66746499|Q66746499]] | [[Rosana Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1961 | | | [[Ficheiro:2019-07-08, Consejeros del Gobierno de Castilla-La Mancha, Rosana Rodríguez, DSC 7682.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2004 | [[:d:Q66763366|Q66763366]] | [[Alejandra Torres-Quevedo]] | [[Madrid]] | 1999-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2005 | [[:d:Q66766817|Q66766817]] | [[Yolanda Valdeolivas García]] | [[Madrid]] | 1963-08-04 | | | [[Ficheiro:Yolanda Valdeolivas García.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2006 | [[:d:Q66776854|Q66776854]] | [[Pilar Lage Bobadilla]] | [[Madrid]] | 1906 | | 20th century | |- | style='text-align:right'| 2007 | [[:d:Q66789546|Q66789546]] | [[Mercedes Gómez]] | [[Madrid]] | 1966-04-01 | | | [[Ficheiro:(Mercedes Gómez) 20190729 0037 Consejería Desarrollo Sostenible (48404095632) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2008 | [[:d:Q66990833|Q66990833]] | [[Ana Alvargonzalez]] | [[Madrid]] | 1962-09-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2009 | [[:d:Q67017922|Q67017922]] | [[Concha Chapa]] | [[Madrid]] | 1974 | | | [[Ficheiro:(Concha Chapa) Fuentes traslada tranquilidad a los vecinos de Villaverde ante la implantación de la plataforma logística 05 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2010 | [[:d:Q67069310|Q67069310]] | [[Belén Iglesias]] | [[Madrid]] | 1996-07-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2011 | [[:d:Q67140166|Q67140166]] | [[Joana Sainz]] | [[Madrid]] | 1989 | [[Las Berlanas]] | 2019-09-01 | |- | style='text-align:right'| 2012 | [[:d:Q67142931|Q67142931]] | [[Victoria Cristóbal]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:(Victoria Cristóbal) Agustín Juárez, Francisco Granados, Victoria Cristóbal y Pablo Casado (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2013 | [[:d:Q67391090|Q67391090]] | [[Paloma Fernández Gomá]] | [[Madrid]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 2014 | [[:d:Q67407228|Q67407228]] | [[Paquita Núñez]] | [[Madrid]] | 1944 | | 2019-06-15 | |- | style='text-align:right'| 2015 | [[:d:Q67456575|Q67456575]] | [[Marina Logares]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Marina Logares.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2016 | [[:d:Q67494392|Q67494392]] | [[Adelaida Las Santas]] | [[Villarejo de Salvanés]] | 1918-07-22 | [[Madrid]] | 2006-11-15 | |- | style='text-align:right'| 2017 | [[:d:Q67504217|Q67504217]] | [[Aroa Moreno Durán]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Aroa Moreno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2018 | [[:d:Q67525141|Q67525141]] | [[Rosa Rey]] | [[Madrid]] | 1892-09-04 | | 1969-04-07 | |- | style='text-align:right'| 2019 | [[:d:Q67666809|Q67666809]] | [[Lucrecia Feduchi Benlliure]] | [[Madrid]] | 1930 | [[Madrid]] | 1998 | |- | style='text-align:right'| 2020 | [[:d:Q67806106|Q67806106]] | [[Beatriz Argüello]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:BeatrizArguello2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2021 | [[:d:Q68639095|Q68639095]] | [[Garazi Hach Embarek]] | [[Madrid]] | 1978-10-30 | | | [[Ficheiro:Garazi Hach Embarek. Ekintzailea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2022 | [[:d:Q69050613|Q69050613]] | [[Estrella Rausell Tamayo]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2023 | [[:d:Q69904113|Q69904113]] | [[Julia Manzanal Pérez]] | [[Madrid]] | 1915-02-18 | [[Madrid]] | 2012-02-15 | |- | style='text-align:right'| 2024 | [[:d:Q70783589|Q70783589]] | [[Josefina de Silva y de Velasco]] | [[Madrid]] | 1929-11-16 | [[Medina de Pomar]] | 2015-07-13 | |- | style='text-align:right'| 2025 | [[:d:Q70784876|Q70784876]] | [[Marta de Nevares]] | [[Madrid]] | 1591 | [[Madrid]] | 1632 | |- | style='text-align:right'| 2026 | [[:d:Q70881257|Q70881257]] | [[Vera Barón]] | [[Madrid]] | 2004-08-05 | | | [[Ficheiro:UEC Trial 2024 - Vera Baron 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2027 | [[:d:Q70881353|Q70881353]] | [[María Portolés]] | [[Madrid]] | 2002 | | | [[Ficheiro:María Portolés.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2028 | [[:d:Q71047112|Q71047112]] | [[Ana Tudela]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2029 | [[:d:Q71170903|Q71170903]] | [[Solange Aumaitre]] | [[Madrid]] | 1951 | | | |- | style='text-align:right'| 2030 | [[:d:Q71333069|Q71333069]] | [[Alicia Fernández (Q71333069)|Alicia Fernández]] | [[Madrid]] | 1973-11-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2031 | [[:d:Q71429706|Q71429706]] | [[Amaya Fernández Pozuelo]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2032 | [[:d:Q71979315|Q71979315]] | [[Henar Álvarez]] | [[Madrid]] | 1984-09-15 | | | [[Ficheiro:Henar Álvarez 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2033 | [[:d:Q72048847|Q72048847]] | [[Rosy de Valenzuela]] | [[Madrid]] | 1928 | | | |- | style='text-align:right'| 2034 | [[:d:Q72185690|Q72185690]] | [[Silvia Sanz Torre]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2035 | [[:d:Q72728624|Q72728624]] | [[Gloria Zamacois]] | [[Madrid]] | 1897-09-27 | [[Miguel Hidalgo (Q1832732)|Miguel Hidalgo]] | 1946-08-06 | [[Ficheiro:1929-01-01, Estampa, Las redactoras y colaboradoras de Estampa (cropped) Gloria Zamacois.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2036 | [[:d:Q72939487|Q72939487]] | [[Clara Pardo Gil]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2037 | [[:d:Q73172179|Q73172179]] | [[Amara Carmona Camacho]] | [[Madrid]] | 1977-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2038 | [[:d:Q73382951|Q73382951]] | [[Milagros Salvador]] | [[Madrid]] | 1941 | | | [[Ficheiro:Milagros Salvador.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2039 | [[:d:Q73717012|Q73717012]] | [[Elvira González]] | [[Comunidade de Madrid]] | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 2040 | [[:d:Q74579100|Q74579100]] | [[Mireia Borrás Pabón]] | [[Madrid]] | 1986-10-14 | | | [[Ficheiro:20220630 Pleno - 52184291964 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2041 | [[:d:Q74600327|Q74600327]] | [[Ana Herrero]] | [[Madrid]] | 1956-07-25<br/>1955-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2042 | [[:d:Q74729983|Q74729983]] | [[Meli Suárez]] | [[Madrid]] | 1954-12-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2043 | [[:d:Q74736078|Q74736078]] | [[Conchi Navío]] | [[Madrid]] | 1956-09-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2044 | [[:d:Q74749198|Q74749198]] | [[Elvira Gras]] | [[Madrid]] | 1959-03-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2045 | [[:d:Q74863016|Q74863016]] | [[Teté Ruiz]] | [[Madrid]] | 1965-05-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2046 | [[:d:Q74881084|Q74881084]] | [[Maria Teresa Romero]] | [[Madrid]] | 1930-09-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2047 | [[:d:Q75045110|Q75045110]] | [[Joaquina Comella]] | [[Madrid]] | 1778 | [[Madrid]] | 1800-11-25 | |- | style='text-align:right'| 2048 | [[:d:Q75275680|Q75275680]] | [[Princess Miriam, Princess Ghazi of Jordan]] | [[Madrid]] | 1963-09-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2049 | [[:d:Q75286631|Q75286631]] | [[Margarida María de Austria]] | [[Real Alcázar de Madrid]] | 1621-08-14 | [[Real Alcázar de Madrid]] | 1621-08-16 | |- | style='text-align:right'| 2050 | [[:d:Q75286634|Q75286634]] | [[Margarida María Catarina de Austria]] | [[Madrid]] | 1623-11-25 | [[Madrid]] | 1623-12-22 | |- | style='text-align:right'| 2051 | [[:d:Q75286635|Q75286635]] | [[María Uxía de Austria]] | [[Real Alcázar de Madrid]] | 1625-11-21 | [[Real Alcázar de Madrid]] | 1627-07-21 | |- | style='text-align:right'| 2052 | [[:d:Q75286636|Q75286636]] | [[Sabela María Tareixa de Austria]] | [[Madrid]] | 1627-10-30 | [[Madrid]] | 1627-10-31 | |- | style='text-align:right'| 2053 | [[:d:Q75286644|Q75286644]] | [[María Ambrosia de Austria]] | [[Madrid]] | 1655-12-07 | [[Madrid]] | 1655-12-20 | |- | style='text-align:right'| 2054 | [[:d:Q75317568|Q75317568]] | [[Teresa Urquijo y Moreno]] | [[Madrid]] | 1996-10-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2055 | [[:d:Q75318327|Q75318327]] | [[Isabel de Silva y Carvajal]] | [[Madrid]] | 1880-05-03 | [[Madrid]] | 1980-02-08 | [[Ficheiro:Isabel de Silva y Carvajal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2056 | [[:d:Q75344118|Q75344118]] | [[Elena Vanessa Martínez Sánchez]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2057 | [[:d:Q75360071|Q75360071]] | [[Sol FitzJames-Stuart y Falcó]] | [[Madrid]] | 1880-01-08 | [[Madrid]] | 1962-03-04 | |- | style='text-align:right'| 2058 | [[:d:Q75363853|Q75363853]] | [[Simoneta Gómez-Acebo]] | [[Madrid]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2059 | [[:d:Q75420746|Q75420746]] | [[María del Pilar Osorio y Gutiérrez de Los Ríos]] | [[Madrid]] | 1829-12-10 | ''[[:d:Q2144587|Q2144587]]'' | 1921-09-01 | |- | style='text-align:right'| 2060 | [[:d:Q75726369|Q75726369]] | [[Ángeles Moreno Bau]] | [[Madrid]] | 1968 | | | [[Ficheiro:La diplomática Ángeles Moreno Bau. Ángela Martín-Retortillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2061 | [[:d:Q75732883|Q75732883]] | [[Lucía León]] | [[Madrid]] | 1997-08-13 | | | [[Ficheiro:Lucia Leon (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2062 | [[:d:Q75986181|Q75986181]] | [[Victoria Eugenia]] | [[Madrid]] | 1933 | | 2024-07-31 | |- | style='text-align:right'| 2063 | [[:d:Q76236145|Q76236145]] | [[Ana Fernández de Henestrosa y Gayoso de Los Cobos]] | [[Madrid]] | 1879-03-30 | [[Donostia]] | 1938-09-11 | |- | style='text-align:right'| 2064 | [[:d:Q76372082|Q76372082]] | [[Eva Gancedo]] | [[Madrid]] | 1958-12-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2065 | [[:d:Q76536557|Q76536557]] | [[Rosa María Huertas Gómez]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2066 | [[:d:Q76823156|Q76823156]] | [[Irene Ferreiro]] | [[Madrid]] | 2001-05-04 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Irene Ferreiro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2067 | [[:d:Q76823634|Q76823634]] | [[María José Sevilla]] | [[Madrid]] | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2068 | [[:d:Q77035465|Q77035465]] | [[Blanca Munoz]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2069 | [[:d:Q77329353|Q77329353]] | [[Paloma Martín Martín]] | [[Madrid]] | 1970-08-08 | | | [[Ficheiro:(Paloma Martín Martín) Díaz Ayuso asegura que la violencia contra la mujer es “inaceptable e inasumible” (49123639543) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2070 | [[:d:Q77849178|Q77849178]] | [[Nuria Enguita]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Nuria Enguita Mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2071 | [[:d:Q78024034|Q78024034]] | [[Carlota Pereda]] | [[Madrid]] | 1975-01-12 | | | [[Ficheiro:Carlota Pereda-Premios Goya 2019 - Mejor Cortometraje de Ficción (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2072 | [[:d:Q78063675|Q78063675]] | [[Blanca de Igual]] | [[Madrid]] | 1880-11-08 | [[Málaga]] | 1950-01-24 | [[Ficheiro:1927-02-19, La Nación, Las mujeres en el Ayuntamiento, Lo que hacen y lo que pueden hacer, Vizcondesa de Llanteno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2073 | [[:d:Q78780452|Q78780452]] | [[Irene Arcos]] | [[Madrid]] | 1981-07-25 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Irene Arcos 02 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2074 | [[:d:Q78781930|Q78781930]] | [[María de Nati]] | [[Madrid]] | 1997-06-11 | | | [[Ficheiro:Goyas 2023 - María de Nati (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2075 | [[:d:Q79097626|Q79097626]] | [[Dolores Ruiz Berdún]] | [[Madrid]] | 1964-11-09 | | | [[Ficheiro:Dolores Ruiz Berdún (RPS 30-06-2025) retrato.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2076 | [[:d:Q79851014|Q79851014]] | [[Manuela Fernández Pérez]] | [[Madrid]] | 1927-04-11 | [[Sevilla]] | 2017-01-08 | |- | style='text-align:right'| 2077 | [[:d:Q80565027|Q80565027]] | [[Begoña Lolo Herranz]] | [[Madrid]] | 1958-09-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2078 | [[:d:Q80585221|Q80585221]] | [[Tania Moreno Matveeva]] | [[Valdemorillo]] | 2002-01-29 | | | [[Ficheiro:Beach volleyball at the 2018 Summer Youth Olympics – Girls Quarterfinals – ESP vs USA 0044.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2079 | [[:d:Q81200300|Q81200300]] | [[Isabel López Calzada]] | [[Madrid]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 2080 | [[:d:Q81212709|Q81212709]] | [[María Teresa Sáez]] | [[Madrid]] | 1949-06-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2081 | [[:d:Q81625974|Q81625974]] | [[Mónica Ramos Toro]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Mónica Ramos Toro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2082 | [[:d:Q81729163|Q81729163]] | [[Carmen Meneses-Falcón]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2083 | [[:d:Q81809460|Q81809460]] | [[Carlota Rosales Martínez de Pedrosa]] | [[Madrid]] | 1872-10-25 | [[Madrid]] | 1958-08-04 | |- | style='text-align:right'| 2084 | [[:d:Q81901127|Q81901127]] | [[Valeria Ansoleaga]] | [[Madrid]] | 2005-04-04 | | | [[Ficheiro:2020-01-11 Ice hockey at the 2020 Winter Youth Olympics – Women's 3x3 mixed tournament – Preliminary round – Black vs. Red (Martin Rulsch) 47 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2085 | [[:d:Q83432331|Q83432331]] | [[Matilde Calvo Rodero]] | [[Madrid]] | 1899 | | 1982 | |- | style='text-align:right'| 2086 | [[:d:Q83555782|Q83555782]] | [[María Teresa La Porte]] | [[Madrid]] | 1961-09-18 | [[Pamplona]] | 2020-01-14 | [[Ficheiro:MTLaPorte.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2087 | [[:d:Q83737578|Q83737578]] | [[Tamara Nsue]] | [[Madrid]] | 1993-07-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2088 | [[:d:Q84316322|Q84316322]] | [[Maria Escarmiento]] | [[Madrid]] | 1991-10-13 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Maria Escarmiento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2089 | [[:d:Q84352812|Q84352812]] | [[Dunia Rodríguez]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2090 | [[:d:Q84430079|Q84430079]] | [[Rosario Lacy]] | [[Madrid]] | 1891 | [[Madrid]] | 1954 | |- | style='text-align:right'| 2091 | [[:d:Q84569914|Q84569914]] | [[Suzy Deguez]] | [[Madrid]] | 1872-08-13 | | 1970-09-28 | [[Ficheiro:Suzy deguez portret.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2092 | [[:d:Q84572923|Q84572923]] | [[Inés Blake Tovar de Román]] | [[Madrid]] | 1790-08-08 | | 1866-03-06 | [[Ficheiro:Inés Blake.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2093 | [[:d:Q84593902|Q84593902]] | [[Gloria Sánchez Martín]] | [[Madrid]] | 1959-05-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2094 | [[:d:Q84723359|Q84723359]] | [[Patricia Montilla Cárdenas]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 1992-08-07 | | | [[Ficheiro:Patri Montilla1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2095 | [[:d:Q84768932|Q84768932]] | [[María Romero]] | [[Madrid]] | 1992 | | | |- | style='text-align:right'| 2096 | [[:d:Q84770340|Q84770340]] | [[Adela Larra]] | [[Madrid]] | 1833-01-12 | | | [[Ficheiro:AdelaLarra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2097 | [[:d:Q85175189|Q85175189]] | [[Emilia Landaluce]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2098 | [[:d:Q85336497|Q85336497]] | [[Mari Prado de la Mata]] | [[Madrid]] | 1952 | | | [[Ficheiro:(María Prado de la Mata) IU Villaverde. Acto Público 28 abril 2015 en defensa de los Servicios Públicos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2099 | [[:d:Q85431010|Q85431010]] | [[María de Corral]] | [[Madrid]] | 1940 | | | |- | style='text-align:right'| 2100 | [[:d:Q85865995|Q85865995]] | [[Mercedes Águeda Villar]] | [[Madrid]] | 1945 | | | |- | style='text-align:right'| 2101 | [[:d:Q85866567|Q85866567]] | [[Clara Carvajal]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Retrato Clara Carvajal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2102 | [[:d:Q85874288|Q85874288]] | [[Marta Pérez Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1965-11-16 | | | [[Ficheiro:Marta Pérez Ibáñez 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2103 | [[:d:Q85876011|Q85876011]] | [[Paloma Escola]] | [[Madrid]] | 1948-05-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2104 | [[:d:Q85877863|Q85877863]] | [[Soledad Varela Ortega]] | [[Madrid]] | 1945-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2105 | [[:d:Q86211738|Q86211738]] | [[Alicia Girón García]] | [[Madrid]] | 1938 | | 2020-02-23 | |- | style='text-align:right'| 2106 | [[:d:Q86351632|Q86351632]] | [[Cristina Aranda]] | [[Madrid]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2107 | [[:d:Q86536656|Q86536656]] | [[María Paz García-Vera]] | [[Madrid]] | 1964 | | | [[Ficheiro:María Paz García Vera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2108 | [[:d:Q86698379|Q86698379]] | [[María de la Purificación de la Aldea y Ruiz de Castañeda]] | [[Madrid]] | 1889-08-10 | [[Barcelona]] | 1976-06-17 | |- | style='text-align:right'| 2109 | [[:d:Q86700621|Q86700621]] | [[Raquel Villaécija]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2110 | [[:d:Q86737237|Q86737237]] | [[Carolina Pecharromán]] | [[Madrid]] | 1969-06-10 | | | [[Ficheiro:Carolina Pecharromán el 16 de abril de 2024 en el Ateneo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2111 | [[:d:Q86838464|Q86838464]] | [[Helena Domínguez del Triunfo]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2112 | [[:d:Q86851433|Q86851433]] | [[Elisabet Gelabert Echániz]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2113 | [[:d:Q87193544|Q87193544]] | [[Josefina Triguero Agudo]] | [[Madrid]] | 1946 | | 2022-12-21 | |- | style='text-align:right'| 2114 | [[:d:Q87343256|Q87343256]] | [[Pilar Ordóñez]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Premios Goya 2020 - Pilar Ordóñez (Cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2115 | [[:d:Q87458212|Q87458212]] | [[Alejandra Palafox]] | [[Madrid]] | 1987-03-17 | | | [[Ficheiro:Alejandra Palafox.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2116 | [[:d:Q87741480|Q87741480]] | [[Teresa Nicolau Parodi]] | [[Madrid]] | 1817 | [[Donostia]] | 1895-08-13 | [[Ficheiro:Museo del Prado - P003304 - La miniaturista Teresa Nicolau Parody.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2117 | [[:d:Q87746050|Q87746050]] | [[Claudia Salas]] | [[Madrid]] | 1994-07-23 | | | [[Ficheiro:Claudia Salas en No hay burlas con el amor Calderón de la Barca Versión Juan Polanco y Karmele Aranburu Dirección Juan Polanco 190718 MC 0434 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2118 | [[:d:Q87816108|Q87816108]] | [[Luisa Lacal de Bracho]] | [[Madrid]] | 1874 | [[Madrid]] | 1962 | [[Ficheiro:Luisa Lacal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2119 | [[:d:Q88178854|Q88178854]] | [[Belén Écija]] | [[Madrid]] | 1994-09-29 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Belén Écija - 2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2120 | [[:d:Q88196612|Q88196612]] | [[Aurora Lezcano]] | [[Madrid]] | 1914-06-06 | [[Madrid]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 2121 | [[:d:Q88223523|Q88223523]] | [[Lourdes de Orduña]] | [[Madrid]] | 1953-03-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2122 | [[:d:Q88272125|Q88272125]] | [[Matilde de Miguel Rubio]] | [[Madrid]] | 1964-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2123 | [[:d:Q88311407|Q88311407]] | [[Montserrat Marin]] | [[Madrid]] | 1968-10-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2124 | [[:d:Q88387765|Q88387765]] | [[Juana Gil Fernández]] | [[Madrid]] | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 2125 | [[:d:Q88575563|Q88575563]] | [[Nieves Cubo Mateo]] | [[Madrid]] | 1991-08-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2126 | [[:d:Q88589249|Q88589249]] | [[Maravillas Espín Sáez]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2127 | [[:d:Q88744428|Q88744428]] | [[Cristina Nevado]] | [[Madrid]] | 1977-03-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2128 | [[:d:Q88769296|Q88769296]] | [[Isabel Sanchez Coello]] | [[Madrid]] | 1564 | [[Madrid]] | 1612-02-06 | |- | style='text-align:right'| 2129 | [[:d:Q88790194|Q88790194]] | [[María Sorolla García]] | [[Madrid]] | 1889-04-13 | [[Madrid]] | 1956-06-19 | [[Ficheiro:Joaquín Sorolla - María en el puerto de Jávea, 1905.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2130 | [[:d:Q88961266|Q88961266]] | [[Myriam Aranda Harandou]] | [[Madrid]] | 2004-01-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2131 | [[:d:Q89065644|Q89065644]] | [[Teresa Riesgo Alcaide]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2132 | [[:d:Q89274941|Q89274941]] | [[Palmira Julia Tello]] | [[Madrid]] | 1920-09-02 | [[Madrid]] | 2016-01-16 | [[Ficheiro:Estampa - Palmira Julia Tello Landeta.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2133 | [[:d:Q89311964|Q89311964]] | [[Arantxa Colchero Aragonés]] | [[Madrid]]<br/>[[México]] | 1970-07-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2134 | [[:d:Q89514425|Q89514425]] | [[Carlota Vizmanos]] | [[Madrid]] | 1987-07-25 | | | [[Ficheiro:InformativoCarlotavizmanosRMTV.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2135 | [[:d:Q89639868|Q89639868]] | [[Ana I Caño-Delgado]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:ANA CAÑO-175 wikipedia2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2136 | [[:d:Q89639905|Q89639905]] | [[Leticia Tarruell]] | [[Madrid]] | 1981-04-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2137 | [[:d:Q89885068|Q89885068]] | [[Silma López]] | [[Madrid]] | 1991-07-03 | | | [[Ficheiro:Silma López.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2138 | [[:d:Q90020461|Q90020461]] | [[Matilde Ribot y Van Halen]] | [[Madrid]] | 1879 | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1958 | |- | style='text-align:right'| 2139 | [[:d:Q90312829|Q90312829]] | [[Tania Abitbol]] | [[Madrid]] | 1965-01-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2140 | [[:d:Q90405597|Q90405597]] | [[Carmen Barrero Aguado]] | [[Madrid]] | 1919 | [[Cemiterio de La Almudena]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2141 | [[:d:Q90405681|Q90405681]] | [[Elena Gil Olaya]] | [[Madrid]] | 1919 | [[Madrid]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2142 | [[:d:Q90405683|Q90405683]] | [[Virtudes González García]] | [[Madrid]] | 1922-08-12 | [[Madrid]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:E7 TNtPXsAIsjqg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2143 | [[:d:Q90407661|Q90407661]] | [[Dionisia Manzanero Salas]] | [[Madrid]] | 1919 | [[Madrid]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:Dionisia-manzanero-salas-27-04-2019.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2144 | [[:d:Q90408026|Q90408026]] | [[Victoria Muñoz García]] | [[Madrid]] | 1921 | [[Madrid]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2145 | [[:d:Q90408118|Q90408118]] | [[Luisa Rodríguez de la Fuente]] | ''[[:d:Q3813738|Q3813738]]'' | 1921 | [[Madrid]] | 1939-08-05 | [[Ficheiro:Monumento a las Trece Rosas en mayo de 2021 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2146 | [[:d:Q90796614|Q90796614]] | [[Sara Jiménez]] | [[Madrid]] | 2001-04-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2147 | [[:d:Q90882043|Q90882043]] | [[Julia León]] | [[Madrid]] | 1945-06-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2148 | [[:d:Q91346637|Q91346637]] | [[Estela Perez-Somarriba]] | [[Madrid]] | 1998-07-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2149 | [[:d:Q91365460|Q91365460]] | [[Ruth Baza]] | [[Madrid]] | 1972-02-29 | | | [[Ficheiro:La escritora y coleccionista Ruth Baza delante de su instalación Memento Mori en FEM 2007 Madrid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2150 | [[:d:Q92357829|Q92357829]] | [[Chony Fuentes]] | [[Madrid]] | 1948-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2151 | [[:d:Q92747316|Q92747316]] | [[Fernanda Monasterio]] | [[Madrid]] | 1920 | [[Madrid]] | 2006 | |- | style='text-align:right'| 2152 | [[:d:Q93125660|Q93125660]] | [[Isidra Quesada y Gutiérrez de los Ríos]] | [[Madrid]] | 1851-08-07 | | 1941-05-16 | [[Ficheiro:1927, La Asamblea Nacional, Isidra Quesada y Gutiérrez de los Ríos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2153 | [[:d:Q93230890|Q93230890]] | [[Ángeles Navarro Peiró]] | [[Madrid]] | 1943 | | | [[Ficheiro:ÁngelesNavarroPeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2154 | [[:d:Q93372064|Q93372064]] | [[Idoia Murga Castro]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 2155 | [[:d:Q93412761|Q93412761]] | [[María Victoria Reyzábal]] | [[Madrid]] | 1944 | | | [[Ficheiro:María Victoria Reyzábal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2156 | [[:d:Q93430234|Q93430234]] | [[Lea Vélez]] | [[Madrid]] | 1970-05-16 | | | [[Ficheiro:Lea Velez 2014b.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2157 | [[:d:Q93433225|Q93433225]] | [[María Dolores Higueras Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1944 | | | |- | style='text-align:right'| 2158 | [[:d:Q93433424|Q93433424]] | [[Pilar Donoso]] | [[Madrid]] | 1967 | [[Santiago de Chile]] | 2011 | |- | style='text-align:right'| 2159 | [[:d:Q93733748|Q93733748]] | [[Mónica Moro]] | [[Madrid]] | 1974 | | | [[Ficheiro:Mónica Moro 2022.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2160 | [[:d:Q93816921|Q93816921]] | [[Elena Jordy]] | [[Madrid]] | 1883-01-04 | [[Valencia]] | 1937-03-07 | [[Ficheiro:1922-12-03, La Novela Teatral, Elena Jordy, Tovar.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2161 | [[:d:Q94575744|Q94575744]] | [[Alicia Gómez]] | [[Madrid]] | 1986-10-22<br/>1986-10-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2162 | [[:d:Q95001585|Q95001585]] | [[Elisa Bracci]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Elisa Bracci en 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2163 | [[:d:Q95141750|Q95141750]] | [[Julia Cruz]] | [[Madrid]] | 1968-10-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2164 | [[:d:Q95395230|Q95395230]] | [[Dolores Saez]] | [[Madrid]] | 1979-01-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2165 | [[:d:Q95476045|Q95476045]] | [[Leire Santos]] | [[Madrid]] | 1979-01-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2166 | [[:d:Q95709430|Q95709430]] | [[Ana Rayo]] | [[Madrid]] | 1971-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2167 | [[:d:Q95729270|Q95729270]] | [[Paulita Pappel]] | [[Madrid]] | 1987-12-13 | | | [[Ficheiro:2022-06-09 re-publica 2022 IMG 5296 by Stepro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2168 | [[:d:Q95755724|Q95755724]] | [[Vera Martínez Mehner]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2169 | [[:d:Q95910731|Q95910731]] | [[Silvia Barrera Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2170 | [[:d:Q96097926|Q96097926]] | [[Belén Sánchez Picorelli]] | [[Madrid]] | 1978-11-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2171 | [[:d:Q96145812|Q96145812]] | [[Amanda Junquera Butler]] | [[Madrid]] | 1898-10-19 | [[Madrid]] | 1986-12-27 | |- | style='text-align:right'| 2172 | [[:d:Q96146600|Q96146600]] | [[Yolanda Villaluenga]] | [[Madrid]] | 1962 | | | [[Ficheiro:Yolanda Villaluenga en interior.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2173 | [[:d:Q96191926|Q96191926]] | [[Concha Hermosilla]] | [[Madrid]] | 1940-12-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2174 | [[:d:Q96212728|Q96212728]] | [[María Micaela Nesbitt y Calleja]] | [[Madrid]] | 1801 | | 19th century | |- | style='text-align:right'| 2175 | [[:d:Q96313796|Q96313796]] | [[Inés Sánchez de Madariaga]] | [[Madrid]] | 1963-11-25 | | | [[Ficheiro:Inés Sánchez de Madariaga en Smart City LATAM Congress, 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2176 | [[:d:Q96323504|Q96323504]] | [[Pampa García Molina]] | [[Madrid]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2177 | [[:d:Q96624446|Q96624446]] | [[Mónica Carabias]] | [[Madrid]] | 1969-11-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2178 | [[:d:Q96625022|Q96625022]] | [[Victoria Martín]] | [[Madrid]] | 1989-11-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2179 | [[:d:Q96625044|Q96625044]] | [[Ana de la Cueva]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Ana de la Cueva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2180 | [[:d:Q96625449|Q96625449]] | [[Ángeles García]] | [[Colmenarejo]] | 1953 | | | |- | style='text-align:right'| 2181 | [[:d:Q96725234|Q96725234]] | [[María Luisa de Gamboa y López de León]] | [[Madrid]] | 1820-10-25 | | 1870-01-14 | [[Ficheiro:Retrato de María Luisa de Gamboa y López de León (Museo Cerralbo, Madrid).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2182 | [[:d:Q96741883|Q96741883]] | [[Samantha Vallejo-Nágera]] | [[Madrid]] | 1969-10-27 | | | [[Ficheiro:Samantha Vallejo-Nágera (born 1969) interviewed by Asociación Adisli in 2014.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2183 | [[:d:Q96749165|Q96749165]] | [[María Rosa Cervera Sardá]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2184 | [[:d:Q96756341|Q96756341]] | [[Belén Bermejo (Q96756341)|Belén Bermejo]] | [[Madrid]] | 1969-09-05 | [[Madrid]] | 2020-06-27 | |- | style='text-align:right'| 2185 | [[:d:Q97041157|Q97041157]] | [[Patricia Portillo]] | [[Madrid]] | 1974-08-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2186 | [[:d:Q97195886|Q97195886]] | [[África Adalia]] | [[Madrid]] | 1995-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2187 | [[:d:Q97463062|Q97463062]] | [[Malena Ortiz]] | [[Madrid]] | 1997-07-16<br/>1997-07-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2188 | [[:d:Q97483844|Q97483844]] | [[Eufrasia de Guzmán]] | [[Torrelaguna]] | 1541 | [[Madrid]] | 1604-08-07 | |- | style='text-align:right'| 2189 | [[:d:Q97606852|Q97606852]] | [[María Dolores de Pablos]] | [[Madrid]] | 1917-02-27 | [[Madrid]] | 1981-12-19 | |- | style='text-align:right'| 2190 | [[:d:Q97625125|Q97625125]] | [[Nuria Coronado Sopeña]] | [[Madrid]] | 1971-06-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2191 | [[:d:Q97668336|Q97668336]] | [[Pilar García]] | [[Madrid]] | 1990-07-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2192 | [[:d:Q97670440|Q97670440]] | [[Paula Andújar Jiménez]] | [[Madrid]] | 1993-07-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2193 | [[:d:Q97670472|Q97670472]] | [[Cristina Auñón]] | [[Madrid]] | 1989-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2194 | [[:d:Q97695649|Q97695649]] | [[Samara Ortiz]] | [[Madrid]] | 1997-07-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2195 | [[:d:Q97729787|Q97729787]] | [[Natalia Expósito Reyes]] | [[Madrid]] | 1997-10-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2196 | [[:d:Q97730975|Q97730975]] | [[Silvia Rubio]] | [[Madrid]] | 2000-10-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2197 | [[:d:Q97730985|Q97730985]] | [[Lucía Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1999-05-24 | | | [[Ficheiro:FCB v Real Sociedad - DSC 1303 (51263302169) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2198 | [[:d:Q97731710|Q97731710]] | [[Macarena Portales]] | [[Madrid]] | 1998-08-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2199 | [[:d:Q97733059|Q97733059]] | [[Joana Garcia Grenzner]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2200 | [[:d:Q97746463|Q97746463]] | [[Itziar Pinillos]] | [[Madrid]] | 2000-09-21 | | | [[Ficheiro:Madrid CFF vs FC Barcelona DSC 0423c (51210569357).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2201 | [[:d:Q97749340|Q97749340]] | [[Irene López]] | [[Madrid]] | 2001-06-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2202 | [[:d:Q97749383|Q97749383]] | [[Leire Peña]] | [[Madrid]] | 2001-06-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2203 | [[:d:Q97750366|Q97750366]] | [[Yasmin Mrabet]] | [[Madrid]] | 1999-08-08 | | | [[Ficheiro:YasminMrabetWiki.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2204 | [[:d:Q97758435|Q97758435]] | [[Laura Domínguez Rojo]] | [[Madrid]] | 1997-08-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2205 | [[:d:Q97763818|Q97763818]] | [[Ana Fernández]] | [[Madrid]] | 2000-03-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2206 | [[:d:Q97764021|Q97764021]] | [[Iris Ponciano del Río]] | [[Madrid]] | 1995-06-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2207 | [[:d:Q97931376|Q97931376]] | [[Ana Carcedo]] | [[Madrid]] | 1949 | | | [[Ficheiro:Ana Carcedo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2208 | [[:d:Q97955139|Q97955139]] | [[Nerea Pérez de las Heras]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:Nerea Pérez de las Heras.002 - III Congreso LGBTIQ+.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2209 | [[:d:Q98068093|Q98068093]] | [[Paola Ulloa Jiménez]] | [[Madrid]] | 1996-12-26 | | | [[Ficheiro:Madrid CFF vs FC Barcelona DSC 0390 (51212042029).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2210 | [[:d:Q98069582|Q98069582]] | [[Ariana Arias]] | [[Madrid]] | 2003-05-25 | | | [[Ficheiro:2024-09-14 Fußball, Frauen-Bundesliga, FC Carl Zeiss Jena - VfL Wolfsburg STP 4747 by Stepro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2211 | [[:d:Q98069583|Q98069583]] | [[Sara Ezquerro]] | [[Madrid]] | 1999-04-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2212 | [[:d:Q98070498|Q98070498]] | [[Estela Fernández Pablos]] | [[Madrid]] | 1991-05-09 | | | |- | style='text-align:right'| 2213 | [[:d:Q98073687|Q98073687]] | [[Pilar Volpini Reyes]] | [[Madrid]] | 1955 | | | |- | style='text-align:right'| 2214 | [[:d:Q98098732|Q98098732]] | [[Erika Dos Santos]] | [[Madrid]] | 1997 | | | [[Ficheiro:Madrid Pride 2024 - Erika Dos Santos - 240707 204733.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2215 | [[:d:Q98107727|Q98107727]] | [[Enriqueta Muñiz]] | [[Madrid]] | 1934-06-23 | | 2013-11-18 | [[Ficheiro:000072249 1 Enriqueta Muniz (C) Gentileza familia Muniz 201910102149.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2216 | [[:d:Q98112022|Q98112022]] | [[Paula Cabrerizo]] | [[Madrid]] | 1994-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2217 | [[:d:Q98126176|Q98126176]] | [[María Molinero Barriuso]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2218 | [[:d:Q98456083|Q98456083]] | [[Niní Montiam]] | [[Madrid]] | 1917 | [[Madrid]] | 1986-03-09 | [[Ficheiro:Detail from Retrato Nini Montiam (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2219 | [[:d:Q98523772|Q98523772]] | [[Helga Letzelter]] | [[Madrid]] | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 2220 | [[:d:Q98545290|Q98545290]] | [[Josefina Ling Ling|Josefina F. Ling Ling]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2221 | [[:d:Q98556483|Q98556483]] | [[Asunción Crespo de Reigón]] | [[Madrid]] | 1816 | No/unknown value | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2222 | [[:d:Q98835006|Q98835006]] | [[Paula García Romero]] | [[Madrid]] | 1999-06-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2223 | [[:d:Q98883036|Q98883036]] | [[Mercedes Gómez Uribarri]] | [[Madrid]] | 1881-07-01 | [[Madrid]] | 1944-10-28 | [[Ficheiro:1928-10-27, El Día Gráfico, Marquesa de Foronda, Badosa (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2224 | [[:d:Q99215645|Q99215645]] | [[Maya Pixelskaya]] | [[Madrid]] | 1985-05-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2225 | [[:d:Q99435372|Q99435372]] | [[María de Lago]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2226 | [[:d:Q99493107|Q99493107]] | [[Estela Garcia De Castro]] | [[Madrid]] | 1978 | | | [[Ficheiro:Estela De Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2227 | [[:d:Q99527338|Q99527338]] | [[Mar Mas]] | [[Madrid]] | 1966-10-27 | | | [[Ficheiro:Mar Mas en el puerto de Ibiza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2228 | [[:d:Q99539199|Q99539199]] | [[Conchita Laca]] | [[Madrid]] | 1925-03-21 | [[Irún]] | 2018-11-14 | [[Ficheiro:Concha Laca.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2229 | [[:d:Q99583306|Q99583306]] | [[Beatriz Méndez de Vigo Montojo]] | [[Madrid]] | 1958-08-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2230 | [[:d:Q99619705|Q99619705]] | [[Patricia Allende]] | [[Madrid]] | 1954-09-29 | [[Madrid]] | 2025-01-03 | [[Ficheiro:Patricia Allende 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2231 | [[:d:Q99621451|Q99621451]] | [[María Naredo Molero]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:María Naredo Molero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2232 | [[:d:Q99764725|Q99764725]] | [[Inés Juste Bellosillo]] | [[Madrid]] | 1974-05-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2233 | [[:d:Q99864937|Q99864937]] | [[Josefa Ugarte y Marraco]] | [[Madrid]] | 19th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2234 | [[:d:Q99864942|Q99864942]] | [[Esperanza Romero Larrañaga]] | [[Madrid]] | 1844-10-08 | [[Suances]] | 1922-09-03 | |- | style='text-align:right'| 2235 | [[:d:Q99865014|Q99865014]] | [[Enriqueta Miret y González]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2236 | [[:d:Q100273145|Q100273145]] | [[María Luisa Carvajal Dávalos]] | [[Madrid]] | 1853 | [[Madrid]] | 1947 | [[Ficheiro:Bautizo de la hija primogénita de los marqueses de Santa Cruz, de Goñi (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2237 | [[:d:Q100438447|Q100438447]] | [[Ángela Baldellou]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2238 | [[:d:Q100604488|Q100604488]] | [[Manuela Villa]] | [[Madrid]] | 1976-09-27 | | | [[Ficheiro:Retrato Manuela Villa Acosta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2239 | [[:d:Q100716141|Q100716141]] | [[Isabel Morón]] | [[Madrid]] | 18th century | | | |- | style='text-align:right'| 2240 | [[:d:Q100740609|Q100740609]] | [[Irene Lopez de Castro]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2241 | [[:d:Q100993872|Q100993872]] | [[Victoria Zárate Zurita]] | [[Madrid]] | 1893-10-07 | [[Lisboa]] | 1964-12-06 | [[Ficheiro:Victoria Zarate Zurita.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2242 | [[:d:Q100999275|Q100999275]] | [[Violeta Ruiz Almendral]] | [[Madrid]] | 1975-07-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2243 | [[:d:Q100999296|Q100999296]] | [[Elisa Antolín Fernández]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2244 | [[:d:Q100999298|Q100999298]] | [[Rosa Bustamante Montoro]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2245 | [[:d:Q100999299|Q100999299]] | [[Ana Esteban Maluenda]] | [[Madrid]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2246 | [[:d:Q100999342|Q100999342]] | [[Vanesa Calvino Casilda]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2247 | [[:d:Q101069150|Q101069150]] | [[Ana del Paso]] | [[Madrid]] | 1961 | | | [[Ficheiro:Ana del Paso (1998).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2248 | [[:d:Q101246015|Q101246015]] | [[Carlota de Benito Moreno]] | [[Madrid]] | 1985-07-26 | | | [[Ficheiro:Linguistics - the fun way (Fast Forward Science 2019) 0-0 screenshot.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2249 | [[:d:Q101248617|Q101248617]] | [[Travis Birds]] | [[Leganés]] | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 2250 | [[:d:Q101437417|Q101437417]] | [[Paula Conthe]] | [[Madrid]] | 1981-02-18 | | | [[Ficheiro:ECOFIN Paula Conthe 8-10-2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2251 | [[:d:Q102115301|Q102115301]] | [[Estrella López Sheriff]] | [[Madrid]] | 1992-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2252 | [[:d:Q102126368|Q102126368]] | [[Carmen Herrero Ayllón]] | [[Madrid]] | 1913-09-13 | [[Madrid]] | 1997-05-10 | [[Ficheiro:Carmen Herrero Ayllón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2253 | [[:d:Q102151010|Q102151010]] | [[Arancha Martínez Fernández]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2254 | [[:d:Q102226822|Q102226822]] | [[María Isabel Ruiz de Arana y Osorio de Moscoso]] | [[Madrid]] | 1865-07-06 | [[Madrid]] | 1939 | [[Ficheiro:1909-06-23, Actualidades, Boda de la hija del conde de Romanones, Alba (cropped) Marquesa de Corvera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2255 | [[:d:Q102340935|Q102340935]] | [[Michela Munoz-Fernandez]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2256 | [[:d:Q102347088|Q102347088]] | [[Cristina Lazarraga]] | ''[[:d:Q24004405|Q24004405]]'' | 1993-01-10 | | | [[Ficheiro:Cristina-lazarraga-piloto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2257 | [[:d:Q102417548|Q102417548]] | [[Marta Agudo Ramírez]] | [[Madrid]] | 1971 | [[Madrid]] | 2023-04-13 | [[Ficheiro:Marta Agudo Foto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2258 | [[:d:Q102418262|Q102418262]] | [[Irene G Punto]] | [[Madrid]] | 1980-09-12 | | | [[Ficheiro:IRENE G PUNTO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2259 | [[:d:Q102418804|Q102418804]] | [[Esther Ramón]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Esther Ramón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2260 | [[:d:Q102420370|Q102420370]] | [[María Antonia Ortega]] | [[Madrid]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 2261 | [[:d:Q102428913|Q102428913]] | [[María Arias Delgado]] | [[Madrid]] | 1936-01-25 | | 2023-03-05 | [[Ficheiro:MARIA ARIAS DELGADO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2262 | [[:d:Q102553947|Q102553947]] | [[Fuensanta Aroca Bisquert]] | [[Madrid]] | 1969-09-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2263 | [[:d:Q103959753|Q103959753]] | [[Isabel Calderón]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 2264 | [[:d:Q103981965|Q103981965]] | [[Hajar Brown]] | [[Madrid]] | 1996-03-15 | | | [[Ficheiro:HajarBrown1.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2265 | [[:d:Q103982433|Q103982433]] | [[Alba Planas]] | [[Madrid]] | 2000-09-10 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Alba Planas (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2266 | [[:d:Q103989609|Q103989609]] | [[Nicole Wallace]] | [[Madrid]] | 2002-03-22 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Nicole Wallace (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2267 | [[:d:Q104041389|Q104041389]] | [[Florentina Decraene]] | [[Madrid]] | 1833 | [[Madrid]] | 1910 | |- | style='text-align:right'| 2268 | [[:d:Q104054666|Q104054666]] | [[Carmen Garrido Pérez]] | [[Madrid]] | 1947 | [[Madrid]] | 2020-12-08 | |- | style='text-align:right'| 2269 | [[:d:Q104099624|Q104099624]] | [[Alicia del Carpio]] | [[Madrid]] | 1930 | [[Madrid]] | 2020-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2270 | [[:d:Q104217828|Q104217828]] | [[Ainoa Quiñones]] | [[Madrid]] | 1982-12-28 | | | [[Ficheiro:Ainoa Quiñones (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2271 | [[:d:Q104248308|Q104248308]] | [[Manuela Serra Sabater]] | [[Madrid]] | 1901 | [[Madrid]] | 1988 | |- | style='text-align:right'| 2272 | [[:d:Q104438978|Q104438978]] | [[Alejandra Bernabé]] | [[Madrid]] | 2001-11-12 | | | [[Ficheiro:Alejandra Bernabé.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2273 | [[:d:Q104439020|Q104439020]] | [[Elena Martínez Pérez]] | [[Madrid]] | 2002-02-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2274 | [[:d:Q104604682|Q104604682]] | [[Aïcha Ibrahim]] | [[Madrid]] | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2275 | [[:d:Q104631405|Q104631405]] | [[Marta Álvarez Guil]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2276 | [[:d:Q104680276|Q104680276]] | [[María Jesús Mena]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:María Jesús Mena sentada recortada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2277 | [[:d:Q104733420|Q104733420]] | [[Almudena Blasco Vallés]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2278 | [[:d:Q104767402|Q104767402]] | [[Cristina Torre Cervigón]] | [[Madrid]] | 1942 | | | |- | style='text-align:right'| 2279 | [[:d:Q104822203|Q104822203]] | [[Olimpia Velasco]] | [[Madrid]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2280 | [[:d:Q104972536|Q104972536]] | [[Zaira Romero]] | [[Madrid]] | 2000 | | | [[Ficheiro:Zaira Romero - Premios Goya 2019 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2281 | [[:d:Q105137952|Q105137952]] | [[Claudia Iglesias]] | [[Madrid]] | 2003-08-30 | | | [[Ficheiro:Claudia Iglesias 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2282 | [[:d:Q105138280|Q105138280]] | [[Dolores Franco Manera]] | [[Madrid]] | 1912 | | 1977-12-24 | |- | style='text-align:right'| 2283 | [[:d:Q105240634|Q105240634]] | [[Alba Flores Robla]] | [[Madrid]] | 1992-12-28 | | | [[Ficheiro:Alba Flores Robla (born 1992) reciting her poem 'Tu hueco supraesternal' in 2020.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2284 | [[:d:Q105396509|Q105396509]] | [[Cayetana Cabezas|Cayetan Cabezas]] | [[Madrid]] | 1979-07-02 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Cayetana Cabezas-1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2285 | [[:d:Q105427068|Q105427068]] | [[María Dolores Enríquez Arranz]] | [[Madrid]] | 1913-10-16 | [[Madrid]] | 2010-02-25 | |- | style='text-align:right'| 2286 | [[:d:Q105440239|Q105440239]] | [[Diana J. Torres]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Diana J. Torres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2287 | [[:d:Q105474044|Q105474044]] | [[Catalina Vives Pieras]] | [[Madrid]] | 1895 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 2288 | [[:d:Q105530757|Q105530757]] | [[Alicia Perea Caveda]] | [[Madrid]] | 1947-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2289 | [[:d:Q105554583|Q105554583]] | [[Luna Fulgencio]] | [[Madrid]] | 2011-02-05 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Luna Fulgencio-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2290 | [[:d:Q105574128|Q105574128]] | [[Anastasia Brokelyn]] | [[Madrid]] | 1995-03-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2291 | [[:d:Q105585568|Q105585568]] | [[Isabel Castro Fernández]] | [[Madrid]] | 1979-09-29 | | | [[Ficheiro:Isabel Castro Fernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2292 | [[:d:Q105628225|Q105628225]] | [[Dolores Huerta Carrascosa]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2293 | [[:d:Q105635648|Q105635648]] | [[Gloria Gómez Muñoz]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2294 | [[:d:Q105637127|Q105637127]] | [[Laura Zamarriego]] | [[Madrid]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 2295 | [[:d:Q105641775|Q105641775]] | [[Ester Higueras]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2296 | [[:d:Q105644443|Q105644443]] | [[María Lacrampe]] | [[Madrid]] | 1909-09-17 | [[Madrid]] | 1994-07-07 | |- | style='text-align:right'| 2297 | [[:d:Q105644691|Q105644691]] | [[Eva Mora]] | [[Madrid]] | 1974-10-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2298 | [[:d:Q105672308|Q105672308]] | [[Estefanía Caamaño]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2299 | [[:d:Q105694887|Q105694887]] | [[Nuria Martín Chivelet]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2300 | [[:d:Q105713562|Q105713562]] | [[Alba Ruiz]] | [[Madrid]] | 2001-11-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2301 | [[:d:Q105718885|Q105718885]] | [[Sara Ronzero]] | [[Madrid]] | 2001-12-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2302 | [[:d:Q105718887|Q105718887]] | [[Laura Tanarro]] | [[Madrid]] | 2004-01-01 | | | [[Ficheiro:Laura Tanarro en agosto de 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2303 | [[:d:Q105760540|Q105760540]] | [[Mar López Bermejo]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2304 | [[:d:Q105917943|Q105917943]] | [[Carmen Ballvé]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:Carmen Ballvé, noviembre de 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2305 | [[:d:Q105966056|Q105966056]] | [[Ana María Iriarte]] | [[Madrid]] | 1927-01-23 | | 2025-02-04 | [[Ficheiro:Iriarte-ana-maria Antonio Castro 2008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2306 | [[:d:Q105967814|Q105967814]] | [[Lucía Loren]] | [[Madrid]] | 1973-05-21 | | | [[Ficheiro:La artista Lucía Loren en su taller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2307 | [[:d:Q105996814|Q105996814]] | [[Olalla Gómez Valdericeda]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:Olalla Gómez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2308 | [[:d:Q106042248|Q106042248]] | [[Yolanda Tabanera]] | [[Madrid]] | 1965-05-24<br/>1965 | | | [[Ficheiro:Portraittabanera1jpg.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2309 | [[:d:Q106043148|Q106043148]] | [[Natalia Razumovsky]] | [[Madrid]] | 1972-10-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2310 | [[:d:Q106192146|Q106192146]] | [[Antonia Torre Yela]] | [[Tetuán, Madrid|Tetuán]] | 1922 | [[Madrid]] | 1940-02-19 | [[Ficheiro:TORRE YELA ANTONIA 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2311 | [[:d:Q106212381|Q106212381]] | [[María Pilar Silva Maroto]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2312 | [[:d:Q106268405|Q106268405]] | [[Ana Agustina de Alencáster y Noroña]] | [[Madrid]] | 1660-09-24 | [[Madrid]] | 1745-08-31 | |- | style='text-align:right'| 2313 | [[:d:Q106292348|Q106292348]] | [[María de San Ignacio Paramo]] | [[Madrid]] | 1592-02-02 | [[Madrid]] | 1660-10-17 | |- | style='text-align:right'| 2314 | [[:d:Q106322828|Q106322828]] | [[Julia Blázquez de Morata]] | [[Madrid]] | 19th century | No/unknown value | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2315 | [[:d:Q106333847|Q106333847]] | [[Carmen de Pedro]] | [[Madrid]] | 1917-03-10 | ''[[:d:Q187153|Q187153]]'' | 1994-09-09 | |- | style='text-align:right'| 2316 | [[:d:Q106339120|Q106339120]] | [[Marta García Gómez]] | [[Madrid]] | 1961-12-11 | [[Madrid]] | 2013-11-21 | |- | style='text-align:right'| 2317 | [[:d:Q106373721|Q106373721]] | [[Macarena Astorga]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Macarena Astorga. Promoción La Casa del Caracol (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2318 | [[:d:Q106420365|Q106420365]] | [[Rosario Vicent y Arizmendi]] | [[Madrid]] | 1845-11-18 | [[Madrid]] | 1908 | |- | style='text-align:right'| 2319 | [[:d:Q106421400|Q106421400]] | [[Belén Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1967-03-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2320 | [[:d:Q106421759|Q106421759]] | [[Matilde Ortoneda y Torrens]] | [[Madrid]] | 1837-06-21 | No/unknown value | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2321 | [[:d:Q106457312|Q106457312]] | [[Emilia Falcón y Marín]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Madrid]] | 1867-12 | |- | style='text-align:right'| 2322 | [[:d:Q106457466|Q106457466]] | [[Francisca García de los Ríos]] | [[Madrid]] | 17th century | | 17th century | |- | style='text-align:right'| 2323 | [[:d:Q106464483|Q106464483]] | [[Soledad Bernuy y Valda]] | [[Madrid]] | 1806-03-14 | [[Madrid]] | 1871-01-03 | |- | style='text-align:right'| 2324 | [[:d:Q106465410|Q106465410]] | [[Joaquina Bernuy y Valda]] | [[Madrid]] | 1817-03-02 | [[Madrid]] | 1858-02-07 | |- | style='text-align:right'| 2325 | [[:d:Q106465528|Q106465528]] | [[Emilia Cantón Salazar y Zaporta]] | [[Madrid]] | 1848-06-20 | [[Madrid]] | 1908 | |- | style='text-align:right'| 2326 | [[:d:Q106466485|Q106466485]] | [[Adriana Cerezo Iglesias]] | [[Alcalá de Henares]] | 2003-11-24 | | | [[Ficheiro:Adriana Cerezo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2327 | [[:d:Q106468629|Q106468629]] | [[Dolores Franco Mateos]] | [[Madrid]] | 1822-10-31 | [[Madrid]] | 1843-11-13 | |- | style='text-align:right'| 2328 | [[:d:Q106471166|Q106471166]] | [[Catalina Fuentes y Jácome]] | [[Madrid]] | 17th century | [[Alcalá de Henares]] | 1698-04-09 | |- | style='text-align:right'| 2329 | [[:d:Q106477410|Q106477410]] | [[Cristina Mayo]] | [[Alcalá de Henares]] | 1952-06-12 | | | [[Ficheiro:Cristina Mayo entrenadora CBM el Osito l'Eliana septiembre 1994.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2330 | [[:d:Q106485992|Q106485992]] | [[Ana Álvarez de Toledo y Pacheco]] | [[Madrid]] | 1693-05-13 | [[La Calzada de Oropesa]] | 1739-01-29 | |- | style='text-align:right'| 2331 | [[:d:Q106489624|Q106489624]] | [[Ana Gerónima]] | [[Madrid]] | 1544 | [[Trujillo, Cáceres|Trujillo]] | 1594 | |- | style='text-align:right'| 2332 | [[:d:Q106489837|Q106489837]] | [[Leonor de los Ángeles y del Peso]] | [[Madrid]] | 1608 | [[Lima]] | 1626 | |- | style='text-align:right'| 2333 | [[:d:Q106496159|Q106496159]] | [[María de Barahona]] | [[Madrid]] | No/unknown value | No/unknown value | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2334 | [[:d:Q106497970|Q106497970]] | [[María del Campo]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | 1670-10-31 | |- | style='text-align:right'| 2335 | [[:d:Q106501792|Q106501792]] | [[Francisca de Cárdenas y Avellaneda]] | [[Madrid]] | 1576 | [[Monastery of San Ignacio Mártir, Loeches]] | 1606-07-15 | |- | style='text-align:right'| 2336 | [[:d:Q106512428|Q106512428]] | [[Antonia Contreras]] | [[Madrid]] | 1858 | [[Valencia]] | 1896-02-19 | [[Ficheiro:1880-10-24, Madrid Cómico, Antonia Contreras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2337 | [[:d:Q106515031|Q106515031]] | [[Sonia Hernández-Díaz]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2338 | [[:d:Q106517834|Q106517834]] | [[Josefa Jardín]] | [[Madrid]] | 1816-01-21 | [[Madrid]] | 1857-09-29 | |- | style='text-align:right'| 2339 | [[:d:Q106522860|Q106522860]] | [[Graziella Galán]] | [[Madrid]] | 1958-05-17 | | | [[Ficheiro:Graziella Galán en el trapecio (2022) 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2340 | [[:d:Q106541882|Q106541882]] | [[Juana García Ugalde y Alcázar]] | [[Madrid]] | 1764-06-23 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Retrato de Juana García Ugalde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2341 | [[:d:Q106566935|Q106566935]] | [[María Gómez de Santibáñez]] | [[Madrid]] | 16th century | | 1605 | |- | style='text-align:right'| 2342 | [[:d:Q106574121|Q106574121]] | [[Manuela Larrea de Perales]] | [[Madrid]] | 1827 | [[París]] | 1858-10-14 | |- | style='text-align:right'| 2343 | [[:d:Q106583058|Q106583058]] | [[Luisa Lesén Moreno]] | [[Madrid]] | 1839-02-05 | [[Madrid]] | 1869-01-15 | |- | style='text-align:right'| 2344 | [[:d:Q106583928|Q106583928]] | [[Ángeles San José]] | [[Madrid]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2345 | [[:d:Q106595951|Q106595951]] | [[Dolores Recio]] | [[Madrid]] | 1856-07-21 | [[Madrid]] | 1908 | |- | style='text-align:right'| 2346 | [[:d:Q106596584|Q106596584]] | [[Adriana Tudela]] | [[Madrid]] | 1988-08-20 | | | [[Ficheiro:Adriana Tudela en 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2347 | [[:d:Q106627338|Q106627338]] | [[Josefa Hijosa]] | [[Madrid]] | 1839-03-19 | [[Madrid]] | 1899-03-01 | |- | style='text-align:right'| 2348 | [[:d:Q106635237|Q106635237]] | [[Mada Carreno]] | [[Madrid]] | 1914-11-08 | [[Cidade de México]] | 2000 | |- | style='text-align:right'| 2349 | [[:d:Q106642255|Q106642255]] | [[Adela Fernández y Alonso]] | [[Madrid]] | 1852-02-15 | No/unknown value | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2350 | [[:d:Q106646629|Q106646629]] | [[Adela Ibarra Pérez]] | [[Madrid]] | 1839-03-03 | [[Sevilla]] | 1865-11-04 | |- | style='text-align:right'| 2351 | [[:d:Q106649454|Q106649454]] | [[Olga Luján]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2352 | [[:d:Q106664391|Q106664391]] | [[Carolina Martínez Sanz]] | [[Madrid]] | No/unknown value | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2353 | [[:d:Q106665960|Q106665960]] | [[Juliana Gracián Dantisco]] | [[Madrid]] | 1574-10-31 | [[Sevilla]] | 1621-08-28 | |- | style='text-align:right'| 2354 | [[:d:Q106718749|Q106718749]] | [[Emilia Reynel y Corona]] | [[Madrid]] | 1848-05-03 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2355 | [[:d:Q106729590|Q106729590]] | [[Carmen Arrojo]] | [[Madrid]] | 1918 | [[Madrid]] | 2017 | |- | style='text-align:right'| 2356 | [[:d:Q106776556|Q106776556]] | [[Inés Martín Rodrigo]] | [[Madrid]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Ines Martin Rodrigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2357 | [[:d:Q106799529|Q106799529]] | [[María Morata]] | [[Madrid]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2358 | [[:d:Q106835306|Q106835306]] | [[Antonia Uzal y Amada de Rivero]] | [[Madrid]] | 1842 | | 1901 | [[Ficheiro:Antonia Uzal Amada de Rivero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2359 | [[:d:Q106844539|Q106844539]] | [[Somadamantina]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Somadamantina (32386777037).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2360 | [[:d:Q106844897|Q106844897]] | [[Alba G. Corral]] | [[Madrid]] | 1977-11-10 | | | [[Ficheiro:Alba Corral en el Ebre.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2361 | [[:d:Q106860427|Q106860427]] | [[Silveria María Rivas y Ladvenant]] | [[Madrid]] | 1760-02-12 | [[Madrid]] | 1781-05-07 | |- | style='text-align:right'| 2362 | [[:d:Q106863905|Q106863905]] | [[Mariana de Rebolledo y Ponce de León]] | [[Madrid]] | 1594 | [[Segorbe]] | 1658-02-04 | |- | style='text-align:right'| 2363 | [[:d:Q106871290|Q106871290]] | [[María Rodríguez Espinosa]] | [[Madrid]] | 1647-02-23 | [[Madrid]] | 1706-09-14 | |- | style='text-align:right'| 2364 | [[:d:Q106892697|Q106892697]] | [[Patricia Cordero]] | [[Madrid]] | 2000 | | | |- | style='text-align:right'| 2365 | [[:d:Q106929430|Q106929430]] | [[Pilar de Francisco]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2366 | [[:d:Q106929681|Q106929681]] | [[Vicenta Ronquillo]] | [[Madrid]] | 1760 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2367 | [[:d:Q106942255|Q106942255]] | [[Clara Montagut]] | [[Madrid]] | 1975-04-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2368 | [[:d:Q106942590|Q106942590]] | [[Silvia Fernández Palomar]] | [[Madrid]] | 1990-01-06 | | | [[Ficheiro:1214 Recursos Silvia Fernández (DIS) 041.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2369 | [[:d:Q106949924|Q106949924]] | [[Enriqueta Hors Bresmes]] | [[Madrid]] | 1907 | | | |- | style='text-align:right'| 2370 | [[:d:Q106959644|Q106959644]] | [[Margariña Valderrama]] | [[Madrid]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 2371 | [[:d:Q106964003|Q106964003]] | [[Desiree Bressend]] | [[Madrid]] | 1996-08-11 | | | [[Ficheiro:Desiree Bressend.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2372 | [[:d:Q106975123|Q106975123]] | [[Lorena García de las Bayonas]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Lorena García de las Bayonas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2373 | [[:d:Q106982611|Q106982611]] | [[Gala Amyach]] | [[Madrid]] | 1994-11-04 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2020 - Gala Amyach (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2374 | [[:d:Q106991166|Q106991166]] | [[Eloísa de la Parra y Gil]] | [[Madrid]] | 1859-02-09 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2375 | [[:d:Q107011498|Q107011498]] | [[María Pilar Gullón Yturriaga]] | [[Madrid]] | 1911-05-29 | [[Puerto de Somiedo]] | 1936-10-28 | |- | style='text-align:right'| 2376 | [[:d:Q107021072|Q107021072]] | [[Francisca Osorio Guzmán]] | [[Madrid]] | 18th century | No/unknown value | 18th century | |- | style='text-align:right'| 2377 | [[:d:Q107024913|Q107024913]] | [[Nuria Ibáñez]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2378 | [[:d:Q107076188|Q107076188]] | [[Virginia Pascual]] | [[Madrid]] | 1958-05-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2379 | [[:d:Q107110260|Q107110260]] | [[Lucía Delgado]] | [[Madrid]] | 1992-07-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2380 | [[:d:Q107111331|Q107111331]] | [[María Mallo]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Maria Mallo 2020.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2381 | [[:d:Q107123318|Q107123318]] | [[Laura Martínez Abelenda]] | [[Madrid]] | 1998-12-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2382 | [[:d:Q107139926|Q107139926]] | [[María de Álava y Arigón]] | [[Madrid]] | 1681-11-28 | [[Madrid]] | 1761-01-31 | |- | style='text-align:right'| 2383 | [[:d:Q107155277|Q107155277]] | [[Paquita López]] | [[Madrid]] | 1933 | | | |- | style='text-align:right'| 2384 | [[:d:Q107182204|Q107182204]] | [[Marian Rojas Estapé]] | [[Madrid]] | 1983-11-02 | | | [[Ficheiro:MRojas2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2385 | [[:d:Q107207839|Q107207839]] | [[María Romanillos]] | [[Madrid]] | 2004-03-17 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - María Romanillos-2 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2386 | [[:d:Q107229038|Q107229038]] | [[Rosa Doz y Gordon]] | [[Madrid]] | 1812-12-26 | [[Panticosa]] | 1875-08-14 | [[Ficheiro:Rosa Doz Gordon widow marchioness of Monreal and Santiago.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2387 | [[:d:Q107230369|Q107230369]] | [[Antonia Hernández Calcedo]] | [[Madrid]] | 1947-05-08 | | 2018-05-25 | |- | style='text-align:right'| 2388 | [[:d:Q107263520|Q107263520]] | [[Martina Cariddi]] | [[Madrid]] | 2001-05-30 | | | [[Ficheiro:Martina Cariddi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2389 | [[:d:Q107287177|Q107287177]] | [[Constanza de la Concepción]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Talavera de la Reina]] | 1645-01-25 | |- | style='text-align:right'| 2390 | [[:d:Q107294516|Q107294516]] | [[Susana Moliner]] | [[Madrid]] | 1980-02-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2391 | [[:d:Q107294691|Q107294691]] | [[Mónica Luengo Añón]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 2392 | [[:d:Q107296604|Q107296604]] | [[Pilar González Serrano]] | [[Madrid]] | 1935-05-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2393 | [[:d:Q107299231|Q107299231]] | [[Montse Pla]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2394 | [[:d:Q107301260|Q107301260]] | [[Elena Gallardo]] | [[Madrid]] | 2000-01-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2395 | [[:d:Q107305860|Q107305860]] | [[Carmen Romero Bachiller]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2396 | [[:d:Q107326901|Q107326901]] | [[Olivia Rivero]] | [[Madrid]] | 1979-04-23 | | | [[Ficheiro:Olivia Rivero Vilá.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2397 | [[:d:Q107355090|Q107355090]] | [[María Bárbara Delgado]] | [[Madrid]] | 1614 | [[Boadilla del Monte]] | 1677-02-18 | |- | style='text-align:right'| 2398 | [[:d:Q107356564|Q107356564]] | [[Paloma Llaneza]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2399 | [[:d:Q107356847|Q107356847]] | [[Enriqueta Toda]] | [[Madrid]] | 1840-01-18 | No/unknown value | 1897 | |- | style='text-align:right'| 2400 | [[:d:Q107358392|Q107358392]] | [[Maria de la Almudena Pimentel y Zuniga]] | [[Madrid]] | 1676-05-09 | [[Madrid]] | 1741 | |- | style='text-align:right'| 2401 | [[:d:Q107363761|Q107363761]] | [[Luisa Guerrero de Torres y del Camino]] | [[Madrid]] | 1834-02-28 | [[Madrid]] | 1855-10-22 | |- | style='text-align:right'| 2402 | [[:d:Q107366275|Q107366275]] | [[Josefa Santafé]] | [[Madrid]] | 1833-03-20 | [[A Habana]] | 1859-01-13 | |- | style='text-align:right'| 2403 | [[:d:Q107370677|Q107370677]] | [[Luisa María Ferrer y Ortiz]] | [[Madrid]] | 1642 | [[Madrid]] | 1697-07-15 | |- | style='text-align:right'| 2404 | [[:d:Q107390494|Q107390494]] | [[Isabel de Contreras y Villarroel]] | [[Madrid]] | 1662 | [[Madrid]] | 1730-04-25 | |- | style='text-align:right'| 2405 | [[:d:Q107391085|Q107391085]] | [[Lucía de Jos y Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1576 | [[Madrid]] | 1642 | |- | style='text-align:right'| 2406 | [[:d:Q107394452|Q107394452]] | [[Inés de Velasco Martínez]] | [[Madrid]] | 2002-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2407 | [[:d:Q107406444|Q107406444]] | [[Ana de Zuazo]] | [[Madrid]] | 1580 | [[Madrid]] | 1618 | |- | style='text-align:right'| 2408 | [[:d:Q107406991|Q107406991]] | [[Catalina de la Visitación]] | [[Madrid]] | 16th century | [[Trujillo, Cáceres|Trujillo]] | 1614 | |- | style='text-align:right'| 2409 | [[:d:Q107407014|Q107407014]] | [[Celia Monedero]] | [[Madrid]] | 2000-04-27 | | | [[Ficheiro:CELIA MONEDERO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2410 | [[:d:Q107414458|Q107414458]] | [[María del Carmen García Lasgoity]] | [[Madrid]] | 1911 | [[Madrid]] | 2002-12-16 | [[Ficheiro:Fotografía anónima MNCARS 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2411 | [[:d:Q107449120|Q107449120]] | [[Laura Latorre Hernando]] | [[Madrid]] | 1975-12-14 | | | [[Ficheiro:Laura Latorre. Feminista.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2412 | [[:d:Q107550276|Q107550276]] | [[Constanza Martínez Prieto]] | [[Madrid]] | 1917-01-16 | [[Barcelona]] | 1997-01-03 | [[Ficheiro:Piedras de la memoria Madrid Constanza Martínez Prieto.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2413 | [[:d:Q107551091|Q107551091]] | [[Noelia Núñez González]] | [[Madrid]] | 1992-06-02 | | | [[Ficheiro:Noelia Núñez 53044764914.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2414 | [[:d:Q107551094|Q107551094]] | [[Judit Piquet Flores]] | [[Madrid]] | 1979-04-10 | | | [[Ficheiro:Judith Piquet.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2415 | [[:d:Q107557889|Q107557889]] | [[Isabel Inés Casasnovas]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2416 | [[:d:Q107585367|Q107585367]] | [[Lourdes Tello]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2417 | [[:d:Q107586374|Q107586374]] | [[Yolanda Pérez Herreras]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2418 | [[:d:Q107588944|Q107588944]] | [[Mary Lamar]] | [[Madrid]] | 1923 | | 2021 | |- | style='text-align:right'| 2419 | [[:d:Q107622186|Q107622186]] | [[Mariana Martínez Torres]] | [[Madrid]] | 1819-05-10 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2420 | [[:d:Q107631920|Q107631920]] | [[Dolores Trillo y Álvarez]] | [[Madrid]] | 1845-10-20 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2421 | [[:d:Q107635910|Q107635910]] | [[Rosa María de Castro y Centurión]] | [[Madrid]] | 1691-08-29 | [[Madrid]] | 1772-03-14 | |- | style='text-align:right'| 2422 | [[:d:Q107649616|Q107649616]] | [[Carolina Uriondo y Sánchez]] | [[Madrid]] | 1853-10-06 | [[Madrid]] | 1899-02 | |- | style='text-align:right'| 2423 | [[:d:Q107750732|Q107750732]] | [[Laura Barrios]] | [[Madrid]] | 2000-09-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2424 | [[:d:Q107933231|Q107933231]] | [[Elena Gil González]] | [[Madrid]] | 1989 | | | |- | style='text-align:right'| 2425 | [[:d:Q108145029|Q108145029]] | [[Marita Zafra]] | [[Madrid]] | 1994-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2426 | [[:d:Q108147923|Q108147923]] | [[Lilith Verstrynge]] | [[Madrid]] | 1992-07-08 | | | [[Ficheiro:Lilith Verstrynge (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2427 | [[:d:Q108163971|Q108163971]] | [[Teresa Paneque]] | [[Madrid]] | 1997-11-15 | | | [[Ficheiro:TeresaPaneque 51Pegb.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2428 | [[:d:Q108179087|Q108179087]] | [[Ana de Espinosa y Espinosa]] | [[Madrid]] | 1574 | [[Madrid]] | 1653 | |- | style='text-align:right'| 2429 | [[:d:Q108180657|Q108180657]] | [[Beatriz Ramírez de Mendoza]] | [[Madrid]] | 1556 | [[Madrid]] | 1626-11-04 | [[Ficheiro:Retrato de Beatriz Ramirez de Mendoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2430 | [[:d:Q108202421|Q108202421]] | [[María Victorero]] | [[Madrid]] | 1885-06-02 | [[Madrid]] | 1969-11-10 | |- | style='text-align:right'| 2431 | [[:d:Q108214266|Q108214266]] | [[María Hernández Matas]] | [[Madrid]] | 1986-05-13 | [[Rexión de Tigray]] | 2021-06-24 | |- | style='text-align:right'| 2432 | [[:d:Q108282621|Q108282621]] | [[María Juliana Delgado]] | [[Madrid]] | 1611 | [[Alcalá de Henares]] | 1679-02-01 | |- | style='text-align:right'| 2433 | [[:d:Q108296191|Q108296191]] | [[Nerea Luis Mingueza]] | [[Madrid]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 2434 | [[:d:Q108308726|Q108308726]] | [[María Bautista Espinosa y Velázquez]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Salamanca]] | 1662-01-09 | |- | style='text-align:right'| 2435 | [[:d:Q108312611|Q108312611]] | [[Eva María Moral Pedrero]] | [[Madrid]] | 1982-07-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2436 | [[:d:Q108316879|Q108316879]] | [[Catalina de Moscoso-Ossorio y Mendoza]] | [[Madrid]] | 1676-10-26 | [[Madrid]] | 1718-12-04 | |- | style='text-align:right'| 2437 | [[:d:Q108317339|Q108317339]] | [[Francisca Navarrete Mena]] | [[Madrid]] | 1612 | [[Alcalá de Henares]] | 1633-06-24 | |- | style='text-align:right'| 2438 | [[:d:Q108319722|Q108319722]] | [[María Teresa Monterroso y Núñez]] | [[Madrid]] | 1648 | [[Alcalá de Henares]] | 1714 | |- | style='text-align:right'| 2439 | [[:d:Q108321336|Q108321336]] | [[Antonia de la Gasca de la Vega]] | [[Madrid]] | 1552-10-08 | [[Valladolid]] | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2440 | [[:d:Q108368170|Q108368170]] | [[Josefa de León y Ayala]] | [[Madrid]] | 1660 | [[Lima]] | 1716-07-20 | |- | style='text-align:right'| 2441 | [[:d:Q108383943|Q108383943]] | [[Dora Postigo]] | [[Madrid]] | 2004-04-09 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Dora Postigo (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2442 | [[:d:Q108404499|Q108404499]] | [[Catalina Sopelana]] | [[Madrid]] | 1992-10-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2443 | [[:d:Q108422572|Q108422572]] | [[Vicky López]] | [[Madrid]] | 2006-07-26 | | | [[Ficheiro:Brann - Barça Femení CG3A7792 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2444 | [[:d:Q108423046|Q108423046]] | [[Carla Camacho]] | [[Madrid]] | 2005-05-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2445 | [[:d:Q108472135|Q108472135]] | [[María de Ugarte y Saravia]] | [[Madrid]] | 1537-03 | [[Madrid]] | 1609-05-22 | [[Ficheiro:Diego rodriguez-Madre María de San Pablo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2446 | [[:d:Q108488721|Q108488721]] | [[Teresa de la Carrera y Vega]] | [[Madrid]] | 1579 | [[Madrid]] | 1633 | |- | style='text-align:right'| 2447 | [[:d:Q108490982|Q108490982]] | [[María Gautier Anton]] | [[Madrid]] | 1722-01-19 | [[Madrid]] | 1784-12-14 | |- | style='text-align:right'| 2448 | [[:d:Q108537370|Q108537370]] | [[Clara María González de Amezúa]] | [[Madrid]] | 1929-12-26 | [[Madrid]] | 2024-08-16 | [[Ficheiro:Clara Maria González de Amezúa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2449 | [[:d:Q108544214|Q108544214]] | [[María Mendiola]] | [[Madrid]] | 1952-04-04 | [[Madrid]] | 2021-09-11 | [[Ficheiro:MariaMendiola Baccara.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2450 | [[:d:Q108556436|Q108556436]] | [[Alicia Ríos]] | [[Madrid]] | 1943 | | | |- | style='text-align:right'| 2451 | [[:d:Q108586459|Q108586459]] | [[María Gracián Dantisco]] | [[Madrid]] | 1563 | [[Consuegra]] | 1611-05-07 | |- | style='text-align:right'| 2452 | [[:d:Q108613419|Q108613419]] | [[Eva Ortega-Paíno]] | [[Madrid]] | 1972 | | | [[Ficheiro:Eva Ortega Paino (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2453 | [[:d:Q108626008|Q108626008]] | [[María Linares y Fernández]] | [[Madrid]] | 1636 | [[Alcalá de Henares]] | 1706-02-22 | |- | style='text-align:right'| 2454 | [[:d:Q108627544|Q108627544]] | [[María Clara]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Trujillo, Cáceres|Trujillo]] | 1617-02-02 | |- | style='text-align:right'| 2455 | [[:d:Q108632859|Q108632859]] | [[Almudena Amor]] | [[Madrid]] | 1994-03-30 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Almudena Amor (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2456 | [[:d:Q108635533|Q108635533]] | [[Elena Montemayor y Mejía]] | [[Madrid]] | 1547 | [[Madrid]] | 1602-07-08 | |- | style='text-align:right'| 2457 | [[:d:Q108638635|Q108638635]] | [[Jerónima de Llanos y Ferrer]] | [[Madrid]] | 1630 | [[Alcalá de Henares]] | 1689-08-19 | |- | style='text-align:right'| 2458 | [[:d:Q108723757|Q108723757]] | [[Ymelda Moreno]] | [[Madrid]] | 1933-03-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2459 | [[:d:Q108753894|Q108753894]] | [[Songa Park]] | [[Madrid]] | 1994 | | | |- | style='text-align:right'| 2460 | [[:d:Q108785373|Q108785373]] | [[Belén Alfaro Hernández]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2461 | [[:d:Q108802257|Q108802257]] | [[Catalina María de Silva y Méndez de Haro]] | [[Madrid]] | 1669-08-09 | [[Madrid]] | 1727-01-18 | |- | style='text-align:right'| 2462 | [[:d:Q108805274|Q108805274]] | [[Leonor María de Silva y Mendoza]] | [[Madrid]] | 1636-01-12 | [[provincia de Guadalaxara]] | 1660 | |- | style='text-align:right'| 2463 | [[:d:Q108807110|Q108807110]] | [[Ana López de Vivanco y Manrique]] | [[Madrid]] | 1570 | [[Madrid]] | 1630 | |- | style='text-align:right'| 2464 | [[:d:Q108828373|Q108828373]] | [[Isabel de Oviedo y Luján]] | [[Madrid]] | 1584-12-22 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2465 | [[:d:Q108923153|Q108923153]] | [[Marisol Garrido Valero]] | [[Madrid]] | 1956-07-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2466 | [[:d:Q109280945|Q109280945]] | [[Cristina Fuentes La Roche]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Cristina Fuentes La Roche.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2467 | [[:d:Q109311923|Q109311923]] | [[Inmaculada de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 2468 | [[:d:Q109324694|Q109324694]] | [[Vic Echegoyen]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2469 | [[:d:Q109327124|Q109327124]] | [[María José García Sánchez]] | [[Madrid]] | 1958-04-06 | [[Zarautz]] | 1981-06-16 | |- | style='text-align:right'| 2470 | [[:d:Q109401461|Q109401461]] | [[María Espartosa y Briones]] | [[Alcalá de Henares]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2471 | [[:d:Q109407733|Q109407733]] | [[Inés Madrigal]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2472 | [[:d:Q109439637|Q109439637]] | [[Babi]] | [[Madrid]] | 1999-06-24 | | | [[Ficheiro:Pillz4babi.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2473 | [[:d:Q109474338|Q109474338]] | [[Ana Carvajal San Miguel]] | [[Villanueva de la Cañada]] | 2006-09-03 | | | [[Ficheiro:2022-11-03 WK 11.2 Platform Women Group A Final at Ulla-Klinger-Cup 2022 (Martin Rulsch) 044.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2474 | [[:d:Q109655757|Q109655757]] | [[Olga Margallo]] | [[Madrid]] | 1970-05-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2475 | [[:d:Q109764424|Q109764424]] | [[Isa Montalbán]] | [[Madrid]] | 1998-01-31 | | | |- | style='text-align:right'| 2476 | [[:d:Q109769762|Q109769762]] | [[Sonia Gumpert Melgosa]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Inauguración del segundo Congreso de la Abogacía Madrileña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2477 | [[:d:Q109771476|Q109771476]] | [[María Josefa Ascargorta y Rivera]] | [[Madrid]] | 1800 | [[Madrid]] | 1850 | |- | style='text-align:right'| 2478 | [[:d:Q109789905|Q109789905]] | [[Adelaida O'Dena de Estrada]] | [[Madrid]] | 1823 | | 1853 | |- | style='text-align:right'| 2479 | [[:d:Q109806673|Q109806673]] | [[Alejandra Lorenzo]] | [[Madrid]] | 1998-10-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2480 | [[:d:Q109806767|Q109806767]] | [[Celia Viada Caso]] | [[Madrid]] | 1991 | | | [[Ficheiro:Celia Viada Caso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2481 | [[:d:Q109929605|Q109929605]] | [[Laureana del Santísimo Sacramento]] | [[Madrid]] | No/unknown value | [[Salamanca]] | 1673-12-31 | |- | style='text-align:right'| 2482 | [[:d:Q110008592|Q110008592]] | [[Elena de León Criado]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Elena de León.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2483 | [[:d:Q110026566|Q110026566]] | [[María Tallado Alfonsa]] | [[Madrid]] | 1610 | [[Viana, Navarra|Viana]] | 1681-03-05 | |- | style='text-align:right'| 2484 | [[:d:Q110100843|Q110100843]] | [[Mar Gómez]] | [[Madrid]] | 1985-10-15 | | | [[Ficheiro:Mar Gomez 11.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2485 | [[:d:Q110140864|Q110140864]] | [[Aranzazu Serrano Lorenzo]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:La escritora y periodista Aranzazu Serrano Lorenzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2486 | [[:d:Q110163633|Q110163633]] | [[Gema Nieto]] | [[Madrid]] | 1981-08-27 | [[Madrid]] | | [[Ficheiro:Gema Nieto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2487 | [[:d:Q110243023|Q110243023]] | [[Natividad de Diego]] | [[Madrid]] | 1873-06-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2488 | [[:d:Q110246670|Q110246670]] | [[Belén Moneo]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2489 | [[:d:Q110270534|Q110270534]] | [[Alba Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1994-02-18 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Alba Gutiérrez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2490 | [[:d:Q110270539|Q110270539]] | [[Ainhoa Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1982 | | | [[Ficheiro:Foto-ainhoa-premios-feroz.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2491 | [[:d:Q110276198|Q110276198]] | [[Virginia Feito]] | [[Madrid]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 2492 | [[:d:Q110279102|Q110279102]] | [[Elena Molina]] | [[Madrid]] | 1986-09-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2493 | [[:d:Q110301897|Q110301897]] | [[Clara Garrido]] | [[Madrid]] | 1993-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2494 | [[:d:Q110415920|Q110415920]] | [[María Carretero]] | [[Madrid]] | 1963 | | | |- | style='text-align:right'| 2495 | [[:d:Q110439395|Q110439395]] | [[Catalina del Pozo y Molleda]] | [[Madrid]] | 1610 | [[Alcalá de Henares]] | 1681-10-07 | |- | style='text-align:right'| 2496 | [[:d:Q110443966|Q110443966]] | [[Josefa Portocarrero y Jiménez de Urrea]] | [[Madrid]] | 1681-01-16 | [[Lima]] | 1743-11-21 | |- | style='text-align:right'| 2497 | [[:d:Q110446776|Q110446776]] | [[Catalina Pérez y Vázquez]] | [[Madrid]] | 1624 | [[Salamanca]] | 1675-11-06 | |- | style='text-align:right'| 2498 | [[:d:Q110463659|Q110463659]] | [[Catalina María de la Presentación]] | [[Madrid]] | 1642 | [[Madrid]] | 1700-12-31 | |- | style='text-align:right'| 2499 | [[:d:Q110502499|Q110502499]] | [[Isabel de Velasco e Ibarra]] | [[Madrid]] | 1592-07 | [[Madrid]] | 1612 | |- | style='text-align:right'| 2500 | [[:d:Q110548730|Q110548730]] | [[Esperanza Molina Cubillo]] | [[Madrid]] | 1931<br/>1933 | | 2021-05-21 | |- | style='text-align:right'| 2501 | [[:d:Q110647374|Q110647374]] | [[Pura Ramos]] | [[Madrid]] | 1931 | | | |- | style='text-align:right'| 2502 | [[:d:Q110713841|Q110713841]] | [[Leonor de Lera]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2503 | [[:d:Q110734916|Q110734916]] | [[Inés Hernand]] | [[Madrid]] | 1992-05-10 | | | [[Ficheiro:Inés Hernand.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2504 | [[:d:Q110754911|Q110754911]] | [[Olga Lambea Martínez]] | [[Madrid]] | 1974-09-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2505 | [[:d:Q110845893|Q110845893]] | [[Helena de Llanos]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 2506 | [[:d:Q110854078|Q110854078]] | [[Silvia Agüero]] | [[Madrid]] | 1985-08-24 | | | [[Ficheiro:Silvia Agüero Fernández (2019; cropped 2023).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2507 | [[:d:Q110880481|Q110880481]] | [[Pilar Lara]] | [[Madrid]] | 1940-10-12<br/>1940 | | 2006-02-02 | |- | style='text-align:right'| 2508 | [[:d:Q110894431|Q110894431]] | [[Cristina Abad]] | [[Madrid]] | 1992-06-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2509 | [[:d:Q110911757|Q110911757]] | [[Florencia Amundson]] | [[Madrid]] | 1998-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2510 | [[:d:Q110935316|Q110935316]] | [[María Remigia del Pilar Fernández de Velasco y Tovar]] | [[Madrid]] | 1677-10-01 | [[Madrid]] | 1734-11-30 | |- | style='text-align:right'| 2511 | [[:d:Q110952627|Q110952627]] | [[María de la Esperanza de Borbón-Dos Sicilias]] | [[Madrid]] | 1914-06-14 | [[Sevilla]] | 2005-08-08 | [[Ficheiro:Princess Maria de la Esperanza of the Two Sicilies in 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2512 | [[:d:Q110962733|Q110962733]] | [[Manuela Rejas García]] | [[Moralzarzal]] | 1924-12-14 | [[Veguellina de Órbigo]] | 2010-03-06 | [[Ficheiro:Manuela Rejas .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2513 | [[:d:Q110962837|Q110962837]] | [[Ana Tamariz]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Ana Tamariz - Directora Gran Escuela de Magia Ana Tamariz (2023) 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2514 | [[:d:Q110984007|Q110984007]] | [[M. Antonia Sánchez Escalona]] | [[Madrid]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 2515 | [[:d:Q111064715|Q111064715]] | [[Angelita Navalón]] | [[Madrid]] | 1913 | [[Valencia]] | 1952-05-07 | |- | style='text-align:right'| 2516 | [[:d:Q111083094|Q111083094]] | [[Isabel Richart Sotés]] | [[Madrid]] | 1914-09-18 | [[Madrid]] | 1992-06-02 | |- | style='text-align:right'| 2517 | [[:d:Q111089541|Q111089541]] | [[Gloria Ramos]] | [[Madrid]] | 1993 | | | [[Ficheiro:Gloria Ramos (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2518 | [[:d:Q111098395|Q111098395]] | [[Marta Sánchez]] | [[Madrid]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Marta Sánchez INNtöne 2024 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2519 | [[:d:Q111143512|Q111143512]] | [[Pilar Martín Fernández]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2520 | [[:d:Q111292624|Q111292624]] | [[Lucía Gutierrez Moreno]] | [[Xetafe]] | 1999-01-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2521 | [[:d:Q111371062|Q111371062]] | [[Cristina Morano]] | [[Madrid]] | 1967 | | | |- | style='text-align:right'| 2522 | [[:d:Q111423223|Q111423223]] | [[María Luengas Mengual]] | [[Madrid]] | 1992 | | | |- | style='text-align:right'| 2523 | [[:d:Q111424847|Q111424847]] | [[Irene Pozo]] | [[Madrid]] | 1977-04-04 | | | [[Ficheiro:Irene Pozo Hernández.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2524 | [[:d:Q111449089|Q111449089]] | [[Elisa Garrido Cantarero]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 2525 | [[:d:Q111503885|Q111503885]] | [[Elvira Palazuelos]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2526 | [[:d:Q111522957|Q111522957]] | [[Lucía Sánchez Laguna]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 2000-02-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2527 | [[:d:Q111550694|Q111550694]] | [[Zenaida Alcalde]] | [[Madrid]] | 1981 | | | [[Ficheiro:Foto de Zenaida Alcalde artista de circo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2528 | [[:d:Q111550844|Q111550844]] | [[Vicente Alcalde Butler]] | [[Madrid]]<br/>[[Bilbao]] | 1911<br/>1912 | [[Óblast de Leningrado]] | 1943-10 | |- | style='text-align:right'| 2529 | [[:d:Q111589240|Q111589240]] | [[Carmen López Moreno]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2530 | [[:d:Q111628611|Q111628611]] | [[Merche Comabella]] | [[Madrid]] | 1940-02-02 | | | [[Ficheiro:Merche Comabella.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2531 | [[:d:Q111661103|Q111661103]] | [[Taciana Fisac]] | [[Madrid]] | 1960 | | | [[Ficheiro:Yan Lianke presentando Los cuatro libros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2532 | [[:d:Q111686930|Q111686930]] | [[Laura Ledesma]] | [[Madrid]] | 1993-06-02 | | | |- | style='text-align:right'| 2533 | [[:d:Q111784122|Q111784122]] | [[Nikki García]] | [[Madrid]] | 1985-11-30 | | | [[Ficheiro:Nikki García.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2534 | [[:d:Q111784233|Q111784233]] | [[Marina Rivera]] | [[Madrid]] | 2002-08-20 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Marina Rivera (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2535 | [[:d:Q111817260|Q111817260]] | [[Mónica Sánchez Robles]] | [[Madrid]] | 1964 | | | [[Ficheiro:Mónica Sánchez Robles.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2536 | [[:d:Q111889251|Q111889251]] | [[Paula Molano Ortega]] | [[Madrid]] | 1999-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2537 | [[:d:Q111905028|Q111905028]] | [[Encarnación Gomá Jiménez]] | [[Madrid]] | 1859-01-04 | [[Valencia]] | 1935-01-11 | |- | style='text-align:right'| 2538 | [[:d:Q111994924|Q111994924]] | [[Sara Andrés Barrio]] | [[Madrid]] | 1986-08-21 | | | [[Ficheiro:Sara Andres Barrio Spain 271 Olímpico (29631371962) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2539 | [[:d:Q112036251|Q112036251]] | [[Concha Mayordomo]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Concha Mayordomo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2540 | [[:d:Q112074836|Q112074836]] | [[Amparo Berlinches]] | [[Madrid]] | 1946-05-16 | | | [[Ficheiro:Retrato primavera hecho por jaime.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2541 | [[:d:Q112110263|Q112110263]] | [[Delia Luna]] | [[Madrid]] | 1933-01-20 | [[Madrid]] | 1996-02-03 | |- | style='text-align:right'| 2542 | [[:d:Q112119505|Q112119505]] | [[Lara Diloy]] | [[Madrid]] | 1986 | | | [[Ficheiro:Lara Diloy 20240224.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2543 | [[:d:Q112191992|Q112191992]] | [[Sofía Cosculluela]] | [[Las Rozas de Madrid]] | 2004-01-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2544 | [[:d:Q112208582|Q112208582]] | [[Mónica Alario Gavilán]] | [[Madrid]] | 1991 | | | [[Ficheiro:Mónica Alario Gavilán 2022 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2545 | [[:d:Q112226617|Q112226617]] | [[Mariana Francisca Velázquez y Merino]] | [[Madrid]] | 1637-04-14 | [[Madrid]] | 1697-10-25 | |- | style='text-align:right'| 2546 | [[:d:Q112226889|Q112226889]] | [[Eugenia Galindo]] | [[Madrid]] | 1897 | [[Cidade de México]] | 1968-11-15 | [[Ficheiro:Eugenia Galindo en Tentación (1943) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2547 | [[:d:Q112231437|Q112231437]] | [[Lucía Aleñar Iglesias]] | [[Madrid]] | 1993-06-30 | | | [[Ficheiro:Seminci 2025 - Lucía Aleñar-4 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2548 | [[:d:Q112283607|Q112283607]] | [[Concepción López y López]] | [[Madrid]] | 1898 | [[Madrid]] | 1981 | |- | style='text-align:right'| 2549 | [[:d:Q112387863|Q112387863]] | [[Teresa Valero]] | [[Madrid]] | 1969-07-23 | | | [[Ficheiro:Teresa Valero, Forum 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2550 | [[:d:Q112569344|Q112569344]] | [[Prado de Fata]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Prado de Fata.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2551 | [[:d:Q112581803|Q112581803]] | [[Irene Ferreras]] | [[Fuenlabrada]] | 1989-03-04 | | | [[Ficheiro:Deportivo Abanca - FC Barcelona 050 - Irene Ferreras.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2552 | [[:d:Q112618778|Q112618778]] | [[Pilar Lubián Clemente]] | [[Madrid]] | 1909 | [[Pedregal]] | 1999-01-26 | |- | style='text-align:right'| 2553 | [[:d:Q112631364|Q112631364]] | [[Ana Arnau]] | [[Madrid]] | 2005-09-20 | | | [[Ficheiro:Ana Arnau - 2024 Sofia World Cup 5 Hoops Final 8 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2554 | [[:d:Q112660064|Q112660064]] | [[Carolina González Vives]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2555 | [[:d:Q112663542|Q112663542]] | [[Paula Cendejas]] | [[Madrid]] | 1995-04-03 | | | [[Ficheiro:Madrid Pride 2024 - Paula Cendejas - 240707 213905.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2556 | [[:d:Q112703425|Q112703425]] | [[Sara Barrios]] | [[Madrid]] | 2000-09-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2557 | [[:d:Q112704742|Q112704742]] | [[Paca Blanco]] | [[Madrid]] | 1949-02-13 | | | [[Ficheiro:Paca Blanco (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2558 | [[:d:Q112790709|Q112790709]] | [[Esther Paniagua]] | [[Madrid]] | 1986 | | | [[Ficheiro:Esther Paniagua-63816.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2559 | [[:d:Q112822410|Q112822410]] | [[Ana Buenaventura]] | [[Madrid]] | 1942 | | 2023 | |- | style='text-align:right'| 2560 | [[:d:Q112828236|Q112828236]] | [[Nüll García]] | [[Madrid]] | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 2561 | [[:d:Q112865890|Q112865890]] | [[Cristina Sánchez Pascual]] | [[Madrid]] | 1959-05-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2562 | [[:d:Q112922228|Q112922228]] | [[Sara Lozoya Sevilla]] | [[Aranjuez]] | 1996-01-06 | | | [[Ficheiro:Sara Lozoya. Manga Barcelona 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2563 | [[:d:Q113074014|Q113074014]] | [[Judith Diakhate]] | [[Madrid]] | 1978-07-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2564 | [[:d:Q113147343|Q113147343]] | [[Marta Tchai]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Marta Tchai por Angela Martin-Retortillo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2565 | [[:d:Q113200629|Q113200629]] | [[Esther Casares Quiroga]] | [[Madrid]] | 1910-07-07 | [[México]] | 1969-01-15 | |- | style='text-align:right'| 2566 | [[:d:Q113274679|Q113274679]] | [[Sara Aagesen]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Sara Aagesen 2024 (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2567 | [[:d:Q113432390|Q113432390]] | [[Cristina Juesas]] | [[Madrid]] | 1973-04-29 | | | [[Ficheiro:Cristina Juesas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2568 | [[:d:Q113495141|Q113495141]] | [[Elisa Coll]] | [[Madrid]] | 1992 | | | |- | style='text-align:right'| 2569 | [[:d:Q113505495|Q113505495]] | [[Carlota García del Real]] | [[Madrid]] | 1904 | [[Madrid]] | 2002-06-24 | |- | style='text-align:right'| 2570 | [[:d:Q113579030|Q113579030]] | [[Elvira de Cortinas]] | [[Arganda del Rey]] | 1495-08 | | 1566 | |- | style='text-align:right'| 2571 | [[:d:Q113586051|Q113586051]] | [[Irene Hernández Velasco]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2572 | [[:d:Q113632585|Q113632585]] | [[Carla Pulpón]] | [[Madrid]] | 1991-09-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2573 | [[:d:Q113639656|Q113639656]] | [[Trinidad Iglesias]] | [[Madrid]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 2574 | [[:d:Q113640192|Q113640192]] | [[Paula Ballesteros]] | [[Madrid]] | 1994-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2575 | [[:d:Q113640520|Q113640520]] | [[María Lima]] | [[Madrid]] | 1995-06-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2576 | [[:d:Q113664433|Q113664433]] | [[Camila Fabra i Puig]] | [[Madrid]] | 1869-06-24 | [[Barcelona]] | 1952-10-24 | [[Ficheiro:Camila Fabra i Puig 2, per Napoleon.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2577 | [[:d:Q113698318|Q113698318]] | [[Pilar Bellosillo]] | [[Madrid]] | 1913-12-22 | [[Madrid]] | 2003-01-02 | |- | style='text-align:right'| 2578 | [[:d:Q113743480|Q113743480]] | [[Fátima De Diego Aguado]] | [[San Lorenzo de El Escorial]] | 1995-05-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2579 | [[:d:Q113801798|Q113801798]] | [[Cristina Fraile Jimenez de Munana]] | [[Madrid]] | 1965-07-22 | | | |- | style='text-align:right'| 2580 | [[:d:Q113843651|Q113843651]] | [[Patricia González Gutiérrez]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2581 | [[:d:Q113899579|Q113899579]] | [[Sara Sierra]] | [[Madrid]] | 1995 | | | |- | style='text-align:right'| 2582 | [[:d:Q113906836|Q113906836]] | [[Cristina Martín Vega]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Cristina Martín Vega en Aules Feministes 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2583 | [[:d:Q113996230|Q113996230]] | [[Ester Bellver]] | [[Madrid]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 2584 | [[:d:Q114050934|Q114050934]] | [[Catalina García Fernández]] | [[Santorcaz]] | 1639-04 | | 1677-11-07 | |- | style='text-align:right'| 2585 | [[:d:Q114067866|Q114067866]] | [[Sara Ramo]] | [[Madrid]] | 1975-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2586 | [[:d:Q114080348|Q114080348]] | [[Fernanda de la Figuera]] | [[Madrid]] | 1943 | [[Málaga]] | 2022-04-24 | |- | style='text-align:right'| 2587 | [[:d:Q114249163|Q114249163]] | [[Mónica Miranda]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 2588 | [[:d:Q114270783|Q114270783]] | [[Edith Martínez-Val]] | [[Madrid]] | 1998 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Edith Martínez Val (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2589 | [[:d:Q114336893|Q114336893]] | [[Ana Belén Pintado]] | [[Madrid]] | 1973-07-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2590 | [[:d:Q114430649|Q114430649]] | [[Nazareth Castellanos|Q114430649]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2591 | [[:d:Q114555274|Q114555274]] | [[Beatriz Álvarez-Guerra]] | [[Madrid]] | 1994 | [[Cerdedo-Cotobade]] | 2022-10-04 | |- | style='text-align:right'| 2592 | [[:d:Q114568990|Q114568990]] | [[Sagrario Mochales]] | [[Madrid]] | 1932-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2593 | [[:d:Q114729140|Q114729140]] | [[Marina Tena Tena]] | [[Madrid]] | 1989 | | | [[Ficheiro:Marina Tena Tena.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2594 | [[:d:Q114795921|Q114795921]] | [[Blanche Van Parys]] | [[Madrid]] | 1916-06-20 | | 1986-11 | |- | style='text-align:right'| 2595 | [[:d:Q114810883|Q114810883]] | [[Mari Luz Peinado]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2596 | [[:d:Q114825267|Q114825267]] | [[Carmen Sánchez García]] | [[Madrid]] | 1929-12-04 | [[Madrid]] | 2016-07-14 | |- | style='text-align:right'| 2597 | [[:d:Q114856185|Q114856185]] | [[Beatriz Giménez de Ory]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2598 | [[:d:Q114860538|Q114860538]] | [[Mirela Balić]] | [[Madrid]] | 1999-08-27 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Mirela Balić (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2599 | [[:d:Q114905559|Q114905559]] | [[Josephine Ferrero Fieschi, Princess of Masseran]] | [[Madrid]] | 1779-12-23<br/>1779 | [[Bruxelas]] | 1847-01-18<br/>1847 | [[Ficheiro:Giuseppina Ferrero Fieschi.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2600 | [[:d:Q115121298|Q115121298]] | [[Sara Plaza]] | [[Bustarviejo]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2601 | [[:d:Q115155038|Q115155038]] | [[Rosa Muñoz]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Rosa Muñoz 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2602 | [[:d:Q115171778|Q115171778]] | [[Nicole Wiggins]] | [[Madrid]] | 2000-08-08 | | | [[Ficheiro:España - Acerbaixán no Porriño 39.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2603 | [[:d:Q115183713|Q115183713]] | [[Lucía Martín-Portugués]] | [[Villanueva de la Cañada]] | 1990-10-22 | | | [[Ficheiro:Lucía Martín-Portugués (ESP) 2014.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2604 | [[:d:Q115185634|Q115185634]] | [[Cristina Platas]] | [[Madrid]] | 1995-11-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2605 | [[:d:Q115282792|Q115282792]] | [[Francisca Pérez Carreño]] | [[Madrid]] | 1961-04-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2606 | [[:d:Q115287172|Q115287172]] | [[Ana Bokesa]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2607 | [[:d:Q115287197|Q115287197]] | [[María Luisa Marchori]] | [[Madrid]] | 1801 | | 1900 | |- | style='text-align:right'| 2608 | [[:d:Q115343110|Q115343110]] | [[Noemi Romero Rosario]] | [[Madrid]] | 2000-10-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2609 | [[:d:Q115470807|Q115470807]] | [[Adelaida Ramírez y Maroto]] | [[Madrid]] | 1842-02-04 | [[Madrid]] | 1916-12-07 | |- | style='text-align:right'| 2610 | [[:d:Q115471104|Q115471104]] | [[Carolina Jiménez Butigieg]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2611 | [[:d:Q115484655|Q115484655]] | [[María Jesús Alonso]] | [[Madrid]] | 1956-01-14 | | | [[Ficheiro:Ma. J. Alonso Jiménez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2612 | [[:d:Q115628102|Q115628102]] | [[María Teresa Lizaranzu Perinat]] | [[Madrid]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 2613 | [[:d:Q115650290|Q115650290]] | [[Irene M. Borrego]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2614 | [[:d:Q115662828|Q115662828]] | [[Hania Pérez de Cuéllar]] | [[Madrid]] | 1974-03-11 | | | [[Ficheiro:Hania Pérez de Cuéllar 2022.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2615 | [[:d:Q115663003|Q115663003]] | [[Rocío Saiz]] | [[Madrid]] | 1991-07-11 | | | [[Ficheiro:Rocío Saiz 2022.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2616 | [[:d:Q115787944|Q115787944]] | [[Pilar Romero Burgos]] | [[Madrid]] | 1940-11-01 | [[Madrid]] | 2021-11-17 | |- | style='text-align:right'| 2617 | [[:d:Q115798599|Q115798599]] | [[Araceli Pérez Darias]] | [[Madrid]] | | ''[[:d:Q208151|Q208151]]'' | 1979-04-06 | |- | style='text-align:right'| 2618 | [[:d:Q115902176|Q115902176]] | [[Patricia Encinas]] | [[Xetafe]]<br/>[[Madrid]] | 1992-09-14 | | | [[Ficheiro:Beach handball Euro 2019 Preliminary Round Women ESP-GRE 273 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2619 | [[:d:Q116052819|Q116052819]] | [[María de Cáceres y Olmedo]] | [[Madrid]] | 1622 | [[Arenas de San Pedro]] | 1668-04-25 | |- | style='text-align:right'| 2620 | [[:d:Q116053370|Q116053370]] | [[Doña Maria-Vicenta Solis y Lasso de la Vega, 6.Duquesa de Montellano]] | [[Madrid]] | 1780-10-27 | [[Tours]] | 1840-06-04 | [[Ficheiro:PORTRAIT OF MARIA VICENTA SOLÍS LASSO DE LA VEGA, DUCHESS OF FERNÁN-NUÑEZ (B. 1780), FULL-LENGTH, RECLINING ON A CHAISE LONGUE.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2621 | [[:d:Q116057622|Q116057622]] | [[Concepción López y Nogués]] | [[Madrid]] | 1870 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2622 | [[:d:Q116122427|Q116122427]] | [[Teresa Ozores]] | [[Madrid]] | 1902-01-22 | [[Madrid]] | 1983-11-03 | [[Ficheiro:Teresa Ozores 1920.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2623 | [[:d:Q116195961|Q116195961]] | [[Isabel Garcia]] | [[Madrid]] | 1963-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 2624 | [[:d:Q116262270|Q116262270]] | [[Catalina Mayoral Arroyo]] | [[Madrid]] | 1901-11-09 | [[Barcelona]] | 1993-01-30 | [[Ficheiro:Figura-2-Catalina-Mayoral-Arroyo-con-el-primer-bebe-nacido-en-la-prision-de-Ventas.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2625 | [[:d:Q116293696|Q116293696]] | [[Esther del Campo]] | [[Madrid]] | 1963-04-27 | | | [[Ficheiro:Esther del Campo.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2626 | [[:d:Q116447781|Q116447781]] | [[María Luz Nájera Julián]] | [[Madrid]] | 1956 | | 1977-01-24 | |- | style='text-align:right'| 2627 | [[:d:Q116487034|Q116487034]] | [[Alicia Huertas]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2628 | [[:d:Q116642408|Q116642408]] | [[Adela Anaya Ruiz]] | [[Madrid]] | 1890-04-17 | [[Madrid]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 2629 | [[:d:Q116687797|Q116687797]] | [[Berna Wang]] | [[Madrid]] | 1957-12-17 | | | [[Ficheiro:Berna Wang.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2630 | [[:d:Q116734113|Q116734113]] | [[Lucrecia Hevia]] | [[Madrid]] | 1976-03-24 | [[Sevilla]] | 2025-07-07 | |- | style='text-align:right'| 2631 | [[:d:Q116748726|Q116748726]] | [[Esther Torrado]] | [[Madrid]] | 1968-08-04 | | | [[Ficheiro:Esther Torrado Martín-Palomino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2632 | [[:d:Q116753448|Q116753448]] | [[Sirena Segura]] | [[Carabanchel]] | 2013-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2633 | [[:d:Q116753823|Q116753823]] | [[Iho López]] | [[Madrid]]<br/>[[Blanes]] | 1997-07-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2634 | [[:d:Q116773640|Q116773640]] | [[Calma Segura]] | [[Carabanchel]] | 2008-02-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2635 | [[:d:Q116784651|Q116784651]] | [[Alba Leo Pérez]] | [[Xetafe]] | 1983-06-09 | | | [[Ficheiro:AlbaLeoPerez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2636 | [[:d:Q116806548|Q116806548]] | [[Samuraï]] | [[Las Rozas de Madrid]] | 2000-11-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2637 | [[:d:Q116870133|Q116870133]] | [[Coco Dávez]] | [[Madrid]] | 1989 | | | [[Ficheiro:Coco Davez Portrait.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2638 | [[:d:Q117089358|Q117089358]] | [[Nerea Blanco]] | [[Madrid]] | 1987-03-13 | | | [[Ficheiro:Nerea Blanco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2639 | [[:d:Q117278001|Q117278001]] | [[Ana Figuera]] | [[Madrid]] | 1941-05-10 | [[Barcelona]] | 2000-10-03 | |- | style='text-align:right'| 2640 | [[:d:Q117306419|Q117306419]] | [[Cristina Gutiérrez]] | [[Madrid]] | 1966-03-27 | | | [[Ficheiro:Cristina Gutierrez Meurs.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2641 | [[:d:Q117536756|Q117536756]] | [[Emiliana Salinas Navarro]] | [[Belmonte de Tajo]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 2642 | [[:d:Q117661402|Q117661402]] | [[María Isabel Medina Peralta]] | [[Madrid]] | 2002-07-20 | | | [[Ficheiro:Isabel Medina Peralta in 2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2643 | [[:d:Q117710048|Q117710048]] | [[Araceli Cañadas Ortega]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2644 | [[:d:Q117717719|Q117717719]] | [[Beatriz Flamini]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2645 | [[:d:Q117848510|Q117848510]] | [[Julia Alicia Olmo y Romero]] | [[Madrid]] | 1961-12-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2646 | [[:d:Q117881641|Q117881641]] | [[Jimina Sabadú]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2647 | [[:d:Q117885842|Q117885842]] | [[Victoria Hernández]] | [[Villaverde, Madrid|Villaverde]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 2648 | [[:d:Q118033154|Q118033154]] | [[Silvia Gil]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2649 | [[:d:Q118108285|Q118108285]] | [[Andrea Compton]] | [[Madrid]] | 1991 | | | [[Ficheiro:Malaga Film Festival 2025 - Andrea Compton-1 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2650 | [[:d:Q118255554|Q118255554]] | [[Marta Jiménez Serrano]] | [[Madrid]] | 1990 | | | |- | style='text-align:right'| 2651 | [[:d:Q118340597|Q118340597]] | [[Chelete Monereo]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2652 | [[:d:Q118367433|Q118367433]] | [[Concha Martínez Montalvo]] | [[Madrid]] | 1962 | | | |- | style='text-align:right'| 2653 | [[:d:Q118384274|Q118384274]] | [[Irene Nortes]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2654 | [[:d:Q118386152|Q118386152]] | [[Leticia Feduchi]] | [[Madrid]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2655 | [[:d:Q118524345|Q118524345]] | [[Tatiana Delgado Yunquera]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2656 | [[:d:Q118644150|Q118644150]] | [[Mariana de Brito]] | [[Madrid]] | 1607-07-28 | | 1674 | |- | style='text-align:right'| 2657 | [[:d:Q118726911|Q118726911]] | [[Kenzy Loevett]] | [[Madrid]] | 1992-08-14 | | | [[Ficheiro:Kenzy Loevett - Megara 01 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2658 | [[:d:Q118732575|Q118732575]] | [[Cristina Araújo Gámir]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 2659 | [[:d:Q118977848|Q118977848]] | [[Celia Montoya Montoya]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 2660 | [[:d:Q119225050|Q119225050]] | [[Consuelo Martínez-Correcher y Gil]] | [[Madrid]] | 1930 | | | |- | style='text-align:right'| 2661 | [[:d:Q119238839|Q119238839]] | [[Anastasia Russosa]] | [[Madrid]] | 2011-10-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2662 | [[:d:Q119563378|Q119563378]] | [[Cecilia Muhate]] | [[Madrid]] | 1997-07-10 | | | [[Ficheiro:Celta Femxa Zorka - Durán Maquinaria Ensino Lugo 43.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2663 | [[:d:Q119566278|Q119566278]] | [[Carmen Grande]] | [[Tres Cantos]] | 1997-01-19 | | | [[Ficheiro:Carmen Grande - Final a Quatre 35a Lliga Catalana AON 2023 Femenina (53222247386) (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2664 | [[:d:Q119797515|Q119797515]] | [[María Luisa Huidobro Martín-Laborda]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2665 | [[:d:Q119857435|Q119857435]] | [[María Guéra]] | [[Madrid]] | 1920 | [[Madrid]] | 1994 | |- | style='text-align:right'| 2666 | [[:d:Q119900071|Q119900071]] | [[Miriam Persand]] | [[Madrid]] | 1985 | | | |- | style='text-align:right'| 2667 | [[:d:Q119914822|Q119914822]] | [[Paula García García]] | [[Madrid]] | 1998-11-10 | | | |- | style='text-align:right'| 2668 | [[:d:Q120047218|Q120047218]] | [[Vanesa Gomez Gonzalez]] | [[Leganés]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2669 | [[:d:Q120056968|Q120056968]] | [[Gloria Laguna]] | [[Madrid]] | 1878-10-18 | [[Donostia]] | 1949 | [[Ficheiro:Gloria Laguna 01.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2670 | [[:d:Q120490194|Q120490194]] | [[Iria Fariñas]] | [[San Agustín del Guadalix]] | 1996 | | | |- | style='text-align:right'| 2671 | [[:d:Q120670877|Q120670877]] | [[Marta Serrano]] | [[Madrid]] | 2003-04-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2672 | [[:d:Q120671835|Q120671835]] | [[Elisa Hipólito]] | [[Madrid]] | 2002-04-11 | | | [[Ficheiro:Festival de Málaga 2024 - Elisa Hipólito (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2673 | [[:d:Q120695145|Q120695145]] | [[Blanca Hervás]] | [[Madrid]] | 2002-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2674 | [[:d:Q120802178|Q120802178]] | [[Nuria M. Deaño]] | [[Madrid]] | 1971 | | | |- | style='text-align:right'| 2675 | [[:d:Q120906348|Q120906348]] | [[Tania Ruzs]] | [[Madrid]] | 1983-08-14 | | | [[Ficheiro:Tania Ruzs - Festival de Jazz Ciudad de Talavera 2023 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2676 | [[:d:Q121141146|Q121141146]] | [[María del Pilar Méndez Jiménez]] | [[Madrid]] | 1973-01-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2677 | [[:d:Q121361683|Q121361683]] | [[Alicia Bercán]] | [[Madrid]] | 1997-02-03 | | | |- | style='text-align:right'| 2678 | [[:d:Q121408981|Q121408981]] | [[Elena López Agirre]] | [[Madrid]] | 1956 | | | |- | style='text-align:right'| 2679 | [[:d:Q121435988|Q121435988]] | [[Pepper Solana]] | [[Madrid]] | 1993-11-30 | | | [[Ficheiro:Wikipepper.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2680 | [[:d:Q121463093|Q121463093]] | [[Julija Lovrenčič]] | [[Madrid]] | 2006-05-17 | | | [[Ficheiro:Julija Lovrencic 2025 Worlds Short Program 18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2681 | [[:d:Q121863229|Q121863229]] | [[Verónica Dulanto]] | [[Madrid]] | 1978-11-13 | | | |- | style='text-align:right'| 2682 | [[:d:Q121886722|Q121886722]] | [[Nuria Montes de Diego]] | [[Madrid]] | 1969-10-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2683 | [[:d:Q121890804|Q121890804]] | [[Isabel Fuentes]] | [[Madrid]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 2684 | [[:d:Q121925960|Q121925960]] | [[Agustina Zuzuarregui de Sotto]] | [[Madrid]] | 1892-10-25 | [[Málaga]] | 1988-02-17 | [[Ficheiro:Agustina de Zuzuarregui y de Sotto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2685 | [[:d:Q122150302|Q122150302]] | [[Lalu Rodríguez Albarrán]] | [[Madrid]] | 20th century | | | |- | style='text-align:right'| 2686 | [[:d:Q122231856|Q122231856]] | [[Rocío Gracia]] | [[Madrid]] | 1974 | | | |- | style='text-align:right'| 2687 | [[:d:Q122341143|Q122341143]] | [[Awamary Lowe-Khan]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2688 | [[:d:Q122616158|Q122616158]] | [[Cristina Araújo]] | [[Madrid]] | 1980 | | | |- | style='text-align:right'| 2689 | [[:d:Q122762487|Q122762487]] | [[Ángeles Mateos Díaz]] | [[Madrid]] | 1893-06-24 | | 20th century | |- | style='text-align:right'| 2690 | [[:d:Q122909164|Q122909164]] | [[Andrea Garcia-Santesmases]] | [[Madrid]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 2691 | [[:d:Q122933031|Q122933031]] | [[Enriqueta Chicano]] | [[Madrid]] | 1949 | | | |- | style='text-align:right'| 2692 | [[:d:Q122961400|Q122961400]] | [[Layla Martínez]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 2693 | [[:d:Q122971836|Q122971836]] | [[Soledad Barrio]] | [[Madrid]] | 1964 | | | |- | style='text-align:right'| 2694 | [[:d:Q123001634|Q123001634]] | [[Mercedes Sicardo]] | [[Madrid]] | 1927-09-24 | [[San Xoán, Porto Rico|San Xoán]] | 2017-04-28 | |- | style='text-align:right'| 2695 | [[:d:Q123013915|Q123013915]] | [[Marcela de Valencia y Codallos]] | [[Madrid]] | 1775 | [[Madrid]] | 1833 | |- | style='text-align:right'| 2696 | [[:d:Q123034100|Q123034100]] | [[María Cristina Osorio y Martos]] | [[Madrid]] | 1897-06-16 | [[Madrid]] | 1979-01-15 | [[Ficheiro:1914-07-04, La Esfera, Bellezas aristocráticas, Srta. María Cristina Osorio y Martos, duquesa de Algete, Franzen (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2697 | [[:d:Q123053885|Q123053885]] | [[Juanita Rico]] | [[Madrid]] | 1914-05-17 | [[Madrid]] | 1934-06-21 | |- | style='text-align:right'| 2698 | [[:d:Q123113035|Q123113035]] | [[Isabel Alemany]] | [[Madrid]] | 1907 | [[Madrid]] | 1988-06-28 | [[Ficheiro:1925-12-16, La Nación, Nuestras artistas, Isabel Alemany (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2699 | [[:d:Q123127465|Q123127465]] | [[Teresa Alonso Otero]] | [[Madrid]] | 1916-08-02 | [[Madrid]] | 1995-09-30 | |- | style='text-align:right'| 2700 | [[:d:Q123140860|Q123140860]] | [[Carmen de Lucio]] | [[Madrid]] | 1920-10-29 | | | [[Ficheiro:Carmen de Lucio 1935.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2701 | [[:d:Q123153219|Q123153219]] | [[Manuela Esteban-Collantes]] | [[Madrid]] | 1880 | [[Madrid]] | 1959-07-08 | [[Ficheiro:Condesa de Torre de Cela 1897 Joaquín Vaamonde, Museo de Belas Artes da Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2702 | [[:d:Q123171404|Q123171404]] | [[Celia Ballester]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2703 | [[:d:Q123285636|Q123285636]] | [[Mercedes Gómez Otero]] | [[Madrid]] | 1915-08-10 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2704 | [[:d:Q123398017|Q123398017]] | [[Marián Mouriño]] | [[Madrid]] | 1975-05-25 | | | [[Ficheiro:Celta Femxa Zorka - Durán Maquinaria Ensino Lugo 34.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2705 | [[:d:Q123516256|Q123516256]] | [[Noelia de Mingo]] | [[El Molar, Madrid|El Molar]] | 1972-01-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2706 | [[:d:Q123530628|Q123530628]] | [[Rosa García Alcón]] | [[Madrid]] | 1957 | | | [[Ficheiro:ROSA GARCIA.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2707 | [[:d:Q123530773|Q123530773]] | [[Cayetana Chirinos]] | [[Madrid]] | 2008-01-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2708 | [[:d:Q123557032|Q123557032]] | [[Fidela Fernández de Velasco Pérez]] | [[Madrid]] | 1920 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2709 | [[:d:Q123573442|Q123573442]] | [[Loreto Gutiérrez Hurtado]] | [[Madrid]] | 1970 | | | [[Ficheiro:Loreto Gutiérrez Hurtado en abril de 2025 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2710 | [[:d:Q123582777|Q123582777]] | [[Paula Comendador]] | [[Madrid]] | 2007-01-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2711 | [[:d:Q123763816|Q123763816]] | [[Marta Carazo]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Marta Carazo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2712 | [[:d:Q123859955|Q123859955]] | [[Natalia Torrente]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2713 | [[:d:Q124014156|Q124014156]] | [[Bewis de la Rosa]] | [[Madrid]] | 1994 | | | |- | style='text-align:right'| 2714 | [[:d:Q124032313|Q124032313]] | [[Mar Garrote]] | [[Madrid]] | 1976 | | | [[Ficheiro:Mar Garrote Zeberion.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2715 | [[:d:Q124098027|Q124098027]] | [[Elfva Barrio]] | [[Madrid]] | 1997-01-07 | | | [[Ficheiro:Elfva Barrio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2716 | [[:d:Q124131503|Q124131503]] | [[Coria Castillo]] | [[Madrid]] | 1980-08-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2717 | [[:d:Q124150463|Q124150463]] | [[L. G. Morgan]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:LGMORGAN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2718 | [[:d:Q124169837|Q124169837]] | [[Pilar Gil Miguel]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2719 | [[:d:Q124293065|Q124293065]] | [[Alma Ezcurra]] | [[Madrid]] | 1986-12-11 | | | [[Ficheiro:1718798396804 20240618 EZCURRA ALMANSA Alma ES 007.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2720 | [[:d:Q124414080|Q124414080]] | [[Inoa Lucio]] | [[Xetafe]] | 2003-06-22 | | | [[Ficheiro:Inoa Lucio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2721 | [[:d:Q124419335|Q124419335]] | [[María del Pilar Colón y Aguilera]] | [[Madrid]] | 1875-11-25 | [[Zarautz]] | 1931-11-08 | [[Ficheiro:1917-02-03, La Esfera, Aristocracia española, La duquesa de la Vega, Manuel López de Ayala (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2722 | [[:d:Q124567086|Q124567086]] | [[Mar Gijón Mendigutía]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Mar Gijón Mendigutía.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2723 | [[:d:Q124606367|Q124606367]] | [[Rocío Aguirre Gil de Biedma]] | [[Madrid]] | 1964-05-28 | | | [[Ficheiro:20240116 Pleno-73.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2724 | [[:d:Q124618348|Q124618348]] | [[Eva Saldaña Buenache]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2725 | [[:d:Q124630453|Q124630453]] | [[Mercedes Cañas]] | [[Madrid]] | 1997-04-14 | | | |- | style='text-align:right'| 2726 | [[:d:Q124646816|Q124646816]] | [[Maria Francesca Gonzaga]] | [[Madrid]] | | [[Madrid]] | | |- | style='text-align:right'| 2727 | [[:d:Q124654499|Q124654499]] | [[Catalina Grimalt i Falcó]] | [[Madrid]] | 20th century | | | [[Ficheiro:Catalina Grimalt i Falcó.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2728 | [[:d:Q124690825|Q124690825]] | [[María José Sánchez Yago]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2729 | [[:d:Q124737530|Q124737530]] | [[Rafaela Villalverche]] | [[Madrid]] | 1549 | | 1596-09-18 | |- | style='text-align:right'| 2730 | [[:d:Q124847728|Q124847728]] | [[María Pombo]] | [[Madrid]] | 1994-10-17 | | | [[Ficheiro:25th Laureus World Sports Awards - Red Carpet - María Pombo - 240422 191705-2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2731 | [[:d:Q124850311|Q124850311]] | [[Ana Baschwitz]] | [[Madrid]] | 1960 | [[Madrid]] | 2022-04-19 | |- | style='text-align:right'| 2732 | [[:d:Q124976899|Q124976899]] | [[Rosa Ana Morillo Rodríguez]] | [[Madrid]] | 1972-09-07 | | | [[Ficheiro:FOTO SETUR R MORILLO.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2733 | [[:d:Q124981769|Q124981769]] | [[Cesárea Zafra y Mora]] | [[Fuentidueña de Tajo]] | 1843-02-25 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2734 | [[:d:Q125081264|Q125081264]] | [[Aída Castillejo]] | ''[[:d:Q5790382|Q5790382]]'' | 1985-11-13 | | | [[Ficheiro:Aída Castillejo tomando el bastón de mando de la ciudad de Rivas-Vaciamadrid.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2735 | [[:d:Q125167096|Q125167096]] | [[Virginia de Matos]] | [[Madrid]] | 1932 | [[Madrid]] | 2009-05-05 | |- | style='text-align:right'| 2736 | [[:d:Q125176097|Q125176097]] | [[Ana Barreira]] | [[Madrid]] | 1967 | | | [[Ficheiro:Thumbnail 7deab7bb-7dc7-4c16-a78b-e5230a769399 (1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2737 | [[:d:Q125207696|Q125207696]] | [[Milagros Valdés]] | [[Madrid]] | 1939 | [[Madrid]] | 2024-01-13 | |- | style='text-align:right'| 2738 | [[:d:Q125225355|Q125225355]] | [[Carmen Martín Belinchón]] | [[Madrid]] | 1912 | | 1996 | |- | style='text-align:right'| 2739 | [[:d:Q125226505|Q125226505]] | [[Laura Madrueño]] | [[Madrid]] | 1986-03-05 | | | [[Ficheiro:Laura madrueño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2740 | [[:d:Q125292183|Q125292183]] | [[Xinyi Ye|Q125292183]] | [[Madrid]] | 2001 | | | [[Ficheiro:Goyas 2024 - Xinyi Ye (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2741 | [[:d:Q125348627|Q125348627]] | [[María Dolores Ocaña Madrid]] | [[Madrid]] | 1973-04-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2742 | [[:d:Q125401229|Q125401229]] | [[Sagrario Aznar Almazán]] | [[Madrid]] | 1961-06-09 | | | [[Ficheiro:Sagrario Aznar Almazán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2743 | [[:d:Q125490147|Q125490147]] | [[Elisabeth Karin Pavón Rymer-Rythén]] | [[Madrid]] | 1995 | | | [[Ficheiro:Elisabeth Karin Pavón Rymer-Rythén 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2744 | [[:d:Q125547639|Q125547639]] | [[Marta Chirino]] | [[Madrid]] | 1963 | | | [[Ficheiro:Marta Chirino Argenta junto a su obra Phalaenopsis VII.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2745 | [[:d:Q125676738|Q125676738]] | [[María Maroto Conesa]] | [[Madrid]] | 1878-08-15 | [[Murcia]] | 1966-08-15 | |- | style='text-align:right'| 2746 | [[:d:Q125726519|Q125726519]] | [[María Pérez Sánchez-Laulhé]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2747 | [[:d:Q125747776|Q125747776]] | [[Eloísa de Castro]] | [[Madrid]] | 1997-02-11 | | | [[Ficheiro:EloisaDeCastro NatEnemedeFineArt 0339.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2748 | [[:d:Q125774702|Q125774702]] | [[Jimena Delgado]] | [[Madrid]] | 1972-04-09 | | | [[Ficheiro:Jimena Delgado cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2749 | [[:d:Q125855461|Q125855461]] | [[Ana Díaz Medina]] | [[Madrid]] | 1939 | [[Salamanca]] | 2012 | |- | style='text-align:right'| 2750 | [[:d:Q125861676|Q125861676]] | [[Rosario Fuentes Pérez]] | [[Madrid]] | 1898-02-10 | [[Madrid]] | 1970 | |- | style='text-align:right'| 2751 | [[:d:Q125885420|Q125885420]] | [[Ter (Q125885420)|Ter]] | [[Madrid]] | 1990-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 2752 | [[:d:Q125914769|Q125914769]] | [[María Luisa Fuertes]] | [[Madrid]] | 1912 | [[Madrid]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 2753 | [[:d:Q125975299|Q125975299]] | [[Claudia Fernández Sánchez]] | [[Madrid]] | 2006-02-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2754 | [[:d:Q126116012|Q126116012]] | [[Raquel García Hermida-van der Walle]] | [[Madrid]] | 1983-05-28 | | | [[Ficheiro:1719323377964 20240625 GARCIA HERMIDA Raquel NL 008.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2755 | [[:d:Q126169673|Q126169673]] | [[Sagrario Aguado]] | [[Madrid]] | 1949-10-04 | | | [[Ficheiro:SAGRARIO AGUADO(1).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2756 | [[:d:Q126339534|Q126339534]] | [[Estrella Galán]] | [[Madrid]] | 1971-04-24 | | | [[Ficheiro:Estrella Galán, 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2757 | [[:d:Q126363908|Q126363908]] | [[Irene Cuadrado]] | [[Madrid]] | 1979 | | | [[Ficheiro:Irene Cuadrado (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2758 | [[:d:Q126370642|Q126370642]] | [[Violeta Andreu]] | [[Madrid]] | 1966-07-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2759 | [[:d:Q126417251|Q126417251]] | [[María del Carmen Álvarez de las Asturias Bohórquez Giráldez]] | [[Madrid]] | 1820-12-14 | [[Madrid]] | 1895-02-13 | [[Ficheiro:Maria del Carmen Alvarez de las Asturias Bohorques Giraldez.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2760 | [[:d:Q126417480|Q126417480]] | [[María Agustina de la Torre]] | [[Madrid]] | 1712-09-04 | [[Zamarramala]] | 1784-10-27 | |- | style='text-align:right'| 2761 | [[:d:Q126478715|Q126478715]] | [[María de la Concepción de Pinedo González de Quijano]] | [[Madrid]] | 1754-10-29 | | 1802-01-07 | |- | style='text-align:right'| 2762 | [[:d:Q126600244|Q126600244]] | [[Isabel Aaiún]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 2763 | [[:d:Q126919014|Q126919014]] | [[Nora Junco]] | [[Madrid]] | 1975-01-31 | | | [[Ficheiro:1720511531541 20240709 JUNCO GARCIA Nora ES 011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2764 | [[:d:Q126927941|Q126927941]] | [[Esperanza Vicente Alguacil]] | [[Madrid]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 2765 | [[:d:Q127065870|Q127065870]] | [[Daniela Fra]] | [[Torrejón de Ardoz]] | 2000-02-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2766 | [[:d:Q127372275|Q127372275]] | [[Alicia Palmer]] | [[Madrid]] | 1959 | | | [[Ficheiro:Alicia Palmer na casa museo Pardo Bazán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2767 | [[:d:Q128191584|Q128191584]] | [[María Sebastián de Erice]] | [[Madrid]] | 1979 | | | [[Ficheiro:María Sebastián de Erice Bilateral Meeting Spain (sq cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2768 | [[:d:Q128280427|Q128280427]] | [[Beatriz Neila]] | [[Arganda del Rey]] | 2002-04-15 | | | [[Ficheiro:Beatriz Neila, 2024 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2769 | [[:d:Q128508027|Q128508027]] | [[Elsa Llorente]] | [[Madrid]] | 1981-06-26 | [[Madrid]] | 2024-07-24 | |- | style='text-align:right'| 2770 | [[:d:Q128534953|Q128534953]] | [[Paula Camus]] | [[Madrid]] | 2002-02-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2771 | [[:d:Q128783270|Q128783270]] | [[Elena Lucci]] | [[Madrid]] | 1877-08-09 | [[Barcelona]] | 1952-02-16 | |- | style='text-align:right'| 2772 | [[:d:Q129176014|Q129176014]] | [[Concha Moya]] | [[Madrid]] | 1971 | | | [[Ficheiro:Concha Moya.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2773 | [[:d:Q129176077|Q129176077]] | [[Sara Sánchez]] | [[Madrid]] | 1980-12-04 | | | [[Ficheiro:Sara Sánchez Calvo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2774 | [[:d:Q129261820|Q129261820]] | [[Luisa Butler]] | [[Madrid]] | 1901-06-25 | [[Madrid]] | 1978-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2775 | [[:d:Q129346838|Q129346838]] | [[Aïda Colmenero Dïaz]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2776 | [[:d:Q130134945|Q130134945]] | [[Alba García Falagán]] | [[Alcalá de Henares]] | 2002-02-16 | | | |- | style='text-align:right'| 2777 | [[:d:Q130265467|Q130265467]] | [[Dana Benítez]] | [[Madrid]] | 2004-04-23 | | | [[Ficheiro:DanaBenitez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2778 | [[:d:Q130273395|Q130273395]] | [[Emma Moreno]] | [[Madrid]] | 2007-05-02 | | | [[Ficheiro:EmmaMoreno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2779 | [[:d:Q130298316|Q130298316]] | [[Bea Fernández]] | [[San Fernando de Henares]] | 2004-05-25 | | | [[Ficheiro:Bea OT.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2780 | [[:d:Q130370928|Q130370928]] | [[Margarita Andrey]] | [[Madrid]] | 1926-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2781 | [[:d:Q130388282|Q130388282]] | [[Mayte Gómez Molina]] | [[Madrid]] | 1993 | | | |- | style='text-align:right'| 2782 | [[:d:Q130426196|Q130426196]] | [[Pilar Calvo Rodero]] | [[Madrid]] | 1910 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 2783 | [[:d:Q130538841|Q130538841]] | [[Beatriz Serrano]] | [[Madrid]] | 1989 | | | |- | style='text-align:right'| 2784 | [[:d:Q130633578|Q130633578]] | [[Encarnación López de Arenosa]] | [[Madrid]] | 1935 | [[Madrid]] | 2021-11-25 | |- | style='text-align:right'| 2785 | [[:d:Q130659273|Q130659273]] | [[Odile Rodríguez de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Odile Rodríguez de la Fuente.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2786 | [[:d:Q130789448|Q130789448]] | [[Laura Revuelta]] | [[Madrid]] | 1965-09-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2787 | [[:d:Q130885044|Q130885044]] | [[Maribel Sánchez-Maroto]] | [[Madrid]] | 1964-03-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2788 | [[:d:Q131007731|Q131007731]] | [[Lalachus]] | [[Fuenlabrada]] | 1990-04-21 | | | |- | style='text-align:right'| 2789 | [[:d:Q131106613|Q131106613]] | [[Carolina África]] | [[Madrid]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Carolina África.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2790 | [[:d:Q131140143|Q131140143]] | [[Mari Campos Roldán]] | [[Loeches]] | 1938 | | | [[Ficheiro:Mari Gallardo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2791 | [[:d:Q131147993|Q131147993]] | [[Francisca Martín Isidro]] | [[Madrid]] | 1925-05-04 | [[Madrid]] | 2020-11-08 | [[Ficheiro:Paquita Martín.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2792 | [[:d:Q131170025|Q131170025]] | [[Patricia de Luna]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Patricia de Luna en el FCX62.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2793 | [[:d:Q131183734|Q131183734]] | [[María Mérida]] | [[Madrid]] | 1934-10-08 | [[Madrid]] | 2024-09-13 | [[Ficheiro:María Mérida (periodista).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2794 | [[:d:Q131198906|Q131198906]] | [[Malena Valles]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2000-07-12 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 009.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2795 | [[:d:Q131199279|Q131199279]] | [[Elena Cabrera]] | [[Madrid]] | 1975 | | | [[Ficheiro:Elena Cabrera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2796 | [[:d:Q131279159|Q131279159]] | [[Gema Varona Martínez]] | [[Madrid]] | 1969 | | | |- | style='text-align:right'| 2797 | [[:d:Q131417874|Q131417874]] | [[Teresa Medina Navascués]] | [[Madrid]] | 1924-09-25 | [[México]] | 2009 | |- | style='text-align:right'| 2798 | [[:d:Q131443550|Q131443550]] | [[Bárbara Tardón]] | [[Madrid]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2799 | [[:d:Q131452770|Q131452770]] | [[Margarita Durán Suárez]] | [[Madrid]] | 1932-09-17 | | 2015-01-22 | |- | style='text-align:right'| 2800 | [[:d:Q131461102|Q131461102]] | [[Virginia Calvo Gómez]] | [[Madrid]] | 1979 | | | [[Ficheiro:Virginia-calvo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2801 | [[:d:Q131470307|Q131470307]] | [[Carmen Cuesta]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2802 | [[:d:Q131512967|Q131512967]] | [[Gabriela Andrada]] | [[Madrid]] | 1999-05-05 | | | [[Ficheiro:Goyas 2025 - Gabriela Andrada (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2803 | [[:d:Q131612943|Q131612943]] | [[Mónica Gabriel y Galán]] | [[Madrid]] | 1966 | | | |- | style='text-align:right'| 2804 | [[:d:Q131808271|Q131808271]] | [[Marina Díaz|Marina Díaz Fernández]] | [[Madrid]] | 2001-09-30 | | | |- | style='text-align:right'| 2805 | [[:d:Q131825758|Q131825758]] | [[Teresa Estévez]] | [[Madrid]] | 1941 | | | |- | style='text-align:right'| 2806 | [[:d:Q131983627|Q131983627]] | [[Margarita de la Villa de Llano]] | [[Madrid]] | 1934-08-22 | | | [[Ficheiro:MVLL, 2017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2807 | [[:d:Q132084897|Q132084897]] | [[Marta Mahou López Lousada|Marta Mahou López-Lousada]] | [[Madrid]] | 1931 | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 2808 | [[:d:Q132167660|Q132167660]] | [[María Bernardeau]] | [[Madrid]] | 2004-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 2809 | [[:d:Q132174843|Q132174843]] | [[Irene Abril Cabezas]] | [[Madrid]] | 20th century<br/>1998<br/>1998-02-20 | | | |- | style='text-align:right'| 2810 | [[:d:Q132179366|Q132179366]] | [[Zeltia Outeiriño]] | [[Madrid]] | 1978 | | | |- | style='text-align:right'| 2811 | [[:d:Q132195924|Q132195924]] | [[Eddi Circa]] | [[Madrid]] | 1996 | | | |- | style='text-align:right'| 2812 | [[:d:Q132204418|Q132204418]] | [[Ángeles Egido León]] | [[Madrid]] | 1956 | | | [[Ficheiro:Angeles Egido.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2813 | [[:d:Q132241908|Q132241908]] | [[Consuelo Abril]] | [[Madrid]] | 1951 | | | [[Ficheiro:La abogada feminista Consuelo Abril.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2814 | [[:d:Q132496906|Q132496906]] | [[Susana Huerta]] | [[Madrid]] | 1950-06-04 | | 2015-04-30 | |- | style='text-align:right'| 2815 | [[:d:Q132672942|Q132672942]] | [[Vicenta Mormín]] | [[Madrid]] | 1776 | [[Madrid]] | 1841-07-20 | |- | style='text-align:right'| 2816 | [[:d:Q132732293|Q132732293]] | [[Carmen Zulueta]] | [[Madrid]] | 1937 | | | |- | style='text-align:right'| 2817 | [[:d:Q132764565|Q132764565]] | [[María Luisa Villalba]] | [[Madrid]] | 1884-05-24 | [[Toledo]] | 1975-04-07 | [[Ficheiro:1923-02-01, La Moda Elegante, María Luisa Villalba (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2818 | [[:d:Q132861493|Q132861493]] | [[María Palomo]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2000-06-02 | | | [[Ficheiro:CB Atlético Guardés - CB Elche, semifinais da División de Honor 2024-25 029.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2819 | [[:d:Q133035114|Q133035114]] | [[Belén Awad-Ratib Gómez]] | [[Madrid]] | 1992-09-01 | | | [[Ficheiro:Belén Awad-Ratib Gómez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2820 | [[:d:Q133245093|Q133245093]] | [[Elsa Santos]] | [[Madrid]] | 2007-05-12 | | | |- | style='text-align:right'| 2821 | [[:d:Q133451771|Q133451771]] | [[Gabriela Sánchez Ferlosio]] | [[Madrid]] | 1934-06-16 | [[Huelva]] | 2008-02-16 | |- | style='text-align:right'| 2822 | [[:d:Q133457915|Q133457915]] | [[Isabel Palacio]] | [[Fuente el Saz de Jarama]] | 1887-10-25 | [[Tresona]] | 1963-11-23 | |- | style='text-align:right'| 2823 | [[:d:Q133503969|Q133503969]] | [[Sonia Tercero Ramiro]] | [[Madrid]] | 1966 | | | [[Ficheiro:Sonia Tercero Ramiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2824 | [[:d:Q133566752|Q133566752]] | [[Claudia Castellanos]] | [[Madrid]] | 2006-07-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2825 | [[:d:Q133820541|Q133820541]] | [[Sara Correyero]] | [[Collado Villalba]] | 1991 | | | |- | style='text-align:right'| 2826 | [[:d:Q133835376|Q133835376]] | [[Fernanda de Salabert Arteaga]] | [[Madrid]] | 1859-11-23 | [[Granada]] | 1945-06-16 | [[Ficheiro:Fernanda Salabert.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2827 | [[:d:Q133835866|Q133835866]] | [[María García de la Fuente]] | [[Madrid]] | 1977 | | | |- | style='text-align:right'| 2828 | [[:d:Q133841995|Q133841995]] | [[Beatriz de Vicente]] | [[Madrid]] | 1968 | | | |- | style='text-align:right'| 2829 | [[:d:Q133864032|Q133864032]] | [[Silvia Cristóbal]] | [[Madrid]] | 2008-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2830 | [[:d:Q133886936|Q133886936]] | [[Noelia Adánez]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2831 | [[:d:Q133896266|Q133896266]] | [[Natalia Labourdette]] | [[Madrid]] | 1992-10-26 | | | |- | style='text-align:right'| 2832 | [[:d:Q134291944|Q134291944]] | [[escritora]] | [[Madrid]] | 1976 | | | |- | style='text-align:right'| 2833 | [[:d:Q134301307|Q134301307]] | [[María Josefa Ugarte y Domingo-Arnau]] | [[Madrid]] | 1923-01-03 | | | [[Ficheiro:Título de Piloto Aviador de Turismo otorgado por el Ministerio del Aire para Mª Josefa Ugarte y Domingo-Arnau.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2834 | [[:d:Q134308074|Q134308074]] | [[Pepita Rollán]] | [[Madrid]] | 1920 | [[Madrid]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:PEPITA ROLLÁN ILUSTRACIÓN.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2835 | [[:d:Q134308110|Q134308110]] | [[María del Carmen López Peña]] | [[Madrid]] | 1885-11-11 | | 1941 | [[Ficheiro:Carmen López Peña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2836 | [[:d:Q134437345|Q134437345]] | [[Laia López]] | [[Madrid]] | 2007-01-29 | | | |- | style='text-align:right'| 2837 | [[:d:Q134462209|Q134462209]] | [[Maider González Etxegibel]] | [[Madrid]] | | | | [[Ficheiro:Maider G Etxegibel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2838 | [[:d:Q134519401|Q134519401]] | [[Daniela Moreno]] | [[San Sebastián de los Reyes]] | 2001-01-23 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 150 - Daniela Moreno.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2839 | [[:d:Q134519442|Q134519442]] | [[Lucía Laguna]] | [[Madrid]] | 2004-10-30 | | | [[Ficheiro:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 017.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2840 | [[:d:Q134533553|Q134533553]] | [[Andrea Jiménez]] | [[Madrid]] | 1987 | | | |- | style='text-align:right'| 2841 | [[:d:Q134580946|Q134580946]] | [[Lucía Carballal]] | [[Madrid]] | 1984 | | | |- | style='text-align:right'| 2842 | [[:d:Q134609111|Q134609111]] | [[Ana Zamora]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2843 | [[:d:Q134693373|Q134693373]] | [[Natalia Rodríguez Núñez-Milara]] | [[Madrid]] | 1990 | | | [[Ficheiro:Natalia photo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2844 | [[:d:Q134705284|Q134705284]] | [[María Paz Zafra Martín]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2845 | [[:d:Q134717154|Q134717154]] | [[Paloma Soroa Sáinz]] | [[Madrid]] | 1986 | | | |- | style='text-align:right'| 2846 | [[:d:Q134720072|Q134720072]] | [[Beatriz Sanz Sáiz]] | [[Madrid]] | 1973 | | | |- | style='text-align:right'| 2847 | [[:d:Q134731936|Q134731936]] | [[Elena García de Paredes Falla]] | [[Madrid]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 2848 | [[:d:Q134821361|Q134821361]] | [[Suilma Aali]] | [[Madrid]] | 1973-11-03 | | | [[Ficheiro:Suilma Aali.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2849 | [[:d:Q134836786|Q134836786]] | [[Marta Carro Márquez de Acuña]] | [[Madrid]] | 2006-06-27 | | | |- | style='text-align:right'| 2850 | [[:d:Q134881615|Q134881615]] | [[Pilar Baldominos]] | [[Alcalá de Henares]] | 1993 | | | |- | style='text-align:right'| 2851 | [[:d:Q134980862|Q134980862]] | [[Cristina González Pitarch]] | [[Aranjuez]] | 1982 | | | |- | style='text-align:right'| 2852 | [[:d:Q135220001|Q135220001]] | [[Cris Librán]] | [[Madrid]] | 2006-01-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2853 | [[:d:Q135396458|Q135396458]] | [[Mabel Pérez-Serrano]] | [[Madrid]] | 1935-11-26 | [[Madrid]] | 2007-10-02 | |- | style='text-align:right'| 2854 | [[:d:Q135396997|Q135396997]] | [[Cayetana López Rey]] | [[Madrid]] | 2005-06-17 | | | [[Ficheiro:2026-01-23 Schwarz-Weiß Erfurt gegen 1. VC Wiesbaden (Volleyball-Bundesliga Frauen 2025-26) by Sandro Halank–001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2855 | [[:d:Q135404709|Q135404709]] | [[Inés López]] | [[Madrid]] | 2003-08-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2856 | [[:d:Q135418740|Q135418740]] | [[Cristina Bravo Santos]] | [[Madrid]] | 1980 | | | [[Ficheiro:Foto-III-Foro-Economico-Español-CLM-Futuro-innovacion-y-sostenibilidad-6-mar-2024 4k.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2857 | [[:d:Q135457909|Q135457909]] | [[Belén Santa-Olalla]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 2858 | [[:d:Q135458591|Q135458591]] | [[Marina Carmona]] | [[Madrid]] | 1993 | | | [[Ficheiro:Madrid Pride 2025 - Marina Carmona - 250706 213206.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2859 | [[:d:Q135486583|Q135486583]] | [[María del Carmen Mostaza Martínez]] | [[Madrid]] | 1943 | [[Madrid]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 2860 | [[:d:Q135673569|Q135673569]] | [[Cecilia Cerdeño Cifuentes]] | [[Madrid]] | 1918 | [[Carabanchel]] | 1993 | |- | style='text-align:right'| 2861 | [[:d:Q135827974|Q135827974]] | [[Balba González-Camino]] | [[Madrid]] | 1971-04-25 | | | [[Ficheiro:Balba camino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2862 | [[:d:Q135840337|Q135840337]] | [[Pura Vázquez de la Varga]] | [[Madrid]] | 1902 | | No/unknown value | [[Ficheiro:1929-03-04, La Voz, Vázquez de la Varga (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2863 | [[:d:Q135883628|Q135883628]] | [[María González García]] | [[Madrid]] | 2003-11-25 | | | |- | style='text-align:right'| 2864 | [[:d:Q135886634|Q135886634]] | [[Raquel Izquierdo Pato]] | [[Madrid]] | 2004 | | | |- | style='text-align:right'| 2865 | [[:d:Q135889403|Q135889403]] | [[Andrea Díaz Nava]] | [[Madrid]] | 2002-05-28 | | | |- | style='text-align:right'| 2866 | [[:d:Q135896437|Q135896437]] | [[Olga Casado Mendoza]] | [[Madrid]] | 2002-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 2867 | [[:d:Q136085134|Q136085134]] | [[Silvia Sobe]] | [[Madrid]] | 1972-03-24 | [[Madrid]] | 2025-09-07 | [[Ficheiro:Dnoe Lamiss.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2868 | [[:d:Q136085571|Q136085571]] | [[Sara Martín]] | [[Madrid]] | 2004-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 2869 | [[:d:Q136100917|Q136100917]] | [[Clara de Frutos]] | [[Madrid]] | 1993 | | | [[Ficheiro:Awards - Clara Frutos 2025 5.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2870 | [[:d:Q136125870|Q136125870]] | [[Conchita Constanzo]] | [[Madrid]] | 1898 | [[Madrid]] | 1986-12-14 | [[Ficheiro:1929-07-23, Estampa, Dónde vas con mantón de Manila (cropped) Conchita Constanzo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2871 | [[:d:Q136210477|Q136210477]] | [[Irene Zugasti]] | [[Madrid]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 2872 | [[:d:Q136333132|Q136333132]] | [[Houda Marrouch]] | [[Madrid]] | 1997 | | | |- | style='text-align:right'| 2873 | [[:d:Q136339421|Q136339421]] | [[Adriana Folgado]] | [[Madrid]] | 2007-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 2874 | [[:d:Q136379407|Q136379407]] | [[Karmen Maura Amuniategi]] | [[Madrid]] | 1945-12-28 | [[Hondarribia]] | 2018-12-05 | [[Ficheiro:Carmen Maura delante de su exposición.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2875 | [[:d:Q136428289|Q136428289]] | [[María de Gracia Ruspoli y Solís-Beaumont]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2876 | [[:d:Q136500089|Q136500089]] | [[Lydia Rodríguez Pascual]] | [[Alcorcón]] | 2005-12-15 | | | [[Ficheiro:Lydia Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2877 | [[:d:Q136529907|Q136529907]] | [[Soledad Luque Delgado]] | [[Madrid]] | 1965-01-25 | | | [[Ficheiro:Soledad Luque Delgado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2878 | [[:d:Q136534087|Q136534087]] | [[Cristina Piernagorda Albañil]] | [[Madrid]] | 1975 | | | |- | style='text-align:right'| 2879 | [[:d:Q136544775|Q136544775]] | [[Ana Rivero]] | [[Madrid]] | 1954 | | | |- | style='text-align:right'| 2880 | [[:d:Q136652416|Q136652416]] | [[Álex Béjar]] | [[Madrid]] | 1999 | | | |- | style='text-align:right'| 2881 | [[:d:Q136672116|Q136672116]] | [[Sara Vicente Collado]] | [[Madrid]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 2882 | [[:d:Q136677013|Q136677013]] | [[Lupe de la Vallina]] | [[Madrid]] | 1983 | | | [[Ficheiro:Lupe de la Vallina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2883 | [[:d:Q136718931|Q136718931]] | [[Ayna Ziordia]] | [[Colmenarejo]] | 1995-11-05 | | | |- | style='text-align:right'| 2884 | [[:d:Q136722719|Q136722719]] | [[Marta Plaza Fernández]] | [[Chamberí (Q44488803)|Chamberí]] | 1980 | | 2026-03-30 | |- | style='text-align:right'| 2885 | [[:d:Q136724430|Q136724430]] | [[Cris Regatero]] | [[Madrid]] | 1994-12-24 | | | |- | style='text-align:right'| 2886 | [[:d:Q136874525|Q136874525]] | [[Andrea de Cervantes]] | [[Alcalá de Henares]] | 1544 | | 1609 | |- | style='text-align:right'| 2887 | [[:d:Q136878665|Q136878665]] | [[Luisa de Cervantes]] | [[Alcalá de Henares]] | 1546 | [[Alcalá de Henares]] | 1625 | |- | style='text-align:right'| 2888 | [[:d:Q137384235|Q137384235]] | [[Inés Martínez García]] | [[Madrid]] | 1994 | | | |- | style='text-align:right'| 2889 | [[:d:Q137439752|Q137439752]] | [[Tina Muñoz]] | [[Madrid]] | 1957-02-17 | [[Estación de Aranjuez|Aranjuez]] | 1995-01-30 | |- | style='text-align:right'| 2890 | [[:d:Q137510031|Q137510031]] | [[Naiara Sanmartín]] | [[Madrid]] | 2006-01-23 | | | |- | style='text-align:right'| 2891 | [[:d:Q137604125|Q137604125]] | [[Lucía Lucha|Lucía Lucha García de la Llave]] | [[Madrid]] | 1891-08-10 | [[Ourense]] | 1978-12-10 | |- | style='text-align:right'| 2892 | [[:d:Q137605045|Q137605045]] | [[Emma Aparici Vázquez de Parga]] | [[Madrid]] | 1973-10-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2893 | [[:d:Q137666486|Q137666486]] | [[Silvia Barroso]] | [[Madrid]] | 1973 | | | [[Ficheiro:Silvia Barroso portrait 2023.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2894 | [[:d:Q137780614|Q137780614]] | [[Marta Suárez de Figueroa Díez]] | [[Circunscrición electoral de Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2895 | [[:d:Q137825214|Q137825214]] | [[Enriqueta Hortalá]] | [[Madrid]] | 1945-04-03 | [[Arrigorriaga]] | 2008 | [[Ficheiro:Enriketa oroigarria1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2896 | [[:d:Q137847593|Q137847593]] | [[Iris Azquinezer]] | [[Madrid]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Retrato-ris-azquinezer.webp|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2897 | [[:d:Q137939716|Q137939716]] | [[Ana Cortés Ekobo]] | [[Madrid]] | 2006-07-11 | | | |- | style='text-align:right'| 2898 | [[:d:Q138035818|Q138035818]] | [[Belén Sánchez]] | [[Madrid]] | 1972 | | | |- | style='text-align:right'| 2899 | [[:d:Q138069383|Q138069383]] | [[Rosario Suárez-Castiello]] | [[Madrid]] | 1893-09-30 | | 1986-01-18 | |- | style='text-align:right'| 2900 | [[:d:Q138312533|Q138312533]] | [[Charito Leonís]] | [[Madrid]] | 1916-11-30 | | 2005 | [[Ficheiro:1936-01-15, Mundo Gráfico, Charito Leonís (cropped).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2901 | [[:d:Q138464722|Q138464722]] | [[Salomé Guadalupe Ingelmo]] | [[Madrid]] | 1973-05-25 | | | [[Ficheiro:Salome Guadalupe Ingelmo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2902 | [[:d:Q138501348|Q138501348]] | [[Juana del Hoyo Solórzano]] | [[Madrid]] | 1737-11-06 | [[San Cristóbal de La Laguna]] | 1814-09-22 | |- | style='text-align:right'| 2903 | [[:d:Q138565329|Q138565329]] | [[Isabel Barrón]] | [[Madrid]] | 1906 | | No/unknown value | [[Ficheiro:1928-03-07, Mundo Gráfico, Isabel Barrón, Calvache.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2904 | [[:d:Q138573458|Q138573458]] | [[Faustina Valladolid]] | [[Madrid]] | 1914-03-20 | | 2005-01-13 | |- | style='text-align:right'| 2905 | [[:d:Q138577202|Q138577202]] | [[Astrid Jones]] | [[Madrid]] | 1981 | | | |- | style='text-align:right'| 2906 | [[:d:Q138589230|Q138589230]] | [[Cándida Suárez]] | [[Madrid]] | 1890 | [[Madrid]] | 1984-12-30 | [[Ficheiro:1923-08-22, Mundo Gráfico, Cándida Suárez, Calvache.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2907 | [[:d:Q138684297|Q138684297]] | [[Marta Matute]] | [[Madrid]]<br/>[[Valdemoro]] | 1988 | | | |- | style='text-align:right'| 2908 | [[:d:Q138709866|Q138709866]] | [[María Jesús de Miguel Michelena]] | [[Madrid]] | | | | |- | style='text-align:right'| 2909 | [[:d:Q138764044|Q138764044]] | [[Olivia Fresneda]] | [[Madrid]] | 1999-01-04 | | | |- | style='text-align:right'| 2910 | [[:d:Q138773836|Q138773836]] | [[Denisse Gortázar]] | [[Madrid]] | 2001-11-17 | | | |- | style='text-align:right'| 2911 | [[:d:Q138779543|Q138779543]] | [[Alba Lucío]] | [[Madrid]] | 1987 | | | [[Ficheiro:Alba Lucío, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2912 | [[:d:Q138792891|Q138792891]] | [[Marta Fresno]] | [[Madrid]] | 2003-11-19 | | | |- | style='text-align:right'| 2913 | [[:d:Q138807883|Q138807883]] | [[Miriam Hernanz]] | [[Madrid]] | 1983 | | | |- | style='text-align:right'| 2914 | [[:d:Q138848847|Q138848847]] | [[Paula Requena]] | [[Madrid]] | 1997-02-05 | | | |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Lista de mulleres da Comunidade de Madrid con artigo na Wikipedia en galego]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de mulleres de España con datos de Wikidata]] 6uabrrlpitfevjxdhuwz810inhy1ne6 0 417705 7351194 6959678 2026-04-08T05:56:25Z Norrin strange 839 elimino a [[Categoría:Bispos católicos dos Estados Unidos de América]]; engado a [[Categoría:Arcebispos católicos dos Estados Unidos de América]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351194 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Borys Gudziak''', nado o [[24 de novembro]] de [[1960]] en [[Syracuse, Nova York|Syracuse]] ([[Estados Unidos de América]]), é un eclesiástico [[Igrexa católica bizantina ucraína|greco-católico]] [[pobo ucraíno|ucraíno]]-[[pobo estadounidense|estadounidense]], dende [[2019]] metropolita de [[Arquieparquía católica ucraína de Filadelfia|Filadelfia]]. == Traxectoria == Naceu nunha familia de inmigrantes ucraínos en [[Syracuse, Nova York|Syracuse]]. Graduouse pola [[Universidade de Syracuse]] en Filosofía e Bioloxía en [[1980]], e posteriormente continuou os seus estudos na [[Pontificia Universidade Urbaniana]] de [[Roma]], graduándose en Teoloxía en [[1983]]. No mesmo ano comezou os estudos de doutoramento nun programa interdepartamental de Historia cultural bizantina e eslava na [[Universidade Harvard]], doutorándose en [[1992]] coa tese ''"Crisis and Reform: The Kyivan Metropolitanate, the Patriarchate of Constantinople, and the Genesis of the Union of Brest"'', publicada polo [[Harvard Ukrainian Research Institute]] en [[1998]]. En [[1992]] trasladouse a [[Lviv]], onde fundou o Instituto de Historia Eclesiástica, do que foi o primeiro director até outubro de [[2002]]. En [[1993]] foi nomeado presidente da Comisión para a Renovación da [[Academia Teolóxica de Lviv]] polo arcebispo maior [[Myroslav Ivan Liubachivskyi]], e entre [[1995]] e [[2000]] foi reitor da devandita Academia, e posteriormente reitor até [[2002]]. En 2002 pasou a ser reitor da [[Universidade Católica Ucraína]], e posteriormente o seu presidente. Foi [[ordenado sacerdote]] o [[26 de novembro]] de [[1998]] na [[catedral de San Xurxo de Lviv]] polo bispo [[Sofron Mudryi]] e incardinado na [[arquieparquía católica ucraína de Lviv|arquieparquía de Lviv]]. É autor de máis de 50 estudos sobre historia eclesiástica, formación teolóxica, e diferentes aspectos culturais. O [[21 de xullo]] de [[2012]] foi nomeado polo papa [[Bieito XVI]] exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico ucraíno de Francia|Francia]] e bispo titular de ''Carcabia''. Recibiu a consagración episcopal o [[26 de agosto]] de mans do arcebispo maior [[Sviatoslav Shevchuk]], e tivo como co-consagrantes principais ao arcebispo de [[arquieparquía católica ucraína de Lviv|Lviv]] [[Ihor Vozniak]] e ao exarca apostólico de [[exarcado apostólico católico ucraíno de Gran Bretaña|Gran Bretaña]] [[Hlib Lonchyna]].<ref>{{cita web |cita=26 серпня 2012 року, в архитедральному соборі Святого Юра у Львові відбулася архиєрейська хіротонія отця Бориса Ґудзяка, яку очолив Блаженніший '''Святослав (Шевчук)''', Глава УГКЦ, а спів святителями стали архиєпископ '''Ігор (Возьняк)''', митрополит Львівський та єпископ '''Гліб (Лончина)''', апостольський екзарх для українців-католиків у Великобританії. |url=https://ugcc-cathedrale-paris.org.ua/bishop/ |título=Владика Борис (Ґудзяк), Єпарх Паризький |título-translit=Vladyka Borys Gudziak, Yeparkh Paryzkyi |dataacceso=23/09/2018 |lingua=ucraíno |páxina-web=Катедра Святого Володимира Великого в Парижі (Katedra Sviatoho Volodymyra Velykoho v Paryzhi) |urlarquivo=https://web.archive.org/web/20180923124230/https://ugcc-cathedrale-paris.org.ua/bishop/ |dataarquivo=23/09/2018 |urlmorta=yes }}</ref> Tomou posesión da sé nunha divina liturxia o [[2 de decembro]] do mesmo ano. Coa elevación da sé ao rango de eparquía, Gudziak pasou a ser o bispo de [[Eparquía católica ucraína de París|San Vladimiro Magno de París]], con xurisdición sobre os fieis da [[Igrexa católica ucraína]] de [[Francia]], [[Bélxica]], os [[Países Baixos]], [[Luxemburgo]] e [[Suíza]]. O [[18 de febreiro]] de [[2019]] foi nomeado arcebispo metropolita de [[arquieparquía católica ucraína de Filadelfia|Filadelfia]].<ref name="FiladelfiaBollettino">{{cita publicación periódica |título=Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Philadelphia degli Ucraini (U.S.A.) |obra=Bollettino della Sala Stampa della Santa Sede |editorial=Sala Stampa della Santa Sede |número=B0137 |data=18 de febreiro de 2019 |lingua=italiano |url=https://press.vatican.va/content/salastampa/it/bollettino/pubblico/2019/02/18/0137/00280.html |cita=Il Papa ha nominato Arcivescovo Metropolita di Philadelphia degli Ucraini (U.S.A.) S.E. Mons. Borys Gudziak trasferendolo dall’Eparchia di Saint Vladimir-Le-Grand de Paris degli Ucraini (Francia) [...] Il Santo Padre ha nominato Amministratore Apostolico sede vacante dell’Eparchia di Saint Vladimir-Le-Grand de Paris degli Ucraini (Francia) S.E. Mons. Kyr Hlyb Borys Sviatoslav Lonchyna [...]}}</ref> Como [[administrador apostólico]] da eparquía de San Vladimiro Magno de París foi nomeado no mesmo día [[Hlib Lonchyna]].<ref name="FiladelfiaBollettino"/> == Obra == *{{cita libro |título=Ukrainian Religious Life During the First Five Years of Independence |título-trad=A vida relixiosa ucraína durante os primeiros cinco anos de independencia |ano=1997}} *{{cita libro |título=Crisis and reform: the Kyivan Metropolitanate, the Patriarchate of Constantinople, and the genesis of the Union of Brest |título-trad=Crise e reforma: o metropolitanato de Kiev, o patriarcado de Constantinopla, e a xénese da Unión de Brest |ano=1998}} *{{cita libro |título=Начало обичноє. Проповіді |título-translit=(Nachalo obychnoie. Propovidi) |título-trad=Comezar é complicado. Sermóns |ano=2008}} == Premios e distincións == En [[2006]] recibiu o [[Premio Antonovych]].<ref>{{cita novas |url=https://zik.ua/news/2007/05/21/podyaka_borysa_gudzyaka_za_blagoslovennya_antonovychiv_75479 |título=Подяка Бориса Гудзяка за благословення Антоновичів |título-translit=Podiaka Borysa Hudziaka za blahoslovennia Antonovichiv |título-trad=Agradecemento de Borys Gudziak pola distinción Antonovych |data=21 de maio de 2007 |dataacceso=20/09/2018 |lingua=ucraíno |publicación=ZIK.ua |data-arquivo=20 de setembro de 2018 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180920122857/https://zik.ua/news/2007/05/21/podyaka_borysa_gudzyaka_za_blagoslovennya_antonovychiv_75479 |url-morta=yes }}</ref> En maio de [[2018]] foi nomeado [[doutor honoris causa|doutor ''honoris causa'']] pola [[Universidade de Syracuse]].<ref>{{cita novas |url=https://news.syr.edu/2018/05/honorary-degree-recipient-bishop-borys-gudziak-president-of-ukrainian-catholic-church-to-give-may-8-lecture/ |título=Honorary Degree Recipient Bishop Borys Gudziak, President of Ukrainian Catholic Church, to Give May 8 Lecture |título-trad=O distinguido como honoris causa Borys Gudziak, presidente da Igrexa católica ucraína, dará unha lección maxistral o 8 de maio |data=3 de maio de 2018 |dataacceso=20/09/2018 |lingua=inglés |publicación=Syracuse University News |data-arquivo=20 de setembro de 2018 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20180920125745/https://news.syr.edu/2018/05/honorary-degree-recipient-bishop-borys-gudziak-president-of-ukrainian-catholic-church-to-give-may-8-lecture/ |url-morta=yes }}</ref> En agosto de 2018 recibiu o [[premio Vasyl Stus]].<ref>{{cita novas |url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/community/religion_and_society/72390/ |lingua=inglés |dataacceso=24/09/2018 |data=27 de agosto de 2018 |título=Bishop of UGCC Borys Gidziak nominated for Vasyl Stus Award |publicación=Religious Information Service of Ukraine |cita=Bishop of the Ukrainian Greek Catholic Church and President of the Ukrainian Catholic University Borys (Gudziak) became the winner of this year's Vasyl Stus Award [...]}}</ref> == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Gudziak, Borys}} [[Categoría:Nados en 1960]] [[Categoría:Nados en Nova York (estado)]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Syracuse]] [[Categoría:Alumnos da Pontificia Universidade Urbaniana]] [[Categoría:Alumnos da Universidade Harvard]] [[Categoría:Profesores da Universidade Católica Ucraína]] [[Categoría:Arcebispos da Igrexa católica bizantina ucraína]] [[Categoría:Bispos católicos do século XXI]] [[Categoría:Bispos católicos de Francia]] [[Categoría:Bispos católicos de Bélxica]] [[Categoría:Bispos católicos dos Países Baixos]] [[Categoría:Bispos católicos de Luxemburgo]] [[Categoría:Bispos católicos de Suíza]] [[Categoría:Arcebispos católicos dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Escritores dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Escritores en lingua inglesa]] [[Categoría:Escritores en lingua ucraína]] [[Categoría:Doutores honoris causa pola Universidade de Syracuse]] [[Categoría:Estadounidenses de ascendencia ucraína]] i6tv463v8u8xscp5eim5pyrhdf8x1mn 1 426873 7351072 4867817 2026-04-07T19:34:13Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Conversa:Piño, A Pobra do Brollón]]» a «[[Conversa:Pino, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 4867817 wikitext text/x-wiki == Ligazóns externas modificadas (agosto 2018) == Ola compañeiros editores, Acabo de modificar 1 ligazóns externas en [[Piño, A Pobra do Brollón]]. Por favor tomádevos un momento para revisar [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=4867816 a miña edición]. Se tedes calquera pregunta, ou precisades que o bot ignore ben estas ligazóns ou ben a páxina por completo, por favor visitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|este FAQ]] para máis información. Fixen os seguintes cambios: *Engadiuse o arquivo https://web.archive.org/web/20101229005359/http://www.carrilbus.com/aldeas/pino/index.htm á ligazón http://www.carrilbus.com/aldeas/pino/index.htm Por favor revisade o FAQ para máis información sobre cómo correxir erros do bot. Saúdos.—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Informar de erros]])</span> 27 de agosto de 2018 ás 04:00 (UTC) 5u25iavg0mllfc63aal3017403i9abr 1 437618 7350930 4908764 2026-04-07T12:23:32Z Mark Gasoline 5312 7350930 wikitext text/x-wiki {{Visitas}} == Ligazóns externas modificadas (setembro 2018) == Ola compañeiros editores, Acabo de modificar 1 ligazóns externas en [[SS Nomadic]]. Por favor tomádevos un momento para revisar [https://gl.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=4908763 a miña edición]. Se tedes calquera pregunta, ou precisades que o bot ignore ben estas ligazóns ou ben a páxina por completo, por favor visitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|este FAQ]] para máis información. Fixen os seguintes cambios: *Engadiuse o arquivo https://web.archive.org/web/20090604102200/http://prod.belfasttelegraph.co.uk/news/local-national/titanics-nomadic-wanders-down-the-quayside-13489787.html á ligazón http://prod.belfasttelegraph.co.uk/news/local-national/titanics-nomadic-wanders-down-the-quayside-13489787.html Por favor revisade o FAQ para máis información sobre cómo correxir erros do bot. Saúdos.—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|Informar de erros]])</span> 7 de setembro de 2018 ás 08:07 (UTC) jmpvii5tv2165kt5y5pkyd910n7g4qa 0 446148 7351176 7350815 2026-04-08T00:17:03Z Jembot 33958 Bot: Actualizando datos 7351176 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Www.wikipedia.org screenshot 2018.png|miniatura|Pantalla do portal de Wikipedia amosando as diferentes linguas clasificadas por número de artigos.|367x367px]] [[Wikipedia]] é unha enciclopedia en liña baseada nun [[wiki]] [[Multilingüismo|multilingüe]] e de [[contido libre]] editado e mantido por unha comunidade de editores, a cal comezou o 15 de xaneiro de 2001 coa [[Wikipedia en inglés|versión en lingua inglesa]]. Pouco despois, creáronse edicións en linguas diferentes do inglés: as edicións en [[Wikipedia en alemán|alemán]] e o [[Wikipedia en catalán|catalán]] foron creadas o 16 de marzo,<ref>{{Cite mailing list|url=https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2001-March/000048.html|title=Alternative language wikipedias |date=16 de marzo de 2001 |mailing-list=Wikipedia-L|last=Wales|first=Jimmy|access-date=21 de decembro de 2020 |archive-date=20 de xuño de 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140620120728/http://lists.wikimedia.org/pipermail/wikipedia-l/2001-March/000048.html|urlmorta=non}}</ref> a edición en [[Wikipedia en francés|francés]] o 23 de marzo,<ref>{{Cite web|last=Noisette|first=Thierry|date=24 de setembro de 2010 |title=Wikipédia en français dépasse le million d'articles|trans-title=French Wikipedia exceeds one million articles|url=https://www.zdnet.fr/blogs/l-esprit-libre/wikipedia-en-francais-depasse-le-million-d-articles-39754828.htm|urlmorta=non|archive-url=https://web.archive.org/web/20161107220853/http://www.zdnet.fr/actualites/wikipedia-en-francais-depasse-le-million-d-articles-39754828.htm|archive-date=7 de novembro de 2016|access-date=21 de decembro de 2020 |website=[[ZDNet]] France|publisher=[[Red Ventures]]|language=fr|quote=Wikipédia, l'encyclopédie collaborative libre, fêtera ses dix ans en janvier 2011, et a débuté le 23 mars 2001 en version française, mais dès ce jeudi 23 septembre, à neuf ans et demi exactement, la Wikipédia francophone a enregistré officiellement le cap du million d'articles.}}</ref> e a [[Wikipedia en sueco|sueca]] creouse o 23 de maio.<ref>{{Cite web|title=History of HomePage|url=http://sv.wikipedia.com/wiki.cgi?action=history&id=HomePage|urlmorta=si|archive-url=https://web.archive.org/web/20010608192645/http://sv.wikipedia.com/wiki.cgi?action=history&id=HomePage|archive-date=8 de outubro de 2001 |access-date=21 de decembro de 2020 |website=[[Wikipedia en sueco]]}}</ref> == Táboa == Esta é unha táboa con todas as '''[[Wikipedia]]s''', presentables en orde decrecente de páxinas de contido ou outros ordenamentos.<ref name="pdc">As páxinas de contido son as páxinas pertencentes ós [[Axuda:Espazo de nomes|espazos de nomes]] que cada comunidade considera que constitúen a propia enciclopedia —a máis do principal ou de artigos, nalgunhas edicións engádense outros complementarios, como os anexos da Wikipedia en español—, e que a máis non son redireccións e conteñen ao menos unha ligazón interna.</ref> Os datos actualízanse de xeito automático a diario. {| class="wikitable sortable col2izq col3izq col4izq" style="text-align:right;" |- style="font-size: 85%" ! !! Lingua !! lingua (local) !! {{abreviatura|Cód.|Código segundo ISO 639-1}}<ref>A dirección ([[Localizador uniforme de recursos|URL]]) de cada Wikipedia ten a estrutura <code>http(s)://'''xx'''.wikipedia.org/wiki/</code>, onde '''xx''' é a identificación da lingua desa Wikipedia, segundo o código de letras da norma [[ISO 639]]-1. Para as linguas que non teñen representación nese código, úsase un de tres letras, de [[ISO 639]]-2. En casos excepcionais non cubertos polo ISO, adóptase un código propio.</ref> ! {{abreviatura|P. de cont.|Páxinas de contido}}<ref name="pdc" /> !! Páxinas !! Edicións !! {{abreviatura|Admins.|Administradores}} !! Usuarios !! {{abreviatura|U. activos|Usuarios activos}}<ref>Considéranse activos ós usuarios que realizaron algunha acción no proxecto nos últimos 30 días.</ref> !! Ficheiros !! {{abreviatura|Prof.|Profundidade}}<ref>A profundidade é unha estima da actividade nunha Wikipedia que amosa con que frecuencia se poñen ó día as páxinas de contido. Profundidades meirandes que 200 ou menores que 10 poden descartarse por irrelevantes. <center><math>Profundidade=\frac{Edici\acute{o}ns}{P\acute{a}xinas}\cdot \left( \frac{P\acute{a}xinas - Artigos}{Artigos} \right)^{2}</math></center></ref> |- | <span id="en">1</span> | [[Lingua inglesa|Inglés]] | English | [[:en:|en]] | [[:en:Special:Statistics|7&nbsp;165&nbsp;572]] | [[:en:Special:Statistics|65&nbsp;427&nbsp;658]] | [[:en:Special:Statistics|1&nbsp;342&nbsp;893&nbsp;549]] | [[:en:Special:ListUsers/sysop|811]] | [[:en:Special:ListUsers|52&nbsp;263&nbsp;654]] | [[:en:Special:ActiveUsers|278&nbsp;390]] | [[:en:Special:ListFiles|965&nbsp;141]] | 1356 |- | <span id="ceb">2</span> | [[Lingua cebuana|Cebuano]] | Sinugboanon | [[:ceb:|ceb]] | [[:ceb:Special:Statistics|6&nbsp;115&nbsp;170]] | [[:ceb:Special:Statistics|11&nbsp;233&nbsp;672]] | [[:ceb:Special:Statistics|36&nbsp;994&nbsp;445]] | [[:ceb:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ceb:Special:ListUsers|140&nbsp;156]] | [[:ceb:Special:ActiveUsers|225]] | [[:ceb:Special:ListFiles|3]] | 2 |- | <span id="de">3</span> | [[Lingua alemá|Alemán]] | Deutsch | [[:de:|de]] | [[:de:Special:Statistics|3&nbsp;111&nbsp;485]] | [[:de:Special:Statistics|8&nbsp;515&nbsp;740]] | [[:de:Special:Statistics|263&nbsp;775&nbsp;211]] | [[:de:Special:ListUsers/sysop|163]] | [[:de:Special:ListUsers|5&nbsp;073&nbsp;194]] | [[:de:Special:ActiveUsers|37&nbsp;465]] | [[:de:Special:ListFiles|129&nbsp;377]] | 93 |- | <span id="fr">4</span> | [[Lingua francesa|Francés]] | Français | [[:fr:|fr]] | [[:fr:Special:Statistics|2&nbsp;750&nbsp;127]] | [[:fr:Special:Statistics|13&nbsp;919&nbsp;904]] | [[:fr:Special:Statistics|234&nbsp;444&nbsp;698]] | [[:fr:Special:ListUsers/sysop|143]] | [[:fr:Special:ListUsers|5&nbsp;736&nbsp;615]] | [[:fr:Special:ActiveUsers|41&nbsp;084]] | [[:fr:Special:ListFiles|78&nbsp;330]] | 277 |- | <span id="sv">5</span> | [[Lingua sueca|Sueco]] | Svenska | [[:sv:|sv]] | [[:sv:Special:Statistics|2&nbsp;622&nbsp;897]] | [[:sv:Special:Statistics|6&nbsp;361&nbsp;804]] | [[:sv:Special:Statistics|59&nbsp;086&nbsp;049]] | [[:sv:Special:ListUsers/sysop|65]] | [[:sv:Special:ListUsers|1&nbsp;024&nbsp;256]] | [[:sv:Special:ActiveUsers|4765]] | [[:sv:Special:ListFiles|0]] | 18 |- | <span id="nl">6</span> | [[Lingua neerlandesa|Neerlandés]] | Nederlands | [[:nl:|nl]] | [[:nl:Special:Statistics|2&nbsp;216&nbsp;431]] | [[:nl:Special:Statistics|4&nbsp;772&nbsp;665]] | [[:nl:Special:Statistics|70&nbsp;799&nbsp;165]] | [[:nl:Special:ListUsers/sysop|33]] | [[:nl:Special:ListUsers|1&nbsp;542&nbsp;028]] | [[:nl:Special:ActiveUsers|9058]] | [[:nl:Special:ListFiles|20]] | 19 |- | <span id="es">7</span> | [[Lingua castelá|Castelán]] | Español | [[:es:|es]] | [[:es:Special:Statistics|2&nbsp;106&nbsp;066]] | [[:es:Special:Statistics|8&nbsp;624&nbsp;965]] | [[:es:Special:Statistics|172&nbsp;415&nbsp;054]] | [[:es:Special:ListUsers/sysop|54]] | [[:es:Special:ListUsers|7&nbsp;861&nbsp;959]] | [[:es:Special:ActiveUsers|42&nbsp;944]] | [[:es:Special:ListFiles|0]] | 191 |- | <span id="ru">8</span> | [[Lingua rusa|Ruso]] | Русский | [[:ru:|ru]] | [[:ru:Special:Statistics|2&nbsp;094&nbsp;588]] | [[:ru:Special:Statistics|8&nbsp;469&nbsp;060]] | [[:ru:Special:Statistics|152&nbsp;327&nbsp;149]] | [[:ru:Special:ListUsers/sysop|63]] | [[:ru:Special:ListUsers|3&nbsp;908&nbsp;126]] | [[:ru:Special:ActiveUsers|12&nbsp;958]] | [[:ru:Special:ListFiles|265&nbsp;218]] | 166 |- | <span id="it">9</span> | [[Lingua italiana|Italiano]] | Italiano | [[:it:|it]] | [[:it:Special:Statistics|1&nbsp;964&nbsp;264]] | [[:it:Special:Statistics|8&nbsp;698&nbsp;165]] | [[:it:Special:Statistics|149&nbsp;800&nbsp;348]] | [[:it:Special:ListUsers/sysop|105]] | [[:it:Special:ListUsers|2&nbsp;949&nbsp;976]] | [[:it:Special:ActiveUsers|28&nbsp;636]] | [[:it:Special:ListFiles|123&nbsp;125]] | 202 |- | <span id="pl">10</span> | [[Lingua polaca|Polaco]] | Polski | [[:pl:|pl]] | [[:pl:Special:Statistics|1&nbsp;690&nbsp;879]] | [[:pl:Special:Statistics|4&nbsp;009&nbsp;699]] | [[:pl:Special:Statistics|79&nbsp;296&nbsp;245]] | [[:pl:Special:ListUsers/sysop|95]] | [[:pl:Special:ListUsers|1&nbsp;533&nbsp;729]] | [[:pl:Special:ActiveUsers|9971]] | [[:pl:Special:ListFiles|265]] | 37 |- | <span id="arz">11</span> | [[Árabe exipcio]] | مصرى (Maṣrī) | [[:arz:|arz]] | [[:arz:Special:Statistics|1&nbsp;631&nbsp;218]] | [[:arz:Special:Statistics|2&nbsp;234&nbsp;501]] | [[:arz:Special:Statistics|12&nbsp;988&nbsp;542]] | [[:arz:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:arz:Special:ListUsers|283&nbsp;593]] | [[:arz:Special:ActiveUsers|287]] | [[:arz:Special:ListFiles|1303]] | 0 |- | <span id="zh">12</span> | [[Lingua chinesa|Chinés]] | 中文 | [[:zh:|zh]] | [[:zh:Special:Statistics|1&nbsp;530&nbsp;572]] | [[:zh:Special:Statistics|8&nbsp;360&nbsp;247]] | [[:zh:Special:Statistics|91&nbsp;889&nbsp;724]] | [[:zh:Special:ListUsers/sysop|61]] | [[:zh:Special:ListUsers|4&nbsp;038&nbsp;826]] | [[:zh:Special:ActiveUsers|14&nbsp;066]] | [[:zh:Special:ListFiles|69&nbsp;949]] | 218 |- | <span id="ja">13</span> | [[Lingua xaponesa|Xaponés]] | 日本語 | [[:ja:|ja]] | [[:ja:Special:Statistics|1&nbsp;497&nbsp;212]] | [[:ja:Special:Statistics|4&nbsp;400&nbsp;194]] | [[:ja:Special:Statistics|108&nbsp;869&nbsp;008]] | [[:ja:Special:ListUsers/sysop|39]] | [[:ja:Special:ListUsers|2&nbsp;600&nbsp;173]] | [[:ja:Special:ActiveUsers|24&nbsp;821]] | [[:ja:Special:ListFiles|6523]] | 93 |- | <span id="uk">14</span> | [[Lingua ucraína|Ucraíno]] | Українська | [[:uk:|uk]] | [[:uk:Special:Statistics|1&nbsp;416&nbsp;291]] | [[:uk:Special:Statistics|5&nbsp;304&nbsp;988]] | [[:uk:Special:Statistics|47&nbsp;730&nbsp;114]] | [[:uk:Special:ListUsers/sysop|44]] | [[:uk:Special:ListUsers|891&nbsp;735]] | [[:uk:Special:ActiveUsers|6018]] | [[:uk:Special:ListFiles|114&nbsp;580]] | 67 |- | <span id="ar">15</span> | [[Lingua árabe|Árabe]] | العربية | [[:ar:|ar]] | [[:ar:Special:Statistics|1&nbsp;307&nbsp;165]] | [[:ar:Special:Statistics|9&nbsp;100&nbsp;298]] | [[:ar:Special:Statistics|74&nbsp;078&nbsp;894]] | [[:ar:Special:ListUsers/sysop|24]] | [[:ar:Special:ListUsers|2&nbsp;901&nbsp;645]] | [[:ar:Special:ActiveUsers|6070]] | [[:ar:Special:ListFiles|56&nbsp;040]] | 289 |- | <span id="vi">16</span> | [[Lingua_vietnamita|Vietnamita]] | Tiếng Việt | [[:vi:|vi]] | [[:vi:Special:Statistics|1&nbsp;299&nbsp;574]] | [[:vi:Special:Statistics|4&nbsp;576&nbsp;311]] | [[:vi:Special:Statistics|74&nbsp;882&nbsp;228]] | [[:vi:Special:ListUsers/sysop|16]] | [[:vi:Special:ListUsers|1&nbsp;048&nbsp;403]] | [[:vi:Special:ActiveUsers|4323]] | [[:vi:Special:ListFiles|27&nbsp;700]] | 104 |- | <span id="war">17</span> | [[Lingua waray-waray|Waray-waray]] | Winaray | [[:war:|war]] | [[:war:Special:Statistics|1&nbsp;266&nbsp;894]] | [[:war:Special:Statistics|2&nbsp;870&nbsp;454]] | [[:war:Special:Statistics|7&nbsp;734&nbsp;090]] | [[:war:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:war:Special:ListUsers|66&nbsp;143]] | [[:war:Special:ActiveUsers|95]] | [[:war:Special:ListFiles|42]] | 4 |- | <span id="pt">18</span> | [[Lingua portuguesa|Portugués]] | Português | [[:pt:|pt]] | [[:pt:Special:Statistics|1&nbsp;168&nbsp;614]] | [[:pt:Special:Statistics|6&nbsp;077&nbsp;174]] | [[:pt:Special:Statistics|71&nbsp;855&nbsp;833]] | [[:pt:Special:ListUsers/sysop|51]] | [[:pt:Special:ListUsers|3&nbsp;391&nbsp;374]] | [[:pt:Special:ActiveUsers|7423]] | [[:pt:Special:ListFiles|67&nbsp;541]] | 208 |- | <span id="fa">19</span> | [[Lingua persa|Persa]] | فارسی | [[:fa:|fa]] | [[:fa:Special:Statistics|1&nbsp;072&nbsp;967]] | [[:fa:Special:Statistics|6&nbsp;057&nbsp;592]] | [[:fa:Special:Statistics|43&nbsp;569&nbsp;166]] | [[:fa:Special:ListUsers/sysop|38]] | [[:fa:Special:ListUsers|1&nbsp;514&nbsp;208]] | [[:fa:Special:ActiveUsers|2670]] | [[:fa:Special:ListFiles|98&nbsp;209]] | 155 |- | <span id="ce">20</span> | [[Lingua chechena|Checheno]] | Нохчийн | [[:ce:|ce]] | [[:ce:Special:Statistics|864&nbsp;541]] | [[:ce:Special:Statistics|1&nbsp;707&nbsp;320]] | [[:ce:Special:Statistics|11&nbsp;918&nbsp;313]] | [[:ce:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ce:Special:ListUsers|45&nbsp;320]] | [[:ce:Special:ActiveUsers|66]] | [[:ce:Special:ListFiles|333]] | 6 |- | <span id="ca">21</span> | [[Lingua catalá|Catalán]] | Català | [[:ca:|ca]] | [[:ca:Special:Statistics|791&nbsp;653]] | [[:ca:Special:Statistics|1&nbsp;993&nbsp;660]] | [[:ca:Special:Statistics|36&nbsp;989&nbsp;249]] | [[:ca:Special:ListUsers/sysop|25]] | [[:ca:Special:ListUsers|560&nbsp;021]] | [[:ca:Special:ActiveUsers|2249]] | [[:ca:Special:ListFiles|11&nbsp;401]] | 42 |- | <span id="id">22</span> | [[Lingua indonesia|Indonesio]] | Bahasa Indonesia | [[:id:|id]] | [[:id:Special:Statistics|768&nbsp;477]] | [[:id:Special:Statistics|4&nbsp;184&nbsp;070]] | [[:id:Special:Statistics|29&nbsp;081&nbsp;959]] | [[:id:Special:ListUsers/sysop|47]] | [[:id:Special:ListUsers|1&nbsp;671&nbsp;968]] | [[:id:Special:ActiveUsers|15&nbsp;006]] | [[:id:Special:ListFiles|66&nbsp;020]] | 137 |- | <span id="ko">23</span> | [[Lingua coreana|Coreano]] | 한국어 | [[:ko:|ko]] | [[:ko:Special:Statistics|742&nbsp;554]] | [[:ko:Special:Statistics|3&nbsp;521&nbsp;573]] | [[:ko:Special:Statistics|41&nbsp;536&nbsp;938]] | [[:ko:Special:ListUsers/sysop|23]] | [[:ko:Special:ListUsers|999&nbsp;006]] | [[:ko:Special:ActiveUsers|6431]] | [[:ko:Special:ListFiles|15&nbsp;247]] | 165 |- | <span id="sr">24</span> | [[Lingua serbia|Serbio]] | Српски / Srpski | [[:sr:|sr]] | [[:sr:Special:Statistics|713&nbsp;030]] | [[:sr:Special:Statistics|4&nbsp;207&nbsp;936]] | [[:sr:Special:Statistics|30&nbsp;855&nbsp;209]] | [[:sr:Special:ListUsers/sysop|11]] | [[:sr:Special:ListUsers|551&nbsp;310]] | [[:sr:Special:ActiveUsers|1904]] | [[:sr:Special:ListFiles|40&nbsp;222]] | 176 |- | <span id="tt">25</span> | [[Lingua tártara|Tártaro]] | Tatarça (Татарча) | [[:tt:|tt]] | [[:tt:Special:Statistics|706&nbsp;113]] | [[:tt:Special:Statistics|1&nbsp;456&nbsp;410]] | [[:tt:Special:Statistics|5&nbsp;766&nbsp;046]] | [[:tt:Special:ListUsers/sysop|8]] | [[:tt:Special:ListUsers|59&nbsp;843]] | [[:tt:Special:ActiveUsers|106]] | [[:tt:Special:ListFiles|6993]] | 4 |- | <span id="no">26</span> | [[Lingua norueguesa|Noruegués]] | Norsk (Bokmål) | [[:no:|no]] | [[:no:Special:Statistics|682&nbsp;378]] | [[:no:Special:Statistics|1&nbsp;906&nbsp;454]] | [[:no:Special:Statistics|25&nbsp;676&nbsp;462]] | [[:no:Special:ListUsers/sysop|37]] | [[:no:Special:ListUsers|704&nbsp;700]] | [[:no:Special:ActiveUsers|2384]] | [[:no:Special:ListFiles|4]] | 43 |- | <span id="tr">27</span> | [[Lingua turca|Turco]] | Türkçe | [[:tr:|tr]] | [[:tr:Special:Statistics|676&nbsp;816]] | [[:tr:Special:Statistics|3&nbsp;391&nbsp;141]] | [[:tr:Special:Statistics|36&nbsp;951&nbsp;264]] | [[:tr:Special:ListUsers/sysop|22]] | [[:tr:Special:ListUsers|1&nbsp;800&nbsp;705]] | [[:tr:Special:ActiveUsers|5204]] | [[:tr:Special:ListFiles|44&nbsp;396]] | 175 |- | <span id="fi">28</span> | [[Lingua finesa|Finés]] | Suomi | [[:fi:|fi]] | [[:fi:Special:Statistics|615&nbsp;885]] | [[:fi:Special:Statistics|1&nbsp;577&nbsp;407]] | [[:fi:Special:Statistics|23&nbsp;879&nbsp;143]] | [[:fi:Special:ListUsers/sysop|35]] | [[:fi:Special:ListUsers|651&nbsp;894]] | [[:fi:Special:ActiveUsers|3514]] | [[:fi:Special:ListFiles|80&nbsp;093]] | 36 |- | <span id="cs">29</span> | [[Lingua checa|Checo]] | Čeština | [[:cs:|cs]] | [[:cs:Special:Statistics|589&nbsp;609]] | [[:cs:Special:Statistics|1&nbsp;641&nbsp;607]] | [[:cs:Special:Statistics|25&nbsp;758&nbsp;989]] | [[:cs:Special:ListUsers/sysop|31]] | [[:cs:Special:ListUsers|777&nbsp;234]] | [[:cs:Special:ActiveUsers|4954]] | [[:cs:Special:ListFiles|1]] | 49 |- | <span id="hu">30</span> | [[Lingua húngara|Húngaro]] | Magyar | [[:hu:|hu]] | [[:hu:Special:Statistics|567&nbsp;729]] | [[:hu:Special:Statistics|1&nbsp;613&nbsp;317]] | [[:hu:Special:Statistics|28&nbsp;840&nbsp;675]] | [[:hu:Special:ListUsers/sysop|23]] | [[:hu:Special:ListUsers|630&nbsp;044]] | [[:hu:Special:ActiveUsers|3119]] | [[:hu:Special:ListFiles|9489]] | 60 |- | <span id="ro">31</span> | [[Lingua romanesa|Romanés]] | Română | [[:ro:|ro]] | [[:ro:Special:Statistics|542&nbsp;144]] | [[:ro:Special:Statistics|3&nbsp;009&nbsp;924]] | [[:ro:Special:Statistics|17&nbsp;575&nbsp;123]] | [[:ro:Special:ListUsers/sysop|18]] | [[:ro:Special:ListUsers|743&nbsp;676]] | [[:ro:Special:ActiveUsers|2146]] | [[:ro:Special:ListFiles|120&nbsp;172]] | 120 |- | <span id="eu">32</span> | [[Lingua éuscara|Éuscaro]] | Euskara | [[:eu:|eu]] | [[:eu:Special:Statistics|483&nbsp;349]] | [[:eu:Special:Statistics|1&nbsp;036&nbsp;035]] | [[:eu:Special:Statistics|10&nbsp;573&nbsp;614]] | [[:eu:Special:ListUsers/sysop|12]] | [[:eu:Special:ListUsers|191&nbsp;523]] | [[:eu:Special:ActiveUsers|1030]] | [[:eu:Special:ListFiles|0]] | 13 |- | <span id="sh">33</span> | [[Lingua serbocroata|Serbocroata]] | Srpskohrvatski | [[:sh:|sh]] | [[:sh:Special:Statistics|461&nbsp;540]] | [[:sh:Special:Statistics|4&nbsp;628&nbsp;697]] | [[:sh:Special:Statistics|42&nbsp;557&nbsp;510]] | [[:sh:Special:ListUsers/sysop|8]] | [[:sh:Special:ListUsers|340&nbsp;701]] | [[:sh:Special:ActiveUsers|379]] | [[:sh:Special:ListFiles|9987]] | 749 |- | <span id="ms">34</span> | [[Lingua malaia|Malaio]] | Bahasa Melayu | [[:ms:|ms]] | [[:ms:Special:Statistics|437&nbsp;823]] | [[:ms:Special:Statistics|1&nbsp;180&nbsp;074]] | [[:ms:Special:Statistics|6&nbsp;804&nbsp;611]] | [[:ms:Special:ListUsers/sysop|13]] | [[:ms:Special:ListUsers|389&nbsp;820]] | [[:ms:Special:ActiveUsers|1818]] | [[:ms:Special:ListFiles|17&nbsp;903]] | 16 |- | <span id="zh-min-nan">35</span> | [[Lingua min nam|Min nam]] | Bân-lâm-gú | [[:zh-min-nan:|zh-min-nan]] | [[:zh-min-nan:Special:Statistics|434&nbsp;008]] | [[:zh-min-nan:Special:Statistics|1&nbsp;077&nbsp;256]] | [[:zh-min-nan:Special:Statistics|3&nbsp;270&nbsp;190]] | [[:zh-min-nan:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:zh-min-nan:Special:ListUsers|72&nbsp;758]] | [[:zh-min-nan:Special:ActiveUsers|123]] | [[:zh-min-nan:Special:ListFiles|292]] | 6 |- | <span id="he">36</span> | [[Lingua hebrea|Hebreo]] | עברית | [[:he:|he]] | [[:he:Special:Statistics|394&nbsp;413]] | [[:he:Special:Statistics|1&nbsp;651&nbsp;826]] | [[:he:Special:Statistics|42&nbsp;961&nbsp;718]] | [[:he:Special:ListUsers/sysop|27]] | [[:he:Special:ListUsers|1&nbsp;301&nbsp;423]] | [[:he:Special:ActiveUsers|7268]] | [[:he:Special:ListFiles|87&nbsp;425]] | 264 |- | <span id="eo">37</span> | [[Esperanto]] | Esperanto | [[:eo:|eo]] | [[:eo:Special:Statistics|383&nbsp;972]] | [[:eo:Special:Statistics|861&nbsp;633]] | [[:eo:Special:Statistics|9&nbsp;326&nbsp;813]] | [[:eo:Special:ListUsers/sysop|13]] | [[:eo:Special:ListUsers|252&nbsp;268]] | [[:eo:Special:ActiveUsers|417]] | [[:eo:Special:ListFiles|19&nbsp;754]] | 16 |- | <span id="uz">38</span> | [[Lingua uzbeka|Uzbeko]] | O‘zbek | [[:uz:|uz]] | [[:uz:Special:Statistics|337&nbsp;353]] | [[:uz:Special:Statistics|1&nbsp;213&nbsp;339]] | [[:uz:Special:Statistics|5&nbsp;975&nbsp;595]] | [[:uz:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:uz:Special:ListUsers|255&nbsp;097]] | [[:uz:Special:ActiveUsers|771]] | [[:uz:Special:ListFiles|3900]] | 33 |- | <span id="hy">39</span> | [[Lingua armenia|Armenio]] | Հայերեն | [[:hy:|hy]] | [[:hy:Special:Statistics|325&nbsp;580]] | [[:hy:Special:Statistics|1&nbsp;195&nbsp;588]] | [[:hy:Special:Statistics|10&nbsp;712&nbsp;031]] | [[:hy:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:hy:Special:ListUsers|167&nbsp;420]] | [[:hy:Special:ActiveUsers|857]] | [[:hy:Special:ListFiles|12&nbsp;432]] | 63 |- | <span id="da">40</span> | [[Lingua dinamarquesa|Dinamarqués]] | Dansk | [[:da:|da]] | [[:da:Special:Statistics|313&nbsp;593]] | [[:da:Special:Statistics|983&nbsp;770]] | [[:da:Special:Statistics|12&nbsp;227&nbsp;382]] | [[:da:Special:ListUsers/sysop|25]] | [[:da:Special:ListUsers|558&nbsp;610]] | [[:da:Special:ActiveUsers|1678]] | [[:da:Special:ListFiles|1]] | 56 |- | <span id="bg">41</span> | [[Lingua búlgara|Búlgaro]] | Български | [[:bg:|bg]] | [[:bg:Special:Statistics|309&nbsp;266]] | [[:bg:Special:Statistics|700&nbsp;454]] | [[:bg:Special:Statistics|12&nbsp;850&nbsp;663]] | [[:bg:Special:ListUsers/sysop|19]] | [[:bg:Special:ListUsers|388&nbsp;415]] | [[:bg:Special:ActiveUsers|2002]] | [[:bg:Special:ListFiles|13]] | 29 |- | <span id="cy">42</span> | [[Lingua galesa|Galés]] | Cymraeg | [[:cy:|cy]] | [[:cy:Special:Statistics|284&nbsp;067]] | [[:cy:Special:Statistics|543&nbsp;688]] | [[:cy:Special:Statistics|14&nbsp;774&nbsp;165]] | [[:cy:Special:ListUsers/sysop|11]] | [[:cy:Special:ListUsers|106&nbsp;386]] | [[:cy:Special:ActiveUsers|157]] | [[:cy:Special:ListFiles|12&nbsp;171]] | 22 |- | <span id="simple">43</span> | [[Inglés simple]] | Simple English | [[:simple:|simple]] | [[:simple:Special:Statistics|280&nbsp;591]] | [[:simple:Special:Statistics|934&nbsp;248]] | [[:simple:Special:Statistics|10&nbsp;786&nbsp;150]] | [[:simple:Special:ListUsers/sysop|23]] | [[:simple:Special:ListUsers|1&nbsp;757&nbsp;862]] | [[:simple:Special:ActiveUsers|3873]] | [[:simple:Special:ListFiles|36]] | 62 |- | <span id="el">44</span> | [[Lingua grega|Grego]] | Ελληνικά | [[:el:|el]] | [[:el:Special:Statistics|267&nbsp;784]] | [[:el:Special:Statistics|748&nbsp;742]] | [[:el:Special:Statistics|11&nbsp;544&nbsp;921]] | [[:el:Special:ListUsers/sysop|22]] | [[:el:Special:ListUsers|498&nbsp;047]] | [[:el:Special:ActiveUsers|2513]] | [[:el:Special:ListFiles|19&nbsp;758]] | 49 |- | <span id="be">45</span> | [[Lingua belarusa|Belaruso]] | Беларуская | [[:be:|be]] | [[:be:Special:Statistics|262&nbsp;728]] | [[:be:Special:Statistics|729&nbsp;861]] | [[:be:Special:Statistics|5&nbsp;114&nbsp;620]] | [[:be:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:be:Special:ListUsers|164&nbsp;628]] | [[:be:Special:ActiveUsers|447]] | [[:be:Special:ListFiles|3592]] | 22 |- | <span id="sk">46</span> | [[Lingua eslovaca|Eslovaco]] | Slovenčina | [[:sk:|sk]] | [[:sk:Special:Statistics|259&nbsp;192]] | [[:sk:Special:Statistics|602&nbsp;137]] | [[:sk:Special:Statistics|8&nbsp;170&nbsp;181]] | [[:sk:Special:ListUsers/sysop|11]] | [[:sk:Special:ListUsers|289&nbsp;080]] | [[:sk:Special:ActiveUsers|1384]] | [[:sk:Special:ListFiles|0]] | 23 |- | <span id="et">47</span> | [[Lingua estoniana|Estoniano]] | Eesti | [[:et:|et]] | [[:et:Special:Statistics|258&nbsp;809]] | [[:et:Special:Statistics|610&nbsp;768]] | [[:et:Special:Statistics|7&nbsp;118&nbsp;196]] | [[:et:Special:ListUsers/sysop|36]] | [[:et:Special:ListUsers|225&nbsp;055]] | [[:et:Special:ActiveUsers|1259]] | [[:et:Special:ListFiles|649]] | 21 |- | <span id="ur">48</span> | [[Lingua urdú|Urdú]] | اردو | [[:ur:|ur]] | [[:ur:Special:Statistics|256&nbsp;827]] | [[:ur:Special:Statistics|2&nbsp;458&nbsp;443]] | [[:ur:Special:Statistics|9&nbsp;716&nbsp;699]] | [[:ur:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:ur:Special:ListUsers|209&nbsp;549]] | [[:ur:Special:ActiveUsers|395]] | [[:ur:Special:ListFiles|8767]] | 290 |- | <span id="azb">49</span> | [[Azarí do sur]] | تۆرکجه | [[:azb:|azb]] | [[:azb:Special:Statistics|244&nbsp;606]] | [[:azb:Special:Statistics|580&nbsp;275]] | [[:azb:Special:Statistics|1&nbsp;586&nbsp;794]] | [[:azb:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:azb:Special:ListUsers|61&nbsp;007]] | [[:azb:Special:ActiveUsers|90]] | [[:azb:Special:ListFiles|555]] | 5 |- | <span id="kk">50</span> | [[Lingua kazaka|Kazako]] | Қазақша | [[:kk:|kk]] | [[:kk:Special:Statistics|243&nbsp;061]] | [[:kk:Special:Statistics|664&nbsp;707]] | [[:kk:Special:Statistics|3&nbsp;574&nbsp;771]] | [[:kk:Special:ListUsers/sysop|15]] | [[:kk:Special:ListUsers|176&nbsp;068]] | [[:kk:Special:ActiveUsers|464]] | [[:kk:Special:ListFiles|8678]] | 16 |- | <span id="gl">51</span> | [[Lingua galega|Galego]] | Galego | [[:gl:|gl]] | [[:gl:Special:Statistics|230&nbsp;745]] | [[:gl:Special:Statistics|569&nbsp;561]] | [[:gl:Special:Statistics|7&nbsp;341&nbsp;672]] | [[:gl:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:gl:Special:ListUsers|167&nbsp;197]] | [[:gl:Special:ActiveUsers|428]] | [[:gl:Special:ListFiles|33]] | 27 |- | <span id="hr">52</span> | [[Lingua croata|Croata]] | Hrvatski | [[:hr:|hr]] | [[:hr:Special:Statistics|230&nbsp;678]] | [[:hr:Special:Statistics|500&nbsp;306]] | [[:hr:Special:Statistics|7&nbsp;406&nbsp;513]] | [[:hr:Special:ListUsers/sysop|14]] | [[:hr:Special:ListUsers|353&nbsp;981]] | [[:hr:Special:ActiveUsers|1119]] | [[:hr:Special:ListFiles|21&nbsp;101]] | 20 |- | <span id="min">53</span> | [[Lingua minangkabau|Minangkabau]] | Minangkabau | [[:min:|min]] | [[:min:Special:Statistics|229&nbsp;250]] | [[:min:Special:Statistics|474&nbsp;329]] | [[:min:Special:Statistics|3&nbsp;345&nbsp;641]] | [[:min:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:min:Special:ListUsers|23&nbsp;468]] | [[:min:Special:ActiveUsers|54]] | [[:min:Special:ListFiles|180]] | 8 |- | <span id="lt">54</span> | [[Lingua lituana|Lituano]] | Lietuvių | [[:lt:|lt]] | [[:lt:Special:Statistics|225&nbsp;516]] | [[:lt:Special:Statistics|563&nbsp;701]] | [[:lt:Special:Statistics|7&nbsp;787&nbsp;373]] | [[:lt:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:lt:Special:ListUsers|213&nbsp;742]] | [[:lt:Special:ActiveUsers|709]] | [[:lt:Special:ListFiles|27&nbsp;170]] | 31 |- | <span id="az">55</span> | [[Lingua azarí|Azarí]] | Azərbaycan | [[:az:|az]] | [[:az:Special:Statistics|212&nbsp;989]] | [[:az:Special:Statistics|666&nbsp;456]] | [[:az:Special:Statistics|8&nbsp;766&nbsp;839]] | [[:az:Special:ListUsers/sysop|13]] | [[:az:Special:ListUsers|337&nbsp;894]] | [[:az:Special:ActiveUsers|882]] | [[:az:Special:ListFiles|14&nbsp;587]] | 59 |- | <span id="sl">56</span> | [[Lingua eslovena|Esloveno]] | Slovenščina | [[:sl:|sl]] | [[:sl:Special:Statistics|197&nbsp;189]] | [[:sl:Special:Statistics|505&nbsp;029]] | [[:sl:Special:Statistics|6&nbsp;645&nbsp;083]] | [[:sl:Special:ListUsers/sysop|22]] | [[:sl:Special:ListUsers|256&nbsp;580]] | [[:sl:Special:ActiveUsers|873]] | [[:sl:Special:ListFiles|8993]] | 32 |- | <span id="ka">57</span> | [[Lingua xeorxiana|Xeorxiano]] | ქართული | [[:ka:|ka]] | [[:ka:Special:Statistics|192&nbsp;841]] | [[:ka:Special:Statistics|791&nbsp;105]] | [[:ka:Special:Statistics|5&nbsp;341&nbsp;060]] | [[:ka:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ka:Special:ListUsers|179&nbsp;498]] | [[:ka:Special:ActiveUsers|470]] | [[:ka:Special:ListFiles|15&nbsp;998]] | 64 |- | <span id="bn">58</span> | [[Lingua bengalí|Bengalí]] | বাংলা | [[:bn:|bn]] | [[:bn:Special:Statistics|186&nbsp;592]] | [[:bn:Special:Statistics|1&nbsp;402&nbsp;614]] | [[:bn:Special:Statistics|8&nbsp;874&nbsp;766]] | [[:bn:Special:ListUsers/sysop|16]] | [[:bn:Special:ListUsers|536&nbsp;131]] | [[:bn:Special:ActiveUsers|1972]] | [[:bn:Special:ListFiles|21&nbsp;420]] | 268 |- | <span id="ta">59</span> | [[Lingua támil|Támil]] | தமிழ் | [[:ta:|ta]] | [[:ta:Special:Statistics|182&nbsp;568]] | [[:ta:Special:Statistics|619&nbsp;330]] | [[:ta:Special:Statistics|4&nbsp;501&nbsp;087]] | [[:ta:Special:ListUsers/sysop|31]] | [[:ta:Special:ListUsers|257&nbsp;400]] | [[:ta:Special:ActiveUsers|500]] | [[:ta:Special:ListFiles|9719]] | 41 |- | <span id="th">60</span> | [[Lingua tailandesa|Tailandés]] | ไทย | [[:th:|th]] | [[:th:Special:Statistics|181&nbsp;322]] | [[:th:Special:Statistics|1&nbsp;170&nbsp;439]] | [[:th:Special:Statistics|12&nbsp;918&nbsp;435]] | [[:th:Special:ListUsers/sysop|18]] | [[:th:Special:ListUsers|541&nbsp;352]] | [[:th:Special:ActiveUsers|3064]] | [[:th:Special:ListFiles|8518]] | 328 |- | <span id="lld">61</span> | [[Lingua ladina|Ladino]] | Ladin | [[:lld:|lld]] | [[:lld:Special:Statistics|180&nbsp;851]] | [[:lld:Special:Statistics|188&nbsp;266]] | [[:lld:Special:Statistics|246&nbsp;245]] | [[:lld:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:lld:Special:ListUsers|12&nbsp;979]] | [[:lld:Special:ActiveUsers|39]] | [[:lld:Special:ListFiles|4]] | 0 |- | <span id="nn">62</span> | [[Nynorsk|Noruegués (Nynorsk)]] | Nynorsk | [[:nn:|nn]] | [[:nn:Special:Statistics|177&nbsp;709]] | [[:nn:Special:Statistics|400&nbsp;084]] | [[:nn:Special:Statistics|3&nbsp;640&nbsp;669]] | [[:nn:Special:ListUsers/sysop|14]] | [[:nn:Special:ListUsers|152&nbsp;399]] | [[:nn:Special:ActiveUsers|206]] | [[:nn:Special:ListFiles|10]] | 14 |- | <span id="hi">63</span> | [[Lingua hindi|Hindi]] | हिन्दी | [[:hi:|hi]] | [[:hi:Special:Statistics|168&nbsp;930]] | [[:hi:Special:Statistics|1&nbsp;387&nbsp;183]] | [[:hi:Special:Statistics|6&nbsp;523&nbsp;733]] | [[:hi:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:hi:Special:ListUsers|899&nbsp;270]] | [[:hi:Special:ActiveUsers|1010]] | [[:hi:Special:ListFiles|4664]] | 244 |- | <span id="mk">64</span> | [[Lingua macedonia|Macedonio]] | Македонски | [[:mk:|mk]] | [[:mk:Special:Statistics|160&nbsp;297]] | [[:mk:Special:Statistics|598&nbsp;743]] | [[:mk:Special:Statistics|5&nbsp;523&nbsp;752]] | [[:mk:Special:ListUsers/sysop|12]] | [[:mk:Special:ListUsers|131&nbsp;112]] | [[:mk:Special:ActiveUsers|312]] | [[:mk:Special:ListFiles|8929]] | 69 |- | <span id="zh-yue">65</span> | [[Lingua cantonesa|Cantonés]] | 粵語 | [[:zh-yue:|zh-yue]] | [[:zh-yue:Special:Statistics|149&nbsp;826]] | [[:zh-yue:Special:Statistics|338&nbsp;794]] | [[:zh-yue:Special:Statistics|2&nbsp;395&nbsp;564]] | [[:zh-yue:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:zh-yue:Special:ListUsers|327&nbsp;746]] | [[:zh-yue:Special:ActiveUsers|872]] | [[:zh-yue:Special:ListFiles|3056]] | 11 |- | <span id="lv">66</span> | [[Lingua letoa|Letón]] | Latviešu | [[:lv:|lv]] | [[:lv:Special:Statistics|142&nbsp;251]] | [[:lv:Special:Statistics|568&nbsp;702]] | [[:lv:Special:Statistics|4&nbsp;443&nbsp;908]] | [[:lv:Special:ListUsers/sysop|14]] | [[:lv:Special:ListUsers|142&nbsp;727]] | [[:lv:Special:ActiveUsers|555]] | [[:lv:Special:ListFiles|28&nbsp;481]] | 70 |- | <span id="la">67</span> | [[Lingua latina|Latín]] | Latina | [[:la:|la]] | [[:la:Special:Statistics|141&nbsp;185]] | [[:la:Special:Statistics|293&nbsp;419]] | [[:la:Special:Statistics|3&nbsp;944&nbsp;541]] | [[:la:Special:ListUsers/sysop|21]] | [[:la:Special:ListUsers|205&nbsp;005]] | [[:la:Special:ActiveUsers|196]] | [[:la:Special:ListFiles|0]] | 15 |- | <span id="ast">68</span> | [[Lingua asturiana|Asturiano]] | Asturianu | [[:ast:|ast]] | [[:ast:Special:Statistics|138&nbsp;997]] | [[:ast:Special:Statistics|249&nbsp;143]] | [[:ast:Special:Statistics|4&nbsp;480&nbsp;084]] | [[:ast:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ast:Special:ListUsers|145&nbsp;437]] | [[:ast:Special:ActiveUsers|150]] | [[:ast:Special:ListFiles|0]] | 11 |- | <span id="af">69</span> | [[Lingua afrikaans|Afrikaans]] | Afrikaans | [[:af:|af]] | [[:af:Special:Statistics|128&nbsp;641]] | [[:af:Special:Statistics|437&nbsp;164]] | [[:af:Special:Statistics|2&nbsp;886&nbsp;661]] | [[:af:Special:ListUsers/sysop|14]] | [[:af:Special:ListUsers|203&nbsp;510]] | [[:af:Special:ActiveUsers|281]] | [[:af:Special:ListFiles|9975]] | 37 |- | <span id="te">70</span> | [[Lingua telugu|Telugu]] | తెలుగు | [[:te:|te]] | [[:te:Special:Statistics|122&nbsp;341]] | [[:te:Special:Statistics|413&nbsp;074]] | [[:te:Special:Statistics|4&nbsp;678&nbsp;763]] | [[:te:Special:ListUsers/sysop|11]] | [[:te:Special:ListUsers|145&nbsp;544]] | [[:te:Special:ActiveUsers|345]] | [[:te:Special:ListFiles|15&nbsp;068]] | 63 |- | <span id="tg">71</span> | [[Lingua taxica|Taxico]] | Тоҷикӣ | [[:tg:|tg]] | [[:tg:Special:Statistics|117&nbsp;277]] | [[:tg:Special:Statistics|286&nbsp;120]] | [[:tg:Special:Statistics|1&nbsp;462&nbsp;662]] | [[:tg:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:tg:Special:ListUsers|120&nbsp;555]] | [[:tg:Special:ActiveUsers|141]] | [[:tg:Special:ListFiles|537]] | 10 |- | <span id="my">72</span> | [[Lingua birmana|Birmano]] | မ္ရန္‌မာစာ | [[:my:|my]] | [[:my:Special:Statistics|110&nbsp;483]] | [[:my:Special:Statistics|266&nbsp;558]] | [[:my:Special:Statistics|1&nbsp;024&nbsp;021]] | [[:my:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:my:Special:ListUsers|138&nbsp;535]] | [[:my:Special:ActiveUsers|304]] | [[:my:Special:ListFiles|2933]] | 7 |- | <span id="sw">73</span> | [[Lingua suahili|Suahili]] | Kiswahili | [[:sw:|sw]] | [[:sw:Special:Statistics|108&nbsp;793]] | [[:sw:Special:Statistics|215&nbsp;838]] | [[:sw:Special:Statistics|1&nbsp;499&nbsp;610]] | [[:sw:Special:ListUsers/sysop|14]] | [[:sw:Special:ListUsers|87&nbsp;462]] | [[:sw:Special:ActiveUsers|236]] | [[:sw:Special:ListFiles|1190]] | 6 |- | <span id="sq">74</span> | [[Lingua albanesa|Albanés]] | Shqip | [[:sq:|sq]] | [[:sq:Special:Statistics|105&nbsp;391]] | [[:sq:Special:Statistics|324&nbsp;097]] | [[:sq:Special:Statistics|2&nbsp;934&nbsp;887]] | [[:sq:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:sq:Special:ListUsers|184&nbsp;286]] | [[:sq:Special:ActiveUsers|387]] | [[:sq:Special:ListFiles|3434]] | 38 |- | <span id="mg">75</span> | [[Lingua malgaxe|Malgaxe]] | Malagasy | [[:mg:|mg]] | [[:mg:Special:Statistics|102&nbsp;399]] | [[:mg:Special:Statistics|260&nbsp;580]] | [[:mg:Special:Statistics|1&nbsp;133&nbsp;394]] | [[:mg:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:mg:Special:ListUsers|39&nbsp;020]] | [[:mg:Special:ActiveUsers|94]] | [[:mg:Special:ListFiles|3]] | 10 |- | <span id="mr">76</span> | [[Lingua marathi|Marathi]] | मराठी | [[:mr:|mr]] | [[:mr:Special:Statistics|101&nbsp;756]] | [[:mr:Special:Statistics|330&nbsp;481]] | [[:mr:Special:Statistics|2&nbsp;673&nbsp;420]] | [[:mr:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:mr:Special:ListUsers|179&nbsp;588]] | [[:mr:Special:ActiveUsers|472]] | [[:mr:Special:ListFiles|2431]] | 40 |- | <span id="bs">77</span> | [[Lingua bosníaca|Bosníaco]] | Bosanski | [[:bs:|bs]] | [[:bs:Special:Statistics|97&nbsp;543]] | [[:bs:Special:Statistics|384&nbsp;871]] | [[:bs:Special:Statistics|3&nbsp;815&nbsp;628]] | [[:bs:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:bs:Special:ListUsers|178&nbsp;946]] | [[:bs:Special:ActiveUsers|232]] | [[:bs:Special:ListFiles|5259]] | 86 |- | <span id="ha">78</span> | [[Lingua hausa|Hausa]] | هَوُسَ | [[:ha:|ha]] | [[:ha:Special:Statistics|95&nbsp;495]] | [[:ha:Special:Statistics|137&nbsp;436]] | [[:ha:Special:Statistics|819&nbsp;229]] | [[:ha:Special:ListUsers/sysop|16]] | [[:ha:Special:ListUsers|43&nbsp;373]] | [[:ha:Special:ActiveUsers|200]] | [[:ha:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="ku">79</span> | [[Lingua kurda|Kurdo]] | Kurdî / كوردی | [[:ku:|ku]] | [[:ku:Special:Statistics|91&nbsp;159]] | [[:ku:Special:Statistics|292&nbsp;501]] | [[:ku:Special:Statistics|1&nbsp;996&nbsp;351]] | [[:ku:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ku:Special:ListUsers|146&nbsp;391]] | [[:ku:Special:ActiveUsers|140]] | [[:ku:Special:ListFiles|555]] | 33 |- | <span id="br">80</span> | [[Lingua bretoa|Bretón]] | Brezhoneg | [[:br:|br]] | [[:br:Special:Statistics|90&nbsp;946]] | [[:br:Special:Statistics|160&nbsp;776]] | [[:br:Special:Statistics|2&nbsp;182&nbsp;279]] | [[:br:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:br:Special:ListUsers|90&nbsp;239]] | [[:br:Special:ActiveUsers|121]] | [[:br:Special:ListFiles|492]] | 8 |- | <span id="be-tarask">81</span> | [[Lingua belarusa|Belaruso (Taraškievica)]] | Беларуская (тарашкевіца) | [[:be-tarask:|be-tarask]] | [[:be-tarask:Special:Statistics|90&nbsp;787]] | [[:be-tarask:Special:Statistics|265&nbsp;798]] | [[:be-tarask:Special:Statistics|2&nbsp;656&nbsp;877]] | [[:be-tarask:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:be-tarask:Special:ListUsers|96&nbsp;086]] | [[:be-tarask:Special:ActiveUsers|215]] | [[:be-tarask:Special:ListFiles|2240]] | 37 |- | <span id="oc">82</span> | [[Lingua occitana|Occitano]] | Occitan | [[:oc:|oc]] | [[:oc:Special:Statistics|90&nbsp;691]] | [[:oc:Special:Statistics|166&nbsp;917]] | [[:oc:Special:Statistics|2&nbsp;484&nbsp;968]] | [[:oc:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:oc:Special:ListUsers|62&nbsp;746]] | [[:oc:Special:ActiveUsers|135]] | [[:oc:Special:ListFiles|306]] | 10 |- | <span id="ml">83</span> | [[Lingua malayalam|Malayalam]] | മലയാളം | [[:ml:|ml]] | [[:ml:Special:Statistics|87&nbsp;975]] | [[:ml:Special:Statistics|552&nbsp;645]] | [[:ml:Special:Statistics|4&nbsp;358&nbsp;350]] | [[:ml:Special:ListUsers/sysop|13]] | [[:ml:Special:ListUsers|202&nbsp;580]] | [[:ml:Special:ActiveUsers|477]] | [[:ml:Special:ListFiles|7457]] | 220 |- | <span id="nds">84</span> | [[Lingua baixo saxoa|Baixo saxón]] | Plattdüütsch | [[:nds:|nds]] | [[:nds:Special:Statistics|85&nbsp;827]] | [[:nds:Special:Statistics|186&nbsp;574]] | [[:nds:Special:Statistics|1&nbsp;059&nbsp;485]] | [[:nds:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:nds:Special:ListUsers|61&nbsp;180]] | [[:nds:Special:ActiveUsers|71]] | [[:nds:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="ckb">85</span> | [[Lingua kurda central|Kurdo central]] | کوردی | [[:ckb:|ckb]] | [[:ckb:Special:Statistics|81&nbsp;084]] | [[:ckb:Special:Statistics|254&nbsp;479]] | [[:ckb:Special:Statistics|1&nbsp;571&nbsp;941]] | [[:ckb:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:ckb:Special:ListUsers|74&nbsp;521]] | [[:ckb:Special:ActiveUsers|204]] | [[:ckb:Special:ListFiles|2995]] | 28 |- | <span id="lmo">86</span> | [[Lingua lombarda|Lombardo]] | Lumbaart | [[:lmo:|lmo]] | [[:lmo:Special:Statistics|80&nbsp;073]] | [[:lmo:Special:Statistics|153&nbsp;106]] | [[:lmo:Special:Statistics|1&nbsp;326&nbsp;093]] | [[:lmo:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:lmo:Special:ListUsers|52&nbsp;265]] | [[:lmo:Special:ActiveUsers|71]] | [[:lmo:Special:ListFiles|795]] | 7 |- | <span id="ky">87</span> | [[Lingua kirguiz|Kirguiz]] | Кыргызча (Kyrgyzça) | [[:ky:|ky]] | [[:ky:Special:Statistics|76&nbsp;232]] | [[:ky:Special:Statistics|123&nbsp;421]] | [[:ky:Special:Statistics|643&nbsp;098]] | [[:ky:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ky:Special:ListUsers|46&nbsp;812]] | [[:ky:Special:ActiveUsers|144]] | [[:ky:Special:ListFiles|2678]] | 1 |- | <span id="pnb">88</span> | [[Lingua punjabi|Punjabi occidental]] | شاہ مکھی پنجابی | [[:pnb:|pnb]] | [[:pnb:Special:Statistics|75&nbsp;394]] | [[:pnb:Special:Statistics|144&nbsp;738]] | [[:pnb:Special:Statistics|701&nbsp;834]] | [[:pnb:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:pnb:Special:ListUsers|43&nbsp;584]] | [[:pnb:Special:ActiveUsers|69]] | [[:pnb:Special:ListFiles|31]] | 4 |- | <span id="jv">89</span> | [[Lingua xavanesa|Xavanés]] | Basa Jawa | [[:jv:|jv]] | [[:jv:Special:Statistics|75&nbsp;140]] | [[:jv:Special:Statistics|186&nbsp;315]] | [[:jv:Special:Statistics|1&nbsp;744&nbsp;654]] | [[:jv:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:jv:Special:ListUsers|71&nbsp;350]] | [[:jv:Special:ActiveUsers|150]] | [[:jv:Special:ListFiles|4343]] | 20 |- | <span id="new">90</span> | [[Lingua newari|Nepal bhasa]] | नेपाल भाषा | [[:new:|new]] | [[:new:Special:Statistics|73&nbsp;873]] | [[:new:Special:Statistics|268&nbsp;834]] | [[:new:Special:Statistics|1&nbsp;119&nbsp;219]] | [[:new:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:new:Special:ListUsers|30&nbsp;847]] | [[:new:Special:ActiveUsers|23]] | [[:new:Special:ListFiles|0]] | 28 |- | <span id="ht">91</span> | [[Crioulo haitiano|Haitiano]] | Krèyol ayisyen | [[:ht:|ht]] | [[:ht:Special:Statistics|71&nbsp;778]] | [[:ht:Special:Statistics|93&nbsp;308]] | [[:ht:Special:Statistics|879&nbsp;250]] | [[:ht:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ht:Special:ListUsers|38&nbsp;608]] | [[:ht:Special:ActiveUsers|99]] | [[:ht:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="pms">92</span> | [[Lingua piemontesa|Piemontés]] | Piemontèis | [[:pms:|pms]] | [[:pms:Special:Statistics|71&nbsp;133]] | [[:pms:Special:Statistics|103&nbsp;692]] | [[:pms:Special:Statistics|882&nbsp;811]] | [[:pms:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:pms:Special:ListUsers|31&nbsp;348]] | [[:pms:Special:ActiveUsers|56]] | [[:pms:Special:ListFiles|1820]] | 1 |- | <span id="vec">93</span> | [[Lingua véneta|Véneto]] | Vèneto | [[:vec:|vec]] | [[:vec:Special:Statistics|69&nbsp;574]] | [[:vec:Special:Statistics|143&nbsp;441]] | [[:vec:Special:Statistics|1&nbsp;224&nbsp;554]] | [[:vec:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:vec:Special:ListUsers|41&nbsp;384]] | [[:vec:Special:ActiveUsers|55]] | [[:vec:Special:ListFiles|724]] | 9 |- | <span id="lb">94</span> | [[Lingua luxemburguesa|Luxemburgués]] | Lëtzebuergesch | [[:lb:|lb]] | [[:lb:Special:Statistics|67&nbsp;023]] | [[:lb:Special:Statistics|141&nbsp;937]] | [[:lb:Special:Statistics|2&nbsp;666&nbsp;226]] | [[:lb:Special:ListUsers/sysop|8]] | [[:lb:Special:ListUsers|70&nbsp;257]] | [[:lb:Special:ActiveUsers|134]] | [[:lb:Special:ListFiles|2522]] | 23 |- | <span id="mzn">95</span> | [[Lingua mazanderani|Mazanderani]] | مَزِروني | [[:mzn:|mzn]] | [[:mzn:Special:Statistics|64&nbsp;578]] | [[:mzn:Special:Statistics|107&nbsp;462]] | [[:mzn:Special:Statistics|327&nbsp;171]] | [[:mzn:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:mzn:Special:ListUsers|44&nbsp;973]] | [[:mzn:Special:ActiveUsers|36]] | [[:mzn:Special:ListFiles|418]] | 1 |- | <span id="ba">96</span> | [[Lingua baskir|Bashkir]] | Башҡорт | [[:ba:|ba]] | [[:ba:Special:Statistics|63&nbsp;960]] | [[:ba:Special:Statistics|183&nbsp;894]] | [[:ba:Special:Statistics|1&nbsp;291&nbsp;974]] | [[:ba:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ba:Special:ListUsers|47&nbsp;111]] | [[:ba:Special:ActiveUsers|71]] | [[:ba:Special:ListFiles|1430]] | 24 |- | <span id="ga">97</span> | [[Lingua irlandesa|Irlándes]] | Gaeilge | [[:ga:|ga]] | [[:ga:Special:Statistics|63&nbsp;702]] | [[:ga:Special:Statistics|115&nbsp;183]] | [[:ga:Special:Statistics|1&nbsp;304&nbsp;215]] | [[:ga:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ga:Special:ListUsers|72&nbsp;139]] | [[:ga:Special:ActiveUsers|128]] | [[:ga:Special:ListFiles|1009]] | 7 |- | <span id="an">98</span> | [[Lingua aragonesa|Aragonés]] | Aragonés | [[:an:|an]] | [[:an:Special:Statistics|63&nbsp;379]] | [[:an:Special:Statistics|201&nbsp;843]] | [[:an:Special:Statistics|2&nbsp;382&nbsp;017]] | [[:an:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:an:Special:ListUsers|87&nbsp;934]] | [[:an:Special:ActiveUsers|99]] | [[:an:Special:ListFiles|2190]] | 56 |- | <span id="su">99</span> | [[Lingua sundanesa|Sundanés]] | Basa Sunda | [[:su:|su]] | [[:su:Special:Statistics|62&nbsp;608]] | [[:su:Special:Statistics|100&nbsp;266]] | [[:su:Special:Statistics|696&nbsp;187]] | [[:su:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:su:Special:ListUsers|35&nbsp;570]] | [[:su:Special:ActiveUsers|72]] | [[:su:Special:ListFiles|419]] | 2 |- | <span id="io">100</span> | [[Ido]] | Ido | [[:io:|io]] | [[:io:Special:Statistics|61&nbsp;825]] | [[:io:Special:Statistics|99&nbsp;838]] | [[:io:Special:Statistics|1&nbsp;110&nbsp;025]] | [[:io:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:io:Special:ListUsers|45&nbsp;128]] | [[:io:Special:ActiveUsers|75]] | [[:io:Special:ListFiles|0]] | 4 |- | <span id="is">101</span> | [[Lingua islandesa|Islandés]] | Íslenska | [[:is:|is]] | [[:is:Special:Statistics|60&nbsp;885]] | [[:is:Special:Statistics|159&nbsp;625]] | [[:is:Special:Statistics|1&nbsp;954&nbsp;412]] | [[:is:Special:ListUsers/sysop|11]] | [[:is:Special:ListUsers|113&nbsp;626]] | [[:is:Special:ActiveUsers|293]] | [[:is:Special:ListFiles|3323]] | 32 |- | <span id="szl">102</span> | [[Lingua silesiana|Silesiano]] | Ślůnski | [[:szl:|szl]] | [[:szl:Special:Statistics|60&nbsp;103]] | [[:szl:Special:Statistics|76&nbsp;674]] | [[:szl:Special:Statistics|383&nbsp;950]] | [[:szl:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:szl:Special:ListUsers|29&nbsp;307]] | [[:szl:Special:ActiveUsers|36]] | [[:szl:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="fy">103</span> | [[Lingua frisoa occidental|Frisón occidental]] | Frysk | [[:fy:|fy]] | [[:fy:Special:Statistics|59&nbsp;716]] | [[:fy:Special:Statistics|178&nbsp;734]] | [[:fy:Special:Statistics|1&nbsp;222&nbsp;504]] | [[:fy:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:fy:Special:ListUsers|57&nbsp;250]] | [[:fy:Special:ActiveUsers|91]] | [[:fy:Special:ListFiles|7665]] | 27 |- | <span id="pa">104</span> | [[Lingua punjabi|Punjabí]] | ਪੰਜਾਬੀ | [[:pa:|pa]] | [[:pa:Special:Statistics|59&nbsp;494]] | [[:pa:Special:Statistics|192&nbsp;425]] | [[:pa:Special:Statistics|834&nbsp;638]] | [[:pa:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:pa:Special:ListUsers|58&nbsp;298]] | [[:pa:Special:ActiveUsers|157]] | [[:pa:Special:ListFiles|1865]] | 21 |- | <span id="cv">105</span> | [[Lingua chuvaxa|Chuvaxo]] | Чăваш | [[:cv:|cv]] | [[:cv:Special:Statistics|58&nbsp;863]] | [[:cv:Special:Statistics|122&nbsp;624]] | [[:cv:Special:Statistics|870&nbsp;792]] | [[:cv:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:cv:Special:ListUsers|39&nbsp;636]] | [[:cv:Special:ActiveUsers|59]] | [[:cv:Special:ListFiles|530]] | 8 |- | <span id="vo">106</span> | [[Volapük]] | Volapük | [[:vo:|vo]] | [[:vo:Special:Statistics|50&nbsp;024]] | [[:vo:Special:Statistics|167&nbsp;862]] | [[:vo:Special:Statistics|3&nbsp;328&nbsp;055]] | [[:vo:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:vo:Special:ListUsers|40&nbsp;534]] | [[:vo:Special:ActiveUsers|46]] | [[:vo:Special:ListFiles|0]] | 110 |- | <span id="tl">107</span> | [[Lingua tagala|Tagalo]] | Tagalog | [[:tl:|tl]] | [[:tl:Special:Statistics|48&nbsp;860]] | [[:tl:Special:Statistics|248&nbsp;897]] | [[:tl:Special:Statistics|2&nbsp;195&nbsp;330]] | [[:tl:Special:ListUsers/sysop|10]] | [[:tl:Special:ListUsers|159&nbsp;501]] | [[:tl:Special:ActiveUsers|226]] | [[:tl:Special:ListFiles|1712]] | 147 |- | <span id="glk">108</span> | [[Lingua gilaki|Gilaki]] | گیلکی | [[:glk:|glk]] | [[:glk:Special:Statistics|48&nbsp;304]] | [[:glk:Special:Statistics|57&nbsp;620]] | [[:glk:Special:Statistics|155&nbsp;433]] | [[:glk:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:glk:Special:ListUsers|18&nbsp;283]] | [[:glk:Special:ActiveUsers|12]] | [[:glk:Special:ListFiles|811]] | 0 |- | <span id="wuu">109</span> | [[Lingua wu|Wu]] | 吴语 | [[:wuu:|wuu]] | [[:wuu:Special:Statistics|48&nbsp;102]] | [[:wuu:Special:Statistics|74&nbsp;749]] | [[:wuu:Special:Statistics|393&nbsp;848]] | [[:wuu:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:wuu:Special:ListUsers|210&nbsp;024]] | [[:wuu:Special:ActiveUsers|133]] | [[:wuu:Special:ListFiles|6]] | 1 |- | <span id="ig">110</span> | [[Lingua ibo|Ibo]] | Igbo | [[:ig:|ig]] | [[:ig:Special:Statistics|45&nbsp;319]] | [[:ig:Special:Statistics|63&nbsp;319]] | [[:ig:Special:Statistics|387&nbsp;766]] | [[:ig:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ig:Special:ListUsers|36&nbsp;972]] | [[:ig:Special:ActiveUsers|115]] | [[:ig:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="diq">111</span> | [[Lingua zazaki|Zazaki]] | Zazaki | [[:diq:|diq]] | [[:diq:Special:Statistics|42&nbsp;610]] | [[:diq:Special:Statistics|64&nbsp;201]] | [[:diq:Special:Statistics|547&nbsp;663]] | [[:diq:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:diq:Special:ListUsers|33&nbsp;319]] | [[:diq:Special:ActiveUsers|36]] | [[:diq:Special:ListFiles|193]] | 2 |- | <span id="yo">112</span> | [[Lingua yoruba|Yoruba]] | Yorùbá | [[:yo:|yo]] | [[:yo:Special:Statistics|37&nbsp;054]] | [[:yo:Special:Statistics|62&nbsp;026]] | [[:yo:Special:Statistics|613&nbsp;993]] | [[:yo:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:yo:Special:ListUsers|33&nbsp;527]] | [[:yo:Special:ActiveUsers|58]] | [[:yo:Special:ListFiles|160]] | 4 |- | <span id="ban">113</span> | [[Lingua balinesa|Balinés]] | Bhāṣa Bali | [[:ban:|ban]] | [[:ban:Special:Statistics|36&nbsp;456]] | [[:ban:Special:Statistics|75&nbsp;205]] | [[:ban:Special:Statistics|255&nbsp;823]] | [[:ban:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ban:Special:ListUsers|84&nbsp;154]] | [[:ban:Special:ActiveUsers|89]] | [[:ban:Special:ListFiles|141]] | 3 |- | <span id="kn">114</span> | [[Lingua kanaresa|Kanarés]] | ಕನ್ನಡ | [[:kn:|kn]] | [[:kn:Special:Statistics|34&nbsp;988]] | [[:kn:Special:Statistics|159&nbsp;577]] | [[:kn:Special:Statistics|1&nbsp;366&nbsp;277]] | [[:kn:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:kn:Special:ListUsers|97&nbsp;017]] | [[:kn:Special:ActiveUsers|163]] | [[:kn:Special:ListFiles|2360]] | 108 |- | <span id="sco">115</span> | [[Lingua scots|Scots]] | Scots | [[:sco:|sco]] | [[:sco:Special:Statistics|34&nbsp;163]] | [[:sco:Special:Statistics|138&nbsp;208]] | [[:sco:Special:Statistics|907&nbsp;491]] | [[:sco:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:sco:Special:ListUsers|128&nbsp;315]] | [[:sco:Special:ActiveUsers|146]] | [[:sco:Special:ListFiles|423]] | 60 |- | <span id="als">116</span> | [[Alemánico]] | Alemannisch | [[:als:|als]] | [[:als:Special:Statistics|31&nbsp;648]] | [[:als:Special:Statistics|75&nbsp;117]] | [[:als:Special:Statistics|1&nbsp;079&nbsp;969]] | [[:als:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:als:Special:ListUsers|118&nbsp;037]] | [[:als:Special:ActiveUsers|128]] | [[:als:Special:ListFiles|597]] | 27 |- | <span id="gu">117</span> | [[Lingua gujarati|Gujaratí]] | ગુજરાતી | [[:gu:|gu]] | [[:gu:Special:Statistics|30&nbsp;840]] | [[:gu:Special:Statistics|135&nbsp;901]] | [[:gu:Special:Statistics|898&nbsp;107]] | [[:gu:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:gu:Special:ListUsers|85&nbsp;247]] | [[:gu:Special:ActiveUsers|100]] | [[:gu:Special:ListFiles|0]] | 76 |- | <span id="ia">118</span> | [[Interlingua (lingua artificial)|Interlingua]] | Interlingua | [[:ia:|ia]] | [[:ia:Special:Statistics|30&nbsp;407]] | [[:ia:Special:Statistics|46&nbsp;565]] | [[:ia:Special:Statistics|692&nbsp;397]] | [[:ia:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ia:Special:ListUsers|58&nbsp;655]] | [[:ia:Special:ActiveUsers|60]] | [[:ia:Special:ListFiles|4]] | 4 |- | <span id="avk">119</span> | [[Kotava]] | Kotava | [[:avk:|avk]] | [[:avk:Special:Statistics|29&nbsp;900]] | [[:avk:Special:Statistics|36&nbsp;356]] | [[:avk:Special:Statistics|147&nbsp;144]] | [[:avk:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:avk:Special:ListUsers|8141]] | [[:avk:Special:ActiveUsers|26]] | [[:avk:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="ne">120</span> | [[Lingua nepalesa|Nepalés]] | नेपाली | [[:ne:|ne]] | [[:ne:Special:Statistics|29&nbsp;707]] | [[:ne:Special:Statistics|113&nbsp;367]] | [[:ne:Special:Statistics|1&nbsp;344&nbsp;282]] | [[:ne:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:ne:Special:ListUsers|77&nbsp;070]] | [[:ne:Special:ActiveUsers|176]] | [[:ne:Special:ListFiles|1480]] | 94 |- | <span id="crh">121</span> | [[Lingua tártara de Crimea|Tártaro de Crimea]] | Qırımtatarca | [[:crh:|crh]] | [[:crh:Special:Statistics|29&nbsp;681]] | [[:crh:Special:Statistics|58&nbsp;011]] | [[:crh:Special:Statistics|242&nbsp;925]] | [[:crh:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:crh:Special:ListUsers|69&nbsp;246]] | [[:crh:Special:ActiveUsers|56]] | [[:crh:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="mn">122</span> | [[Lingua mongol|Mongol]] | Монгол | [[:mn:|mn]] | [[:mn:Special:Statistics|27&nbsp;237]] | [[:mn:Special:Statistics|114&nbsp;746]] | [[:mn:Special:Statistics|851&nbsp;063]] | [[:mn:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:mn:Special:ListUsers|102&nbsp;667]] | [[:mn:Special:ActiveUsers|249]] | [[:mn:Special:ListFiles|1342]] | 76 |- | <span id="bar">123</span> | [[Lingua bávara|Bávaro]] | Boarisch | [[:bar:|bar]] | [[:bar:Special:Statistics|27&nbsp;222]] | [[:bar:Special:Statistics|110&nbsp;743]] | [[:bar:Special:Statistics|851&nbsp;448]] | [[:bar:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:bar:Special:ListUsers|79&nbsp;344]] | [[:bar:Special:ActiveUsers|89]] | [[:bar:Special:ListFiles|1153]] | 72 |- | <span id="scn">124</span> | [[Lingua siciliana|Siciliano]] | Sicilianu | [[:scn:|scn]] | [[:scn:Special:Statistics|26&nbsp;293]] | [[:scn:Special:Statistics|56&nbsp;242]] | [[:scn:Special:Statistics|774&nbsp;307]] | [[:scn:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:scn:Special:ListUsers|50&nbsp;307]] | [[:scn:Special:ActiveUsers|68]] | [[:scn:Special:ListFiles|1057]] | 17 |- | <span id="bpy">125</span> | [[Lingua bishnupriya manipuri|Bishnupriya Manipuri]] | ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী | [[:bpy:|bpy]] | [[:bpy:Special:Statistics|25&nbsp;092]] | [[:bpy:Special:Statistics|63&nbsp;412]] | [[:bpy:Special:Statistics|895&nbsp;468]] | [[:bpy:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:bpy:Special:ListUsers|27&nbsp;950]] | [[:bpy:Special:ActiveUsers|23]] | [[:bpy:Special:ListFiles|35]] | 32 |- | <span id="si">126</span> | [[Lingua cingalesa|Cingalés]] | සිංහල | [[:si:|si]] | [[:si:Special:Statistics|25&nbsp;076]] | [[:si:Special:Statistics|171&nbsp;994]] | [[:si:Special:Statistics|784&nbsp;031]] | [[:si:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:si:Special:ListUsers|77&nbsp;474]] | [[:si:Special:ActiveUsers|155]] | [[:si:Special:ListFiles|2943]] | 156 |- | <span id="qu">127</span> | [[Linguas quechuas|Quechua]] | Runa Simi | [[:qu:|qu]] | [[:qu:Special:Statistics|24&nbsp;476]] | [[:qu:Special:Statistics|58&nbsp;666]] | [[:qu:Special:Statistics|684&nbsp;268]] | [[:qu:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:qu:Special:ListUsers|34&nbsp;174]] | [[:qu:Special:ActiveUsers|51]] | [[:qu:Special:ListFiles|0]] | 22 |- | <span id="skr">128</span> | [[Lingua saraiki|Saraiki]] | سرائیکی | [[:skr:|skr]] | [[:skr:Special:Statistics|24&nbsp;460]] | [[:skr:Special:Statistics|31&nbsp;377]] | [[:skr:Special:Statistics|69&nbsp;054]] | [[:skr:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:skr:Special:ListUsers|4216]] | [[:skr:Special:ActiveUsers|21]] | [[:skr:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="as">129</span> | [[Lingua assamesa|Assamés]] | অসমীয়া | [[:as:|as]] | [[:as:Special:Statistics|23&nbsp;998]] | [[:as:Special:Statistics|124&nbsp;676]] | [[:as:Special:Statistics|599&nbsp;847]] | [[:as:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:as:Special:ListUsers|48&nbsp;888]] | [[:as:Special:ActiveUsers|140]] | [[:as:Special:ListFiles|2412]] | 84 |- | <span id="nv">130</span> | [[Lingua navajo|Navajo]] | Diné bizaad | [[:nv:|nv]] | [[:nv:Special:Statistics|22&nbsp;664]] | [[:nv:Special:Statistics|36&nbsp;564]] | [[:nv:Special:Statistics|308&nbsp;835]] | [[:nv:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:nv:Special:ListUsers|20&nbsp;586]] | [[:nv:Special:ActiveUsers|15]] | [[:nv:Special:ListFiles|736]] | 3 |- | <span id="xmf">131</span> | [[Lingua mingreliana|Mingreliano]] | მარგალურ ნინა (Margalur nina) | [[:xmf:|xmf]] | [[:xmf:Special:Statistics|22&nbsp;271]] | [[:xmf:Special:Statistics|42&nbsp;228]] | [[:xmf:Special:Statistics|248&nbsp;618]] | [[:xmf:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:xmf:Special:ListUsers|22&nbsp;734]] | [[:xmf:Special:ActiveUsers|37]] | [[:xmf:Special:ListFiles|0]] | 4 |- | <span id="bcl">132</span> | [[Lingua bikol central|Bikol central]] | Bikol | [[:bcl:|bcl]] | [[:bcl:Special:Statistics|21&nbsp;806]] | [[:bcl:Special:Statistics|50&nbsp;925]] | [[:bcl:Special:Statistics|303&nbsp;316]] | [[:bcl:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:bcl:Special:ListUsers|30&nbsp;718]] | [[:bcl:Special:ActiveUsers|143]] | [[:bcl:Special:ListFiles|798]] | 10 |- | <span id="os">133</span> | [[Lingua oseta|Oseto]] | Иронау | [[:os:|os]] | [[:os:Special:Statistics|21&nbsp;541]] | [[:os:Special:Statistics|77&nbsp;124]] | [[:os:Special:Statistics|592&nbsp;315]] | [[:os:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:os:Special:ListUsers|27&nbsp;818]] | [[:os:Special:ActiveUsers|30]] | [[:os:Special:ListFiles|149]] | 51 |- | <span id="sd">134</span> | [[Lingua sindhi|Sindhi]] | سنڌي، سندھی ، सिन्ध | [[:sd:|sd]] | [[:sd:Special:Statistics|21&nbsp;325]] | [[:sd:Special:Statistics|78&nbsp;293]] | [[:sd:Special:Statistics|370&nbsp;493]] | [[:sd:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:sd:Special:ListUsers|21&nbsp;747]] | [[:sd:Special:ActiveUsers|51]] | [[:sd:Special:ListFiles|159]] | 33 |- | <span id="ps">135</span> | [[Lingua paxta|Paxto]] | پښتو | [[:ps:|ps]] | [[:ps:Special:Statistics|21&nbsp;242]] | [[:ps:Special:Statistics|76&nbsp;659]] | [[:ps:Special:Statistics|362&nbsp;380]] | [[:ps:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ps:Special:ListUsers|38&nbsp;604]] | [[:ps:Special:ActiveUsers|50]] | [[:ps:Special:ListFiles|1817]] | 32 |- | <span id="frr">136</span> | [[Lingua frisoa setentrional|Frisón setentrional]] | Frasch | [[:frr:|frr]] | [[:frr:Special:Statistics|21&nbsp;067]] | [[:frr:Special:Statistics|52&nbsp;213]] | [[:frr:Special:Statistics|278&nbsp;261]] | [[:frr:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:frr:Special:ListUsers|24&nbsp;058]] | [[:frr:Special:ActiveUsers|35]] | [[:frr:Special:ListFiles|1487]] | 11 |- | <span id="or">137</span> | [[Lingua oriya|Oriya]] | ଓଡ଼ିଆ | [[:or:|or]] | [[:or:Special:Statistics|20&nbsp;829]] | [[:or:Special:Statistics|87&nbsp;448]] | [[:or:Special:Statistics|584&nbsp;506]] | [[:or:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:or:Special:ListUsers|41&nbsp;276]] | [[:or:Special:ActiveUsers|95]] | [[:or:Special:ListFiles|170]] | 68 |- | <span id="tum">138</span> | [[Lingua tumbuka|Tumbuka]] | chiTumbuka | [[:tum:|tum]] | [[:tum:Special:Statistics|18&nbsp;806]] | [[:tum:Special:Statistics|39&nbsp;291]] | [[:tum:Special:Statistics|107&nbsp;054]] | [[:tum:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:tum:Special:ListUsers|11&nbsp;208]] | [[:tum:Special:ActiveUsers|26]] | [[:tum:Special:ListFiles|138]] | 3 |- | <span id="sah">139</span> | [[Lingua iacut|Iacut]] | Саха тыла | [[:sah:|sah]] | [[:sah:Special:Statistics|18&nbsp;109]] | [[:sah:Special:Statistics|54&nbsp;836]] | [[:sah:Special:Statistics|425&nbsp;883]] | [[:sah:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:sah:Special:ListUsers|28&nbsp;652]] | [[:sah:Special:ActiveUsers|61]] | [[:sah:Special:ListFiles|1765]] | 31 |- | <span id="bat-smg">140</span> | [[Samoxiciano]] | Žemaitėška | [[:bat-smg:|bat-smg]] | [[:bat-smg:Special:Statistics|17&nbsp;274]] | [[:bat-smg:Special:Statistics|30&nbsp;074]] | [[:bat-smg:Special:Statistics|362&nbsp;603]] | [[:bat-smg:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:bat-smg:Special:ListUsers|28&nbsp;769]] | [[:bat-smg:Special:ActiveUsers|27]] | [[:bat-smg:Special:ListFiles|109]] | 6 |- | <span id="ff">141</span> | [[Lingua fula|Fula]] | Fulfulde | [[:ff:|ff]] | [[:ff:Special:Statistics|17&nbsp;041]] | [[:ff:Special:Statistics|32&nbsp;708]] | [[:ff:Special:Statistics|152&nbsp;967]] | [[:ff:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ff:Special:ListUsers|13&nbsp;113]] | [[:ff:Special:ActiveUsers|55]] | [[:ff:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="cdo">142</span> | [[Lingua min dong|Min oriental]] | Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ | [[:cdo:|cdo]] | [[:cdo:Special:Statistics|16&nbsp;706]] | [[:cdo:Special:Statistics|33&nbsp;557]] | [[:cdo:Special:Statistics|104&nbsp;621]] | [[:cdo:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:cdo:Special:ListUsers|24&nbsp;754]] | [[:cdo:Special:ActiveUsers|41]] | [[:cdo:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="gd">143</span> | [[Lingua escocesa|Escocés]] | Gàidhlig | [[:gd:|gd]] | [[:gd:Special:Statistics|16&nbsp;046]] | [[:gd:Special:Statistics|32&nbsp;866]] | [[:gd:Special:Statistics|580&nbsp;851]] | [[:gd:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:gd:Special:ListUsers|31&nbsp;915]] | [[:gd:Special:ActiveUsers|34]] | [[:gd:Special:ListFiles|290]] | 19 |- | <span id="bug">144</span> | [[Lingua bugi|Bugi]] | Basa Ugi | [[:bug:|bug]] | [[:bug:Special:Statistics|15&nbsp;954]] | [[:bug:Special:Statistics|20&nbsp;501]] | [[:bug:Special:Statistics|210&nbsp;097]] | [[:bug:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:bug:Special:ListUsers|15&nbsp;169]] | [[:bug:Special:ActiveUsers|23]] | [[:bug:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="yi">145</span> | [[Lingua yiddish|Yiddish]] | ייִדיש | [[:yi:|yi]] | [[:yi:Special:Statistics|15&nbsp;660]] | [[:yi:Special:Statistics|44&nbsp;463]] | [[:yi:Special:Statistics|598&nbsp;763]] | [[:yi:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:yi:Special:ListUsers|60&nbsp;229]] | [[:yi:Special:ActiveUsers|54]] | [[:yi:Special:ListFiles|985]] | 45 |- | <span id="am">146</span> | [[Lingua amhárica|Amhárico]] | አማርኛ | [[:am:|am]] | [[:am:Special:Statistics|15&nbsp;635]] | [[:am:Special:Statistics|46&nbsp;639]] | [[:am:Special:Statistics|390&nbsp;709]] | [[:am:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:am:Special:ListUsers|55&nbsp;377]] | [[:am:Special:ActiveUsers|153]] | [[:am:Special:ListFiles|1357]] | 32 |- | <span id="ilo">147</span> | [[Lingua ilocana|Ilocano]] | Ilokano | [[:ilo:|ilo]] | [[:ilo:Special:Statistics|15&nbsp;466]] | [[:ilo:Special:Statistics|70&nbsp;622]] | [[:ilo:Special:Statistics|405&nbsp;084]] | [[:ilo:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ilo:Special:ListUsers|19&nbsp;790]] | [[:ilo:Special:ActiveUsers|45]] | [[:ilo:Special:ListFiles|0]] | 72 |- | <span id="li">148</span> | [[Lingua limburguesa|Limburgués]] | Limburgs | [[:li:|li]] | [[:li:Special:Statistics|15&nbsp;197]] | [[:li:Special:Statistics|68&nbsp;773]] | [[:li:Special:Statistics|484&nbsp;749]] | [[:li:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:li:Special:ListUsers|33&nbsp;124]] | [[:li:Special:ActiveUsers|42]] | [[:li:Special:ListFiles|622]] | 87 |- | <span id="gor">149</span> | [[Lingua gorontalo|Gorontalo]] | Bahasa Hulontalo | [[:gor:|gor]] | [[:gor:Special:Statistics|15&nbsp;103]] | [[:gor:Special:Statistics|25&nbsp;003]] | [[:gor:Special:Statistics|67&nbsp;041]] | [[:gor:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:gor:Special:ListUsers|8325]] | [[:gor:Special:ActiveUsers|44]] | [[:gor:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="nap">150</span> | [[Lingua napolitana|Napolitano]] | Nnapulitano | [[:nap:|nap]] | [[:nap:Special:Statistics|14&nbsp;955]] | [[:nap:Special:Statistics|24&nbsp;208]] | [[:nap:Special:Statistics|671&nbsp;372]] | [[:nap:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:nap:Special:ListUsers|34&nbsp;235]] | [[:nap:Special:ActiveUsers|50]] | [[:nap:Special:ListFiles|287]] | 10 |- | <span id="sat">151</span> | [[Lingua santali|Santali]] | Santhali | [[:sat:|sat]] | [[:sat:Special:Statistics|14&nbsp;833]] | [[:sat:Special:Statistics|31&nbsp;581]] | [[:sat:Special:Statistics|186&nbsp;446]] | [[:sat:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:sat:Special:ListUsers|10&nbsp;768]] | [[:sat:Special:ActiveUsers|52]] | [[:sat:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="shn">152</span> | [[Lingua shan|Shan]] | လိၵ်ႈတႆး | [[:shn:|shn]] | [[:shn:Special:Statistics|14&nbsp;684]] | [[:shn:Special:Statistics|35&nbsp;331]] | [[:shn:Special:Statistics|125&nbsp;062]] | [[:shn:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:shn:Special:ListUsers|6366]] | [[:shn:Special:ActiveUsers|18]] | [[:shn:Special:ListFiles|78]] | 6 |- | <span id="mai">153</span> | [[Lingua maithili|Maithili]] | मैथिली | [[:mai:|mai]] | [[:mai:Special:Statistics|14&nbsp;328]] | [[:mai:Special:Statistics|45&nbsp;843]] | [[:mai:Special:Statistics|273&nbsp;801]] | [[:mai:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:mai:Special:ListUsers|16&nbsp;940]] | [[:mai:Special:ActiveUsers|53]] | [[:mai:Special:ListFiles|126]] | 28 |- | <span id="hsb">154</span> | [[Alto sorabo]] | Hornjoserbsce | [[:hsb:|hsb]] | [[:hsb:Special:Statistics|14&nbsp;238]] | [[:hsb:Special:Statistics|36&nbsp;443]] | [[:hsb:Special:Statistics|389&nbsp;438]] | [[:hsb:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:hsb:Special:ListUsers|28&nbsp;015]] | [[:hsb:Special:ActiveUsers|26]] | [[:hsb:Special:ListFiles|126]] | 25 |- | <span id="fo">155</span> | [[Lingua feroesa|Feroés]] | Føroyskt | [[:fo:|fo]] | [[:fo:Special:Statistics|14&nbsp;204]] | [[:fo:Special:Statistics|41&nbsp;050]] | [[:fo:Special:Statistics|387&nbsp;161]] | [[:fo:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:fo:Special:ListUsers|34&nbsp;310]] | [[:fo:Special:ActiveUsers|41]] | [[:fo:Special:ListFiles|0]] | 33 |- | <span id="zh-classical">156</span> | [[Chinés clásico]] | 古文 / 文言文 | [[:zh-classical:|zh-classical]] | [[:zh-classical:Special:Statistics|14&nbsp;036]] | [[:zh-classical:Special:Statistics|121&nbsp;467]] | [[:zh-classical:Special:Statistics|438&nbsp;593]] | [[:zh-classical:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:zh-classical:Special:ListUsers|116&nbsp;062]] | [[:zh-classical:Special:ActiveUsers|88]] | [[:zh-classical:Special:ListFiles|0]] | 211 |- | <span id="eml">157</span> | [[Lingua emiliano-romañola|Emiliano-romañolo]] | Emiliàn e rumagnòl | [[:eml:|eml]] | [[:eml:Special:Statistics|13&nbsp;989]] | [[:eml:Special:Statistics|37&nbsp;290]] | [[:eml:Special:Statistics|167&nbsp;580]] | [[:eml:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:eml:Special:ListUsers|30&nbsp;766]] | [[:eml:Special:ActiveUsers|35]] | [[:eml:Special:ListFiles|2898]] | 12 |- | <span id="map-bms">158</span> | [[Banyumasan]] | Basa Banyumasan | [[:map-bms:|map-bms]] | [[:map-bms:Special:Statistics|13&nbsp;947]] | [[:map-bms:Special:Statistics|30&nbsp;400]] | [[:map-bms:Special:Statistics|222&nbsp;029]] | [[:map-bms:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:map-bms:Special:ListUsers|19&nbsp;776]] | [[:map-bms:Special:ActiveUsers|22]] | [[:map-bms:Special:ListFiles|452]] | 10 |- | <span id="ary">159</span> | [[Árabe marroquí]] | اللهجة المغربية | [[:ary:|ary]] | [[:ary:Special:Statistics|13&nbsp;716]] | [[:ary:Special:Statistics|102&nbsp;876]] | [[:ary:Special:Statistics|503&nbsp;530]] | [[:ary:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ary:Special:ListUsers|19&nbsp;656]] | [[:ary:Special:ActiveUsers|66]] | [[:ary:Special:ListFiles|344]] | 206 |- | <span id="dag">160</span> | [[Lingua dagbani|Dagbani]] | Dagbanli | [[:dag:|dag]] | [[:dag:Special:Statistics|13&nbsp;631]] | [[:dag:Special:Statistics|24&nbsp;656]] | [[:dag:Special:Statistics|132&nbsp;186]] | [[:dag:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:dag:Special:ListUsers|7727]] | [[:dag:Special:ActiveUsers|48]] | [[:dag:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="ie">161</span> | [[Lingua occidental|Occidental]] | Interlingue | [[:ie:|ie]] | [[:ie:Special:Statistics|13&nbsp;526]] | [[:ie:Special:Statistics|17&nbsp;792]] | [[:ie:Special:Statistics|167&nbsp;175]] | [[:ie:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ie:Special:ListUsers|23&nbsp;957]] | [[:ie:Special:ActiveUsers|35]] | [[:ie:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="hyw">162</span> | [[Armenio occidental]] | արեւմտահայերէն | [[:hyw:|hyw]] | [[:hyw:Special:Statistics|13&nbsp;504]] | [[:hyw:Special:Statistics|29&nbsp;620]] | [[:hyw:Special:Statistics|238&nbsp;753]] | [[:hyw:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:hyw:Special:ListUsers|14&nbsp;121]] | [[:hyw:Special:ActiveUsers|46]] | [[:hyw:Special:ListFiles|0]] | 11 |- | <span id="ace">163</span> | [[Lingua achinesa|Aceh]] | Bahsa Acèh | [[:ace:|ace]] | [[:ace:Special:Statistics|13&nbsp;047]] | [[:ace:Special:Statistics|28&nbsp;066]] | [[:ace:Special:Statistics|157&nbsp;220]] | [[:ace:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ace:Special:ListUsers|32&nbsp;738]] | [[:ace:Special:ActiveUsers|60]] | [[:ace:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="wa">164</span> | [[Lingua valoa|Valón]] | Walon | [[:wa:|wa]] | [[:wa:Special:Statistics|12&nbsp;923]] | [[:wa:Special:Statistics|30&nbsp;857]] | [[:wa:Special:Statistics|423&nbsp;468]] | [[:wa:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:wa:Special:ListUsers|28&nbsp;219]] | [[:wa:Special:ActiveUsers|28]] | [[:wa:Special:ListFiles|762]] | 26 |- | <span id="sa">165</span> | [[Lingua sánscrita|Sánscrito]] | संस्कृतम् | [[:sa:|sa]] | [[:sa:Special:Statistics|12&nbsp;491]] | [[:sa:Special:Statistics|82&nbsp;298]] | [[:sa:Special:Statistics|498&nbsp;213]] | [[:sa:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:sa:Special:ListUsers|45&nbsp;428]] | [[:sa:Special:ActiveUsers|46]] | [[:sa:Special:ListFiles|445]] | 189 |- | <span id="kaa">166</span> | [[Lingua karakalpak|Karakalpak]] | Qaraqalpaqsha | [[:kaa:|kaa]] | [[:kaa:Special:Statistics|12&nbsp;255]] | [[:kaa:Special:Statistics|35&nbsp;078]] | [[:kaa:Special:Statistics|218&nbsp;663]] | [[:kaa:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:kaa:Special:ListUsers|15&nbsp;727]] | [[:kaa:Special:ActiveUsers|47]] | [[:kaa:Special:ListFiles|88]] | 21 |- | <span id="hif">167</span> | [[Hindi de Fidxi]] | Fiji Hindi | [[:hif:|hif]] | [[:hif:Special:Statistics|12&nbsp;227]] | [[:hif:Special:Statistics|56&nbsp;577]] | [[:hif:Special:Statistics|333&nbsp;515]] | [[:hif:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:hif:Special:ListUsers|39&nbsp;380]] | [[:hif:Special:ActiveUsers|60]] | [[:hif:Special:ListFiles|187]] | 77 |- | <span id="zu">168</span> | [[Lingua zulú|Zulú]] | isiZulu | [[:zu:|zu]] | [[:zu:Special:Statistics|12&nbsp;220]] | [[:zu:Special:Statistics|26&nbsp;988]] | [[:zu:Special:Statistics|122&nbsp;109]] | [[:zu:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:zu:Special:ListUsers|25&nbsp;601]] | [[:zu:Special:ActiveUsers|58]] | [[:zu:Special:ListFiles|0]] | 6 |- | <span id="zgh">169</span> | [[Amazigh estándar marroquí]] | ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ | [[:zgh:|zgh]] | [[:zgh:Special:Statistics|12&nbsp;200]] | [[:zgh:Special:Statistics|52&nbsp;144]] | [[:zgh:Special:Statistics|175&nbsp;609]] | [[:zgh:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:zgh:Special:ListUsers|35&nbsp;418]] | [[:zgh:Special:ActiveUsers|86]] | [[:zgh:Special:ListFiles|0]] | 36 |- | <span id="km">170</span> | [[Lingua khmer|Khmer]] | ភាសាខ្មែរ | [[:km:|km]] | [[:km:Special:Statistics|11&nbsp;972]] | [[:km:Special:Statistics|36&nbsp;983]] | [[:km:Special:Statistics|333&nbsp;765]] | [[:km:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:km:Special:ListUsers|49&nbsp;931]] | [[:km:Special:ActiveUsers|146]] | [[:km:Special:ListFiles|808]] | 39 |- | <span id="bjn">171</span> | [[Lingua banjar|Banjarí]] | Bahasa Banjar | [[:bjn:|bjn]] | [[:bjn:Special:Statistics|11&nbsp;848]] | [[:bjn:Special:Statistics|35&nbsp;820]] | [[:bjn:Special:Statistics|109&nbsp;885]] | [[:bjn:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:bjn:Special:ListUsers|17&nbsp;134]] | [[:bjn:Special:ActiveUsers|47]] | [[:bjn:Special:ListFiles|2]] | 12 |- | <span id="sn">172</span> | [[Lingua shona|Shona]] | chiShona | [[:sn:|sn]] | [[:sn:Special:Statistics|11&nbsp;558]] | [[:sn:Special:Statistics|20&nbsp;568]] | [[:sn:Special:Statistics|112&nbsp;919]] | [[:sn:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:sn:Special:ListUsers|20&nbsp;602]] | [[:sn:Special:ActiveUsers|21]] | [[:sn:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="lij">173</span> | [[Lingua lígur (románica)|Lígur]] | Lìgure | [[:lij:|lij]] | [[:lij:Special:Statistics|11&nbsp;500]] | [[:lij:Special:Statistics|28&nbsp;265]] | [[:lij:Special:Statistics|268&nbsp;443]] | [[:lij:Special:ListUsers/sysop|7]] | [[:lij:Special:ListUsers|19&nbsp;540]] | [[:lij:Special:ActiveUsers|43]] | [[:lij:Special:ListFiles|32]] | 20 |- | <span id="mhr">174</span> | [[Lingua mari das pradeiras|Mari das pradeiras]] | Олык Марий (Olyk Marij) | [[:mhr:|mhr]] | [[:mhr:Special:Statistics|11&nbsp;325]] | [[:mhr:Special:Statistics|31&nbsp;557]] | [[:mhr:Special:Statistics|202&nbsp;730]] | [[:mhr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mhr:Special:ListUsers|16&nbsp;459]] | [[:mhr:Special:ActiveUsers|22]] | [[:mhr:Special:ListFiles|0]] | 20 |- | <span id="shi">175</span> | [[Lingua shilha|Shilha]] | Taclḥit | [[:shi:|shi]] | [[:shi:Special:Statistics|10&nbsp;887]] | [[:shi:Special:Statistics|14&nbsp;971]] | [[:shi:Special:Statistics|78&nbsp;370]] | [[:shi:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:shi:Special:ListUsers|32&nbsp;233]] | [[:shi:Special:ActiveUsers|28]] | [[:shi:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="mni">176</span> | [[Lingua meithei|Meithei]] | ꯃꯤꯇꯩꯂꯣꯟ | [[:mni:|mni]] | [[:mni:Special:Statistics|10&nbsp;540]] | [[:mni:Special:Statistics|17&nbsp;859]] | [[:mni:Special:Statistics|61&nbsp;626]] | [[:mni:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:mni:Special:ListUsers|37&nbsp;642]] | [[:mni:Special:ActiveUsers|42]] | [[:mni:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="so">177</span> | [[Lingua somalí|Somalí]] | Soomaali | [[:so:|so]] | [[:so:Special:Statistics|10&nbsp;443]] | [[:so:Special:Statistics|31&nbsp;435]] | [[:so:Special:Statistics|295&nbsp;964]] | [[:so:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:so:Special:ListUsers|44&nbsp;780]] | [[:so:Special:ActiveUsers|118]] | [[:so:Special:ListFiles|0]] | 38 |- | <span id="mrj">178</span> | [[Lingua mari das montañas|Mari das montañas]] | Кырык Мары (Kyryk Mary) | [[:mrj:|mrj]] | [[:mrj:Special:Statistics|10&nbsp;430]] | [[:mrj:Special:Statistics|21&nbsp;419]] | [[:mrj:Special:Statistics|107&nbsp;857]] | [[:mrj:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mrj:Special:ListUsers|12&nbsp;225]] | [[:mrj:Special:ActiveUsers|17]] | [[:mrj:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="hak">179</span> | [[Lingua hakka|Hakka]] | Hak-kâ-fa / 客家話 | [[:hak:|hak]] | [[:hak:Special:Statistics|10&nbsp;407]] | [[:hak:Special:Statistics|20&nbsp;005]] | [[:hak:Special:Statistics|133&nbsp;413]] | [[:hak:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:hak:Special:ListUsers|36&nbsp;490]] | [[:hak:Special:ActiveUsers|36]] | [[:hak:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="rue">180</span> | [[Lingua rutena|Ruteno]] | Русинська (Rusins'ka) | [[:rue:|rue]] | [[:rue:Special:Statistics|10&nbsp;213]] | [[:rue:Special:Statistics|22&nbsp;757]] | [[:rue:Special:Statistics|163&nbsp;892]] | [[:rue:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:rue:Special:ListUsers|35&nbsp;407]] | [[:rue:Special:ActiveUsers|35]] | [[:rue:Special:ListFiles|87]] | 10 |- | <span id="pam">181</span> | [[Lingua kapampangan|Kapampangan]] | Kapampangan | [[:pam:|pam]] | [[:pam:Special:Statistics|10&nbsp;208]] | [[:pam:Special:Statistics|23&nbsp;366]] | [[:pam:Special:Statistics|311&nbsp;335]] | [[:pam:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:pam:Special:ListUsers|24&nbsp;510]] | [[:pam:Special:ActiveUsers|20]] | [[:pam:Special:ListFiles|394]] | 22 |- | <span id="tly">182</span> | [[Lingua talysh|Talysh]] | Tolışi | [[:tly:|tly]] | [[:tly:Special:Statistics|10&nbsp;092]] | [[:tly:Special:Statistics|13&nbsp;909]] | [[:tly:Special:Statistics|124&nbsp;252]] | [[:tly:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:tly:Special:ListUsers|39&nbsp;584]] | [[:tly:Special:ActiveUsers|30]] | [[:tly:Special:ListFiles|1]] | 1 |- | <span id="ks">183</span> | [[Lingua caxemiresa|Caxemir]] | कश्मीरी / كشميري | [[:ks:|ks]] | [[:ks:Special:Statistics|9877]] | [[:ks:Special:Statistics|23&nbsp;489]] | [[:ks:Special:Statistics|134&nbsp;792]] | [[:ks:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ks:Special:ListUsers|13&nbsp;909]] | [[:ks:Special:ActiveUsers|25]] | [[:ks:Special:ListFiles|84]] | 10 |- | <span id="ug">184</span> | [[Lingua uigur|Uigur]] | Oyghurque | [[:ug:|ug]] | [[:ug:Special:Statistics|9709]] | [[:ug:Special:Statistics|17&nbsp;580]] | [[:ug:Special:Statistics|174&nbsp;612]] | [[:ug:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ug:Special:ListUsers|25&nbsp;403]] | [[:ug:Special:ActiveUsers|44]] | [[:ug:Special:ListFiles|0]] | 6 |- | <span id="rw">185</span> | [[Lingua ruanda|Kinyarwanda]] | Kinyarwanda | [[:rw:|rw]] | [[:rw:Special:Statistics|9619]] | [[:rw:Special:Statistics|18&nbsp;754]] | [[:rw:Special:Statistics|130&nbsp;007]] | [[:rw:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:rw:Special:ListUsers|17&nbsp;757]] | [[:rw:Special:ActiveUsers|87]] | [[:rw:Special:ListFiles|0]] | 6 |- | <span id="roa-tara">186</span> | [[Tarentino]] | Tarandíne | [[:roa-tara:|roa-tara]] | [[:roa-tara:Special:Statistics|9505]] | [[:roa-tara:Special:Statistics|18&nbsp;693]] | [[:roa-tara:Special:Statistics|150&nbsp;896]] | [[:roa-tara:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:roa-tara:Special:ListUsers|13&nbsp;170]] | [[:roa-tara:Special:ActiveUsers|24]] | [[:roa-tara:Special:ListFiles|148]] | 7 |- | <span id="bh">187</span> | [[Linguas bihari|Bihari]] | भोजपुरी | [[:bh:|bh]] | [[:bh:Special:Statistics|8964]] | [[:bh:Special:Statistics|81&nbsp;341]] | [[:bh:Special:Statistics|789&nbsp;356]] | [[:bh:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:bh:Special:ListUsers|39&nbsp;655]] | [[:bh:Special:ActiveUsers|48]] | [[:bh:Special:ListFiles|54]] | 632 |- | <span id="nso">188</span> | [[Lingua sotho do norte|Sotho do norte]] | Sesotho sa leboa | [[:nso:|nso]] | [[:nso:Special:Statistics|8917]] | [[:nso:Special:Statistics|11&nbsp;858]] | [[:nso:Special:Statistics|54&nbsp;768]] | [[:nso:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:nso:Special:ListUsers|8390]] | [[:nso:Special:ActiveUsers|26]] | [[:nso:Special:ListFiles|0]] | 0 |- | <span id="co">189</span> | [[Lingua corsa|Corso]] | Corsu | [[:co:|co]] | [[:co:Special:Statistics|8657]] | [[:co:Special:Statistics|17&nbsp;857]] | [[:co:Special:Statistics|399&nbsp;058]] | [[:co:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:co:Special:ListUsers|27&nbsp;007]] | [[:co:Special:ActiveUsers|38]] | [[:co:Special:ListFiles|0]] | 25 |- | <span id="vls">190</span> | [[Flamengo occidental]] | West-Vlams | [[:vls:|vls]] | [[:vls:Special:Statistics|8327]] | [[:vls:Special:Statistics|23&nbsp;283]] | [[:vls:Special:Statistics|326&nbsp;076]] | [[:vls:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:vls:Special:ListUsers|30&nbsp;637]] | [[:vls:Special:ActiveUsers|41]] | [[:vls:Special:ListFiles|348]] | 45 |- | <span id="nds-nl">191</span> | [[Baixo saxón neerlandés]] | Nedersaksisch | [[:nds-nl:|nds-nl]] | [[:nds-nl:Special:Statistics|8084]] | [[:nds-nl:Special:Statistics|21&nbsp;992]] | [[:nds-nl:Special:Statistics|331&nbsp;978]] | [[:nds-nl:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:nds-nl:Special:ListUsers|35&nbsp;059]] | [[:nds-nl:Special:ActiveUsers|33]] | [[:nds-nl:Special:ListFiles|561]] | 44 |- | <span id="bo">192</span> | [[Lingua tibetana|Tibetano]] | བོད་སྐད | [[:bo:|bo]] | [[:bo:Special:Statistics|8036]] | [[:bo:Special:Statistics|22&nbsp;206]] | [[:bo:Special:Statistics|159&nbsp;992]] | [[:bo:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:bo:Special:ListUsers|34&nbsp;849]] | [[:bo:Special:ActiveUsers|96]] | [[:bo:Special:ListFiles|0]] | 22 |- | <span id="mi">193</span> | [[Lingua maorí|Maorí]] | Māori | [[:mi:|mi]] | [[:mi:Special:Statistics|8033]] | [[:mi:Special:Statistics|15&nbsp;441]] | [[:mi:Special:Statistics|167&nbsp;021]] | [[:mi:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:mi:Special:ListUsers|22&nbsp;554]] | [[:mi:Special:ActiveUsers|24]] | [[:mi:Special:ListFiles|0]] | 9 |- | <span id="se">194</span> | [[Lingua saami setentrional|Saami setentrional]] | Sámegiella | [[:se:|se]] | [[:se:Special:Statistics|7907]] | [[:se:Special:Statistics|21&nbsp;117]] | [[:se:Special:Statistics|305&nbsp;747]] | [[:se:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:se:Special:ListUsers|33&nbsp;354]] | [[:se:Special:ActiveUsers|33]] | [[:se:Special:ListFiles|0]] | 40 |- | <span id="myv">195</span> | [[Lingua erzya|Erzya]] | Эрзянь (Erzjanj Kelj) | [[:myv:|myv]] | [[:myv:Special:Statistics|7869]] | [[:myv:Special:Statistics|31&nbsp;747]] | [[:myv:Special:Statistics|154&nbsp;082]] | [[:myv:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:myv:Special:ListUsers|14&nbsp;927]] | [[:myv:Special:ActiveUsers|20]] | [[:myv:Special:ListFiles|0]] | 44 |- | <span id="sc">196</span> | [[Lingua sarda|Sardo]] | Sardu | [[:sc:|sc]] | [[:sc:Special:Statistics|7802]] | [[:sc:Special:Statistics|17&nbsp;712]] | [[:sc:Special:Statistics|189&nbsp;405]] | [[:sc:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:sc:Special:ListUsers|28&nbsp;922]] | [[:sc:Special:ActiveUsers|41]] | [[:sc:Special:ListFiles|157]] | 17 |- | <span id="mt">197</span> | [[Lingua maltesa|Maltés]] | Malti | [[:mt:|mt]] | [[:mt:Special:Statistics|7789]] | [[:mt:Special:Statistics|23&nbsp;649]] | [[:mt:Special:Statistics|328&nbsp;337]] | [[:mt:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:mt:Special:ListUsers|27&nbsp;436]] | [[:mt:Special:ActiveUsers|71]] | [[:mt:Special:ListFiles|697]] | 57 |- | <span id="mdf">198</span> | [[Lingua moksha|Moksha]] | Мокшень (Mokshanj Kälj) | [[:mdf:|mdf]] | [[:mdf:Special:Statistics|7628]] | [[:mdf:Special:Statistics|23&nbsp;829]] | [[:mdf:Special:Statistics|102&nbsp;628]] | [[:mdf:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mdf:Special:ListUsers|11&nbsp;658]] | [[:mdf:Special:ActiveUsers|32]] | [[:mdf:Special:ListFiles|0]] | 19 |- | <span id="zea">199</span> | [[Lingua zelandesa|Zelandés]] | Zeêuws | [[:zea:|zea]] | [[:zea:Special:Statistics|7220]] | [[:zea:Special:Statistics|13&nbsp;716]] | [[:zea:Special:Statistics|173&nbsp;755]] | [[:zea:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:zea:Special:ListUsers|15&nbsp;705]] | [[:zea:Special:ActiveUsers|23]] | [[:zea:Special:ListFiles|1]] | 10 |- | <span id="kw">200</span> | [[Lingua córnica|Córnico]] | Kernewek/Karnuack | [[:kw:|kw]] | [[:kw:Special:Statistics|7120]] | [[:kw:Special:Statistics|14&nbsp;898]] | [[:kw:Special:Statistics|225&nbsp;044]] | [[:kw:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:kw:Special:ListUsers|18&nbsp;374]] | [[:kw:Special:ActiveUsers|23]] | [[:kw:Special:ListFiles|6]] | 18 |- | <span id="vep">201</span> | [[Lingua vepsia|Vepsio]] | Vepsän kel' | [[:vep:|vep]] | [[:vep:Special:Statistics|7110]] | [[:vep:Special:Statistics|38&nbsp;774]] | [[:vep:Special:Statistics|186&nbsp;542]] | [[:vep:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:vep:Special:ListUsers|18&nbsp;171]] | [[:vep:Special:ActiveUsers|34]] | [[:vep:Special:ListFiles|0]] | 95 |- | <span id="gv">202</span> | [[Lingua manx|Manx]] | Gaelg | [[:gv:|gv]] | [[:gv:Special:Statistics|7096]] | [[:gv:Special:Statistics|43&nbsp;659]] | [[:gv:Special:Statistics|376&nbsp;333]] | [[:gv:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:gv:Special:ListUsers|23&nbsp;015]] | [[:gv:Special:ActiveUsers|23]] | [[:gv:Special:ListFiles|122]] | 228 |- | <span id="kab">203</span> | [[Lingua cabila|Cabilo]] | Taqbaylit | [[:kab:|kab]] | [[:kab:Special:Statistics|7096]] | [[:kab:Special:Statistics|18&nbsp;061]] | [[:kab:Special:Statistics|115&nbsp;679]] | [[:kab:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kab:Special:ListUsers|16&nbsp;343]] | [[:kab:Special:ActiveUsers|34]] | [[:kab:Special:ListFiles|0]] | 15 |- | <span id="tk">204</span> | [[Lingua turcomá|Turcomán]] | تركمن / Туркмен | [[:tk:|tk]] | [[:tk:Special:Statistics|7075]] | [[:tk:Special:Statistics|17&nbsp;514]] | [[:tk:Special:Statistics|267&nbsp;613]] | [[:tk:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:tk:Special:ListUsers|33&nbsp;298]] | [[:tk:Special:ActiveUsers|69]] | [[:tk:Special:ListFiles|332]] | 33 |- | <span id="fiu-vro">205</span> | [[Lingua võro|Võro]] | Võro | [[:fiu-vro:|fiu-vro]] | [[:fiu-vro:Special:Statistics|6894]] | [[:fiu-vro:Special:Statistics|13&nbsp;046]] | [[:fiu-vro:Special:Statistics|184&nbsp;134]] | [[:fiu-vro:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:fiu-vro:Special:ListUsers|16&nbsp;409]] | [[:fiu-vro:Special:ActiveUsers|23]] | [[:fiu-vro:Special:ListFiles|50]] | 11 |- | <span id="gan">206</span> | [[Lingua gan|Gan]] | 贛語 | [[:gan:|gan]] | [[:gan:Special:Statistics|6817]] | [[:gan:Special:Statistics|34&nbsp;486]] | [[:gan:Special:Statistics|400&nbsp;891]] | [[:gan:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:gan:Special:ListUsers|81&nbsp;656]] | [[:gan:Special:ActiveUsers|45]] | [[:gan:Special:ListFiles|40]] | 191 |- | <span id="smn">207</span> | [[Lingua saami de Inari|Saami de Inari]] | Anarâškielâ | [[:smn:|smn]] | [[:smn:Special:Statistics|6541]] | [[:smn:Special:Statistics|29&nbsp;444]] | [[:smn:Special:Statistics|152&nbsp;041]] | [[:smn:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:smn:Special:ListUsers|6913]] | [[:smn:Special:ActiveUsers|33]] | [[:smn:Special:ListFiles|0]] | 63 |- | <span id="ab">208</span> | [[Lingua abkhaza|Abkhazo]] | Аҧсуа | [[:ab:|ab]] | [[:ab:Special:Statistics|6500]] | [[:ab:Special:Statistics|35&nbsp;067]] | [[:ab:Special:Statistics|163&nbsp;276]] | [[:ab:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ab:Special:ListUsers|24&nbsp;575]] | [[:ab:Special:ActiveUsers|51]] | [[:ab:Special:ListFiles|9]] | 89 |- | <span id="pcd">209</span> | [[Lingua picarda|Picardo]] | Picard | [[:pcd:|pcd]] | [[:pcd:Special:Statistics|6101]] | [[:pcd:Special:Statistics|12&nbsp;159]] | [[:pcd:Special:Statistics|79&nbsp;127]] | [[:pcd:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:pcd:Special:ListUsers|21&nbsp;430]] | [[:pcd:Special:ActiveUsers|33]] | [[:pcd:Special:ListFiles|51]] | 6 |- | <span id="gn">210</span> | [[Lingua guaraní|Guaraní]] | Avañe'ẽ | [[:gn:|gn]] | [[:gn:Special:Statistics|6024]] | [[:gn:Special:Statistics|14&nbsp;140]] | [[:gn:Special:Statistics|137&nbsp;149]] | [[:gn:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:gn:Special:ListUsers|22&nbsp;547]] | [[:gn:Special:ActiveUsers|37]] | [[:gn:Special:ListFiles|0]] | 17 |- | <span id="udm">211</span> | [[Lingua udmurta|Udmurto]] | Удмурт кыл | [[:udm:|udm]] | [[:udm:Special:Statistics|5915]] | [[:udm:Special:Statistics|20&nbsp;345]] | [[:udm:Special:Statistics|129&nbsp;783]] | [[:udm:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:udm:Special:ListUsers|17&nbsp;360]] | [[:udm:Special:ActiveUsers|23]] | [[:udm:Special:ListFiles|8]] | 37 |- | <span id="frp">212</span> | [[Lingua francoprovenzal|Francoprovenzal]] | Arpitan | [[:frp:|frp]] | [[:frp:Special:Statistics|5827]] | [[:frp:Special:Statistics|18&nbsp;208]] | [[:frp:Special:Statistics|230&nbsp;640]] | [[:frp:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:frp:Special:ListUsers|19&nbsp;503]] | [[:frp:Special:ActiveUsers|29]] | [[:frp:Special:ListFiles|0]] | 57 |- | <span id="kv">213</span> | [[Lingua komi|Komi]] | Коми | [[:kv:|kv]] | [[:kv:Special:Statistics|5754]] | [[:kv:Special:Statistics|20&nbsp;008]] | [[:kv:Special:Statistics|148&nbsp;405]] | [[:kv:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kv:Special:ListUsers|16&nbsp;734]] | [[:kv:Special:ActiveUsers|24]] | [[:kv:Special:ListFiles|0]] | 45 |- | <span id="csb">214</span> | [[Lingua caxubia|Caxubio]] | Kaszëbsczi | [[:csb:|csb]] | [[:csb:Special:Statistics|5545]] | [[:csb:Special:Statistics|9084]] | [[:csb:Special:Statistics|193&nbsp;478]] | [[:csb:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:csb:Special:ListUsers|19&nbsp;359]] | [[:csb:Special:ActiveUsers|28]] | [[:csb:Special:ListFiles|0]] | 8 |- | <span id="lo">215</span> | [[Lingua laosiana|Laosiano]] | ລາວ | [[:lo:|lo]] | [[:lo:Special:Statistics|5510]] | [[:lo:Special:Statistics|16&nbsp;162]] | [[:lo:Special:Statistics|127&nbsp;278]] | [[:lo:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:lo:Special:ListUsers|22&nbsp;788]] | [[:lo:Special:ActiveUsers|60]] | [[:lo:Special:ListFiles|39]] | 29 |- | <span id="pap">216</span> | [[Papiamento]] | Papiamentu | [[:pap:|pap]] | [[:pap:Special:Statistics|5347]] | [[:pap:Special:Statistics|10&nbsp;953]] | [[:pap:Special:Statistics|186&nbsp;379]] | [[:pap:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:pap:Special:ListUsers|17&nbsp;916]] | [[:pap:Special:ActiveUsers|24]] | [[:pap:Special:ListFiles|0]] | 18 |- | <span id="ay">217</span> | [[Lingua aimará|Aimará]] | Aymar aru | [[:ay:|ay]] | [[:ay:Special:Statistics|5255]] | [[:ay:Special:Statistics|8955]] | [[:ay:Special:Statistics|102&nbsp;409]] | [[:ay:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ay:Special:ListUsers|19&nbsp;238]] | [[:ay:Special:ActiveUsers|21]] | [[:ay:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="mad">218</span> | [[:en:Madurese language|Madurés]] | Madhurâ | [[:mad:|mad]] | [[:mad:Special:Statistics|5250]] | [[:mad:Special:Statistics|15&nbsp;745]] | [[:mad:Special:Statistics|57&nbsp;175]] | [[:mad:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:mad:Special:ListUsers|4831]] | [[:mad:Special:ActiveUsers|41]] | [[:mad:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="ln">219</span> | [[Lingua lingala|Lingala]] | Lingala | [[:ln:|ln]] | [[:ln:Special:Statistics|5202]] | [[:ln:Special:Statistics|11&nbsp;913]] | [[:ln:Special:Statistics|135&nbsp;015]] | [[:ln:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ln:Special:ListUsers|15&nbsp;604]] | [[:ln:Special:ActiveUsers|44]] | [[:ln:Special:ListFiles|34]] | 18 |- | <span id="ang">220</span> | [[Lingua anglosaxoa|Anglosaxón]] | Englisc | [[:ang:|ang]] | [[:ang:Special:Statistics|5182]] | [[:ang:Special:Statistics|21&nbsp;993]] | [[:ang:Special:Statistics|229&nbsp;822]] | [[:ang:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ang:Special:ListUsers|137&nbsp;393]] | [[:ang:Special:ActiveUsers|57]] | [[:ang:Special:ListFiles|264]] | 109 |- | <span id="nrm">221</span> | [[Lingua normanda|Normando]] | Nouormand/Normaund | [[:nrm:|nrm]] | [[:nrm:Special:Statistics|5059]] | [[:nrm:Special:Statistics|10&nbsp;690]] | [[:nrm:Special:Statistics|221&nbsp;154]] | [[:nrm:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:nrm:Special:ListUsers|15&nbsp;254]] | [[:nrm:Special:ActiveUsers|22]] | [[:nrm:Special:ListFiles|0]] | 25 |- | <span id="fur">222</span> | [[Lingua friulana|Friulano]] | Furlan | [[:fur:|fur]] | [[:fur:Special:Statistics|4945]] | [[:fur:Special:Statistics|11&nbsp;215]] | [[:fur:Special:Statistics|182&nbsp;093]] | [[:fur:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:fur:Special:ListUsers|16&nbsp;693]] | [[:fur:Special:ActiveUsers|34]] | [[:fur:Special:ListFiles|296]] | 26 |- | <span id="gpe">223</span> | [[Pidgin ghanés]] | Kroo brofo | [[:gpe:|gpe]] | [[:gpe:Special:Statistics|4921]] | [[:gpe:Special:Statistics|25&nbsp;833]] | [[:gpe:Special:Statistics|96&nbsp;773]] | [[:gpe:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:gpe:Special:ListUsers|5469]] | [[:gpe:Special:ActiveUsers|59]] | [[:gpe:Special:ListFiles|0]] | 67 |- | <span id="lg">224</span> | [[Lingua luganda|Luganda]] | Luganda | [[:lg:|lg]] | [[:lg:Special:Statistics|4704]] | [[:lg:Special:Statistics|9102]] | [[:lg:Special:Statistics|46&nbsp;891]] | [[:lg:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:lg:Special:ListUsers|10&nbsp;882]] | [[:lg:Special:ActiveUsers|45]] | [[:lg:Special:ListFiles|0]] | 4 |- | <span id="olo">225</span> | [[Lingua carelia|Carelio]] | Livvinкarjala | [[:olo:|olo]] | [[:olo:Special:Statistics|4701]] | [[:olo:Special:Statistics|14&nbsp;323]] | [[:olo:Special:Statistics|39&nbsp;309]] | [[:olo:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:olo:Special:ListUsers|8547]] | [[:olo:Special:ActiveUsers|19]] | [[:olo:Special:ListFiles|0]] | 11 |- | <span id="tw">226</span> | [[Lingua twi|Twi]] | Twi | [[:tw:|tw]] | [[:tw:Special:Statistics|4682]] | [[:tw:Special:Statistics|8727]] | [[:tw:Special:Statistics|137&nbsp;101]] | [[:tw:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:tw:Special:ListUsers|18&nbsp;115]] | [[:tw:Special:ActiveUsers|41]] | [[:tw:Special:ListFiles|0]] | 11 |- | <span id="lfn">227</span> | [[Lingua Franca Nova]] | Lingua Franca Nova | [[:lfn:|lfn]] | [[:lfn:Special:Statistics|4558]] | [[:lfn:Special:Statistics|7290]] | [[:lfn:Special:Statistics|42&nbsp;620]] | [[:lfn:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:lfn:Special:ListUsers|16&nbsp;718]] | [[:lfn:Special:ActiveUsers|36]] | [[:lfn:Special:ListFiles|0]] | 2 |- | <span id="lez">228</span> | [[Lingua lezguia|Lezguio]] | Лезги чІал (Lezgi č’al) | [[:lez:|lez]] | [[:lez:Special:Statistics|4461]] | [[:lez:Special:Statistics|15&nbsp;087]] | [[:lez:Special:Statistics|97&nbsp;969]] | [[:lez:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:lez:Special:ListUsers|12&nbsp;724]] | [[:lez:Special:ActiveUsers|31]] | [[:lez:Special:ListFiles|11]] | 36 |- | <span id="mwl">229</span> | [[Lingua mirandesa|Mirandés]] | Mirandés | [[:mwl:|mwl]] | [[:mwl:Special:Statistics|4300]] | [[:mwl:Special:Statistics|10&nbsp;722]] | [[:mwl:Special:Statistics|106&nbsp;099]] | [[:mwl:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mwl:Special:ListUsers|15&nbsp;082]] | [[:mwl:Special:ActiveUsers|32]] | [[:mwl:Special:ListFiles|0]] | 22 |- | <span id="ext">230</span> | [[Lingua estremeña|Estremeño]] | Estremeñu | [[:ext:|ext]] | [[:ext:Special:Statistics|4184]] | [[:ext:Special:Statistics|9270]] | [[:ext:Special:Statistics|142&nbsp;161]] | [[:ext:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ext:Special:ListUsers|19&nbsp;991]] | [[:ext:Special:ActiveUsers|24]] | [[:ext:Special:ListFiles|0]] | 22 |- | <span id="nah">231</span> | [[Lingua náhuatl|Náhuatl]] | Nāhuatl | [[:nah:|nah]] | [[:nah:Special:Statistics|4165]] | [[:nah:Special:Statistics|13&nbsp;088]] | [[:nah:Special:Statistics|524&nbsp;525]] | [[:nah:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:nah:Special:ListUsers|24&nbsp;415]] | [[:nah:Special:ActiveUsers|12]] | [[:nah:Special:ListFiles|168]] | 183 |- | <span id="stq">232</span> | [[Lingua frisoa oriental|Frisón oriental]] | Seeltersk | [[:stq:|stq]] | [[:stq:Special:Statistics|4138]] | [[:stq:Special:Statistics|10&nbsp;774]] | [[:stq:Special:Statistics|124&nbsp;066]] | [[:stq:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:stq:Special:ListUsers|15&nbsp;057]] | [[:stq:Special:ActiveUsers|18]] | [[:stq:Special:ListFiles|381]] | 29 |- | <span id="tyv">233</span> | [[Lingua tuva|Tuva]] | Тыва дыл | [[:tyv:|tyv]] | [[:tyv:Special:Statistics|4127]] | [[:tyv:Special:Statistics|14&nbsp;902]] | [[:tyv:Special:Statistics|51&nbsp;916]] | [[:tyv:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:tyv:Special:ListUsers|10&nbsp;928]] | [[:tyv:Special:ActiveUsers|21]] | [[:tyv:Special:ListFiles|0]] | 23 |- | <span id="av">234</span> | [[Lingua ávara|Avaro]] | Авар | [[:av:|av]] | [[:av:Special:Statistics|4013]] | [[:av:Special:Statistics|18&nbsp;644]] | [[:av:Special:Statistics|97&nbsp;224]] | [[:av:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:av:Special:ListUsers|17&nbsp;402]] | [[:av:Special:ActiveUsers|34]] | [[:av:Special:ListFiles|0]] | 69 |- | <span id="lad">235</span> | [[Lingua xudeoespañola|Xudeoespañol]] | Dzhudezmo | [[:lad:|lad]] | [[:lad:Special:Statistics|3999]] | [[:lad:Special:Statistics|12&nbsp;745]] | [[:lad:Special:Statistics|216&nbsp;124]] | [[:lad:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:lad:Special:ListUsers|24&nbsp;584]] | [[:lad:Special:ActiveUsers|26]] | [[:lad:Special:ListFiles|21]] | 81 |- | <span id="tn">236</span> | [[Lingua tswana|Tswana]] | Setswana | [[:tn:|tn]] | [[:tn:Special:Statistics|3978]] | [[:tn:Special:Statistics|8564]] | [[:tn:Special:Statistics|49&nbsp;051]] | [[:tn:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:tn:Special:ListUsers|12&nbsp;521]] | [[:tn:Special:ActiveUsers|44]] | [[:tn:Special:ListFiles|4]] | 7 |- | <span id="rm">237</span> | [[Lingua romanche|Romanche]] | Rumantsch | [[:rm:|rm]] | [[:rm:Special:Statistics|3852]] | [[:rm:Special:Statistics|9825]] | [[:rm:Special:Statistics|170&nbsp;168]] | [[:rm:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:rm:Special:ListUsers|23&nbsp;229]] | [[:rm:Special:ActiveUsers|26]] | [[:rm:Special:ListFiles|48]] | 41 |- | <span id="tok">238</span> | [[Toki pona]] | toki pona | [[:tok:|tok]] | [[:tok:Special:Statistics|3820]] | [[:tok:Special:Statistics|9959]] | [[:tok:Special:Statistics|56&nbsp;617]] | [[:tok:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:tok:Special:ListUsers|4313]] | [[:tok:Special:ActiveUsers|125]] | [[:tok:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="dty">239</span> | [[Lingua doteli|Doteli]] | डोटेली | [[:dty:|dty]] | [[:dty:Special:Statistics|3679]] | [[:dty:Special:Statistics|22&nbsp;461]] | [[:dty:Special:Statistics|246&nbsp;695]] | [[:dty:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:dty:Special:ListUsers|8096]] | [[:dty:Special:ActiveUsers|19]] | [[:dty:Special:ListFiles|3]] | 286 |- | <span id="gom">240</span> | [[Lingua konkani|Konkani]] | कोंकणी | [[:gom:|gom]] | [[:gom:Special:Statistics|3642]] | [[:gom:Special:Statistics|8918]] | [[:gom:Special:Statistics|214&nbsp;218]] | [[:gom:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:gom:Special:ListUsers|11&nbsp;648]] | [[:gom:Special:ActiveUsers|19]] | [[:gom:Special:ListFiles|0]] | 50 |- | <span id="fon">241</span> | [[Lingua fon|Fon]] | Fɔ̀ngbè | [[:fon:|fon]] | [[:fon:Special:Statistics|3554]] | [[:fon:Special:Statistics|5373]] | [[:fon:Special:Statistics|30&nbsp;861]] | [[:fon:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:fon:Special:ListUsers|2240]] | [[:fon:Special:ActiveUsers|27]] | [[:fon:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="tcy">242</span> | [[Lingua tulu|Tulu]] | ತುಳು ಬಾಸೆ / tūlū | [[:tcy:|tcy]] | [[:tcy:Special:Statistics|3507]] | [[:tcy:Special:Statistics|20&nbsp;681]] | [[:tcy:Special:Statistics|241&nbsp;102]] | [[:tcy:Special:ListUsers/sysop|5]] | [[:tcy:Special:ListUsers|8821]] | [[:tcy:Special:ActiveUsers|38]] | [[:tcy:Special:ListFiles|12]] | 279 |- | <span id="koi">243</span> | [[Lingua komi permiano|Komi permiano]] | Перем Коми (Perem Komi) | [[:koi:|koi]] | [[:koi:Special:Statistics|3471]] | [[:koi:Special:Statistics|13&nbsp;704]] | [[:koi:Special:Statistics|63&nbsp;820]] | [[:koi:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:koi:Special:ListUsers|9803]] | [[:koi:Special:ActiveUsers|14]] | [[:koi:Special:ListFiles|0]] | 40 |- | <span id="dsb">244</span> | [[Baixo sorabo]] | Dolnoserbski (dolnoserbšćina) | [[:dsb:|dsb]] | [[:dsb:Special:Statistics|3444]] | [[:dsb:Special:Statistics|11&nbsp;652]] | [[:dsb:Special:Statistics|147&nbsp;378]] | [[:dsb:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:dsb:Special:ListUsers|20&nbsp;878]] | [[:dsb:Special:ActiveUsers|29]] | [[:dsb:Special:ListFiles|0]] | 71 |- | <span id="cbk-zam">245</span> | [[Chavacano]] | Chavacano | [[:cbk-zam:|cbk-zam]] | [[:cbk-zam:Special:Statistics|3264]] | [[:cbk-zam:Special:Statistics|9119]] | [[:cbk-zam:Special:Statistics|117&nbsp;732]] | [[:cbk-zam:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:cbk-zam:Special:ListUsers|16&nbsp;438]] | [[:cbk-zam:Special:ActiveUsers|23]] | [[:cbk-zam:Special:ListFiles|0]] | 41 |- | <span id="bew">246</span> | [[Lingua betawi|Betawi]] | Betawi | [[:bew:|bew]] | [[:bew:Special:Statistics|3220]] | [[:bew:Special:Statistics|7713]] | [[:bew:Special:Statistics|33&nbsp;892]] | [[:bew:Special:ListUsers/sysop|6]] | [[:bew:Special:ListUsers|3282]] | [[:bew:Special:ActiveUsers|70]] | [[:bew:Special:ListFiles|0]] | 8 |- | <span id="dv">247</span> | [[Lingua maldivana|Maldiviano]] | ދިވެހިބަސް | [[:dv:|dv]] | [[:dv:Special:Statistics|3189]] | [[:dv:Special:Statistics|12&nbsp;478]] | [[:dv:Special:Statistics|137&nbsp;195]] | [[:dv:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:dv:Special:ListUsers|28&nbsp;000]] | [[:dv:Special:ActiveUsers|27]] | [[:dv:Special:ListFiles|896]] | 93 |- | <span id="dga">248</span> | [[Lingua dagaare|Dagaare]] | Dagaare | [[:dga:|dga]] | [[:dga:Special:Statistics|3149]] | [[:dga:Special:Statistics|6754]] | [[:dga:Special:Statistics|60&nbsp;074]] | [[:dga:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:dga:Special:ListUsers|1652]] | [[:dga:Special:ActiveUsers|16]] | [[:dga:Special:ListFiles|0]] | 11 |- | <span id="ksh">249</span> | [[Fráncico ripuario]] | Ripoarisch | [[:ksh:|ksh]] | [[:ksh:Special:Statistics|3038]] | [[:ksh:Special:Statistics|10&nbsp;808]] | [[:ksh:Special:Statistics|1&nbsp;610&nbsp;183]] | [[:ksh:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:ksh:Special:ListUsers|25&nbsp;082]] | [[:ksh:Special:ActiveUsers|19]] | [[:ksh:Special:ListFiles|0]] | 974 |- | <span id="za">250</span> | [[Linguas zhuang|Zhuang]] | Cuengh | [[:za:|za]] | [[:za:Special:Statistics|3008]] | [[:za:Special:Statistics|5569]] | [[:za:Special:Statistics|42&nbsp;847]] | [[:za:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:za:Special:ListUsers|12&nbsp;425]] | [[:za:Special:ActiveUsers|13]] | [[:za:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="gag">251</span> | [[Lingua gagauza|Gagauzo]] | Gagauz | [[:gag:|gag]] | [[:gag:Special:Statistics|3003]] | [[:gag:Special:Statistics|7665]] | [[:gag:Special:Statistics|75&nbsp;093]] | [[:gag:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:gag:Special:ListUsers|16&nbsp;514]] | [[:gag:Special:ActiveUsers|27]] | [[:gag:Special:ListFiles|0]] | 23 |- | <span id="haw">252</span> | [[Lingua hawaiana|Hawaiano]] | Hawai'i | [[:haw:|haw]] | [[:haw:Special:Statistics|2976]] | [[:haw:Special:Statistics|6324]] | [[:haw:Special:Statistics|102&nbsp;704]] | [[:haw:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:haw:Special:ListUsers|20&nbsp;929]] | [[:haw:Special:ActiveUsers|23]] | [[:haw:Special:ListFiles|0]] | 20 |- | <span id="blk">253</span> | [[Lingua pa'o|Pa'o]] | Pa'O (ပအိုဝ်ႏ)) | [[:blk:|blk]] | [[:blk:Special:Statistics|2915]] | [[:blk:Special:Statistics|9009]] | [[:blk:Special:Statistics|33&nbsp;186]] | [[:blk:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:blk:Special:ListUsers|2922]] | [[:blk:Special:ActiveUsers|14]] | [[:blk:Special:ListFiles|0]] | 16 |- | <span id="bxr">254</span> | [[Lingua buriata|Buriato]] | Буряад | [[:bxr:|bxr]] | [[:bxr:Special:Statistics|2913]] | [[:bxr:Special:Statistics|11&nbsp;235]] | [[:bxr:Special:Statistics|74&nbsp;424]] | [[:bxr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:bxr:Special:ListUsers|17&nbsp;543]] | [[:bxr:Special:ActiveUsers|24]] | [[:bxr:Special:ListFiles|8]] | 54 |- | <span id="kge">255</span> | [[Lingua komering|Komering]] | Basa Kumoring | [[:kge:|kge]] | [[:kge:Special:Statistics|2900]] | [[:kge:Special:Statistics|4653]] | [[:kge:Special:Statistics|31&nbsp;890]] | [[:kge:Special:ListUsers/sysop|0]] | [[:kge:Special:ListUsers|1411]] | [[:kge:Special:ActiveUsers|11]] | [[:kge:Special:ListFiles|0]] | 2 |- | <span id="pfl">256</span> | [[Alemán do Palatinado]] | Pfälzisch | [[:pfl:|pfl]] | [[:pfl:Special:Statistics|2849]] | [[:pfl:Special:Statistics|7098]] | [[:pfl:Special:Statistics|93&nbsp;117]] | [[:pfl:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:pfl:Special:ListUsers|13&nbsp;854]] | [[:pfl:Special:ActiveUsers|10]] | [[:pfl:Special:ListFiles|0]] | 29 |- | <span id="awa">257</span> | [[Lingua awadhi|Awadhi]] | अवधी | [[:awa:|awa]] | [[:awa:Special:Statistics|2844]] | [[:awa:Special:Statistics|7153]] | [[:awa:Special:Statistics|32&nbsp;370]] | [[:awa:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:awa:Special:ListUsers|5090]] | [[:awa:Special:ActiveUsers|56]] | [[:awa:Special:ListFiles|0]] | 10 |- | <span id="krc">258</span> | [[Lingua karachai-balkar|Karachai-balkar]] | къарачай-малкъар (qaraçay-malqar) | [[:krc:|krc]] | [[:krc:Special:Statistics|2788]] | [[:krc:Special:Statistics|17&nbsp;211]] | [[:krc:Special:Statistics|123&nbsp;121]] | [[:krc:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:krc:Special:ListUsers|11&nbsp;910]] | [[:krc:Special:ActiveUsers|12]] | [[:krc:Special:ListFiles|0]] | 191 |- | <span id="szy">259</span> | [[Lingua sakizaya|Sakizaya]] | Sakizaya | [[:szy:|szy]] | [[:szy:Special:Statistics|2735]] | [[:szy:Special:Statistics|6371]] | [[:szy:Special:Statistics|140&nbsp;070]] | [[:szy:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:szy:Special:ListUsers|4142]] | [[:szy:Special:ActiveUsers|13]] | [[:szy:Special:ListFiles|0]] | 38 |- | <span id="mnw">260</span> | [[Lingua mon|Mon]] | ဘာသာ မန် (pPʰesa mɑn) | [[:mnw:|mnw]] | [[:mnw:Special:Statistics|2666]] | [[:mnw:Special:Statistics|8688]] | [[:mnw:Special:Statistics|50&nbsp;915]] | [[:mnw:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:mnw:Special:ListUsers|5200]] | [[:mnw:Special:ActiveUsers|18]] | [[:mnw:Special:ListFiles|0]] | 29 |- | <span id="pag">261</span> | [[Lingua pangasinesa|Pangasinés]] | Pangasinan | [[:pag:|pag]] | [[:pag:Special:Statistics|2620]] | [[:pag:Special:Statistics|6776]] | [[:pag:Special:Statistics|79&nbsp;355]] | [[:pag:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pag:Special:ListUsers|9780]] | [[:pag:Special:ActiveUsers|20]] | [[:pag:Special:ListFiles|0]] | 29 |- | <span id="tay">262</span> | [[Lingua atayal|Atayal]] | Tayal | [[:tay:|tay]] | [[:tay:Special:Statistics|2582]] | [[:tay:Special:Statistics|3324]] | [[:tay:Special:Statistics|64&nbsp;729]] | [[:tay:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:tay:Special:ListUsers|2678]] | [[:tay:Special:ActiveUsers|11]] | [[:tay:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="inh">263</span> | [[Lingua inguxa|Inguxo]] | ГӀалгӀай | [[:inh:|inh]] | [[:inh:Special:Statistics|2520]] | [[:inh:Special:Statistics|17&nbsp;123]] | [[:inh:Special:Statistics|73&nbsp;971]] | [[:inh:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:inh:Special:ListUsers|6102]] | [[:inh:Special:ActiveUsers|16]] | [[:inh:Special:ListFiles|39]] | 145 |- | <span id="xh">264</span> | [[Lingua xosa|Xosa]] | isiXhosa | [[:xh:|xh]] | [[:xh:Special:Statistics|2411]] | [[:xh:Special:Statistics|5627]] | [[:xh:Special:Statistics|40&nbsp;362]] | [[:xh:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:xh:Special:ListUsers|15&nbsp;788]] | [[:xh:Special:ActiveUsers|75]] | [[:xh:Special:ListFiles|0]] | 12 |- | <span id="iba">265</span> | [[Lingua iban|Iban]] | Jaku Iban | [[:iba:|iba]] | [[:iba:Special:Statistics|2337]] | [[:iba:Special:Statistics|6326]] | [[:iba:Special:Statistics|18&nbsp;450]] | [[:iba:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:iba:Special:ListUsers|2147]] | [[:iba:Special:ActiveUsers|15]] | [[:iba:Special:ListFiles|0]] | 8 |- | <span id="ki">266</span> | [[Lingua kikuyu|Kikuyu]] | Gĩkũyũ | [[:ki:|ki]] | [[:ki:Special:Statistics|2300]] | [[:ki:Special:Statistics|4105]] | [[:ki:Special:Statistics|23&nbsp;496]] | [[:ki:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ki:Special:ListUsers|10&nbsp;367]] | [[:ki:Special:ActiveUsers|17]] | [[:ki:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="atj">267</span> | [[Lingua atikamekw|Atikamekw]] | Atikamekw | [[:atj:|atj]] | [[:atj:Special:Statistics|2078]] | [[:atj:Special:Statistics|3294]] | [[:atj:Special:Statistics|16&nbsp;872]] | [[:atj:Special:ListUsers/sysop|9]] | [[:atj:Special:ListUsers|6019]] | [[:atj:Special:ActiveUsers|14]] | [[:atj:Special:ListFiles|0]] | 1 |- | <span id="nov">268</span> | [[Novial]] | Novial | [[:nov:|nov]] | [[:nov:Special:Statistics|2071]] | [[:nov:Special:Statistics|5173]] | [[:nov:Special:Statistics|181&nbsp;366]] | [[:nov:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:nov:Special:ListUsers|13&nbsp;508]] | [[:nov:Special:ActiveUsers|21]] | [[:nov:Special:ListFiles|0]] | 78 |- | <span id="pdc">269</span> | [[Alemán de Pensilvania]] | Deitsch | [[:pdc:|pdc]] | [[:pdc:Special:Statistics|2052]] | [[:pdc:Special:Statistics|5913]] | [[:pdc:Special:Statistics|107&nbsp;475]] | [[:pdc:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pdc:Special:ListUsers|38&nbsp;920]] | [[:pdc:Special:ActiveUsers|32]] | [[:pdc:Special:ListFiles|0]] | 64 |- | <span id="to">270</span> | [[Lingua tongana|Tongano]] | faka Tonga | [[:to:|to]] | [[:to:Special:Statistics|2045]] | [[:to:Special:Statistics|5525]] | [[:to:Special:Statistics|43&nbsp;931]] | [[:to:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:to:Special:ListUsers|12&nbsp;737]] | [[:to:Special:ActiveUsers|16]] | [[:to:Special:ListFiles|12]] | 23 |- | <span id="om">271</span> | [[Lingua oromo|Oromo]] | Oromoo | [[:om:|om]] | [[:om:Special:Statistics|1968]] | [[:om:Special:Statistics|5347]] | [[:om:Special:Statistics|45&nbsp;553]] | [[:om:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:om:Special:ListUsers|13&nbsp;726]] | [[:om:Special:ActiveUsers|34]] | [[:om:Special:ListFiles|0]] | 25 |- | <span id="kg">272</span> | [[Lingua congo|Congo]] | KiKongo | [[:kg:|kg]] | [[:kg:Special:Statistics|1945]] | [[:kg:Special:Statistics|4419]] | [[:kg:Special:Statistics|52&nbsp;005]] | [[:kg:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kg:Special:ListUsers|12&nbsp;782]] | [[:kg:Special:ActiveUsers|19]] | [[:kg:Special:ListFiles|0]] | 19 |- | <span id="arc">273</span> | [[Lingua aramea|Arameo]] | ܐܪܡܝܐ | [[:arc:|arc]] | [[:arc:Special:Statistics|1918]] | [[:arc:Special:Statistics|6357]] | [[:arc:Special:Statistics|97&nbsp;513]] | [[:arc:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:arc:Special:ListUsers|23&nbsp;611]] | [[:arc:Special:ActiveUsers|22]] | [[:arc:Special:ListFiles|0]] | 82 |- | <span id="dtp">274</span> | [[Lingua dusun|Dusun cental]] | Boros Dusun | [[:dtp:|dtp]] | [[:dtp:Special:Statistics|1796]] | [[:dtp:Special:Statistics|7455]] | [[:dtp:Special:Statistics|23&nbsp;709]] | [[:dtp:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:dtp:Special:ListUsers|2721]] | [[:dtp:Special:ActiveUsers|48]] | [[:dtp:Special:ListFiles|0]] | 31 |- | <span id="fat">275</span> | [[Lingua fante|Fante]] | Mfantse | [[:fat:|fat]] | [[:fat:Special:Statistics|1796]] | [[:fat:Special:Statistics|4774]] | [[:fat:Special:Statistics|25&nbsp;566]] | [[:fat:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:fat:Special:ListUsers|2409]] | [[:fat:Special:ActiveUsers|9]] | [[:fat:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="nia">276</span> | [[:en:Nias language|Nías]] | Li Niha | [[:nia:|nia]] | [[:nia:Special:Statistics|1770]] | [[:nia:Special:Statistics|4474]] | [[:nia:Special:Statistics|27&nbsp;224]] | [[:nia:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:nia:Special:ListUsers|2786]] | [[:nia:Special:ActiveUsers|11]] | [[:nia:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="wo">277</span> | [[Lingua wolof|Wolof]] | Wolof | [[:wo:|wo]] | [[:wo:Special:Statistics|1747]] | [[:wo:Special:Statistics|5579]] | [[:wo:Special:Statistics|107&nbsp;297]] | [[:wo:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:wo:Special:ListUsers|17&nbsp;390]] | [[:wo:Special:ActiveUsers|17]] | [[:wo:Special:ListFiles|0]] | 92 |- | <span id="jam">278</span> | [[Patois xamaicano]] | Patois | [[:jam:|jam]] | [[:jam:Special:Statistics|1732]] | [[:jam:Special:Statistics|3138]] | [[:jam:Special:Statistics|22&nbsp;738]] | [[:jam:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:jam:Special:ListUsers|12&nbsp;117]] | [[:jam:Special:ActiveUsers|16]] | [[:jam:Special:ListFiles|0]] | 4 |- | <span id="kbp">279</span> | [[Lingua kabye|Kabye]] | Kabɩyɛ | [[:kbp:|kbp]] | [[:kbp:Special:Statistics|1714]] | [[:kbp:Special:Statistics|3448]] | [[:kbp:Special:Statistics|18&nbsp;612]] | [[:kbp:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kbp:Special:ListUsers|5797]] | [[:kbp:Special:ActiveUsers|14]] | [[:kbp:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="fj">280</span> | [[Lingua fidxiana|Fidxiano]] | Na Vosa Vaka-Viti | [[:fj:|fj]] | [[:fj:Special:Statistics|1711]] | [[:fj:Special:Statistics|4534]] | [[:fj:Special:Statistics|38&nbsp;639]] | [[:fj:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:fj:Special:ListUsers|10&nbsp;682]] | [[:fj:Special:ActiveUsers|15]] | [[:fj:Special:ListFiles|0]] | 23 |- | <span id="st">281</span> | [[Lingua sotho|Sotho]] | Sesotho | [[:st:|st]] | [[:st:Special:Statistics|1705]] | [[:st:Special:Statistics|5719]] | [[:st:Special:Statistics|37&nbsp;684]] | [[:st:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:st:Special:ListUsers|12&nbsp;601]] | [[:st:Special:ActiveUsers|30]] | [[:st:Special:ListFiles|0]] | 36 |- | <span id="anp">282</span> | [[Lingua angika|Angika]] | अंगिका | [[:anp:|anp]] | [[:anp:Special:Statistics|1681]] | [[:anp:Special:Statistics|5303]] | [[:anp:Special:Statistics|22&nbsp;933]] | [[:anp:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:anp:Special:ListUsers|3676]] | [[:anp:Special:ActiveUsers|19]] | [[:anp:Special:ListFiles|0]] | 20 |- | <span id="guw">283</span> | [[Lingua gun|Gun]] | Gungbe | [[:guw:|guw]] | [[:guw:Special:Statistics|1646]] | [[:guw:Special:Statistics|2941]] | [[:guw:Special:Statistics|44&nbsp;627]] | [[:guw:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:guw:Special:ListUsers|2365]] | [[:guw:Special:ActiveUsers|30]] | [[:guw:Special:ListFiles|0]] | 9 |- | <span id="kbd">284</span> | [[Lingua kabardina|Kabardino]] | адыгэбзэ | [[:kbd:|kbd]] | [[:kbd:Special:Statistics|1645]] | [[:kbd:Special:Statistics|7105]] | [[:kbd:Special:Statistics|48&nbsp;668]] | [[:kbd:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:kbd:Special:ListUsers|11&nbsp;468]] | [[:kbd:Special:ActiveUsers|21]] | [[:kbd:Special:ListFiles|0]] | 75 |- | <span id="knc">285</span> | [[Lingua kanuri central|Kanuri central]] | Yerwá Kànùrí | [[:knc:|knc]] | [[:knc:Special:Statistics|1640]] | [[:knc:Special:Statistics|2536]] | [[:knc:Special:Statistics|28&nbsp;225]] | [[:knc:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:knc:Special:ListUsers|1346]] | [[:knc:Special:ActiveUsers|10]] | [[:knc:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="xal">286</span> | [[Lingua calmuca|Calmuco]] | Kaлмук (Kalmuk) | [[:xal:|xal]] | [[:xal:Special:Statistics|1595]] | [[:xal:Special:Statistics|12&nbsp;485]] | [[:xal:Special:Statistics|92&nbsp;649]] | [[:xal:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:xal:Special:ListUsers|11&nbsp;258]] | [[:xal:Special:ActiveUsers|15]] | [[:xal:Special:ListFiles|0]] | 345 |- | <span id="nqo">287</span> | [[Lingua n'ko|N'ko]] | ߒߞߏ | [[:nqo:|nqo]] | [[:nqo:Special:Statistics|1588]] | [[:nqo:Special:Statistics|3453]] | [[:nqo:Special:Statistics|12&nbsp;795]] | [[:nqo:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:nqo:Special:ListUsers|5801]] | [[:nqo:Special:ActiveUsers|17]] | [[:nqo:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="pcm">288</span> | [[Pidgin nixeriano]] | Naija | [[:pcm:|pcm]] | [[:pcm:Special:Statistics|1549]] | [[:pcm:Special:Statistics|2825]] | [[:pcm:Special:Statistics|30&nbsp;827]] | [[:pcm:Special:ListUsers/sysop|4]] | [[:pcm:Special:ListUsers|3522]] | [[:pcm:Special:ActiveUsers|16]] | [[:pcm:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="kcg">289</span> | [[Lingua tyap|Tyap]] | A̱lyem Tyap | [[:kcg:|kcg]] | [[:kcg:Special:Statistics|1526]] | [[:kcg:Special:Statistics|6724]] | [[:kcg:Special:Statistics|41&nbsp;111]] | [[:kcg:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:kcg:Special:ListUsers|2763]] | [[:kcg:Special:ActiveUsers|23]] | [[:kcg:Special:ListFiles|1]] | 70 |- | <span id="bi">290</span> | [[Bislama]] | Bislama | [[:bi:|bi]] | [[:bi:Special:Statistics|1487]] | [[:bi:Special:Statistics|3474]] | [[:bi:Special:Statistics|44&nbsp;149]] | [[:bi:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:bi:Special:ListUsers|15&nbsp;279]] | [[:bi:Special:ActiveUsers|17]] | [[:bi:Special:ListFiles|0]] | 22 |- | <span id="tpi">291</span> | [[Tok pisin]] | Tok Pisin | [[:tpi:|tpi]] | [[:tpi:Special:Statistics|1415]] | [[:tpi:Special:Statistics|5767]] | [[:tpi:Special:Statistics|89&nbsp;522]] | [[:tpi:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:tpi:Special:ListUsers|15&nbsp;941]] | [[:tpi:Special:ActiveUsers|18]] | [[:tpi:Special:ListFiles|0]] | 146 |- | <span id="bbc">292</span> | [[Lingua toba batak|Toba batak]] | Toba Batak | [[:bbc:|bbc]] | [[:bbc:Special:Statistics|1410]] | [[:bbc:Special:Statistics|2680]] | [[:bbc:Special:Statistics|16&nbsp;354]] | [[:bbc:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:bbc:Special:ListUsers|2462]] | [[:bbc:Special:ActiveUsers|12]] | [[:bbc:Special:ListFiles|0]] | 4 |- | <span id="roa-rup">293</span> | [[Lingua arromanesa|Arromanés]] | Armãneashce | [[:roa-rup:|roa-rup]] | [[:roa-rup:Special:Statistics|1391]] | [[:roa-rup:Special:Statistics|4625]] | [[:roa-rup:Special:Statistics|209&nbsp;182]] | [[:roa-rup:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:roa-rup:Special:ListUsers|15&nbsp;711]] | [[:roa-rup:Special:ActiveUsers|12]] | [[:roa-rup:Special:ListFiles|0]] | 244 |- | <span id="tet">294</span> | [[Lingua tetum|Tetum]] | Tetun | [[:tet:|tet]] | [[:tet:Special:Statistics|1385]] | [[:tet:Special:Statistics|3973]] | [[:tet:Special:Statistics|70&nbsp;146]] | [[:tet:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:tet:Special:ListUsers|11&nbsp;261]] | [[:tet:Special:ActiveUsers|15]] | [[:tet:Special:ListFiles|0]] | 61 |- | <span id="jbo">295</span> | [[Lojban]] | Lojban | [[:jbo:|jbo]] | [[:jbo:Special:Statistics|1350]] | [[:jbo:Special:Statistics|5831]] | [[:jbo:Special:Statistics|113&nbsp;735]] | [[:jbo:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:jbo:Special:ListUsers|19&nbsp;455]] | [[:jbo:Special:ActiveUsers|24]] | [[:jbo:Special:ListFiles|0]] | 214 |- | <span id="cu">296</span> | [[Antigo eslavo eclesiástico]] | ѩзъікъ словѣньскъіи | [[:cu:|cu]] | [[:cu:Special:Statistics|1349]] | [[:cu:Special:Statistics|5933]] | [[:cu:Special:Statistics|86&nbsp;884]] | [[:cu:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:cu:Special:ListUsers|29&nbsp;042]] | [[:cu:Special:ActiveUsers|23]] | [[:cu:Special:ListFiles|0]] | 169 |- | <span id="gur">297</span> | [[Lingua frafra|Frafra]] | Gurenɛ | [[:gur:|gur]] | [[:gur:Special:Statistics|1348]] | [[:gur:Special:Statistics|2607]] | [[:gur:Special:Statistics|22&nbsp;891]] | [[:gur:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:gur:Special:ListUsers|2198]] | [[:gur:Special:ActiveUsers|23]] | [[:gur:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="mos">298</span> | [[Lingua mossi|Mossi]] | Mòoré | [[:mos:|mos]] | [[:mos:Special:Statistics|1316]] | [[:mos:Special:Statistics|2111]] | [[:mos:Special:Statistics|31&nbsp;622]] | [[:mos:Special:ListUsers/sysop|0]] | [[:mos:Special:ListUsers|1541]] | [[:mos:Special:ActiveUsers|5]] | [[:mos:Special:ListFiles|0]] | 5 |- | <span id="kus">299</span> | [[Lingua kusaal|Kusaal]] | Kusaal | [[:kus:|kus]] | [[:kus:Special:Statistics|1310]] | [[:kus:Special:Statistics|2007]] | [[:kus:Special:Statistics|16&nbsp;842]] | [[:kus:Special:ListUsers/sysop|0]] | [[:kus:Special:ListUsers|1103]] | [[:kus:Special:ActiveUsers|11]] | [[:kus:Special:ListFiles|0]] | 2 |- | <span id="ee">300</span> | [[Lingua ewe|Ewe]] | Eʋegbe | [[:ee:|ee]] | [[:ee:Special:Statistics|1301]] | [[:ee:Special:Statistics|4247]] | [[:ee:Special:Statistics|61&nbsp;251]] | [[:ee:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ee:Special:ListUsers|16&nbsp;926]] | [[:ee:Special:ActiveUsers|31]] | [[:ee:Special:ListFiles|0]] | 73 |- | <span id="kai">301</span> | [[Lingua karai-karai|Karai-karai]] | Karai-karai | [[:kai:|kai]] | [[:kai:Special:Statistics|1263]] | [[:kai:Special:Statistics|2320]] | [[:kai:Special:Statistics|10&nbsp;593]] | [[:kai:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kai:Special:ListUsers|223]] | [[:kai:Special:ActiveUsers|21]] | [[:kai:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="ty">302</span> | [[Lingua tahitiana|Tahitiano]] | Reo Mā`ohi | [[:ty:|ty]] | [[:ty:Special:Statistics|1250]] | [[:ty:Special:Statistics|3070]] | [[:ty:Special:Statistics|54&nbsp;152]] | [[:ty:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ty:Special:ListUsers|8614]] | [[:ty:Special:ActiveUsers|8]] | [[:ty:Special:ListFiles|0]] | 37 |- | <span id="rsk">303</span> | [[Lingua rutena panónica|Ruteno panónico]] | Руски язик | [[:rsk:|rsk]] | [[:rsk:Special:Statistics|1235]] | [[:rsk:Special:Statistics|2685]] | [[:rsk:Special:Statistics|17&nbsp;376]] | [[:rsk:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:rsk:Special:ListUsers|2007]] | [[:rsk:Special:ActiveUsers|20]] | [[:rsk:Special:ListFiles|0]] | 8 |- | <span id="syl">304</span> | [[Lingua sylheti|Sylheti]] | ꠍꠤꠟꠐꠤ | [[:syl:|syl]] | [[:syl:Special:Statistics|1231]] | [[:syl:Special:Statistics|6479]] | [[:syl:Special:Statistics|30&nbsp;201]] | [[:syl:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:syl:Special:ListUsers|1646]] | [[:syl:Special:ActiveUsers|20]] | [[:syl:Special:ListFiles|0]] | 84 |- | <span id="btm">305</span> | [[Lingua mandailing|Mandailing]] | Saro Mandailing | [[:btm:|btm]] | [[:btm:Special:Statistics|1211]] | [[:btm:Special:Statistics|2724]] | [[:btm:Special:Statistics|12&nbsp;247]] | [[:btm:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:btm:Special:ListUsers|1489]] | [[:btm:Special:ActiveUsers|21]] | [[:btm:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="sm">306</span> | [[Lingua samoana|Samoano]] | Gagana Samoa | [[:sm:|sm]] | [[:sm:Special:Statistics|1201]] | [[:sm:Special:Statistics|6242]] | [[:sm:Special:Statistics|48&nbsp;118]] | [[:sm:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:sm:Special:ListUsers|12&nbsp;091]] | [[:sm:Special:ActiveUsers|12]] | [[:sm:Special:ListFiles|0]] | 135 |- | <span id="trv">307</span> | [[Lingua seediq|Seediq]] | Kari Seediq | [[:trv:|trv]] | [[:trv:Special:Statistics|1201]] | [[:trv:Special:Statistics|2214]] | [[:trv:Special:Statistics|104&nbsp;106]] | [[:trv:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:trv:Special:ListUsers|2923]] | [[:trv:Special:ActiveUsers|7]] | [[:trv:Special:ListFiles|0]] | 33 |- | <span id="rki">308</span> | [[Lingua arakanesa|Arakanés]] | ရခိုင်ဘာသာ | [[:rki:|rki]] | [[:rki:Special:Statistics|1155]] | [[:rki:Special:Statistics|3864]] | [[:rki:Special:Statistics|17&nbsp;713]] | [[:rki:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:rki:Special:ListUsers|982]] | [[:rki:Special:ActiveUsers|16]] | [[:rki:Special:ListFiles|0]] | 25 |- | <span id="ami">309</span> | [[Lingua amis|Amis]] | Pangcah | [[:ami:|ami]] | [[:ami:Special:Statistics|1148]] | [[:ami:Special:Statistics|2285]] | [[:ami:Special:Statistics|48&nbsp;435]] | [[:ami:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ami:Special:ListUsers|3552]] | [[:ami:Special:ActiveUsers|12]] | [[:ami:Special:ListFiles|0]] | 20 |- | <span id="ss">310</span> | [[Lingua swazi|Suazi]] | SiSwati | [[:ss:|ss]] | [[:ss:Special:Statistics|1139]] | [[:ss:Special:Statistics|3471]] | [[:ss:Special:Statistics|42&nbsp;415]] | [[:ss:Special:ListUsers/sysop|3]] | [[:ss:Special:ListUsers|10&nbsp;215]] | [[:ss:Special:ActiveUsers|14]] | [[:ss:Special:ListFiles|0]] | 51 |- | <span id="ltg">311</span> | [[Lingua latgaliá|Latgalio]] | Latgaļu | [[:ltg:|ltg]] | [[:ltg:Special:Statistics|1133]] | [[:ltg:Special:Statistics|3261]] | [[:ltg:Special:Statistics|37&nbsp;683]] | [[:ltg:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ltg:Special:ListUsers|8661]] | [[:ltg:Special:ActiveUsers|13]] | [[:ltg:Special:ListFiles|0]] | 40 |- | <span id="srn">312</span> | [[Sranan tongo]] | Sranantongo | [[:srn:|srn]] | [[:srn:Special:Statistics|1128]] | [[:srn:Special:Statistics|2732]] | [[:srn:Special:Statistics|40&nbsp;041]] | [[:srn:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:srn:Special:ListUsers|8918]] | [[:srn:Special:ActiveUsers|9]] | [[:srn:Special:ListFiles|0]] | 29 |- | <span id="alt">313</span> | [[Lingua altai|Altai]] | алтай тил | [[:alt:|alt]] | [[:alt:Special:Statistics|1109]] | [[:alt:Special:Statistics|7159]] | [[:alt:Special:Statistics|48&nbsp;752]] | [[:alt:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:alt:Special:ListUsers|4444]] | [[:alt:Special:ActiveUsers|24]] | [[:alt:Special:ListFiles|0]] | 202 |- | <span id="ny">314</span> | [[Lingua chichewa|Chichewa]] | Chi-Chewa | [[:ny:|ny]] | [[:ny:Special:Statistics|1105]] | [[:ny:Special:Statistics|5366]] | [[:ny:Special:Statistics|48&nbsp;371]] | [[:ny:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ny:Special:ListUsers|12&nbsp;629]] | [[:ny:Special:ActiveUsers|22]] | [[:ny:Special:ListFiles|0]] | 134 |- | <span id="chy">315</span> | [[Lingua cheyenne|Cheyenne]] | Tsetsêhestâhese | [[:chy:|chy]] | [[:chy:Special:Statistics|1100]] | [[:chy:Special:Statistics|2686]] | [[:chy:Special:Statistics|25&nbsp;995]] | [[:chy:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:chy:Special:ListUsers|13&nbsp;900]] | [[:chy:Special:ActiveUsers|15]] | [[:chy:Special:ListFiles|0]] | 20 |- | <span id="lbe">316</span> | [[Lingua_lak|Lak]] | Лакку | [[:lbe:|lbe]] | [[:lbe:Special:Statistics|1089]] | [[:lbe:Special:Statistics|16&nbsp;124]] | [[:lbe:Special:Statistics|54&nbsp;968]] | [[:lbe:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:lbe:Special:ListUsers|9661]] | [[:lbe:Special:ActiveUsers|9]] | [[:lbe:Special:ListFiles|0]] | 649 |- | <span id="ts">317</span> | [[Lingua tsonga|Tsonga]] | Xitsonga | [[:ts:|ts]] | [[:ts:Special:Statistics|1084]] | [[:ts:Special:Statistics|4555]] | [[:ts:Special:Statistics|41&nbsp;470]] | [[:ts:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ts:Special:ListUsers|12&nbsp;579]] | [[:ts:Special:ActiveUsers|17]] | [[:ts:Special:ListFiles|0]] | 93 |- | <span id="igl">318</span> | [[Lingua igala|Igala]] | Igala | [[:igl:|igl]] | [[:igl:Special:Statistics|1082]] | [[:igl:Special:Statistics|1516]] | [[:igl:Special:Statistics|34&nbsp;586]] | [[:igl:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:igl:Special:ListUsers|1349]] | [[:igl:Special:ActiveUsers|24]] | [[:igl:Special:ListFiles|0]] | 3 |- | <span id="gcr">319</span> | [[Crioulo da Güiana Francesa]] | Kriyòl gwiyannen | [[:gcr:|gcr]] | [[:gcr:Special:Statistics|1076]] | [[:gcr:Special:Statistics|2673]] | [[:gcr:Special:Statistics|17&nbsp;671]] | [[:gcr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:gcr:Special:ListUsers|4322]] | [[:gcr:Special:ActiveUsers|17]] | [[:gcr:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="got">320</span> | [[Lingua gótica|Gótico]] | 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 | [[:got:|got]] | [[:got:Special:Statistics|1005]] | [[:got:Special:Statistics|3989]] | [[:got:Special:Statistics|48&nbsp;645]] | [[:got:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:got:Special:ListUsers|22&nbsp;684]] | [[:got:Special:ActiveUsers|24]] | [[:got:Special:ListFiles|0]] | 107 |- | <span id="chr">321</span> | [[Lingua cherokee|Cherokee]] | ᏣᎳᎩ | [[:chr:|chr]] | [[:chr:Special:Statistics|989]] | [[:chr:Special:Statistics|4018]] | [[:chr:Special:Statistics|51&nbsp;353]] | [[:chr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:chr:Special:ListUsers|30&nbsp;862]] | [[:chr:Special:ActiveUsers|37]] | [[:chr:Special:ListFiles|0]] | 119 |- | <span id="ve">322</span> | [[Lingua venda|Venda]] | Tshivenda | [[:ve:|ve]] | [[:ve:Special:Statistics|893]] | [[:ve:Special:Statistics|2636]] | [[:ve:Special:Statistics|22&nbsp;342]] | [[:ve:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ve:Special:ListUsers|9419]] | [[:ve:Special:ActiveUsers|19]] | [[:ve:Special:ListFiles|0]] | 32 |- | <span id="bm">323</span> | [[Lingua bambara|Bambara]] | Bamanankan | [[:bm:|bm]] | [[:bm:Special:Statistics|865]] | [[:bm:Special:Statistics|3205]] | [[:bm:Special:Statistics|42&nbsp;107]] | [[:bm:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:bm:Special:ListUsers|12&nbsp;606]] | [[:bm:Special:ActiveUsers|15]] | [[:bm:Special:ListFiles|0]] | 96 |- | <span id="rmy">324</span> | [[Lingua romaní|Romaní]] | romani - रोमानी | [[:rmy:|rmy]] | [[:rmy:Special:Statistics|757]] | [[:rmy:Special:Statistics|2849]] | [[:rmy:Special:Statistics|57&nbsp;265]] | [[:rmy:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:rmy:Special:ListUsers|19&nbsp;481]] | [[:rmy:Special:ActiveUsers|14]] | [[:rmy:Special:ListFiles|0]] | 153 |- | <span id="nup">325</span> | [[Lingua nupe|Nupe]] | Nupe | [[:nup:|nup]] | [[:nup:Special:Statistics|723]] | [[:nup:Special:Statistics|1482]] | [[:nup:Special:Statistics|19&nbsp;702]] | [[:nup:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:nup:Special:ListUsers|1070]] | [[:nup:Special:ActiveUsers|17]] | [[:nup:Special:ListFiles|0]] | 14 |- | <span id="rn">326</span> | [[Lingua kirundi|Kirundi]] | Kirundi | [[:rn:|rn]] | [[:rn:Special:Statistics|707]] | [[:rn:Special:Statistics|2672]] | [[:rn:Special:Statistics|26&nbsp;901]] | [[:rn:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:rn:Special:ListUsers|11&nbsp;294]] | [[:rn:Special:ActiveUsers|15]] | [[:rn:Special:ListFiles|0]] | 77 |- | <span id="guc">327</span> | [[Lingua wayuu|Wayuu]] | Wayuunaiki | [[:guc:|guc]] | [[:guc:Special:Statistics|697]] | [[:guc:Special:Statistics|1380]] | [[:guc:Special:Statistics|18&nbsp;276]] | [[:guc:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:guc:Special:ListUsers|2626]] | [[:guc:Special:ActiveUsers|31]] | [[:guc:Special:ListFiles|0]] | 12 |- | <span id="ady">328</span> | [[Lingua adiguea|Adigueo]] | адыгабзэ | [[:ady:|ady]] | [[:ady:Special:Statistics|640]] | [[:ady:Special:Statistics|4911]] | [[:ady:Special:Statistics|16&nbsp;964]] | [[:ady:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ady:Special:ListUsers|10&nbsp;280]] | [[:ady:Special:ActiveUsers|23]] | [[:ady:Special:ListFiles|0]] | 153 |- | <span id="ik">329</span> | [[Lingua inupiaq|Inupiak]] | Iñupiak | [[:ik:|ik]] | [[:ik:Special:Statistics|595]] | [[:ik:Special:Statistics|2678]] | [[:ik:Special:Statistics|40&nbsp;489]] | [[:ik:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ik:Special:ListUsers|10&nbsp;275]] | [[:ik:Special:ActiveUsers|17]] | [[:ik:Special:ListFiles|0]] | 185 |- | <span id="ch">330</span> | [[Lingua chamorra|Chamorro]] | Chamoru | [[:ch:|ch]] | [[:ch:Special:Statistics|559]] | [[:ch:Special:Statistics|2571]] | [[:ch:Special:Statistics|24&nbsp;566]] | [[:ch:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ch:Special:ListUsers|18&nbsp;273]] | [[:ch:Special:ActiveUsers|11]] | [[:ch:Special:ListFiles|0]] | 123 |- | <span id="pnt">331</span> | [[Grego póntico|Póntico]] | Ποντιακά | [[:pnt:|pnt]] | [[:pnt:Special:Statistics|538]] | [[:pnt:Special:Statistics|2470]] | [[:pnt:Special:Statistics|37&nbsp;363]] | [[:pnt:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pnt:Special:ListUsers|12&nbsp;448]] | [[:pnt:Special:ActiveUsers|10]] | [[:pnt:Special:ListFiles|0]] | 195 |- | <span id="tdd">332</span> | [[Lingua tai nuea|Tai nuea]] | Tai Nüa | [[:tdd:|tdd]] | [[:tdd:Special:Statistics|449]] | [[:tdd:Special:Statistics|2372]] | [[:tdd:Special:Statistics|7548]] | [[:tdd:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:tdd:Special:ListUsers|1080]] | [[:tdd:Special:ActiveUsers|6]] | [[:tdd:Special:ListFiles|0]] | 58 |- | <span id="iu">333</span> | [[Lingua inuktitut|Inuktitut]] | ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ | [[:iu:|iu]] | [[:iu:Special:Statistics|433]] | [[:iu:Special:Statistics|3013]] | [[:iu:Special:Statistics|48&nbsp;803]] | [[:iu:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:iu:Special:ListUsers|40&nbsp;653]] | [[:iu:Special:ActiveUsers|36]] | [[:iu:Special:ListFiles|0]] | 575 |- | <span id="ann">334</span> | [[Lingua obolo|Obolo]] | Obolo | [[:ann:|ann]] | [[:ann:Special:Statistics|433]] | [[:ann:Special:Statistics|928]] | [[:ann:Special:Statistics|4985]] | [[:ann:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ann:Special:ListUsers|1199]] | [[:ann:Special:ActiveUsers|8]] | [[:ann:Special:ListFiles|0]] | 7 |- | <span id="dz">335</span> | [[Lingua dzongkha|Dzongkha]] | ཇོང་ཁ | [[:dz:|dz]] | [[:dz:Special:Statistics|388]] | [[:dz:Special:Statistics|5704]] | [[:dz:Special:Statistics|39&nbsp;520]] | [[:dz:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:dz:Special:ListUsers|13&nbsp;189]] | [[:dz:Special:ActiveUsers|39]] | [[:dz:Special:ListFiles|0]] | 1300 |- | <span id="pwn">336</span> | [[Lingua paiwan|Paiwan]] | Pinayuanan | [[:pwn:|pwn]] | [[:pwn:Special:Statistics|376]] | [[:pwn:Special:Statistics|636]] | [[:pwn:Special:Statistics|13&nbsp;031]] | [[:pwn:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pwn:Special:ListUsers|2607]] | [[:pwn:Special:ActiveUsers|6]] | [[:pwn:Special:ListFiles|0]] | 9 |- | <span id="ti">337</span> | [[Lingua tigriña|Tigriña]] | ትግርኛ | [[:ti:|ti]] | [[:ti:Special:Statistics|360]] | [[:ti:Special:Statistics|3057]] | [[:ti:Special:Statistics|25&nbsp;881]] | [[:ti:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ti:Special:ListUsers|11&nbsp;307]] | [[:ti:Special:ActiveUsers|24]] | [[:ti:Special:ListFiles|0]] | 475 |- | <span id="sg">338</span> | [[Lingua sango|Sango]] | Sängö | [[:sg:|sg]] | [[:sg:Special:Statistics|354]] | [[:sg:Special:Statistics|1954]] | [[:sg:Special:Statistics|21&nbsp;730]] | [[:sg:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:sg:Special:ListUsers|7800]] | [[:sg:Special:ActiveUsers|18]] | [[:sg:Special:ListFiles|0]] | 227 |- | <span id="din">339</span> | [[Lingua dinka|Dinka]] | Thuɔŋjäŋ | [[:din:|din]] | [[:din:Special:Statistics|323]] | [[:din:Special:Statistics|1063]] | [[:din:Special:Statistics|9244]] | [[:din:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:din:Special:ListUsers|7613]] | [[:din:Special:ActiveUsers|14]] | [[:din:Special:ListFiles|0]] | 45 |- | <span id="nr">340</span> | [[Lingua ndebele meridional|Ndebele meridional]] | isiNdebele seSewula | [[:nr:|nr]] | [[:nr:Special:Statistics|308]] | [[:nr:Special:Statistics|930]] | [[:nr:Special:Statistics|6167]] | [[:nr:Special:ListUsers/sysop|0]] | [[:nr:Special:ListUsers|1451]] | [[:nr:Special:ActiveUsers|14]] | [[:nr:Special:ListFiles|0]] | 27 |- | <span id="pi">341</span> | [[Lingua pali|Pali]] | पाऴि | [[:pi:|pi]] | [[:pi:Special:Statistics|299]] | [[:pi:Special:Statistics|1820]] | [[:pi:Special:Statistics|103&nbsp;455]] | [[:pi:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pi:Special:ListUsers|8417]] | [[:pi:Special:ActiveUsers|13]] | [[:pi:Special:ListFiles|1]] | 1470 |- | <span id="kaj">342</span> | [[Lingua jju|Jju]] | Du̱ryem Jju | [[:kaj:|kaj]] | [[:kaj:Special:Statistics|253]] | [[:kaj:Special:Statistics|1126]] | [[:kaj:Special:Statistics|23&nbsp;939]] | [[:kaj:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kaj:Special:ListUsers|420]] | [[:kaj:Special:ActiveUsers|17]] | [[:kaj:Special:ListFiles|0]] | 253 |- | <span id="ppl">343</span> | [[Lingua pipil|Pipil]] | Nāwat | [[:ppl:|ppl]] | [[:ppl:Special:Statistics|249]] | [[:ppl:Special:Statistics|1258]] | [[:ppl:Special:Statistics|9690]] | [[:ppl:Special:ListUsers/sysop|2]] | [[:ppl:Special:ListUsers|439]] | [[:ppl:Special:ActiveUsers|12]] | [[:ppl:Special:ListFiles|0]] | 126 |- | <span id="bdr">344</span> | [[:en:Sama–Bajaw languages|Bajau Sama]] | Bajau Sama | [[:bdr:|bdr]] | [[:bdr:Special:Statistics|236]] | [[:bdr:Special:Statistics|1351]] | [[:bdr:Special:Statistics|5721]] | [[:bdr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:bdr:Special:ListUsers|1432]] | [[:bdr:Special:ActiveUsers|8]] | [[:bdr:Special:ListFiles|0]] | 94 |- | <span id="tig">345</span> | [[Lingua tigré|Tigré]] | ትግሬ | [[:tig:|tig]] | [[:tig:Special:Statistics|44]] | [[:tig:Special:Statistics|488]] | [[:tig:Special:Statistics|6709]] | [[:tig:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:tig:Special:ListUsers|1548]] | [[:tig:Special:ActiveUsers|10]] | [[:tig:Special:ListFiles|0]] | 1399 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="ng">346</span> | [[Lingua ndonga|Ndonga]] | Ndonga | [[:ng:|ng]]<ref name="incubator">Este proxecto atópase cerrado, e unha copia foi importada pola [[incubator:Incubator:Wikis#Wikipedia|incubadora de proxectos Wikimedia]] á espera da súa posible reactivación.</ref> | [[:ng:Special:Statistics|8]] | [[:ng:Special:Statistics|443]] | [[:ng:Special:Statistics|5930]] | [[:ng:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ng:Special:ListUsers|2498]] | [[:ng:Special:ActiveUsers|1]] | [[:ng:Special:ListFiles|0]] | 39&nbsp;577 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="cho">347</span> | [[Lingua choctaw|Choctaw]] | Choctaw | [[:cho:|cho]]<ref name="incubator" /> | [[:cho:Special:Statistics|6]] | [[:cho:Special:Statistics|202]] | [[:cho:Special:Statistics|4223]] | [[:cho:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:cho:Special:ListUsers|1946]] | [[:cho:Special:ActiveUsers|0]] | [[:cho:Special:ListFiles|0]] | 22&nbsp;308 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="mh">348</span> | [[Lingua marshalesa|Marshalés]] | Kajin M̧ajeļ (Ebon) | [[:mh:|mh]]<ref name="incubator" /> | [[:mh:Special:Statistics|4]] | [[:mh:Special:Statistics|207]] | [[:mh:Special:Statistics|4215]] | [[:mh:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mh:Special:ListUsers|2252]] | [[:mh:Special:ActiveUsers|0]] | [[:mh:Special:ListFiles|0]] | 52&nbsp;444 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="kj">349</span> | [[Lingua kwanyama|Kuanyama]] | Kuanyama | [[:kj:|kj]]<ref name="incubator" /> | [[:kj:Special:Statistics|4]] | [[:kj:Special:Statistics|115]] | [[:kj:Special:Statistics|3551]] | [[:kj:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kj:Special:ListUsers|1445]] | [[:kj:Special:ActiveUsers|1]] | [[:kj:Special:ListFiles|0]] | 23&nbsp;778 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="ii">350</span> | [[Lingua nuosu|Yi]] | ꆇꉙ | [[:ii:|ii]]<ref name="incubator" /> | [[:ii:Special:Statistics|3]] | [[:ii:Special:Statistics|188]] | [[:ii:Special:Statistics|11&nbsp;657]] | [[:ii:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ii:Special:ListUsers|2158]] | [[:ii:Special:ActiveUsers|2]] | [[:ii:Special:ListFiles|0]] | 235&nbsp;792 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="ho">351</span> | [[Hiri motu]] | Hiri motu | [[:ho:|ho]]<ref name="incubator" /> | [[:ho:Special:Statistics|3]] | [[:ho:Special:Statistics|130]] | [[:ho:Special:Statistics|3789]] | [[:ho:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ho:Special:ListUsers|1752]] | [[:ho:Special:ActiveUsers|0]] | [[:ho:Special:ListFiles|0]] | 52&nbsp;233 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="lrc">352</span> | [[Lingua luri|Luri]] | لۊری شومالی | [[:lrc:|lrc]]<ref name="incubator" /> | [[:lrc:Special:Statistics|1]] | [[:lrc:Special:Statistics|240]] | [[:lrc:Special:Statistics|140&nbsp;074]] | [[:lrc:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:lrc:Special:ListUsers|5177]] | [[:lrc:Special:ActiveUsers|3]] | [[:lrc:Special:ListFiles|0]] | 33&nbsp;338&nbsp;195 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="mus">353</span> | [[Lingua muskogee|Muscogee]] | Mvskoke | [[:mus:|mus]]<ref name="incubator" /> | [[:mus:Special:Statistics|1]] | [[:mus:Special:Statistics|116]] | [[:mus:Special:Statistics|3606]] | [[:mus:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:mus:Special:ListUsers|2488]] | [[:mus:Special:ActiveUsers|1]] | [[:mus:Special:ListFiles|0]] | 411&nbsp;115 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="na">354</span> | [[Lingua nauruana|Nauruano]] | dorerin Naoero | [[:na:|na]]<ref name="incubator" /> | [[:na:Special:Statistics|0]] | [[:na:Special:Statistics|1813]] | [[:na:Special:Statistics|90&nbsp;007]] | [[:na:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:na:Special:ListUsers|12&nbsp;247]] | [[:na:Special:ActiveUsers|9]] | [[:na:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="ak">355</span> | [[Lingua akan|Akan]] | Akana | [[:ak:|ak]]<ref name="incubator" /> | [[:ak:Special:Statistics|0]] | [[:ak:Special:Statistics|1711]] | [[:ak:Special:Statistics|29&nbsp;897]] | [[:ak:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:ak:Special:ListUsers|13&nbsp;931]] | [[:ak:Special:ActiveUsers|8]] | [[:ak:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="kl">356</span> | [[Lingua groenlandesa|Groenlandés]] | Kalaallisut | [[:kl:|kl]]<ref name="incubator" /> | [[:kl:Special:Statistics|0]] | [[:kl:Special:Statistics|1293]] | [[:kl:Special:Statistics|76&nbsp;457]] | [[:kl:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kl:Special:ListUsers|15&nbsp;638]] | [[:kl:Special:ActiveUsers|14]] | [[:kl:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="cr">357</span> | [[Lingua cree|Cree]] | Nehiyaw | [[:cr:|cr]]<ref name="incubator" /> | [[:cr:Special:Statistics|0]] | [[:cr:Special:Statistics|1273]] | [[:cr:Special:Statistics|41&nbsp;048]] | [[:cr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:cr:Special:ListUsers|22&nbsp;648]] | [[:cr:Special:ActiveUsers|13]] | [[:cr:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="pih">358</span> | [[Pitcairnés]] | Norfuk | [[:pih:|pih]]<ref name="incubator" /> | [[:pih:Special:Statistics|0]] | [[:pih:Special:Statistics|1046]] | [[:pih:Special:Statistics|45&nbsp;580]] | [[:pih:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:pih:Special:ListUsers|13&nbsp;015]] | [[:pih:Special:ActiveUsers|7]] | [[:pih:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="aa">359</span> | [[Lingua afar|Afar]] | Qafara | [[:aa:|aa]]<ref name="incubator" /> | [[:aa:Special:Statistics|0]] | [[:aa:Special:Statistics|508]] | [[:aa:Special:Statistics|4694]] | [[:aa:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:aa:Special:ListUsers|4388]] | [[:aa:Special:ActiveUsers|1]] | [[:aa:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="hz">360</span> | [[Lingua herero|Herero]] | Otjiherero | [[:hz:|hz]]<ref name="incubator" /> | [[:hz:Special:Statistics|0]] | [[:hz:Special:Statistics|176]] | [[:hz:Special:Statistics|4486]] | [[:hz:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:hz:Special:ListUsers|3868]] | [[:hz:Special:ActiveUsers|2]] | [[:hz:Special:ListFiles|0]] | 0 |- style="background-color:#d0d0d0;" | <span id="kr">361</span> | [[Lingua kanuri|Kanuri]] | Kanuri | [[:kr:|kr]]<ref name="incubator" /> | [[:kr:Special:Statistics|0]] | [[:kr:Special:Statistics|163]] | [[:kr:Special:Statistics|4644]] | [[:kr:Special:ListUsers/sysop|1]] | [[:kr:Special:ListUsers|5737]] | [[:kr:Special:ActiveUsers|2]] | [[:kr:Special:ListFiles|0]] | 0 |- class="sortbottom" ! Total !! !! !! !! 67&nbsp;025&nbsp;828 !! 266&nbsp;893&nbsp;970 !! 3&nbsp;860&nbsp;155&nbsp;708 !! 3414<ref name="rep">Esta suma non corresponde co total de persoas, pois o mesmo usuario (con ou sen [[Axuda:Login unificado|conta global nos proxectos]]) cóntase tantas veces como apareza en distintas Wikipedias para esa estatística.</ref> !! 128&nbsp;973&nbsp;218<ref name="rep" /> !! 633&nbsp;928<ref name="rep" /> !! 2&nbsp;902&nbsp;584 !! 128 |} Fonte: [http://wikistats.wmflabs.org/display.php?t=wp Wikistats 2.0 - Wikipedias] == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == === Outras páxinas === * [[Especial:Wikis da Wikimedia|Lista dos wikis da Wikimedia]] === Ligazóns externas === * [[m:List of Wikipedias/gl|Lista de Wikipedias]] en [[Meta-Wiki]] [[Categoría:Wikipedia| ]] [[Categoría:Listas]] 04b2os9jrq3lf1s7hdtnyd2pmo8ttmt 4 450278 7351179 7345127 2026-04-08T03:51:57Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351179 wikitext text/x-wiki {{Atallo|WP:GLPD}} '''Escritores de Galicia coa obra no dominio público'''. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?dod (SAMPLE(?date_out) AS ?do) (SAMPLE(?date_out2) AS ?do2) WHERE { ?item wdt:P19 ?pob. ?pob wdt:P131* wd:Q3908. ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P106 wd:Q36180. ?item wdt:P570 ?data_morte. ?sitelink schema:about ?item. OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?dod. BIND(YEAR(?dod) AS ?yod) BIND(MONTH(?dod) AS ?mod) BIND(DAY(?dod) AS ?daod) BIND(CONCAT(IF((STRLEN(STR(?daod))) = 1, CONCAT("0", STR(?daod)), STR(?daod)), "-", IF((STRLEN(STR(?mod))) = 1, CONCAT("0", STR(?mod)), STR(?mod)), "-", STR(?yod)) AS ?date_out) } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?d_nac. BIND(YEAR(?d_nac) AS ?a_nac) BIND(MONTH(?d_nac) AS ?m_nac) BIND(DAY(?d_nac) AS ?da_nac) BIND(CONCAT(IF((STRLEN(STR(?da_nac))) = 1, CONCAT("0", STR(?da_nac)), STR(?da_nac)), "-", IF((STRLEN(STR(?m_nac))) = 1, CONCAT("0", STR(?m_nac)), STR(?m_nac)), "-", STR(?a_nac)) AS ?date_out2) } FILTER((YEAR(?data_morte)) <= ((YEAR(NOW())) - 81)) } GROUP BY ?item ?dod ORDER BY YEAR(?dod) MONTH(?dod) DAY(?dod) |sort= |columns=number:#,item:Elemento,label:Nome,p19:Lugar de nacemento,?do2:Data de nacemento,p20:Lugar de falecemento,?do:Data de falecemento,P18:Imaxe |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Elemento ! Nome ! Lugar de nacemento ! Data de nacemento ! Lugar de falecemento ! Data de falecemento ! Imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q221465|Q221465]] | [[Hidacio]] | [[Xinzo de Limia]] | 01-01-400 | | 01-01-469 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q3062520|Q3062520]] | [[Xoán Rodríguez de Padrón]] | [[Padrón]] | 01-01-1390 | [[Herbón, Padrón|Herbón]] | 01-01-1450 | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q2294473|Q2294473]] | [[Xoán de Betanzos]] | [[Betanzos]] | 01-01-1510 | [[Cuzco]] | 11-03-1576 | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q9009417|Q9009417]] | [[Isabel de Castro e Andrade]] | [[Pontedeume]] | 01-01-1528 | [[Pontedeume]] | 01-01-1582 | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q205303|Q205303]] | [[Pedro Sarmiento de Gamboa]] | [[Pontevedra]]<br/>[[Alcalá de Henares]] | 18-08-1530 | [[Lisboa]] | 01-01-1592 | [[Ficheiro:Pedro Sarmiento de Gamboa (RPS 16-11-2014) Alcalá de Henares.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q1350662|Q1350662]] | [[Pedro Mariño de Lobeira]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1528 | [[Lima]] | 01-01-1594 | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q25511757|Q25511757]] | [[Hernando Ojea]] | [[Ourense]] | 01-01-1543 | | 01-01-1615 | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q5700289|Q5700289]] | [[Antonio de Remesal]] | [[Allariz]] | 01-01-1570 | [[Madrid]] | 01-01-1619 | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q5484195|Q5484195]] | [[Francisco de Trillo y Figueroa]] | [[Cervás, Ares|Cervás]] | 01-01-1618 | [[Granada]] | 01-01-1680 | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q137622833|Q137622833]] | [[Beatriz da Serra]] | [[Galicia]] | 01-01-1600 | [[Galicia]] | 01-01-1700 | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q73283362|Q73283362]] | [[Francisco de Seijas y Lobera]] | [[Mondoñedo]] | 01-01-1650 | [[París]] | 01-01-1705 | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q62975660|Q62975660]] | [[García Pardiñas Vilar de Francos|García Pardiñas Villar de Francos]] | [[Cícere, Santa Comba|Cícere]] | 12-01-1672 | [[Tarazona]] | 29-03-1741 | [[Ficheiro:Frei García Pardiñas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q4760204|Q4760204]] | [[Andrés González de Barcia]] | [[Galicia]] | 01-01-1673 | [[Madrid]] | 04-11-1743 | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q379753|Q379753]] | [[Benito Xerónimo Feijoo|Benito Xerónimo Feijoo e Montenegro]] | [[Casdemiro, Melias, O Pereiro de Aguiar|Casdemiro]] | 08-10-1677 | [[Oviedo|Uviéu]] | 26-09-1764 | [[Ficheiro:Retrato póstumo del padre Benito Jerónimo Feijoo (Mariano Salvador Maella).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q11917145|Q11917145]] | [[Diego Antonio Cernadas Castro|Diego Antonio Cernadas de Castro]] | [[Santiago de Compostela]] | 18-03-1702 | [[Fruíme, Lousame|Fruíme]] | 30-03-1777 | [[Ficheiro:Cura-de-Fruime Fundación Barrié.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q9057462|Q9057462]] | [[Pedro González de Ulloa]] | [[Xocín, San Martiño de Porqueira, Porqueira|Xocín]] | 01-01-1714 | [[Covelas, Os Blancos|Covelas]] | 01-01-1790 | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q62970237|Q62970237]] | [[José Pardiñas y Villalobos]] | [[provincia da Coruña]] | 01-01-1750 | | 01-01-1800 | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q3398179|Q3398179]] | [[José Cornide Saavedra]] | [[A Coruña]] | 25-04-1734 | [[Madrid]] | 22-02-1803 | [[Ficheiro:José Cornide Saavedra, Cuevas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q12396976|Q12396976]] | [[Xoán Sobreira Salgado]] | [[Beade]] | 01-01-1746 | [[Madrid]] | 30-04-1805 | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q12397386|Q12397386]] | [[Pedro Antonio Sánchez Vaamonde]] | [[Curtis]] | 10-04-1749 | [[Santiago de Compostela]] | 04-10-1806 | [[Ficheiro:Pedro Antonio Sánchez Vaamonde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q52152431|Q52152431]] | [[Miguel Ferro Caaveiro]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1740 | [[Santiago de Compostela]] | 01-07-1807 | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q20535716|Q20535716]] | [[María Francisca de Isla y Losada]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1734 | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1808 | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q9025193|Q9025193]] | [[Luís Marcelino Pereira]] | [[Illobre, Vedra|Illobre]] | 26-04-1754 | [[Madrid]] | 01-01-1811 | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q20533636|Q20533636]] | [[Hermenexildo Amoedo Carballo]] | [[Pontevedra]] | 10-04-1747 | | 24-12-1811 | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q4777017|Q4777017]] | [[Antonio Valladares de Sotomayor]] | [[Rianxo]] | 30-07-1737 | [[Madrid]] | 01-01-1820 | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q9028028|Q9028028]] | [[Manuel Pardo de Andrade]] | [[Xaz, Dorneda, Oleiros|Xaz]] | 21-11-1760 | [[Francia]] | 05-05-1823 | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q51880108|Q51880108]] | [[Antonio María de Castro e Neira]] | [[Mondoñedo]] | 06-10-1771 | [[Mondoñedo]] | 10-10-1826 | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q51880125|Q51880125]] | [[Lois Corral Rodríguez]] | [[Mondoñedo]] | 07-10-1784 | [[Mondoñedo]] | 18-10-1830 | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q127693504|Q127693504]] | [[Benito Francisco Castro Barbeito]] | [[Cambre]] | 01-01-1800 | | 01-01-1831 | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q28663022|Q28663022]] | [[Melchor Manuel Núñez de Taboada]] | [[Bendoiro, Lalín|Bendoiro]] | 05-09-1778 | [[París]] | 12-03-1840 | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q22122568|Q22122568]] | [[Manuel Acuña Malvar]] | [[Salcedo, Pontevedra|Salcedo]] | 16-04-1757 | [[Artes, Ribeira|Artes]] | 01-03-1845 | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q58463510|Q58463510]] | [[Ramón Joaquín Domínguez]] | [[Verín]] | 13-01-1811 | [[Madrid]] | 07-05-1848 | [[Ficheiro:1892-1893, Historia del partido republicano español (cropped) Ramón J. Domínguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q5924257|Q5924257]] | [[Jacinto de Salas y Quiroga]] | [[A Coruña]] | 14-02-1813 | [[Madrid]] | 01-01-1849 | [[Ficheiro:Jacinto de Salas y Quiroga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q20536047|Q20536047]] | [[José Verea Aguiar]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1775 | [[Santiago de Compostela]] | 17-04-1849 | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q20534779|Q20534779]] | [[Leopoldo Martínez Padín]] | [[Tui]] | 21-09-1823 | [[Madrid]] | 26-03-1850 | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q3395137|Q3395137]] | [[Antolín Faraldo]] | [[Betanzos]] | 02-09-1822 | [[Granada]] | 20-06-1853 | [[Ficheiro:Antolín Faraldo por Francisco Sobrino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q56547239|Q56547239]] | [[Manuela Cambronero|Manuela María Cambronero de la Peña]] | [[Lugo]] | 12-02-1821 | [[Santiago de Compostela]] | 26-12-1853 | [[Ficheiro:Manuela María Cambronero de la Peña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q3390843|Q3390843]] | [[Antonio Neira de Mosquera]] | [[Santiago de Compostela]] | 19-03-1823 | [[A Coruña]] | 09-07-1854 | [[Ficheiro:Antonio Neira de Mosquera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q51574880|Q51574880]] | [[Vicente Feixoo|Vicente María Feijoo-Montenegro y Arias]] | [[Allariz]] | 19-02-1813 | [[Baiona]] | 14-10-1854 | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q11686185|Q11686185]] | [[José Rúa Figueroa]] | [[Santiago de Compostela]] | 20-05-1820 | [[Madrid]] | 22-05-1855 | [[Ficheiro:José Rúa Figueroa (1820 - 1855) periodista, revolucionario y escritor español.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q20535244|Q20535244]] | [[José Puente Brañas]] | [[A Coruña]] | 12-07-1824 | [[A Coruña]] | 10-07-1857 | [[Ficheiro:José Puente y Brañas, de Perea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q106927426|Q106927426]] | [[Ramón Varela Montoto]] | [[Santiso, Lalín|Santiso]] | 01-01-1800 | [[Lalín]] | 01-01-1858 | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q8193459|Q8193459]] | [[Alberto Camino]] | [[Ferrol]] | 01-11-1821 | [[Madrid]] | 02-03-1861 | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q3329070|Q3329070]] | [[Andrés García Camba]] | [[Monforte de Lemos]] | 20-10-1791 | [[Madrid]] | 06-10-1861 | [[Ficheiro:GarcíaCamba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3032159|Q3032159]] | [[Nicomedes Pastor Díaz]] | [[Viveiro]] | 15-09-1811 | [[Madrid]] | 22-03-1863 | [[Ficheiro:Nicomedes Pastor Díaz (Museo del Prado).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q4206892|Q4206892]] | [[Antonio Cavanilles y Centi]] | [[A Coruña]] | 31-01-1805 | [[Madrid]] | 02-01-1864 | [[Ficheiro:Martínez aparici-cavanilles.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q9091108|Q9091108]] | [[Ubaldo Pasarón]] | [[Ribadeo]] | 16-08-1827 | [[Santo Domingo de Guzmán|Santo Domingo]] | 21-03-1864 | [[Ficheiro:Obras completas de Ubaldo Pasarón y Lastra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q20535624|Q20535624]] | [[Elisardo Ulloa Varela]] | [[Pontevedra]] | 30-12-1844 | [[Madrid]] | 25-07-1865 | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q20533033|Q20533033]] | [[Luís Aguirre del Río]] | [[Lestrobe, Dodro, Dodro|Lestrobe]] | 03-02-1839 | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1866<br/>01-02-1866 | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q20534358|Q20534358]] | [[Domingo Díaz de Robles]] | [[Ferrol]] | 02-06-1812 | [[Madrid]] | 01-04-1867 | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q20533969|Q20533969]] | [[José García Mosquera]] | [[Castro de Escuadro, Maceda|Castro de Escuadro]] | 18-03-1817 | [[Ourense]] | 17-11-1868 | [[Ficheiro:Xosé García Mosquera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q5698267|Q5698267]] | [[Antonio F. Díaz]] | [[A Coruña]] | 26-03-1789 | | 12-09-1869 | [[Ficheiro:AntonioDiaz ElIndiscreto n61.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q21656401|Q21656401]] | [[Bartolomé José Crespo y Borbón]] | [[Ferrol]] | 01-01-1811 | [[A Habana]] | 01-01-1871 | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q20533671|Q20533671]] | [[Manuel Ángel Corzo]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-05-1842 | [[Santiago de Compostela]] | 25-04-1871 | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q973094|Q973094]] | [[Ramón de la Sagra]] | [[A Coruña]] | 08-04-1798 | [[Neuchâtel, Suíza|Neuchâtel]] | 23-05-1871 | [[Ficheiro:Ramon de la sagra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q26035949|Q26035949]] | [[Leonardo Sánchez Deus]] | [[Santiago de Compostela]] | 05-09-1832 | [[Florencia]] | 01-01-1872 | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q5946701|Q5946701]] | [[Juana de Vega]] | [[A Coruña]] | 07-03-1805 | [[A Coruña]] | 22-06-1872 | [[Ficheiro:Juana de Vega.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q8191995|Q8191995]] | [[Agostiño María Acevedo Rodríguez|Agustín María Acevedo Rodríguez]] | [[Ribadeo]] | 04-06-1806 | [[Las Caldas de Besaya]] | 02-06-1874 | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q20534866|Q20534866]] | [[Benito Plá Cancela]] | [[Ferrol]] | 31-12-1812 | [[A Coruña]] | 03-07-1874 | [[Ficheiro:Benito Plá Cancela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q3321013|Q3321013]] | [[Xoán Manuel Pintos|Xoán Manuel Pintos Villar]] | [[Pontevedra]] | 16-12-1811 | [[Vigo]] | 01-01-1876 | [[Ficheiro:Xoán Manuel Pintos Villar, MANCHON.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q19003928|Q19003928]] | [[Teodosio Vesteiro Torres]] | [[Vigo]] | 11-06-1847 | [[Madrid]] | 12-06-1876 | [[Ficheiro:Vesteiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q25510438|Q25510438]] | [[Narcisa Pérez Reoyo]] | [[Santiago de Compostela]] | 04-05-1849 | [[A Coruña]] | 19-06-1876 | [[Ficheiro:Narcisa Pérez Reoyo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q11926870|Q11926870]] | [[Isabel de Villamartín|Isabel de Villamartín Thomas]] | [[A Guarda]] | 01-01-1837 | [[La Garriga]] | 01-10-1877 | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q25510482|Q25510482]] | [[José Pascual López Cortón]] | [[Cedeira]] | 01-01-1817 | [[A Coruña]] | 15-01-1878 | [[Ficheiro:José Pascual López Cortón.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q5751472|Q5751472]] | [[Carlos Ramón Fort y Pazos]] | [[A Coruña]] | 24-11-1807 | [[Madrid]] | 09-04-1878 | [[Ficheiro:Carlos Ramón Fort, en La Ilustración de Galicia y Asturias.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q3327800|Q3327800]] | [[Francisco Añón]] | [[Boel, Outes, Outes|Boel]] | 09-10-1812 | [[Madrid]] | 20-04-1878 | [[Ficheiro:Francisco Añón, en La Ilustración de Galicia y Asturias 1880.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q3326271|Q3326271]] | [[Benito Vicetto]] | [[Ferrol]] | 21-05-1824 | [[Ferrol]] | 28-05-1878 | [[Ficheiro:Benito Vicetto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q20533511|Q20533511]] | [[Eduardo Álvarez Pertierra]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1850 | [[Santiago de Compostela]] | 31-07-1878 | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q85966638|Q85966638]] | [[Antonio Pillado (Arxentina)|Antonio Pillado]] | [[Viveiro]] | 01-01-1809 | [[Arxentina]] | 01-01-1879 | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q109331453|Q109331453]] | [[Luis Sipos Magniac]] | [[Viveiro]] | 03-12-1845 | [[Madrid]] | 22-11-1879 | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q97724511|Q97724511]] | [[José María Hermida|José María Hermida Rodríguez]] | [[Vilanova, Lourenzá, Lourenzá|Vilanova]] | 01-01-1841 | [[Camagüey]] | 01-01-1880 | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q20533337|Q20533337]] | [[Joaquín Gaite Núñez]] | [[A Coruña]] | 01-01-1820 | | 02-04-1880 | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q8963204|Q8963204]] | [[Félix Moreno Astray]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1841 | [[Alcázar de San Juan]] | 21-04-1880 | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q12388917|Q12388917]] | [[Francisco Fernández Anciles]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1810 | [[Pontevedra]] | 01-12-1880 | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q51881304|Q51881304]] | [[Antonio Valcárcel Quiroga]] | [[A Coruña]] | | [[Ourense]] | 23-12-1880 | [[Ficheiro:D. Antonio Valcárcel y Quiroga, La Ilustración Cantábrica n. 3. 28 01 1882.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 01-01-1820 | [[Lourenzá]] | 26-04-1881 | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q11040026|Q11040026]] | [[Juan Antonio Saco y Arce]] | [[O Outeiro, Alongos, Toén|O Outeiro]] | 08-03-1835 | [[Ourense]] | 14-09-1881 | [[Ficheiro:Juan Antonio Saco y Arce.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q12382986|Q12382986]] | [[Andrés Muruais]] | [[Pontevedra]] | 30-11-1851 | | 21-10-1882 | [[Ficheiro:Andres Muruais.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q20533588|Q20533588]] | [[Manuel López Lorenzo]] | [[Santiago de Compostela]] | 19-05-1842 | [[Chivilcoy]] | 28-04-1883 | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q12389968|Q12389968]] | [[Gaspar Rodríguez Rodríguez]] | [[Redes, Caamouco, Ares|Redes]] | 01-01-1835 | [[Ferrol]] | 16-03-1884 | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q20535938|Q20535938]] | [[Víctor María Vázquez Rodríguez]] | [[Vigo]] | 26-04-1856 | | 27-09-1884 | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q12392845|Q12392845]] | [[Manuel Vázquez Castro]] | [[Padrón]] | 01-02-1844 | [[Sevilla]] | 05-01-1885 | [[Ficheiro:Manuel Vázquez Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q464264|Q464264]] | [[Rosalía de Castro]] | [[Conxo, Santiago de Compostela|Conxo]] | 23-02-1837 | [[A Matanza, Iria Flavia, Padrón|A Matanza]] | 22-07-1885 | [[Ficheiro:Rosalía Castro de Murguía por Luis Sellier.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q23005861|Q23005861]] | [[Joaquín Avendaño]] | [[Vigo]] | 19-03-1812 | [[Biarritz]] | 01-01-1886 | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q30899494|Q30899494]] | [[Francisco Freire Barreiro]] | [[O Fachal, Mezonzo, Vilasantar|O Fachal]] | 14-04-1817 | [[Santiago de Compostela]] | 29-03-1886 | [[Ficheiro:Francisco Freire Barreiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q12390983|Q12390983]] | [[José Benito Amado Boullosa]] | [[Marín]] | 19-03-1822 | [[Pontevedra]] | 30-03-1886 | [[Ficheiro:Retrato de José Benito Amado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q87657367|Q87657367]] | [[Leonardo Mármol Fernández]] | [[Celanova]] | | [[Oviedo|Uviéu]] | 01-07-1886 | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q54437021|Q54437021]] | [[Antonio Guntín Rodríguez]] | [[Galicia]] | 01-01-1900 | [[Pontevedra]] | 01-08-1886 | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q25512732|Q25512732]] | [[Pedro Bartolomé Casal]] | [[San Xurxo de Sacos, Cerdedo-Cotobade|San Xurxo de Sacos]] | 20-09-1816 | [[Santiago de Compostela]] | 12-11-1886 | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 19-03-1817 | [[Pontevedra]] | 19-11-1886 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20535650|Q20535650]] | [[Eduardo Mosquera Montes]] | [[Padrón]] | 07-02-1850 | [[Santiago de Compostela]] | 12-04-1887 | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20534313|Q20534313]] | [[Ramón Segade Campoamor]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1831 | [[Santiago de Compostela]] | 15-04-1887 | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q5700301|Q5700301]] | [[Antonio de San Martín]] | [[A Coruña]] | 13-06-1841 | [[A Coruña]] | 04-08-1887 | [[Ficheiro:1883-07-22, Madrid Cómico, de Cilla, Antonio de San Martín (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q28950269|Q28950269]] | [[Nicolasa Añón]] | [[Boel, Outes, Outes|Boel]] | 28-02-1810 | [[Boel, Outes, Outes|Boel]] | 01-11-1887 | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20533521|Q20533521]] | [[José López de la Vega]] | [[Ferrol]] | 01-01-1830 | [[Madrid]] | 08-02-1888 | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20533106|Q20533106]] | [[Heliodoro Cid]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1831 | [[Pontevedra]] | 31-03-1888 | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20534773|Q20534773]] | [[Andrés Solla García]] | [[Cerdedo-Cotobade]] | 30-11-1810 | | 28-09-1889 | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20535679|Q20535679]] | [[Daniel Carballo Cousido]] | [[A Coruña]] | 14-03-1824 | [[Madrid]] | 29-12-1889 | [[Ficheiro:A Coruña - Jardín de Méndez Núñez - Monumento a Daniel Carballo 3.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20535718|Q20535718]] | [[Ramón del Valle]] | [[Vilanova de Arousa]] | 01-01-1823 | [[Pontevedra]] | 01-01-1890 | [[Ficheiro:Padre de Valle-Inclán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q12390662|Q12390662]] | [[Indalecio Armesto]] | [[Pontevedra]] | 29-09-1838 | [[Pontevedra]] | 22-02-1890 | [[Ficheiro:Indalecio Armesto, de Mecachis, Madrid Cómico, 23 de julio de 1887 (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q84938763|Q84938763]] | [[Manuel Buceta Núñez]] | [[Vinseiro, A Estrada|Vinseiro]] | 21-11-1808 | | 01-01-1891 | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q12384362|Q12384362]] | [[Benito Losada Astray]] | [[Santiago de Compostela]] | 19-11-1824 | [[San Mamede de Ribadulla, Vedra|San Mamede de Ribadulla]] | 11-09-1891 | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6 (copped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q42908477|Q42908477]] | [[José María Montes]] | [[O Castro, Osedo, Sada|O Castro]] | 24-07-1822 | [[O Castro, Osedo, Sada|O Castro]] | 29-02-1892 | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20533469|Q20533469]] | [[Vicente Pardo Tenreiro]] | [[Pontedeume]] | | [[A Coruña]] | 19-09-1892 | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q12391190|Q12391190]] | [[José de la Cuesta Crespo]] | [[Pontevedra]] | 12-12-1849 | [[Madrid]] | 13-01-1893 | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q671852|Q671852]] | [[Concepción Arenal]] | [[Ferrol]] | 31-01-1820 | [[Vigo]] | 04-02-1893 | [[Ficheiro:Concepcion Arenal 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20535494|Q20535494]] | [[José Tresguerras Melo]] | [[Verín]] | 15-08-1846 | [[Santa Cruz de Tenerife]] | 08-04-1893 | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20535489|Q20535489]] | [[Juan Montero Telinge]] | [[Santiago de Compostela]] | 31-01-1797 | [[A Coruña]] | 26-10-1893 | [[Ficheiro:Retrato de Juan Montero Telinge Material gráfico 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q12402851|Q12402851]] | [[Xosé María Chao Ledo]] | [[Vilalba]] | 30-09-1844 | [[Vilalba]] | 09-07-1894 | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q47086906|Q47086906]] | [[Domingo Devesa Naveiro]] | [[Santiago de Compostela]] | 10-02-1823 | [[Cienfuegos, Cuba|Cienfuegos]] | 01-01-1895 | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q104531132|Q104531132]] | [[Federico de la Peña Ibáñez]] | [[Sargadelos, Cervo|Sargadelos]] | 13-09-1840 | [[Lugo]] | 12-02-1895 | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q42909988|Q42909988]] | [[Jacinto Romualdo López]] | [[Ribadeo]] | 07-02-1808 | [[Mondoñedo]] | 30-06-1895 | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q50598834|Q50598834]] | [[Remigio Caula|Remigio Armando Caula Abad]] | [[Santiago de Compostela]] | 18-11-1828 | [[Santiago de Compostela]] | 30-08-1895 | [[Ficheiro:SEC-AG-0076K Remigio Caula 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20535067|Q20535067]] | [[Antolín Esperón]] | [[Pontevedra]] | 06-09-1821 | [[Pontevedra]] | 07-12-1895 | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q8353139|Q8353139]] | [[César Cisneros]] | [[Muros]] | 22-09-1849 | [[Buenos Aires]] | 04-01-1897 | [[Ficheiro:César Cisneros Luces.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q12392934|Q12392934]] | [[Mariano Jamardo]] | [[Rois]] | 01-01-1865 | [[Madrid]] | 15-01-1897 | [[Ficheiro:Mariano Jamardo.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20534136|Q20534136]] | [[Felicia Auber]] | [[A Coruña]]<br/>[[Galicia]] | 01-01-1821 | [[Madrid]] | 20-03-1897 | [[Ficheiro:Virginia Felicia Auber casa do Conde de Arcos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q12388943|Q12388943]] | [[Francisco María de la Iglesia]] | [[Santiago de Compostela]] | 02-02-1827 | [[A Coruña]] | 05-04-1897 | [[Ficheiro:Francisco María de la Iglesia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q21708136|Q21708136]] | [[Modesto Fernández González]] | [[Ourense]] | 15-12-1838 | [[Madrid]] | 18-12-1897 | [[Ficheiro:Modesto Fernández y González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20535965|Q20535965]] | [[José Novo García]] | [[Ferrol]] | | [[A Coruña]] | 18-10-1898 | [[Ficheiro:Josenovo.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q3330517|Q3330517]] | [[Ramón Verea]] | [[Curantes, A Estrada|Curantes]] | 11-12-1833 | [[Buenos Aires]] | 06-02-1899 | [[Ficheiro:Ramón Verea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q12385880|Q12385880]] | [[Celedonio Osorio Lafuente]] | [[Castrelo de Miño]] | 17-02-1847 | [[Ourense]] | 08-02-1899 | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20533387|Q20533387]] | [[Manuel Lois Vázquez]] | [[Maside]] | 29-01-1868 | [[Maside]] | 29-06-1899 | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20533197|Q20533197]] | [[Máximo Leyes Posse]] | [[A Torre, Sarces, Laxe|A Torre]] | 01-01-1855 | [[A Estrada]] | 29-09-1899 | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q12402556|Q12402556]] | [[Xan da Coba]] | [[Ourense]] | 30-03-1813 | [[Ourense]] | 09-11-1899 | [[Ficheiro:D. Juan de la Coba Gómez (Orense).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20535969|Q20535969]] | [[Victorino Novo García]] | [[Ferrol]] | 01-01-1855 | [[A Coruña]] | 27-11-1899 | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q57172137|Q57172137]] | [[Carmen Beceiro]] | [[Fene]] | | | 01-01-1900 | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q51879561|Q51879561]] | [[Antonio Arias Teixeiro (1772)|Antonio Arias Teixeiro]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1772 | | 01-01-1900 | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q2778481|Q2778481]] | [[Alfredo Brañas]] | [[Carballo]] | 11-01-1859 | [[Santiago de Compostela]] | 21-02-1900 | [[Ficheiro:Alfredo Branas Menendez (1859-1900). Writer and ideologue of Galician regionalism. Engraving by Thomas Pijoliu in The Catalan Illustration, 1882.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q12388970|Q12388970]] | [[Francisco Suárez García]] | [[Ferrol]] | 31-03-1827 | [[Ferrol]] | 15-03-1900 | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q12397235|Q12397235]] | [[Patricio Delgado Luaces]] | [[Mondoñedo]] | 06-08-1850 | [[A Habana]] | 25-04-1900 | [[Ficheiro:Patricio Delgado Luaces, oficial de la facción de David Cornejo, fotografía de Eugenio Lanelongue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q12401598|Q12401598]] | [[Urbano Ferreiroa|Urbano Ferreiroa Millán]] | [[Navío, San Amaro|Navío]] | 30-09-1845 | [[Navío, San Amaro|Navío]] | 21-02-1901 | [[Ficheiro:Urbano Ferreiroa Millán.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20535687|Q20535687]] | [[Cosme Fernández Soler]] | [[Pontevedra]] | | [[Pontevedra]] | 02-12-1901 | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20532974|Q20532974]] | [[Constante Fontán Illas]] | [[Ponteareas]] | 19-09-1833 | [[Paysandú]] | 13-12-1901 | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20535841|Q20535841]] | [[Ricardo Caruncho]] | [[A Coruña]] | 12-06-1848 | [[A Coruña]] | 02-02-1902 | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q2880054|Q2880054]] | [[Alberto García Ferreiro]] | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] | 11-03-1860 | [[Santiago de Compostela]] | 09-02-1902 | [[Ficheiro:Alberto García Ferreiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q3284672|Q3284672]] | [[Avelina Valladares]] | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] | 23-10-1825 | [[A Estrada, A Estrada|A Estrada]] | 17-03-1902 | [[Ficheiro:Avelina Valladares - A Estrada.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20533885|Q20533885]] | [[Justo Areal Barros]] | [[Tui]] | 14-06-1862 | [[Vigo]] | 08-07-1902 | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q67610546|Q67610546]] | [[Ramón Barros Sivelo|Ramón Barros Sibelo]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1828 | [[Romelle, Loroño, Zas|Romelle]] | 01-01-1903 | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q3320983|Q3320983]] | [[Marcial Valladares]] | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] | 14-06-1821 | [[Vilancosta, Berres, A Estrada|Vilancosta]] | 20-05-1903 | [[Ficheiro:Marcial Valladares Núñez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q12390869|Q12390869]] | [[Jesús Muruais]] | [[Pontevedra]] | 23-12-1852 | [[Pontevedra]] | 01-07-1903 | [[Ficheiro:Muruaisjesus.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20534480|Q20534480]] | [[Bernardo Barreiro]] | [[Santiago de Compostela]] | 21-01-1850 | [[A Coruña]] | 27-11-1904 | [[Ficheiro:Bernardo Barreiro de Vázquez Varela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20535310|Q20535310]] | [[José Vicente Pérez Martínez]] | [[Ribadeo]] | 09-08-1863 | [[Ribadeo]] | 01-04-1905 | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q110689189|Q110689189]] | [[Pedro Blanco de Crespo]] | [[Donramiro, Lalín|Donramiro]] | 01-01-1843 | [[Cuntis]] | 24-05-1905 | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20533373|Q20533373]] | [[Roxelio Lois Estévez]] | [[Pontevedra]] | 12-03-1842 | [[Pontevedra]] | 11-10-1905 | [[Ficheiro:Rogelio Lois Estévez por Juan José Cancela del Río. Museo de Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q11689886|Q11689886]] | [[Luís Taboada|Luis Taboada]] | [[Vigo]] | 06-10-1848 | [[Madrid]] | 13-01-1906 | [[Ficheiro:Luistaboada 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q24013711|Q24013711]] | [[Urbano González]] | [[Santiago de Compostela]] | 03-03-1868 | [[Santiago de Compostela]] | 24-04-1906 | [[Ficheiro:Urbano González Varela.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20533445|Q20533445]] | [[Ramón Álvarez de la Braña]] | [[Noia]] | 01-01-1837 | [[Valladolid]] | 01-07-1906 | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q12383353|Q12383353]] | [[Arturo Vázquez Núñez]] | [[Ourense]] | 15-11-1852 | [[Ourense]] | 02-03-1907 | [[Ficheiro:Arturovazqueznuñez 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q12398599|Q12398599]] | [[Ramón García Vicetto]] | [[Ferrol]] | 05-11-1830 | [[Buenos Aires]] | 16-05-1907 | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q20534303|Q20534303]] | [[Remigio Garrido Bouzas]] | [[Baños de Molgas]] | 01-01-1830 | [[Escornabois, Trasmiras|Escornabois]] | 07-10-1907 | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q20533492|Q20533492]] | [[Clara Corral]] | [[Ourense]] | 08-06-1847 | [[A Coruña]] | 09-02-1908 | [[Ficheiro:Clara Corral Aller.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q2242172|Q2242172]] | [[Manuel Curros Enríquez]] | [[Celanova]] | 15-09-1851 | [[A Habana]] | 07-03-1908 | [[Ficheiro:Curros - henriquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q20533142|Q20533142]] | [[Manuel Rodríguez Rodríguez (mestre)|Manuel Rodríguez Rodríguez]] | [[Viana do Bolo]] | 01-01-1900 | [[Santiago de Compostela]] | 03-05-1908 | [[Ficheiro:Manuel Rodríguez Rodríguez 1908.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q29523499|Q29523499]] | [[Eduarda Feijoo de Mendoza]] | [[provincia de Ourense]] | 01-01-1849 | [[Madrid]] | 08-05-1908 | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q5830823|Q5830823]] | [[Emilia Calé]] | [[A Coruña]] | 12-02-1837 | [[Madrid]] | 18-09-1908 | [[Ficheiro:Emilia Calé.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q11690654|Q11690654]] | [[Manuel Mato Vizoso]] | [[Vilalba]] | 24-12-1846 | [[Vilalba]] | 09-02-1909 | [[Ficheiro:Manuel Mato Vizoso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q9073031|Q9073031]] | [[Salvador Golpe]] | [[Oza, Oza-Cesuras|Oza]] | 27-07-1850 | [[A Coruña]] | 23-06-1909 | [[Ficheiro:Salvador Golpe.jpeg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q20535855|Q20535855]] | [[Xoán Neira Cancela]] | [[Vigo]] | 22-05-1849 | [[Ourense]] | 23-09-1909 | [[Ficheiro:Juan Neira Cancela 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q9014634|Q9014634]] | [[José Ogea|José Ojea Otero]] | [[Cortegada]] | 16-08-1845 | [[Cortegada]] | 03-12-1909 | [[Ficheiro:José Ojea Otero 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q3320987|Q3320987]] | [[Antonio López Ferreiro]] | [[Santiago de Compostela]] | 09-11-1837 | [[Vedra]] | 20-03-1910 | [[Ficheiro:Antonio López Ferreiro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q3651583|Q3651583]] | [[Camilo Bargiela]] | [[Tui]] | 25-12-1864 | [[Casablanca]] | 02-07-1910 | [[Ficheiro:Camilo Bargiela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q5850471|Q5850471]] | [[Leandro de Saralegui Medina]] | [[Tui]] | 30-06-1839 | [[Ferrol]] | 05-10-1910 | [[Ficheiro:Leandro de Saralegui Medina 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q20533085|Q20533085]] | [[Juan Rodríguez Quesada]] | [[Ourense]] | 01-01-1900 | [[Vigo]] | 01-12-1910 | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q20534790|Q20534790]] | [[Ramón Bernárdez González]] | [[O Carballiño]] | 01-01-1838 | [[A Coruña]] | 16-06-1911 | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q20535127|Q20535127]] | [[Javier Bugallal Pérez de Castro]] | [[Vigo]] | 07-01-1888 | [[Madrid]] | 12-12-1911 | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q12382792|Q12382792]] | [[Alfredo García Dóriga]] | [[Viveiro]] | 13-04-1849 | [[Viveiro]] | 14-12-1911 | [[Ficheiro:Alfredo García Dóriga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q88387364|Q88387364]] | [[Domingo Villar Vázquez]] | [[Santiago de Compostela]] | 27-10-1843 | [[A Coruña]] | 04-01-1912 | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q20535887|Q20535887]] | [[Xosé Casal Lois]] | [[Pontevedra]] | 16-02-1845 | [[Pontevedra]] | 17-04-1912 | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q3329263|Q3329263]] | [[Manuel Leiras Pulpeiro]] | [[Mondoñedo]] | 25-10-1854 | [[Mondoñedo]] | 09-11-1912 | [[Ficheiro:Manuel Leiras Pulpeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q20534170|Q20534170]] | [[Antonio García Vázquez-Queipo]] | [[Vilela, A Rúa de Valdeorras, A Rúa|Vilela]] | 01-01-1900 | [[Santiago de Compostela]] | 30-11-1912 | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q12398277|Q12398277]] | [[Prudencio Canitrot]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1883 | [[Madrid]] | 24-01-1913 | [[Ficheiro:Prudencio Canitrot.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q29056820|Q29056820]] | [[Justo Gayoso]] | [[Ferrol]] | 31-05-1822 | [[Ferrol]] | 01-04-1913 | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q116180465|Q116180465]] | [[Manuel Formoso Lamas]] | [[Burres, Arzúa|Burres]] | 01-01-1853 | [[Almansa, Albacete|Almansa]] | 01-06-1913 | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 01-01-1859 | [[Madrid]] | 02-06-1913 | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q20532867|Q20532867]] | [[Santiago Abella]] | [[Noia]] | 01-01-1845 | [[Buenos Aires]] | 05-08-1913 | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q12393305|Q12393305]] | [[Miguel Losada Losada]] | [[Laxas, Boborás|Laxas]] | 01-01-1860 | [[A Estrada]] | 28-09-1913 | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q116172866|Q116172866]] | [[Eduardo Álvarez Carballido]] | [[Oroso, Oroso|Oroso]] | 01-01-1843 | [[Melide, Melide|Melide]] | 28-12-1913 | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q5760262|Q5760262]] | [[Celso García de la Riega]] | [[Pontevedra]] | 26-08-1844 | [[Pontevedra]] | 03-02-1914 | [[Ficheiro:DelaRiega.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q20534355|Q20534355]] | [[Avelino Barbeito]] | [[A Coruña]] | 14-06-1849 | [[A Coruña]] | 09-02-1914 | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q42396898|Q42396898]] | [[Francisco Vázquez Cores]] | [[Ferrol]] | 01-01-1848 | [[Montevideo]] | 01-04-1914 | [[Ficheiro:Francisco Vázquez Cores, Ferrol 1848, Montevideo 1914.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q85874144|Q85874144]] | [[Mariano Granados Campos]] | [[Lugo]] | 12-11-1866 | [[Soria]] | 05-05-1914 | [[Ficheiro:Soria 036.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q662588|Q662588]] | [[Eugenio Montero Ríos]] | [[Santiago de Compostela]] | 13-11-1832 | [[Madrid]] | 12-05-1914 | [[Ficheiro:Eugenio Montero Ríos 1914.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q12402490|Q12402490]] | [[Víctor Said Armesto]] | [[Pontevedra]] | 13-08-1871 | [[Madrid]] | 17-07-1914 | [[Ficheiro:Víctor Said Armesto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q20534137|Q20534137]] | [[Augusto de Santiago Gadea]] | [[A Coruña]] | 01-01-1855 | | 01-01-1915 | [[Ficheiro:Augusto C. de Santiago Gadea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q78144793|Q78144793]] | [[Leopoldo Pedreira Taibo]] | [[A Coruña]] | 04-08-1869 | [[A Coruña]] | 12-09-1915 | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1900 | [[Barcelona]] | 27-12-1915 | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q20533334|Q20533334]] | [[Xulio Alonso Sánchez]] | [[Lugo]] | 27-05-1859 | [[Cangas]] | 20-01-1916 | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q12390980|Q12390980]] | [[José Becerra Armesto]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1900 | [[Madrid]] | 16-02-1916 | [[Ficheiro:1898-03-26, Blanco y Negro, Gobernadores civiles, J. Becerra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q55838634|Q55838634]] | [[Francisco Mañach|Francisco Mañach Couceiro]] | [[A Coruña]] | 01-01-1861 | [[A Coruña]] | 08-04-1916 | [[Ficheiro:Francisco Mañach 1908.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q12387166|Q12387166]] | [[Domingo Enrique Aller Rodríguez]] | [[Betanzos]] | 01-07-1846 | [[Lalín]] | 02-05-1916 | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q12391169|Q12391169]] | [[José Salgado Rodríguez]] | [[Santo André de Cesar, Caldas de Reis|Santo André de Cesar]] | 01-01-1845 | [[Caldas de Reis]] | 20-05-1916 | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q128335316|Q128335316]] | [[Wenceslao Veiga Gadea]] | [[Ferrol]] | 05-02-1853 | [[Barcelona]] | 24-07-1916 | [[Ficheiro:Wenceslao Veiga Gadea 1915.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q5405876|Q5405876]] | [[Alfredo Vicenti]] | [[Santiago de Compostela]] | 20-11-1850 | | 30-09-1916 | [[Ficheiro:Alfredo Vicenti.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q135025273|Q135025273]] | [[Jesús Fernández Medina]] | [[Mugardos]] | 01-01-1878 | [[Mugardos]] | 15-10-1916 | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q44091994|Q44091994]] | [[Ramón de Godoy]] | [[A Coruña]] | 01-01-1867 | [[Madrid]] | 01-01-1917 | [[Ficheiro:1910-07-01, Comedias y Comediantes, El concurso de comedias (cropped) Ramón de Godoy.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q20536015|Q20536015]] | [[Manuel Núñez González]] | [[Vilardevós]] | 05-08-1885 | [[Vilardevós]] | 13-02-1917 | [[Ficheiro:Manuel Núñez González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q867025|Q867025]] | [[Eduardo Pondal]] | [[Ponteceso]] | 06-02-1835 | [[A Coruña]] | 08-03-1917 | [[Ficheiro:Eduardopondal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q12390367|Q12390367]] | [[Heliodoro Fernández Gastañaduy]] | [[Pontevedra]] | 29-09-1859 | [[Pontevedra]] | 15-03-1917 | [[Ficheiro:Heliodoro Fernández Gastañaduy 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q12402687|Q12402687]] | [[Xesús Rodríguez López]] | [[Lugo]] | 28-07-1859 | [[Lugo]] | 24-03-1917 | [[Ficheiro:Jesús Rodríguez López 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q12390407|Q12390407]] | [[Hipólita Moíño]] | [[Ferrol]] | | [[Valladolid]] | 01-05-1917 | [[Ficheiro:Hipólita Muíño Lago 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q8960839|Q8960839]] | [[Fanny Garrido]] | [[A Coruña]] | 30-10-1842 | [[Madrid]] | 11-11-1917 | [[Ficheiro:Fanny-garrido (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q20533056|Q20533056]] | [[Eladio Oviedo Arce]] | [[Noia]] | 20-03-1864 | [[Noia]] | 19-01-1918 | [[Ficheiro:Don Eladio Oviedo y Arce.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q20535975|Q20535975]] | [[Andrés Vázquez Verea]] | [[Arzúa]] | | [[O Pereiro de Aguiar]] | 01-04-1918 | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q73384899|Q73384899]] | [[Camilo Cancio Quindós]] | [[Vilaseca, Negueira, Negueira de Muñiz|Vilaseca]] | 06-01-1884 | [[Vigo]] | 20-05-1918 | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 28-03-1851 | [[Santiago de Compostela]] | 30-05-1918 | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q109331462|Q109331462]] | [[Enrique Amado Domínguez]] | [[Caldas de Reis]] | | [[Santiago de Compostela]] | 17-08-1918 | [[Ficheiro:Enrique Amado Domínguez.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q24287690|Q24287690]] | [[Javier Valcarce García]] | [[Mugardos]] | 01-01-1886 | [[Madrid]] | 23-08-1918 | [[Ficheiro:Javier Valcarce García 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q12390390|Q12390390]] | [[Hermenegildo Calvelo]] | [[Carballo]] | 20-01-1856 | [[Ourense]] | 01-09-1918 | [[Ficheiro:Hermenegildo Calvelo Rabuñal 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q9027940|Q9027940]] | [[Manuel María Puga Parga|Manuel María Puga y Parga]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1874 | [[A Coruña]] | 30-09-1918 | [[Ficheiro:Manuel María Puga y Parga.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q42731560|Q42731560]] | [[Carlos Miranda]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1868 | [[Madrid]] | 02-10-1918 | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q101423769|Q101423769]] | [[Fernando Pérez Fontán]] | [[A Coruña]] | 01-01-1879 | [[Burgos]] | 13-10-1918 | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q12402872|Q12402872]] | [[Xosé Pérez Ballesteros]] | [[Santiago de Compostela]] | 30-06-1833 | [[A Coruña]] | 30-10-1918 | [[Ficheiro:José Pérez Ballesteros GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q43803947|Q43803947]] | [[Prudencio Iglesias Hermida]] | [[A Coruña]]<br/>[[Lugo]] | 01-01-1883 | [[Madrid]] | 17-04-1919 | [[Ficheiro:1916-08-16, Mundo Gráfico, Prudencio Iglesias Hermida (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q9025294|Q9025294]] | [[Luís Otero Pimentel|Luis Otero Pimentel]] | [[Vila de Cruces]] | 03-09-1844 | [[Cádiz]] | 01-01-1920 | [[Ficheiro:Luis Otero Pimentel.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q19998163|Q19998163]] | [[Cástor Méndez Brandón]] | [[Xinzo de Limia]] | 01-01-1864 | [[Celanova]] | 29-01-1920 | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q20536093|Q20536093]] | [[Ramiro Vieira|Ramiro Vieira Durán]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1873 | [[Vigo]] | 16-04-1920 | [[Ficheiro:Ramiro Vieira Durán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q12392774|Q12392774]] | [[Manuel Martínez Sueiro]] | [[Cadós, Bande|Cadós]] | 21-05-1873 | [[Salamanca]] | 02-10-1920 | [[Ficheiro:Manuel Martínez Sueiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q20534424|Q20534424]] | [[Jenaro Mariñas González]] | [[Noia]] | 15-10-1868 | [[A Coruña]] | 02-10-1920 | [[Ficheiro:Jenaro Mariñas (pai).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q275929|Q275929]] | [[Emilia Pardo Bazán]] | [[A Coruña]] | 16-09-1851 | [[Madrid]] | 12-05-1921 | [[Ficheiro:Emilia Pardo Bazán por Luis Sellier 1885.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q11686247|Q11686247]] | [[José de Santiago y Gómez]] | [[Vigo]] | 02-01-1858 | [[Castelló de la Plana]] | 01-01-1922 | [[Ficheiro:Don José de Santiago y Gómez, Historia de Vigo y su comarca 1896.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q12390835|Q12390835]] | [[Javier Valcarce Ocampo]] | [[Lugo]] | 01-01-1900 | [[A Coruña]] | 27-02-1922 | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q8962260|Q8962260]] | [[Francisca Sarasate]] | [[A Coruña]] | 29-11-1853 | [[Pamplona]] | 01-05-1922 | [[Ficheiro:Francisca Sarasate de Mena. 1893.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q8246366|Q8246366]] | [[Benito Fernández Alonso]] | [[Asperelo, Galez, Entrimo|Asperelo]] | 31-03-1848 | [[Ourense]] | 08-05-1922 | [[Ficheiro:Benito Fernández Alonso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q47125695|Q47125695]] | [[Ángel Pardo Puzo]] | [[Ferrol]] | 03-12-1869 | [[San Fernando, Cádiz|San Fernando]] | 16-05-1922 | [[Ficheiro:Ángel Pardo y Puzo.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q20533164|Q20533164]] | [[Rogelio Civeira]] | [[O Carballiño]] | 01-01-1900 | [[O Carballiño]] | 01-06-1922 | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 19-09-1845 | [[Viveiro]] | 15-10-1922 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q126280763|Q126280763]] | [[Ricardo Carballal|Ricardo Carballal Lafourcade]] | [[Muras]] | 01-01-1880 | [[A Coruña]] | 16-11-1922 | [[Ficheiro:Ricardo Carballal Lafourcade 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q81619941|Q81619941]] | [[Antonio García Maceira]] | [[Viveiro]] | 01-01-1844 | [[Salamanca]] | 01-01-1923 | [[Ficheiro:1929-10-19, El Adelanto, Antonio García Maceira (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q20535811|Q20535811]] | [[Adolfo Rey Ruibal]] | [[A Coruña]] | 01-01-1867 | [[Buenos Aires]] | 01-01-1923 | [[Ficheiro:Adolfo Rey Ruibal.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q3055400|Q3055400]] | [[Manuel Murguía]] | [[Arteixo, Arteixo, Arteixo|Arteixo]] | 17-05-1833 | [[A Coruña]] | 02-02-1923 | [[Ficheiro:Manuel Murguía, Faro de Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q12390836|Q12390836]] | [[Javier Vales Faílde]] | [[Fornas, San Salvador de Camba, Rodeiro|Fornas]] | 07-12-1872 | [[Madrid]] | 30-03-1923 | [[Ficheiro:Francisco Javier Vales Faílde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q20535631|Q20535631]] | [[Renato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 28-12-1850 | [[Pontevedra]] | 29-04-1923 | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q42908549|Q42908549]] | [[Enrique Mal de Vizoso]] | [[Narón]] | 01-01-1896 | [[Narón]] | 25-05-1923 | [[Ficheiro:Enrique Mal de Vizoso 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q19422876|Q19422876]] | [[Constantino Horta]] | [[Pontedeume]] | 21-05-1860 | [[A Habana]] | 20-06-1923 | [[Ficheiro:Constantino Horta 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q20534970|Q20534970]] | [[José Suárez Duque]] | [[A Coruña]] | 01-01-1872 | [[A Coruña]] | 17-09-1923 | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q28355629|Q28355629]] | [[José Millán Astray]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1850 | [[Madrid]] | 07-11-1923 | [[Ficheiro:1923-11-08, La Opinión, José Millán Astray (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q20534516|Q20534516]] | [[Xosé María Barreiro]] | [[Baiona]] | 28-06-1871 | [[Baiona]] | 23-11-1923 | [[Ficheiro:José María Rodríguez Barreiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q32018349|Q32018349]] | [[Antón Presa Viso]] | [[Ribadetea, Ponteareas|Ribadetea]] | 01-01-1895 | [[Ribadetea, Ponteareas|Ribadetea]] | 14-01-1924 | [[Ficheiro:Antonio Presa Viso 1926.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q12384407|Q12384407]] | [[Bernardo Rodríguez Ribeira]] | [[San Xiao de Vea, A Estrada|San Xiao de Vea]] | 08-01-1853 | [[Buenos Aires]] | 26-05-1924 | [[Ficheiro:Bernardo Rodríguez Ribeira 1924.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q3398305|Q3398305]] | [[Eugenio Agacino Martínez|Eugenio Agacino y Martínez]] | [[Ferrol]] | 01-01-1851 | [[Alacant]] | 26-07-1924 | [[Ficheiro:1899-09-23, Iris, Notabilidades andaluzas (cropped) Eugenio Agacino.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q876748|Q876748]] | [[Xosé María Alonso Trelles]] | [[Ribadeo]] | 07-05-1857 | [[Montevideo]] | 28-07-1924 | [[Ficheiro:José Alonso y Trelles.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q24013709|Q24013709]] | [[Ricardo Goyanes Melgarejo]] | [[Lugo]] | 01-01-1873 | [[Palencia]] | 17-12-1924 | [[Ficheiro:Ricardo Goyanes Melgarejo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q11690626|Q11690626]] | [[Manuel Lago González]] | [[Randufe, Tui|Randufe]] | 25-10-1865 | [[Santiago de Compostela]] | 18-03-1925 | [[Ficheiro:Manuel Lago González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q12387853|Q12387853]] | [[Enrique Labarta Pose]] | [[Baio, Zas|Baio]] | 22-07-1863 | [[Barcelona]] | 13-05-1925 | [[Ficheiro:Enrique Labarta sobre 1925.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q9027715|Q9027715]] | [[Manuel Comellas]] | [[Ferrol]] | 30-04-1853 | [[Mandiá, Ferrol|Mandiá]] | 03-06-1925 | [[Ficheiro:Manuel Comellas Coimbra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q3049391|Q3049391]] | [[Ricardo Mella]] | [[Vigo]] | 23-11-1861 | [[Vigo]] | 06-08-1925 | [[Ficheiro:Ricardo Mella.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q8961851|Q8961851]] | [[Florencio Vaamonde|Florencio Vaamonde Lores]] | [[Ouces, Bergondo|Ouces]] | 02-04-1860 | [[A Coruña]] | 19-10-1925 | [[Ficheiro:Florencio Vaamonde Lores, RAG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q20534587|Q20534587]] | [[Víctor de Silva Posada]] | [[Mondoñedo]] | 25-04-1858 | [[Mondoñedo]] | 27-12-1925 | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q20534211|Q20534211]] | [[Filomena Dato]] | [[Ourense]] | 26-07-1856 | [[A Coruña]] | 27-02-1926 | [[Ficheiro:Filomena Dato Muruais.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q2440613|Q2440613]] | [[José María Varela Silvari]] | [[A Coruña]] | 01-02-1848 | [[Madrid]] | 10-05-1926 | [[Ficheiro:José María Varela Silvari, GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q20534935|Q20534935]] | [[Manuel González Iglesias]] | [[Lalín]] | 01-01-1900 | [[Buenos Aires]] | 11-07-1926 | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q20534915|Q20534915]] | [[Francisco Ponte Blanco]] | [[A Coruña]] | 08-07-1853 | [[A Coruña]] | 23-08-1926 | [[Ficheiro:Francisco Ponte Blanco. Revista de Casa América-Galicia. Julio de 1923. n. 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q5477368|Q5477368]] | [[Galo Salinas]] | [[A Coruña]] | 14-03-1852 | [[A Coruña]] | 30-09-1926 | [[Ficheiro:Almanaque Gallego, 1898, p. 69, Galo Salinas Rodríguez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q3327119|Q3327119]] | [[Juan Barcia Caballero]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1852 | [[Santiago de Compostela]] | 10-10-1926 | [[Ficheiro:Juan Barcia Caballero 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q5699574|Q5699574]] | [[Antonio Rodríguez del Busto]] | [[Ribadeo]] | 03-07-1848 | [[Océano Atlántico]] | 18-10-1926 | [[Ficheiro:Antonio Rodríguez del Busto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q94958836|Q94958836]] | [[Alejandro Miguéns|Alejandro Miguéns Parrado]] | [[Pontecesures]] | 03-11-1874 | [[Córdoba, Arxentina|Córdoba]] | 19-10-1926 | [[Ficheiro:Alejandro Miguéns Parrado 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q12390379|Q12390379]] | [[Heraclio Pérez Placer]] | [[Ourense]] | 08-11-1866 | [[Calatayud]] | 21-10-1926 | [[Ficheiro:Debuxo perezplacer (cropped).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q113675291|Q113675291]] | [[Gonzalo Pintos Reino]] | [[Santiago de Compostela]] | | [[As Palmas de Gran Canaria]] | 18-11-1926 | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q12393829|Q12393829]] | [[Alfredo Nan de Allariz]] | [[Xinzo de Limia]] | 13-05-1875 | [[Madrid]] | 26-05-1927 | [[Ficheiro:Alfredo Nan de Allariz 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q20534040|Q20534040]] | [[Pío Lino Cuíñas|Pío Lino Cuiñas]] | [[Vigo]] | 01-01-1851 | [[Vigo]] | 15-07-1927 | [[Ficheiro:Pío Lino Cuiñas 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q2761995|Q2761995]] | [[Luís Amado Carballo]] | [[Pontevedra]] | 02-05-1901 | [[Pontevedra]] | 03-09-1927 | [[Ficheiro:Luís Amado Carballo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q30608463|Q30608463]] | [[Antonino Cerviño González]] | [[Tui]] | 01-01-1852 | [[Tui]] | 02-01-1928 | [[Ficheiro:Antonino Cerviño González 1924.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q12388193|Q12388193]] | [[Evaristo Martelo Paumán]] | [[A Coruña]] | 21-04-1853 | [[A Coruña]] | 31-03-1928 | [[Ficheiro:Evaristo Martelo Paumán.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q12383078|Q12383078]] | [[Antonio Garrido Villazán]] | [[A Coruña]] | 02-11-1855 | [[Madrid]] | 04-04-1928 | [[Ficheiro:Retrato de Antonio Garrido Villazán (Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Madrid).JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q42909826|Q42909826]] | [[Juan Beltrán]] | [[A Coruña]] | 26-06-1872 | [[A Habana]] | 13-11-1928 | [[Ficheiro:Juan Beltrán 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q20534072|Q20534072]] | [[Celestino García Romero]] | [[Boiro]] | 01-01-1855 | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1929<br/>18-01-1929 | [[Ficheiro:Celestino García Romero.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q12387866|Q12387866]] | [[Enrique Zas Simó]] | [[A Coruña]] | 25-06-1877 | [[A Habana]] | 02-02-1929 | [[Ficheiro:Enrique Zas Simo 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q3393880|Q3393880]] | [[Antón Losada Diéguez]] | [[Moldes, Boborás|Moldes]] | 22-12-1884 | [[Pontevedra]] | 15-10-1929 | [[Ficheiro:Antón Losada Diéguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q61059782|Q61059782]] | [[Jerónimo Figueroa Domenech]] | [[O Pindo, Carnota|O Pindo]] | 01-01-1862 | [[Madrid]] | 02-11-1929 | [[Ficheiro:Jerónimo Figueroa Domenech.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q20535190|Q20535190]] | [[Daniel Granada|Daniel Granada Conti]] | [[Vigo]] | 03-09-1847 | [[Madrid]] | 03-12-1929 | [[Ficheiro:Daniel Granada y Conti, filólogo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q20535625|Q20535625]] | [[Xosé Iglesias Roura]] | [[Porto do Son]] | 28-04-1879 | [[Mera, Oleiros|Mera]] | 27-09-1930 | [[Ficheiro:Xosé Iglesias Roura.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q11705519|Q11705519]] | [[Ángel Amor Ruibal]] | [[Cangrallo, Barro, Barro|Cangrallo]] | 11-03-1869 | [[Santiago de Compostela]] | 04-11-1930 | [[Ficheiro:Angel Amor Ruibal - Vida Gallega.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q9096727|Q9096727]] | [[Xosé Lesta Meis]] | [[Eirís de Arriba, Oza, A Coruña|Eirís de Arriba]] | 16-03-1887 | [[Eirís de Abaixo, Oza, A Coruña|Eirís de Abaixo]] | 22-12-1930 | [[Ficheiro:Xosé Lesta Meis.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q24845129|Q24845129]] | [[Manuel Valcarce]] | [[Vilamartín de Valdeorras]] | 01-01-1870 | | 01-01-1931 | [[Ficheiro:Manuel Valcarce 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q51675476|Q51675476]] | [[Xosé María López]] | [[Vilaboa, A Pontenova|Vilaboa]] | 23-01-1884 | [[Vilaboa, A Pontenova|Vilaboa]] | 09-01-1931 | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q21042313|Q21042313]] | [[Eusebio Vence Calviño]] | [[Riobó, Rodeiro|Riobó]] | 01-01-1857 | [[Palos de la Frontera]] | 01-01-1932 | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q30608446|Q30608446]] | [[José María Cibeira]] | [[O Carballiño]] | 01-01-1900 | [[O Carballiño]] | 01-01-1932 | [[Ficheiro:José María Cibeira 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q30608442|Q30608442]] | [[Ramón Armada Sagrera]] | [[Ortigueira]] | 01-07-1890 | [[A Habana]] | 01-03-1932 | [[Ficheiro:Ramón Armada Sagrera 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q12382876|Q12382876]] | [[Amador Montenegro]] | [[Santiago de Compostela]] | 30-04-1864 | [[Lugo]] | 22-09-1932 | [[Ficheiro:Amador Montenegro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q52231414|Q52231414]] | [[Manuel Salgado Biempica]] | [[Lobeira]] | 01-01-1900 | [[Tui]] | 26-10-1932 | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q3327621|Q3327621]] | [[Uxío Carré Aldao]] | [[A Coruña]] | 05-11-1859 | [[A Coruña]] | 18-12-1932 | [[Ficheiro:Uxío Carré Aldao.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q133776021|Q133776021]] | [[Manuel Soriano]] | [[Galicia]] | 01-01-1859 | | 01-01-1933 | [[Ficheiro:1913-12-24, Mundo Gráfico, Retratos (cropped) Manuel Soriano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q30141903|Q30141903]] | [[Domingo Villar Grangel]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1882 | [[Bolivia]] | 01-01-1933 | [[Ficheiro:Domingo Villar Granjel 1925.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q20533579|Q20533579]] | [[Daniel López López]] | [[A Coruña]] | 06-10-1859 | [[Madrid]] | 08-03-1933 | [[Ficheiro:1904-10-06, Nuevo Mundo, La apertura del curso universitario (cropped) Daniel López.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q12391028|Q12391028]] | [[José García Acuña]] | [[Betanzos]] | 15-01-1873 | [[A Coruña]] | 10-06-1933 | [[Ficheiro:José García Acuña 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 15-11-1894 | [[Madrid]] | 13-06-1933 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q20535505|Q20535505]] | [[José Campos Núñez]] | [[Camariñas]] | 01-01-1897 | [[Camariñas]] | 01-12-1933 | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q20535756|Q20535756]] | [[Bautista Varela Balboa]] | [[Lugo]] | 11-11-1870 | | 24-12-1933 | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q17413229|Q17413229]] | [[Xosé María Brea|Xosé María Brea Segade]] | [[Iñobre, Taragoña, Rianxo|Iñobre]] | 02-08-1904 | [[Rianxo]] | 07-01-1934 | [[Ficheiro:Retrato de Xosé María Brea Segade.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 22-09-1868 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 30-01-1934 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q12402967|Q12402967]] | [[Xurxo Lorenzo Fernández]] | [[Ourense]] | 11-02-1910 | [[Zaragoza]] | 02-04-1934 | [[Ficheiro:Xurxo Lorenzo Fernández 1910 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q114247092|Q114247092]] | [[Miguel Barros Castro]] | [[Mosende, O Porriño|Mosende]] | 01-01-1892 | [[Montevideo]] | 05-06-1934 | [[Ficheiro:Miguel Barros Castro 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q55769576|Q55769576]] | [[Emiliano Balás Silva]] | [[Ferrol Vello]] | 25-05-1859 | [[Ferrol]] | 22-06-1934 | [[Ficheiro:Emiliano Balás Silva.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q12402939|Q12402939]] | [[Xulián Magariños]] | [[Negreira]] | 16-09-1904 | [[Negreira]] | 09-07-1934 | [[Ficheiro:Xulián Magariños Negreira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q12393908|Q12393908]] | [[Nicolás García Pereira]] | [[Ferrol]] | 01-01-1900 | [[Ferrol]] | 18-07-1934 | [[Ficheiro:Nicolás García Pereira 1920.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q3393453|Q3393453]] | [[Alfredo García Ramos]] | [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]] | 07-02-1877 | [[Caldas de Reis]] | 21-08-1934 | [[Ficheiro:Alfredo García Ramos 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q22122570|Q22122570]] | [[Pilar Bértola|Pilar Bértola Cabaleiro]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1920 | [[Barcelona]] | 06-09-1934 | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 09-02-1868 | [[Santiago de Compostela]] | 17-11-1934 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q3394289|Q3394289]] | [[Eloy Luís André]] | [[Mourazos, Verín|Mourazos]] | 19-07-1876 | [[Madrid]] | 24-05-1935 | [[Ficheiro:Outro filósofo galeguista. Eloy Luís André.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q24287687|Q24287687]] | [[Constante Amor]] | [[Ames]] | 29-04-1862 | [[Santiago de Compostela]] | 31-05-1935 | [[Ficheiro:Constante Amor Neveiro 1925.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q20535616|Q20535616]] | [[Teodoro Morgade]] | [[Baio, Zas|Baio]] | 02-06-1915 | [[A Coruña]] | 23-07-1935 | [[Ficheiro:Teodoro Morgade autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q11705076|Q11705076]] | [[Victorino Abente Lago]] | [[Muxía]] | 02-06-1846 | [[Asunción]] | 22-12-1935 | [[Ficheiro:Victorino abente y lago antologia poetica fotografia (ii).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q311001|Q311001]] | [[Ramón María del Valle-Inclán]] | [[Vilanova de Arousa]] | 28-10-1866 | [[Santiago de Compostela]] | 05-01-1936 | [[Ficheiro:Ramón María del Valle Inclán, de Audouard.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q3319847|Q3319847]] | [[Antón Villar Ponte]] | [[Viveiro]] | 02-10-1881 | [[A Coruña]] | 04-03-1936 | [[Ficheiro:Detalle do Billete quilométrico de Villar Ponte co garimbo Cortes Generales. Arquivo RAG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q56641354|Q56641354]] | [[Margarita Astray|Margarita Astray Reguera]] | [[Ourense]] | 01-01-1885 | [[Madrid]] | 01-04-1936 | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q19485353|Q19485353]] | [[Prudencio Otero|Prudencio Otero Sánchez]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1847 | [[Pontevedra]] | 01-07-1936 | [[Ficheiro:Prudencio Otero Sánchez 1920.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q8256266|Q8256266]] | [[Camilo Díaz Baliño]] | [[Ferrol]] | 14-07-1889 | [[Saa, Meixide, Palas de Rei|Saa]] | 14-08-1936 | [[Ficheiro:Camilo Díaz Baliño con Isaac Díaz Pardo en 1925.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q3395107|Q3395107]] | [[Xaime Quintanilla Martínez]] | [[A Coruña]] | 13-06-1898 | [[Ferrol]] | 18-08-1936 | [[Ficheiro:Xaime Quintanilla Martínez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q12393098|Q12393098]] | [[Matías Usero]] | [[Ferrol]] | 12-05-1875 | [[Ferrol]] | 21-08-1936 | [[Ficheiro:Matías Usero por Garay 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q56000234|Q56000234]] | [[Guillermo Vázquez Núñez]] | [[Santa María de Melide, Melide|Santa María de Melide]] | 01-01-1884 | [[Madrid]] | 24-08-1936 | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q600935|Q600935]] | [[Arturo Noguerol]] | [[Ourense]] | 06-05-1892 | [[Serantes, Ferrol|Serantes]] | 12-09-1936 | [[Ficheiro:Arturo Noguerol Buján 1923.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q2889587|Q2889587]] | [[Xoán Xesús González]] | [[Sebil, Cequeril, Cuntis|Sebil]] | 09-11-1895 | [[Santiago de Compostela]] | 12-09-1936 | [[Ficheiro:Xoán Xesús González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q20535242|Q20535242]] | [[Pedro Guimarey]] | [[Ferrol]] | 05-07-1905 | [[Ferrol]] | 20-09-1936 | [[Ficheiro:Pedro Guimarey Filgueiras.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q10331431|Q10331431]] | [[Modesto Brocos]] | [[Santiago de Compostela]] | 09-02-1852 | [[Río de Xaneiro]] | 28-11-1936 | [[Ficheiro:Retrato de Modesto Brocos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q20533272|Q20533272]] | [[José Alonso Obregón]] | [[Laza]] | 13-02-1883 | [[Laza]] | 01-12-1936 | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q14301354|Q14301354]] | [[Urbano R. Moledo]] | [[Marín]] | 01-01-1902 | [[Monte do Castro]] | 10-12-1936 | [[Ficheiro:Urbano Rodríguez Moledo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q20534877|Q20534877]] | [[Xavier Soto Valenzuela|Javier Soto Valenzuela]] | [[Vigo]] | 01-01-1893 | [[Lugo]] | 17-12-1936 | [[Ficheiro:Xavier Soto 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q1709615|Q1709615]] | [[Xosé Robles Pazos]] | [[Santiago de Compostela]] | 26-09-1897 | [[España]] | 01-01-1937 | [[Ficheiro:José Robles Pazos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q65967044|Q65967044]] | [[José Soto Picos]] | [[A Coruña]] | 01-01-1896 | [[A Coruña]] | 04-04-1937 | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q5841063|Q5841063]] | [[Johán Carballeira]] | [[Vigo]] | 13-02-1902 | [[Pontevedra]] | 17-04-1937 | [[Ficheiro:Johán Carballeira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q30608386|Q30608386]] | [[José Adrio Menéndez]] | [[Ourense]] | 01-01-1900 | [[Ourense]] | 01-05-1937 | [[Ficheiro:José Adrio Menéndez 1935.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q38478176|Q38478176]] | [[Xermán Alonso Hortas]] | [[Lugo]] | 18-06-1881 | [[Lugo]] | 07-07-1937 | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q61060183|Q61060183]] | [[Pedro Penabad Rodríguez]] | [[Viveiro]] | 01-01-2000 | [[Sevilla]] | 15-07-1937 | [[Ficheiro:Pedro Penabad Rodríguez, jefe de las Milicias gallegas, Crónica, 13 de septiembre de 1936.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q47154027|Q47154027]] | [[Modesto López Teijeiro]] | [[Ourense]] | 01-01-1910 | [[Ourense]] | 27-09-1937 | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q98557211|Q98557211]] | [[Miguel Bendamio|Miguel Bendamio Montero]] | [[Ares]] | 01-01-1873 | [[A Habana]] | 01-01-1938 | [[Ficheiro:Miguel Bendamio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q66744379|Q66744379]] | [[Miguel Revestido Rodilla]] | [[Ferrol]] | 08-05-1892 | [[Buenos Aires]] | 08-06-1938 | [[Ficheiro:Miguel Revestido Rodilla 1924.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q20533484|Q20533484]] | [[Waldo A. Insua]] | [[A Estrada]] | 10-06-1856 | [[Madrid]] | 10-08-1938 | [[Ficheiro:Biografia-waldo alvarez .jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q20533365|Q20533365]] | [[Ricardo Conde Salgado]] | [[A Coruña]] | 03-04-1853 | [[Villa Urquiza]] | 11-09-1938 | [[Ficheiro:Almanaque Gallego, 1898, p. 31, Ricardo Conde Salgado.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q12396947|Q12396947]] | [[Pablo Pérez Costanti]] | [[Santiago de Compostela]] | 02-12-1857 | [[Santiago de Compostela]] | 19-09-1938 | [[Ficheiro:Pablo Pérez Constanti, 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q20534630|Q20534630]] | [[Roque Pesqueira Crespo]] | [[Ponteareas]] | 31-12-1865 | [[Barcelona]] | 27-11-1938 | [[Ficheiro:Roque Pesqueira Crespo 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q20533574|Q20533574]] | [[Manuel Paz Varela]] | [[Cambados]] | 01-01-1876 | [[O Porriño]] | 30-12-1938 | [[Ficheiro:Manuel Paz Varela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q3393279|Q3393279]] | [[Ramón María Tenreiro]] | [[A Coruña]] | 01-01-1879 | [[Suíza]] | 01-01-1939 | [[Ficheiro:1928-03-13, Estampa, Ramón María Tenreiro, Vandel (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q5932498|Q5932498]] | [[Xoaquín de Arévalo Rodríguez]] | [[Ferrol]] | 01-01-1882 | [[Ferrol]] | 01-01-1939 | [[Ficheiro:Joaquín de Arévalo 1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q81819855|Q81819855]] | [[Francisco Sánchez García]] | [[Curtis]] | 18-01-1874 | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1939 | [[Ficheiro:Antón de Pepiño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q20533379|Q20533379]] | [[Baldomero Lois Pérez]] | [[Santiago de Compostela]] | 18-04-1877 | | 01-01-1939 | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q20535956|Q20535956]] | [[Adelardo Novo Brocas]] | [[Ferrol]] | 07-09-1880 | [[Pamplona]] | 16-06-1939 | [[Ficheiro:Adelardo Novo Brocas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 29-06-1887 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 09-08-1939 | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q8201235|Q8201235]] | [[Antonio García Hermida]] | [[Vilalba]] | 07-04-1885 | [[Vilalba]] | 04-09-1939 | [[Ficheiro:Antonio García Hermida.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 13-06-1879 | | 28-12-1939 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q97218220|Q97218220]] | [[Joaquín Sánchez Peña]] | [[Cambados]] | | [[Cambados]] | 01-01-1940 | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q6172985|Q6172985]] | [[Álvaro de la Iglesia]] | [[A Coruña]] | 05-04-1859 | [[A Habana]] | 01-01-1940 | [[Ficheiro:Alvaro de la Iglesia y Santos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q12399271|Q12399271]] | [[Roxelio Rivero]] | [[As Neves]] | 01-01-1884 | | 01-01-1940 | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q20534751|Q20534751]] | [[Mariano Piñeiro Groba]] | [[Cristiñade, Ponteareas|Cristiñade]] | 01-01-1873 | [[Ponteareas]] | 01-01-1940 | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q20535976|Q20535976]] | [[Manuel Novoa Costoya]] | [[Santiago de Compostela]] | 02-07-1865 | [[Buenos Aires]] | 01-01-1940 | [[Ficheiro:Manuel Novoa Costoya 1940.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q12390808|Q12390808]] | [[Jaime Solá]] | [[Vigo]] | 11-09-1874 | [[Vigo]] | 09-01-1940 | [[Ficheiro:Jaime Solá 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q12382491|Q12382491]] | [[Adolfo Mosquera]] | [[Caldas de Reis]] | 03-07-1860 | [[Caldas de Reis]] | 30-01-1940 | [[Ficheiro:Adolfo Mosquera Castro 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q3327610|Q3327610]] | [[Manuel Lugrís Freire]] | [[Sada]] | 11-02-1863 | [[A Coruña]] | 15-02-1940 | [[Ficheiro:Manuel Lugrís Freire 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q20533614|Q20533614]] | [[José Gómez Martínez]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1850 | [[Teis, Vigo|Teis]] | 07-06-1940 | [[Ficheiro:José Gómez Martínez 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q12399050|Q12399050]] | [[Ricardo Frade]] | [[Touro]] | 01-01-1877 | [[Santiago de Compostela]] | 29-07-1940 | [[Ficheiro:Ricardo Frade Giráldez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q12383949|Q12383949]] | [[Aurelio Ribalta]] | [[Ferrol]] | 01-04-1864 | [[Soto del Real]] | 07-09-1940 | [[Ficheiro:Aurelio Ribalta 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q19646454|Q19646454]] | [[Francisco Salgado López]] | [[Monterroso]] | 01-01-1859 | [[A Coruña]] | 08-11-1940 | [[Ficheiro:Francisco Salgado López-Quiroga 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q116171688|Q116171688]] | [[Emilio Pereiro Quiroga]] | [[Furelos, Melide|Furelos]] | 01-01-1873 | [[Melide, Melide|Melide]] | 01-01-1941 | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q12392839|Q12392839]] | [[Manuel Vidal Rodríguez]] | [[Maceda]] | 01-01-1871 | [[Santiago de Compostela]] | 03-05-1941 | [[Ficheiro:Manuel Vidal Rodríguez 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q12388948|Q12388948]] | [[Francisco Porto Rey]] | [[O Carril, Vilagarcía de Arousa|O Carril]] | 16-01-1876 | [[Vigo]] | 22-05-1941 | [[Ficheiro:Francisco Porto Rey 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q61060580|Q61060580]] | [[Augusto Barreiro Noya]] | [[A Coruña]] | 02-11-1879 | [[Santiago de Compostela]] | 29-06-1941 | |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q116216959|Q116216959]] | [[Luciano Rey Sánchez]] | [[Arzúa, Arzúa, Arzúa|Arzúa]] | 01-01-1873 | [[A Portela, A Castañeda, Arzúa|A Portela]] | 11-07-1941 | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q20535550|Q20535550]] | [[Herminio Ramos|Herminio Ramos González]] | [[Baiona]] | 09-04-1868 | [[Baiona]] | 01-09-1941 | [[Ficheiro:Herminio Ramos González, 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q108202400|Q108202400]] | [[Juan González del Valle]] | [[A Coruña]] | 14-10-1898 | [[campo de concentración de Mauthausen-Gusen]] | 26-09-1941 | [[Ficheiro:Juan González del Valle, Arturo Cuadrado e Carlos Martínez-Barbeito 1931-06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q20535778|Q20535778]] | [[Jesús Rey Alvite]] | [[Portor, Negreira|Portor]] | 26-08-1878 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 05-10-1941 | [[Ficheiro:Jesús Rey Alvite 1915.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q24013696|Q24013696]] | [[Caridad Castedo Díaz|María Caridad Castedo Díaz de Mourelo]] | [[Arcos, Outeiro de Rei|Arcos]] | 01-01-1900 | [[Lugo]] | 16-12-1941 | |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q6752449|Q6752449]] | [[Manuel Bernárdez]] | [[Vilagarcía de Arousa]] | 13-08-1867 | [[Montevideo]] | 01-01-1942 | [[Ficheiro:Manuel Bernárdez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q26310349|Q26310349]] | [[María Vinyals]] | [[castelo de Soutomaior]] | 24-08-1875 | [[París]] | 01-01-1942 | [[Ficheiro:Marquesa de Ayerbe.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q42908522|Q42908522]] | [[Eugenio Fernández Leis]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1872 | [[Vigo]] | 01-02-1942 | [[Ficheiro:Eugenio Fernández Leis 1926.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q24013684|Q24013684]] | [[Víctor Castro Rodríguez]] | [[Negreira]] | 20-01-1879 | [[Ferrol]] | 16-02-1942 | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q31281948|Q31281948]] | [[Adriano Martínez Morales]] | [[Porto do Son]] | | [[Porto do Son]] | 05-06-1942 | |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q31283175|Q31283175]] | [[Juan Vicente Martínez Quelle]] | [[Ferrol]] | 26-01-1875 | [[Ferrol]] | 20-08-1942 | [[Ficheiro:Juan Vicente Martínez Quelle 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q20535584|Q20535584]] | [[Juan Fernández Merino]] | [[As Pontes de García Rodríguez]] | 01-01-1872 | [[A Coruña]] | 28-09-1942 | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q8353082|Q8353082]] | [[Cándido Fernández Mazas]] | [[Ourense]] | 18-12-1902 | [[Pedrouzos, Castro Caldelas|Pedrouzos]] | 15-11-1942 | [[Ficheiro:Cándido Fernández Mazas, Ourense, 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q20535130|Q20535130]] | [[Xavier Prado Rodríguez]] | [[Ourense]] | 12-09-1874 | [[Ourense]] | 26-12-1942 | [[Ficheiro:Javier Prado Rodríguez fotografía que aparece en la primera página de las obras del autor y que corresponde al año 1928.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q22122567|Q22122567]] | [[César Abellás Vázquez]] | [[O Carballiño]] | 01-01-1873 | [[Lugo]] | 13-01-1943 | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q20535325|Q20535325]] | [[Lois Tobío Campos]] | [[Lamiño, Brión, Brión|Lamiño]] | 01-01-1861 | [[Santiago de Compostela]] | 07-04-1943 | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q12401121|Q12401121]] | [[Tirso Lorenzo Rodríguez]] | [[Tui]] | 15-02-1877 | [[Buenos Aires]] | 12-07-1943 | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q20535993|Q20535993]] | [[Jesús Noya González]] | [[Santiago de Compostela]] | 01-01-1865 | [[Viveiro]] | 25-07-1943 | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q20536152|Q20536152]] | [[Amador Villar Amor]] | [[Ribadavia]] | 01-01-1866 | [[Vigo]] | 20-04-1944 | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q66018561|Q66018561]] | [[Isolina Muíños Búa]] | [[Pontevedra]] | 01-01-1866 | [[Pontevedra]] | 29-09-1944 | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q17413227|Q17413227]] | [[Antonio Ramos Varela]] | [[Ferrol]] | 27-10-1903 | [[Santiago de Compostela]] | 19-01-1945 | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q20534317|Q20534317]] | [[José Baña Pose]] | [[Santa Comba]] | 04-01-1872 | [[A Habana]] | 16-10-1945 | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q9073255|Q9073255]] | [[Samuel Eiján]] | [[San Clodio, Leiro|San Clodio]] | 10-05-1876 | [[Santiago de Compostela]] | 14-12-1945 | [[Ficheiro:Samuel Eiján 1918.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q12402772|Q12402772]] | [[José Canedo Grille]] | [[Tordoia]] | 22-02-1902 | [[Lens, Ames|Lens]] | 29-12-1945 | |} {{Wikidata list end}} m8wzn85ohr40yrpmvvt58obwbvg8hkz 4 465401 7351169 7349803 2026-04-07T22:32:15Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351169 wikitext text/x-wiki '''[[:d:Wikidata:Database reports/Recent deaths|Persoas finadas recentemente]]''', <onlyinclude>{{#time: Y-m-d H:i|{{REVISIONTIMESTAMP}}}}</onlyinclude>. {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?dod ?stct ?slct { ?item wdt:P570 ?dod FILTER ( ?dod > "2021-03-01T00:00:00Z"^^xsd:dateTime) FILTER ( ?dod > (now()-"P32D"^^xsd:duration) && ?dod < now() ) ?item wdt:P31 wd:Q5 . OPTIONAL { ?item wikibase:statements ?stct } OPTIONAL { ?item wikibase:sitelinks ?slct } } ORDER BY DESC(?dod) ?item |columns=number:#,item:elemento,P18,label:nome,P569,P570,P106,P27,P19,P20 |thumb=128 |autolist=fallback |links=local }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! imaxe ! nome ! data de nacemento ! data de falecemento ! ocupación ! país de nacionalidade ! lugar de nacemento ! lugar de falecemento |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q20535235|Q20535235]] | [[Ficheiro:Manuel Caamaño Suárez (AELG)-1.jpg|center|128px]] | [[Manuel Caamaño Suárez]] | 1936-01-02 | 2026-04-05 | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q2067634|aparellador]]'' | [[España]] | [[Noia]] | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q3328327|Q3328327]] | [[Ficheiro:Josep Piera (1980).jpg|center|128px]] | [[Josep Piera]] | 1947-05-30 | 2026-04-05 | [[Escritor, escritora|escritor]]<br/>''[[:d:Q49757|poeta]]''<br/>''[[:d:Q333634|tradutor]]'' | | ''[[:d:Q8246347|Beniopa]]'' | [[Gandia, Valencia|Gandia]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q242680|Q242680]] | [[Ficheiro:Dr Birute Galdikas.jpg|center|128px]] | [[Biruté Galdikas]] | 1946-05-10 | 2026-03-24 | [[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q4773904|antropólogo]]''<br/>''[[:d:Q350979|zoólogo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q16060693|conservacionista]]''<br/>''[[:d:Q16825962|primatólogo]]'' | [[Canadá]] | [[Wiesbaden]] | [[Os Ánxeles]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q187099|Q187099]] | [[Ficheiro:Lionel Jospin, Klaus Hänsch 1996 (cropped).jpg|center|128px]] | [[Lionel Jospin]] | 1937-07-12 | 2026-03-22 | [[Político, política|político]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q124470666|witness filmed]]'' | [[Francia]] | ''[[:d:Q234735|Meudon]]'' | [[París]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q451101|Q451101]] | [[Ficheiro:Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn.jpg|center|128px]] | [[Jean-Baptiste Phạm Minh Mẫn]] | 1934-03-05 | 2026-03-22 | ''[[:d:Q250867|sacerdote católico]]''<br/>''[[:d:Q611644|bispo católico]]'' | [[Vietnam]] | [[Cà Mau]] | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q114258559|Q114258559]] | | [[Xosé Antonio García Cotarelo|Xose Antonio García Cotarelo]] | 1941 | 2026-03-21 | [[Funcionario, funcionaria|funcionario]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | [[España]] | [[Vilameá, A Pontenova|Vilameá]] | [[Madrid]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q921947|Q921947]] | [[Ficheiro:Silvino Louro - Inter Mailand (1).jpg|center|128px]] | [[Silvino Louro|Q921947]] | 1959-03-05 | 2026-03-19 | ''[[:d:Q937857|futbolista]]''<br/>''[[:d:Q628099|adestrador de fútbol]]'' | [[Portugal]] | [[Setúbal]] | [[Madrid]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q2673|Q2673]] | [[Ficheiro:Chuck Norris May 2015.jpg|center|128px]] | [[Chuck Norris]] | 1940-03-10 | 2026-03-19 | ''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]]<br/>[[guionista]]<br/>[[Actor, actriz|actor]]<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>''[[:d:Q9017214|karateka]]''<br/>''[[:d:Q13382533|taekwondista]]''<br/>''[[:d:Q3282637|produtor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q465501|especialista de cinema]]'' | [[Estados Unidos de América]] | ''[[:d:Q1018294|Ryan]]'' | [[Kauai]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q511502|Q511502]] | [[Ficheiro:Ilia II a.jpg|center|128px]] | [[Elías II, patriarca de Xeorxia|Elías II]] | 1933-01-04 | 2026-03-17 | [[patriarca]]<br/>''[[:d:Q15995642|líder relixioso]]'' | [[Unión Soviética]]<br/>[[Xeorxia]] | ''[[:d:Q5239|Vladikavkaz]]'' | [[Tbilisi]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q3034290|Q3034290]] | [[Ficheiro:D-keane-1985 Restored.jpg|center|128px]] | [[Dolores Keane]] | 1953-09-26 | 2026-03-16 | ''[[:d:Q177220|cantante]]''<br/>''[[:d:Q55960555|artista discográfico]]''<br/>''[[:d:Q12902372|frautista]]'' | [[Irlanda]] | [[Condado de Galway]] | [[Condado de Galway]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q517532|Q517532]] | [[Ficheiro:Gemma Cuervo (1975).jpg|center|128px]] | [[Gemma Cuervo]] | 1934-07-22 | 2026-03-14 | ''[[:d:Q2259451|actor de teatro]]''<br/>''[[:d:Q10800557|actor de cinema]]''<br/>''[[:d:Q10798782|actor de televisión]]''<br/>[[Actor de voz|actor de dobraxe]] | [[España]] | [[Barcelona]] | [[Madrid]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q76357|Q76357]] | [[Ficheiro:JuergenHabermas retouched.jpg|center|128px]] | [[Jürgen Habermas]] | 1929-06-18<br/>1929 | 2026-03-14 | ''[[:d:Q2306091|sociólogo]]''<br/>''[[:d:Q4964182|filósofo]]''<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | [[Alemaña]] | [[Düsseldorf]] | ''[[:d:Q61936|Starnberg]]'' |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q377983|Q377983]] | [[Ficheiro:Paul Ehrlich - 1974.jpg|center|128px]] | [[Paul R. Ehrlich]] | 1932-05-29 | 2026-03-13 | ''[[:d:Q12360779|demógrafo]]''<br/>[[Biólogo, bióloga|biólogo]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q3578589|activista medioambiental]]'' | [[Estados Unidos de América]] | [[Filadelfia]] | [[Palo Alto]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q12383145|Q12383145]] | [[Ficheiro:(Antón Louro) Fernández de la Vega preside las tomas de posesión de los delegados del Gobierno de Madrid y Galicia. Pool Moncloa. 28 de abril de 2009.mageF (cropped).jpeg|center|128px]] | [[Antón Louro]] | 1952-03-15 | 2026-03-12 | [[Político, política|político]] | [[España]] | [[Lira, Carnota|Lira]] | [[Pontevedra]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q603534|Q603534]] | [[Ficheiro:Mario Zambujal.jpg|center|128px]] | [[Mário Zambujal]] | 1936-03-05 | 2026-03-12 | [[xornalista]]<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | [[Portugal]] | ''[[:d:Q551662|Moura, Portugal]]'' | [[Lisboa]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q734288|Q734288]] | [[Ficheiro:Ron Delany 1957.jpg|center|128px]] | [[Ron Delany]] | 1935-03-06 | 2026-03-11 | ''[[:d:Q13381753|mediofondista]]'' | [[Irlanda]] | ''[[:d:Q673662|Arklow]]'' | [[Dublín]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q3173010|Q3173010]] | [[Ficheiro:Susan Haack talking at the Copernicus Center.jpg|center|128px]] | [[Susan Haack]] | 1945-07-23 | 2026-03-10 | ''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]''<br/>''[[:d:Q18930236|filósofo da linguaxe]]'' | [[Reino Unido]] | [[Inglaterra]] | [[Miami]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q734092|Q734092]] | [[Ficheiro:Alfredo Bryce Echenique.jpg|center|128px]] | [[Alfredo Bryce Echenique]] | 1939-02-19 | 2026-03-10 | ''[[:d:Q6625963|novelista]]''<br/>''[[:d:Q1209498|poeta avogado]]''<br/>[[Avogado, avogada|avogado]] | [[Perú]] | [[Lima]] | [[Lima]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q9066925|Q9066925]] | | [[Raúl del Pozo]] | 1936-12-25 | 2026-03-10 | [[xornalista]]<br/>''[[:d:Q6051619|xornalista de opinión]]''<br/>[[Escritor, escritora|escritor]] | [[España]] | [[Mariana]] | [[Madrid]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q192718|Q192718]] | [[Ficheiro:Nobel Laureate Sir Anthony James Leggett in 2007.jpg|center|128px]] | [[Anthony Leggett]] | 1938-03-26 | 2026-03-08 | [[Físico, física|físico]]<br/>''[[:d:Q1622272|profesor universitario]]'' | [[Estados Unidos de América]]<br/>[[Reino Unido]] | ''[[:d:Q385060|Camberwell]]'' | ''[[:d:Q462184|Urbana]]'' |} {{Wikidata list end}} [[Categoría:Finados en 2020| ]] [[Categoría:Wikipedia:Listas con datos de Wikidata]] mammxaxvqilxklyyby72qead608ccdt 1 498871 7351225 5468088 2026-04-08T08:25:59Z Xas 1888 retiro BPV 7351225 wikitext text/x-wiki {{Visitas}} mjrme7egla3w9c3qvxo8kql5gyq949i 0 508442 7351000 7343004 2026-04-07T16:13:02Z Chandrexao 166735 Actualizo 7351000 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''César Carballeira Domínguez''', nado na [[A Coruña|Coruña]] o [[10 de febreiro]] de [[1996]] é un xogador [[Pobo galego|galego]] de [[hóckey a patíns]], que xoga na posición de defensa no [[Hockey Club Liceo da Coruña|Deportivo Liceo]], da [[OK Liga]], co que gañou oito títulos. Internacional coa [[Selección de hóckey a patíns masculina de España|selección española]], conquistou con esta o [[Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns|Campionato do Mundo]] de [[2024]] e os [[Campionato de Europa de hóckey a patíns masculino|Campionatos de Europa]] de [[2021]] e [[2023]]. == Traxectoria == Xogou nas categorías inferiores do [[Hockey Club Liceo da Coruña|HC Liceo]] da [[A Coruña|Coruña]] dende os tres anos.<ref>{{Cita novas|data=2 de decembro de 2015|título=El estirón de César Carballeira|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2015/12/02/estiron-cesar-carballeira/0003_201512G2P46991.htm|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Antelo|nome=Iván}}</ref> Debutou co primeiro equipo do Liceo en outubro de [[2012]], aos 16 anos de idade, nun partido da [[OK Liga]] fronte ao [[PAS Alcoi]].<ref>{{Cita novas|data=13 de outubro de 2012|título=“No esperaba debutar pero me gustó mucho jugar esos cuatro minutos”|url=https://fedellando.com/no-esperaba-debutar-pero-me-gusto-mucho-jugar-esos-cuatro-minutos-cesar-carballeira-hc-liceo/2012/10/|data-acceso=14 de novembro de 2022|lingua=es|data-arquivo=14 de novembro de 2022|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20221114191623/https://fedellando.com/no-esperaba-debutar-pero-me-gusto-mucho-jugar-esos-cuatro-minutos-cesar-carballeira-hc-liceo/2012/10/|url-morta=yes}}</ref><ref>{{Cita novas|data=18 de outubro de 2012|título=Las dos caras de la moneda|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportes/2012/10/18/caras-moneda/656172.html|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Varela|nome=María}}</ref> Xogou varias tempadas co primeiro equipo, gañando unha liga, unha [[Supercopa de España de hóckey a patíns 2018-2019|Supercopa]], unha [[Copa Continental de hóckey a patíns|Copa Continental]] e unha [[Copa Intercontinental de hóckey a patíns|Intercontinental]]. En [[2018]], despois de 18 anos no club liceísta, fichou polo [[Reus Deportiu]].<ref>{{Cita novas|data=4 de xullo de 2018|título=César Carballeira deja el Liceo y ficha por el Reus|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/coruna/coruna/2018/07/04/cesar-carballeira-deja-liceo-ficha-reus/00031530724180867355585.htm|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Gómez Cundíns|nome=Pablo}}</ref> Estivo dúas tempadas no club catalán, fracturando na segunda delas a [[tibia]] e o [[peroné]], motivo polo que estivo case tres meses de baixa.<ref>{{Cita novas|data=12 de setembro de 2019|título=César Carballeira se fractura la tibia y el peroné y tendrá que operarse|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportes/2019/09/13/cesar-carballeira-fractura-tibia-perone/1434928.html|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Varela|nome=María}}</ref><ref>{{Cita novas|data=13 de decembro de 2019|título=La recuperación en tiempo récord del jugador del Reus Miró César Carballeira|url=https://www.diaridetarragona.com/deportes/La-recuperacion-en-tiempo-record-del-jugador-del-Reus-Miro-Cesar-Carballeira-20191213-0010.html|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es}}</ref> En maio de [[2020]] volveu ao HC Liceo.<ref>{{Cita novas|data=11 de maio de 2020|título=César Carballeira, nuevo jugador del Liceo: «La decisión de la federación no ha beneficiado a nadie»|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2020/05/10/cesar-carballeira-nuevo-jugador-liceo-decision-federacion-beneficiado-/00031589124402936644754.htm|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|apelidos=Iglesias|nome=Ana}}</ref> Marcou 14 goles na liga [[Tempada 2020-2021 da OK Liga|2020/21]], na que o seu equipo acabou subcampión, e fixo tamén tres goles na [[Copa do Rei de hóckey a patíns|Copa do Rei]], un deles na final contra o [[Fútbol Club Barcelona (hóckey a patíns)|FC Barcelona]] en [[Estadio Municipal de Riazor|Riazor]], contribuíndo así de xeito importante a que o Liceo conquistase o título copeiro 17 anos despois.<ref>{{Cita novas|data=13 de xuño de 2021|título=O Liceo gaña a décima Copa do Rei|url=https://www.crtvg.es/informativos/o-liceo-gana-a-decima-copa-do-rei|data-acceso=18 de xuño de 2021}}</ref> En xuño de 2022 proclamouse de novo campión de liga, despois de rematar segundo na fase regular e vencer na final ao [[Reus Deportiu|Reus]] de forma contundente, en só 3 partidos.<ref>{{Cita novas|data=17 de xuño de 2022|título=¡El Deportivo Liceo, nuevo campeón de la Parlem OK Liga!|url=https://fep.es/website/14-14338-el-deportivo-liceo-nuevo-campeon-de-la-parlem-ok-liga.htm|data-acceso=10 d xullo de 2024|lingua=es}}</ref> Tras disputar unha nova final da Copa do Rei en 2023 en [[Calafell]], caendo ante o Barcelona, o Liceo atravesou unha tempada de transición na 2023/24, na que non conseguiu clasificarse para a Copa do Rei e só puido ser terceiro en liga. Con todo, Carballeira culminou un dos seus mellores anos a nivel individual, liderando o equipo xunto a [[Dava Torres]], e superou a súa marca goleadora (28 goles na liga regular e cinco nos play-offs). Foi elixido no cinco inicial da [[OK Liga]], canda a [[Sergi Fernández]], [[João Rodrigues]], [[Pau Bargalló]] e [[Jordi Bargalló i Poch|Jordi Bargalló]].<ref>{{Cita novas|data=9 de xullo de 2024|título=César Carballeira, en el cinco ideal de la temporada|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/o-noso-deporte/cesar-carballeira-cinco-ideal-temporada-4924068|data-acceso=10 de xullo de 2024|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Varela|nome=María}}</ref> === Selección española === Xogou en varias categorías inferiores da [[Selección de hóckey a patíns masculina de España|selección española]] e liderou en 2018 á selección sub-23 na súa conquista da [[Copa Latina (hóckey a patíns)|Copa Latina]] en Francia.<ref>{{Cita novas|data=2 de abril de 2018|título=España gana la Copa Latina con una gran actuación de los coruñeses César Carballeira e Ignacio Alabart|url=http://www.fgpatinaxe.gal/espana-gana-la-copa-latina-con-una-gran-actuacion-de-los-coruneses-cesar-carballeira-e-ignacio-alabart/|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es}}</ref> En 2019 debutou coa selección absoluta, coa que participou na [[Copa das Nacións de Montreux 2019|68ª Copa das Nacións]]. Debutou na derrota por 3-4 fronte á [[Selección de hóckey a patíns masculina de Angola|selección de Angola]].<ref>{{Cita novas|data=17 de abril de 2019|título=3-4: Ángola derrota a España en la Copa de Naciones|url=https://www.mundodeportivo.com/hockey-patines/20190417/461712337936/3-4-angola-derrota-a-espana-en-la-copa-de-naciones.html|data-acceso=13 de outubro de 2020|lingua=es|xornal=Mundo Deportivo}}</ref> No [[2021]] disputou o [[Campionato de Europa de hóckey a patíns masculino|Campionato de Europa]] en [[Parede, Portugal|Paredes]], marcando na final contra [[Selección de hóckey a patíns masculina de Francia|Francia]] o gol do empate que forzou a prórroga, na que España acabou proclamándose campioa.<ref>{{Cita novas|data=20 de novembro de 2021|título=España supera a Francia en la prórroga y revalida el título|url=https://www.dxtcampeon.com/texto-diario/mostrar/3313338/espana-francia-carballeira-grau-alabart-campeones|data-acceso=22 de novembro de 2021|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> Dous anos despois participou no seu segundo Europeo e tivo un destacado papel, proclamándose de novo campión continental tras vencer na final a [[Selección de hóckey a patíns masculina de Portugal|Portugal]].<ref>{{Cita novas|data=23 de xullo de 2023|título=España, con el gallego César Carballeira, campeona de Europa de hockey sobre patines por tercera edición consecutiva (4-2)|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/deportes/2023/07/22/espana-gallego-cesar-carballeira-campeona-europa-hockey-sobre-patines-tercera-edicion-consecutiva-4-2/00031690062943345354180.htm|data-acceso=23 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> En [[2024]] foi convocado por [[Guillem Cabestany]] para a disputa do [[Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns|Campionato do Mundo]] en [[Novara]]. Titular en todos os partidos, estreouse como goleador mundialista na ampla vitoria sobre [[Selección de hóckey a patíns masculina de Chile|Chile]] da segunda xornada (12-0), anotando dous tantos, e marcou tamén no seguinte partido ante [[Selección de hóckey a patíns masculina de Italia|Italia]].<ref>{{Cita novas|data=17 de setembro de 2024|título=0-12: España se luce y acribilla a Chile en el Mundial masculino|url=https://www.mundodeportivo.com/hockey-patines/20240917/1002317383/0-12-espana-luce-acribilla-chile.html|data-acceso=23 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[Mundo Deportivo]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=9 de setembro de 2024|título=3-4: España vence a Italia y entra en cuartos del Mundial como primera de grupo|url=https://www.mundodeportivo.com/hockey-patines/20240918/1002318182/4-3-espana-sofoca-resistencia-italia-termina-primera-grupo.html|data-acceso=23 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[Mundo Deportivo]]}}</ref> Tras eliminar a [[Selección de hóckey a patíns masculina de Suíza|Suíza]] en cuartos de final e a Portugal nas semifinais, saíu tamén no cinco inicial na final ante a vixente campioa, a [[Selección de hóckey a patíns masculina da Arxentina|Arxentina]], e aos 30 segundos de comezar o partido, marcou o primeiro gol para o combinado español, contribuíndo ao triunfo final por 2-1.<ref>{{Cita novas|data=22 de setembro de 2024|título=Carballeira y Alabart se proclaman campeones del mundo con España y completan el triplete coruñés en Novara|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/o-noso-deporte/carballeira-alabart-proclaman-campeones-mundo-espana-completan-triplete-corunes-novara-5005785|data-acceso=23 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Varela|nome=María}}</ref> En 2025 xogou o seu terceiro Campionato de Europa, acabando na cuarta posición final, mentres que ao ano seguinte participou na [[Copa das Nacións de Montreux|Copa das Nacións]], obtendo idéntico resultado.<ref>{{Cita novas|data=5 de abril de 2026|título=Las paradas de Pedro Henriques dejan sin medalla a la España de César Carballeira y Blai Roca (3-2)|url=https://dxtcampeon.elidealgallego.com/liceo/2026-04-05/las-paradas-de-pedro-henriques-dejan-sin-medalla-a-la-espana-de-cesar-carballeira-y-blai-roca-3-847201.html|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> == Palmarés == === HC Liceo === * '''[[OK Liga]] (2):''' [[Tempada 2012-2013 da OK Liga|2012-13]], [[Tempada 2021-2022 da OK Liga|2021-22]]. *'''[[Copa do Rei de hóckey a patíns|Copa do Rei]] (2):''' [[Copa do Rei 2021 de hóckey a patíns|2021]], [[Copa do Rei 2026 de hóckey a patíns|2026]]. * '''[[Supercopa de España de hóckey a patíns|Supercopa de España]] (2):''' 2016-17, 2021-22. * '''[[Copa Continental de hóckey a patíns|Copa Continental]] (1):''' 2011-12. * '''[[Copa Intercontinental de hóckey a patíns|Copa Intercontinental]] (1):''' 2012. === Reus Deportiu === * '''[[Supercopa de España de hóckey a patíns|Supercopa de España]] (1):''' 2019-20. === Selección española === *'''[[Campionato do Mundo "A" de hóckey a patíns|Campionato do Mundo]] (1):''' 2024. *'''[[Campionato de Europa de hóckey a patíns masculino|Campionato de Europa]] (2):''' 2021, 2023. *'''[[Copa Latina (hóckey a patíns)|Copa Latina]] (1):''' 2018. == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Portal|Hóckey a patíns}} === Ligazóns externas === * [https://www.ceroacero.es/player.php?id=629891 Datos do xogador en ceroacero.es] {{HC Liceo na tempada 2021/22}} {{Xogadores do HC Liceo}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Carballeira Domínguez, Cesar}} [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Xogadores de hóckey a patíns de Galicia]] [[Categoría:Xogadores do H.C. Liceo]] ltnw35ljepoxie0ab52ne1t551ipe2x 0 513774 7351184 7172791 2026-04-08T05:21:28Z Psubhashish 33431 vídeo + 7351184 wikitext text/x-wiki {{Lingua}} [[File:OpenSpeaks-juy-Juray-Dinabandhu Gamango-OG-Social Impact of Aadhaar.webm|thumb|Un falante de Juray, unha lingua Munda, está a falar sobre a identificación biométrica de India]] As '''linguas munda''' forman unha rama de [[linguas austroasiáticas]].<ref>Jenny, Mathias; Paul Sidwell (eds). 2015. ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill.</ref> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * Jenny, Mathias; Paul Sidwell (eds). 2015. ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill. {{Linguas austroasiáticas}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Munda}} [[Categoría:Linguas munda]] n7px0u6xx4aokwzhds7zdt4kiu0jq8p 0 520321 7351080 7129193 2026-04-07T19:44:46Z HombreDHojalata 5863 {{Control de autoridades}} 7351080 wikitext text/x-wiki {{Organización|pé=O edificio da fábrica en Ängelholm, Suecia.}} '''Koenigsegg Automotive AB''' é un fabricante de [[Automóbil deportivo|automóbiles deportivos]] de alto rendemento, con sede en [[Ängelholm]], [[Condado de Skåne]], Suecia. ==Empresa== A compañía fundouse en 1994 en Suecia por [[Christian von Koenigsegg]], coa intención de producir un coche deportivo "de clase mundial". Moitos anos de desenvolvemento e probas levaron ao [[Koenigsegg CC8S | CC8S]], o primeiro coche de produción legal de rúa da compañía que se presentou en 2002. <ref name="Forbes1">{{cite news |url=https://www.forbes.com/2009/03/26/most-beautiful-cars-lifestyle-vehicles-collector-cars_slide_7.html?thisSpeed=15000 |title=World's Most Beautiful Cars |last=Elliott |first=Hannah |work=[[Forbes]] |date=2009-03-26 |access-date=2014-02-27}}</ref> En 2006, Koenigsegg iniciou a produción do [[Koenigsegg CCX | CCX]], que utiliza un motor creado na casa especialmente para o coche. O obxectivo era desenvolver un coche homologado para o seu uso en todo o mundo, particularmente nos [[Estados Unidos]] cuxas estritas regulacións non permitían a importación de modelos anteriores de Koenigsegg. En marzo de 2009, ''[[Forbes]]'' incluíu o CCXR como un dos "coches máis fermosos do mundo".<ref name="Forbes1"/> En decembro de 2010, o [[Koenigsegg Agera | Agera]] gañou o premio [[BBC]] Top Gear Hypercar of the Year.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/pressoffice/bbcworldwide/worldwidestories/pressreleases/2010/12_december/tg_magazine_awards.shtml|title=BBC - Press Office - Citroen DS3 is top car in TopGear Magazine Awards 2010|website=www.bbc.co.uk|language=en-GB|access-date=2018-12-22}}</ref> Ademais de desenvolver, fabricar e vender a liña Koenigsegg de coches deportivos, Koenigsegg tamén participa en programas de desenvolvemento de "tecnoloxía verde" que comezaron co coche deportivo [[Koenigsegg CCX # CCXR | CCXR]] ("Flower Power") [[Vehículo de combustible flexible| flex-fuel]] e continuando polo presente co [[Koenigsegg Jesko | Jesko]]. Koenigsegg tamén está activo en programas de desenvolvemento de sistemas de coches eléctricos enchufables e tecnoloxías de nova xeración de [[motor alternativo]]. Koenigsegg tamén desenvolveu un [[motor de pistón sen cámara]] que atopou a súa primeira aplicación no [[Koenigsegg Gemera | Gemera]], que se presentou no 2020.<ref>{{cite journal |url=http://www.roadandtrack.com/new-cars/car-technology/videos/a31223/how-camless-engine-works/ |title=Here's How the Camless Engine of the Future Works |first=Collin |last=Woodard |journal=[[Car & Driver]]|date=2016-10-19 |access-date=2017-02-23}}</ref> Koenigsegg desenvolve e produce na casa a maioría dos principais sistemas, subsistemas e compoñentes necesarios para os seus automóbiles en lugar de depender de subcontratistas.<ref name=Nordic9>{{cite web |url=http://nordic9.com/companies/koenigsegg-company6459843067/ |title=Koenigsegg (company) |work=Nordic 9 |access-date=2017-06-27}}</ref> En xaneiro de 2019, Koenigsegg vendeu unha participación do 20% da compañía ao fabricante sueco de vehículos eléctricos (Egstrand & Lundgren), [[National Electric Vehicle Sweden | National Electric Vehicle Sweden (NEVS)]], por 171 millóns de dólares.<ref>{{cite news |url=https://www.roadandtrack.com/new-cars/a26077369/koenigsegg-sells-stake-to-nevs-evergrande-group/ |title=Koenigsegg vende unha participación do 20% á empresa propietaria dos activos de Saab |first=Máté |last=Petrány |work=Road And Track |location=US |date=2019-01-29 |access-date=2019-03-17}}</ref> == Historia == === Prototipos e produción === [[Ficheiro: Koenigsegg side.jpg | thumb | O prototipo Koenigsegg CC que se converteu na base para futuros modelos da compañía]] O deseño inicial do [[Koenigsegg CC | CC]] ideado por Christian von Koenigsegg. O deseñador industrial David Crafoord realizou os bosquexos como modelo a escala 1:5. Máis tarde este modelo ampliouse para crear a base para o prototipo inicial Koenigsegg que rematou en 1996. Durante os anos seguintes, o prototipo pasou por probas extensas e construíronse varios prototipos novos. Os prototipos usaban inicialmente un motor Audi V8 pero despois do fracaso do contrato de subministración do motor, o seguinte candidato foi o motor de carreiras [[Motor de 12 cilindros en liña | 12 en liña]] desenvolvido por [[Motori Moderni]] para o equipo de Fórmula 1 [[Enzo Coloni Racing Car Systems # Coloni-Subaru (1990) | Scuderia Coloni]], no que este motor corría baixo a insignia [[Subaru]] na [[Campionato Mundial de Fórmula 1 de 1990 | tempada 1990]]. Estes motores [[Subaru 1235]] compráronse e modificáronse para usalos no CC; este acordo fallou cando morreu o fundador de Motori Moderni, o que fixo que a empresa fose á bancarrota.<ref>{{Cita web|last=DRIVETRIBE|title=How Koenigsegg nearly used a Subaru F1 engine in its supercars|date=2019-06-26|url=https://www.youtube.com/watch?v=tM_-u209ybs|access-date=2019-06-27}}</ref><ref>{{cite web |title=AMA1 With CvK - Early Years and Process |url=https://www.koenigsegg.com/ama1-with-cvk-early-years-and-process/ |website=Koenigsegg |access-date=2019-07-01 |date=2015-08-10 |data-arquivo=10 de agosto de 2020 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200810192822/https://www.koenigsegg.com/ama1-with-cvk-early-years-and-process/ |url-morta=yes }}</ref> Finalmente, Koenigsegg desenvolveu o seu propio motor baseado na arquitectura Ford Modular que se usou nos seus primeiros coches deportivos. Máis tarde, Koenigsegg desenvolveu os seus propios motores desde cero, incluíndo sistemas de control e transmisións, o que é moi infrecuente para un produtor de vehículos deportivos de pequeno tamaño. === Historia da fábrica === Christian von Koenigsegg tivo a idea de construír o seu propio coche despois de ver a película noruega de [[stop motion]] animada ''[[Pinchcliffe Grand Prix]]'' na súa mocidade.<ref name="Nettavisen1">{{cite news |first=Jon Einar |last=Kolberg |url=http://www.nettavisen.no/bil/article515400.ece |title=Superbilen Koenigsegg blir norsk |trans-title=Supercar Koenigsegg becomes Norwegian |publisher=Nettavisen.no |language=no |date=2005-12-16 |access-date=2009-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081120225345/http://www.nettavisen.no/bil/article515400.ece |archive-date=2008-11-20 }}</ref> Deu os seus primeiros pasos no mundo dos negocios aos 20 anos dirixindo unha empresa comercial chamada ''Alpraaz'' en [[Estocolmo]], Suecia. Alpraaz exportaba alimentos desde Europa ao mundo en desenvolvemento. O éxito desta empresa deulle a von Koenigsegg a situación económica necesaria para iniciar a súa carreira como fabricante de automóbiles. Inicialmente, Koenigsegg Automotive tivo a súa sede en [[Olofström]]. En 1997, a empresa necesitaba instalacións de produción máis grandes e mudouse a unha granxa, ás aforas de Ängelholm. O 22 de febreiro de 2003, unha das instalacións de produción incendiouse e resultou gravemente danada. Koenigsegg adquiriu entón un aeródromo abandonado para usalo como o seu novo edificio de fábrica e a finais de 2003, un dos dous grandes hangares de avións de combate e un edificio de oficinas convertéronse nunha fábrica de automóbiles. Desde entón, a compañía está situada preto do aeroporto de Ängelholm aínda activo, os clientes poden chegar en avión privado ás proximidades. Koenigsegg controla e usa a antiga pista militar para percorridos de vehículos de produción e probas de alta velocidade. A insignia de Koenigsegg deseñouna en 1994 Jacob Låftman, baseada no escudo heráldico da familia Koenigsegg. A insignia foi o escudo da familia desde o século XII, cando un membro da familia foi nomeado cabaleiro polo [[Sacro Imperio Romano Xermánico]]. === Insignia fantasma === Despois de trasladarse ao aeródromo abandonado, que no seu día albergou ao escuadrón "Johan Röd" da forza aérea sueca, Koenigsegg adoptou a "insignia pantasma" que o escuadrón tiña nos seus avións, que eran [[Saab 37 Viggen | Saab AJS37 Viggens]] o escuadrón tamén utilizou a frase inglesa "The show must go on" (o espectáculo debe continuar) nos seus avións como homenaxe á escuadra. A insignia vese nos modelos construídos na fábrica que se converteu do seu hangar. === Intento de compra de Saab === O 12 de xuño de 2009, os medios informaron de que Koenigsegg Group, composto por Koenigsegg Automotive AB, Christian von Koenigsegg, Bård Eker e un grupo de investidores liderados por Mark Bishop asinaran unha [[carta de intencións]] con [[Saab Automobile | Saab ]] para facerse cargo da marca de [[General Motors]]. General Motors confirmou o 16 de xuño que elixiran a Koenigsegg Group como o comprador de Saab Automobile.<ref name="Forbes2">{{cite news |url=https://www.forbes.com/2009/06/16/saab-koenigsegg-update-markets-equity-autos.html |title=Koenigsegg Offers Saab Salvation |work=Forbes.com |date=2009-06-16 |access-date=2009-06-16 |first=Vidya |last=Ram}}</ref> O acordo, que pecharíase o 30 de setembro de 2009, incluía 600 millóns de dólarea en financiamento do [[Banco Europeo de Investimentos]], garantido polo goberno sueco. En comparación, en 2008 Koenigsegg, con 45 empregados, produciu 18 coches a un prezo medio de 1 millón de dólares cada un, Saab empregaba 3.400 traballadores e fabricou máis de 93.000 coches.<ref name="DieWelt1">{{cite news |url=https://www.welt.de/international/article3940190/General-Motors-sells-Saab-to-Koenigsegg.html |title=Sweden: General Motors Sells Saab to Koenigsegg |first1=Veronica |last1=Ek |first2=Sven |last2=Nordenstam |newspaper=Die Welt |date=2009-06-17 |access-date=2014-02-27}}</ref> General Motors anunciou o 18 de agosto que o acordo estaba asinado, aínda que certos detalles de financiamento aínda estaban por completar. O 9 de setembro de 2009, Koenigsegg anunciou que [[BAIC]] ía unirse como parte minoritaria en Koenigsegg.<ref name="CisionWire1">{{cite press release |url=http://news.cision.com/koenigsegg-group-ab/r/koenigsegg-group-ab-signs-mou-with-beijing-automotive-industry-holdings-co--ltd--baic--regarding-saab-automobile-ab,c445878 |title=Koenigsegg Group AB signs MOU with Beijing Automotive Industry Holdings Co. Ltd (BAIC) regarding SAAB Automobile AB - Koenigsegg Group AB |via=Cision Wire |date=2009-09-09 |access-date=2016-10-27}}</ref> En novembro de 2009, Koenigsegg decidiu non finalizar a compra de Saab e, polo tanto, abandonou as negociacións. A incerteza temporal da finalización da toma de posesión foi a razón pola que Koenigsegg declarou que abandonou o acordo.<ref name="Yahoo1">{{cita web|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20091124/ap_on_bi_ge/us_gm_saab|title=Saab future unclear as sale to Swedish firm fails|access-date=2009-11-24|publisher=Associated Press|first1=Tom|last1=Krisher|first2=Dee-Ann|last2=Durbin|work=Yahoo News}}</ref> == Modelos == [[Ficheiro:Koenigsegg One-1 (20671177210).jpg | thumb | [[Koenigsegg Agera | Koenigsegg One: 1]] (especificación dos Estados Unidos)]] Un prototipo [[Koenigsegg CC]] publicitouse por primeira vez en 1996, mentres que o prototipo de produción completo de [[fibra de carbono]] con pintura branca foi finalmente presentado no Salón do Automóbil de París do 2000. O primeiro cliente recibiu un [[Koenigsegg CC8S|CC8S]] vermello en 2002 no [[Salón do Automóbil de Xenebra]] e construíronse catro coches máis ese ano. Koenigsegg estableceuse en Asia máis tarde ese mesmo ano cunha estrea no Salón do Automóbil de Seúl. En 2004, o novo [[Koenigsegg CCR | CCR]], que era basicamente unha variante de alto rendemento do CC8S, presentouse no Salón do Automóbil de Xenebra, só producíronse 14. En 2006, Koenigsegg presentou o CCX, un novo modelo que se desenvolveu co fin de cumprir as normativas mundiais de uso en estrada. Isto significou que o coche tivo que desenvolver un amplo desenvolvemento para cumprir os máis recentes e máis estritos estándares de seguridade e emisións que demandaban as autoridades mundiais. Koenigsegg tivo que, por exemplo, desenvolver os seus propios motores e outras tecnoloxías relacionadas. Ademais, Koenigsegg é o único fabricante de vehículos deportivos de baixo volume en superar as novas probas de impacto peonís europeas. Xusto despois de que Koenigsegg superase esta proba, os fabricantes de baixo volume consideraron que o requisito era demasiado complicado, polo que agora non é necesario cumprir estas normativas se o volume de produción dun modelo determinado é inferior a 10.000 coches anuais. En 2007, Koenigsegg estreou o CCXR, unha versión [[biocombustible]] / [[vehículo de combustible flexible | flex-fuel]] do CCX. O coche ten un motor modificado, un sistema de combustible e un sistema de xestión do motor que permiten que o coche funcione con gasolina ou etanol normais e con calquera mestura entre estes dous combustibles. O etanol ten un índice de [[octano|octanaxe]] maior en comparación co combustible normal e ten un efecto de refrixeración interno na cámara de combustión, o que permite un maior rendemento. En 2009, Koenigsegg publicou información sobre un coche de edición especial chamado [[Koenigsegg Trevita | ''Trevita '']], estaba previsto fabricar tres pero só rematáronse dous debido a problemas técnicos. O ''Trevita'', que se traduce ao inglés como "tres brancos", ten unha carrozaría feita enteiramente co material exclusivo de Koenigsegg composto por fibra de carbono revestida de diamantes. O ''Trevita'' baséase no CCXR e, polo tanto, ten unha potencia de saída de 1,032 PS (759 kW; 1,018 hp) cando funciona con biocombustible.<ref name="Automoblog1">{{cita web|url=http://www.automoblog.net/2009/09/12/koenigsegg-trevita/|title=Koenigsegg Trevita - The Shimmering Diamond|publisher=Automoblog.net|date=2009-09-12|data-acceso=09 de marzo de 2021|data-arquivo=13 de novembro de 2010|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20101113154058/http://www.automoblog.net/2009/09/12/koenigsegg-trevita/|url-morta=yes}}</ref> {{Listen |filename =Koenigsegg Agera.ogg |title = Son do Koenigsegg Agera |description = O [[Koenigsegg Agera]] no [[Goodwood Festival of Speed]] de 2010 |type =sound |style =float:right;clear:none }} En 2010 Koenigsegg publicou información no Salón do Automóbil de Xenebra 2010 sobre un novo modelo chamado Agera, que se traduce ao galego como "Actuar/actúa". O Agera conta cun motor V8 de 5.0 litros desenvolvido por Koenigsegg xunto con turbocompresores de xeometría turbo variable cunha potencia de 973 PS (716 kW; 960 hp), acoplado a unha transmisión de dobre embrague de 7 velocidades recentemente desenvolvida. O deseño do Agera segue unha liñaxe clara dos anteriores coches deportivos Koenigsegg, pero engade moitas novas características especiais, como unha vía dianteira máis ancha, novas características de estilo e aerodinámica e un novo interior, incluíndo unha nova técnica de iluminación chamada "Luz pantasma" polo fabricante que consiste en furados microscópicos para ocultar a iluminación interior ata que se acende, que logo brilla a través do que parece ser aluminio sólido.<ref>{{cite web| url=http://www.automoblog.net/2010/03/03/koenigsegg-agera-unleased-at-geneva/| title=Koenigsegg Agera Unleashed at Geneva| publisher=Automoblog.net| date=2010-03-04| data-acceso=09 de marzo de 2021| data-arquivo=04 de xuño de 2019| url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190604072455/https://www.automoblog.net/2010/03/03/koenigsegg-agera-unleased-at-geneva/| url-morta=yes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koenigsegg.com/wp-content/uploads/Koenigsegg2012.pdf |title=Spirit of performance |publisher=koenigsegg.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710042732/http://www.koenigsegg.com/wp-content/uploads/Koenigsegg2012.pdf |archive-date=10 de xullo de 2012 |data-acceso=09 de marzo de 2021 |url-morta=yes }}</ref> A produción do Agera rematou en xullo de 2018 despois de estar en produción durante oito anos cando dous dos tres coches da edición final foron presentados aos seus clientes. No Salón do Automóbil de Xenebra de 2015, Koenigsegg presentou un novo modelo chamado [[Koenigsegg Regera | ''Regera'']], que se traduce ao galego como "reinar" ou "reinado". O Regera utiliza a transmisión Koenigsegg Direct Drive (KDD). Por debaixo de 48 km/h, a forza motriz é de dous motores eléctricos nas rodas traseiras e o motor de combustión interna (ICE) está desconectado. Por arriba dos 48 km/h, o ICE conéctase por unha transmisión de relación fixa sen caixa de cambios, vector de par mediante os motores eléctricos mencionados anteriormente e aumentado por un terceiro motor eléctrico conectado ao eixe de transmisión.<ref>{{Cite web|url=https://autoweek.com/article/geneva-motor-show/transmission-less-koenigsegg-regera-revealed-geneva-motor-show|title=Transmission-less Koenigsegg Regera revealed at Geneva motor show|website=Autoweek|access-date=2018-12-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.carmagazine.co.uk/car-news/motor-shows-events/geneva/2015/koenigsegg-agera-rs-and-regera-the-power-madness-continues/|title=Koenigsegg Agera RS and Regera – the power madness continues|website=CAR Magazine|language=en|access-date=2018-12-22}}</ref> Koenigsegg baseou inicialmente o seu motor nun bloque de motor V8 de Ford Racing. Estes motores propulsaron o funcionamento inicial dos coches con nome CC. O bloque para o 4.8 L (4,800 cc) V8 no CCX (Competition Coupe Ten, para celebrar os dez anos da compañía) foi lanzado para Koenigsegg por Grainger & Worrall do Reino Unido que tamén lanzou o bloque para o motor de 5.0 litros do Agera.<ref name="BS Motoring">{{cite web |last1=Chaterji |first1=Pablo |title=Two words: Koenigsegg driven. Grainger and Worrall also cast the block for the Bugatti Veyron. |url=http://www.bsmotoring.com/news/two-words-koenigsegg-driven-/135/1 |work=Business Standard Motoring |date=2007-04-16 |access-date=2014-07-04 |ref=BS Motoring |data-arquivo=14 de xullo de 2014 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20140714183427/http://www.bsmotoring.com/news/two-words-koenigsegg-driven-/135/1 |url-morta=yes }}</ref> [[Ficheiro:Koenigsegg Jesko Genf 2019 1Y7A5887.jpg|thumb|Koenigsegg Jesko]] A finais de 2018, Koenigsegg mostrou aos clientes potenciais de Australia a substitución do Agera vía VR. A compañía lanzou esbozos teaser ao mesmo tempo. Inicialmente, se rumoreaba que o modelo se chamaría "Ragnarok", pero a presentación pública do coche no Salón do Automóbil de Xenebra de 2019 e revelou que o nome era Jesko, polo nome do pai do fundador Jesko Von Koenigsegg. O Jesko utiliza un desenvolvemento do motor V8 de 5,0 litros usado no Agera que ten unha potencia de 1.298 CV (955 kW; 1.280 CV) con gasolina normal e unha potencia de 1.625 CV (1.195 kW; 1.603 CV) e 1.500 N⋅m (1.106 lb (ft) de par a 5.100 rpm con biocombustible E85.<ref>{{cite web |title=Koenigsegg Jesko |url=https://www.koenigsegg.com/car/jesko/ |data-acceso=09 de marzo de 2021 |data-arquivo=06 de marzo de 2019 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190306044351/https://www.koenigsegg.com/car/jesko/ |url-morta=yes }}</ref> O motor está acoplado a unha transmisión de varios embragues de 9 velocidades que ten sete embragues chamada "transmisión de velocidade lixeira" (LST) polo fabricante. A idea desta transmisión é ter tempos de cambio máis rápidos. O coche presentará unha variante de alta carga aerodinámica orientado aos circuítos ou con baixa carga aerodinámica, a variante Absolut, de alta velocidade. O 3 de marzo de 2020 presentouse o Gemera nunha transmisión en liña. Está previsto que se presente ao público en 2022. Haberá unha produción limitada de 300 unidades. Este será o primeiro vehículo de catro prazas de Koenigsegg. O vehículo funciona cun pequeno motor chamado Tiny Friendly Giant (TFG). O coche tamén conta con portas de acción automáticas de sincronización trenzada Koenigsegg (KATSAD).<ref>{{Cite web|title=The Gemera|url=https://www.koenigsegg.com/gemera/|access-date=2020-11-13|website=Koenigsegg|language=en-US|data-arquivo=20 de abril de 2020|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200420105317/https://www.koenigsegg.com/gemera/|url-morta=yes}}</ref> === Lista de modelos === * [[Koenigsegg CC]] (1994) 1 prototipo<ref>{{cite web |url= http://koenigsegg.com/cc-prototype/ |title= CC Prototype |publisher= Koenigsegg |access-date= 2015-07-14 |data-arquivo= 28 de marzo de 2016 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20160328190100/http://koenigsegg.com/cc-prototype/ |url-morta= yes }}</ref> * [[Koenigsegg CC8S]] (2002–2003) 6 unidades (2 co volante á dereita) – 0–100&nbsp;km/h menos de 3.5 sec. Velocidade máxima 390&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |url= http://www.koenigsegg.com/models/cc8s/ |title= CC8S |publisher= Koenigsegg |access-date= 2015-07-14 |data-arquivo= 17 de febreiro de 2015 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20150217153552/http://www.koenigsegg.com/models/cc8s/ |url-morta= yes }}</ref> * [[Koenigsegg CCR]] (2004–2006) 14 unidades – 0–100&nbsp;km/h 3.2 sec. Velocidade máxima 395 km/h (anunciada), 387´866 km/h (testado)<ref>{{cite web|url=http://www.koenigsegg.com/models/ccr/|title=CCR|publisher=Koenigsegg|access-date=2015-07-14|data-arquivo=15 de febreiro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150215070929/http://www.koenigsegg.com/models/ccr/|url-morta=yes}}</ref> * [[Koenigsegg CCX]] (2006–2010) 29 unidades – 0–100&nbsp;km/h 3.2 sec. Velodidade máxima 395 km/h (anunciada)<ref name= scm>{{cite journal|last= Osborne|first= Donald|title= 2008 Koenigsegg CCX |journal=[[Sports Car Market]]|date=February 2013 |volume= 25 |issue= 2 |pages=48–49}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.koenigsegg.com/models/ccx/|title=CCX|publisher=Koenigsegg|access-date=2015-07-14|data-arquivo=07 de febreiro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150207094740/http://www.koenigsegg.com/models/ccx/|url-morta=yes}}</ref> ** [[Koenigsegg CCGT]] (2007) Só 1 unidade desenvolvida co único proposito de competir no campionato [[FIA GT1 World Championship|GT1]] da FIA<ref>{{cite web|url=http://www.koenigsegg.com/models/ccgt/|title=CCGT|publisher=Koenigsegg|access-date=2015-07-14|data-arquivo=21 de febreiro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150221152749/http://www.koenigsegg.com/models/ccgt/|url-morta=yes}}</ref> ** [[Koenigsegg CCXR]] (2007–2009) 9 unidades – 0–100&nbsp;km/h 3.1 sec. Velocidade máxima 401 km/h (anunciada)<ref>{{cite web|url=http://www.koenigsegg.com/models/ccxr/|title=CCXR|publisher=Koenigsegg|access-date=2015-07-14|data-arquivo=21 de febreiro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150221152822/http://www.koenigsegg.com/models/ccxr/|url-morta=yes}}</ref> ** [[Koenigsegg CCX Edition]] (2008) 2 unidades<ref>{{cite web|url=http://www.koenigsegg.com/models/ccx-edition/|title=CCX Edition|publisher=Koenigsegg|access-date=2015-07-14|data-arquivo=14 de febreiro de 2015|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150214022207/http://www.koenigsegg.com/models/ccx-edition/|url-morta=yes}}</ref> – 0–100&nbsp;km/h 3.0 sec. Velocidade máxima 401 km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=CCX Edition |url=https://www.koenigsegg.com/car/ccx-edition/#performance |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=17 de maio de 2021 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210517040033/https://www.koenigsegg.com/car/ccx-edition/#performance |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg CCXR Edition]] (2008) 4 unidades<ref>{{cite web |url= http://www.koenigsegg.com/models/ccxr-edition/ |title= CCXR Edition |publisher= Koenigsegg |access-date= 2015-07-14 |data-arquivo= 12 de febreiro de 2015 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20150212085413/http://www.koenigsegg.com/models/ccxr-edition/ |url-morta= yes }}</ref> – 0–100&nbsp;km/h 2.9 sec. Velocidade máxima 401 km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=CCXR Edition |url=https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-edition/#performance |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=12 de febreiro de 2015 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20150212085413/http://www.koenigsegg.com/models/ccxr-edition/#performance |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg CCXR Special Edition]] (2008–2009) 2 unidades<ref>{{cite web|url= http://www.koenigsegg.com/models/ccxr-special-edition/|title= CCXR Special Edition|publisher= Koenigsegg|access-date= 2015-07-14|data-arquivo= 26 de febreiro de 2015|url-arquivo= https://web.archive.org/web/20150226152903/http://www.koenigsegg.com/models/ccxr-special-edition/|url-morta= yes}}</ref> – 0–100&nbsp;km/h 2.9 sec. Velocidade máxima 401 km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=CCXR Special Edition |url=https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-special-edition/#performance |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=16 de abril de 2019 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190416162209/https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-special-edition/#performance |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg Trevita]] (2008–2009) 2 unidades<ref>{{cite web |title=CCXR Trevita |url=https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-trevita/ |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=06 de xullo de 2019 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190706023813/https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-trevita/ |url-morta=yes }}</ref> – 0–100&nbsp;km/h 2.9 sec. Velocidade máxima 410 km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=CCXR Trevita |url=https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-trevita/#performance |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=06 de xullo de 2019 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190706023813/https://www.koenigsegg.com/car/ccxr-trevita/#performance |url-morta=yes }}</ref> * [[Koenigsegg Quant]] (2009) Solar Concept<ref>{{cite web|url= http://www.autoblog.com/2009/03/04/geneva-2009-nlv-quant-by-koenigsegg/ |title= Geneva 2009: NLV Quant by Koenigsegg| first =Sam | last = Abuelsamid |work= Autoblog|access-date=2015-07-14}}</ref> * [[Koenigsegg Agera]] (2011) 7 unidadess – 0–100&nbsp;km/h 3.0 sec. Velocidade máxima 420&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=Agera |url=https://www.koenigsegg.com/car/agera/#wheels-and-tires |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=31 de xaneiro de 2020 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200131080503/https://www.koenigsegg.com/car/agera/#wheels-and-tires |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg Agera R]] (2011–2014) 18 unidades – 0–100&nbsp;km/h 2.8 sec, 0–200&nbsp;km/h 7.8 sec. Velocidade máxima 420&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=Agera R |url=https://www.koenigsegg.com/car/agera-r/#wheels-and-tires |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=23 de xaneiro de 2020 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20200123132241/https://www.koenigsegg.com/car/agera-r/#wheels-and-tires |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg Agera S]] (2013–2014) 5 unidades – 0–100&nbsp;km/h 2.9 sec, 0–200&nbsp;km/h 7.9 sec. Velocidade máxima 420&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=Agera S |url=https://www.koenigsegg.com/car/agera-s/#wheels-and-tires |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=15 de xuño de 2021 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20210615133933/https://www.koenigsegg.com/car/agera-s/#wheels-and-tires |url-morta=yes }}</ref> ** [[Koenigsegg One:1]] (2014–2015) 6 unidades + 1 prototipo – 0–400&nbsp;km/h 20 sec. Velocidade máxíma 440&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=One:1 |url=https://www.koenigsegg.com/car/one1/#wheels-and-tires |website=koenigsegg.com |data-acceso=08 de marzo de 2021 |data-arquivo=03 de setembro de 2019 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20190903223213/https://www.koenigsegg.com/car/one1/#wheels-and-tires |url-morta=yes }}</ref><ref>{{cite web |url= http://quatrorodas.abril.com.br/noticias/fabricantes/koenigsegg-one-1-tera-relacao-peso-potencia-igual-723385.shtml |title= Koenigsegg One:1 terá relação peso/potência igual a um |trans-title= Königsegg One:1 will have weight/power ratio 1 |language= pt |date= 2012-11-26 |work= Quatro Rodas |publisher= Abril |access-date= 2015-07-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150715093518/http://quatrorodas.abril.com.br/noticias/fabricantes/koenigsegg-one-1-tera-relacao-peso-potencia-igual-723385.shtml |archive-date= 15 de xullo de 2015 |url-morta= yes }}</ref><ref>{{cite web |url= http://caranddriverbrasil.uol.com.br/noticias/pre-estreia/koenigsegg-one1-vai-parar-na-internet/3661 |language= pt |title= Koenigsegg One:1 vai parar na Internet |trans-title= Königsegg One:1 appears on the Internet |publisher= UoL |access-date= 2015-07-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150610004201/http://caranddriverbrasil.uol.com.br/noticias/pre-estreia/koenigsegg-one1-vai-parar-na-internet/3661 |archive-date= 10 de xuño de 2015 |url-morta= yes }}</ref><ref>{{cite web |url= http://koenigsegg.com/one1/ |title= One:1 |publisher= Koenigsegg |access-date= 2015-07-14 |data-arquivo= 16 de xaneiro de 2017 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20170116101117/http://koenigsegg.com/one1/ |url-morta= yes }}</ref> ** [[Koenigsegg Agera RS]] (2015–2018) 25 unidades, incluídos 3 Agera RSR para o mercado xaponés. Velocidade máxima 457´94 km/h (testada)<ref name=Koenigsegg277>{{cite press release |url=http://www.koenigsegg.com/koenigsegg-agera-rs-achieves-multiple-production-car-world-speed-records/ |title=Koenigsegg Agera RS Achieves Multiple Production Car World Speed Records |publisher=Koenigsegg |date=2017-11-07 |access-date=2017-11-17 |data-arquivo=16 de novembro de 2017 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20171116155746/http://www.koenigsegg.com/koenigsegg-agera-rs-achieves-multiple-production-car-world-speed-records/ |url-morta=yes }}</ref><ref name=RoadTrack-2017-11-05>{{cite news |url=http://www.roadandtrack.com/car-culture/a13301712/koenigsegg-agera-rs-speed-record/ |title=Koenigsegg Agera RS is the world's fastest car |first=Travis |last=Okulski |work=Road and Track |date=2017-11-05 |access-date=2017-11-05}}</ref> ** [[Koenigsegg Agera RSN]] (2016) Unha variante única de do Agera RS ** [[Koenigsegg Agera Final]] (2016–2018) 3 unidades<ref>{{cite news |url=http://www.car-revs-daily.com/2016/02/29/geneva-debuts-2016-koenigsegg-agera-rs-and-agera-finale |title=Geneva Debuts – 2016 Koenigsegg Agera RS and Agera Finale |first=Tom |last=Burkart |work=Car-Revs-Daily |date=2016-02-29 |access-date=2016-03-02 |data-arquivo=06 de marzo de 2016 |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160306201427/http://www.car-revs-daily.com/2016/02/29/geneva-debuts-2016-koenigsegg-agera-rs-and-agera-finale |url-morta=yes }}</ref><ref>{{cite press release |url= http://koenigsegg.com/koenigsegg-presents-agera-rs-production-regera-and-agera-final-at-geneva-2016/ |title= Koenigsegg Presents Production Spec Regera, 'Agera Final' and Agera RS at Geneva 2016 |publisher= Koenigsegg |date= 2016-02-29 |access-date= 2016-03-02 |data-arquivo= 06 de marzo de 2016 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20160306155010/http://koenigsegg.com/koenigsegg-presents-agera-rs-production-regera-and-agera-final-at-geneva-2016/ |url-morta= yes }}</ref> * [[Koenigsegg Regera]] (2016–presente) planeadas 80 unidades – 0–100&nbsp;km/h 2.8 sec. Velocidade máxima 410&nbsp;km/h (anunciada)<ref>{{cite web |url= http://koenigsegg.com/regera/ |title= Regera |publisher= Koenigsegg |access-date= 2015-07-14 |data-arquivo= 20 de outubro de 2016 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20161020074346/http://koenigsegg.com/regera/ |url-morta= yes }}</ref> * [[Koenigsegg Jesko]] (2021–) planeadas 125 unidades (Os compradores teñen a opción de escoller entre o Jesko orientado á circuíto ou o Jesko Absolut). A velocidade máxima aínda está por revelar. ** [[Koenigsegg Jesko Absolut]] (2021–) Velocidade máxima 500 km/h (anunciada)<ref>{{cite web |title=The new Jesko Absolut is the fastest ever Koenigsegg |url=https://www.topgear.com/car-news/geneva-motor-show-2020/new-jesko-absolut-fastest-ever-koenigsegg |website=TopGear}}</ref><ref>{{cite web |title=Koenigsegg says new Jesko Absolut will go "way, way over 500 km/h" – no more top speed records after that |url=https://paultan.org/2020/03/11/koenigsegg-jesko-absolut-top-speed-500-km-h-claim/ |website=paultan.org}}</ref> * [[Koenigsegg Gemera]] (2022–) 0–100&nbsp;km/h 1.9 sec, 1.9 Millóns de dólares.<ref>{{cite web |url= https://www.hotcarshq.com/koenigsegg-debuts-a-1-9-million-family-friendly-supercar-with-seating-for-four/ |title= Koenigsegg Debuts A $1.9 Million Family Friendly Supercar With Seating For Four | publisher =Hot Cars HQ|access-date=2020-03-03}}</ref> Planeadas 300 unidades.<ref>{{cite web |url= http://koenigsegg.com/gemera/ |title= Gemera |publisher= Koenigsegg |access-date= 2020-03-03 |data-arquivo= 20 de abril de 2020 |url-arquivo= https://web.archive.org/web/20200420105317/https://www.koenigsegg.com/gemera/ |url-morta= yes }}</ref> <gallery> 2015 Koenigsegg Agera N (19886243212).jpg|Agera N. Koenigsegg Agera X - Flickr - Alexandre Prévot (1).jpg|Agera X. Koenigsegg Agera S Hundra (8682180077).jpg|Agera S Hundra. Koenigsegg Agera HH (18367610005).jpg|Agera HH. 2017-03-07 Geneva Motor Show 1256.JPG|Agera RS Gryphon. Koenigsegg Agera RSR (1).jpg|Agera RSR. 2016-03-01 Geneva Motor Show 0849.JPG|Agera LM. </gallery> == Notas == <references group="note"/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Ligazóns externas === * [http://www.koenigsegg.com/ Páxina oficial] * [http://www.topgear.com/uk/photos/koenigsegg-agera-2010-12-14 Top Gear Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512203845/http://www.topgear.com/uk/photos/koenigsegg-agera-2010-12-14 |date=12 de maio de 2015 }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Fabricantes de automóbiles]] oodx255t7h3bjay1166mwcp509y7bw7 3 525455 7351268 7326541 2026-04-08T11:24:52Z Estevoaei 1131 Nova sección: /* Nomenclátor 2026 */ 7351268 wikitext text/x-wiki {{benvida}} == Referencias en contribucións recentes == [[Ficheiro:Commons-emblem-question book orange.svg|esquerda|45px|ligazón=Wikipedia:Referencias]] Ola, Souto Varela. Algunhas das contribucións que realizaches non teñen [[Wikipedia:Citar as fontes|fontes ou referencias]], necesarias para cumprir coa política de [[Wikipedia:Verificabilidade|verificabilidade]] da Galipedia. Debido a isto, incluíronse os marcadores {{m|Sen referencias}} e/ou {{m|Cómpre referencia}} ou ben foron modificadas ou retiradas dos artigos. Para engadir referencias nun artigo, tes que incluír <code><nowiki><ref>referencia</ref></nowiki></code> despois da información, poñendo no lugar de <code>referencia</code> a cita da [[Wikipedia:Fontes fiables|fonte]] ou [[Wikipedia:Ligazóns externas|ligazón]] de onde sacaches a información, cos parámetros de modelos como '''<code>{{m|Cita libro}}</code>''' ou '''<code>{{m|Cita web}}</code>'''. Tamén podes utilizar a ferramenta para citar dispoñíbel na Galipedia; para iso sigue os seguintes pasos: [[Ficheiro:Ferramenta citas.jpg|miniatura|centro|539px|Na barra de ferramentas hai un botón que pon "Citar". E ao premer nel aparece un menú despregábel onde pon "Modelos".]] [[Ficheiro:Ferramenta citas2.jpg|miniatura|centro|204px|Ao premer en "Modelos" desprega estas opcións; hai que escoller unha segundo o tipo de cita.]] [[Ficheiro:Ferramenta citas3.jpg|miniatura|centro|682px|Despois de escoller unha, sae un formulario; unha vez completado, hai que darlle a "Inserir" (non é necesario encher todos os campos).]] Antes de retirar o marcador, asegúrate de incluír as referencias no artigo ou artigos. Moitas grazas, un saúdo e a seguir!<!-- Modelo:au-referencias --> --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]^{[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]} 12 de maio de 2021 ás 13:21 (UTC) == Manzaneda / Maceda de Trives == Boas Souto Varela, desfixen os teus cambios no artigo do concello de Manzaneda. O topónimo oficial é Manzaneda para ben e para mal. Non podemos cambialo a Maceda de Trives até que o cambio non sexa oficial, no caso de que algunha vez se produza. Non o cambies a Maceda de Trives, a referencia que achegas non valida o cambio. O dato está recollido no apartado de Toponimia. Un saúdo.--[[Usuario:Breogan2008|Breogan2008]] ([[Conversa usuario:Breogan2008|conversa]]) 30 de maio de 2022 ás 16:04 (UTC) == Lenda da puñalada polas costas == Ola, @[[Usuario:Souto Varela|Souto Varela]]. Bótalle unha ollada, por favor, ás ligazóns da parte superior da páxina sobre os formatos de edición pois, na Galipedia, non hai os mesmos epígrafes ca na portuguesa. Igualmente, debes das recoñecemento ao traducir un artigo. Un saúdo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 1 de novembro de 2023 ás 19:39 (UTC) == Bibliografía == Ola, Souto Varela. Por favor, se ao engadir información citas obras, lembra engadilas na sección de bibliografía ([[Wikipedia:Citar as fontes]]. Nos artigo da Madanela, Os Fornos e As Pereiriñas debes indicar respectivamente cales son o libro de Rivas Quintas, Varela Sieiro, Álvarez Maurín e Gonzalo Navaza a que te refires. Doutra banda, no artigo de Portobragán debes incluír algunha fonte que sinale a etimoloxía do topónimo; lembra [[Wikipedia:Verificabilidade]] e [[Wikipedia:A Wikipedia non é unha fonte primaria]]. Ademais, lembra que na redacción enciclopédica debe evitarse o uso da primeira persoa. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]^{[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]} 27 de outubro de 2024 ás 18:36 (UTC) == Arante, Ribadeo == Ola, @[[Usuario:Souto Varela|Souto Varela]]. Agradezo que participes na Galipedia máis hai certas normas de estilo que cómpre seguir. No artigo de [[Arante, Ribadeo]], engades algunha referencia (Bascuas...) pero non hai referencia bibliográfica (o título do libro etc). polo que queda incompleto e incorrecto. Como xa che dixo, eses datos son moi importantes para a verificabilidade. Polo tanto, se nun prazo normal non se completan os datos, terei que eliminar os parágrafos que engadiches. Ánimo e un saúdo. [[Usuario:MAGHOI|MAGHOI]] ([[Conversa usuario:MAGHOI|conversa]]) 27 de outubro de 2024 ás 22:30 (UTC) == Formato == Ola, Souto Varela. Como xa che comentara Maghoi, é importante seguir as normas de estilo. Ao crear un artigo debes enlazalo cos correspondentes noutras linguas, debes darlle o formato axeitado e incluír as categorías oportunas. --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]^{[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]} 1 de marzo de 2026 ás 01:21 (UTC) == Nomenclátor 2026 == Para levar a cabo os cambios que implica a actualización do Nomenclátor de Galicia creouse a páxina [[Wikipedia:Wikiproxecto Nomenclátor 2026]]. Ten en conta, non obstante, que os cambios non entran en vigor até que apareza o acordo da Xunta publicado no ''Diario Oficial de Galicia''. Un saúdo! --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]^{[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]} 8 de abril de 2026 ás 11:24 (UTC) tp6vn2zbxdgpxdqla18v9dw5bpt8b8k 0 525815 7350940 7293249 2026-04-07T13:28:28Z Magalhães 26483 according to Bartolomé Álvarez del Manzano (1895), Compendio de la reseña biográfica de los religiosos de la provincia del Santísimo Rosario de Filipinas desde su fundación hasta nuestros días 7350940 wikitext text/x-wiki {{biografía}} '''Pedro Payo Piñeiro''', nado na [[A Coruña|Coruña]] o [[15 de setembro]] de [[1814]] e finado en [[Manila]] o [[1 de xaneiro]] de [[1889]],<ref name=DBe>[http://dbe.rah.es/biografias/24818/pedro-payo-pineiro Real Academia de Historia]</ref> foi un relixioso [[pobo galego|galego]]. == Traxectoria == Entrou no [[Convento de San Domingos da Coruña|convento de San Domingos]] con dezasete anos.<ref name=Gutierrez>{{cita novas|xornal=La Opinión A Coruña|dataacceso=17-05-2021|lingua=es|url=https://www.laopinioncoruna.es/blogs/callejero/2009/10/01/fray-pedro-payo-pineiro-lejana-23370298.html|título=Fray Pedro Payo Piñeiro: Tan lejana como las misiones|nome=José Manuel|apelidos=Gutiérrez|data=01-10-2009}}</ref> En 1837 foi enviado ás [[Filipinas]],<ref name=Naya>{{cita libro|título=Calles y plazas coruñesas. Volumen II|nome=Juan|apelidos=Naya|páxina=55-56|lingua=es|editorial=Grafinsa|lugar=A Coruña|ligazón-autor=Juan Naya Pérez}}</ref> onde estudou na [[Universidade de Santo Tomás de Manila]]. En 1839 ordenouse sacerdote.<ref name=DBe/> Entre 1863 e 1866 foi nomeado procurador das misións en [[Hong Kong]] antes de volver ás Filipinas, onde ocupou diferentes cargos.<ref name=Naya/> En 1872 faleceu o [[diocese católica latina de Cebú|bispo de Cebú]], entón a máis grande do mundo,<ref name=Gutierrez/> e tres anos despois Payo foi elixido para sucedelo.<ref name=DBe/> Porén, non chegou a asumir o cargo porque foi nomeado [[Arquidiocese católica latina de Manila|arcebispo de Manila]] en 1876. Durante o seu bispado ordenou realizar un censo nas illas, estableceu un vapor por mor do conflito con [[Alemaña]] sobre as [[illas Carolinas]] e consagrouse a nova [[catedral de Manila]].<ref name=DBe/> == Recoñecementos == Recibiu as Cruces de Isabel a Católica, de Carlos III e do Mérito Naval.<ref name=DBe/> En 1966 o concello da Coruña nomeou unha rúa na súa honra en [[Eirís de Arriba, Oza, A Coruña|Eirís]].<ref name=Gutierrez/><ref name=Naya/>[[Ficheiro:Manila Cathedral belfry after the 1880 earthquake.jpg|miniatura|[[Catedral de Manila]] tralo terremoto de 1880.|centro]] == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Portal|A Coruña}} === Bibliografía === * {{cita libro|url=https://books.openedition.org/cvz/6362|dataacceso=17-05-2021|título=La controversia de las sepulturas en Filipinas. Finales del siglo xviii – finales del siglo xix|nome=Xavier|apelidos=Huetz de Lemps|lingua=es}} === Ligazóns externas === * [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=3018079 Dialnet] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Payo Piñeiro, Pedro}} [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Nados en 1814]] [[Categoría:Finados en 1889]] [[Categoría:Bispos católicos do século XIX]] [[Categoría:Arcebispos católicos de España]] [[Categoría:Arcebispos católicos de Filipinas]] [[Categoría:Arcebispos da Igrexa católica latina]] 9wawxahj9b736t9rer04wktbnuc5yq2 7351186 7350940 2026-04-08T05:41:25Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Dominicanos de España]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351186 wikitext text/x-wiki {{biografía}} '''Pedro Payo Piñeiro''', nado na [[A Coruña|Coruña]] o [[15 de setembro]] de [[1814]] e finado en [[Manila]] o [[1 de xaneiro]] de [[1889]],<ref name=DBe>[http://dbe.rah.es/biografias/24818/pedro-payo-pineiro Real Academia de Historia]</ref> foi un relixioso [[pobo galego|galego]]. == Traxectoria == Entrou no [[Convento de San Domingos da Coruña|convento de San Domingos]] con dezasete anos.<ref name=Gutierrez>{{cita novas|xornal=La Opinión A Coruña|dataacceso=17-05-2021|lingua=es|url=https://www.laopinioncoruna.es/blogs/callejero/2009/10/01/fray-pedro-payo-pineiro-lejana-23370298.html|título=Fray Pedro Payo Piñeiro: Tan lejana como las misiones|nome=José Manuel|apelidos=Gutiérrez|data=01-10-2009}}</ref> En 1837 foi enviado ás [[Filipinas]],<ref name=Naya>{{cita libro|título=Calles y plazas coruñesas. Volumen II|nome=Juan|apelidos=Naya|páxina=55-56|lingua=es|editorial=Grafinsa|lugar=A Coruña|ligazón-autor=Juan Naya Pérez}}</ref> onde estudou na [[Universidade de Santo Tomás de Manila]]. En 1839 ordenouse sacerdote.<ref name=DBe/> Entre 1863 e 1866 foi nomeado procurador das misións en [[Hong Kong]] antes de volver ás Filipinas, onde ocupou diferentes cargos.<ref name=Naya/> En 1872 faleceu o [[diocese católica latina de Cebú|bispo de Cebú]], entón a máis grande do mundo,<ref name=Gutierrez/> e tres anos despois Payo foi elixido para sucedelo.<ref name=DBe/> Porén, non chegou a asumir o cargo porque foi nomeado [[Arquidiocese católica latina de Manila|arcebispo de Manila]] en 1876. Durante o seu bispado ordenou realizar un censo nas illas, estableceu un vapor por mor do conflito con [[Alemaña]] sobre as [[illas Carolinas]] e consagrouse a nova [[catedral de Manila]].<ref name=DBe/> == Recoñecementos == Recibiu as Cruces de Isabel a Católica, de Carlos III e do Mérito Naval.<ref name=DBe/> En 1966 o concello da Coruña nomeou unha rúa na súa honra en [[Eirís de Arriba, Oza, A Coruña|Eirís]].<ref name=Gutierrez/><ref name=Naya/>[[Ficheiro:Manila Cathedral belfry after the 1880 earthquake.jpg|miniatura|[[Catedral de Manila]] tralo terremoto de 1880.|centro]] == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Portal|A Coruña}} === Bibliografía === * {{cita libro|url=https://books.openedition.org/cvz/6362|dataacceso=17-05-2021|título=La controversia de las sepulturas en Filipinas. Finales del siglo xviii – finales del siglo xix|nome=Xavier|apelidos=Huetz de Lemps|lingua=es}} === Ligazóns externas === * [https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=3018079 Dialnet] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Payo Piñeiro, Pedro}} [[Categoría:Nados na Coruña]] [[Categoría:Nados en 1814]] [[Categoría:Finados en 1889]] [[Categoría:Bispos católicos do século XIX]] [[Categoría:Arcebispos católicos de España]] [[Categoría:Arcebispos católicos de Filipinas]] [[Categoría:Arcebispos da Igrexa católica latina]] [[Categoría:Dominicanos de España]] dkczdnlkonz53w07ew5buql1s254w9a 4 529428 7350921 7350233 2026-04-07T12:02:14Z Jembot 33958 Bot: Actualizando ranking 7350921 wikitext text/x-wiki {{/begin|500}} |- | 1 || [[User:Breogan2008|Breogan2008]] || [[Special:Contributions/Breogan2008|{{formatnum:1030}}]] |- | 2 || [[User:Miguelferig|Miguelferig]] || [[Special:Contributions/Miguelferig|{{formatnum:395}}]] |- | 3 || [[User:Estevoaei|Estevoaei]] || [[Special:Contributions/Estevoaei|{{formatnum:309}}]] |- | 4 || [[User:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] || [[Special:Contributions/HombreDHojalata|{{formatnum:248}}]] |- | 5 || [[User:Vanicorps|Vanicorps]] || [[Special:Contributions/Vanicorps|{{formatnum:244}}]] |- | 6 || [[User:Manolo da Televinte|Manolo da Televinte]] || [[Special:Contributions/Manolo da Televinte|{{formatnum:187}}]] |- | 7 || [[User:Mark Gasoline|Mark Gasoline]] || [[Special:Contributions/Mark Gasoline|{{formatnum:163}}]] |- | 8 || [[User:MAGHOI|MAGHOI]] (Admin) || [[Special:Contributions/MAGHOI|{{formatnum:125}}]] |- | 9 || [[User:Vitoriaogando|Vitoriaogando]] || [[Special:Contributions/Vitoriaogando|{{formatnum:115}}]] |- | 10 || [[User:Fendetestas|Fendetestas]] || [[Special:Contributions/Fendetestas|{{formatnum:101}}]] |- | 11 || [[User:O Breixo|O Breixo]] || [[Special:Contributions/O Breixo|{{formatnum:100}}]] |- | 12 || [[User:Tfeliz|Tfeliz]] || [[Special:Contributions/Tfeliz|{{formatnum:85}}]] |- | 13 || [[User:Scaletta|Scaletta]] || [[Special:Contributions/Scaletta|{{formatnum:62}}]] |- | 14 || [[User:Fis-mulleres|Fis-mulleres]] || [[Special:Contributions/Fis-mulleres|{{formatnum:61}}]] |- | 15 || [[User:Beninho|Beninho]] || [[Special:Contributions/Beninho|{{formatnum:56}}]] |- | 16 || [[User:Gasparoff|Gasparoff]] || [[Special:Contributions/Gasparoff|{{formatnum:56}}]] |- | 17 || [[User:Alfonso Márquez|Alfonso Márquez]] || [[Special:Contributions/Alfonso Márquez|{{formatnum:40}}]] |- | 18 || [[User:Chandrexao|Chandrexao]] || [[Special:Contributions/Chandrexao|{{formatnum:35}}]] |- | 19 || [[User:Xas|Xas]] || [[Special:Contributions/Xas|{{formatnum:30}}]] |- | 20 || [[User:Al Lemos|Al Lemos]] || [[Special:Contributions/Al Lemos|{{formatnum:29}}]] |- | 21 || [[User:Piquito|Piquito]] || [[Special:Contributions/Piquito|{{formatnum:26}}]] |- | 22 || [[User:Ogalego.gal|Ogalego.gal]] || [[Special:Contributions/Ogalego.gal|{{formatnum:20}}]] |- | 23 || [[User:ArtaiGZ|ArtaiGZ]] || [[Special:Contributions/ArtaiGZ|{{formatnum:18}}]] |- | 24 || [[User:Guarandu|Guarandu]] || [[Special:Contributions/Guarandu|{{formatnum:17}}]] |- | 25 || [[User:Norrin strange|Norrin strange]] || [[Special:Contributions/Norrin strange|{{formatnum:17}}]] |- | 26 || [[User:Dodro|Dodro]] || [[Special:Contributions/Dodro|{{formatnum:16}}]] |- | 27 || [[User:Jorge Rozas|Jorge Rozas]] || [[Special:Contributions/Jorge Rozas|{{formatnum:16}}]] |- | 28 || [[User:~2026-20566-30|~2026-20566-30]] || [[Special:Contributions/~2026-20566-30|{{formatnum:13}}]] |- | 29 || [[User:Elisardojm|Elisardojm]] || [[Special:Contributions/Elisardojm|{{formatnum:8}}]] |- | 30 || [[User:Lameiro|Lameiro]] || [[Special:Contributions/Lameiro|{{formatnum:8}}]] |- | 31 || [[User:Fran.dorado|Fran.dorado]] || [[Special:Contributions/Fran.dorado|{{formatnum:7}}]] |- | 32 || [[User:Sobreira|Sobreira]] || [[Special:Contributions/Sobreira|{{formatnum:7}}]] |- | 33 || [[User:Kurush25|Kurush25]] || [[Special:Contributions/Kurush25|{{formatnum:7}}]] |- | 34 || [[User:Galarian|Galarian]] || [[Special:Contributions/Galarian|{{formatnum:6}}]] |- | 35 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:6}}]] |- | 36 || [[User:RvzQz|RvzQz]] || [[Special:Contributions/RvzQz|{{formatnum:5}}]] |- | 37 || [[User:Notilfr|Notilfr]] || [[Special:Contributions/Notilfr|{{formatnum:4}}]] |- | 38 || [[User:SpinnerLaserzthe2nd|SpinnerLaserzthe2nd]] || [[Special:Contributions/SpinnerLaserzthe2nd|{{formatnum:4}}]] |- | 39 || [[User:Regato das Tres Regueiras|Regato das Tres Regueiras]] || [[Special:Contributions/Regato das Tres Regueiras|{{formatnum:4}}]] |- | 40 || [[User:JayCubby|JayCubby]] || [[Special:Contributions/JayCubby|{{formatnum:4}}]] |- | 41 || [[User:DaddyCell|DaddyCell]] || [[Special:Contributions/DaddyCell|{{formatnum:4}}]] |- | 42 || [[User:KiranBOT|KiranBOT]] || [[Special:Contributions/KiranBOT|{{formatnum:3}}]] |- | 43 || [[User:~2026-20183-12|~2026-20183-12]] || [[Special:Contributions/~2026-20183-12|{{formatnum:3}}]] |- | 44 || [[User:~2026-20257-85|~2026-20257-85]] || [[Special:Contributions/~2026-20257-85|{{formatnum:3}}]] |- | 45 || [[User:Marialop4567|Marialop4567]] || [[Special:Contributions/Marialop4567|{{formatnum:3}}]] |- | 46 || [[User:Xian.n n|Xian.n n]] || [[Special:Contributions/Xian.n n|{{formatnum:3}}]] |- | 47 || [[User:Angeldomcer|Angeldomcer]] || [[Special:Contributions/Angeldomcer|{{formatnum:3}}]] |- | 48 || [[User:Quinlan83|Quinlan83]] || [[Special:Contributions/Quinlan83|{{formatnum:2}}]] |- | 49 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:2}}]] |- | 50 || [[User:Kontributor 2K|Kontributor 2K]] || [[Special:Contributions/Kontributor 2K|{{formatnum:2}}]] |- | 51 || [[User:Paliowen16|Paliowen16]] || [[Special:Contributions/Paliowen16|{{formatnum:2}}]] |- | 52 || [[User:~2026-20535-67|~2026-20535-67]] || [[Special:Contributions/~2026-20535-67|{{formatnum:2}}]] |- | 53 || [[User:HacheDous=0|HacheDous=0]] || [[Special:Contributions/HacheDous=0|{{formatnum:2}}]] |- | 54 || [[User:Psubhashish|Psubhashish]] || [[Special:Contributions/Psubhashish|{{formatnum:2}}]] |- | 55 || [[User:Rataantifa|Rataantifa]] || [[Special:Contributions/Rataantifa|{{formatnum:2}}]] |- | 56 || [[User:~2026-19982-50|~2026-19982-50]] || [[Special:Contributions/~2026-19982-50|{{formatnum:2}}]] |- | 57 || [[User:~2026-20155-79|~2026-20155-79]] || [[Special:Contributions/~2026-20155-79|{{formatnum:1}}]] |- | 58 || [[User:~2026-20222-37|~2026-20222-37]] || [[Special:Contributions/~2026-20222-37|{{formatnum:1}}]] |- | 59 || [[User:WikiLaxe|WikiLaxe]] || [[Special:Contributions/WikiLaxe|{{formatnum:1}}]] |- | 60 || [[User:Elbaaaa|Elbaaaa]] || [[Special:Contributions/Elbaaaa|{{formatnum:1}}]] |- | 61 || [[User:Couiros22|Couiros22]] || [[Special:Contributions/Couiros22|{{formatnum:1}}]] |- | 62 || [[User:~2026-21069-52|~2026-21069-52]] || [[Special:Contributions/~2026-21069-52|{{formatnum:1}}]] |- | 63 || [[User:Οσελότος|Οσελότος]] || [[Special:Contributions/Οσελότος|{{formatnum:1}}]] |- | 64 || [[User:~2026-21224-35|~2026-21224-35]] || [[Special:Contributions/~2026-21224-35|{{formatnum:1}}]] |- | 65 || [[User:~2026-21118-91|~2026-21118-91]] || [[Special:Contributions/~2026-21118-91|{{formatnum:1}}]] |- | 66 || [[User:Dronebogus|Dronebogus]] || [[Special:Contributions/Dronebogus|{{formatnum:1}}]] |- | 67 || [[User:~2026-21186-72|~2026-21186-72]] || [[Special:Contributions/~2026-21186-72|{{formatnum:1}}]] |- | 68 || [[User:CaloRR|CaloRR]] || [[Special:Contributions/CaloRR|{{formatnum:1}}]] |- | 69 || [[User:~2026-20664-60|~2026-20664-60]] || [[Special:Contributions/~2026-20664-60|{{formatnum:1}}]] |- | 70 || [[User:~2026-19927-44|~2026-19927-44]] || [[Special:Contributions/~2026-19927-44|{{formatnum:1}}]] |- | 71 || [[User:~2026-21207-84|~2026-21207-84]] || [[Special:Contributions/~2026-21207-84|{{formatnum:1}}]] |- | 72 || [[User:Dunide|Dunide]] || [[Special:Contributions/Dunide|{{formatnum:1}}]] |- | 73 || [[User:~2026-21236-27|~2026-21236-27]] || [[Special:Contributions/~2026-21236-27|{{formatnum:1}}]] |- | 74 || [[User:Manuel Aiazo|Manuel Aiazo]] || [[Special:Contributions/Manuel Aiazo|{{formatnum:1}}]] |- | 75 || [[User:~2026-21186-16|~2026-21186-16]] || [[Special:Contributions/~2026-21186-16|{{formatnum:1}}]] |- | 76 || [[User:Kwamikagami|Kwamikagami]] || [[Special:Contributions/Kwamikagami|{{formatnum:1}}]] |- | 77 || [[User:Scip.|Scip.]] || [[Special:Contributions/Scip.|{{formatnum:1}}]] |- | 78 || [[User:LucíaRR|LucíaRR]] || [[Special:Contributions/LucíaRR|{{formatnum:1}}]] |- | 79 || [[User:Lopezsuarez|Lopezsuarez]] || [[Special:Contributions/Lopezsuarez|{{formatnum:1}}]] |- | 80 || [[User:~2026-20726-60|~2026-20726-60]] || [[Special:Contributions/~2026-20726-60|{{formatnum:1}}]] |- | 81 || [[User:GregorBungensheim|GregorBungensheim]] || [[Special:Contributions/GregorBungensheim|{{formatnum:1}}]] |- | 82 || [[User:~2026-20538-97|~2026-20538-97]] || [[Special:Contributions/~2026-20538-97|{{formatnum:1}}]] |- | 83 || [[User:Atobar|Atobar]] (Admin) || [[Special:Contributions/Atobar|{{formatnum:1}}]] |- | 84 || [[User:XoséXabarin|XoséXabarin]] || [[Special:Contributions/XoséXabarin|{{formatnum:1}}]] |- | 85 || [[User:Fma12|Fma12]] || [[Special:Contributions/Fma12|{{formatnum:1}}]] |- | 86 || [[User:~2026-20532-82|~2026-20532-82]] || [[Special:Contributions/~2026-20532-82|{{formatnum:1}}]] |- | 87 || [[User:~2026-20234-79|~2026-20234-79]] || [[Special:Contributions/~2026-20234-79|{{formatnum:1}}]] |- | 88 || [[User:Autopistero20502020|Autopistero20502020]] || [[Special:Contributions/Autopistero20502020|{{formatnum:1}}]] |- | 89 || [[User:Xabier Cid|Xabier Cid]] (Admin) || [[Special:Contributions/Xabier Cid|{{formatnum:1}}]] |- | 90 || [[User:~2026-20073-23|~2026-20073-23]] || [[Special:Contributions/~2026-20073-23|{{formatnum:1}}]] |- | 91 || [[User:Vitaprem|Vitaprem]] || [[Special:Contributions/Vitaprem|{{formatnum:1}}]] |- | 92 || [[User:Cinioengalicia|Cinioengalicia]] || [[Special:Contributions/Cinioengalicia|{{formatnum:1}}]] |- | 93 || [[User:Schatzgräber|Schatzgräber]] || [[Special:Contributions/Schatzgräber|{{formatnum:1}}]] |- | 94 || [[User:~2026-20338-09|~2026-20338-09]] || [[Special:Contributions/~2026-20338-09|{{formatnum:1}}]] |- | 95 || [[User:Yayan550|Yayan550]] || [[Special:Contributions/Yayan550|{{formatnum:1}}]] |- | 96 || [[User:AArizaga|AArizaga]] || [[Special:Contributions/AArizaga|{{formatnum:1}}]] |- | 97 || [[User:Mignof|Mignof]] || [[Special:Contributions/Mignof|{{formatnum:1}}]] |- | 98 || [[User:Chairego apc|Chairego apc]] (Admin) || [[Special:Contributions/Chairego apc|{{formatnum:1}}]] |- | 99 || [[User:Dr. Thomas Liptak|Dr. Thomas Liptak]] || [[Special:Contributions/Dr. Thomas Liptak|{{formatnum:1}}]] |- | 100 || [[User:Estevo|Estevo]] || [[Special:Contributions/Estevo|{{formatnum:1}}]] |- | 101 || [[User:Miiversal|Miiversal]] || [[Special:Contributions/Miiversal|{{formatnum:1}}]] |- | 102 || [[User:Deriman Arca2|Deriman Arca2]] || [[Special:Contributions/Deriman Arca2|{{formatnum:1}}]] |- | 103 || [[User:Redaktor GLAM|Redaktor GLAM]] || [[Special:Contributions/Redaktor GLAM|{{formatnum:1}}]] {{/end}} 0tp5ds4ayprl7pfzst8ns51f0zewtt6 0 541671 7350924 7326698 2026-04-07T12:06:40Z ~2026-21408-17 168700 7350924 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''El gran Yeremay Hernández Cubas''', tamén coñecido como '''Peke''', nado nas [[As Palmas de Gran Canaria|Palmas de Gran Canaria]] o [[10 de decembro]] de [[2002]], é un [[futbolista]] [[España|español]] que xoga de [[Centrocampista#Extremo|extremo esquerdo]] no [[Deportivo da Coruña]], da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. É internacional coa [[Selección de fútbol sub-21 de España|selección española sub-21]]. == Traxectoria == === Comezos === Nacido no barrio do Polvorín das [[As Palmas de Gran Canaria|Palmas de Gran Canaria]], foi o terceiro de seis irmáns.<ref name=":1">{{Cita novas|data=3 de decembro de 2021|título=Yeremay, el orgullo de Teresa y Angelita|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2021/12/02/yeremay-orgullo-teresa-angelita/00031638467836180475745.htm|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Fernández|nome=Xurxo}}</ref> Súa nai Vanessa pretendía apuntalo a [[natación]], pero acabou no [[fútbol]] grazas aos esforzos da súa avoa Angelita e a súa tía avoa Teresa, pioneiras do fútbol feminino canario.<ref name=":1" /><ref>{{Cita novas|data=10 de xaneiro de 2024|título=Yeremay, la excepción del gen familiar|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2024/01/09/yeremay-excepcion-gen-familiar/00031704810277955166313.htm|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Fernández|nome=Xurxo}}</ref> Comezou a xogar na canteira da [[UD Almenara]], un modesto club que tiña a sede preto da súa casa.<ref name=":0">{{Cita novas|data=3 de setembro de 2024|título=De Peke a Yeremay|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/peke-yeremay-4978656|data-acceso=22 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> Cando tiña oito anos disputou un torneo amigable en [[Vecindario]], onde as súas actuacións chamaron a atención de Borja Pérez, adestrador da canteira da [[Unión Deportiva Las Palmas|UD Las Palmas]], que o incorporou para o equipo benxamín.<ref name=":1" /> Xogou no club amarelo entre 2011 e 2015, momento no que recibiu a chamada do [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]]. Pasou dous anos na canteira do club madrileño, pero decidiu deixalo en 2017, ao ver que se apostaba máis por outro tipo de xogadores máis físicos.<ref name=":1" /><ref>{{Cita novas|data=3 de decembro de 2021|título=Yeremay, una explosión a fuego lento|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2021/12/03/yeremay-explosion-fuego-lento-60262222.html|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Cobas|nome=Eugenio}}</ref> Así, con 14 anos incorporouse ás categorías inferiores do [[Deportivo da Coruña]].<ref>{{Cita novas|data=11 de decembro de 2018|título=Yeremay Hernández liga su futuro al Deportivo|url=https://eldesmarque.com/coruna/deportivo/noticias/27855-yeremay-hernandez-liga-su-futuro-al-deportivo|data-acceso=2 de decembro de 2021|lingua=es}}</ref><ref name=":1" /> Completou na [[A Coruña|Coruña]] a súa etapa de cadete, pasando logo ao [[Deportivo da Coruña Xuvenil|equipo xuvenil]], co que se proclamou campión da [[División de Honra Xuvenil|División de Honra]] e da [[Copa de Campións Xuvenil|Copa de Campións]] na tempada 2020/21. Esa mesma tempada debutou co [[Real Club Deportivo Fabril|Fabril]] de [[Juan Carlos Valerón]] na [[Terceira división española de fútbol|Terceira División]], xogando 17 partidos e marcando tres goles. === Deportivo da Coruña === Continuou como xogador do Fabril na seguinte tempada, xa con [[Óscar Gilsanz]] como adestrador, e comezou a ser convocado por [[Borja Jiménez]] para o primeiro equipo. O 1 de decembro de [[2021]] debutou co Deportivo da Coruña en partido oficial, na primeira rolda da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] [[Copa do Rei de fútbol 2021/22|2021/22]] contra o [[UCAM Murcia Club de Fútbol|UCAM Murcia]] na [[Estadio de La Condomina|Condomina]]. Entrou na segunda parte como substituto de [[Juan Carlos Menudo|Menudo]], e realizou unha destacada actuación, marcando na [[prórroga]] o terceiro gol do seu equipo, e dándolle unha asistencia a [[Alberto Quiles|Quiles]], para que este fixera o cuarto (3-4).<ref>{{Cita novas|data=1 de decembro de 2021|título=Yeremay invita a otra ronda|url=https://www.riazor.org/ucam-murcia-deportivo-cronica-resultado-copa-rey/|data-acceso=2 de decembro de 2021|lingua=es|apelidos=Lema|nome=Jorge}}</ref> Tres días despois debutou na [[Primeira División RFEF]] contra o [[Racing Club de Ferrol|Racing de Ferrol]] na [[Estadio Municipal da Malata|Malata]], substituíndo na segunda parte a [[Diego Villares|Villares]]. Pechou a tempada con 19 encontros co filial e 9 co primeiro equipo. Para a [[Primeira División RFEF 2022/23|tempada 2022/23]] o Deportivo inscribiuno xa como xogador do primeiro equipo a tódolos efectos.<ref>{{Cita novas|data=1 de setembro de 2022|título=El Deportivo inscribe a Yeremay con ficha del primer equipo|url=https://www.riazor.org/deportivo-inscribe-yeremay-ficha-primer-equipo/|data-acceso=2 de setembro de 2022|lingua=es}}</ref> Con todo, apenas contou con minutos mentres o banco do equipo foi ocupado por Borja Jiménez e polo seu sucesor [[Óscar Cano]], que o usaron só como revulsivo.<ref name=":0" /> [[Rubén de la Barrera]] converteuse no adestrador do Deportivo antes da penúltima xornada de liga e deulle a titularidade de xeito inmediato a Yeremay, que respondeu cun espectacular gol no primeiro partido de liga no que saía dende o once inicial.<ref>{{Cita novas|data=21 de maio de 2023|título=Yeremay, 535 días esperando para ser titular con el Depor en liga|url=https://as.com/futbol/mas_futbol/yeremay-535-dias-esperando-para-ser-titular-con-el-depor-en-liga-n/|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=De la Cruz|nome=Luis}}</ref> Disputou tamén como titular a [[Promoción de ascenso a Segunda División 2023|promoción de ascenso a Segunda]], e aínda que o xogador conseguiu outro gol, o Deportivo caeu eliminado na semifinais contra o [[Club Deportivo Castellón|Castellón]].<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2023|título=Debacle del Deportivo: jugará por cuarta temporada fuera del fútbol profesional|url=https://www.atlantico.net/articulo/deporte-local/debacle-deportivo-jugara-cuarta-temporada-fuera-futbol-profesional/20230612081024987459.html|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es}}</ref> A súa situación mudou drasticamente na [[Primeira Federación 2023/24|tempada 2023/24]], coa chegada de [[Imanol Idiakez]] ao banco coruñés. O adestrador vasco confiou nel dende o primeiro momento, e aínda que no inicio da campaña pasou dous meses de baixa por mor dunha dura entrada de [[Sabit Abdulai]], centrocampista do [[Club Deportivo Lugo|Lugo]], trala súa recuperación foi unha peza fundamental da boa marcha do equipo. Convertido nunha das dúas grandes promesas da canteira do club xunto ao seu amigo [[David Mella]], foi titular indiscutible ata o final da tempada, contribuíndo con catro goles, catro asistencias e numerosas mostras de calidade, ao ascenso do Deportivo á [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] como campión absoluto da Primeira Federación.<ref name=":0" /> O 18 de abril de 2024 renovou co Deportivo até o 30 de xuño de 2030.<ref>{{Cita novas|data=18 de abril de 2024|título=Yeremay únese ao Dépor do futuro e renova até 2030|url=https://www.rcdeportivo.es/gl/novas/yeremay-unese-ao-depor-do-futuro-e-renova-ate-2030|data-acceso=18 de abril de 2024|lingua=gl}}</ref> Na [[Segunda división española 2024/25|tempada 2024/25]] debutou na categoría de prata, na primeira xornada ante o [[Real Oviedo|Oviedo]] en Riazor, e dúas semanas despois anotou o seu primeiro gol en Segunda, nun derbi contra o [[Racing Club de Ferrol|Racing de Ferrol]], no que fixo o único tanto do encontro. Ao longo da tempada consolidouse como a grande estrela do equipo coruñés e como un dos mellores xogadores da categoría, destacando especialmente polos seus caneos aos rivais.<ref>{{Cita novas|data=2 de outubro de 2024|título=Yeremay Hernández, el mejor regateador de toda Europa|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2024/10/02/66fc5410ca474100108b457e.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=2 de xuño de 2025|título=El Uno x Uno del Deportivo en la temporada 2024-25|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/x-deportivo-temporada-2024-25-5313804|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Gómez|nome=Xurxo}}</ref> Foi ademais o cuarto máximo goleador da liga con 15 dianas, só por detrás de [[Luis Javier Suárez|Luis Suárez]], [[Joaquín Panichelli|Panichelli]] e [[Andrés Martín]], e sumou cinco asistencias;<ref>{{Cita novas|data=16 de xuño de 2025|título=Yeremay será el jugador mejor pagado de Segunda División|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/yeremay-simbolo-depor-5333101|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> e un dos seus goles contra o Albacete foi elixido pola liga como o mellor gol da competición.<ref>{{Cita novas|data=29 de xuño de 2025|título=El ‘premio’ al mejor gol de la temporada en Segunda División tiene dueño: Yeremay Hernández|url=https://www.riazor.org/premio-mejor-gol-temporada-segunda-division-tiene-dueno-yeremay-hernandez/|data-acceso=1 de xullo de 2025|lingua=es|xornal=Riazor.org|apelidos=López Bonome|nome=Antón}}</ref> A súa gran tempada, que lle valeu o premio da [[Asociación de Futbolistas Españoles|AFE]] como o mellor xogador de Segunda,<ref>{{Cita novas|data=6 de novembro de 2025|título=Yeremay, elegido en los premios AFE como mejor jugador de Segunda en la 2024-25|url=https://dxtcampeon.elidealgallego.com/deportivo/depor/2025-11-06/yeremay-elegido-en-los-premios-afe-como-mejor-jugador-de-segunda-en-la-2024-816412.html|data-acceso=16 de novembro de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Pereira|nome=Eder}}</ref> chamou a atención de numerosos clubs europeos, pero o xogador rexeitou as ofertas millonarias que recibiu e en xuño de 2025 anunciouse a súa renovación ata 2030, con opción a tres tempadas máis.<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2025|título=Yeremay rechaza tres ofertas millonarias... pero llegarán más|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2025/06/12/yeremay-rechaza-tres-ofertas-millonarias-llegaran.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=17 de xuño de 2025|título=Yeremay renueva con el Deportivo hasta el 2030 con opción a tres temporadas más|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2025/06/16/yeremay-renueva-deportivo-2030-opcion-tres-temporadas/00031750094160022170307.htm|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> === Selección española === O 10 de outubro de 2024 debutou coa [[Selección de fútbol sub-21 de España|selección española sub-21]], ante [[Selección de fútbol sub-21 de Casaquistán|Casaquistán]], nun partido de clasificación para a [[Eurocopa de Fútbol Sub-21|Eurocopa sub-21]]. O seleccionador [[Santi Denia]] deulle entrada na segunda parte como substituto de [[Diego López Noguerol|Diego López]], nun encontro no que España venceu por 4-3.<ref>{{Cita novas|data=11 de outubro de 2024|título=Media hora para Yeremay en su debut con la sub 21|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2024/10/11/media-hora-yeremay-debut-sub-109180992.html|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]}}</ref> Foi convocado para a fase final do Europeo en [[Eslovaquia]], pero durante a concentración previa na [[Cidade do Fútbol de Las Rozas]] sufriu unha lesión nun xeonllo que lle fixo perder o torneo.<ref>{{Cita novas|data=8 de xuño de 2025|título=Yeremay se lesiona en la rodilla y es baja para el Europeo Sub 21|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2025/06/08/yeremay-lesiona-rodilla-baja-europeo-118373493.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]}}</ref> == Palmarés == ;Deportivo da Coruña * '''[[Primeira Federación]] (1):''' [[Primeira Federación 2023/24|2023/24]]. == Estatísticas == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Tempada ! rowspan="2" |División ! colspan="2" |[[Liga española de fútbol|Liga]] ! colspan="2" |[[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] ! colspan="2" |Outros<ref group="N">Inclúe partidos de promoción de ascenso a [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] e a [[Primeira Federación]].</ref> ! colspan="2" |Total |- !Partidos!!Goles!!Partidos!!Goles !Partidos !Goles!!Partidos!!Goles |- | rowspan="3" |[[Real Club Deportivo Fabril|Fabril]] |[[Terceira división española 2020/21|2020/21]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |17 |3 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |17 |3 |- |[[Terceira División RFEF 2021/22|2021/22]] |[[Terceira División RFEF|3º RFEF]] |18 |5 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |1 |0 |19 |5 |- ! colspan="2" |Total club !35 !8 !0 !0 !1 !0 !36 !8 |- | rowspan="5" valign="center" |[[Deportivo da Coruña]] |[[Primeira División RFEF 2021/22|2021/22]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] | 8|| 0|| 1||1 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> | 9||1 |- |[[Primeira Federación 2022/23|2022/23]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] | 21|| 2|| 1||0 |2 | 1|| 24||3 |- | valign="center" |[[Primeira Federación 2023/24|2023/24]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] |25 |4 |1 |0 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |26 |4 |- |[[Segunda división española 2024/25|2024/25]] |[[Segunda división española de fútbol|Segunda]] |39 |15 |0 |0 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |39 |15 |- ! colspan="2" |Total club !93 !21 !3 !1 !2 !1 !98 !23 |- ! colspan="3" |Total carreira ! 128!! 29!! 3!!1 !3 ! 1!! 134!!31 |} {{Listaref|group=N}} == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Portal|Illas Canarias}} === Ligazóns externas === * [https://www.bdfutbol.com/es/j/j207162.html Datos do xogador] en [[BDFutbol]] {{Es}}. * [https://www.lapreferente.com/J232326/peke.html Datos do xogador] en lapreferente.com {{Es}}. {{Deportivo da Coruña na tempada 2021/22}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2022/23}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2023/24}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2024/25}} {{Xogadores do Deportivo da Coruña}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Hernandez, Yeremay}} [[Categoría:Nados en 2002]] [[Categoría:Nados nas Palmas de Gran Canaria]] [[Categoría:Futbolistas das Canarias]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo Fabril]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo da Coruña]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de España sub-21]] 8f4xy4vtw79e3sea80jgjvgnwgiohus 7350929 7350924 2026-04-07T12:15:32Z Estevoaei 1131 7350929 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Yeremay Hernández Cubas''', tamén coñecido como '''Peke''', nado nas [[As Palmas de Gran Canaria|Palmas de Gran Canaria]] o [[10 de decembro]] de [[2002]], é un [[futbolista]] [[España|español]] que xoga de [[Centrocampista#Extremo|extremo esquerdo]] no [[Deportivo da Coruña]], da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. É internacional coa [[Selección de fútbol sub-21 de España|selección española sub-21]]. == Traxectoria == === Comezos === Nacido no barrio do Polvorín das [[As Palmas de Gran Canaria|Palmas de Gran Canaria]], foi o terceiro de seis irmáns.<ref name=":1">{{Cita novas|data=3 de decembro de 2021|título=Yeremay, el orgullo de Teresa y Angelita|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2021/12/02/yeremay-orgullo-teresa-angelita/00031638467836180475745.htm|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Fernández|nome=Xurxo}}</ref> Súa nai Vanessa pretendía apuntalo a [[natación]], pero acabou no [[fútbol]] grazas aos esforzos da súa avoa Angelita e a súa tía avoa Teresa, pioneiras do fútbol feminino canario.<ref name=":1" /><ref>{{Cita novas|data=10 de xaneiro de 2024|título=Yeremay, la excepción del gen familiar|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2024/01/09/yeremay-excepcion-gen-familiar/00031704810277955166313.htm|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]|apelidos=Fernández|nome=Xurxo}}</ref> Comezou a xogar na canteira da [[UD Almenara]], un modesto club que tiña a sede preto da súa casa.<ref name=":0">{{Cita novas|data=3 de setembro de 2024|título=De Peke a Yeremay|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/peke-yeremay-4978656|data-acceso=22 de setembro de 2024|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> Cando tiña oito anos disputou un torneo amigable en [[Vecindario]], onde as súas actuacións chamaron a atención de Borja Pérez, adestrador da canteira da [[Unión Deportiva Las Palmas|UD Las Palmas]], que o incorporou para o equipo benxamín.<ref name=":1" /> Xogou no club amarelo entre 2011 e 2015, momento no que recibiu a chamada do [[Real Madrid Club de Fútbol|Real Madrid]]. Pasou dous anos na canteira do club madrileño, pero decidiu deixalo en 2017, ao ver que se apostaba máis por outro tipo de xogadores máis físicos.<ref name=":1" /><ref>{{Cita novas|data=3 de decembro de 2021|título=Yeremay, una explosión a fuego lento|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2021/12/03/yeremay-explosion-fuego-lento-60262222.html|data-acceso=10 de xaneiro de 2026|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]|apelidos=Cobas|nome=Eugenio}}</ref> Así, con 14 anos incorporouse ás categorías inferiores do [[Deportivo da Coruña]].<ref>{{Cita novas|data=11 de decembro de 2018|título=Yeremay Hernández liga su futuro al Deportivo|url=https://eldesmarque.com/coruna/deportivo/noticias/27855-yeremay-hernandez-liga-su-futuro-al-deportivo|data-acceso=2 de decembro de 2021|lingua=es}}</ref><ref name=":1" /> Completou na [[A Coruña|Coruña]] a súa etapa de cadete, pasando logo ao [[Deportivo da Coruña Xuvenil|equipo xuvenil]], co que se proclamou campión da [[División de Honra Xuvenil|División de Honra]] e da [[Copa de Campións Xuvenil|Copa de Campións]] na tempada 2020/21. Esa mesma tempada debutou co [[Real Club Deportivo Fabril|Fabril]] de [[Juan Carlos Valerón]] na [[Terceira división española de fútbol|Terceira División]], xogando 17 partidos e marcando tres goles. === Deportivo da Coruña === Continuou como xogador do Fabril na seguinte tempada, xa con [[Óscar Gilsanz]] como adestrador, e comezou a ser convocado por [[Borja Jiménez]] para o primeiro equipo. O 1 de decembro de [[2021]] debutou co Deportivo da Coruña en partido oficial, na primeira rolda da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] [[Copa do Rei de fútbol 2021/22|2021/22]] contra o [[UCAM Murcia Club de Fútbol|UCAM Murcia]] na [[Estadio de La Condomina|Condomina]]. Entrou na segunda parte como substituto de [[Juan Carlos Menudo|Menudo]], e realizou unha destacada actuación, marcando na [[prórroga]] o terceiro gol do seu equipo, e dándolle unha asistencia a [[Alberto Quiles|Quiles]], para que este fixera o cuarto (3-4).<ref>{{Cita novas|data=1 de decembro de 2021|título=Yeremay invita a otra ronda|url=https://www.riazor.org/ucam-murcia-deportivo-cronica-resultado-copa-rey/|data-acceso=2 de decembro de 2021|lingua=es|apelidos=Lema|nome=Jorge}}</ref> Tres días despois debutou na [[Primeira División RFEF]] contra o [[Racing Club de Ferrol|Racing de Ferrol]] na [[Estadio Municipal da Malata|Malata]], substituíndo na segunda parte a [[Diego Villares|Villares]]. Pechou a tempada con 19 encontros co filial e 9 co primeiro equipo. Para a [[Primeira División RFEF 2022/23|tempada 2022/23]] o Deportivo inscribiuno xa como xogador do primeiro equipo a tódolos efectos.<ref>{{Cita novas|data=1 de setembro de 2022|título=El Deportivo inscribe a Yeremay con ficha del primer equipo|url=https://www.riazor.org/deportivo-inscribe-yeremay-ficha-primer-equipo/|data-acceso=2 de setembro de 2022|lingua=es}}</ref> Con todo, apenas contou con minutos mentres o banco do equipo foi ocupado por Borja Jiménez e polo seu sucesor [[Óscar Cano]], que o usaron só como revulsivo.<ref name=":0" /> [[Rubén de la Barrera]] converteuse no adestrador do Deportivo antes da penúltima xornada de liga e deulle a titularidade de xeito inmediato a Yeremay, que respondeu cun espectacular gol no primeiro partido de liga no que saía dende o once inicial.<ref>{{Cita novas|data=21 de maio de 2023|título=Yeremay, 535 días esperando para ser titular con el Depor en liga|url=https://as.com/futbol/mas_futbol/yeremay-535-dias-esperando-para-ser-titular-con-el-depor-en-liga-n/|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es|xornal=[[As (xornal)|As]]|apelidos=De la Cruz|nome=Luis}}</ref> Disputou tamén como titular a [[Promoción de ascenso a Segunda División 2023|promoción de ascenso a Segunda]], e aínda que o xogador conseguiu outro gol, o Deportivo caeu eliminado na semifinais contra o [[Club Deportivo Castellón|Castellón]].<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2023|título=Debacle del Deportivo: jugará por cuarta temporada fuera del fútbol profesional|url=https://www.atlantico.net/articulo/deporte-local/debacle-deportivo-jugara-cuarta-temporada-fuera-futbol-profesional/20230612081024987459.html|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es}}</ref> A súa situación mudou drasticamente na [[Primeira Federación 2023/24|tempada 2023/24]], coa chegada de [[Imanol Idiakez]] ao banco coruñés. O adestrador vasco confiou nel dende o primeiro momento, e aínda que no inicio da campaña pasou dous meses de baixa por mor dunha dura entrada de [[Sabit Abdulai]], centrocampista do [[Club Deportivo Lugo|Lugo]], trala súa recuperación foi unha peza fundamental da boa marcha do equipo. Convertido nunha das dúas grandes promesas da canteira do club xunto ao seu amigo [[David Mella]], foi titular indiscutible ata o final da tempada, contribuíndo con catro goles, catro asistencias e numerosas mostras de calidade, ao ascenso do Deportivo á [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] como campión absoluto da Primeira Federación.<ref name=":0" /> O 18 de abril de 2024 renovou co Deportivo até o 30 de xuño de 2030.<ref>{{Cita novas|data=18 de abril de 2024|título=Yeremay únese ao Dépor do futuro e renova até 2030|url=https://www.rcdeportivo.es/gl/novas/yeremay-unese-ao-depor-do-futuro-e-renova-ate-2030|data-acceso=18 de abril de 2024|lingua=gl}}</ref> Na [[Segunda división española 2024/25|tempada 2024/25]] debutou na categoría de prata, na primeira xornada ante o [[Real Oviedo|Oviedo]] en Riazor, e dúas semanas despois anotou o seu primeiro gol en Segunda, nun derbi contra o [[Racing Club de Ferrol|Racing de Ferrol]], no que fixo o único tanto do encontro. Ao longo da tempada consolidouse como a grande estrela do equipo coruñés e como un dos mellores xogadores da categoría, destacando especialmente polos seus caneos aos rivais.<ref>{{Cita novas|data=2 de outubro de 2024|título=Yeremay Hernández, el mejor regateador de toda Europa|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2024/10/02/66fc5410ca474100108b457e.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=2 de xuño de 2025|título=El Uno x Uno del Deportivo en la temporada 2024-25|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/x-deportivo-temporada-2024-25-5313804|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Gómez|nome=Xurxo}}</ref> Foi ademais o cuarto máximo goleador da liga con 15 dianas, só por detrás de [[Luis Javier Suárez|Luis Suárez]], [[Joaquín Panichelli|Panichelli]] e [[Andrés Martín]], e sumou cinco asistencias;<ref>{{Cita novas|data=16 de xuño de 2025|título=Yeremay será el jugador mejor pagado de Segunda División|url=https://www.dxtcampeon.com/articulo/depor/yeremay-simbolo-depor-5333101|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]}}</ref> e un dos seus goles contra o Albacete foi elixido pola liga como o mellor gol da competición.<ref>{{Cita novas|data=29 de xuño de 2025|título=El ‘premio’ al mejor gol de la temporada en Segunda División tiene dueño: Yeremay Hernández|url=https://www.riazor.org/premio-mejor-gol-temporada-segunda-division-tiene-dueno-yeremay-hernandez/|data-acceso=1 de xullo de 2025|lingua=es|xornal=Riazor.org|apelidos=López Bonome|nome=Antón}}</ref> A súa gran tempada, que lle valeu o premio da [[Asociación de Futbolistas Españoles|AFE]] como o mellor xogador de Segunda,<ref>{{Cita novas|data=6 de novembro de 2025|título=Yeremay, elegido en los premios AFE como mejor jugador de Segunda en la 2024-25|url=https://dxtcampeon.elidealgallego.com/deportivo/depor/2025-11-06/yeremay-elegido-en-los-premios-afe-como-mejor-jugador-de-segunda-en-la-2024-816412.html|data-acceso=16 de novembro de 2025|lingua=es|xornal=[[DxT Campeón]]|apelidos=Pereira|nome=Eder}}</ref> chamou a atención de numerosos clubs europeos, pero o xogador rexeitou as ofertas millonarias que recibiu e en xuño de 2025 anunciouse a súa renovación ata 2030, con opción a tres tempadas máis.<ref>{{Cita novas|data=12 de xuño de 2025|título=Yeremay rechaza tres ofertas millonarias... pero llegarán más|url=https://www.marca.com/futbol/deportivo/2025/06/12/yeremay-rechaza-tres-ofertas-millonarias-llegaran.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref><ref>{{Cita novas|data=17 de xuño de 2025|título=Yeremay renueva con el Deportivo hasta el 2030 con opción a tres temporadas más|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/torremarathon/2025/06/16/yeremay-renueva-deportivo-2030-opcion-tres-temporadas/00031750094160022170307.htm|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[La Voz de Galicia]]}}</ref> === Selección española === O 10 de outubro de 2024 debutou coa [[Selección de fútbol sub-21 de España|selección española sub-21]], ante [[Selección de fútbol sub-21 de Casaquistán|Casaquistán]], nun partido de clasificación para a [[Eurocopa de Fútbol Sub-21|Eurocopa sub-21]]. O seleccionador [[Santi Denia]] deulle entrada na segunda parte como substituto de [[Diego López Noguerol|Diego López]], nun encontro no que España venceu por 4-3.<ref>{{Cita novas|data=11 de outubro de 2024|título=Media hora para Yeremay en su debut con la sub 21|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2024/10/11/media-hora-yeremay-debut-sub-109180992.html|data-acceso=11 de outubro de 2024|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]}}</ref> Foi convocado para a fase final do Europeo en [[Eslovaquia]], pero durante a concentración previa na [[Cidade do Fútbol de Las Rozas]] sufriu unha lesión nun xeonllo que lle fixo perder o torneo.<ref>{{Cita novas|data=8 de xuño de 2025|título=Yeremay se lesiona en la rodilla y es baja para el Europeo Sub 21|url=https://www.laopinioncoruna.es/deportivo/2025/06/08/yeremay-lesiona-rodilla-baja-europeo-118373493.html|data-acceso=18 de xuño de 2025|lingua=es|xornal=[[La Opinión A Coruña]]}}</ref> == Palmarés == ;Deportivo da Coruña * '''[[Primeira Federación]] (1):''' [[Primeira Federación 2023/24|2023/24]]. == Estatísticas == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Tempada ! rowspan="2" |División ! colspan="2" |[[Liga española de fútbol|Liga]] ! colspan="2" |[[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] ! colspan="2" |Outros<ref group="N">Inclúe partidos de promoción de ascenso a [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] e a [[Primeira Federación]].</ref> ! colspan="2" |Total |- !Partidos!!Goles!!Partidos!!Goles !Partidos !Goles!!Partidos!!Goles |- | rowspan="3" |[[Real Club Deportivo Fabril|Fabril]] |[[Terceira división española 2020/21|2020/21]] |[[Terceira División RFEF|Terceira]] |17 |3 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |17 |3 |- |[[Terceira División RFEF 2021/22|2021/22]] |[[Terceira División RFEF|3º RFEF]] |18 |5 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |1 |0 |19 |5 |- ! colspan="2" |Total club !35 !8 !0 !0 !1 !0 !36 !8 |- | rowspan="5" valign="center" |[[Deportivo da Coruña]] |[[Primeira División RFEF 2021/22|2021/22]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] | 8|| 0|| 1||1 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> | 9||1 |- |[[Primeira Federación 2022/23|2022/23]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] | 21|| 2|| 1||0 |2 | 1|| 24||3 |- | valign="center" |[[Primeira Federación 2023/24|2023/24]] |[[Primeira Federación|1ª RFEF]] |25 |4 |1 |0 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |26 |4 |- |[[Segunda división española 2024/25|2024/25]] |[[Segunda división española de fútbol|Segunda]] |39 |15 |0 |0 |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |39 |15 |- ! colspan="2" |Total club !93 !21 !3 !1 !2 !1 !98 !23 |- ! colspan="3" |Total carreira ! 128!! 29!! 3!!1 !3 ! 1!! 134!!31 |} {{Listaref|group=N}} == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Portal|Illas Canarias}} === Ligazóns externas === * [https://www.bdfutbol.com/es/j/j207162.html Datos do xogador] en [[BDFutbol]] {{Es}}. * [https://www.lapreferente.com/J232326/peke.html Datos do xogador] en lapreferente.com {{Es}}. {{Deportivo da Coruña na tempada 2021/22}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2022/23}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2023/24}} {{Deportivo da Coruña na tempada 2024/25}} {{Xogadores do Deportivo da Coruña}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Hernandez, Yeremay}} [[Categoría:Nados en 2002]] [[Categoría:Nados nas Palmas de Gran Canaria]] [[Categoría:Futbolistas das Canarias]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo Fabril]] [[Categoría:Xogadores do Deportivo da Coruña]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de España sub-21]] iyjp4b8zedfs57pahu8e0egztt72ega 0 546646 7351170 6848413 2026-04-07T22:38:50Z Fendetestas 45576 7351170 wikitext text/x-wiki {{Mapa de localización+ |Francia |width=500 |float=right |caption=Localización dos sitios da Francia continental e illas inscritos na lista do Patrimonio Mundial |places= {{mapa de localización~|Francia |lat=47.466389 |long=3.748 |label=[[Vézelay]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.804404 |long=2.123162 |label=[[Palacio de Versalles|Versalles]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=45.049167 |long=1.176111 |label=[[Lascaux|Covas decoradas]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.447222 |long=1.487778 |label=[[Catedral de Chartres]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.636111 |long=-1.511389 |label=[[Le Mont-Saint-Michel|Mont Saint-Michel]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.402222 |long=2.700556 |label=[[Castelo de Fontainebleau|Fontainebleau]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.640833 |long=4.389722 |label=[[Abadía de Fontenay|Fontenay]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=49.895000 |long=2.302222 |label=[[Catedral de Notre Dame| Amiens]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.677778 |long=4.631111 |label=[[Monumentos romanos e románicos de Arles|Arles]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.136000 |long=4.808000 |label=[[Teatro romano de Orange|Orange]]|position=right}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.033000 |long=5.778000 |label=[[Salinas reais de Arc-et-Senans|Salinas reais]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=42.252500 |long=8.657222 |label=[[Calanches de Piana|Piana Calanches]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=42.356944 |long=8.566667 |label=[[Reserva Natural de Scandola|Reserva de Scandola]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=46.564167 |long=0.866111 |label=[[Igrexa abadía de Saint-Savin-sur-Gartempe|Saint-Savin-sur-Gartempe]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.693889 |long=6.183056 |label=[[Praza Stanislas]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.947300 |long=4.535500 |label=[[Pont du Gard|Pont du<br>Gard]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.856667 |long=2.350833 |label=[[París]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.583000 |long=7.748000 |label=[[Grande Illa de Estrasburgo|Gran<br>Illa]]|position=right}} {{mapa de localización~|Francia |lat=49.253611 |long=4.034167 |label=[[Reims]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.081944 |long=2.399444 |label=[[Catedral de Bourges]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.475525 |long=2.479110 |label=[[Canle do Midi|Canle<br>du Midi]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.950800 |long=4.807500 |label=[[Avignon]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.213056 |long=2.351944 |label=[[Carcasona]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=42.673889 |long=0.033333 |label=[[Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido|Monte Perdido]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=45.759722 |long=4.842222 |label=[[Lión]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.893611 |long=0.154722 |label=[[Saint-Émilion|Saint-<br>Émilion]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.725000 |long=1.613333 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=[[Campanarios municipais de Bélxica e Francia|Campanarios]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.272500 |long=1.668611 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.630556 |long=3.069722 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.638611 |long=2.396389 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.373056 |long=2.036389 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=51.037500 |long=2.376667 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.725000 |long=1.613333 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.367778 |long=3.080556 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.952778 |long=1.854167 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.197222 |long=2.411111 |marksize=5|mark=Red Point 12 New.gif|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.398889 |long=0.702778 |label=[[Val do Loira]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.560278 |long=3.298889 |label=[[Provins]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=49.490000 |long=0.100000 |label=[[Le Havre]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.838611 |long=-0.578333 |label=[[Bordeos]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.282500 |long=2.758889 |label=[[Fortificacións de Vauban]]}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.928889 |long=2.146389 |label=[[Albi]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=45.4411857 |long=5.530843 |label=[[Sitios palafíticos prehistóricos dos Alpes|Palafitas]]|position=right}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.1313 |long=3.2823 |label=[[Causses e Cévennes|Causses & Cévennes]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.2745 |long=3.3246 |label=[[Conca mineira de Norte-Paso de Calais|Conca mineira]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.2315 |long=4.2451 |label=[[Cova de Chauvet|Pont-d'Arc]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.329 |long=4.5152 |label=[[Borgoña]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=49.439 |long=3.5646 |label=[[Ladeiras, casas e adegas de Champaña|Champaña]]|position=top}} {{mapa de localización~|Francia |lat=45.779389 |long=2.965111 |label=[[Chaîne des Puys|Puys]] – [[Limagne]]|position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=46.1278 |long=3.4267 |label=[[Grandes Balnearios de Europa|Balnearios]] |position=right}} {{mapa de localización~|Francia |lat=45.586344 |long=-1.173467 |label=[[Faro de Cordouan]] |position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.7034 |long=7.2663 |label=[[Niza]] |position=bottom}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.97222 |long=6.939722 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=[[Faiais primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa|Bosques de faias]]|position=right}} {{mapa de localización~|Francia |lat=47.97222 |long=6.939722 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.13417 |long=3.546389 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=44.63444 |long=5.998611 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=46.12389 |long=-0.454444 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=46.09417 |long=-0.425277 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=48.42472 |long=2.681944 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=42.48278 |long=3.029167 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=42.46806 |long=2.358333 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.32917 |long=5.761111 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.07111 |long=-0.156111 |marksize=5|mark=Location dot green.svg|label=}} {{mapa de localización~|Francia |lat=43.83822222 |long=4.35611111 |label=[[Maison Carrée]] |position=left}} {{mapa de localización~|Francia |lat=50.40111111 |long=2.71944444 |label=[[Lugares funerarios e de memoria da primeira guerra mundial (fronte occidental)|Lugares funerarios]] |position=top}} }} {{Mapa de localización+ |Terra |width=500 |float=right |caption=Localización dos sitios da Francia de ultramar inscritos na lista do Patrimonio Mundial |places= {{mapa de localización~|Terra |lat=-20.411944 |long=164.566389 |label=[[Barreira de coral de Nova Caledonia|Lagoas de Nova Caledonia]] |position=left}} {{mapa de localización~|Terra |lat=-16.8414 |long=-151.3722 |label=[[Marae de Taputapuatea|Taputapuātea]] |position=right}} {{mapa de localización~|Terra |lat=-21.242500 |long=55.708889 |label=[[Departamento de Reunión|Illa Reunión]] |position=left}} {{mapa de localización~|Terra |lat=-49.348653 |long=70.219305 |label=[[Terras Austrais e Antárticas Francesas|Terras e mares Austrais]]|position=bottom}} {{mapa de localización~|Terra |lat=14.82330278 |long=-61.17586111 |label=[[Monte Pelée|Monte Pelée e os Pitons]] |position=right}} }} [[Ficheiro:Flag of France.svg|miniatura|180px| <center>[[Ficheiro:Welterbe.svg|55px]] [[Ficheiro:UNESCO logo.svg|70px]]</center>]] O [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO|Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura]] (UNESCO) componse de lugares de importancia para o [[patrimonio cultural]] ou [[Patrimonio natural|natural]] descritos na Convención do Patrimonio Mundial da UNESCO, estabelecida en [[1972]].<ref>{{Cita web|url=https://whc.unesco.org/archive/convention-pt.pdf|título=Convención para a Protección do Patrimonio Mundial, Cultural e Natural|editor=[[UNESCO]]|data=21 de novembro de 1972}}</ref> O patrimonio cultural está formado por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e ruínas (incluíndo sitios arqueolóxicos). As paisaxes naturais (constituídas por formacións físicas e biolóxicas), as formacións xeolóxicas e fisiográficas (incluíndo os hábitats de especies de animais e plantas ameazadas) e os lugares naturais que son importantes dende o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural, defínense como patrimonio natural.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/|title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=3 de febreiro de 2021|archive-date=1 de febreiro de 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/|urlmorta=non}}</ref> Esta é unha lista do '''Patrimonio da Humanidade en Francia''', especificamente clasificada pola UNESCO e elaborada de acordo con dez criterios principais, cuxos puntos son xulgados por especialistas na área. Francia aceptou o [[Convención sobre a Protección do Patrimonio Mundial, Cultural e Natural]] o 27 de xuño de 1975, tras o cal podería propoñer bens no seu territorio para ser considerados para a Lista do Patrimonio da Humanidade.<ref>[https://whc.unesco.org/en/statesparties/ State Parties], [[UNESCO World Heritage Centre]], Consultado o 21-07-2011</ref> En setembro de 2023, Francia tiña '''52''' propiedades rexistradas,<ref name = "unesco" /> 2 das cales están situadas fóra de [[Europa|continente europeo]] como están en [[Nova Caledonia ]] , que é [[territorio dependente]], e en [[Departamento de Reunión|Reunión]], [[departamento de ultramar]]. Deles: * 44 son '''<FONT COLOR="#F4A460">bens culturais</FONT>'''. * 7 son sitios '''<FONT COLOR="#32CD32">naturais</FONT>''' (unha delas en Nova Caledonia; outra na illa de [[Departamento de Reunión|Reunión]]). * Un dos sitios é '''<FONT COLOR="#F4A460">mi</FONT><FONT COLOR="#32CD32">xto</FONT>'''; inscrito co nome "[[Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido|Pireneos-Monte Perdido]]", atópase en territorio a ambos os dous lados da fronteira entre Francia e España, e é, polo tanto, compartido entre ambos os países. Ademais, 4 destes bens son compartidos con outros países: un con [[Patrimonio da Humanidade en Bélxica|Bélxica]], outro con [[Patrimonio da Humanidade en España|España]] e outros dous nunha denominación multinacional. Algúns sitios ocupan varias localizacións, como as 108 características distintas da “[[Conca mineira de Norte-Paso de Calais]]”, determinados lugares poden ser obxecto dunha inscrición en varios sitios (a [[basílica de Vézelay]], por exemplo, está rexistrada no lugar da “basílica e outeiro de Vézelay” e no lugar de “[[Camiño de Santiago|Camiños de Santiago de Compostela en Francia]].” En total, Francia conta con 319 sitios catalogados como Patrimonio da Humanidade. En 2021, o país tamén inscribiu 33 propiedades na súa lista provisional:<ref name=tentative>[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/state=fr France Tentative List]</ref> 20 cultural, 6 naturais e 7 mixtas. Aquí, de novo, estes activos poden afectar a varias localizacións diferentes, o que leva a preto de 150 localizacións listadas. Ademais, Francia tamén declarou '''15''' bens '''<FONT COLOR="#C71585">intanxibles</FONT>''', entre os que se atopan a súa gastronomía ou cetrería, que se comparte con outras 17 países. == Lista de lugares Patrimonio da Humanidade == Os nomes das táboas seguintes son os nomes dos inmobles que se usan no sitio web da UNESCO.<ref name="unesco"/> Existen tres tipos diferentes de propiedades posibles: [[Propiedade cultural|culturais]], naturais e mixtos.<ref name=note2>A propiedade mixta de Francia, Pyrénées – Mont Perdu, comparteo con España.</ref> [[Patrimonio da Humanidade#Selection criteria|Criterios de selección]] I, II, III, IV, V e VI son os criterios culturais e os criterios de selección VII, VIII, IX e X son os criterios naturais.<ref>[https://whc.unesco.org/en/criteria/ The Criteria], [[Centro do Patrimonio Mundial da UNESCO ]], Consultado o 21-07-2011</ref> As datas dos bens na Lista do Patrimonio Mundial son as datas de inscrición, as datas para a lista provisional son as de presentación. Os números son os números de referencia utilizados pola UNESCO e enlazan directamente coas páxinas de descrición dos inmobles no sitio web da UNESCO.<ref name="unesco">[https://whc.unesco.org/en/statesparties/fr France]. [[Centro do Patrimonio Mundial da UNESCO]]. Consultado o 23-06-2014.</ref> {|class="wikitable sortable" style="width:100%; margin-right:0" ! width="2%" | '''Ref #''' ! width="15%" |'''Sitio''' ! class="unsortable" |'''Imaxe''' ! width="12%" | '''Rexión''' ! width="8%" | '''Época''' ! width="5%" | '''Tipo''' ! width="4%" | '''Ano inscipción''' ! width="4%" | '''Extensión''' ! width="32%" class="unsortable"|'''Descrición''' |-- ! 230 || [[Igrexa abadía de Saint-Savin-sur-Gartempe]] || [[Ficheiro:Saint-Savin abbaye (1).jpg|100px]] || [[Nova Aquitania]] || Século IX || cultural || 1983 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/230 |title=Abbaye de Saint-Savin-sur-Gartempe |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 165 || [[Orde do Císter|Cisterciense]] [[Abadía de Fontenay]] || [[Ficheiro:Abbaye de Fontenay-EgliseBatiments.jpg|100px]] || [[Borgoña-Franco Condado]] || Século XII || cultural || 1981 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/165 |title=Abbaye cistercienne de Fontenay |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 164 || [[Monumentos romanos e románicos de Arles]] || [[Ficheiro:Arles HDR.jpg|100px]] || [[Provenza-Alpes-Costa Azul]] || dende o século I a.C. ata o século IV; século XII || cultural || 1981 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/164 |title=Arles, monuments romains et romans |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 84 || [[Abadía de Vézelay|Vézelay, Igrexa e Outeiro]] || [[Ficheiro:00 Basilique Ste-Marie-Madeleine de Vézelay - Tour et côté sud.JPG|100px]] || [[Borgoña-Franco Condado]] || século XII || cultural || 1979 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/84 |title=Basilique et colline de Vézelay |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 943 || [[Campanarios municipais de Bélxica e Francia]] || [[Ficheiro:Beffroi de Loos (3).JPG|100px]] || [[Hauts-de-France]] || Século XIII-século XX || cultural || 1999 || 2005 || Sitio transfronteirizo, compartido con Bélxica; extensión da antiga ''[[Espadaña (arquitectura)|Espandanes]]'' de [[Flandres]] e [[Valonia]] <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/943 |title=Beffries of Belgium and France |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1256 || [[Bordeos, Porto da Lúa]] || [[Ficheiro:Bordeaux quais 04.jpg|100px]] || [[Nova Aquitania]] || Século XVIII || cultural || 2007 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1256 |title=Bordeaux, Port de la Lune |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 770 || [[Canle do Midi]] || [[Ficheiro:Xvolks canal du midi 01.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)| Occitania]] || Século XVII || cultural || 1996 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/770 |title=Canal du Midi |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 162 || [[Catedral de Amiens]] || [[Ficheiro:Amiens cathedral 030.JPG|100px]] || [[Hauts-de-France]] || Século XIII || cultural || 1981 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/162 |title=Cathédrale d'Amiens |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 635 || [[Catedral de Bourges]] || [[Ficheiro:Kathedrale Bourges v2.jpg|100px]] || [[Centro-Val de Loira]] || Século XIII || cultural || 1992 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/635 |title=Cathédrale de Bourges |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 81 || [[Catedral de Chartres]] || [[Ficheiro:France Eure et Loir Chartres Cathedrale nuit 02.jpg|100px]] || [[Centro-Val de Loira]] || Século XIII || cultural || 1979 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/81 |title=Cathédrale de Chartres |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 601 || [[Notre-Dame de Reims|Catedral de Notre-Dame]], [[Abadía de Saint-Remi|Antiga abadía de Saint-Remi]] e [[Palacio de Tau]], [[Reims]] || [[Ficheiro:Chevet cathédrale Reims.jpg|100px]] || [[Gran Leste]] || Século XIII-XVI || cultural || 1991 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/601 |title=Cathédrale Notre-Dame, ancienne abbaye Saint-Rémi et palais de Tau, Reims |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1153 || [[Causses e Cévennes|As Causses e as Cévennes, Paisaxe cultural agropastoral mediterránea]] || [[Ficheiro:Cevennes Florac Mimente depuis Causse Mejean.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)| Occitania]] || || cultural || 2011 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1153 |title=The Causses and the Cévennes, Mediterranean agro-pastoral Cultural Landscape |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 228 || [[Aviñón|Centro histórico de Aviñón]]: [[Palais des Papes|Palacio Papal]], Conxunto Episcopal e [[Ponte Saint-Bénezet|Ponte de Aviñón]] || [[Ficheiro:Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg|100px]] || [[Provenza-Alpes-Costa Azul]] || Séculos XII-XVI || cultural || 1995 || - || [[Palais des Papes]], conxunto episcopal e [[Pont Saint-Bénezet]] <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/228 |title=Centre historique d'Avignon |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 868 || [[Patrimonio da Humanidade das Rutas de Santiago de Compostela en Francia|Rutas de Santiago de Compostela en Francia]] || [[Ficheiro:Saint-Gorgon 017.JPG|100px]] || Lugares diversos (dereito de paso e ruta) || || cultural || 1998 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/868 |title=Chemins de Saint-Jacques-de-Compostelle en France |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1337 || [[Albi|Cidade Episcopal de Albi]] || [[Ficheiro:(Albi) Cité épiscopale d'Albi - Le palais de la Berbie et la cathédrale Ste Cécile.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)| Occitania]] || || cultural || 2010 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1337 |title=Cité épiscopale d'Albi |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 203 || [[Salinas reais de Arc-et-Senans|Das Grandes Salinas de Salins-les-Bains ata a Salina Real de Arc-et-Senans, a produción de sal en tixolas de evaporación]] || [[Ficheiro:France arc et senas saline royal main building 1.jpg|100px]] || [[Borgoña-Franco Condado]] || Século XVIII || cultural || 1982 || 2009 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/203 |title=De la grande saline de Salins-les-Bains à la saline royale d'Arc-et-Senans, la production du sel ignigène |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1283 || [[Fortificacións de Vauban]] || [[Ficheiro:Citadelle Besançon.jpg|100px]] || Diversos || Século XVII || cultural || 2008 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1283 |title=Fortifications de Vauban |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 932 || Xurisdición de [[Saint-Émilion]] || [[Ficheiro:Saint emilion014.jpg|100px]] || [[Nova Aquitania]] || || cultural || 1999 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/932 |title=Juridiction de Saint-Émilion |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1181 || [[Le Havre]], a cidade reconstruída por [[Auguste Perret]] || [[Ficheiro:LeHavre.jpg|100px]] || [[Normandía]] || Século XX || cultural || 2005 || - || Construído entre 1945 e 1964 polo ''Atelier de Reconstruction du Havre d'[[Auguste Perret]]'' <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1181 |title=Le Havre, la ville reconstruite par Auguste Perret |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 80 || [[Le Mont-Saint-Michel|Mont Saint-Michel]] e a súa baía || [[Ficheiro:MSM sunset 02.JPG|100px]] || [[Normandía]] || || cultural || 1979 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/80 |title=Mont-Saint-Michel et sa baie |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 160 || Palacio e parque de [[Château de Fontainebleau|Fontainebleau]] || [[Ficheiro:Fontainebleau with gardens.jpg|100px]] || [[Illa de Francia]] || || cultural || 1981 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/160 |title=Palais et parc de Fontainebleau |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 83 || [[Palacio de Versalles|Palacio e parque de Versalles]] || [[Ficheiro:Versailles chateau.jpg|100px]] || [[Illa de Francia]] || || cultural || 1979 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/83 |title=Palais et parc de Versailles |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 600 || París, [[Río Sena|Ribeiras do Sena]] || [[Ficheiro:The Seine as seen from the Eiffel Tower, June 2002.jpg|100px]] || [[Illa de Francia]] || || cultural || 1991 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/600 |title=Paris, rives de la Seine |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 229 || [[Praza Stanislas]], Place de la Carrière, e Place d'Alliance en [[Nancy]] || [[Ficheiro:France Nancy Place Stanislas nuit.jpg|100px]] || [[Gran Leste]] || Século XVIII || cultural || 1983 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/229 |title=Places Stanislas, de la Carrière et d'Alliance à Nancy |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 334 || [[Pont du Gard]] ([[Acueduto romano|Acueduto]] [[Roma Antiga|Romano]]) || [[Ficheiro:Pontdugard.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] || Século I d.C || cultural || 1985 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/334 |title=Pont du Gard |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 873 || [[Provins]], Cidade de Feiras Medievais || [[Ficheiro:Fortifications ouest2 provins.jpg|100px]] || [[Illa de Francia]] || || cultural || 2001 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/873 |title=Provins, ville de foire médiévale |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 872 || Sitio histórico de [[Lión]] || [[Ficheiro:Vieuxlyon saintjean toits.jpg|100px]] || [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || || cultural || 1998 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/872 |title=Site historique de Lyon |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1363 || [[Sitios palafíticos prehistóricos dos Alpes]] || [[Ficheiro:D-BW-Uhldingen-Mühlhofen - Pfahlbaumuseum - Haus Schussenried.jpg|100px]] || [[Borgoña-Franco Condado]], [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || 5000–500 a.C. || cultural || 2011 || - || Unha serie de asentamentos prehistóricos sobre pilotes (ou palafitos) nos Alpes e arredores. [[#Transboundary sites|propiedade transfronteiriza]], compartida con Austria, Alemaña, Italia, Eslovenia e Suíza, 11 dos 111 sitios totais están en Francia.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1363/multiple=1&unique_number=1782 |title=Prehistoric Pile Dwellings around the Alps |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 85 || [[Sitios prehistóricos e covas decoradas do val do Vézère]] || [[Ficheiro:Lascaux painting.jpg|100px]] || [[Nova Aquitania]] || || cultural || 1979 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/85 |title=Sites préhistoriques et grottes ornées de la vallée de la Vézère |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 495 || [[Estrasburgo]] – Desde a [[Grande Illa de Estrasburgo|Grande Île]] ata [[Neustadt, Estrasburgo|Neustadt]] || [[Ficheiro:Absolute ponts couverts 02.jpg|100px]] || [[Gran Leste]] || || cultural || 1988 || 2017 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/495 |title=Strasbourg – Grande île |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 163 || [[Teatro romano de Orange]], [[Orange, Vaucluse|a súa contorna]] e o "[[Arco do triunfo de Orange|Arco do Triunfo]]" || [[Ficheiro:3755 DSC 0425.JPG|100px]] || [[Provenza-Alpes-Costa Azul]] || || cultural || 1981 || 2007 || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/163 |title=Théâtre antique et ses abords et " Arc de Triomphe " d'Orange |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 933 || O [[Val do Loira]] entre [[Sully-sur-Loire]] e [[Chalonnes-sur-Loire|Chalonnes]] || || [[Centro-Val de Loira]], [[Países do Loira]] || || cultural || 2000 || - ||Unha paisaxe cultural destacada de gran beleza, que contén cidades e aldeas históricas, grandes monumentos arquitectónicos (os castelos) e terras cultivadas formadas por moitos séculos de interacción entre a súa poboación e o medio físico, principalmente o propio río Loira. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/933 |title=Val de Loire entre Sully-sur-Loire et Chalonnes |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 345 || [[Carcasona|Cidade Histórica Fortificada de Carcasona]] || [[Ficheiro:Carcassonne JPG01.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] || || cultural || 1997 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/345 |title=Ville fortifiée historique de Carcassonne |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 258 || [[Golfo de Porto]]: [[Calanches de Piana]], Golfo de Girolata, [[Reserva Natural de Scandola|Reserva de Scandola]] || [[Ficheiro:0 Scandola Osani JPG01.jpg|100px]] || [[Corsica]] || N/A || natural || 1983 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/258 |title=Golfe de Porto |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1115 ||[[Barreira de coral de Nova Caledonia|Lagoas de Nova Caledonia]]: diversidade de arrecifes e ecosistemas asociados || [[Ficheiro:Ouvea Falaises de Lekini.jpg|100px]] || [[Nova Caledonia]] || N/A || natural || 2008 || - || Diversidade de ecosistemas na barreira de coral de Nova Caledonia <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1115 |title=Lagons de Nouvelle-Calédonie |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1317 || [[Parque Nacional da Reunión| Os pitóns, circos e escarpas da Illa da Reunión]]. || [[Ficheiro:Piton des neiges vu de la plaine des cafres.jpg|100px]] || [[Departamento de Reunión|Réunion]] || N/A || natural || 2010 || - || <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1317 |title=Pitons, cirques et remparts de l'ile de la Réunion |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 773 || [[Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido|Pireneos – Monte Perdido]] || [[Ficheiro:Gavarnie recti small Wikimedia Commons.jpg|100px]] || [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] || N/A || mixto || 1997 || 1999 || Propiedade transfronteiriza, compartida con España <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/773 |title=Pyrénées–Mont Perdu |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1360 || [[Conca mineira de Norte-Paso de Calais]] || [[Ficheiro:Wallers - Fosse Arenberg, les trois chevalements (E).jpg|100px]] || [[Hauts-de-France]] || Séculos XVIII ao XX || cultural || 2012 || - || Paisaxe notable modelada por tres séculos de extracción de carbón. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1360 |title=Nord-Pas de Calais Mining Basin |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1426 || [[Cova de Chauvet|Cova decorada de Pont d'Arc, coñecida como Grotte Chauvet-Pont d'Arc, Ardèche]] || [[Ficheiro:Paintings from the Chauvet cave (museum replica).jpg|100px]] || [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || 30,000–28,000 BCE || cultural || 2014 || - || Os debuxos figurativos máis antigos e mellor conservados do mundo. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1426 |title=Decorated Cave of Pont d'Arc, known as Grotte Chauvet-Pont d'Arc, Ardèche |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1425 || [[Climats, terroirs de Borgoña]] || [[Ficheiro:Frankreich-Burgund-Weinberg direkt bei Beaune.jpg|100px]] || [[Borgoña-Franco Condado]] || idade Media–presente || cultural || 2015 || - || Un exemplo destacado do cultivo da uva e da produción de viño desenvolvido dende a Alta Idade Media. <ref name="World Heritage Committee">{{cite web|author=World Heritage Committee|url=https://whc.unesco.org/en/news/1315|title=Sites in Denmark, France and Turkey inscribed on UNESCO's World Heritage List|publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|access-date=2015-07-20}}</ref> |-- ! 1465 || [[Ladeiras, casas e adegas de Champaña]] || [[Ficheiro:A village with vineyards in Champagne, France 1987.jpg|100px]] || [[Gran Leste]] || Século XVII–presente || cultural || 2015 || - || Lugares onde se desenvolveu o método de elaboración de viños espumosos. <ref name="World Heritage Committee"/> |-- ! 1321 || [[Obra arquitectónica de Le Corbusier|A obra arquitectónica de Le Corbusier, unha contribución destacada ao movemento moderno]] || || [[Nova Aquitania]], [[Borgoña-Franco Condado]], [[Illa de Francia]], [[Gran Leste]], [[Provenza-Alpes-Costa Azul]], [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || Século XX || cultural || 2016 || - || Testemuño da invención dunha nova linguaxe arquitectónica. Unha propiedade en serie transnacional compartida coa Arxentina, Bélxica, Alemaña, India, Xapón e Suíza. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1321 |title=The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1528 || [[Marae de Taputapuatea|Taputapuātea]] || [[Ficheiro:Taputapu marae Raiatea little man.jpg|100px]] || [[Polinesia Francesa]] || Século X || cultural || 2017 || || Un centro político, cerimonial e funerario polinesio. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1528 |title=Taputapuātea |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1434 || [[Chaîne des Puys|Chaine des Puys]] – area tectónica de falla de [[Limagne]] || [[Ficheiro:Come pariou.jpg|100px]] || [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || || natural || 2018 || || Un sitio xeoloxicamente importante que ilustra o proceso de rifting continental. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1434|title=Chaine des Puys – Limagne fault tectonic arena |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1603 || [[Terras Austrais e Antárticas Francesas]] || [[Ficheiro:Marion_Dufresne_-_Crozet.jpg|100px]] || [[Terras Austrais e Antárticas Francesas]] || || natural || 2019 || || As illas remotas do Océano Austral albergan flora e fauna únicas, incluíndo unha porción enteira da Antártida, que o converten no maior Patrimonio da Humanidade. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1603|title=French Austral Lands and Seas |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1613 || [[Grandes Balnearios de Europa]] || [[Ficheiro:Thermes les Dômes.jpg|100px]] || [[Auvernia-Ródano-Alpes]] || || cultural || 2021 || || Un sitio transnacional de 11 cidades de sete países europeos que se desenvolveron arredor de fontes de augas minerais naturais e dan testemuño da cultura termal europea internacional. A cidade balneario de Vichy representa este sitio en Francia. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1613|title=Great Spa Towns of Europe |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1625 || [[Faro de Cordouan]] || [[Ficheiro:2014-09-27 Le Verdon, Gironde, phare de Cordouan (3).JPG|100px]] || [[Nova Aquitania]] || || cultural || 2021 || || O Faro de Cordouan encarna as grandes etapas da historia arquitectónica e tecnolóxica dos faros. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1625|title=Cordouan Lighthouse |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1635 || [[Niza|Niza, cidade turística de inverno da Riviera]] || [[Ficheiro:Le Negresco.jpg|100px]] || [[Provenza-Alpes-Costa Azul]] || || cultural || 2021 || || Niza é testemuña da evolución da estación invernal debido ao clima suave da cidade e á súa situación á beira do mar ao pé dos Alpes. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1635|title=Nice, Winter Resort Town of the Riviera |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1133 || [[Faiais primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa]] || [[Ficheiro:Foret Fontainebleau automne 02.jpg|100px]] || Sitios diversos || || natural || 2021 (extensión a sitios en Francia) || || Este sitio transnacional representa un exemplo destacado de bosques temperados complexos e relativamente inalterados e presenta un amplo espectro de patróns ecolóxicos completos e procesos de masas puras e mixtas de faia europea en diversas condicións ambientais. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1133|title=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe |publisher=UNESCO}}</ref> |- |-- ! 1567rev || [[Lugares funerarios e de memoria da primeira guerra mundial (fronte occidental)]] || [[Ficheiro:Etaples-cimetiere.JPG|100px]] || [[Hauts-de-France]], [[Grand Est]], [[Île-de-France]] || Século XX || cultural || 2023 || || O sitio transnacional compartido con Bélxica incorpora 139 cemiterios e monumentos na fronte occidental da primeira guerra mundial.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1567 |title=Funerary and memory sites of the First World War (Western Front) |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1569 || [[Maison Carrée]] || [[Ficheiro:Maison_Carree_in_Nimes_(16).jpg|100px]] || [[Occitania]] || Século I || cultural || 2023 || || Un antigo templo romano en Nimes, no sur de Francia; un dos templos romanos mellor conservados que sobreviviron no territorio do antigo Imperio Romano.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1569 |title=The Maison Carrée of Nîmes |publisher=UNESCO}}</ref> |-- ! 1569 || [[Monte Pelée|Volcáns e bosques do Monte Pelée e dos Pitons do norte de Martinica]] || [[Ficheiro:Ville_de_Saint-Pierre.jpg|100px]] || [[Martinica]] || || natural || 2023 || || Área volcánica de importancia global para a vulcanoloxía, e fogar dunha serie de especies endémicas.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1657 |title=Volcanoes and Forests of Mount Pelée and the Pitons of Northern Martinique |publisher=UNESCO}}</ref> |-- |} ==Notas== {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{Portal|Francia}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade por país]] {{Países con Patrimonio da Humanidade}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade en Francia| ]] m5s6xydn8lvlrwzxr5g1jpt1u8ogovt 0 548148 7350991 7349313 2026-04-07T15:44:18Z Chandrexao 166735 7350991 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} [[Ficheiro:Rodrigo Cuevas no festival Agrocuir de Monterroso.jpg|dereita|miniatura|Rodrigo Cuevas no festival Agrocuir de Monterroso.]] '''Rodrigo Cuevas González''', nado en [[Oviedo]] en [[1985]], é un [[artista]] [[Multidisciplinariedade|multidisciplinar]], [[Canto|cantante]], [[Composición musical|compositor]], [[Acordeón|acordeonista]], [[Disc-jóckey|DJ]] e [[Presentador, presentadora|presentador de televisión]] [[Principado de Asturias|asturiano]].<ref name=":0">{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas|url=https://mas.lne.es/muelologia/rodrigo-cuevas.html|páxina-web=Muelología|data-acceso=2022-01-28|lingua=es}}</ref><ref>{{Cita web|título=Piloña mueve el cuádriceps al ritmo de Rodrigo Cuevas|url=https://www.lne.es/vida-y-estilo/gente/2018/12/10/pilona-mueve-cuadriceps-ritmo-rodrigo-18611895.html|páxina-web=La Nueva España|data=2018-12-10|data-acceso=2022-01-28|lingua=es|nome=Cristina|apelidos=Corte}}</ref> Na súa música e espectáculos, incorpora bases electrónicas á [[música tradicional]], e viste vestimenta rural mesturada cun [[Pin-up girl|estilo cabaré e pin-up]].<ref name=":3">{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas: «Seguiré haciendo lo que me dé la gana, que es lo que hay que hacer. Aunque le deje de gustar a la gente»|url=https://lasoga.org/rodrigo-cuevas-seguire-lo-me-la-gana-lo-aunque-le-deje-gustar-la-gente/|páxina-web=La Soga. Revista Cultural|data=2017-06-26|data-acceso=2022-01-28|lingua=es|nome=Marcos García|apelidos=Guerrero|nome2=Mayte F.|apelidos2=Cueli}}</ref> == Traxectoria == Naceu en Oviedo, e estudou [[piano]] e [[tuba]] no Conservatorio Superior de Música Eduardo Martínez Torner (CONSMUPA) da súa cidade. Posteriormente estudou sonoloxía na [[Escola Superior de Música de Catalunya]] (Esmuc) de [[Barcelona]].<ref name=":1">{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas, "Asturiano del mes" de marzo por su fusión de folclore y vanguardia|url=https://www.lne.es/sociedad/2017/04/30/rodrigo-cuevas-asturiano-mes-marzo-19333007.html|páxina-web=La Nueva España|data=2017-04-30|data-acceso=2022-01-28|lingua=es|nome=Franco|apelidos=Torre}}</ref> Abandonou os estudos e trasladouse a vivir a Galiza, primeiro en [[Santiago de Compostela|Santiago]] e posteriormente na aldea de [[Barbeira, Covelo, A Lama|Barbeira]], no concello da [[A Lama|Lama]],<ref>{{cita novas|url=https://www.elprogreso.es/articulo/sociedad/rodrigo-cuevas-son-un-pequeno-axitador/20160610020000377771.html|título=Rodrigo Cuevas: "Son un pequeno axitador"|xornal=El Progreso|autor=Belén López|data=10 de xuño de 2016}}</ref> onde pasou oito anos. Alí, da man dos veciños iniciouse na música e no baile tradicional galego.<ref>{{Cita audiovisual|título=Tanxugueiras conversan con Rodrigo Cuevas|autor=Tanxugueiras|url=https://www.ivoox.com/tanxugueiras-conversan-rodrigo-cuevas-audios-mp3_rf_64805489_1.html|data=2 de febreiro de 2021|medio=|dataacceso=9 de outubro de 2023|formato=mp3|tempo=28:40 - 31:30}}</ref> Nesta etapa formou xunto con [[Lúa Gándara]] un dúo musical de cabaré e "verbena psicodélica", La Dolorosa Compañía,<ref name=":3" /> co que publicou no ano 2012 o disco ''Yo soy la maga'', no que repasaba as cancións tradicionais galegas.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas: “O público quere ver a música tradicional ao mesmo nivel que outras músicas contemporáneas”|url=https://vinte.praza.gal/artigo/o-publico-quere-ver-a-musica-tradicional-ao-mesmo-nivel-que-outras-musicas-contemporaneas|páxina-web=Vinte|data-acceso=2022-01-28|lingua=gl}}</ref> Neste dúo Rodrigo Cuevas tocaba o acordeón, e os dous intérpretes presentábanse como Jimena Fernández e Fernando Jiménez, respectivamente.<ref>{{Cita web|título=Disfraz y máscara|url=https://www.lne.es/oviedo/2013/02/15/disfraz-mascara-20708466.html|páxina-web=La Nueva España|data=2013-02-15|data-acceso=2022-01-28|lingua=es|nome=Chus|apelidos=NEIRA}}</ref> En 2016 publicou ''Príncipe de Verdicio'', que incluía a canción que o deu a coñecer entre o gran público: "O ritmo de Verdiciu". Neste tema fusionou a canción tradicional asturiana "Soy de Verdicio" con "Ritmo de la noche", a canción disco dos noventa do grupo belga Mystic.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> En 2017 publicou un [[EP]] en homenaxe ao cantante [[Tino Casal]], no que se inclúen dúas versións deste artista asturiano, ''Haunted'' e ''Panic in the Edén''. Nesta última canción, contou coa colaboración de [[Mari Luz Cristóbal Caunedo]] e [[Femme Estupenda]], entre outras.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas presenta una versión "agro-glam" de Tino Casal en nuevo disco - ABC.es - Noticias Agencias|url=https://agencias.abc.es/agencias/noticia.asp?noticia=2519349|páxina-web=ABC|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|nome=|apelidos=}}</ref><ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas: "Lo que digan los puristas del folclore me la suda bastante"|url=https://www.eldiario.es/aragon/cultura/rodrigo-cuevas-puristas-folclore-bastante_1_1870481.html|páxina-web=ElDiario.es|data=2018-10-26|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|nome=Óscar Senar|apelidos=Canalís}}</ref> En 2026 publicou ''Manual de Belleza'', no que conta coa colaboración de artistas como [[Ana Belén]], Mala Rodríguez, [[Massiel]], [[Grande Amore]], Mapi Quintana e Tarta Relena.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas: “Mezclarte te quita el supremacismo. Ni altares, ni pocilgas. Y dejas de odiar”|url=https://elpais.com/eps/2026-04-03/rodrigo-cuevas-mezclarte-te-quita-el-supremacismo-ni-altares-ni-pocilgas-y-dejas-de-odiar.html|páxina-web=El País|data=2026-04-03|data-acceso=2026-04-03|lingua=es|nome=Jesús Ruiz|apelidos=Mantilla}}</ref> == Espectáculos == En 2014 estrea o seu primeiro espectáculo ''Electrocuplé'' no que fusiona a canción tradicional asturiana coa canción, o cabaré e o ''burlesque''. Con ''Electrocuplé'', Rodrigo Cuevas realizou máis de cen concertos por toda España. En 2017 presentou no Teatro de la Laboral de Xixón o seu segundo espectáculo, ''El Mundo per Montera'', no que combinou o mundo tradicional e rural co urbano, excéntrico, crítico e tecnolóxico.<ref name=":1" /> En 2019 publicou o disco ''Manual de Cortejo'' en colaboración con [[Relibera|Raül Refree]]<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas y Raül Refree firman 'El mal querer' asturiano|url=https://www.eldiario.es/cultura/musica/rodrigo-cuevas-raul-refree-asturiano_1_1186722.html|páxina-web=ElDiario.es|data=2019-12-16|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|nome=Luis J.|apelidos=Menéndez}}</ref> no que incluíu a canción ''Rambal'' en homenaxe ao [[Transformismo (socioloxía)|transformista]] xixonés asasinado en 1976, [[Alberto Alonso Blanco]] ( ''Rambal'').<ref>{{Cita web|título='Rambalín' de Rodrigo Cuevas recuerda a un icono ultralocal que no debería ser olvidado|url=https://jenesaispop.com/2020/01/12/380221/la-cancion-del-dia-rambalin-de-rodrigo-cuevas-recuerda-a-un-icono-ultralocal-que-no-deberia-ser-olvidado/|páxina-web=jenesaispop.com|data=2020-01-12|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> Tamén inclúe unha versión da canción de copla andaluza'', El día que nací yo'', orixinal de 1936 cantada por [[Imperio Argentina]] na película [[Morena Clara (película de 1936)|''Morena Clara'']]. Tamén estreou o seu terceiro espectáculo, ''Trópico de Covadonga'', do que é protagonista e director. Aborda o concepto de tempo e os ciclos do ano en formato de cancioneiro popular contemporáneo. Engade códigos musicais actuais ás historias e cancións populares, ademais de humor, performance e electrónica. Este espectáculo está producido por [[Relibera|Raül Refree]].<ref>{{Cita web|título=A qui no li agrada el "verbeneo"?|url=https://www.nuvol.com/musica/a-qui-no-li-agrada-el-verbeneo-163164|páxina-web=Núvol|data-acceso=2022-01-29|lingua=ca}}</ref> == Outros proxectos e colaboracións == En 2016 foi embaixador da [[sidra]] asturiana con [[Denominación de orixe|Denominación de Orixe Protexida]].<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas: «La sidra ye una joya que hay que cuidar»|url=https://www.elcomercio.es/asturias/mas-concejos/201609/04/rodrigo-cuevas-sidra-joya-20160904010746-v.html|páxina-web=El Comercio|data=2016-09-03|data-acceso=2022-01-29|lingua=es-ES}}</ref> Durante a Semana do Audiovisual Contemporáneo de Oviedo (SACO) de 2017 ''presentouse o documental sobre a súa vida, Rodrigo Cuevas.'' ''Campo e tablas'', dirixida por Manuel García Postigo e Ojos de Hojalata, e producida por Álex Zapico.<ref>{{Cita web|título=El documental de Rodrigo Cuevas, en SACO|url=https://www.elcomercio.es/culturas/cine/201703/08/documental-rodrigo-cuevas-saco-20170308000710-v.html|páxina-web=El Comercio|data=2017-03-07|data-acceso=2022-01-29|lingua=es-ES}}</ref> En 2017, Rodrigo Cuevas foi o mestre de cerimonias do [[Festival Internacional de Cinema de Xixón]] e do ''Oh!'' das Artes Escénicas de Asturias.<ref>{{Cita web|título='Crecer' se impone en los premios Oh!|url=https://www.elcomercio.es/culturas/201602/13/crecer-impone-premios-20160213005009-v.html|páxina-web=El Comercio|data=2016-02-12|data-acceso=2022-01-29|lingua=es-ES}}</ref> En 2018 creou a música da obra ''Sidra en Vena'' de Montgomery Entertainment, escrita e dirixida polo dramaturgo Juanma Pina. Tamén protagonizou o musical ''Horror, el show que nunca se debió de hacer'', no que interpretou o papel de Frank-N-Furter. Este musical foi unha homenaxe á serie de televisión estadounidense ''[[American Horror Story]]''.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas se pasa al rock|url=https://www.elcomercio.es/culturas/musica/rodrigo-cuevas-pasa-20180617003149-ntvo.html|páxina-web=El Comercio|data=2018-06-16|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> En 2018 presentou o programa ''El Camí'' para el canal autonómico de Asturias, [[TPA7|TPA]], no que percorreu as etapas do [[Camiño de Santiago]] no [[Principado de Asturias]].<ref>{{Cita web|título=El camino|url=https://www.elmundo.es/television/programacion-tv/programas/3874597_el-camino.html|páxina-web=ELMUNDO|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> Durante o confinamento da [[pandemia de COVID-19]] en abril de 2020, Cuevas gravou un vídeo homenaxe a Alberto Alonso Blanco "Rambal", ''Rambalín en corentena'', para conmemorar o 34 aniversario do seu asasinato. Contou coa colaboración dos músicos [[Mapi Quintana]], [[Rubén Bada]], [[Tino Cuesta]] e Juanjo Díaz e da pintora e cantante [[Leticia Baselgas]].<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas recuerda a "Rambal" en el aniversario de su asesinato|url=https://www.nortes.me/2020/04/20/rodrigo-cuevas-recuerda-a-rambal-en-el-aniversario-de-su-asesinato/|páxina-web=Nortes. Centradas en la periferia|data=2020-04-20|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> Cuevas tamén traballou como [[DJ|disc jockey]] co sobrenome artístico de Frixuelo de Sangre DJ.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas cierra su gira 'El Mundo por Montera' este jueves en Madrid|url=https://www.20minutos.es/noticia/3531213/0/rodrigo-cuevas-cierra-su-gira-mundo-por-montera-este-jueves-madrid/|páxina-web=www.20minutos.es - Últimas Noticias|data=2019-01-07|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|apelidos=20minutos}}</ref> En 2021 fundou a asociación La Benéfica, Asturias, xunto con Sergi Martí e Nacho Somovilla coa intención de crear un centro [[Actuación artística|de artes vivas]] para a expresión artística cultural, a acción comunitaria e a loita contra o abandono e o despoboamento do rural. no edificio da antiga Caridade de [[Piloña]], a Sociedade de Socorro Mutuo.<ref>{{Cita web|título=Una asociación creada por Rodrigo Cuevas compra el antiguo teatro de La Benéfica|url=https://www.elcomercio.es/asturias/oriente/asociacion-creada-rodrigo-cuevas-compra-teatro-20210513000743-ntvo.html|páxina-web=El Comercio|data=2021-05-13|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> == Discografía == [[Ficheiro:Rodrigo Cuevas El mundo por montera (25483009097).jpg|miniatura|Rodrigo Cuevas en El mundo por montera.]] === Discos de estudio === * ''Yo soy la maga'' (EP, 2012) * ''Prince of Verdiciu'' (EP, 2016) * ''Embrujada/Pánico en el Edén'' (EP, 2017) * ''Manual de cortejo'' (2019) * ''Manual de romería'' (2023) * ''Manual de belleza'' (2026) '''Sinxelos''' * ''Verdiciu'' (2016) * ''Toro Barroso'' (2016) * ''Embrujada'' (2018) * ''El día que nací yo'' (2019) * ''Muiñeira para a filla da bruxa'' (2019) == Recoñecementos == En 2017 recibiu o Premio AMAS ao Mellor Artista Revelación.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas estrena su nuevo espectáculo 'El mundo por montera' este sábado en Laboral|url=https://www.europapress.es/asturias/noticia-rodrigo-cuevas-estrena-nuevo-espectaculo-mundo-montera-sabado-laboral-20170228112951.html|páxina-web=www.europapress.es|data=2017-02-28|data-acceso=2022-01-29|nome=Europa|apelidos=Press}}</ref> En marzo dese mesmo ano foi nomeado asturiano do mes pola [[La Nueva España|Nova España]].<ref name=":1" /> Un ano despois foi galardoado co popular personaxe Urogallo polo Centro Asturiano de Madrid. En 2019 recibiu a Residencia de Produción do Programa de Artes Escénicas da Residencia Laboral da Cidade da Cultura de Xixón polo seu espectáculo ''Trópico de Covadonga''.<ref>{{Cita web|título=Rodrigo Cuevas ensaya su nuevo espectáculo, 'Trópico de Covadonga', en el Teatro de la Laboral|url=https://www.europapress.es/asturias/noticia-rodrigo-cuevas-ensaya-nuevo-espectaculo-tropico-covadonga-teatro-laboral-20190527130250.html|páxina-web=www.europapress.es|data=2019-05-27|data-acceso=2022-01-29|nome=Europa|apelidos=Press}}</ref> Ese mesmo ano recibiu o Premio GAVA da Asociación Clúster da Industria Creativa, Cultural e Audiovisual de Asturias ao Mellor Presentador de TV pola súa participación no programa ''El Camino''.<ref>{{Cita web|título=Los premios "Gava" del audiovisual asturiano se entregarán el sábado|url=https://www.lne.es/vida-y-estilo/gente/2019/05/09/premios-gava-audiovisual-asturiano-entregaran-18370917.html|páxina-web=La Nueva España|data=2019-05-09|data-acceso=2022-01-29|lingua=es}}</ref> En 2020, xunto co grupo musical "Muyeres", o grupo de teatro "Nova" e o xeólogo Luis Miguel Rodríguez Terente, foi galardoado co Premio Yumper aos valores humanos.<ref name=":2">{{Cita web|título=Siero recompensa la “braveza asturiana”|url=https://www.lne.es/centro/2020/12/28/siero-recompensa-braveza-asturiana-26792603.html|páxina-web=La Nueva España|data=2020-12-28|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|nome=S.|apelidos=ARIAS}}</ref> Ao ano seguinte foi recoñecido co Premio Ojo Crítico de Música Moderna que concede [[Radio Nacional de España]].<ref>{{Cita web|título=XXXII Premios 'El Ojo Crítico'. Rodrigo Cuevas, Premio 'El Ojo Crítico' de RNE de Música moderna|url=https://www.rtve.es/rtve/20211122/rodrigo-cuevas-premio-ojo-critico-rne-musica-moderna/2231981.shtml|páxina-web=RTVE.es|data=2021-11-22|data-acceso=2022-01-29|lingua=es|nome=|apelidos=}}</ref> E tamén gañou o Premio Serondaya 2021 á Innovación Cultural na categoría de Artes.<ref name=":2" /> En [[2023]] foi [[Premio Nacional das Músicas Actuais]].<ref>{{Cita web|url=https://www.culturaydeporte.gob.es/actualidad/2023/10/231009-pn-musicas-actuales.html|páxina-web=culturaydeporte.gob.es|título=Rodrigo Cuevas, Premio Nacional|data-acceso=9 de outubro de 2023|lingua=es|data-publicación=9 de otubro de 2023}}</ref> == Notas == {{Listaref|30em}} {{Portal|Asturias}} {{commonscat}} {{ORDENAR:Cuevas, Rodrigo}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en Oviedo]] [[Categoría:Activistas LGBT de España]] [[Categoría:Nados en 1985]] [[Categoría:Compositores de Asturias]] [[Categoría:Acordeonistas de Asturias]] [[Categoría:Presentadores de televisión de Asturias]] [[Categoría:Cantantes de España]] 3420jtq5mn0niveukw0gyyo7t61sa8z 10 553958 7350958 7344702 2026-04-07T14:13:18Z O Breixo 127505 7350958 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Enuso}}</noinclude><templatestyles src="Modelos modulares/styles.css" />{{Infobox |bodystyle = infobox_bodystyle |titleclass = infobox_titlestyle |aboveclass = infobox_abovestyle |headerclass = infobox_headerclass_w_botton_top |subheaderclass = infobox_subheaderstyle |labelclass = infobox-label |datastyle = text-align:start |captionstyle = infobox_captionstyle |belowstyle = infobox_belowstyle | abovestyle = {{#if:{{#property:P465|from={{{item|}}}}} | border: 3px solid #{{#invoke:Wikidades | claim | property=P465 | formatting=label | editicon=false }}; background-color: #{{#invoke:Wikidades | claim | property=P465 | formatting=label | editicon=false }}4D; | background-color: #C3D6EF; border: 1px solid #b3b4b6; }} | above = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#invoke:Wikidades |claim| property=P2910| list=false |editicon=false |shownovalue=no |value={{{icona|}}} }}|size={{{icona_tamaño|}}}|sizedefault=18px | maxsize=50px}}&nbsp;{{{nome|<includeonly>{{título sen retrouso}}</includeonly>}}} |data1 = {{Modelos modulares/Logos}} |data2 = {{Modelos modulares/Imaxes |imaxe={{{imaxe|}}} |pé={{{pé|}}} }} |data3 = {{Modelos modulares/Definición}} |data4 = {{#if:{{#property:P1342 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Número de escanos|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{número_escanos|}}} |property=P1342 |qualifier=P194 |qualifier2=P585 |separator=<br /> |rowformat=$0 $1 $2 |shownovalue=no |rowsubformat0='''$0''' |rowsubformat1=$1 |rowsubformat2=<small>($2)</small> |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data5 = {{#if:{{#property:P1410 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Número de escanos lexislatura|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{número_escanos_lexislatura|}}} |property=P1410 |qualifier=P194 |qualifier2=P585 |separator=<br /> |rowformat=$0 $1 $2 |shownovalue=no |rowsubformat0='''$0''' |rowsubformat1=$1 |rowsubformat2=<small>($2)</small> |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data6 = {{#if:{{#property:P101 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Campo de traballo|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{campo_traballo|}}} |property=P101 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data7 = {{#if:{{#property:P1408 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Licenciada para transmitir para|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{licenciada_transmitir_para|}}} |property=P1408 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data8 = {{#if:{{#property:P3970|from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Número da canle|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{número_canle|}}} |property=P3970 |qualifier=P137|separator=<br /> |rowformat=$0 $1 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data10 = {{Modelos modulares/Características}} |data11 = {{Modelos modulares/Deporte}} |data12 = {{Modelos modulares/Publicación}} |data13 = {{Modelos modulares/Implicados}} |data15 = {{Modelos modulares/Datas}} |data16 = {{Modelos modulares/Cronoloxía}} |data17 = {{Modelos modulares/Dimensión}} |data18 = {{Modelos modulares/Recoñecemento}} |data19 = {{Modelos modulares/Localización}} |data20 = {{Modelos modulares/Identificadores}} |data21 = {{Modelos modulares/Fontes e ligazóns}} |below = {{Modelos modulares/CaixaWikimedia}} }}<noinclude> {{uso de marcador}} </noinclude> qf7ba2stjggb806k4iiu52kpc546hjf 0 558142 7350937 7349362 2026-04-07T12:49:20Z CommonsDelinker 1410 Substitución automática de "[[commons:File:Dalstein.svg|Dalstein.svg]]" por "[[commons:File:Blason_ville_fr_Dalstein_(Moselle).svg|Blason_ville_fr_Dalstein_(Moselle).svg]]" segundo o ordenou [[commons:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]. Motivo: [[:c:C 7350937 wikitext text/x-wiki [[Ficheiro:Codex_Calixtinus.jpg|thumb|Códice Calixtino, atribuído ao monxe [[Aimerico Picaud]], considerado o autor da primeira obra dedicada á romaxe de [[Santiago de Compostela]]]] Este artigo é unha '''lista dos escudos municipais que presentan a vieira en [[Francia]]'''. Inclúe os escudos municipais, así como outros escudos e logotipos de [[Vieira|vieiras]] (dúas especies de [[bivalvos]] moi relacionadas, ambas pertencentes ao xénero [[Pecten]]<ref>{{Cita web|título=A vieira xacobea non é a galega: é a mediterránea|url=https://www.gciencia.com/mar/vieira-xacobea/|páxina-web=GCiencia|data=2018-09-13|data-acceso=2022-04-16|lingua=gl-ES|nome=Manuel|apelidos=Rey}}</ref>). Son símbolo de [[Santiago o Maior|Santiago]], por iso a [[Cuncha (heráldica)|cuncha]] tamén é coñecida como o símbolo dos [[Peregrino|peregrinos]], especialmente da [[Peregrinación a Santiago de Compostela|peregrinación]] do [[Camiño de Santiago]]. Os peregrinos cristiáns da Idade Media utilizaban a vieira para sacar auga. Un costume estendido era o de continuar até ao [[Cabo Fisterra]] ou outras vilas do litoral para recoller unha vieira do mar. Levada como sinal de peregrinación na banda do sombreiro ou no cinto, a cuncha era máis que un recordo, ao regresar a casa era garantía do respecto pola viaxe feita.<ref>{{Cita publicación periódica|título=El vakner del peregrino armenio Mártir (siglo XV): una perspectiva sobre la presencia de la fauna jacobea en la literatura francesa|url=https://revistas.ucm.es/index.php/RFRM/article/view/78814|revista=Revista de Filología Románica|data=2021-11-16|ISSN=1988-2815|páxina=159–179|volume=38|doi=10.5209/rfrm.78814|lingua=es|nome=Ignacio Iñarrea Las|apelidos=Heras}}</ref> == Escudos por departamentos == Os departamentos numéranse seguindo a orde alfabética segundo o seu nome oficial en francés. === Departamento de Ain (01) === [[Ficheiro:Département_01_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Ain|departamento de Ain]], oficialmente ''Departamento de l'Ain,'' está situado na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]] e toma o seu nome do río do mesmo nome. Divídese nos catro [[Arrondissement|distritos]] de Belly, Bourg-en-Bresse, Gex e Nantua, así como 23 cantóns e 408 comunas. A sede da prefectura é [[Bourg-en-Bresse]]. ==== Distrito de Bourg-en-Bresse ==== <gallery> Blason ville fr Meximieux (Ain).svg|{{center|[[Meximieux]]}} </gallery> ==== Distrito de Gex ==== <gallery> Blason ville fr Cessy 01.svg|{{center|[[Cessy]]}} Blason ville fr Grilly (Ain).svg|{{center|[[Grilly]]}} Blason ville fr Péron (Ain).svg|{{center|[[Péron]]}} Blason ville fr Sauverny (Ain).svg|{{center|[[Sauverny]]}} Blason ville fr Versonnex (Ain).svg|{{center|[[Versonnex (Ain)|Versonnex]]}} Blason de la ville de Vesancy (Ain).svg|{{center|[[Vesancy]]}} </gallery> === Departamento de Aisne (02) === No norte de Francia, na fronteira con [[Bélxica]], atópase o [[Aisne|departamento de Aisne]], que recibe o nome do río homónimo. Divídese nos cinco [[Arrondissement|distritos]] de Château-Thierry, Laon, Saint-Quentin, Soissons e Vervins e 804 comunas. A sede da prefectura é [[Laon]]. [[Ficheiro:Département_02_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Château-Thierry ==== <gallery> Blason ville fr Margival 02.svg|{{center|[[Margival]]}} </gallery> ==== Distrito de Laon ==== <gallery> Blason ville fr Viry-Noureuil (Aisne).svg|{{center|[[Viry-Noureuil]]}} </gallery> ==== Distrito de Saint Quentin ==== <gallery> Blason Flavy-le-Martel.svg|{{center|[[Flavy-le-Martel]]}} Blason Montescourt-Lizerolles.svg|{{center|[[Montescourt-Lizerolles]]}} </gallery> ==== Distrito de Vervins ==== <gallery> Blason ville fr Renneval 02.svg|{{center|[[Renneval]]}} </gallery> === Departamento de Allier (03) === No centro de Francia, na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]], atópase o [[Allier|departamento de Allier]]. Leva o nome do río Allier que atravesa o departamento. Allier abarca a maior parte do histórico condado de Bourbonnais, orixe da [[Casa de Borbón]].´O departamento divídese nos tres [[Arrondissement|distritos]] de Montluçon, Moulins e Vichy, así como en 19 cantóns e 317 comunas.A sede da prefectura é [[Moulins|Moulins.]] [[Ficheiro:Département_03_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Montlucon ==== <gallery> Blason de la ville de Cosne-d'Allier (03).svg|{{center|[[Cosne-d’Allier]]}} Blason Hyds.svg|{{center|[[Hyds]]}} </gallery> ==== Distrito de Moulins ==== <gallery> Blason maison fr de Bourbon 1.svg|{{center|[[Bourbon-l’Archambault]]}} Blason Le Montet.svg|{{center|[[Le Montet]]}} Blason ville fr Limoise (Allier).svg|{{center|[[Limoise]]}} </gallery> ==== Distrito de Vichy ==== <gallery> Blason ville fr Saint-Loup 03.svg|{{center|[[Saint-Loup (Allier)|Saint-Loup]]}} </gallery> === Departamento Alpes-de-Haute-Provence (04) === [[Ficheiro:Département_04_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Alpes da Alta Provenza|departamento de Alpes-de-Haute-Provence]] (Alpes da Alta Provenza) está situado na rexión [[Provenza-Alpes-Costa Azul|Provenza-Alpes-Costa Azul,]] no sueste de Francia. Divídese nos catro [[Arrondissement|distritos]] de Barcelonnette, Castellane, Digne-les-Bains e Forcalquier con 15 cantóns e 198 comunas. A sede da prefectura é [[Digne-les-Bains]]. ==== Distrito de Forcalquier ==== <gallery> Blason Puimichel.svg|[[Puimichel]] </gallery> === Departamento de Altos Alpes (05) === Na rexión [[Provenza-Alpes-Costa Azul|Provence-Alpes-Côte d'Azur]] (Provenza-Alpes-Costa Azul) no sueste de Francia, na fronteira con [[Italia]], atópase o [[Altos Alpes|departamento de Hautes-Alpes]] . Foi así chamado porque, ademais dos picos do [[Macizo do Mont Blanc|grupo do Mont Blanc,]] no [[Alta Savoia|departamento de Haute-Savoie]], alberga as montañas máis altas de Francia. O departamento está dividido en dous [[Arrondissement|distritos]], [[Briançon]] e [[Gap]], con 15 cantóns e 163 comunas. A sede da prefectura é [[Gap]]. [[Ficheiro:Département_05_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Briançon ==== <gallery> Blason MonetierlesBains.svg|[[Le Monêtier-les-Bains|Le Monetier-les-Bains]] </gallery> ==== Distrito Gap ==== <gallery> Blason Aspres-sur-Buech.svg|[[Aspres-sur-Buëch]] </gallery> === Departamento Alpes Marítimos (06) === O [[Alpes Marítimos|departamento dos Alpes Marítimos]] está situado no [[mar Mediterráneo]] e esténdese desde a Costa Azul ao interior dos [[Alpes]]. ''Alpes Maritimes'' é tamén o nome francés desta parte dos [[Alpes]], que aquí forma a cordilleira fronteiriza entre Francia e [[Italia]]. O departamento divídese nos dous [[Arrondissement|distritos]] de Grasse e Niza cun total de 27 cantóns e 163 municipios. A sede da prefectura é [[Niza]]. [[Ficheiro:Département_06_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Grasse ==== <gallery> Blason LaColle-sur-Loup.svg|{{center|[[La Colle-sur-Loup]]}} </gallery> ==== Distrito de Niza ==== <gallery> Blason ville fr Castagniers 06.svg|{{center|[[Castagniers]]}} Blason Duranus.svg|{{center|[[Duranus]]}} </gallery> === Departamento de Ardèche (07) === O [[Ardèche|departamento de Ardèche]] está na rexión de [[Rexións de Francia|Auvernia]] [[Auvernia-Ródano-Alpes|-Ródano-Alpes]]. Recibe o nome do río [[Río Ardèche|Ardèche]], que nace no oeste do departamento, atravesa a parte sur e [[Desembocadura|únese]] ao [[Río Ródano|Ródano]], que forma o límite oriental do departamento, en Pont-Saint-Esprit ([[Gard|departamento de Gard]]). Divídese nos tres [[Arrondissement|distritos]] Largentière, Privas e Tournon-sur-Rhône cun total de 17 cantóns e 335 municipios. A sede da prefectura é [[Privas]].[[Ficheiro:Département_07_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Largentière ==== <gallery> Blason ville fr Saint-Didier-sous-Aubenas (Ardèche).svg|{{center|[[Saint-Didier-sous-Aubenas]]}} </gallery> === Departamento de Ardenas (08) === No nordeste de Francia, na rexión do [[Gran Leste|Grand Est]], atópase o [[Ardenas|departamento das Ardenas]]. Recibiu o nome da cordilleira das Ardenas. Divídese nos catro [[Arrondissement|distritos]] de Charleville-Mézières, Rethel, Sedan e Vouziers, 19 cantóns e 449 comunas. A sede da prefectura é [[Charleville-Mézières]] [[Ficheiro:Département_08_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Rethel ==== <gallery> Blason Coucy.svg|{{center|[[Coucy]]}} </gallery> ==== Arrondissement Sedan ==== <gallery> Blason ville fr Cheveuges 08.svg|{{center|[[Cheveuges]]}} </gallery> ==== Distrito de Vouziers ==== <gallery> Blason Noirval.svg|{{center|[[Noirval]]}} Blason Tourcelles-Chaumont.svg|{{center|[[Tourcelles-Chaumont]]}} </gallery> === Departamento de Ariège (09) === O [[Ariège|departamento de Ariège]] está situado na fronteira [[España|española]] con [[Cataluña]] e a fronteira con [[Andorra]], no sueste da rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]]. A cidade principal é [[Foix]].<gallery> Département 09 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Les Bordes-sur-Arize (Ariège).svg|{{center|[[Les Bordes-sur-Arize]]}} Blason ville fr Lescure (09).svg|{{center|[[Lescure]]}} Blason ville fr Saint-Lary (Ariège).svg|{{center|[[Saint-Lary (Ariège)|Saint-Lary]]}} </gallery> === Departamento de Aube (10) === O [[Aube|departamento de Aube]] está situado no nordeste de Francia, na rexión do [[Gran Leste|Grand Est]] (Gran Leste). Xunto ao río Aube está a maior superficie europea de cánabo industrial.<gallery> Département 10 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason Bragelogne-Beauvoir.svg|{{center|[[Bragelogne-Beauvoir]]}} Blason ville fr Fralignes (Aube).svg|{{center|[[Fralignes]]}} Blason Viâpres-le-Petit.svg|{{center|[[Viâpres-le-Petit]]}} </gallery> === Departamento de Aude (11) === Na rexión do sur de Francia de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], na [[Mar Mediterráneo|costa mediterránea]] occidental, ao norte dos [[Pireneos]], atópase o [[Aude|departamento de Aude]]. Percórreo o homónimo río Aude.<gallery> Département 11 in France 2016.svg|{{Center|Localización do departamento}} Blason ville fr Baraigne (Aude).svg|{{Center|[[Baraigne]]}} Blason ville fr Belvèze-du-Razès (Aude).svg|{{Center|[[Belvèze-du-Razès]]}} Blason ville fr Molleville 11.svg|{{Center|[[Molleville]]}} </gallery> === Departamento de Aveyron (12) === Situado na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], no sur de Francia, [[Aveyron|o departamento do Aveyron]] recibe o nome do río Aveyron, un afluente do Tarn.O departamento divídese nos tres distritos de Millau, Rodez e Villefranche-de-Rouergue, así como 23 cantóns e 285 comunas.A sede da prefectura é [[Rodez]]. [[Ficheiro:Département_12_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Rodez ==== <gallery> Blason ville fr AurelleVerlac (Aveyron).png|{{Center|[[Aurelle-Verlac]]}} Blason Conques.svg|{{Center|[[Conques]]}} Blason ville fr Grand-Vabre 12.svg|{{Center|[[Grand-Vabre]]}} Blason ville fr Pomayrols 12.svg|{{Center|[[Pomayrols]]}} Blason ville fr Prades-d'Aubrac 12.svg|{{Center|[[Prades-d’Aubrac]]}} Blason ville fr Recoules-Previnquieres 12.svg|{{Center|[[Recoules-Prévinquières]]}} Blason ville fr Saint-Chély d'Aubrac (Aveyron).svg|{{Center|[[Saint-Chély-d’Aubrac]]}} Blason ville fr Saint-Cyprien-sur-Dourdou 12.svg|{{Center|[[Saint-Cyprien-sur-Dourdou]]}} </gallery> ==== Distrito de Villefranche-de-Rouergue ==== <gallery> Blason ville fr Bournazel (Aveyron).svg|{{Center|[[Bournazel (Aveyron)|Bournazel]]}} Blason ville fr La Salvetat-Peyralès (Aveyron).svg|{{Center|[[La Salvetat-Peyralès]]}} </gallery> === Departamento de Calvados (14) === O [[Calvados|departamento de Calvados]] está situado no norte de Francia, na [[Normandía|rexión de Normandía]]. Recibe o nome dos arrecifes chamados ''Plateau du Calvados'' que se atopan ao mar nesta zona. A sede da prefectura é [[Caen]] .O departamento divídese nos catro distritos de Bayeux, Caen, Lisieux e Vire, así como en 25 cantóns e 537 comunas. [[Ficheiro:Département_14_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Bayeux ==== <gallery> Blason Grandcamp-Maisy.svg|{{center|[[Grandcamp-Maisy]]}} Blason ville fr Manvieux (Calvados).svg|{{center|[[Manvieux]]}} </gallery> ==== Distrito de Caen ==== <gallery> Blason Bretteville-sur-Odon.svg|{{center|[[Bretteville-sur-Odon]]}} Blason Cagny.svg|{{center|[[Cagny (Calvados)|Cagny]]}} Blason de la ville de Cairon (Calvados).svg|{{center|[[Cairon]]}} Blason ville fr Courseulles-sur-Mer (Calvados).svg|{{center|[[Courseulles-sur-Mer]]}} Blason ville fr Langrune-sur-Mer (Calvados).svg|{{center|[[Langrune-sur-Mer]]}} Blason ville fr Luc-sur-Mer (Calvados).svg|{{center|[[Luc-sur-Mer]]}} COA fr Ouistreham.svg|{{center|[[Ouistreham]]}} Blason Saint-Aubin-sur-Mer.svg|{{center|[[Saint-Aubin-sur-Mer (Calvados)|Saint-Aubin-sur-Mer]]}} </gallery> ==== Distrito de Lisieux ==== <gallery> Blason ville fr Benerville-sur-Mer (14).svg|{{center|[[Benerville-sur-Mer]]}} Blason Beuvillers.svg|{{center|[[Beuvillers (Calvados)|Beuvillers]]}} CoA fr Houlgate.svg|{{center|[[Houlgate]]}} Houlgate ancien blason.png|{{center|Houlgate (Variante)}} Blason Ouilly-le-Vicomte.svg|{{center|[[Ouilly-le-Vicomte]]}} </gallery> === Departamento do Cantal (15) === O [[Cantal|departamento de Cantal]] está situado na rexión central de [[Auvernia-Ródano-Alpes]] e recibe o nome da segunda montaña máis alta do Macizo Central, o ''Plomb du Cantal'' (1858 m). O departamento deu nome ao queixo Cantal.<gallery> Département 15 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason département fr Cantal.svg|{{center|[[Département Cantal]]}} Blason ville fr Arpajon-sur-Cère 15.svg|{{center|[[Arpajon-sur-Cère]]}} Blason ville fr Aurillac (Cantal).svg|{{center|[[Aurillac]]}} Blason Laroquebrou.svg|{{center|[[Laroquebrou]]}} Blason ville fr Molompize (Cantal).svg|{{center|[[Molompize]]}} </gallery> === Charente (16) === O [[Charente|departamento de Charente]] está situado na rexión de [[Rexións de Francia|Nouvelle]][[Nova Aquitania|-Aquitaine]] (Nova Aquitania) no oeste do país e recibe o nome do río Charente. Divídese en 3 distritos, 19 cantóns e 366 comunas.<gallery> Département 16 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Souvigné (Charente).svg|{{center|[[Souvigné (Charente)|Souvigné]]}} </gallery> === Departamento de Charente-Maritime (17) === [[Ficheiro:Département_17_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Charente Marítimo|departamento de Charente-Maritime]] está situado no oeste do país, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine,]] na costa atlántica. A sede da prefectura é a antiga cidade fortificada de [[La Rochelle]]. O departamento divídese nos cinco distritos de Jonzac, La Rochelle, Rochefort, Saintes e Saint-Jean-d'Angély, así como 27 cantóns e 466 comunas. ==== Distrito de La Rochelle ==== <gallery> Blason ville fr La Flotte (Charente-Maritime).svg|[[La Flotte]] </gallery> ==== Distrito de Rochefort ==== <gallery> Blason Saint-Pierre-d'Oléron.svg|[[Saint-Pierre-d’Oléron|Saint-Pierre-d'Oléron]] Blason ville fr Saint-Trojan-les-Bains 17.svg|[[Saint-Trojan-les-Bains|Saint Trojan les Bains]] </gallery> ==== Distrito de Saintes ==== <gallery> Blason ville fr Cozes (Charente-Maritime).svg|[[Cozes]] Blason ville fr Gemozac(17).svg|[[Gémozac|Gemozac]] Blason ville fr Préguillac (Charente-Maritime).svg|[[Préguillac|Preguillac]] Blason ville fr Saujon (Charente-Maritime).svg|[[Saujon|Saujón]] </gallery> === Departamento de Cher (18) === Situado no centro do país na rexión [[Centro-Val de Loira|Centre-Val de Loire]], o departamento de [[Departamento de Cher|Cher]] recibe o nome do río Cher.<gallery> Département 18 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Jussy-Champagne (Cher).svg|[[Jussy-Champagne|Champaña Jussy]] </gallery> === Departamento de Corrèze (19) === O [[Corrèze|departamento de Corrèze]] recibe o nome do río Corrèze. Atópase na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine,]] no centro de Francia.<gallery> Département 19 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Affieux (Corrèze).svg|[[Affieux]] Blason ville fr Beyssac (Corrèze).svg|[[Beyssac]] Blason ville fr Feyt (Corrèze).svg|[[Feyt]] Blason ville fr Péret-Bel-Air (Corrèze).svg|[[Péret-Bel-Air]] Blason ville fr Perpezac-le-Noir (Corrèze).svg|[[Perpezac-le-Noir]] Blason ville fr Rilhac-Treignac (Corrèze).svg|[[Rilhac-Treignac]] Blason ville fr Saint-Angel (Corrèze).svg|[[Saint-Angel (Corrèze)|Saint-Angel]] Blason ville fr Sérandon (Corrèze).svg|[[Sérandon]] Blason ville fr Ussac (Corrèze).svg|[[Ussac]] </gallery> === Departamento de Cote-d'Or (21) === [[Ficheiro:Département_21_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Côte-d'Or|departamento de Côte-d'Or]] está situado ao leste do país, na rexión [[Borgoña-Franco Condado]], e recibe o nome dunha escarpa [[Xeoloxía|xeolóxica]] caracterizada pola viticultura que vai ao sur desde [[Dijon]] pasando por Beaune. Divídese nos tres [[Arrondissement|distritos]] de Beaune, Dijon e Montbard, así como en 43 cantóns e 704 comunas. A sede da prefectura é [[Dijon]]. ==== Distrito de Beaune ==== <gallery> Blason de la ville de Châteauneuf (21).svg|{{center|[[Châteauneuf, Côte-d’Or|Châteauneuf]]}} Blason de la ville de Colombier (21).svg|{{center|[[Colombier (Côte-d’Or)|Colombier]]}} Blason de la ville de Combertault (21).svg|{{center|[[Combertault]]}} Blason de la ville de Marey-lès-Fussey (Côte-d'Or).svg|{{center|[[Marey-lès-Fussey]]}} Blason de la ville de Pommard (21).svg|{{center|[[Pommard]]}} </gallery> ==== Distrito de Dijon ==== <gallery> Blason de la ville d'Avot (21).svg|{{center|[[Avot]]}} Blason de la ville de Beire-le-Fort (Côte-d'Or).svg|{{center|[[Beire-le-Fort]]}} Blason de la ville de Bretenière (21).svg|{{center|[[Bretenière]]}} Blason de la ville de Clénay (21).svg|{{center|[[Clénay]]}} Blason de la ville de Couternon (21).svg|{{center|[[Couternon]]}} Blason de la ville de Lamarche-sur-Saône (Côte-d'Or).svg|{{center|[[Lamarche-sur-Saône]]}} Blason de la ville de Neuilly-lès-Dijon (Côte-d'Or).svg|{{center|[[Neuilly-lès-Dijon]]}} Blason de la ville de Saint-Julien (21).svg|{{center|[[Saint-Julien (Côte-d’Or)|Saint-Julien]]}} </gallery> ==== Distrito de Montbard ==== <gallery> Blason de la ville de Coulmier-le-Sec (21).svg|{{center|[[Coulmier-le-Sec]]}} Blason de la ville d'Etalante (21).svg|{{center|[[Étalante]]}} Blason de la ville de Mauvilly (21).svg|{{center|[[Mauvilly]]}} Blason de la ville de Nicey (21).svg|{{center|[[Nicey]]}} Blason de la ville de Puits (21).svg|{{center|[[Puits (Côte-d’Or)|Puits]]}} Blason de la ville de Quemigny-sur-Seine (Côte-d'Or).svg|{{center|[[Quemigny-sur-Seine]]}} Blason de la ville de Villotte-sur-Ource (21).svg|{{center|[[Villotte-sur-Ource]]}} </gallery> === Departamento de Cotes-d'Armor (22) === [[Ficheiro:Département_22_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] [[Côtes-d'Armor|Departamento de Côtes-d'Armor]] (en {{lang-br|Aodoù an Arvor}}) é un dos catro departamentos da [[Bretaña|rexión da Bretaña]]. Até 1990, o departamento chamábase ''Côtes-du-Nord'' (bret. ''Aodoù a Hanternoz''). A sede da prefectura é [[Saint-Brieuc]]. O departamento divídese nos catro distritos de Dinan, Guingamp, Lannion e Saint-Brieuc, así como 27 cantóns e 355 comunas. ==== Distrito de Dinan ==== <gallery> Blason de la ville de Bobital (Côtes-d'Armor).svg|[[Bobital]] Blason de la ville de Languédias (Côtes-d'Armor).svg|[[Languédias|Languedias]] Blason de la ville de Tréfumel (Côtes-d'Armor).svg|[[Tréfumel|Trefumel]] </gallery> ==== Distrito de Guingamp ==== <gallery> COA fr Belle-Isle-en-Terre (Côtes-d'Armor).svg|[[Belle-Isle-en-Terre]] Blason ville fr Saint-Gilles-Pligeaux (CôtesArmor).svg|[[Saint-Gilles-Pligeaux]] CoA fr Tréogan.svg|[[Tréogan|Treogan]] </gallery> ==== Distrito de Lannion ==== <gallery> Blason de la ville de Perros-Guirec (Côtes-d'Armor).svg|[[Perros-Guirec]] Blason de la ville de Ploumilliau (Côtes-d'Armor).svg|[[Ploumilliau]] BlasonTrébeurden.svg|[[Trébeurden|Trebeurden]] </gallery> ==== Distrito de Saint Brieuc ==== <gallery> COA fr Pléneuf-Val-André.svg|[[Pléneuf-Val-André]] COA fr Ploufragan (Côtes-d'Armor).svg|[[Ploufragan]] </gallery> === Departamento de Creuse (23) === O [[Creuse|departamento de Creuse]] (en [[Lingua occitana|occitano]] ''Cruesa'') está situado no centro da Francia continental, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]], e recibe o nome do río Creuse.<gallery> Département 23 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason Ville fr Merinchal (23).svg|{{center|[[Mérinchal]]}} Blason Ville fr Saint Domet (32).svg|{{center|[[Saint-Domet]]}} Blason ville fr Saint-Germain-Beaupré 23.svg|{{center|[[Saint-Germain-Beaupré]]}} </gallery> === Departamento de Dordoña (24) === O [[Dordoña|departamento de Dordoña]] está situado no suroeste de Francia, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]], e recibe o nome do [[río]] Dordoña.<gallery> Département 24 in France 2016.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Bosset 24.svg|{{center|1=[[Bosset]]}} Blason ville fr Ginestet 24.svg|{{center|1=[[Ginestet]]}} Blason ville fr La Coquille 24.svg|{{center|1=[[La Coquille]]}} Blason ville Le Fleix.svg|{{center|1=[[Le Fleix]]}} Blason ville fr Saint Germain et Mons 24.svg|{{center|1=[[Saint Germain et Mons]]}} Blason ville fr Saint-Laurent-des-Vignes 24.svg|{{center|1=[[Saint-Laurent-des-Vignes]]}} Blason Saint-Martin-de-Gurson.svg|{{center|1=[[Saint-Martin-de-Gurson]]}} Blason Saint-Nexans.svg|{{center|1=[[Saint-Nexans]]}} Blason ville fr Saint-Rémy 24.svg|{{center|1=[[Saint-Rémy (Dordogne)|Saint-Rémy]]}} </gallery> === Departamento do Doubs (25) === O [[Departamento de Doubs|departamento do Doubs]] está situado no leste do país na rexión [[Borgoña-Franco Condado]] e recibe o nome do río Doubs.<gallery> Département 25 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Lombard 25.svg|{{center|[[Lombard (Doubs)|Lombard]]}} Blason ville fr Romain 25.svg|{{center|[[Romain (Doubs)|Romain]]}} Blason Semondans.svg|{{center|[[Semondans]]}} Blason ville fr Vuillafans 25.svg|{{center|[[Vuillafans]]}} </gallery> === Drome (26) === Situado na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]], o departamento [[Drôme]] recibe o nome do río Drôme, un afluente do [[Río Ródano|Ródano]].<gallery> Département 26 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr La Coucourde (Drôme).svg|{{center|[[La Coucourde]]}} Blason ville fr Pommerol.svg|{{center|[[Pommerol]]}} </gallery> === Departamento de Eure (27) === O [[Eure|departamento de Eure]] está situado na [[Normandía|rexión de Normandía,]] no norte do país; recibe o nome do río Eure.<gallery> Département 27 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason Bourth.svg|{{center|[[Bourth]]}} Blason ville fr Conches-en-Ouche (Eure).svg|{{center|[[Conches-en-Ouche]]}} Blason ville fr Ecos (Eure).svg|{{center|[[Écos (Eure)|Écos]]}} Blason ville fr La Boissière (Eure).svg|{{center|[[La Boissière (Eure)|La Boissière]]}} Blason ville fr Saint-Vincent-des-Bois 27.svg|{{center|[[Saint-Vincent-des-Bois]]}} Blason ville fr Tourville-la-Campagne (Eure).svg|{{center|[[Tourville-la-Campagne]]}} </gallery> === Departamento de Eure-et-Loir (28) === O [[Eure e Loir|departamento de Eure e Loir]] está situado no medio do país na rexión [[Centro-Val de Loira|Centro-Val do Loire]] (Loira) e recibe o nome dos ríos Eure e Loir.<gallery> Département 28 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Barjouville(Eure-et-Loir).svg|{{center|[[Barjouville]]}} Blason ville fr Oysonville 28.svg|{{center|[[Oysonville]]}} Blason ville fr Villiers-le-Morhier (Eure-et-Loir).svg|{{center|Villiers-le-Morhier}} </gallery> === Finistère (29) === O departamento de [[Finistère]] é o departamento continental máis occidental de Francia e parte da [[Bretaña|rexión da Bretaña]]. Por iso, como a [[Fisterra]] galega, recibiu o nome de ''Finis Terrae'' (fin da terra) na [[Roma antiga|época romana]], o nome [[Lingua bretoa|bretón]] é ''Penn ar Bed'' (principio, cima ou cabeza do mundo).<gallery> Département 29 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Guissény (Finistère).svg|{{center|[[Guissény]]}} Blason ville fr Hôpital-Camfrout (Finistère).svg|{{center|[[Hôpital-Camfrout]]}} COA fr Landeda.svg|{{center|[[Landéda]]}} Blason ville fr Le Conquet (Finistère).svg|{{center|[[Le Conquet]]}} Blason ville fr Milizac (Finistère).svg|{{center|[[Milizac-Guipronvel|Milizac]]}} Blason ville fr Plouarzel (Finistère).svg|{{center|[[Plouarzel]]}} Blason ville fr Plougastel-Daoulas (Finistère).svg|{{center|[[Plougastel-Daoulas]]}} </gallery> === Gard (30) === Situado no sur do país na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], o [[Gard|departamento de Gard]] recibe o nome do río Gard, un afluente do [[Río Ródano|Ródano]].<gallery> Département 30 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason de la ville de Conqueyrac (30).svg|{{center|[[Conqueyrac]]}} </gallery> === Departamento de Haute-Garonne (31) === Situado no sur do país, na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], limita co [[Val de Arán]], facendo fronteira con [[España]] en [[Provincia de Lleida|Lleida]], [[Alta Garona|o departamento de Haute-Garonne]] recibe o nome da cabeceira do río [[Río Garona|Garona]].<gallery> Département 31 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Chaum (Haute-Garonne).svg|{{center|[[Chaum]]}} Blason Estillac.svg|{{center|[[Estilhac]]}} Blason ville fr Labastidette (Haute-Garonne).svg|{{center|[[Labastidette]]}} Blason ville fr Moncaup (Pyrénées-Atlantiques).svg|{{center|[[Moncaup (Haute-Garonne)|Moncaup]]}} Blason ville fr Saint-Julien-sur-Garonne (Haute-Garonne).svg|{{center|[[Saint-Julien-sur-Garonne]]}} Blason ville fr Tournefeuille (Haute-Garonne).svg|{{center|[[Tournefeuille]]}} </gallery> === Departamento de Gers (32) === Situado no suroeste de Francia, na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], o departamento de [[Gers]] recibe o nome do río Gers, un afluente do [[Río Garona|Garona]].<gallery> Département 32 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Beaupuy (Gers).svg|{{center|[[Beaupuy (Gers)|Beaupuy]]}} Blason ville fr Mouchan (Gers).svg|{{center|[[Mouchan]]}} Blason ville fr Pujaudran (Gers).svg|{{center|[[Pujaudran]]}} Blason ville fr Saint-Antoine-de-Pont-d'Aratz (Gers).svg|{{center|[[Saint-Antoine-de-Pont-d’Aratz]]}} </gallery> === Departamento de Gironda (33) === [[Ficheiro:Département_33_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]]O [[Xironda|departamento de Gironda]] está situado ao oeste do país na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]] (Nova Aquitania) e recibe o nome da [[Estuario|ría]] da Gironda, que se forma no departamento pola confluencia do río Dordoña e o [[río Garona]]. Cunha superficie de 9.975 km², é o segundo departamento francés máis grande despois da [[Güiana Francesa]]. O departamento divídese nos seis [[Arrondissement|distritos]] de Arcachon, Blaye, Bordeos, Langon, Lesparre-Médoc e Libourne, ademais de 33 cantóns e 538 [[Comuna francesa|comunas]]. A sede da prefectura é [[Bordeos]]. ==== Distrito de Arcachon ==== <gallery> Arcachon (Arrondissement) Plan.svg|{{center|1=Localización de<br />[[Arrondissement Arcachon|Arr. Arcachon]]}} Blason ville fr Belin-Béliet (Gironde).svg|{{center|1=[[Belin-Béliet]]}} Blason ville fr Le Barp (Gironde).svg|{{center|1=[[Le Barp]]}} Blason ville fr Marcheprime (Gironde).svg|{{center|1=[[Marcheprime]]}} CoA fr Mios 33.svg|{{center|1=[[Mios]]}} Blason ville fr Salles (Gironde).svg|{{center|1=[[Salles (Gironde)|Salles]]}} </gallery> ==== Distrito de Blaye ==== <gallery> Blason ville fr Saint-Ciers-sur-Gironde (Gironde).svg|{{center|1=[[Saint-Ciers-sur-Gironde]]}} Blason ville fr Tauriac (Gironde).svg|{{center|1=[[Tauriac (Gironde)|Tauriac]]}} </gallery> ==== Distrito de Bordeos ==== <gallery> Blason ville fr Cadaujac (Gironde).svg|{{center|1=[[Cadaujac]]}} Blason ville fr Cénac (Gironde).svg|{{center|1=[[Cénac]]}} Blason ville fr Cursan (Gironde).svg|{{center|1=[[Cursan]]}} Blason ville fr Gradignan (Gironde).svg|{{center|1=[[Gradignan]]}} Blason ville fr La Brède (Gironde).svg|{{center|1=[[La Brède]]}} Blason ville fr Le Tourne (Gironde).svg|{{center|1=[[La Tourne]]}} Blason ville fr Le Pout (Gironde).svg|{{center|1=[[Le Pout]]}} Blason ville fr Lormont (Gironde).svg|{{center|1=[[Lormont]]}} Blason ville fr Saint-Médard-d'Eyrans (Gironde).svg|{{center|1=[[Saint-Médard-d’Eyrans]]}} Blason ville fr Saint-Médard-en-Jalles (Gironde).svg|{{center|1=[[Saint-Médard-en-Jalles]]}} </gallery> ==== Distrito de Langon ==== <gallery> Langon (Arrondissement) Plan.svg|{{center|1=Localización de<br />[[Arrondissement Langon|Arr. Langon]]}} Blason ville fr Cudos (Gironde).svg|{{center|1=[[Cudos]]}} Blason ville fr Podensac (Gironde).svg|{{center|1=[[Podensac]]}} Blason ville fr Pondaurat (Gironde).svg|{{center|1=[[Pondaurat]]}} </gallery> ==== Distrito de Lesparre-Medoc ==== <gallery> Escutcheon unlabeled.svg|{{center|1=[[Grayan-et-l’Hôpital]]}} Blason ville fr Saint-Estèphe (Gironde).svg|{{center|1=[[Saint-Estèphe (Gironde)|Saint-Estèphe]]}} </gallery> ==== Distrito de Libourne ==== <gallery> Blason ville fr Espiet 33.svg|{{center|1=[[Grayan-et-l’Hôpital]]}} Blason ville fr Saint-Médard-de-Guizières (Gironde).svg|{{center|1=[[Saint-Médard-de-Guizières]]}} Blason ville fr Sainte-Terre (Gironde).svg|{{center|1=[[Sainte-Terre]]}} </gallery> === Departamento de Herault (34) === O [[Hérault|departamento do Hérault]] está situado no sur do país na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] e recibiu o nome do río Hérault. A capital do departamento é [[Montpellier]].<gallery> Département 34 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Saint-Étienne-d'Albagnan (Hérault).svg|{{center|[[Saint-Étienne-d’Albagnan]]}} Blason ville fr Usclas-du-Bosc (Hérault).svg|{{center|[[Usclas-du-Bosc]]}} </gallery> === Departamento de Ille-et-Vilaine (35) === O [[Ille e Vilaine|departamento francés de Ille-et-Vilaine]] (en [[Lingua bretoa|bretón]]: ''Il-ha-Gwilen'') é. Situado no noroeste de Francia, forma o departamento máis oriental da [[Bretaña|rexión da Bretaña]].<gallery> Département 35 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr LaChapelle-du-Lou (Ille-et-Vilaine).svg|{{center|[[La Chapelle-du-Lou]]}} Blason ville fr Saint-Méloir-des-Ondes 35.svg|{{center|[[Saint-Méloir-des-Ondes]]}} Blason ville fr Saint-Onen-la-Chapelle (Ille-et-Vilaine).svg|{{center|[[Saint-Onen-la-Chapelle]]}} </gallery> === Departamento do Indre (36) === O [[Indre|departamento de Indre]], coa súa capital [[Châteauroux]], está situado no centro do país, na rexión [[Centro-Val de Loira]], e recibiu o nome do río Indre.<gallery> Département 36 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason de la ville de Bretagne (36).svg|{{center|[[Bretagne (Indre)|Bretagne]]}} Blason ville fr Neuvy-Saint-Sépulchre (Indre).svg|{{center|[[Neuvy-Saint-Sépulchre]]}} </gallery> === Departamento de Indre-et-Loire (37) === Situado no centro de Francia, na rexión [[Centro-Val de Loira|Centre-Val de Loire]], [[Indre e Loira|o departamento de Indre-et-Loire]] recibe o nome dos ríos Indre e [[Río Loira, Francia|Loira]]. O departamento inclúe a rexión histórica de [[Touraine]] .<gallery> Département 37 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Crouzilles 37.svg|{{center|[[Crouzilles]]}} Blason de la ville de Maillé (37).svg|{{center|[[Maillé (Indre-et-Loire)|Maillé]]}} Blason ville fr Saint-Laurent-de-Lin (Indre-et-Loire).svg|{{center|[[Saint-Laurent-de-Lin]]}} Blason de la ville de Sorigny (37).svg|{{center|[[Sorigny]]}} </gallery> === Departamento Isere (38) === O [[Isère|departamento de Isère]] está situado no sueste do país na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]] e recibe o nome do río Isère.<gallery> Département 38 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason Pont de Chéruy.svg|{{center|[[Pont-de-Chéruy]]}} Blason Saint Just Chaleyssin.svg|{{center|[[Saint-Just-Chaleyssin]]}} Blason Vif.svg|{{center|[[Vif]]}} </gallery> === Departamento do Xura (39) === O [[Departamento de Jura|departamento do Xura]] está situado ao leste do país na rexión de [[Rexións de Francia|Borgoña]][[Borgoña-Franco Condado|-Franco Condado]] na fronteira entre Francia e [[Suíza]] e recibe o nome da cordilleira do [[Cordilleira do Xura|Xura]]. [[Ficheiro:Département_39_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|107x107px|{{Centrar|Localización do departamento}}]] [[Ficheiro:Blason_ville_fr_Évans_39.svg|esquerda|senmarco|118x118px]] '''Évans''' no cantón de Mont-sous-Vaudrey no distrito de Dole. === Departamento de Landas (40) === O [[Landas|departamento das Landas]] está situado no suroeste de Francia, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]] (Nova Aquitanía). O nome é un plural (''les Landes'', ''Departamento des Landes''; en [[gascón]] ''las Lanas'') e deriva do nome da [[Uceira|breixeira]] ou uceira ( ''lande'' en [[Lingua francesa|francés]]) que antes proliferaba por alí. Converteuse na maior superficie forestal contigua de Europa Occidental a grande escala desde que se reforestase por orde de [[Napoleón I de Francia|Napoleón]], coñecida como Les Landes ''(as Landas)''.<gallery> Département 40 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Créon-d'Armagnac.svg|{{center|[[Créon-d’Armagnac]]}} Blason ville fr Labenne (Landes).svg|{{center|[[Labenne]]}} Blason ville fr Magescq (Landes).svg|{{center|[[Magescq]]}} Blason ville fr Moliets-et-Maâ (Landes).svg|{{center|[[Moliets-et-Maa]]}} Blason ville fr Soustons (Landes).svg|{{center|[[Soustons]]}} </gallery> === Departamento de Loir-et-Cher (41) === Situado no centro do país, na rexión [[Centro-Val de Loira|Centre-Val de Loire]], o [[Loir e Cher|departamento de Loir-et-Cher]] recibe o nome dos ríos Cher e Loir.<gallery> Département 41 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason avaray41.svg|{{center|[[Avaray]]}} Faye.svg|{{center|[[Faye (Loir-et-Cher)|Faye]]}} Blason ville fr houssay (loir-et-cher).svg|{{center|[[Houssay (Loir-et-Cher)|Houssay]]}} Blason ville fr pezou (loir-et-cher).svg|{{center|[[Pezou]]}} Blason ville fr saint hilaire la gravelle (loir-et-cher).svg|{{center|[[Saint-Hilaire-la-Gravelle]]}} Blason ville fr saint jacques des guerets (loir-et-cher).svg|{{center|[[Saint-Jacques-des-Guérets]]}} Blason ville fr seillac (loir-et-cher).svg|{{center|[[Seillac]]}} Blason ville fr vievy le rayé (loir-et-cher).svg|{{center|[[Vievy-le-Rayé]]}} </gallery> === Loira (42) === Situado no sueste do país, na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]], o departamento do [[Departamento de Loira|Loira]] recibe o nome do río [[Río Loira, Francia|Loira]].<gallery> Département 42 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Auxy (Loiret).svg|{{center|[[Auxy (Loiret)|Auxy]]}} Blason ville fr Dancé (Loire).svg|{{center|[[Dancé (Loire)|Dancé]]}} Blason ville fr Marols (Loire).svg|{{center|[[Marols]]}} Blason ville fr Ouches (Loire).svg|{{center|[[Ouches]]}} Blason ville fr Régny (Loire).svg|{{center|[[Régny]]}} Blason de la commune de Saint Genest Lerp.svg|{{center|[[Saint-Genest-Lerpt]]}} Blason ville fr Saint-Germain-Lespinasse (Loire).svg|{{center|[[Saint-Germain-Lespinasse]]}} Blason ville fr Saint-Romain-d'Urfé (Loire).svg|{{center|[[Saint-Romain-d’Urfé]]}} Blason ville fr Salvizinet (Loire).svg|{{center|[[Salvizinet]]}} </gallery> === Departamento de Haute-Loire (43) === O [[Alto Loira|departamento de Haute-Loire]] está situado no centro de Francia, na rexión [[Auvernia-Ródano-Alpes|de Auvernia-Ródano-Alpes]], e recibe o nome do [[Río Loira, Francia|Loira]], que nace nestas terras.<gallery> Département 43 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Fontannes.svg|{{center|[[Fontannes]]}} </gallery> === Departamento de Loira Atlántico (44) === O [[Loira Atlántico|departamento de Loira Atlántico]] (en [[Lingua bretoa|bretón]]: ''Liger-Atlantel'') forma parte da rexión do [[Países do Loira|País do Loira]] e da [[Bretaña]] histórica, pero non da rexión administrativa moderna do mesmo nome, da que o separou o [[Francia de Vichy|réxime de Vichy]] en 1941.<gallery> Département 44 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Le Pellerin (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Le Pellerin]]}} Blason ville 44 La Plaine-sur-Mer.svg|{{center|[[La Plaine-sur-Mer]]}} Blason ville fr Pornichet (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Pornichet]]}} Blason ville fr Saint-Mars-de-Coutais (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Saint-Mars-de-Coutais]]}} Blason ville fr Saint-Mars-la-Jaille (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Saint-Mars-la-Jaille]]}} Blason ville fr Les Sorinières (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Les Sorinières]]}} Blason ville fr Touvois (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Touvois]]}} Blason ville fr Vue (Loire-Atlantique).svg|{{center|[[Vue, Loira Atlántico|Vue]]}} </gallery> === Departamento de Loiret (45) === Situado no centro de Francia, na rexión [[Centro-Val de Loira|Centre-Val de Loire]], o departamento de [[Loiret]] recibe o nome do [[río Loiret]].<gallery> Département 45 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason Augerville-la-Rivière.svg|{{center|[[Augerville-la-Rivière]]}} Blason Ville fr Bonny-sur-Loire(45).svg|{{center|[[Bonny-sur-Loire]]}} Blason ville fr Clery-Saint-Andre (Loiret).svg|{{center|[[Cléry-Saint-André]]}} Blason ville fr Melleroy (Loiret).svg|{{center|[[Melleroy]]}} Blason ville fr Saint-Loup-de-Gonois (Loiret).svg|{{center|[[Saint-Loup-de-Gonois]]}} </gallery> === Lote (46) === Situado no sur do país na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], o [[Lot|departamento]] de Lot recibe o nome do Lot, un afluente do [[Río Garona|Garona]].<gallery> Département 46 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Gréalou (Lot 46).svg|{{center|[[Gréalou (Lot)|Gréalou]]}} </gallery> === Departamento Lot-et-Garonne (47) === Situado no suroeste do país, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]], [[Lot e Garona|o departamento de Lot-et-Garonne]] recibe o nome dos ríos Lot e [[Río Garona|Garona]].<gallery> Département 47 in France.svg|Localización do departamento Blason Estillac.svg|[[Estillac]] Blason ville fr Marmont-Pachas 47.svg|[[Marmont-Pachas|Marmont Pachas]] Blason ville fr Montesquieu (Lot-et-Garonne).svg|[[Montesquieu]] Blason ville fr Penne-d'Agenais (Lot-et-Garonne).svg|[[Penne-d’Agenais|Penne d'Agenais]] Blason Sauvagnas.svg|[[Sauvagnas]] </gallery> === Departamento de Lozère (48) === Con algo máis de 5.000 km², [[Lozère|o departamento de Lozère]] está situado no sur de Francia, na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]], e recibe o nome do macizo do Mont Lozère no Parque Nacional das [[Cevenes|Cévennes]].<gallery> Département 48 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr-Arzenc-de-Randon.svg|[[Arzenc-de-Randon]] Blason ville Chastanier 48.svg|[[Chastanier]] Blason ville fr La Fage Montivernoux (Lozère).svg|[[La Fage-Montivernoux|La Fage Montivernoux]] Blason Ville-fr Nasbinals.svg|[[Nasbinals|Nasbinais]] </gallery> === Departamento de Maine-et-Loire (49) === O [[Maine e Loira|departamento de Maine-et-Loire]] está situado no oeste do país, na [[Países do Loira|rexión de Pays de la Loire]], e inclúe esencialmente a rexión histórica de [[Anjou]].<gallery> Département 49 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason La Chapelle-Rousselin.svg|{{center|[[La Chapelle-Rousselin]]}} Blason ville fr La Jaille-Yvon 49.svg|{{center|[[La Jaille-Yvon]]}} Blason famille fr Alexandrine Françoise Bouteiller de Châteaufort.svg|{{center|[[La Pouëze]]}} Blason ville fr Le Mesnil-en-Vallée (Maine-et-Loire).svg|{{center|[[Le Mesnil-en-Vallée]]}} </gallery> === Departamento Manche (50) === No contexto da [[Revolución Francesa]], creado o 17 de [[4 de marzo|marzo]] de [[1790]] como parte da histórica provincia de [[Normandía]], [[Departamento de Mancha|o departamento da Mancha]] está situado no norte de Francia, na [[Normandía|rexión administrativa de Normandía]] e recibiu o nome do [[canal da Mancha]] ( [[Lingua francesa|Fr.]] ''La Manche'' ).<gallery> Département 50 in France.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Bréhal (Manche).svg|{{center|1=[[Bréhal]]}} Blason ville fr Carquebut (Manche).svg|{{center|1=[[Carquebut]]}} Blason Ducey.svg|{{center|1=[[Ducey]]}} Blason ville fr Equeurdreville-Haineville (Manche).svg|{{center|1=[[Équeurdreville-Hainneville]]}} Blason ville fr La Trinité (Manche).svg|{{center|1=[[La Trinité (Manche)|La Trinité]]}} Blason ville fr Saint-James 50.svg|{{center|1=[[Saint-James (Manche)|Saint-James]]}} Blason ville fr Saint-Pierre-Eglise (Manche).svg|{{center|1=[[Saint-Pierre-Église]]}} Blason Sartilly.svg|{{center|1=[[Sartilly-Baie-Bocage]]<br />([[Sartilly]])}} Blason Sottevast.svg|{{center|1=[[Sottevast]]}} Blason de YQUELON (Manche).svg|{{center|1=[[Yquelon]]}} </gallery> === Marne (51) === O [[Marne|departamento do Marne]] está situado no nordeste de Francia, na rexión do [[Gran Leste|Grand Est]]. Recibiu o nome do río [[Río Marne|Marne]]. A capital é [[Châlons-en-Champagne]], a cidade cultural máis importante é [[Reims]]. No departamento atópase [[Champaña|Champagne]], famoso polo [[viño espumoso]] [[champaña]] que alí se produce.<gallery> Département 51 in France.svg|Localización do departamento Blason Boult-sur-Suippe.svg|[[Boult-sur-Suippe]] Blason Luxémont-et-Villotte.svg|[[Luxémont-et-Villotte]] Blason Mancy.svg|[[Mancy]] Blason Saint-Imoges.svg|[[Saint-Imoges]] Blason La Veuve.svg|[[La Veuve]] </gallery> === Departamento de Haute-Marne (52) === O [[Alto Marne|departamento de Haute-Marne]] está situado na rexión do [[Gran Leste|Grand Est]] e recibe o nome do río [[Río Marne|Marne]].<gallery> Département 52 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Harréville-les-Chanteurs (Haute-Marne).svg|{{center|[[Harréville-les-Chanteurs]]}} </gallery> === Departamento de Mayenne (53) === O [[Mayenne|departamento de Mayenne]], coa súa capital en [[Laval, Mayenne|Laval]], está situado na rexión occidental dos [[Países do Loira]].<gallery> Département 53 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Vaiges 53.svg|[[Vaiges|Vaige]] Blason Villiers-Charlemagne.svg|[[Villiers-Charlemagne|Villiers Carlomagno]] </gallery> === Departamento de Meurthe-et-Moselle (54) === [[Ficheiro:Département_54_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Meurthe e Mosela|departamento de Meurthe-et-Moselle]] está situado na rexión do [[Gran Leste|Grand Est]] e recibe o nome dos ríos [[Meurthe]] e [[Río Mosela|Mosela]]. A capital ( a ''préfecture'' francesa) é [[Nancy]], as subprefecturas son Briey, Lunéville e Toul. ==== Distrito de Briey ==== O distrito de Briey está dividido en dez cantóns e 130 comunas.<gallery> Blason anderny 54.svg|{{center|[[Anderny]]}} </gallery> ==== Distrito de Luneville ==== O distrito de [[Lunéville]] está dividido en nove cantóns e 164 comunas.<gallery> Blason Hablainville 54.svg|{{center|[[Hablainville]]}} Blason Ogéviller 54.svg|{{center|[[Ogéviller]]}} Blason ville fr Pettonville (Meurthe-et-Moselle).svg|{{center|[[Pettonville]]}} Blason Réclonville 54.svg|{{center|[[Réclonville]]}} Blason Saint-Martin 54.svg|{{center|[[Saint-Martin (Meurthe-et-Moselle)|Saint-Martin]]}} </gallery> ==== Distrito de Nancy ==== O distrito de Nancy está formado por 20 cantóns e 188 comunas.<gallery> Blason Thézey-Saint-Martin 54.svg|{{center|[[Thézey-Saint-Martin]]}} </gallery> ==== Distrito de Toul ==== O distrito de Toul, con Toul como cidade principal, consta de cinco cantóns e 112 municipios.<gallery> Blason ville fr Crézilles (Meurthe-et-Moselle).svg|{{center|[[Crézilles]]}} </gallery> === Departamento de Mosa (55) === O [[Mosa|departamento de Mosa]] tamén está na rexión do Grand Est e recibe o nome do homónimo río [[Río Mosa|Mosa]]. A súa prefectura é [[Bar-le-Duc]], as subprefecturas son Commercy e Verdun.O departamento está dividido en 3 distritos, 17 cantóns e 501 comunas.[[Ficheiro:Département_55_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Bar-le-Duc ==== O distrito de Bar-le-Duc, coa prefectura de Bar-le-Duc, está dividido en nove cantóns e 109 comunas.<gallery> Blason ville fr Brauvilliers 55.svg|{{center|[[Brauvilliers]]}} Blason ville fr Trémont-sur-Saulx 55.svg|{{center|[[Trémont-sur-Saulx]]}} </gallery> ==== Distrito de Comercio ==== O [[Distrito de Comercio|distrito de Commercy]], coa subprefectura de [[Commercy]], consta de sete cantóns e 136 comunas.<gallery> Blason ville fr Cousances-lès-Triconville 55.svg|{{center|[[Cousances-lès-Triconville]]}} </gallery> ==== Distrito de Verdún ==== O distrito de Verdún coa sede da subprefectura é Verdún consta de 15 cantóns e 255 comunas.<gallery> Blason de la ville de Bouligny (55).svg|{{center|[[Bouligny]]}} Blason Ecouviez (Meuse).svg|{{center|[[Ecouviez (Meuse)|Ecouviez]]}} </gallery> === Departamento de Morbihan (56) === [[Ficheiro:Département_56_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Morbihan|departamento de Morbihan]] recibiu o nome do bretón, do [[Golfo (xeografía)|golfo]] homónimo ''Mor Bihan'' ''(mar pequeno)'' ([[Golfo de Morbihan]]). Está no sur da [[Bretaña]]; Morbihan está separado do [[Océano Atlántico|Atlántico]] pola península de [[Locmariaquer]] e a península de Rhuys.O departamento de Morbihan está dividido en 3 distritos, 21 cantóns e 253 comunas. ==== Distrito de Vannes ==== O distrito de Vannes está situado no sueste da rexión da Bretaña, o centro administrativo (prefectura) é [[Vannes]]. Divídese en 10 cantóns e 123 comunas.<gallery> Blason ville fr Augan (Morbihan).svg|{{center|[[Augan]]}} Blason ville fr Baden (Morbihan).svg|{{center|[[Baden, Morbihan|Baden]]}} Blason ville fr Larré (Morbihan).svg|{{center|[[Larré, Morbihan|Larré]]}} Blason ville fr Lauzach (Morbihan).svg|{{center|[[Lauzach]]}} Blason ville fr Lizio (Morbihan).svg|{{center|[[Lizio]]}} Blason ville fr Surzur (Morbihan).svg|{{center|[[Surzur]]}} </gallery> === Departamento de Mosela (57) === O [[Mosela|departamento de Mosela]] está situado no leste de Francia, na rexión do Grand Est, e recibe o nome do río [[Río Mosela|Mosela]] (en francés: ''Moselle''); A capital do departamento é [[Metz]].Divídese en cinco distritos, 27 cantóns e 727 comunas.[[Ficheiro:Département_57_in_France_2016.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Forbach-Boulay-Moselle ==== Ao norte, o [[distrito de Forbach-Boulay-Moselle]] limita co [[Saarland]] alemán, ao leste co distrito de [[Sarreguemines]], ao sur co distrito de [[Sarrebourg-Château-Salins]], ao oeste co distrito de [[Metz]] e ao noroeste co distrito de [[Thionville]]; A localización da subprefectura é a cidade de [[Forbach]].<gallery> Moselle - Forbach-Boulay-Moselle arrondissement.svg|{{center|Localización de Arrondissements im Département Moselle}} Blason ville fr Bibiche (Moselle).svg|{{center|[[Bibiche]]}} Blason de la ville de Colmen (Moselle).svg|{{center|[[Colmen]]}} CondéNorthen.svg|{{center|[[Condé-Northen]]}} Blason ville fr Dalstein (Moselle).svg|{{center|[[Dalstein]]}} Blason de la ville de Guerting (Moselle).svg|{{center|[[Guerting]]}} Blason de la ville de Hargarten-aux-Mines (Moselle).svg|{{center|[[Hargarten-aux-Mines]]}} Blason ville fr Hestroff (Moselle).svg|{{center|[[Hestroff]]}} Blason ville fr Neunkirchen-lés-Bouzonville 57.svg|{{center|[[Neunkirchen-lès-Bouzonville]]}} Blason ville fr Vatimont 57.svg|{{center|[[Vatimont]]}} Blason ville fr Viller 57.svg|{{center|[[Viller]]}} </gallery> ==== Distrito de Metz ==== <gallery> Moselle - Metz arrondissement.svg|{{center|Localización de Arrondissements im Département Moselle}} Blason Augny 57.svg|{{center|[[Augny]]}} Blason Chailly-les-Ennery 57.svg|{{center|[[Chailly-lès-Ennery]]}} Blason Ennery 57.svg|{{center|[[Ennery (Moselle)|Ennery]]}} Blason ville fr Gravelotte (Moselle).svg|{{center|[[Gravelotte]]}} Blason de la ville de Luppy (Moselle).svg|{{center|[[Luppy]]}} Blason ville fr Marange-Silvange 57.svg|{{center|[[Marange-Silvange]]}} Blason ville fr Sainte-Ruffine 57.svg|{{center|[[Sainte-Ruffine]]}} Blason ville fr Sanry-lès-Vigy 57.svg|{{center|[[Sanry-lès-Vigy]]}} Blason ville fr Tragny 57.svg|{{center|[[Tragny]]}} </gallery> ==== Distrito de Sarrebourg-Château-Salins ==== O distrito de Sarrebourg-Château-Salins abarca gran parte do Parque Natural Rexional de [[Lorena]] desde o val do Seille no oeste até a zona do lago ao redor do Étang de Gondrexange e do Linderweiher e o val superior do Sarre até os contrafortes noroeste dos [[Vosgos]], no leste. O distrito limita ao norte cos distritos de Forbach-Boulay-Moselle e Sarreguemines, ao leste co departamento [[Alsacia|alsaciano]] de Bas-Rhin, ao sur e ao suroeste co departamento de Meurthe-et-Moselle e ao leste; ao noroeste co distrito de Metz. A localización da subprefectura é a cidade de [[Sarrebourg]].<gallery> Moselle - Sarrebourg-Château-Salins arrondissement.svg|{{center|1=Localización de Arrondissements im Département Moselle}} Blason ville fr Achain (Moselle).svg|{{center|1=[[Achain]]<br />}} Blason de la ville de Château-Salins (Moselle).svg|{{center|1=[[Château-Salins]]<br />}} Blason de la ville de Insviller (Moselle).svg|{{center|1=[[Insviller]]}} Blason ville fr Langatte (Moselle).svg|{{center|1=[[Langatte]]}} Blason ville fr Sarraltroff 57.svg|{{center|1=[[Sarraltroff]]}} Blason ville fr Vahl-lès-Bénestroff 57.svg|{{center|1=[[Vahl-lès-Bénestroff]]}} </gallery> ==== Distrito de Sarreguemines ==== O distrito de Sarreguemines consta de tres cantóns, que están divididos en 83 concellos.<gallery> Moselle - Sarreguemines arrondissement.svg|{{center|Localización de Arrondissements im Département Moselle}} Blason de la ville de Frauenberg (Moselle).svg|{{center|[[Frauenberg (Moselle)|Frauenberg]]}} Blason de la ville de Kappelkinger (Moselle).svg|{{center|[[Kappelkinger]]}} Blason de la ville de Kirviller (Moselle).svg|{{center|[[Kirviller]]}} Blason ville fr Neufgrange 57.svg|{{center|[[Neufgrange]]}} Blason ville fr Nousseviller-lés-Bitche 57.svg|{{center|[[Nousseviller-lès-Bitche]]}} </gallery> ==== Distrito de Thionville ==== O distrito de Thionville abrangue a zona noroeste do [[Mosela|departamento de Mosela]] co [[Río Mosela|Mosela]] como río central. Polo leste esténdese até Niedland na fronteira con [[Saarland]], polo norte até a fronteira con [[Luxemburgo]]. A área ao redor de Thionville e Hayange foi durante moito tempo o centro da industria mineira en [[Lorena]], pero perdeu a súa antiga importancia. No sueste, o distrito de Thionville limita co distrito de Forbach-Boulay-Moselle, ao sur co distrito de Metz e ao oeste co distrito de Briey no departamento de Meurthe-et-Moselle. A localización da subprefectura é a cidade de [[Thionville]].<gallery> Moselle - Thionville arrondissement.svg|{{center|Localización de Arrondissements im Département Moselle}} Blason Apach 57.svg|{{center|[[Apach]]}} Blason de la ville de Berg-sur-Moselle (Moselle).svg|{{center|[[Berg-sur-Moselle]]}} Blason de la ville de Contz-les-Bains (Moselle).svg|{{center|[[Contz-les-Bains]]}} Blason Haute-Kontz.svg|{{center|[[Haute-Kontz]]}} Blason de la ville de Kerling-lès-Sierck (Moselle).svg|{{center|[[Kerling-lès-Sierck]]}} Blason de la ville de Kirsch-lès-Sierck (Moselle).svg|{{center|[[Kirsch-lès-Sierck]]}} Blason de la ville de Kirschnaumen (Moselle).svg|{{center|[[Kirschnaumen]]}} Blason ville fr Metzervisse 57.svg|{{center|[[Metzervisse]]}} Blason ville fr Mondelange 57.svg|{{center|[[Mondelange]]}} Blason ville fr Montenach 57.svg|{{center|[[Montenach]]}} Blason ville fr Rémeling 57.svg|{{center|[[Rémeling]]}} Blason ville fr Ritzing 57.svg|{{center|[[Ritzing (Moselle)|Ritzing]]}} Blason Sierck-les-Bains 57.svg|{{center|[[Sierck-les-Bains]]}} Blason ville fr Volstroff 57.svg|{{center|[[Volstroff]]}} Blason ville fr Waldwisse 57.svg|{{center|[[Waldwisse]]}} </gallery> === Departamento de Nievre (58) === O [[Nièvre|departamento de Nièvre]] está situado no centro do país, na rexión de [[Rexións de Francia|Bourgogne]][[Borgoña-Franco Condado|-Franche-Comté]] (Borgoña-Franco-Condado) e recibe o nome do [[río Nièvre]] (Nevers). A sede da prefectura é [[Nevers]].<gallery> Département 58 in France.svg|{{Center|Localización do departamento}} Blason ville fr Asnan (Nièvre).svg|{{Center|[[Asnan]]}} Blason ville fr Marigny-sur-Yonne (Nièvre).svg|{{Center|[[Marigny-sur-Yonne]]}} Blason ville fr Neuffontaines (Nièvre).svg|{{Center|[[Neuffontaines]]}} </gallery> === Departamento Norte (59) === Situado na [[Hauts-de-France|rexión de Hauts-de-France,]] no norte do país, na fronteira con [[Bélxica]], [[Departamento de Norte|o departamento do Norte]] é o departamento máis poboado de Francia. No extremo noroeste atópase a [[Costa (xeografía)|costa]] [[Mar do Norte|do Mar do Norte]] á entrada da [[Canal da Mancha|Canle da Mancha]].<gallery> Ficheiro:Département 59 in France.svg|Localización do departamento Ficheiro:Blason ville fr Auberchicourt variante (Nord).svg|[[Auberchicourt]] (Variante) Ficheiro:Blason de la ville de Awoingt (59) Nord-France.svg|[[Awoingt]] Ficheiro:Blason ville fr Bray-Dunes (Nord).svg|[[Bray-Dunes]] Ficheiro:Blason de la ville de Buysscheure (59) Nord-France.svg|[[Buysscheure]] Ficheiro:Comine ancien.svg|[[Comines]] (Variante) Ficheiro:Blason de la ville de Ghyvelde (59) Nord-France.svg|[[Ghyvelde]] Ficheiro:Blason de la ville de Gondecourt (59) Nord-France.svg|[[Gondecourt]] Ficheiro:Blason de la ville de La Gorgue (59) Nord-France.svg|[[La Gorgue]] Ficheiro:Blason Hondschoote 59.svg|[[Hondschoote]] Ficheiro:Blason de la ville de Lambersart (59) Nord-France.svg|[[Lambersart]] Ficheiro:Blason ville fr Montrécourt (Nord).svg|[[Montrécourt]] Ficheiro:Blason ville fr Steenbecque (Nord).svg|[[Steenbecque]] Ficheiro:Blason ville fr Thun-Saint-Martin.svg|[[Thun-Saint-Martin]] </gallery> === Departamento de Oise (60) === O [[Oise|departamento de Oise]] está situado na rexión de [[Picardía]], no norte do país e recibe o nome do [[río Oise]]. O nome oficial fórmase cun xenitivo segundo o uso francés: ''Departamento de l'Oise''.<gallery> Département 60 in France.svg|Localización do departamento Blason anserville.svg|[[Anserville]] Blason ville fr Baron (Oise).svg|[[Baron|barón]] Blason de la ville de Chambly (60).svg|[[Chambly (Oise)|Chambly]] Blason clairoix.svg|[[Clairoix]] Blason cuise la motte.svg|[[Cuise-la-Motte]] Blason fleurines fr.svg|[[Fleurines]] Blason Froissy.svg|[[froissy]] Blason ville fr Le Gallet 60.svg|[[Le Gallet]] Blason Liancourt 60.svg|[[Liancourt]] Blason ville fr oise loconville.svg|[[Loconville]] Blason ville fr oise lormaison.svg|[[Lormaison]] Blason ville fr oise montagny en vexin.svg|[[Montagny-en-Vexin]] </gallery> === Departamento de Orne (61) === O [[Orne|departamento de Orne]] recibe o nome do río Orne . Situado no norte do país, na [[Normandía|rexión de Normandía]][[Rexións de Francia|,]] está dividido en tres distritos, 21 cantóns e 394 comunas.[[Ficheiro:Département_61_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] ==== Distrito de Argentan ==== O distrito de Pontoise, coa súa sede administrativa en [[Pontoise]], está situado no noroeste do departamento. Divídese en once cantóns e 117 comunas.<gallery> Blason Ecouché.svg|{{center|[[Écouché]]}} Blason ville fr Mortrée (Orne).svg|{{center|[[Montrée]]}} </gallery> ==== Distrito de Mortagne-au-Perche ==== O [[distrito de Mortagne-au-Perche]] está situado no suroeste do departamento de Orne e está dividido en sete cantóns e 146 comunas.<gallery> Blason ville fr Joué du Bois 61.svg|{{center|[[Joué du Bois]]}} Blason ville fr Saint-Mard-de-Réno 61.svg|{{center|[[Saint-Mard-de-Réno]]}} </gallery> === Departamento de Pas-de-Calais (62) === Situado no norte do país, na [[Hauts-de-France|rexión de Hauts-de-France]], [[Departamento do Paso de Calais|o departamento de Pas-de-Calais]] recibe o nome do [[estreito]] [[Estreito do Paso de Calais|de Dover]] (estreito de Calais, ''pas'' significa ''paso'') que separa Francia de [[Inglaterra]]. A súa sede administrativa é [[Arras, Francia|Arras]].<gallery> Département 62 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Barastre 62.svg|[[Barastre]] Blason Bergueneuse.svg|[[Bergueneuse]] Blason Billy-Berclau.svg|[[Billy-Berclau]] Blason ville fr Couturelle 62.svg|[[Couturelle]] Blason Dainville.svg|[[Dainville]] Blason Duisans.svg|[[Duisans]] Blason ville fr Framecourt 62.svg|[[Framecourt]] Blason-gueules-3-coquilles-or.svg|[[Foufflin-Ricametz]] Blason Hautecloque.svg|[[Hautecloque]] Blason Hermaville.svg|[[Hermaville]] Blason de la ville de Merlimont.svg|[[Merlimont]] Blason Rebreuve-sur-Canche.svg|[[Rebreuve-sur-Canche]] Blason Roëllecourt.svg|[[Roëllecourt]] Blason Royon.svg|[[Royon]] Blason Sains-en-Gohelle.svg|[[Sains-en-Gohelle]] Blason Séricourt.svg|[[Séricourt]] Blason Tardinghen.svg|[[Tardinghen]] Blason ville fr Wailly.svg|[[Wailly]] Blason Zudausques.svg|[[Zudausques]] </gallery> === Puy-de-Dôme (63) === O [[Puy-de-Dôme|departamento de Puy-de-Dôme]] está situado na rexión de [[Rexións de Francia|Auvernia]][[Auvernia-Ródano-Alpes|-Ródano-Alpes]] e recibe o nome da montaña Puy de Dôme no Macizo Central.<gallery> Département 63 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Aubiat (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Aubiat]]}} Blason ville fr Ayat-sur-Sioule (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Ayat-sur-Sioule]]}} Blason ville fr Clerlande (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Clerande]]}} Blason ville fr Gelles (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Gelles]]}} Blason ville fr Marsac-en-Livradois (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Marsac-en-Livradois]]}} Blason ville fr Mauzun (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Mauzun]]}} Blason ville fr Mons (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Mons (Puy-de-Dôme)|Mons]]}} Blason ville fr Montel-de-Gelat (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Montel-de-Gelat]]}} Blason Saint-Georges-de-Mons.svg|{{center|[[Saint-Georges-de-Mons]]}} Blason ville fr Saint-Jacques-d'Ambur (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Saint-Jacques-d’Ambur]]}} Blason ville fr Surat (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Surat (Frankreich)|Surat]]}} Blason ville fr Vernet-la-Varenne (Puy-de-Dôme).svg|{{center|[[Vernet-la-Varenne]]}} </gallery> === Departamento de Pireneos Atlánticos (64) === O [[Pireneos Atlánticos|departamento dos Pireneos Atlánticos]] é o departamento número 64. Situado no extremo suroeste do país na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]], recibe o nome dos [[Pireneos]] e do [[océano Atlántico]]. Correspóndese en boa parte coa [[País Vasco (rexión histórica)|rexión histórica do País Vasco]] francés ou [[Iparralde]].<gallery> Département 64 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Ahaxe-Alciette-Bascassan (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Ahaxe-Alciette-Bascassan]] Blason ville fr Ahetze (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Ahetze|axitado]] Blason ville fr Anhaux (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[anhaux]] Blason ville fr Arbérats-Sillègue (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Arbérats-Sillègue]] Blason ville fr Arancou (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Arancou]] Blason ville fr Arzacq-Arraziguet (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Arzacq-Arraziguet]] Blason ville fr Baliros (64).svg|[[Baliros]] Blason ville fr Bergouey-Viellenave (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Bergouey-Viellenave]] Blason Biarritz 64.svg|[[Biarritz]] Blason fr ville Bidarray.svg|[[bidarray]] Blason ville fr Bonloc (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Bonloc]] Blason ville fr Bussunarits-Sarrasquette (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Bussunarits-Sarrasquette]] Blason ville fr Lecumberry (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Lecumberry]] Blason ville fr Mendive (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Mendive]] Blason ville fr Saint-Just-Ibarre (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Saint-Just-Ibarre|San Xusto Ibarre]] Blason ville fr Sauvelade (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Sauvelade]] Blason ville fr Souraïde (64).svg|[[Souraïde|Souraide]] Blason ville Fr Suhescun(64).svg|[[Suhescun]] Blason ville fr Uhart-Cize (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Uhart-Cize]] Blason ville fr Uhart-Mixe (Pyrénées-Atlantiques).svg|[[Uhart-Mixe|Uhart mestura]] </gallery> === Hautes-Pyrénées (65) === O [[Altos Pireneos|departamento de Hautes-Pyrénées]] (Altos Pireneos) está situado no sur do país, na fronteira [[España|española]] con [[Aragón]], próxima ao [[Val de Arán]], na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] dos [[Pireneos|Pireneos Centrais]].<gallery> Département 65 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Basus-Auré (65).svg|{{center|[[Bazus-Aure]]}} Blason de la ville de Bulan (Hautes-Pyrénées).svg|{{center|[[Bulan (Hautes-Pyrénées)|Bulan]]}} Blason ville fr Gavarnie (65).svg|{{center|[[Gavarnie]]}} Blason ville fr Lamarque-Rustaing (65).svg|{{center|[[Lamarque-Rustaing]]}} Blason ville fr Sarrouilles (65).svg|{{center|[[Sarrouilles]]}} Blason de la ville de Trie sur Baïse.svg|{{center|[[Trie sur Baïse]]}} Blason ville fr Vignec (65).svg|{{center|[[Vignec]]}} </gallery> === Departamento de Pireneos Orientais (66) === O [[Pireneos Orientais|departamento Pireneos Orientais]], está situado no suroeste do país na rexión de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] na fronteira con [[Cataluña]] polo sur, e recibiu o nome da súa localización no bordo oriental dos [[Pireneos]]. En catalán chámase ''Pirineus Orientals,'' en occitano ''Pirenèus Orientals'' e oficialmente en francés ''Pyrénées-Orientales.'' Correspóndese coa zona histórica da [[Cataluña do Norte]].<gallery> Département 66 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Montner 66.svg|[[Montner]] Blason ville fr Tautavel 66.svg|[[Tautavel]] </gallery> === Departamento de Bas-Rhin (67) === [[Ficheiro:Département_67_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Baixo Rin|departamento do Baixo Rin]] (en francés ''Bas-Rhin,'' en alemán: ''Nieder-Rhine'') está situado no leste de Francia e xunto co [[Alto Rin|departamento do Alto Rin]] (en francés ''Haut-Rhin,'' en alemán: ''Ober-Rhein'') de [[Alsacia]]. Os nomes de ambos departamentos derivan do curso do [[Río Rin|Rin]] en Francia, que forma a súa fronteira con [[Alemaña]]. En alemán, Bas-Rhin tamén se coñece como ''Unterelsass''. Segundo unha enquisa, o 46% dos habitantes aínda fala un dialecto [[alamán|alamán alsaciano]].<ref>[http://www.olcalsace.org/sites/default/files/documents/etude_linguistique_olca_edinstitut.pdf ''Etude sur le dialecte alsacien.''] (''en [[Lingua francesa|francés]]'') Consultado o 4 de febreiro de 2014</ref>O departamento divídese en 5 distritos, 23 cantóns e 526 comunas. ==== Distrito Haguenau-Wissembourg ==== O distrito de Haguenau-Wissembourg creouse o día 1 de xaneiro de 2015 pola fusión dos distritos de Wissembourg e Haguenau.<gallery> Blason Engwiller 67.svg|{{center|[[Engwiller]]}} Blason mertzwiller 67.svg|{{center|[[Mertzwiller]]}} Blason Oberbronn 67.svg|{{center|[[Oberbronn]]}} </gallery> ==== Distrito de Saverne ==== <gallery> Blason ville fr Diemeringen Bas-Rhin.svg|{{center|[[Diemeringen]]}} Blason Neugartheim-Ittlenheim 67.svg|{{center|[[Neugartheim-Ittlenheim]]}} Blason ville fr Ratzwiller (Bas-Rhin).svg|{{center|[[Ratzwiller]]}} Blason ville fr Voellerdingen (Bas-Rhin).svg|{{center|[[Vœllerdingen]]}} </gallery> ==== Distrito de Selestat-Erstein ==== O distrito de Sélestat-Erstein está dividido en tres cantóns. A sede administrativa do distrito é Sélestat (en alemán: ''Schlettstadt'' ).<gallery> Blason Innenheim 67.svg|{{center|[[Innenheim]]}} </gallery> ==== Distrito de Estrasburgo ==== O [[distrito de Estrasburgo]] divídese nos cantóns de Hœnheim, Illkirch-Graffenstaden, Lingolsheim, Schiltigheim, Estrasburgo-1, Estrasburgo-2, Estrasburgo-3, Estrasburgo-4, Estrasburgo-5 e Estrasburgo-6; Ademais, as tres comunidades Eckwersheim, Vendenheim e La Wantzenau no cantón de Brumath pertencen ao distrito, xa que pertencen á [[Eurocidade|eurométropole]] de [[Estrasburgo]].<gallery> Blason Oberhausbergen 67.svg|{{center|[[Oberhausbergen]]}} Blason ville fr Osthoffen (Bas-Rhin).svg|{{center|[[Osthoffen]]}} </gallery> === Alto Rin (68) === [[Ficheiro:Département_95_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Alto Rin|Departamento Haut-Rhin]] (Alta Alsacia, ou literalmente [[Alto Rin]]) é o departamento co número de orde (alfabética segundo o nome oficial en francés) 68. Atópase en [[Alsacia]], no leste do país e está adxacente ao outro departamento alsaciano de Bas-Rhin ([[Baixo Rin]]), que recibe o nome da súa localización próxima ao río [[Río Rin|Rin]], que forma a fronteira con [[Alemaña]]. ==== Distrito de Altkirch ==== <gallery> Blason de la ville de Werentzhouse (68).svg|{{center|[[Werentzhouse]]}} </gallery> ==== Distrito de Colmar-Ribeauville ==== <gallery> Blason de la ville d'Artzenheim (68).svg|{{center|[[Artzenheim]]}} Blason de la ville de Wickerschwihr (68).svg|{{center|[[Wickerschwihr]]}} </gallery> === Departamento Ródano (69) === Situado no sueste do país, na [[Auvernia-Ródano-Alpes|rexión de Auvernia-Ródano-Alpes]], [[Ródano|o departamento de Ródano]] recibe o nome do río [[Río Ródano|Ródano]].<gallery> Département 69 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Brullioles (Rhône).svg|{{center|[[Brullioles]]}} Brussieu.svg|{{center|[[Brussieu]]}} Blason ville fr Chénelette (Rhône).svg|{{center|[[Chénelette]]}} Blason ville fr Corcelles-en-Beaujolais (Rhône).svg|{{center|[[Corcelles-en-Beaujolais]]}} Blason ville fr Saint-Jacques-des-Arrêts 69.svg|{{center|[[Saint-Jacques-des-Arrêts]]}} </gallery> === Departamento de Haute-Saône (70) === Que [[Alto Saona|Departamento de Haute-Saône]] situado no leste de Francia, na rexión [[Borgoña-Franco Condado|Borgoña-Franco-Condado]]. O seu nome ([[Alto Saona]]) deriva do río [[Río Saona, río Ródano|Saona]].<gallery> Département 70 in France 2016.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Lavoncourt 70.svg|{{center|1=[[Lavoncourt]]}} Blason ville fr Moimay 70.svg|{{center|1=[[Moimay]]}} </gallery> === Departamento de Saône-et-Loire (71) === O [[Saona e Loira|departamento de Saône-et-Loire]] (Saona e Loira) está situado no leste de Francia, na rexión de [[Borgoña-Franco Condado|Bourgogne-Franche-Comté]] (Borgoña-Franco-Condado), recibe o nome dos ríos [[Río Saona, río Ródano|Saona]] e [[Río Loira, Francia|Loira]].<gallery> Département 71 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr BourbonLancy (SaoneLoire).svg|{{center|[[Bourbon-Lancy]]}} Blason Chauffailles.svg|{{center|[[Chauffailles]]}} Blason de la ville de Montret (Saône-et-Loire).svg|{{center|[[Montret]]}} Blason ville fr Palinges 71.svg|{{center|[[Palinges]]}} Blason Saint-Loup-de-Varennes.svg|{{center|[[Saint-Loup-de-Varennes]]}} Blason ville fr Saint-Ythaire 71.svg|{{center|[[Saint-Ythaire]]}} Blason ville fr Sancé (Saône-et-Loire).svg|{{center|[[Sancé]]}} </gallery> === Departamento de Sarthe (72) === O [[Sarthe|departamento de Sarthe]], que recibe o nome do [[río Sarthe]], está situado no noroeste do país, na rexión do [[Países do Loira|País do Loira]].<gallery> Département 72 in France.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Aigné (Sarthe).svg|{{center|[[Aigné]]}} Blason Fatines.svg|{{center|[[Fatines]]}} Blason ville fr Luché-Pringé (Sarthe).svg|{{center|[[Luché-Pringé]]}} Blason ville fr Précigné Sarthe.svg|{{center|[[Précigné]]}} </gallery> === Departamento de Savoia (73) === [[Departamento de Savoia|O departamento de Savoia]] recibe o nome da paisaxe de [[Savoia (rexión)|Savoia]], situado no leste de Francia, na rexión de [[Auvernia-Ródano-Alpes]], fronteira con [[Italia]].<gallery> Département 73 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Val-d'Isère (Savoie).svg|[[Val-d’Isère|Val d'Isère]] </gallery> === Departamento de Haute-Savoie (74) === O [[Alta Savoia|departamento de Haute-Savoie]] (Alta Savoia) está situado no leste do país na rexión de Auvernia-Ródano-Alpes e tamén recibe o nome da [[Savoia (rexión)|rexión histórica de Savoia]]. A capital do departamento é [[Annecy]].<gallery> Département 74 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Allonzier-la-Caille.svg|[[Allonzier-la-Caille]] Blason ville fr Cruseilles.svg|[[Cruseilles]] Blason ville fr Massongy.svg|[[Massongy]] Blason ville-fr-Menthonnex-en-Bornes.svg|[[Menthonnex-en-Bornes]] Blason ville fr Saint-Martin-Bellevue.svg|[[Saint-Martin-Bellevue]] Blason ville fr Thyez.svg|[[Thyez]] Blason ville fr Ville-la-Grand.svg|[[Ville-la-Grand]] </gallery> === Departamento Sena Marítimo (76) === O departamento [[Seine-Maritime|Sena Marítimo (Seine-Maritime)]] situado no norte do país na rexión de [[Normandía]] recibe o seu nome do río [[Río Sena|Sena]] e a súa localización no litoral atlántico.<gallery> Département 76 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Anglesqueville-l'Esneval (Seine-Maritime).svg|[[Anglesqueville-l’Esneval]] Blason ville fr Bertreville (Seine-Maritime).svg|[[Bertreville]] Blason ville fr Bosville (Seine-Maritime).svg|[[Bosville]] Blason ville fr Drosay (Seine-Maritime).svg|[[Drosay (Seine-Maritime)|Drosay]] Blason Életot.svg|[[Életot]] Blason Etainhus (Seine-Maritime).svg|[[Etainhus]] Blason Etretat.svg|[[Etretat]] Blason ville fr Grainville-la-Teinturière (Seine-Maritime).svg|[[Grainville-la-Teinturière]] Blason ville fr Ingouville (Seine-Maritime).svg|[[Ingouville]] Blason ville fr Le Grand-Quevilly (Seine-Maritime).svg|[[Le Grand-Quevilly]] Blason Manneville-la-Goupil.svg|[[Manneville-la-Goupil]] Blason ville fr Mirville (Seine-Maritime).svg|[[Mirville]] Blason Néville.svg|[[Néville]] Blason Octeville-sur-Mer.svg|[[Octeville-sur-Mer]] Blason Saint-Aubin-de-Crétot.svg|[[Saint-Aubin-de-Crétot]] Blason Saint-Germain-d'Étables.svg|[[Saint-Germain-d’Étables]] Blason Saint-Riquier-en-Rivière.svg|[[Saint-Riquier-en-Rivière]] Blason ville fr Sainte-Adresse (Seine-Maritime).svg|[[Sainte-Adresse]] Blason ville fr Sasseville (Seine-Maritime).svg|[[Sasseville]] Blason Tourville-la-Rivière.svg|[[Tourville-la-Rivière]] Blason ville fr Val-de-Sâane (Seine-Maritime).svg|[[Val-de-Sâane]] Blason Val-de-Saane.svg|Val-de-Sâane<br /><small>(Variante (?))</small> Blason ville fr Villainville (Seine-Maritime).svg|[[Villainville]] </gallery> === Departamento Seine-et-Marne (77) === Situado na [[Illa de Francia|rexión francesa de Île-de-France]], ao leste de [[París]], [[Sena e Marne|o departamento de Seine-et-Marne]] recibe o nome dos ríos [[Río Sena|Sena]] e [[Río Marne|Marne]].<gallery> Département 77 in France.svg|Localización do departamento Blason Brou-en-Chantereine.svg|[[Brou-sur-Chantereine]] Blason Bussières.svg|[[Bussières (Seine-et-Marne)|Bussières]] Blason ville fr Jouy-sur-Morin (Seine-et-Marne).svg|[[Jouy-sur-Morin|Jouy sur Morin]] Blason Manneville-la-Goupil.svg|[[Manneville-la-Goupil]] Blason de la ville de Reuil-en-Brie (Seine-et-Marne).svg|[[Reuil-en-Brie]] </gallery> === Departamento de Yvelines (78) === Situado na parte occidental da rexión de Île-de-France, na grande área de París, o [[Yvelines|departamento de Yvelines]] chámase así polo antigo nome do bosque de Rambouillet.<gallery> Département 78 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Davron (Yvelines).svg|[[Davron]] Blason ville fr Saint-Germain-de-la-Grange (Yvelines).svg|[[Saint-Germain-de-la-Grange]] Blason Saint-Rémy-lès-Chevreuse01.svg|[[Saint-Rémy-lès-Chevreuse]] Blason ville fr La Verrière (Yvelines).svg|[[La Verrière]] </gallery> === Departamento de Deux-Sevres (79) === Situado no oeste do país, na [[Nova Aquitania|rexión de Nouvelle-Aquitaine]], [[Deux-Sèvres|o departamento de Deux-Sèvres]] (dous Sèvres) recibe o nome dos ríos Sèvre Niortaise e Sèvre Nantaise.<gallery> Département 79 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Gourgé 79.svg|[[Gourgé]] Blason ville fr Mazières-en-Gâtine (Deux-Sèvres).svg|[[Mazières-en-Gâtine]] Blason ville fr Saint-Léger-de-la-Martinière 79.svg|[[Saint-Léger-de-la-Martinière]] Blason ville fr Saint-Romans-Lès-Melle 79.svg|[[Saint-Romans-lès-Melle]] </gallery> === Departamento Somme (80) === O [[departamento de Somme]] é o departamento co número de orde 80. Situado no norte de Francia, na rexión de [[Picardía]], recibe o nome do río [[Río Somme|Somme]].<gallery> Département 80 in France.svg|Localización do departamento Blason Bussy-lès-Poix.svg|[[Bussy-lès-Poix]] Blason famille fr de Hangest.svg|[[Hangest-en-Santerre]] Blason Mailly-Raineval.svg|[[Mailly-Raineval]] Blason ville fr RouvroySanterre (Somme).svg|[[Rouvroy-en-Santerre]] </gallery> === Departamento Tarn (81) === O [[Tarn|departamento de Tarn]] está xunto ao [[río Tarn]], situado na agrícola [[Rexións de Francia|rexión]] de [[Occitania (rexión administrativa)|Occitania]] no sur do país. A capital do departamento é [[Albi]], lugar de nacemento de [[Henri de Toulouse-Lautrec|Toulouse-Lautrec]].<gallery> Département 81 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville Albine 81.svg|{{center|[[Albine]]}} Blason ville fr Donnazac 81.svg|{{center|[[Donnazac]]}} </gallery> === Departamento Tarn-et-Garonne (82) === O [[Tarn-et-Garonne|departamento de Tarn-et-Garonne]] está situado no sur de Francia, na [[Occitania|rexión de Occitania]]. Leva o nome dos ríos [[Río Tarn|Tarn]] e [[Río Garona|Garona]].<gallery> Département 82 in France 2016.svg|{{center|Localización do departamento}} Blason ville fr Garganvillar 82.svg|{{center|[[Garganvillar]]}} Blason de mas-grenier.svg|{{center|[[Mas-Grenier]]}} </gallery> === Departamento Var (83) === O [[departamento de Var]] está situado no sueste do país na rexión Provence-Alpes-Côte d'Azur e recibe o nome do [[río Var]], que non pertence ao departamento desde [[1859]].<gallery> Département_83_in_France_2016.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Vexaincourt (Vosges).svg|{{center|1=[[Vexaincourt]]}} </gallery> === Departamento Vaucluse (84) === O [[Vaucluse|departamento de Vaucluse]], que recibe o nome do lugar homónimo (hoxe Fontaine-de-Vaucluse), está situado na rexión sueste de [[Provenza-Alpes-Costa Azul]].<gallery> Département 84 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Caumont-sur-Durance (Vaucluse).svg|[[Caumont-sur-Durance]] Blason ville fr Modene (Vaucluse).svg|[[Modène]] </gallery> === Departamento Vendée (85) === O [[Vendée|departamento de Vendée]] está situado no oeste de Francia, na rexión de [[Países do Loira|Pays de la Loire]] (Países do Loira) e recibe o nome do [[río Vendée]].<gallery> Département 85 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Aubigny (85).svg|[[Aubigny (Vendée)|Aubigny]] Blason ville fr Moutiers-les-Mauxfaits (Vendée).svg|[[Moutiers-les-Mauxfaits]] Blason Saint-Cyr-en-Talmondais.svg|[[Saint-Cyr-en-Talmondais]] Blason Vairé (Vendée).svg|[[Vairé]] </gallery> === Departamento Vienne (86) === O [[Vienne|departamento de Vienne]] está situado no oeste do país, no norte da rexión de Nouvelle-Aquitaine, e recibe o nome do [[río Vienne]].<gallery> Département 86 in France.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Angles-sur-l'Anglin 86.svg|{{center|1=[[Angles-sur-l’Anglin]]}} Blason ville fr Paizay-le-Sec 86.svg|{{center|1=[[Paizay-le-Sec]]}} </gallery> === Departamento Vosges (88) === O [[Vosgos|departamento dos Vosgos]] está situado no leste do país na rexión do Gran Leste e recibe o nome das montañas dos Vosgos. A súa prefectura está en [[Épinal]], as subprefecturas son [[Neufchâteau, Vosgos|Neufchâteau]] e [[Saint-Dié-des-Vosges]].<gallery> Département 88 in France.svg|{{center|1=Localización do departamento}} Blason ville fr Vexaincourt (Vosges).svg|{{center|1=[[Vexaincourt]]}} </gallery> === Departamento Yonne (89) === O [[Yonne|departamento de Yonne]] está situado no nordeste do país, na rexión [[Borgoña-Franco Condado|de Borgoña-Franco Condado]] e recibe o nome do río [[Río Yonne|Yonne]] ; en [[Galia|época gala]] este levaba o nome da deusa fluvial Icauna .<gallery> Département 89 in France.svg|Localización do departamento Blason Asquins 89.svg|[[Asquins]] Blason Lignorelles 89.svg|[[Lignorelles]] Blason Pisy 89.svg|[[Pisy]] Blason de la ville de Préhy (Yonne).svg|[[Préhy]] Blason Saint-Fargeau 89.svg|[[Saint-Fargeau]] Blason de la ville de Sainte-Vertu (Yonne).svg|[[Sainte-Vertu]] </gallery> === Territorio de Belfort (90) === O [[Territorio de Belfort]] é un departamento do leste do país, na rexión de [[Borgoña-Franco Condado]]. A cidade principal é Belfort.<gallery> Département 90 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Argiésans (Territoire de Belfort).svg|[[Argiésans|Argiesanos]] Blason ville fr Bretagne (Belfort).png|[[Bretagne (Territoire de Belfort)|Bretaña]] Blason de la ville d'Eguenigue (90).svg|[[Eguenigue]] </gallery> === Departamento Essonne (91) === O [[Essonne|departamento de Essonne]] está na rexión [[Illa de Francia|de Île-de-France]] (Illa de Francia). Leva o nome do [[río Essonne]].<gallery> Département 91 in France.svg|Localización do departamento Blason ville fr Abbéville-la-Rivière (Essonne).svg|[[Abbéville-la-Rivière]] Blason ville fr Champlan (Essonne).svg|[[Champlan]] Armoiries d'Igny.svg|[[Igny (Essonne)|Igny]] Blason d'Igny.svg|Igny (klein) Blason ville fr Morangis (Essonne).svg|[[Morangis (Essonne)|Morangis]] Blason ville fr Morsang-sur-Orge (Essonne).svg|[[Morsang-sur-Seine]] Blason ville fr Ormoy (Essonne).svg|[[Ormoy (Essonne)|Ormoy]] Blason ville fr Pussay (Essonne).svg|[[Pussay]] </gallery> === Departamento do Val d'Oise (95) === [[Ficheiro:Département_95_in_France.svg|esquerda|miniatura|{{Centrar|Localización}}]] O [[Val do Oise|departamento de Val-d'Oise]] (Val do Oise) atópase na rexión [[Illa de Francia|de Île-de-France]] (illa de Francia) na grande área de [[París]] e recibe o nome do río [[Río Oise|Oise]]. Está dividido en 5 distritos, 23 cantóns e 526 comunidades. ==== Distrito de Pontoise ==== O distrito de Sarcelles está no leste do departamento e está dividido en dez cantóns e 61 comunas.<gallery> Blason Commeny 95.svg|{{center|[[Commeny]]}} Blason ville fr Livilliers 95.svg|{{center|[[Livilliers]]}} Blason ville fr Menucourt (Val-d'Oise).svg|{{center|[[Menucourt]]}} </gallery> ==== Distrito de Sarcelles ==== O distrito de Sarcelles está no leste do departamento e está dividido en dez cantóns e 61 comunas.<gallery> Blason de Maffliers.svg|{{center|1=[[Maffliers]]}} Blason de maffliers.jpg|{{center|1=[[Maffliers]]<br /><small>(Variante)</small>}} Blason ville fr Margency (Val-d'Oise).svg|{{center|1=[[Margency]]}} Blason ville fr Saint-Gratien (Val-d'Oise).svg|{{center|1=[[Saint-Gratien (Val-d’Oise)|Saint-Gratien]]}} </gallery> == Notas == <references /> == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lista de escudos coa vieira]] (no mundo) * [[Lista de municipios de Alemaña con vieiras no escudo]] * [[Lista de municipios de Austria con vieiras no escudo]] * [[Lista de municipios de Bélxica con vieiras no escudo]] * [[Lista de municipios de Portugal con vieiras no escudo]] * [[Lista de municipios de Suíza con vieiras no escudo]] * [[Heráldica]] * [[Cuncha (heráldica)|Cuncha heráldica]] [[Categoría:Camiño de Santiago]] [[Categoría:Heráldica]] [[Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas]] [[Categoría:Concellos de Francia]] enq62nmka1tue0fqltgf4rettril1se 0 558936 7351084 7069683 2026-04-07T19:49:00Z HombreDHojalata 5863 {{Control de autoridades}} 7351084 wikitext text/x-wiki {{Organización}} A '''Universidade de Australia Occidental''' ('''UWA''') é unha das principais universidades estatais de [[Australia]]. == Historia == Fundada en [[1911]],<ref>{{Cita web|título=WALW - University of Western Australia Act 1911 - Home Page|url=https://www.legislation.wa.gov.au/legislation/statutes.nsf/main_mrtitle_1020_homepage.html|páxina-web=www.legislation.wa.gov.au|data-acceso=2022-04-24}}</ref> ten a súa sede en [[Perth]], Australia Occidental. Está formado por nove facultades: * [[Arquitectura]], composición [[Paisaxismo|paisaxística]] e [[artes visuais]] * [[Ciencias Sociais]] e [[Humanidades]] * [[Economía]] da empresa * [[Educación|Ciencias da Educación]] * [[Enxeñaría]], [[Informática]] e [[Matemáticas]] * [[Dereito]] * [[Física]] * [[Medicina]], [[Odontoloxía]] e [[Ciencias da Saúde]] * [[Ciencias Naturais]] e [[Agronomía|Agrícolas]] == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Universidades de Australia|Australia]] [[Categoría:Perth]] {{en progreso}} 6rf6c0wvaolg8wow9uylrl3ws3o1wq4 0 561984 7351261 7212060 2026-04-08T10:58:54Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351261 wikitext text/x-wiki {{Lixo|Lugar eliminado NG 2026}}{{Lugar |nome = A Manzana |imaxe = |lenda = |parroquia = Vilaframil |concello = Ribadeo |ano =2024 |poboación =30 }} '''A Manzana''' é un lugar da parroquia de [[Vilaframil, Ribadeo|Vilaframil]], no concello [[provincia de Lugo|lucense]] de [[Ribadeo]] na [[comarca da Mariña Oriental]]. Segundo o [[Instituto Galego de Estatística]], en [[2024]] tiña 30 habitantes (16 homes e 14 mulleres)<ref>{{Cita web|título=IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 2024|url=https://www.ige.gal/igebdt/nomenclator/arbol.jsp#270511000|páxina-web=www.ige.gal|data-acceso=2025-10-21}}</ref>. == Notas == <references></references> ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Vilaframil=== {{Lp Vilaframil}} ===Parroquias de Ribadeo=== {{Ribadeo}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Manzana, A}} [[Categoría:Lugares de Ribadeo]] 9fhrh4shpsluc17688xtqw0d8fjay3t 0 562828 7351271 6943358 2026-04-08T11:32:16Z Souto Varela 117010 Lugar eliminado NG 2026 7351271 wikitext text/x-wiki {{Lixo|Lugar eliminado NG 2026}}{{Lugar |nome = O Conventillo |imaxe = |lenda = |parroquia = Nodar |concello = Friol |ano = |poboación = }} '''O Conventillo''' é un lugar da parroquia de [[Nodar, Friol|Nodar]] no concello [[provincia de Lugo|lucense]] de [[Friol]] na [[comarca de Lugo]]. ==Lugares e parroquias== ===Lugares de Nodar=== {{Lp Nodar}} ===Parroquias de Friol=== {{Friol}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Lugares de Friol]] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Conventillo, O}} [[Categoría:Lugares de Friol]] 0x7fmcwisqnzv0pmqg537iuyem5znla 0 571393 7351244 6923325 2026-04-08T09:27:36Z Gasparoff 111586 7351244 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} {{Contén texto cirílico}} '''Olga Fyodorovna Bergholz''' (en {{Lang-ru|О́льга Фё́доровна Бергго́льц}}), nada en [[San Petersburgo]] o {{Xulgregdata|16|05|1910}} e finada [[ibídem]] (na mesma cidade, renomeada [[San Petersburgo|Leningrado]]) o [[13 de novembro|13 de novembro de]] [[1975]], foi unha famosa [[poeta]] [[Unión Soviética|soviética]], coñecida polo seu traballo na radio durante o [[Sitio de Leningrado|asedio de Leningrado]], onde foi o símbolo da forza e determinación da cidade.<ref>{{Cita web|título=Olga Bergholz: “The Voice of the Blockade”|url=https://museumstudiesabroad.org/olga-bergholz-biography/|data=2018-07-24|data-acceso=2022-08-03|lingua=en-US}}</ref> == Traxectoria == [[Ficheiro:Ol'ga Fyodorovna Byerghol'cz.ru.vorb.oga|miniatura|Pronuncia do nome de '''Olga Fyodorovna Bergholz''' (en {{Lang-ru|О́льга Фё́доровна Бергго́льц}})]] === Primeiros anos === Olga Bergholz naceu nun barrio de traballadores de San Petersburgo. O seu pai era Fyodor Khrisophorovich Bergholz (1885-1948), un cirurxián de ascendencia rusa e [[Pobo letón|letoa]], aínda que en 1942 foi exiliado ao [[krai de Krasnoiarsk]] por ser "de etnia alemá e fillo dun capitalista" (en realidade, o seu pai era un traballador fabril). Foi estudante de [[Nikolay Burdenko]] na Academia Médica Militar Imperial, e exerceu como médico militar durante a [[primeira guerra mundial]]. Tras a [[Revolución de Outubro]] foi mobilizado co [[Exército Vermello]]. A súa nai, María Timofeyevna Grustilina (1884-1957), era unha muller de orixe rusa. A parella tivo outra filla máis nova, María (1912-2003), que sería actriz no Teatro Estatal de Comedia Musical de Leningrado. Co estalido da [[Guerra Civil Rusa]] en 1918, Fyodor Bergholz enviou á súa familia a [[Uglich]]. Alí, residiron no antigo mosteiro Bogoyavlensky até 1921. Tras regresar a Petrogrado, Olga matriculouse nunha escola de traballo, rematando os seus estudos en 1926. Publicou os seus primeiros versos, dedicados a [[Vladimir Lenin]], en [[1924]]. Ao ano seguinte, uniuse a un grupo de novos literatos coñecido como "O cambio", onde coñeceu a [[Boris Kornilov]]. En 1927, ambos comezaron a estudar no Instituto Estatal de Historia da Arte. En 1928, casaron e naceu a súa filla, Irina. Porén, o Instituto Estatal pechou pouco despois, e algúns dos seus estudantes (entre os que se atopaba Olga, mais non Boris) foron trasladados á [[Universidade Estatal de San Petersburgo|Universidade de Leningrado]]. === Dos anos 20 ao 1940 === [[Ficheiro:Semyonov. Monument to poet Boris Kornilov near School.jpg|miniatura|Monumento a [[Boris Kornilov]], o seu primeiro marido e pai da súa filla Irina|alt=Monumento a Boris Kornilov, o seu primeiro marido e pai da súa filla Irina]] Licenciouse en filoloxía [[Universidade Estatal de San Petersburgo|na Universidade de Leningrado]] en 1930, e foi enviada a [[Kazakhstán]] como xornalista para o xornal ''The Soviet Steppe''. En [[1930]], con vinte anos, divorciouse de Kornilov e casou co seu amigo da [[universidade]] Nikolai Molchánov. Despois do seu regreso a Leningrado, traballou como editora no xornal da fábrica Electrosila ([[1931]]-[[1934]]) e publicou varios libros. O 13 de decembro de [[1938]] foi encarcerada, permanecendo detida durante 7 meses durante a [[Gran Purga]], onde unha malleira durante un interrogatorio provocou un [[Natimorto|mortinato]]. Boris Kornilov foi fusilado en 1938. Olga foi liberada o 3 de xullo de [[1939]], e posteriormente foi rehabilitada. === Actividade desde a [[Segunda guerra mundial]] === Alistouse no [[Partido Comunista|partido comunista]] en [[1940]]. Bergholz é unha dos poetas máis coñecidos do [[Sitio de Leningrado]]. O seu segundo marido, Nikolai Molchánov, filólogo, morreu alí de fame en [[1942]]. Olga permaneceu na cidade asediada. Alí creou os seus mellores poemas, dedicados aos defensores de Leningrado. Despois da guerra seguiu escribindo con éxito, incluíndo ''Pervorossiya'' en [[1950]], polo que recibiu o [[Premio Estatal da URSS|Premio Estatal da URSS.]] En [[2010]] foron publicados os seus diarios onde relataba os seus anos máis difíciles, [[1939]]-[[1949]].<ref>{{Cita web|título=Olga Bergholz: poeta, que têm suportado muitas provações|url=https://pt.bogemolor.info/publication/1046907/|páxina-web=pt.bogemolor.info|data-acceso=2022-08-03|lingua=pt}}{{Ligazón morta|data=novembro de 2023 }}</ref> === Pasamento === Olga Bergholz morreu en [[1975]]. Está enterrada na ''Literátorskie Mostkí'' (Pontes Literarias) do cemiterio de Volkovo en San Petersburgo. == Homenaxes == Foi condecorada coa Orde de Lenin, o Premio Stalin e numerosas medallas; unha rúa de San Petersburgo, un cráter de [[Venus]] e o planeta menor 3093 Bergholz descuberto pola [[astrónoma]] soviética [[Tamara Smirnova]] en [[1971]] levan o seu nome.<ref>{{Cita web|título=3094 Chukokkala - Поиск в Google|url=http://www.google.com/search?hl=ru&tbo=p&tbm=bks&q=3094+Chukokkala|páxina-web=www.google.com|data-acceso=2022-08-03}}</ref> === Galería de placas e monumentos na súa honra === <gallery> Ficheiro:Olga Berggolz memorial.jpg|alt= Ficheiro:Санкт-Петербург Палевский сад Памятник О.Ф. Берггольц.jpg|alt= Ficheiro:Мемориальная доска О.Ф.Берггольц-1.jpg|alt= Ficheiro:Могила поэтессы О.Ф. Берггольц.jpg|alt= Ficheiro:Берггольц Ольга. Мемориальная доска на школе. Углич. Студенческий городок. Дом 2.jpg|alt= </gallery> == Obra == * ''Глубинка -'' ''Glubinka'' (1932) * ''Годы штурма'' (1933) * ''Night and New Look'' (1935) * ''Журналисты'' (1934) * ''Зерна -'' ''Zerna'' (1935) * ''Стихотворения'', (1934) * ''Книга песен'' (1936) * ''Февральский дневник'' (1942) - "Diario de febreiro" * ''Ленинградская поэма'' (1942) - "Poema de Leningrado" * ''Памяти защитников'', (1944) * ''Tétrada de Leningrado'' (1942) * ''Первороссийск'' - "''Pervorossik'' / ''Pervorossiya"'' (1950) * ''Oni Jili en Leningrado'' (1944) * ''У нас на земле - "Estás no mundo"'' (1947) * ''Верность -'' ''Vernost'' (1954) == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Literatura rusa]] * [[Poetas bélicos soviéticos|Poetas da fronte soviéticos]] * [[Poeta de guerra]] {{Galicitas}}{{Wikisource}} === Ligazóns externas === * [[:q:ru:Ольга_Фёдоровна_Берггольц|Ольга Фёдоровна Бергольц]] {{ru}}. Consultado o 29 de xuño de 2012. * [http://espanarusa.com/article.sdf/es/news/48832?path=es Serán publicados os diarios confiscados de Olga Bergholz] {{es}} {{Barra portal|Muller|Rusia}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en San Petersburgo]] [[Categoría:Escritores en lingua rusa]] [[Categoría:Escritores da Unión Soviética]] [[Categoría:Escritores de Rusia]] [[Categoría:Nados en 1910]] [[Categoría:Finados en 1975]] 2kxrs0ujzsxhgi5pumgkx0l3wdx4j9m 7351246 7351244 2026-04-08T09:27:59Z Gasparoff 111586 /* Véxase tamén */ 7351246 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} {{Contén texto cirílico}} '''Olga Fyodorovna Bergholz''' (en {{Lang-ru|О́льга Фё́доровна Бергго́льц}}), nada en [[San Petersburgo]] o {{Xulgregdata|16|05|1910}} e finada [[ibídem]] (na mesma cidade, renomeada [[San Petersburgo|Leningrado]]) o [[13 de novembro|13 de novembro de]] [[1975]], foi unha famosa [[poeta]] [[Unión Soviética|soviética]], coñecida polo seu traballo na radio durante o [[Sitio de Leningrado|asedio de Leningrado]], onde foi o símbolo da forza e determinación da cidade.<ref>{{Cita web|título=Olga Bergholz: “The Voice of the Blockade”|url=https://museumstudiesabroad.org/olga-bergholz-biography/|data=2018-07-24|data-acceso=2022-08-03|lingua=en-US}}</ref> == Traxectoria == [[Ficheiro:Ol'ga Fyodorovna Byerghol'cz.ru.vorb.oga|miniatura|Pronuncia do nome de '''Olga Fyodorovna Bergholz''' (en {{Lang-ru|О́льга Фё́доровна Бергго́льц}})]] === Primeiros anos === Olga Bergholz naceu nun barrio de traballadores de San Petersburgo. O seu pai era Fyodor Khrisophorovich Bergholz (1885-1948), un cirurxián de ascendencia rusa e [[Pobo letón|letoa]], aínda que en 1942 foi exiliado ao [[krai de Krasnoiarsk]] por ser "de etnia alemá e fillo dun capitalista" (en realidade, o seu pai era un traballador fabril). Foi estudante de [[Nikolay Burdenko]] na Academia Médica Militar Imperial, e exerceu como médico militar durante a [[primeira guerra mundial]]. Tras a [[Revolución de Outubro]] foi mobilizado co [[Exército Vermello]]. A súa nai, María Timofeyevna Grustilina (1884-1957), era unha muller de orixe rusa. A parella tivo outra filla máis nova, María (1912-2003), que sería actriz no Teatro Estatal de Comedia Musical de Leningrado. Co estalido da [[Guerra Civil Rusa]] en 1918, Fyodor Bergholz enviou á súa familia a [[Uglich]]. Alí, residiron no antigo mosteiro Bogoyavlensky até 1921. Tras regresar a Petrogrado, Olga matriculouse nunha escola de traballo, rematando os seus estudos en 1926. Publicou os seus primeiros versos, dedicados a [[Vladimir Lenin]], en [[1924]]. Ao ano seguinte, uniuse a un grupo de novos literatos coñecido como "O cambio", onde coñeceu a [[Boris Kornilov]]. En 1927, ambos comezaron a estudar no Instituto Estatal de Historia da Arte. En 1928, casaron e naceu a súa filla, Irina. Porén, o Instituto Estatal pechou pouco despois, e algúns dos seus estudantes (entre os que se atopaba Olga, mais non Boris) foron trasladados á [[Universidade Estatal de San Petersburgo|Universidade de Leningrado]]. === Dos anos 20 ao 1940 === [[Ficheiro:Semyonov. Monument to poet Boris Kornilov near School.jpg|miniatura|Monumento a [[Boris Kornilov]], o seu primeiro marido e pai da súa filla Irina|alt=Monumento a Boris Kornilov, o seu primeiro marido e pai da súa filla Irina]] Licenciouse en filoloxía [[Universidade Estatal de San Petersburgo|na Universidade de Leningrado]] en 1930, e foi enviada a [[Kazakhstán]] como xornalista para o xornal ''The Soviet Steppe''. En [[1930]], con vinte anos, divorciouse de Kornilov e casou co seu amigo da [[universidade]] Nikolai Molchánov. Despois do seu regreso a Leningrado, traballou como editora no xornal da fábrica Electrosila ([[1931]]-[[1934]]) e publicou varios libros. O 13 de decembro de [[1938]] foi encarcerada, permanecendo detida durante 7 meses durante a [[Gran Purga]], onde unha malleira durante un interrogatorio provocou un [[Natimorto|mortinato]]. Boris Kornilov foi fusilado en 1938. Olga foi liberada o 3 de xullo de [[1939]], e posteriormente foi rehabilitada. === Actividade desde a [[Segunda guerra mundial]] === Alistouse no [[Partido Comunista|partido comunista]] en [[1940]]. Bergholz é unha dos poetas máis coñecidos do [[Sitio de Leningrado]]. O seu segundo marido, Nikolai Molchánov, filólogo, morreu alí de fame en [[1942]]. Olga permaneceu na cidade asediada. Alí creou os seus mellores poemas, dedicados aos defensores de Leningrado. Despois da guerra seguiu escribindo con éxito, incluíndo ''Pervorossiya'' en [[1950]], polo que recibiu o [[Premio Estatal da URSS|Premio Estatal da URSS.]] En [[2010]] foron publicados os seus diarios onde relataba os seus anos máis difíciles, [[1939]]-[[1949]].<ref>{{Cita web|título=Olga Bergholz: poeta, que têm suportado muitas provações|url=https://pt.bogemolor.info/publication/1046907/|páxina-web=pt.bogemolor.info|data-acceso=2022-08-03|lingua=pt}}{{Ligazón morta|data=novembro de 2023 }}</ref> === Pasamento === Olga Bergholz morreu en [[1975]]. Está enterrada na ''Literátorskie Mostkí'' (Pontes Literarias) do cemiterio de Volkovo en San Petersburgo. == Homenaxes == Foi condecorada coa Orde de Lenin, o Premio Stalin e numerosas medallas; unha rúa de San Petersburgo, un cráter de [[Venus]] e o planeta menor 3093 Bergholz descuberto pola [[astrónoma]] soviética [[Tamara Smirnova]] en [[1971]] levan o seu nome.<ref>{{Cita web|título=3094 Chukokkala - Поиск в Google|url=http://www.google.com/search?hl=ru&tbo=p&tbm=bks&q=3094+Chukokkala|páxina-web=www.google.com|data-acceso=2022-08-03}}</ref> === Galería de placas e monumentos na súa honra === <gallery> Ficheiro:Olga Berggolz memorial.jpg|alt= Ficheiro:Санкт-Петербург Палевский сад Памятник О.Ф. Берггольц.jpg|alt= Ficheiro:Мемориальная доска О.Ф.Берггольц-1.jpg|alt= Ficheiro:Могила поэтессы О.Ф. Берггольц.jpg|alt= Ficheiro:Берггольц Ольга. Мемориальная доска на школе. Углич. Студенческий городок. Дом 2.jpg|alt= </gallery> == Obra == * ''Глубинка -'' ''Glubinka'' (1932) * ''Годы штурма'' (1933) * ''Night and New Look'' (1935) * ''Журналисты'' (1934) * ''Зерна -'' ''Zerna'' (1935) * ''Стихотворения'', (1934) * ''Книга песен'' (1936) * ''Февральский дневник'' (1942) - "Diario de febreiro" * ''Ленинградская поэма'' (1942) - "Poema de Leningrado" * ''Памяти защитников'', (1944) * ''Tétrada de Leningrado'' (1942) * ''Первороссийск'' - "''Pervorossik'' / ''Pervorossiya"'' (1950) * ''Oni Jili en Leningrado'' (1944) * ''У нас на земле - "Estás no mundo"'' (1947) * ''Верность -'' ''Vernost'' (1954) == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} {{Galicitas}} {{Wikisource}} === Outros artigos === * [[Literatura rusa]] * [[Poetas bélicos soviéticos|Poetas da fronte soviéticos]] * [[Poeta de guerra]] === Ligazóns externas === * [[:q:ru:Ольга_Фёдоровна_Берггольц|Ольга Фёдоровна Бергольц]] {{ru}}. Consultado o 29 de xuño de 2012. * [http://espanarusa.com/article.sdf/es/news/48832?path=es Serán publicados os diarios confiscados de Olga Bergholz] {{es}} {{Barra portal|Muller|Rusia}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en San Petersburgo]] [[Categoría:Escritores en lingua rusa]] [[Categoría:Escritores da Unión Soviética]] [[Categoría:Escritores de Rusia]] [[Categoría:Nados en 1910]] [[Categoría:Finados en 1975]] p6yrkm4vt9kc4g0tpxmj4cljsqrtig8 0 572095 7351125 7222280 2026-04-07T20:19:36Z Estevoaei 1131 7351125 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|San Mamede}} {{Lugar |nome = San Mamede |imaxe = |lenda = |parroquia = San Mamede do Couto |concello = Samos |ano =2024 |poboación =0 }} '''San Mamede''' é un lugar da parroquia de [[San Mamede do Couto, Samos|San Mamede do Couto]] no concello [[provincia de Lugo|lugués]] de [[Samos]] na [[comarca de Sarria]]. Segundo o [[Instituto Galego de Estatística]], en [[2024]] estaba deshabitado<ref>{{Cita web|título=IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia. Ano 2024|url=https://www.ige.gal/igebdt/nomenclator/arbol.jsp#270550300|páxina-web=www.ige.gal|data-acceso=2025-11-01}}</ref>. ==Toponimia== O [[Toponimia|topónimo]] '''San Mamede''' é un haxiotopónimo referido a [[Mamede de Capadocia]] e débese á presenza no lugar da igrexa parroquial de San Mamede do Couto. == Notas == {{listaref}} == Lugares e parroquias == === Lugares de San Mamede do Couto === {{Lp San Mamede do Couto}} === Parroquias de Samos === {{Samos}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:San Mamede}} [[Categoría:Lugares de Samos]] [[Categoría:Despoboados da provincia de Lugo]] 0i17lgpbpxvjw0ty4f2kir9dmkbxadh 0 572124 7351149 7069102 2026-04-07T20:42:50Z Estevoaei 1131 /* Toponimia */ 7351149 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Airexe|A Airexe}} {{Lugar |nome = A Airexe |imaxe = |lenda = |parroquia = Suñide |concello = Samos |ano = |poboación = }} '''A Airexe''' é un lugar da parroquia de [[Suñide, Samos|Suñide]] no concello [[provincia de Lugo|lugués]] de [[Samos]] na [[comarca de Sarria]]. == Toponimia == O [[Toponimia|topónimo]] '''A Airexe''' (do [[Lingua latina|latín]] {{Versaleta|(locus) ecclesiae}}, o lugar da igrexa){{BiblioNicandroETG2}} débese á presenza no lugar da igrexa de Santa María de Suñide. == Lugares e parroquias == === Lugares de Suñide === {{Lp Suñide}} === Parroquias de Samos === {{Samos}} == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Airexe, A}} [[Categoría:Lugares de Samos]] [[Categoría:Topónimos galegos con etimoloxía]] a32vahhnonkp0xovgsj37kyzmbk5lvt 1 584752 7351239 6463151 2026-04-08T09:21:03Z Gasparoff 111586 7351239 wikitext text/x-wiki {{Traducido de|en|War poet|30 de abril de 2022|1085354373}} {{Aviso|Este é un dos '''[[Especial:páxinas longas|artigos máis longos]]''' da Wikipedia en galego.}} {{visitas}} 6n4uk4jl63mdxdeh9v91skwbfnn4orv 1 591596 7351065 6318217 2026-04-07T19:30:40Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Conversa:Vilachá, A Pobra do Brollón]]» a «[[Conversa:Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 6318217 wikitext text/x-wiki {{visitas}} 97jhei27zb8o0x4htch148n0nfymikz 2 596319 7350934 7349049 2026-04-07T12:37:10Z Alfonso Márquez 1987 Xeografia sigo a traducir 7350934 wikitext text/x-wiki ===Lugar=== [[Ficheiro:Yi-Fu Tuan-Festival international de géographie 2012 (1).jpg|miniatura|150px|Yi-Fu Tuan, xeógrafo que destacou a importancia da linguaxe na creación de lugares.<ref>{{Cita novas |last=Tuan |first=Yi-Fu |year=1991 |title=Language and the Making of Place: A Narrative-Descriptive Approach |xornal=Annals of the Association of American Geographers |volume=81 |issue=4 |páxinas=684–696 |doi=10.1111/j.1467-8306.1991.tb01715.x}}</ref>]] O lugar é un dos termos máis complexos e importantes da xeografía.<ref name=Tuan1/><ref name=Tuan2>{{Cita novas |last1=Tuan |first1=Yi-Fu |title=A View of Geography |xornal=Geographical Review |date=1991 |volume=81 |issue=1 |pages=99–107 |doi=10.2307/215179 |jstor=215179 |bibcode=1991GeoRv..81...99T }}</ref><ref name=Castree1>{{cita libro |last1=Castree |first1=Noel |title=Key Concepts in Geography: Place, Connections and Boundaries in an Interdependent World |date=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |pages=85–96 |edition=2nd}}</ref><ref name=Gregory1>{{cita libro |last1=Gregory |first1=Ken |title=Key Concepts in Geography: Place, The Management of Sustainable Physical Environments |data=2009 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4051-9146-3 |pages=173–199 |edition=2nd}}</ref> Na xeografía humana, o lugar é a síntese das coordenadas da superficie terrestre, a actividade e o uso que ten lugar, tivo lugar e terá lugar en devanditas coordenadas, e o significado que os individuos e os grupos humanos atribúen a ese espazo.<ref name="Matthews1" /><ref name=Castree1/> Isto pode resultar extraordinariamente complexo, xa que os distintos espazos poden ter diferentes usos en distintos momentos e significar cousas diferentes para distintas persoas. En xeografía física, un lugar abarca todos os fenómenos físicos que se producen no espazo, incluídas a [[litosfera]], a [[atmosfera]], a [[hidrosfera]] e a [[biosfera]].<ref name=Gregory1/> Os lugares non existen no baleiro, senón que manteñen entre si relacións espaciais complexas; o concepto de «lugar» refírese a como se sitúa un punto en relación con todos os demais.<ref name="Tobler1">{{cita novas |last1=Tobler |first1=Waldo |title=A Computer Movie Simulating Urban Growth in the Detroit Region |xornal=Economic Geography |data=1970 |volume=46 |pages=234–240 |doi=10.2307/143141 |jstor=143141|url=http://pdfs.semanticscholar.org/eaa5/eefedd4fa34b7de7448c0c8e0822e9fdf956.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20190308014451/http://pdfs.semanticscholar.org/eaa5/eefedd4fa34b7de7448c0c8e0822e9fdf956.pdf |archive-date=8 March 2019 |access-date=22 July 2022}}</ref><ref name="Tobler2">{{cita novas |last1=Tobler |first1=Waldo |title=On the First Law of Geography: A Reply |journal=Annals of the Association of American Geographers |date=2004 |volume=94 |issue=2 |pages=304–310 |doi=10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x |bibcode=2004AAAG...94..304T |url=https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x |access-date=22 July 2022 |archive-date=21 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220621022730/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1111/j.1467-8306.2004.09402009.x }}</ref> Por tanto, como disciplina, o concepto de lugar en xeografía abarca todos os fenómenos espaciais que teñen lugar nun emprazamento concreto, os diversos usos e significados que os seres humanos atribúen a ese emprazamento, e como devandito emprazamento inflúe no resto de lugares da Terra e vese influído por eles.<ref name=Castree1/><ref name=Gregory1/> Nun dos seus artigos, [[Yi-Fu Tuan]] explica que, na súa opinión, a xeografía é o estudo da Terra como fogar da humanidade e, por tanto, o lugar e o complexo significado que encerra este termo son fundamentais para a disciplina da xeografía.<ref name="Tuan2" /> 4swy07eeow4pkpz4qahfi7t0c1jihy5 0 596364 7351051 7350916 2026-04-07T18:26:37Z Regato das Tres Regueiras 54336 7351051 wikitext text/x-wiki {{Lugar |nome = O Ramal |imaxe = Cabo Silleiro.jpg |lenda = O Ramal ao lonxe, dende a volta das Salgueiras |parroquia = Baredo |concello = Baiona |poboación = |ano = }} '''O Ramal''' é unha aldea da parroquia de [[Baredo, Baiona|Baredo]], en [[Baiona]], na [[provincia de Pontevedra]]. Segundo o [[Instituto Galego de Estatística|IGE]],<ref>{{Cita web|url=http://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator/nomenclator.jsp|título=Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor|editor=[[Xunta de Galicia]]|data-acceso=27 de abril de 2021|data-arquivo=30 de decembro de 2020|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20201230124345/https://www.ige.eu/igebdt/esq.jsp?paxina=002001&ruta=nomenclator%2Fnomenclator.jsp|url-morta=yes}}</ref> en [[2015]] tiña 156 habitantes (80 [[Home|homes]] e 76 [[Muller|mulleres]]). == Localización == Está atravesado pola estrada [[PO-552]]. É considerada como o único lugar [[Urbanismo|urbano]] da parroquia de Baredo, xa que abrangue a Urbanización "Villa Azul" e os edificios de Rocamar. == Toponimia == No [[Nomenclátor de Galicia]] de [[2003]] aparece como [[Rocamar, Baredo, Baiona|Rocamar]], e vaise modificar como '''O Ramal''' coa actualización de [[2026]]<ref>{{Cita web|título=Nomenclátor de Galicia 2026|url=https://publicacions.academia.gal/index.php/rag/catalog/view/461/467/746|páxina-web=Real Academia Galega|data-acceso=2026-04-07|lingua=gl|nome=|apelidos=|páxina=105}}</ref>. Xa aparece no [[Galicia Nomeada]] con esta denominación<ref>{{Cita web|url=https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/toponimos/fichapublica/38274000010549|páxina-web=Galicia Nomeada|título=O Ramal|data-acceso=02-05-2023}}</ref>. == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Ramal}} [[Categoría:Lugares de Baiona]] [[Categoría:Lugares ausentes no Nomenclátor de Galicia]] 92gbgpgyoupmfb3tpq4flfzmlgi38ks 0 596366 7351022 7261716 2026-04-07T16:56:11Z Regato das Tres Regueiras 54336 Non aparece O Río Pequeno aquí. 7351022 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Río Pequeno}} {{Lugar |nome = O Río Pequeno |imaxe = |lenda = |parroquia = Baredo |concello = Baiona |poboación = |ano = }} '''O Río Pequeno''' é unha aldea da parroquia de [[Baredo, Baiona|Baredo]], en [[Baiona]], na [[provincia de Pontevedra]]. Non se encontra rexistrada no [[Nomenclátor de Galicia]], xa que se encontra englobada dentro da [[A Ponte, Baredo, Baiona|Ponte]]. Por iso mesmo, non existen datos do IGE sobre a súa poboación. Porén, si que xa aparece en [[Galicia Nomeada]]<ref>{{Cita web|url=https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/toponimos/fichapublica/38274000010613|páxina-web=Galicia Nomeada|título=O Río Pequeno|data-acceso=02-05-2023}}</ref>. É núcleo de casas dispostas arredor dun camiño. == Lugares e parroquias == === Lugares de Baredo === {{Lp Baredo}} === Parroquias de Baiona === {{Baiona}} == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Río Pequeno}} [[Categoría:Lugares de Baiona]] [[Categoría:Lugares ausentes no Nomenclátor de Galicia]] 5xjo76cagphj033wb1sl9tm11bwvy68 2 611014 7350933 7344659 2026-04-07T12:29:46Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350933 wikitext text/x-wiki {{mapa lista de coordenadas}} ==Ríos== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q4022 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | Alvedosa | [[Redondela]] | | | [[:d:Q92199790|Q92199790]] |- | [[Río Eo|Eo]] | [[Asturias]]<br/>[[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.5505|-7.0311|display=inline}}<br/>{{Coord|43.0657|-7.2606|display=inline}}<br/>{{Coord|43.5536|-7.0324|display=inline}} | [[Ficheiro:Ribadeo01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14529|Q14529]] |- | [[Río Mendo|Mendo]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.282274|-8.213831|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Mendo en Betanzos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071926|Q9071926]] |- | [[Rego Espadanal]] | [[Ribadeo]] | {{Coord|43.550238|-7.085585|display=inline}} | | [[:d:Q31281056|Q31281056]] |- | [[Rego dos Tacós]] | [[Ribadeo]] | {{Coord|43.5410087|-7.0856917|display=inline}} | | [[:d:Q31281054|Q31281054]] |- | Río Abedes | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|41.90348|-7.44778|display=inline}} | | [[:d:Q6114733|Q6114733]] |- | [[Río Alvedosa]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.28200713172304|-8.60684284418597|display=inline}} | [[Ficheiro:Alvedosa River.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20545326|Q20545326]] |- | [[Río Arenteiro]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.39668|-8.1436|display=inline}} | [[Ficheiro:Zona de baño del Río Arenteiro junto al puente de la piscifactoria de O Carballiño- 2013-10-10 10-45.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071629|Q9071629]] |- | [[Río Asma]] | [[Comarca de Chantada|Chantada]] | {{Coord|42.60857|-7.74021|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Asma cheo o seu paso por Chantada 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2882917|Q2882917]] |- | [[Río Augüeira]] | [[Asturias]]<br/>[[Galicia]] | {{Coord|43.29674|-6.83375|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio agueira.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071599|Q9071599]] |- | [[Río Azúmara]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.21413|-7.44204|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Azumara en Azumara.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071650|Q9071650]] |- | [[Río Barbaña]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.344444444444|-7.8727777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Barbaña en Ourense.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399344|Q12399344]] |- | [[Río Cabe]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.43222|-7.66223|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Cave, Monforte de Lemos 11 Abr 09.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398684|Q3398684]] |- | [[Río Calvar]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.21543|-8.77996|display=inline}} | | [[:d:Q9071707|Q9071707]] |- | [[Río Calvelo]] | [[Carballo]] | {{Coord|43.1780327|-8.6448189|display=inline}} | | [[:d:Q25512248|Q25512248]] |- | [[Río Casoio]] | [[Carballeda de Valdeorras]] | {{Coord|42.41667|-6.91667|display=inline}} | | [[:d:Q9071716|Q9071716]] |- | [[Río Celeiro]] | [[provincia de Lugo]] | | [[Ficheiro:Rio Celeiro.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20551176|Q20551176]] |- | [[Río Grande de Xuvia]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.52129|-8.15168|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Xuvia.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071847|Q9071847]] |- | [[Río Inxerto]] | [[Ferrol]] | {{Coord|43.5173541|-8.168829|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Inxerto A Gándara Narón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61397231|Q61397231]] |- | [[Río Lameira]] | [[Marín]] | | | [[:d:Q20545450|Q20545450]] |- | [[Río Landro]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.645057|-7.608855|display=inline}} | [[Ficheiro:Paseo Rio Landro 7.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071866|Q9071866]] |- | [[Río Leira]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.41057|-7.05602|display=inline}} | | [[:d:Q9071875|Q9071875]] |- | [[Río Limia]] | [[Distrito de Viana do Castelo]]<br/>[[Comarca da Limia|A Limia]]<br/>[[Comarca de Baixa Limia|A Baixa Limia]] | {{Coord|41.68163|-8.83713|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Lima 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q14558|Q14558]] |- | [[Río Loio]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.792|-7.625|display=inline}} | [[Ficheiro:Rioloio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12399359|Q12399359]] |- | [[Río Lóuzara]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.5817|-7.21139|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lóuzara, A Ponte, Lóuzara, Samos, Galiza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20545461|Q20545461]] |- | [[Río Madanela]] | [[Comarca da Terra Chá|Terra Chá]] | {{Coord|43.337036|-7.677824|display=inline}}<br/>{{Coord|43.282601|-7.691808|display=inline}} | [[Ficheiro:Vilalba rio Madalena 19.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071894|Q9071894]] |- | [[Río Mera, ría de Ortigueira]] | [[Ortigueira]]<br/>[[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.645797222222|-7.9088694444444|display=inline}}<br/>{{Coord|43.671111111111|-7.9038888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Mera.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11703419|Q11703419]] |- | [[Río Mesoiro]] | [[A Coruña]] | {{Coord|43.3347628|-8.42885|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Mesoiro (A Coruña).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20545483|Q20545483]] |- | [[Río Narla]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.05031|-7.62811|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Narla en Friol.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5644071|Q5644071]] |- | [[Río Pequeno, río Grande]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.21526|-7.44279|display=inline}} | | [[:d:Q11703425|Q11703425]] |- | [[Río Pequeno, río Miño]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.7994|-7.39886|display=inline}} | | [[:d:Q9072044|Q9072044]] |- | [[Río Pexegueiro]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.29087924547458|-8.610756059704245|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Pexegueiro2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20545504|Q20545504]] |- | Río Portalece | [[Curtis, Curtis|Curtis]] | | [[Ficheiro:Pontelha no Portalece (03).jpg|center|128px]] | [[:d:Q105045800|Q105045800]] |- | [[Río Roca]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.166666666667|-7.8|display=inline}} | | [[:d:Q9072084|Q9072084]] |- | [[Río Romeán]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.0157791|-7.4134186|display=inline}} | | [[:d:Q61378910|Q61378910]] |- | [[Río Rons]] | [[Pontevedra]] | {{Coord|42.437222222222225|-8.6475|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra capital Marismas de Alba parque.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20018864|Q20018864]] |- | [[Río Saa]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.563495|-7.450713|display=inline}}<br/>{{Coord|42.624204|-7.334082|display=inline}}<br/>{{Coord|42.55599|-7.43629|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Saa Pobra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072088|Q9072088]] |- | [[Río Salas]] | [[Montalegre]]<br/>[[Muíños]]<br/>[[Baltar]]<br/>[[Calvos de Randín]]<br/>[[Lobios]] | | [[Ficheiro:Salas, river.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7403693|Q7403693]] |- | [[Río Sardiñeira]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.65366|-7.6994|display=inline}} | [[Ficheiro:Encoro de Belesar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072106|Q9072106]] |- | [[Río Sarria]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.86631|-7.45143|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Sarria.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9072107|Q9072107]] |- | [[Río Selmo]] | [[provincia de Ourense]] | | [[Ficheiro:Selmo 01 by-dpc.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072114|Q9072114]] |- | [[Río Sieira]] | [[Porto do Son]] | {{Coord|42.64878760525997|-9.034547092625262|display=inline}} | [[Ficheiro:Fervenza do río Sieira, A Madanela, Ribasieira, Porto do Son 02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20549788|Q20549788]] |- | Río Silvaboa | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.482695|-7.992997|display=inline}} | [[Ficheiro:Porto do Souto 10.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125906632|Q125906632]] |- | [[Río Te]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.66667|-8.83333|display=inline}} | [[Ficheiro:Pozo do Trabazo, Río Té, Taragoña, Rianxo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072159|Q9072159]] |- | [[Río Teilán]] | [[Bóveda]] | {{Coord|42.6470547|-7.5304849|display=inline}} | | [[:d:Q12399369|Q12399369]] |- | [[Río Traba]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.78327578994959|-8.870948427893904|display=inline}} | [[Ficheiro:Noia - Río Traba.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9072172|Q9072172]] |- | Río Tuña | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.198888888889|-8.0297222222222|display=inline}}<br/>{{Coord|42.199325|-8.029208333333333|display=inline}} | | [[:d:Q23991299|Q23991299]] |- | [[Río Uma]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.16|-8.4313888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Uma(Lira).jpg|center|128px]] | [[:d:Q23991329|Q23991329]] |- | [[Río das Gándaras]] | [[Vilasantar]] | {{Coord|43.0802439|-8.1859801|display=inline}} | [[Ficheiro:Rota dos muínhos do rio das Gándaras (55).jpg|center|128px]] | [[:d:Q61389282|Q61389282]] |- | [[Río de Baredo]] | [[Baredo, Baiona|Baredo]] | | [[Ficheiro:Galiza - Río Fraga 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20547288|Q20547288]] |- | [[Río de Portabenza]] | [[Foxado, Curtis|Foxado]]<br/>[[Aranga, Aranga|Aranga]]<br/>[[Vilarraso, Aranga|Vilarraso]] | {{Coord|43.1759593|-8.0019042|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio de Portabenza (03).jpg|center|128px]] | [[:d:Q100265844|Q100265844]] |- | [[Río de San Mamede, río Miño]] | [[provincia de Lugo]] | | [[Ficheiro:Río de San Mamede, Río Miño 2XII2015.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25509890|Q25509890]] |- | [[Río de Vilaselán]] | [[Ribadeo]] | {{Coord|43.5394308|-7.0825462|display=inline}} | [[Ficheiro:Desembocadura do río de Vilaselán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072243|Q9072243]] |- | [[Río do Con]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.61051319736587|-8.723548794836743|display=inline}}<br/>{{Coord|42.59459|-8.76922|display=inline}} | [[Ficheiro:Vilagarcia de Arousa - Rio Con - 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54361|Q54361]] |- | arroio da Ribeira | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.02347|-7.16178|display=inline}} | [[Ficheiro:Arroio da Ribeira.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23993001|Q23993001]] |- | regato da Armenteira | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.496361111111|-8.7770277777778|display=inline}} | | [[:d:Q24002976|Q24002976]] |- | rego Pequeno de Achacán | [[Rodeiro]] | {{Coord|42.67038|-7.99032|display=inline}} | | [[:d:Q23993746|Q23993746]] |- | [[Río Albarellos, río Búbal|río Albarellos]] | [[provincia de Ourense]] | | | [[:d:Q20545462|Q20545462]] |- | [[río Albariña]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.936197|-8.7426941|display=inline}} | [[Ficheiro:Desembocadura do Río Albariña no Río Barcala en Negreira 20II2012.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25509655|Q25509655]] |- | [[río Almofrei]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.430555555556|-8.5797222222222|display=inline}} | [[Ficheiro:PonteBorela2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071612|Q9071612]] |- | [[río Anllo]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.193333333333|-7.5211111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Anllo ao seu paso por Fanoi, Abadín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3399121|Q3399121]] |- | [[río Anllóns]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.23068|-8.94557|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte sobre o río Anllóns.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3324164|Q3324164]] |- | [[río Arnego]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.81571|-8.13915|display=inline}} | [[Ficheiro:Sobreiral do Arnego 1V2016 09.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3394936|Q3394936]] |- | [[río Arnoia]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.25438889|-8.15241667|display=inline}} | [[Ficheiro:Allariz rio Arnoia 02.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071632|Q9071632]] |- | [[río Arteixo]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.293932|-8.5254531|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Arteixo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399341|Q12399341]] |- | [[río Arzoá]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|41.91194444444445|-7.1825|display=inline}}<br/>{{Coord|41.955891666666666|-7.231341666666666|display=inline}} | | [[:d:Q9071634|Q9071634]] |- | [[río Asneiro]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.67394|-8.20963|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Asneiro- Codesedo- Doade- Lalín-4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071635|Q9071635]] |- | [[río Avia]] | [[Galicia]] | {{Coord|42.4549|-8.2747|display=inline}}<br/>{{Coord|42.2799|-8.1427|display=inline}} | [[Ficheiro:Ribadavia 060115 60.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2581531|Q2581531]] |- | [[río Baleo]] | [[Ortigueira]] | {{Coord|43.691613888889|-7.8012361111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Baleo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20548961|Q20548961]] |- | [[río Barbanza]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.635|-8.9555555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Ríobarbanza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071656|Q9071656]] |- | [[río Barcala]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.913055555556|-8.7486111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Barcala ó seu paso por Covas, Negreira 15IX2011.JPG|center|128px]] | [[:d:Q24003153|Q24003153]] |- | río Barosa | [[provincia de Pontevedra]] | | [[Ficheiro:Parque Natural del Río Barosa (12893269594).jpg|center|128px]] | [[:d:Q100248292|Q100248292]] |- | [[río Baxoi]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.36667|-8.2|display=inline}} | [[Ficheiro:Praia Grande de Miño.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399345|Q12399345]] |- | río Bermaña | [[Caldas de Reis]] | {{Coord|42.602222222222|-8.6477777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Caldas de Reis-Ponte Romano.JPG|center|128px]] | [[:d:Q24002640|Q24002640]] |- | [[río Bibei]] | [[provincia de Zamora]]<br/>[[provincia de Ourense]]<br/>[[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.37586|-7.23079|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte sobre o río Bibei (5799827568).jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071680|Q9071680]] |- | río Brandelos | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.818611111111|-8.3511111111111|display=inline}} | | [[:d:Q24002734|Q24002734]] |- | río Cadones | [[Ourense]] | | | [[:d:Q118946967|Q118946967]] |- | [[río Camba]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.174444444444|-7.1183333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Camba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071708|Q9071708]] |- | [[Río Castro, ría de Lires|río Castro]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.00445|-9.24379|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Castro, Lires, Cee.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071721|Q9071721]] |- | río Cea | [[Arbo]] | {{Coord|42.102222222222|-8.3230555555556|display=inline}} | | [[:d:Q24001977|Q24001977]] |- | río Cenza | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.179444444444|-7.2191666666667|display=inline}} | | [[:d:Q24002003|Q24002003]] |- | [[río Cerves]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.2548|-8.1571|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Cerves Melon.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114703228|Q114703228]] |- | río Chaín | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.583055555556|-8.6463888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Chaín, Portas 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24002042|Q24002042]] |- | [[Río Deva, Terra de Celanova|río Deva]] | [[provincia de Ourense]] | | [[Ficheiro:Río Deva en Pontedeva 03.jpg|center|128px]] | [[:d:Q511959|Q511959]] |- | [[Río Deva, Paradanta|río Deva]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.1|-8.2833333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Arbo-206460 960 720.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3399423|Q3399423]] |- | [[río Deza]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.79326|-8.34034|display=inline}} | [[Ficheiro:Puente sobre el río Deza, Carboeiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071752|Q9071752]] |- | [[río Eume]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.41|-8.1625|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Eume (Fragas del Eume).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14551|Q14551]] |- | río Faramontaos | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.059166666667|-7.7061111111111|display=inline}} | | [[:d:Q24001356|Q24001356]] |- | [[Río Ferreira, río Miño|río Ferreira]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.825|-7.5991666666667|display=inline}} | | [[:d:Q9071782|Q9071782]] |- | [[río Freixeiro]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.50461146435489|-8.1856573590905|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte medieval dos Amenadás.JPG|center|128px]] | [[:d:Q11703414|Q11703414]] |- | [[río Furelos]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.84921|-8.01987|display=inline}} | [[Ficheiro:Furelos rio dsc23456786543.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071793|Q9071793]] |- | [[Río Grande, ría de Ribadeo|río Grande]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.495|-7.05833333|display=inline}} | [[Ficheiro:Desembocadura do río Grande na ría de Ribadeo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3329219|Q3329219]] |- | [[Río Grande, río Rosende|río Grande]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.1530345|-8.6900579|display=inline}} | | [[:d:Q25512148|Q25512148]] |- | [[río Ibias]] | [[Asturias]]<br/>[[Galicia]] | {{Coord|43.09579748|-6.9119706|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Ibias - panoramio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q845522|Q845522]] |- | [[río Iso]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.90414|-8.15838|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte de Ribadiso da Baixo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5938139|Q5938139]] |- | [[río Ladra]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.0947|-7.62406|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Ladra cerca de Baamonde (Lugo, Galicia, España) 01.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071855|Q9071855]] |- | [[río Lagares]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.20444444|-8.78027778|display=inline}}<br/>{{Coord|42.21667|-8.71667|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lagares, decembro 2011.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071857|Q9071857]] |- | [[río Lambre]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.33067|-8.19614|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lambre, Miño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071861|Q9071861]] |- | [[río Lea]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.168333333333|-7.5466666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lea, Castro de Rei 3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071872|Q9071872]] |- | [[río Lengüelle]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.98581|-8.49132|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lengüelle.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071878|Q9071878]] |- | [[río Louro]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.0515|-8.63295|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte da Veiga sobre el río Louro. Parroquia de Rebordáns-Tui.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071887|Q9071887]] |- | [[Río Lérez, ría de Pontevedra|río Lérez]] | [[A Noveliza, Aciveiro, Forcarei|A Noveliza]] | {{Coord|42.43525|-8.643055555555556|display=inline}}<br/>{{Coord|42.609234|-8.287518|display=inline}}<br/>{{Coord|42.43525|-8.643056|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Lérez, Pontevedra 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14553|Q14553]] |- | río Maluro | [[A Veiga]] | {{Coord|42.27788888888889|-6.8387|display=inline}}<br/>{{Coord|42.26771111111111|-6.911794444444444|display=inline}} | | [[:d:Q116955661|Q116955661]] |- | [[río Mandeo]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.281632|-8.209124|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Mandeo por Chelo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11703418|Q11703418]] |- | [[Río Mao, río Cabe|río Mao]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.564766666666664|-7.471541666666667|display=inline}}<br/>{{Coord|42.58023|-7.4695|display=inline}} | [[Ficheiro:A Ribeira de Tuimil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071913|Q9071913]] |- | [[Río Mao, río Sil|río Mao]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.36562|-7.50044|display=inline}} | [[Ficheiro:Encoro no río Mao - panoramio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q23995558|Q23995558]] |- | [[río Marcelín]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|41.95641|-7.23263|display=inline}} | | [[:d:Q9071918|Q9071918]] |- | [[río Masma]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.568278|-7.249952|display=inline}}<br/>{{Coord|43.461602|-7.36423|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte de Viloalle sobre o río Masma.jpg|center|128px]] | [[:d:Q4349042|Q4349042]] |- | [[río Mero]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.2745|-8.269235|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Mero Cambre 6373alhdzwGL.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398835|Q3398835]] |- | [[río Miño]] | [[Galicia]]<br/>[[Portugal]] | {{Coord|43.211388888889|-7.2811111111111|display=inline}}<br/>{{Coord|41.865277777778|-8.8697222222222|display=inline}} | [[Ficheiro:Roman bridge, Ourense (Spain).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14554|Q14554]] |- | [[río Miñor]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.11586|-8.81477|display=inline}} | [[Ficheiro:Puente romanico.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071942|Q9071942]] |- | [[río Navea]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.37369|-7.23422|display=inline}} | [[Ficheiro:PonteríoNavea.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9071964|Q9071964]] |- | [[río Navia]] | [[Asturias]]<br/>[[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.55583333|-6.72527778|display=inline}}<br/>{{Coord|42.7221|-7.1281|display=inline}}<br/>{{Coord|43.5562|-6.7251|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Navia, en Navia de Suarna (3937702060).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14526|Q14526]] |- | [[río Neira]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.87607|-7.53509|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Neira.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9071973|Q9071973]] |- | [[Río Noceda, río Mao|río Noceda]] | [[provincia de Lugo]] | | | [[:d:Q9071993|Q9071993]] |- | [[río Oitavén]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.33958|-8.54796|display=inline}} | [[Ficheiro:Pozas no río Oitavén.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2404969|Q2404969]] |- | [[río Outón]] | [[provincia da Coruña]] | | [[Ficheiro:Fervenza de Sampaio 1V2016 05.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25512149|Q25512149]] |- | [[río Pambre]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|42.849444444444|-7.9683333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Pambre 2I2015 02.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399363|Q12399363]] |- | río Parada | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.351111111111|-8.4477777777778|display=inline}} | | [[:d:Q23993590|Q23993590]] |- | [[río Parga]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.159166666667|-7.7119444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte de Santo Alberte, San Breixo de Parga, Guitiriz.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072036|Q9072036]] |- | [[río Pedras]] | [[A Coruña]] | {{Coord|42.61375303916563|-8.933997719406989|display=inline}} | [[Ficheiro:A Pobra do Caramiñal río Pedras 50.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20090792|Q20090792]] |- | río Pequeno | [[Covelo]] | {{Coord|42.279722222222|-8.3386111111111|display=inline}} | | [[:d:Q23993742|Q23993742]] |- | río Pequeno | [[Soutomaior]] | {{Coord|42.33333|-8.53333|display=inline}} | | [[:d:Q23993743|Q23993743]] |- | [[río Pereiro]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.78518208865818|-8.486679281823857|display=inline}}<br/>{{Coord|42.756394791421414|-8.507679850010199|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Pereiro (5).jpg|center|128px]] | [[:d:Q131937395|Q131937395]] |- | río Requeixo | [[A Veiga]] | {{Coord|42.26776666666667|-6.911763888888888|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24419722222222|-6.949902777777778|display=inline}} | | [[:d:Q23992949|Q23992949]] |- | río Ribadil | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.14|-8.2405555555556|display=inline}} | | [[:d:Q23992986|Q23992986]] |- | [[río Salgueiro]] | [[Narón]] | {{Coord|43.51943876238237|-8.167452170485127|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Salgueiro na ría de Xuvia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20545522|Q20545522]] |- | río San Xil | [[Carballeda de Valdeorras]] | {{Coord|42.26295555555556|-6.787341666666666|display=inline}}<br/>{{Coord|42.333669444444446|-6.815525|display=inline}} | | [[:d:Q23992335|Q23992335]] |- | [[río Sar]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.84819|-8.64757|display=inline}}<br/>{{Coord|42.72007|-8.67025|display=inline}} | [[Ficheiro:Rio Sar Pontepedrina Santiago Galicia 070310 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3320755|Q3320755]] |- | [[río Sil]] | [[Castela e León]]<br/>[[Galicia]] | {{Coord|43.0213|-6.1212|display=inline}}<br/>{{Coord|42.4538|-7.7306|display=inline}} | [[Ficheiro:Galicia.Canon Sil.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14556|Q14556]] |- | río Sorga | [[Ourense]] | | | [[:d:Q118940474|Q118940474]] |- | [[río Tambre]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.037367|-8.01079|display=inline}}<br/>{{Coord|42.828221|-8.873026|display=inline}} | [[Ficheiro:Tambre.Ponte Maceira.Galicia1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14546|Q14546]] |- | [[río Tea]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.07719|-8.52772|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Tea Ribadetea.JPG|center|128px]] | [[:d:Q9072160|Q9072160]] |- | [[río Tenorio]] | [[Tenorio, Cerdedo-Cotobade|Tenorio]] | | [[Ficheiro:Ponte río Tenorio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q385707|Q385707]] |- | [[río Termes]] | [[As Neves]] | {{Coord|42.081388888889|-8.3986111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Termes (16336619364).jpg|center|128px]] | [[:d:Q7636606|Q7636606]] |- | [[río Toxa]] | [[provincia de Pontevedra]] | | [[Ficheiro:Fervenzas do Toxa Silleda.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54360|Q54360]] |- | [[río Trimaz]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.28276|-7.69196|display=inline}} | [[Ficheiro:ConfluenzaMadanelaFabilos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5841117|Q5841117]] |- | [[río Turía]] | [[Taramundi]]<br/>[[A Pontenova]] | {{Coord|43.35402|-7.1909|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Turía 1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2460771|Q2460771]] |- | [[río Támega]] | [[provincia de Ourense]]<br/>[[Portugal]] | {{Coord|42.131|-7.5573|display=inline}}<br/>{{Coord|41.0805|-8.2895|display=inline}} | [[Ficheiro:Tâmega River in Chapa Amarante (2).jpg|center|128px]] | [[:d:Q14608|Q14608]] |- | [[río Támoga]] | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.16654|-7.59755|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Támoga en Sistallo, Cospeito 02.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3399266|Q3399266]] |- | [[río Ulla]] | [[Galicia]] | {{Coord|42.7151|-7.829|display=inline}}<br/>{{Coord|42.6433|-8.7545|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevea. Galicia. Río Ulla 9.jpg|center|128px]] | [[:d:Q14548|Q14548]] |- | [[río Umia]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.50141|-8.805752|display=inline}} | [[Ficheiro:Río Umia dende Paradivas.Caldas de Reis.Galiza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072196|Q9072196]] |- | río Valborraz | [[Carballeda de Valdeorras]] | {{Coord|42.28481111111111|-6.763608333333333|display=inline}}<br/>{{Coord|42.350775|-6.840416666666666|display=inline}} | | [[:d:Q23991405|Q23991405]] |- | [[río Valga]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.71802|-8.66887|display=inline}} | | [[:d:Q9072202|Q9072202]] |- | río Valiñadares | [[Mondoñedo]] | {{Coord|43.42491666666667|-7.357277777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte do Pasatempo, Mondoñedo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q138801665|Q138801665]] |- | río Vea | [[A Estrada]] | {{Coord|42.740411879759655|-8.53575736833581|display=inline}} | | [[:d:Q117044469|Q117044469]] |- | [[río Verdugo]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.35|-8.61666667|display=inline}} | [[Ficheiro:PComboa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2742970|Q2742970]] |- | [[río Xallas]] | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|42.9|-9.11667|display=inline}} | [[Ficheiro:2004-04-10-Pozas-Ezaro-Cataratas0001.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3909335|Q3909335]] |- | [[río Xares]] | [[provincia de Ourense]] | {{Coord|42.24608055555556|-6.7969333333333335|display=inline}}<br/>{{Coord|42.329925|-7.167258333333334|display=inline}} | [[Ficheiro:Ponte sobre o Xares en Portomourisco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9072226|Q9072226]] |- | río Xunco | [[provincia de Lugo]] | {{Coord|43.67583333333333|-7.400555555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Encoro de Sargadelos 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q23999607|Q23999607]] |- | río da Canda | [[A Veiga]]<br/>[[Porto, Zamora|Porto]] | {{Coord|42.202152777777776|-6.887869444444444|display=inline}}<br/>{{Coord|42.23946388888889|-6.96545|display=inline}} | | [[:d:Q24002376|Q24002376]] |- | río da Carruceira | [[A Veiga]] | {{Coord|42.306269444444446|-6.897794444444444|display=inline}}<br/>{{Coord|42.27538055555556|-6.907588888888889|display=inline}} | | [[:d:Q116981472|Q116981472]] |- | [[río da Chanca]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.4444330388733|-8.814550213637288|display=inline}} | | [[:d:Q138621770|Q138621770]] |- | [[río da Gouxa]] | [[Silleda]] | | [[Ficheiro:Riogouxaponte.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399375|Q12399375]] |- | río de Corzos | [[A Veiga]] | {{Coord|42.209272222222225|-7.007122222222222|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24234722222222|-7.028577777777778|display=inline}} | | [[:d:Q24001712|Q24001712]] |- | [[río de Covés]] | [[Pontedeume]] | {{Coord|43.3933272|-8.1620191|display=inline}} | [[Ficheiro:Río de Covés, desembocadura.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399381|Q12399381]] |- | río de Meladas | [[A Veiga]] | {{Coord|42.25592777777778|-6.8093361111111115|display=inline}}<br/>{{Coord|42.25175|-6.857958333333333|display=inline}} | | [[:d:Q116949855|Q116949855]] |- | [[río de San Lufo]] | [[Dodro]] | {{Coord|42.7195|-8.691333333333333|display=inline}}<br/>{{Coord|42.710027777777775|-8.69513888888889|display=inline}}<br/>{{Coord|42.747055555555555|-8.704361111111112|display=inline}} | [[Ficheiro:Río de S. Lufo Dodriño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q31281553|Q31281553]] |- | [[río de Santa Lucía]] | [[provincia da Coruña]] | | | [[:d:Q137902019|Q137902019]] |- | río de Valdecabalos | [[A Veiga]] | {{Coord|42.328966666666666|-6.945291666666667|display=inline}}<br/>{{Coord|42.26776666666667|-6.911763888888888|display=inline}} | | [[:d:Q23991463|Q23991463]] |- | río do Castro | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.533320796847065|-8.377298568685575|display=inline}} | [[Ficheiro:Puente de Santo Antón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134628028|Q134628028]] |- | [[río dos Gafos]] | [[provincia de Pontevedra]] | {{Coord|42.428333333333335|-8.652777777777779|display=inline}} | [[Ficheiro:Gafos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11703443|Q11703443]] |} {{wikidata list end}} ==Regatos== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q47521 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | [[Regato da Cernadela]] | [[Verea]] | {{Coord|42.10388889|-7.90277778|display=inline}} | | [[:d:Q109331411|Q109331411]] |- | [[Regato de Balín]] | [[Sanguñedo, Verea|Sanguñedo]] | {{Coord|42.07611111|-7.89472222|display=inline}} | | [[:d:Q109331403|Q109331403]] |- | [[Regato de Quintela]] | [[Verea]] | {{Coord|42.07333333|-7.90027778|display=inline}} | [[Ficheiro:Regato de Quintela (Verea).jpg|center|128px]] | [[:d:Q109331410|Q109331410]] |- | [[Regato de Sanguñedo]] | [[Sanguñedo, Verea|Sanguñedo]] | {{Coord|42.06166667|-7.92638889|display=inline}} | | [[:d:Q109331407|Q109331407]] |- | [[Regato do Sobradiño]] | [[Sanguñedo, Verea|Sanguñedo]] | {{Coord|42.06027778|-7.93277778|display=inline}} | [[Ficheiro:Fervenza no regato do Sobradiño (Casal de Abade, Verea).jpg|center|128px]] | [[:d:Q109331408|Q109331408]] |- | regato Cerrado | [[A Veiga]] | {{Coord|42.27467222222222|-6.928627777777778|display=inline}}<br/>{{Coord|42.26361388888889|-6.9282972222222226|display=inline}} | | [[:d:Q116988200|Q116988200]] |- | regato Morteira | [[A Veiga]] | {{Coord|42.22975|-6.888513888888889|display=inline}}<br/>{{Coord|42.239241666666665|-6.915238888888889|display=inline}} | | [[:d:Q116952869|Q116952869]] |- | regato Morteiros | [[A Veiga]] | {{Coord|42.24307777777778|-6.909736111111111|display=inline}}<br/>{{Coord|42.249963888888885|-6.9148|display=inline}} | | [[:d:Q116951626|Q116951626]] |- | regato da Valigota | [[A Veiga]] | {{Coord|42.24924166666667|-6.810772222222222|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24111666666667|-6.828819444444444|display=inline}} | | [[:d:Q116922910|Q116922910]] |- | regato de Abelleira | [[provincia da Coruña]] | {{Coord|43.33543|-7.94729|display=inline}} | | [[:d:Q5640730|Q5640730]] |- | regato de Valbón | [[A Veiga]] | {{Coord|42.24025|-6.896194444444444|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24943055555555|-6.894113888888889|display=inline}} | | [[:d:Q116950160|Q116950160]] |- | regato do Diluvio | [[A Veiga]] | {{Coord|42.23650833333333|-6.853258333333334|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24473888888889|-6.844408333333333|display=inline}} | | [[:d:Q116949698|Q116949698]] |- | regato dos Poulos | [[A Veiga]] | {{Coord|42.22693611111111|-6.8727527777777775|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24955|-6.893202777777778|display=inline}} | | [[:d:Q116949892|Q116949892]] |- | rego Matabois | [[A Veiga]] | {{Coord|42.243633333333335|-7.020661111111111|display=inline}} | | [[:d:Q23995689|Q23995689]] |- | regueiro das Clavillas | [[A Veiga]] | {{Coord|42.24012222222222|-6.902761111111111|display=inline}}<br/>{{Coord|42.24860555555556|-6.900938888888889|display=inline}} | | [[:d:Q116950227|Q116950227]] |- | regueiro de Folqueiros | [[A Veiga]] | {{Coord|42.31102222222222|-6.961480555555555|display=inline}}<br/>{{Coord|42.30137222222222|-6.943755555555556|display=inline}} | | [[:d:Q116956693|Q116956693]] |} {{wikidata list end}} sdxkj7a8btcduv3i9stkgnd3nuisqpg 2 611129 7350935 7340917 2026-04-07T12:37:57Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350935 wikitext text/x-wiki {{mapa lista de coordenadas}} ==Rúas== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q79007 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p138:Nome,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Nome ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | [[Avenida da Mariña]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36966528783314|-8.399523437719754|display=inline}} | [[Ficheiro:A Coruña, avenida da Marina.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61379849|Q61379849]] |- | [[Avenida de Arteixo (A Coruña)|Avenida de Arteixo]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.360657358260816|-8.41112959716171|display=inline}} | [[Ficheiro:Mural da Canteira - Leopoldo Nóvoa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25515028|Q25515028]] |- | [[Avenida de Hércules (A Coruña)|Avenida de Hércules]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.37716331920116|-8.400455771139963|display=inline}} | [[Ficheiro:Casa natal de Luis Suárez (2).JPG|center|128px]] | [[:d:Q31283405|Q31283405]] |- | [[Avenida de Monelos (A Coruña)|Avenida de Monelos]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.34777994868722|-8.402292830368157|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Monelos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113052191|Q113052191]] |- | [[Avenida de Oza (A Coruña)|Avenida de Oza]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.35469855907045|-8.398231174271015|display=inline}} | [[Ficheiro:Barrioloscastros.JPG|center|128px]] | [[:d:Q31283398|Q31283398]] |- | Calle de Cánovas del Castillo | [[Vigo]] | | | | [[:d:Q135581567|Q135581567]] |- | Calle de Santa Tegra | [[Vigo]] | | | [[Ficheiro:Estanco Calle Santa Tegra en Teis.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135754390|Q135754390]] |- | Calle de Venezuela | [[Vigo]] | | | | [[:d:Q135747934|Q135747934]] |- | [[Estrada de Castela (Ferrol)|Estrada de Castela]] | [[Ferrol]]<br/>[[Neda]]<br/>[[Narón]] | [[Castela]] | {{Coord|43.495385|-8.205643|display=inline}} | [[Ficheiro:Estrada de Castela dende Narón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20543246|Q20543246]] |- | [[Ronda de Don Bosco (Vigo)|Ronda de Don Bosco]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23511899945595|-8.723597699968934|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Monumento a Don Bosco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127215539|Q127215539]] |- | [[Ronda de Monte Alto]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.38115264768928|-8.403534673463529|display=inline}} | [[Ficheiro:Ronda Monte Alto, Corunna.JPG|center|128px]] | [[:d:Q113052498|Q113052498]] |- | [[Ronda de Nelle]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36151852419312|-8.41589975907781|display=inline}} | [[Ficheiro:P1120483 rúa Ronda Nelle A Coruña.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25510493|Q25510493]] |- | [[Ronda de Outeiro]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36681912826192|-8.424701517116533|display=inline}} | [[Ficheiro:Ronda outeiro a coruna.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20544674|Q20544674]] |- | Rosalía de Castro Street | [[Vigo]] | | | [[Ficheiro:Rúa Rosalía de Castro, Vigo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q135678878|Q135678878]] |- | Rúa Andrés Muruais | [[Pontevedra]] | [[Andrés Muruais]] | {{Coord|42.42883333333333|-8.643888888888888|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Andrés Muruais - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135913653|Q135913653]] |- | Rúa Arcebispo Malvar | [[Pontevedra]] | [[Sebastián Malvar Pinto]] | {{Coord|42.43402777777778|-8.648083333333334|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Arcebispo Malvar - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135985161|Q135985161]] |- | Rúa Barcelona | [[A Coruña]] | [[Barcelona]] | {{Coord|43.362263171433185|-8.421335046316248|display=inline}} | | [[:d:Q122360297|Q122360297]] |- | Rúa Cruz Gallástegui | [[Pontevedra]] | [[Cruz Gallástegui]] | {{Coord|42.42944444444444|-8.6405|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra 65-01e, rúa Cruz Gallástegui.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116455532|Q116455532]] |- | [[Rúa Daniel de la Sota (Pontevedra)|Rúa Daniel de la Sota]] | [[Pontevedra]] | [[Daniel de la Sota]] | {{Coord|42.43011111111111|-8.643277777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Daniel de la Sota Street in Pontevedra city.jpg|center|128px]] | [[:d:Q121209529|Q121209529]] |- | Rúa Don Gonzalo | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.432722222222225|-8.644472222222221|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra Capital Calle Don Gonzalo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126369128|Q126369128]] |- | Rúa Doutor Loureiro Crespo | [[Pontevedra]] | [[José Loureiro Crespo]] | {{Coord|42.4285|-8.634638888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Dr Loureiro Crespo Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132972548|Q132972548]] |- | Rúa Echegaray | [[Pontevedra]] | [[José Echegaray|José Echegaray Eizaguirre]] | {{Coord|42.43161111111111|-8.65038888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Echegaray - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133191825|Q133191825]] |- | [[Rúa Entrerríos (Santiago de Compostela)|Rúa Entrerríos]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88342337260112|-8.546613273170475|display=inline}} | | [[:d:Q61060928|Q61060928]] |- | Rúa Esperanto, Vigo | [[Vigo]] | [[esperanto]] | {{Coord|42.233395|-8.710257|display=inline}} | | [[:d:Q135246271|Q135246271]] |- | Rúa Figueroa | [[Pontevedra]] | Figueroa | {{Coord|42.43225|-8.64375|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Figueroa - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135397117|Q135397117]] |- | [[Rúa García Camba (Pontevedra)|Rúa García Camba]] | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42986111111111|-8.644527777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle García Camba en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q117189168|Q117189168]] |- | Rúa Iglesias Vilarelle | [[Pontevedra]] | [[Antonio Iglesias Vilarelle|Antón Iglesias Vilarelle]] | {{Coord|42.42633333333333|-8.644916666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Campolongo pantalla estación meteorológica Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118780722|Q118780722]] |- | Rúa Isabel II | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43361111111111|-8.646416666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Isabel II, Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126283799|Q126283799]] |- | Rúa Joaquín Costa | [[Pontevedra]] | [[Joaquín Costa|Joaquín Costa Martínez]] | {{Coord|42.42827777777778|-8.639166666666666|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Joaquín Costa tramo central en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132861531|Q132861531]] |- | Rúa Lamas Carvajal | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] | [[Valentín Lamas Carvajal]] | {{Coord|42.33593611111111|-7.864236111111111|display=inline}}<br/>{{Coord|42.33753055555555|-7.864838888888888|display=inline}} | [[Ficheiro:Ourense, 03-03.JPG|center|128px]] | [[:d:Q117073902|Q117073902]] |- | Rúa Manuel Quiroga | [[Pontevedra]] | [[Manuel Quiroga Losada]] | {{Coord|42.43205555555556|-8.645472222222223|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Manuel Quiroga (Pontevedra capital).jpg|center|128px]] | [[:d:Q125989359|Q125989359]] |- | [[Rúa Panadeiras (A Coruña)|Rúa Panadeiras]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.37222222222222|-8.399166666666666|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Panadeiras, A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54986513|Q54986513]] |- | Rúa Pasantería | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43236111111111|-8.643333333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Rúa Pasantería (12454573313).jpg|center|128px]] | [[:d:Q126280914|Q126280914]] |- | Rúa Peregrina | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42894444444445|-8.642555555555555|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Peregrina en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126193260|Q126193260]] |- | [[Rúa Real (A Coruña)|Rúa Real]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36944444444445|-8.400555555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:A Coruña 031.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25515030|Q25515030]] |- | [[Rúa Real (Pontevedra)|Rúa Real]] | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.433083333333336|-8.645194444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Real Pontevedra Capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q121300026|Q121300026]] |- | [[Rúa Rego de Auga]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.37059930489146|-8.39713987052658|display=inline}} | [[Ficheiro:Riego de agua - panoramio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55408989|Q55408989]] |- | Rúa Sagasta | [[Pontevedra]] | [[Práxedes Mateo Sagasta]] | {{Coord|42.42958333333333|-8.6415|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Sagasta - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118782842|Q118782842]] |- | Rúa Santa Clara | [[Pontevedra]] | [[Clara de Asís]] | {{Coord|42.43252777777778|-8.640138888888888|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Santa Clara y convento - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133730018|Q133730018]] |- | [[Rúa Sarmiento (Pontevedra)|Rúa Sarmiento]] | [[Pontevedra]] | [[Martín Sarmiento]] | {{Coord|42.43286111111111|-8.643055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Sarmiento en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123316716|Q123316716]] |- | Rúa Serra | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.434|-8.643611111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Mercado y calle Sierra (6878839898).jpg|center|128px]] | [[:d:Q117213401|Q117213401]] |- | Rúa Soportais | [[Pontevedra]] | [[Soportal]] | {{Coord|42.4315|-8.644861111111112|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Un perro de paseo (11320145014).jpg|center|128px]] | [[:d:Q126183154|Q126183154]] |- | Rúa Virxe do Camiño | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42836111111111|-8.641166666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra 73-01m, rúa Virxe do Camiño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114267646|Q114267646]] |- | [[Rúa da Oliva (Pontevedra)|Rúa da Oliva]] | [[Pontevedra]] | [[oliveira]] | {{Coord|42.43011111111111|-8.645055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Calle de la oliva (10096120035).jpg|center|128px]] | [[:d:Q117168347|Q117168347]] |- | Rúa da Santiña | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43911111111111|-8.642805555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Santiña - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135951310|Q135951310]] |- | [[Rúa da Torre (A Coruña)|Rúa da Torre]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.37633818230255|-8.398178481839116|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa da Torre (3).jpg|center|128px]] | [[:d:Q31283397|Q31283397]] |- | [[Rúa das Galeras]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.882560940617495|-8.5487435597133|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa das Galeras, Santiago.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61060972|Q61060972]] |- | Rúa de Cobián Roffignac | [[Pontevedra]] | [[Eduardo Cobián Roffignac]] | {{Coord|42.43172222222222|-8.642194444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Cobián Roffignac en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132857474|Q132857474]] |- | [[Rúa de Ecuador (Vigo)]] | [[Vigo]] | | | | [[:d:Q135981524|Q135981524]] |- | [[Rúa de Ferrol (A Coruña)|Rúa de Ferrol]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.3650614048988|-8.407526308078806|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Ferrol.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25514960|Q25514960]] |- | [[Rúa de Juan Flórez (A Coruña)|Rúa de Juan Flórez]] | [[A Coruña]] | [[Juan Flórez|Juan Flórez Freire]] | {{Coord|43.36566957534264|-8.408354666465517|display=inline}} | [[Ficheiro:Fundacion Labaca.004 - A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25515053|Q25515053]] |- | [[Rúa de Juana de Vega (A Coruña)|Rúa de Juana de Vega]] | [[A Coruña]] | [[Juana de Vega]] | {{Coord|43.36681488157345|-8.405536915216652|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa de Juana de Vega.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61397275|Q61397275]] |- | [[Rúa de Manuel Murguía (A Coruña)|Rúa de Manuel Murguía]] | [[A Coruña]] | [[Manuel Murguía]] | {{Coord|43.36951705894855|-8.416852140343982|display=inline}} | [[Ficheiro:Estatuamundial82.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20545611|Q20545611]] |- | [[Rúa de San Francisco (Santiago de Compostela)|Rúa de San Francisco]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.881388888888885|-8.545833333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Facultad de Medicina de Santiago de Compostela.JPG|center|128px]] | [[:d:Q61060930|Q61060930]] |- | [[Rúa de San Roque (Santiago de Compostela)|Rúa de San Roque]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88325|-8.542111111111112|display=inline}} | | [[:d:Q61061125|Q61061125]] |- | Rúa de Santo Antoniño | [[Pontevedra]] | [[Antonio de Padua|Antón de Padua]] | {{Coord|42.43025|-8.637138888888888|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa San Antoniño - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133857347|Q133857347]] |- | Rúa do Gorgullón | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42480555555556|-8.637222222222222|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa do Gorgullón - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114262131|Q114262131]] |- | [[Rúa do Orzán]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.371510117652605|-8.401356386949876|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa do Orzán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61379147|Q61379147]] |- | [[Suaigrexa, Santo André de Boimente, Viveiro|Suaigrexa]] | [[Santo André de Boimente, Viveiro|Santo André de Boimente]] | | {{Coord|43.59825357971856|-7.569406847007578|display=inline}} | | [[:d:Q115931195|Q115931195]] |- | avenida de Santa María | [[Pontevedra]] | [[Basílica de Santa María a Maior de Pontevedra|basílica de Santa María a Maior]] | {{Coord|42.433083333333336|-8.6475|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra. Avda Santa María.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134506538|Q134506538]] |- | [[Paseo de Afonso XII (Vigo)|paseo de Afonso XII]] | [[Vigo]] | [[Afonso XII de España]] | {{Coord|42.23662623219661|-8.728100276250784|display=inline}} | [[Ficheiro:Paseo de Alfonso XII.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127269438|Q127269438]] |- | [[Rúa Benito Corbal (Pontevedra)|rúa Benito Corbal]] | [[Pontevedra]] | [[Benito Corbal]] | {{Coord|42.43022381446023|-8.640864279296501|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Peatonal (10959050904).jpg|center|128px]] | [[:d:Q115112715|Q115112715]] |- | rúa Emilia Pardo Bazán | [[Cambados]] | [[Emilia Pardo Bazán]] | {{Coord|42.5169|-8.81222|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Emilio Pardo Bazán, Cambados.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115479521|Q115479521]] |- | rúa Emilia Pardo Bazán | [[Pontevedra]] | [[Emilia Pardo Bazán]] | {{Coord|42.43321|-8.64892|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Emilia Pardo Bazán, Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115481066|Q115481066]] |- | rúa Emilia Pardo Bazán | [[A Coruña]] | [[Emilia Pardo Bazán]] | {{Coord|43.36263|-8.40706|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Emilia Pardo Bazán, A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115483826|Q115483826]] |- | [[rúa Galera]] | [[A Coruña]] | | | | [[:d:Q136830178|Q136830178]] |- | [[Rúa Michelena (Pontevedra)|rúa Michelena]] | [[Pontevedra]] | José María de Michelena | {{Coord|42.431583333333336|-8.646333333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra capital Calle Michelena.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114795510|Q114795510]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Pontevedra]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.41833333333334|-8.634722222222223|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Ramón Otero Pedrayo de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q104212298|Q104212298]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Verín]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|41.943333333333335|-7.438333333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Otero Pedrayo de Verín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106472165|Q106472165]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[A Rúa de Valdeorras, A Rúa|A Rúa de Valdeorras]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.39115297494976|-7.128551868096799|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Otero Pedrayo da Rúa.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106478036|Q106478036]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Vilamartín de Valdeorras]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.41249399042253|-7.055358276555718|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa de Ramón Otero Pedrayo en Vilamartín de Valdeorras 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106484888|Q106484888]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Gondomar]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.111034688540435|-8.762535775333067|display=inline}} | | [[:d:Q115347358|Q115347358]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[O Carballiño]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.43123170747018|-8.072294836023923|display=inline}} | | [[:d:Q115347372|Q115347372]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Xinzo de Limia]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.06272570550728|-7.724296513680288|display=inline}} | | [[:d:Q115347383|Q115347383]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Chantada]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.61206744640095|-7.774882875273083|display=inline}} | | [[:d:Q115347406|Q115347406]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Lugo]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|43.01920794107111|-7.559738030866922|display=inline}} | | [[:d:Q115347422|Q115347422]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Maceda]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.268948022179515|-7.649858319391321|display=inline}} | | [[:d:Q115347519|Q115347519]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Larouco]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.34697379819831|-7.167150031153034|display=inline}} | | [[:d:Q115348019|Q115348019]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Cambados]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.51678|-8.81194|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Otero Pedrayo, Cambados - 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q115479563|Q115479563]] |- | rúa Ramón Otero Pedrayo | [[Mugueimes, Muíños, Muíños|Mugueimes]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|41.95750070915939|-7.975676774095837|display=inline}} | | [[:d:Q131469916|Q131469916]] |- | [[Rúa Reconquista de Vigo|rúa Reconquista]] | [[Vigo]] | [[Reconquista de Vigo]] | {{Coord|42.238055555555555|-8.723055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo, Rúa Reconquista.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12399392|Q12399392]] |- | rúa Rosalía de Castro | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42722222222222|-8.649083333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra. Rúa Rosalía de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126209020|Q126209020]] |- | [[Travesía de Vigo|rúa Travesía de Vigo]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.24263|-8.6998|display=inline}} | [[Ficheiro:Travesía de Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132778642|Q132778642]] |- | [[Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado (Pontevedra)|rúa Xeneral Gutiérrez Mellado]] | [[Pontevedra]] | Manuel Gutiérrez Mellado | {{Coord|42.43088888888889|-8.646055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle General Gutiérrez Mellado, Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q121162410|Q121162410]] |- | [[Rúa da Acibechería (Santiago de Compostela)|rúa da Acibechería]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.881232|-8.543671|display=inline}} | [[Ficheiro:Rua da Acibecheria-desde o numero 2-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533623|Q20533623]] |- | [[Rúa das Casas Reais (Santiago de Compostela)|rúa das Casas Reais]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88179557861532|-8.541123064447925|display=inline}} | [[Ficheiro:Santiago-21ago-21-pazo-fondevila.jpg|center|128px]] | [[:d:Q119439004|Q119439004]] |- | [[Rúa das Rodas (Santiago de Compostela)|rúa das Rodas]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88282196908936|-8.541238126335069|display=inline}} | [[Ficheiro:Rua das Rodas - Calle Rodas - Rodas Street - Santiago de Compostela - Galicia - España.JPG|center|128px]] | [[:d:Q119439115|Q119439115]] |- | [[Rúa de Colón (Vigo)|rúa de Colón]] | [[Vigo]] | [[Cristovo Colón]] | {{Coord|42.23782031037128|-8.720488095586113|display=inline}} | | [[:d:Q127463434|Q127463434]] |- | [[Rúa Jenaro de la Fuente|rúa de Jenaro de la Fuente]] | [[Vigo]] | [[Jenaro de la Fuente Domínguez]] | {{Coord|42.23211373902979|-8.703649252650566|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa Jenaro de la Fuente. Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q111240590|Q111240590]] |- | [[rúa de Policarpo Sanz]] | [[Vigo]] | | | | [[:d:Q134126006|Q134126006]] |- | [[Rúa de San Andrés (A Coruña)|rúa de Santo André]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36972222222222|-8.402777777777779|display=inline}} | [[Ficheiro:Igrexa de Santo André.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25515023|Q25515023]] |- | [[rúa de Urzaiz]] | [[Vigo]] | [[Ángel Urzaiz|Ángel Urzáiz]] | {{Coord|42.23427265976395|-8.716010793856146|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Rúa Urzáiz 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127687971|Q127687971]] |- | [[rúa do Conde de Torrecedeira]] | [[Vigo]] | [[Manuel Bárcena Franco]] | {{Coord|42.23116667356258|-8.732375222505969|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa do Conde de Torrecedeira (Vigo).jpg|center|128px]] | [[:d:Q128501779|Q128501779]] |- | [[Rúa Marqués de Riestra|rúa do Marqués de Riestra]] | [[Pontevedra]] | [[José Riestra López]] | {{Coord|42.43013888888889|-8.646555555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Calle Marqués de Riestra peatonal - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114796134|Q114796134]] |- | rúa do Paseo | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] | | {{Coord|42.337633333333336|-7.864847222222222|display=inline}}<br/>{{Coord|42.341258333333336|-7.864569444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa do Paseo desde o Xardín do Padre Feijoo (Ourense).jpg|center|128px]] | [[:d:Q117074050|Q117074050]] |- | [[rúa do Príncipe]] | [[Vigo]] | [[Afonso XII de España]] | {{Coord|42.23693539281172|-8.722982697509952|display=inline}} | [[Ficheiro:Rúa do Príncipe, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134436306|Q134436306]] |- | [[Rúa dos Cesteiros (Vigo)|rúa dos Cesteiros]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23889650314834|-8.726351706556112|display=inline}} | [[Ficheiro:Strato de la korbofaristoj (Rua dos Cesteiros), Vigo.JPG|center|128px]] | [[:d:Q127164858|Q127164858]] |} {{wikidata list end}} ==Prazas== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q174782 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p138:Nome,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Nome ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | [[Campo da Compañía]] | [[Monforte de Lemos]] | | {{Coord|42.517772|-7.5165203|display=inline}} | [[Ficheiro:Colexio da Nosa Señora da Antiga de Monforte 24VII2008 01.JPG|center|128px]] | [[:d:Q74365268|Q74365268]] |- | [[Campo da Leña (A Coruña)|Campo da Leña]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.37318216413844|-8.396825332532051|display=inline}} | [[Ficheiro:Porlier.JPG|center|128px]] | [[:d:Q31283408|Q31283408]] |- | [[Glorieta de Compostela]] | [[Pontevedra]] | [[Camiño Portugués|Camiño portugués]] | {{Coord|42.42936111111111|-8.643|display=inline}} | [[Ficheiro:Glorieta de Compostela - Pontevedra Capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124667079|Q124667079]] |- | Parque Amalia Álvarez | [[Pontevedra]] | [[Amalia Álvarez Gallego]] | {{Coord|42.42669444444444|-8.637083333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Parque Amalia Álvarez-Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q128764869|Q128764869]] |- | [[Porta do Sol de Vigo|Porta do Sol]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.237924825651625|-8.725307200702348|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - El Sireno - 1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q126946339|Q126946339]] |- | [[Praza Alonso de Fonseca]] | [[Pontevedra]] | [[Alonso III de Fonseca]] | {{Coord|42.43358333333333|-8.647555555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Santa María12 (5827519531).jpg|center|128px]] | [[:d:Q114080091|Q114080091]] |- | [[Praza Roxa (Santiago de Compostela)|Praza Roxa]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.87447556919388|-8.549347052715538|display=inline}} | [[Ficheiro:Celebración do Triplete do Barça na Praza Roxa (Santiago de Compostela, Galicia).jpg|center|128px]] | [[:d:Q25515079|Q25515079]] |- | Praza da Constitución | [[Pontevedra]] | [[Constitución española de 1978]] | {{Coord|42.42677777777778|-8.644027777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra - Plaza de la Constitución 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125156718|Q125156718]] |- | [[Praza da Igrexa (Vigo)|Praza da Igrexa]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23929272876829|-8.726314702340407|display=inline}} | [[Ficheiro:Co-cathedral of Vigo 2021 - exterior 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133271102|Q133271102]] |- | Praza da Inmaculada (Santiago de Compostela) | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88115015878522|-8.544395189433505|display=inline}} | | [[:d:Q131344743|Q131344743]] |- | [[Praza da Palloza]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.358572182208185|-8.402610131240385|display=inline}} | [[Ficheiro:Fábrica de Tabacos da Coruña (1).jpg|center|128px]] | [[:d:Q52339623|Q52339623]] |- | [[Praza da Pedra (Vigo)]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.2396547|-8.7265847|display=inline}} | [[Ficheiro:Cruceiro da Praza da Pedra, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133271115|Q133271115]] |- | [[Praza da Pedreira]] | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.433416666666666|-8.643416666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra - Pazo de Mugartegui 4.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110520889|Q110520889]] |- | [[Praza da Quintana]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.880556|-8.543611|display=inline}} | [[Ficheiro:Santiago-La Quintana10 (3195888735).jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398104|Q12398104]] |- | [[Praza da Universidade]] | [[Santiago de Compostela]] | [[Universidade de Santiago de Compostela]] | {{Coord|42.878055555555555|-8.542222222222222|display=inline}} | | [[:d:Q61060641|Q61060641]] |- | [[Praza das Brañas]] | [[Negreira, Negreira, Negreira|Negreira]]<br/>[[Negreira]] | | {{Coord|42.913583333333335|-8.735083333333334|display=inline}}<br/>{{Coord|42.91361111111111|-8.734444444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:V Volta Ciclista (Pz. Brañas).jpg|center|128px]] | [[:d:Q97480077|Q97480077]] |- | [[Praza das Cinco Rúas]] | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43355555555556|-8.646083333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de las Cinco Calles - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113990752|Q113990752]] |- | [[Praza de Azcárraga]] | [[A Coruña]] | [[Marcelo Azcárraga Palmero]] | {{Coord|43.37|-8.39357|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza de Azcárraga, A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398107|Q12398107]] |- | [[Praza de Barcelos]] | [[Pontevedra]] | [[Barcelos]] | {{Coord|42.43105555555555|-8.6405|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Plaza Barcelos4 (4062030702).jpg|center|128px]] | [[:d:Q112280312|Q112280312]] |- | Praza de Celso García de la Riega | [[Pontevedra]] | [[Celso García de la Riega]] | {{Coord|42.43413888888889|-8.644916666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra - Plaza.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136530291|Q136530291]] |- | [[Praza de Curros Enríquez]] | [[Pontevedra]] | [[Manuel Curros Enríquez]] | {{Coord|42.432027777777776|-8.645027777777777|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra 07.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113686977|Q113686977]] |- | [[Praza de España (Pontevedra)|Praza de España]] | [[Pontevedra]] | [[España]] | {{Coord|42.43188888888889|-8.64713888888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Remodelaciones (14316250282).jpg|center|128px]] | [[:d:Q104414499|Q104414499]] |- | [[Praza de España (Vigo)|Praza de España]] | [[Vigo]] | [[España]] | {{Coord|42.22933888888889|-8.719455555555555|display=inline}} | [[Ficheiro:Praçaespanhavigo10032007-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110645788|Q110645788]] |- | [[Praza de Galicia (Pontevedra)|Praza de Galicia]] | [[Pontevedra]] | [[Galicia]] | {{Coord|42.42830555555555|-8.644361111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-PlazaGalicia04 (3196730780).jpg|center|128px]] | [[:d:Q112307586|Q112307586]] |- | [[Praza de Lugo (A Coruña)|Praza de Lugo]] | [[A Coruña]] | [[Lugo]] | {{Coord|43.366266666667|-8.4063694444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza de Lugo A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20543571|Q20543571]] |- | [[Praza de Ourense (A Coruña)|Praza de Ourense]] | [[A Coruña]] | [[Ourense]] | {{Coord|43.36471009497276|-8.405400570743128|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza de Ourense - Kiosco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61385596|Q61385596]] |- | [[Praza de Pontevedra (A Coruña)|Praza de Pontevedra]] | [[A Coruña]] | [[Pontevedra]] | {{Coord|43.368056|-8.407222|display=inline}} | [[Ficheiro:A Coruña - Plaza de Pontevedra 2.JPG|center|128px]] | [[:d:Q25514962|Q25514962]] |- | Praza de Praterías | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88|-8.54426|display=inline}} | [[Ficheiro:Q24023712.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109184472|Q109184472]] |- | [[Praza de San Xosé]] | [[Pontevedra]] | [[Xosé de Nazaret]] | {{Coord|42.42944444444444|-8.645861111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de San José, vista nocturna - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q110474982|Q110474982]] |- | Praza de Santa Catarina | [[A Coruña]] | | | | [[:d:Q107414006|Q107414006]] |- | Praza de Santa María | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43286111111111|-8.647361111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra. Avda Santa María.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113990806|Q113990806]] |- | [[Praza de Vigo (A Coruña)|Praza de Vigo]] | [[A Coruña]] | [[Vigo]] | {{Coord|43.36274069587414|-8.406912634562163|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza de Vigo.001 - A Coruña.JPG|center|128px]] | [[:d:Q97218679|Q97218679]] |- | [[Praza do Berbés]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23735545453011|-8.729374981993846|display=inline}} | | [[:d:Q133174220|Q133174220]] |- | Praza do Bispo Cesáreo | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] | [[Cesáreo Rodrigo]] | {{Coord|42.33613611111111|-7.8655027777777775|display=inline}} | [[Ficheiro:Fonte en Ourense. Galiza. Eue-2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116056918|Q116056918]] |- | Praza do Gremio de Mareantes | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.429138888888886|-8.653055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra Capital Puerto de Corbaceiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118780494|Q118780494]] |- | [[Praza do Inferniño]] | [[Ferrol, Ferrol, Ferrol|Ferrol]] | | {{Coord|43.489843370947405|-8.22258767230528|display=inline}} | | [[:d:Q136475978|Q136475978]] |- | [[Praza do Obradoiro]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.880463581994654|-8.545740586665739|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza do Obradorio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7638209|Q7638209]] |- | [[Praza do Paraíso]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.88111111111111|-8.546944444444444|display=inline}} | | [[:d:Q12398109|Q12398109]] |- | [[Praza do Seminario de Estudos Galegos]] | [[Santiago de Compostela]] | [[Seminario de Estudos Galegos]] | {{Coord|42.8745|-8.554666666666666|display=inline}} | [[Ficheiro:Santiago Facultade farmacia 060305 70.jpg|center|128px]] | [[:d:Q61061123|Q61061123]] |- | [[Praza do Teucro]] | [[Pontevedra]] | [[Teucro (heroe)|Teucro]] | {{Coord|42.432805555555554|-8.645444444444445|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Escolares en la plaza del Teucro (15163637876).jpg|center|128px]] | [[:d:Q107391301|Q107391301]] |- | plaza de Eironciño dos Cabaleiros | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] | | {{Coord|42.33740555555555|-7.864075|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza de Eironciño dos Cabaleiros. Ourense.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116057054|Q116057054]] |- | [[Praza de América (Vigo)|praza América]] | [[Vigo]] | [[América]] | {{Coord|42.220634986298315|-8.732724554157707|display=inline}} | [[Ficheiro:Porta do Atlántico, Silverio Rivas, 1992.JPG|center|128px]] | [[:d:Q120734119|Q120734119]] |- | praza Ana Kiro | [[Mera, Oleiros|Mera]] | [[Ana Kiro]] | {{Coord|43.379811|-8.337195|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza Ana Kiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q109380276|Q109380276]] |- | [[Praza Elíptica (Vigo)|praza Elíptica]] | [[Vigo]] | [[Francisco Fernández del Riego]] | {{Coord|42.23144932844395|-8.72090655020732|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza Eliptica Vigo - panoramio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q126956442|Q126956442]] |- | [[Praza da Constitución (Vigo)|praza da Constitución]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23860215425101|-8.72604944758125|display=inline}} | [[Ficheiro:Barrio Viejo, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127119703|Q127119703]] |- | [[praza da Estrela]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.2402784186199|-8.719469497798688|display=inline}} | [[Ficheiro:Q133773987.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133773987|Q133773987]] |- | [[praza da Ferrería]] | [[Pontevedra]] | [[España]] | {{Coord|42.431418|-8.644236|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra, 20.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398102|Q12398102]] |- | praza da Liberdade | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42838888888889|-8.646583333333334|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de la Libertad - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q112309740|Q112309740]] |- | [[praza da Miñoca]] | [[Coia, Vigo|Coia]] | | {{Coord|42.217318545446425|-8.741214819553285|display=inline}} | [[Ficheiro:Praza da Miñoca, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127962704|Q127962704]] |- | [[praza da Peregrina]] | [[Pontevedra]] | [[capela da Virxe Peregrina de Pontevedra]] | {{Coord|42.43076049609003|-8.644046656913007|display=inline}} | [[Ficheiro:Iglesia de la Virgen Peregrina, Pontevedra 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q106315315|Q106315315]] |- | [[praza das Bárbaras]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.3708333333|-8.39166666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de las Bárbaras, La Coruña, España, 2015-09-25, DD 83.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398106|Q12398106]] |- | [[Praza de Concepción Arenal (Pontevedra)|praza de Concepción Arenal]] | [[Pontevedra]] | [[Concepción Arenal]] | {{Coord|42.43266666666667|-8.650055555555555|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de Concepción Arenal - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124496554|Q124496554]] |- | praza de Emilia Pardo Bazán | [[O Carballiño, O Carballiño, O Carballiño|O Carballiño]] | [[Emilia Pardo Bazán]] | {{Coord|42.42865298728603|-8.079334294426408|display=inline}} | [[Ficheiro:Homenaxe a Emilia Pardo Bazán no Carballiño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q138767053|Q138767053]] |- | [[praza de Fefiñáns]] | [[Fefiñáns, Cambados, Cambados|Fefiñáns]] | | {{Coord|42.51921433524082|-8.813520102017717|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza de Fefiñáns.JPG|center|128px]] | [[:d:Q20543560|Q20543560]] |- | praza de Galicia | [[Vilagarcía de Arousa]] | [[Galicia]] | {{Coord|42.59526254611527|-8.765937812705426|display=inline}} | | [[:d:Q6079983|Q6079983]] |- | [[Praza de Galicia (A Coruña)|praza de Galicia]] | [[A Coruña]] | [[Galicia]] | {{Coord|43.36471009497276|-8.406828501533617|display=inline}} | [[Ficheiro:Pazo de Xustiza - A Coruña - xardins.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113053011|Q113053011]] |- | [[praza de María Pita]] | [[A Coruña]] | [[María Pita]] | {{Coord|43.3709|-8.39591|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza A Coruña.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12398110|Q12398110]] |- | [[praza de Mazarelos]] | [[Santiago de Compostela]] | | {{Coord|42.878202777778|-8.5423138888889|display=inline}} | [[Ficheiro:Mazarelos square, Santiago de Compostela, Galicia-1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q19950496|Q19950496]] |- | [[praza de Méndez Núñez]] | [[Pontevedra]] | [[Casto Méndez Núñez]] | {{Coord|42.43302777777778|-8.6445|display=inline}} | [[Ficheiro:Plaza Mendez Nuñez, Pontevedra.JPG|center|128px]] | [[:d:Q110475575|Q110475575]] |- | [[Praza de Portugal (Vigo)|praza de Portugal]] | [[Vigo]] | [[Portugal]] | {{Coord|42.23601496579009|-8.718401094310263|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Plaza de Portugal 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127963031|Q127963031]] |- | [[praza do Peirao]] | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.43483333333333|-8.645777777777777|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Praza do peirao02 (3751792724).jpg|center|128px]] | [[:d:Q113990697|Q113990697]] |- | [[Praza do Rei (Vigo)|praza do Rei]] | [[Vigo]] | [[Xoán Carlos I de España]] | {{Coord|42.23559472159557|-8.72687658993638|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Concello (Ayuntamiento) 3.JPG|center|128px]] | [[:d:Q127011560|Q127011560]] |} {{wikidata list end}} ==Avenidas== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q7543083 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p138:Nome,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Nome ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | Avenida Augusto García Sánchez | [[Pontevedra]] | [[Augusto García Sánchez]] | {{Coord|42.42802777777778|-8.643583333333334|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida Augusto García Sánchez, vista desde el este - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118780286|Q118780286]] |- | Avenida María Victoria Moreno | [[Pontevedra]] | [[María Victoria Moreno]] | {{Coord|42.425694444444446|-8.645055555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Avda. María Victoria Moreno en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125733580|Q125733580]] |- | Avenida Raíña Vitoria Uxía | [[Pontevedra]] | [[Vitoria Uxía de Battenberg]] | {{Coord|42.42930555555556|-8.648944444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida Reina Victoria en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125733258|Q125733258]] |- | Avenida Virxinia Pereira Renda | [[Pontevedra]] | [[Virxinia Pereira|Virxinia Pereira Renda]] | {{Coord|42.42586111111111|-8.62936111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Conservatorio de Pontevedra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114769719|Q114769719]] |- | Avenida Xeneral Antero Rubín | [[Pontevedra]] | [[Antero Rubín]] | {{Coord|42.42736111111111|-8.646916666666666|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida General Antero Rubín, Parking Central - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q114796770|Q114796770]] |- | [[Avenida da Atlántida]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.221812043184464|-8.760388443984047|display=inline}} | | [[:d:Q132777986|Q132777986]] |- | Avenida da Coruña | [[Pontevedra]] | [[A Coruña]] | {{Coord|42.43819444444444|-8.642666666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de La Coruña - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135950571|Q135950571]] |- | [[Avenida das Camelias (Vigo)|Avenida das Camelias]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23188359396791|-8.72964712641194|display=inline}} | [[Ficheiro:Foto camelias1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q133268503|Q133268503]] |- | Avenida das Chans | [[Pontevedra]] | topónimo | {{Coord|42.42177777777778|-8.624|display=inline}} | | [[:d:Q135910777|Q135910777]] |- | Avenida das Corvaceiras | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.430194444444446|-8.653916666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de las Corvaceiras, Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133583376|Q133583376]] |- | Avenida de Antonio Palacios | [[Vigo]] | | | | [[:d:Q136229701|Q136229701]] |- | [[Avenida de Castelao (Vigo)|Avenida de Castelao]] | [[Coia, Vigo|Coia]] | [[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao]] | {{Coord|42.21817452120734|-8.74514260337|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Castelao, Coia, Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20548639|Q20548639]] |- | [[Avenida de Castrelos (Vigo)|Avenida de Castrelos]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.204565667876|-8.729600235448123|display=inline}} | [[Ficheiro:Castrelos entrada al parque - panoramio.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127253783|Q127253783]] |- | Avenida de Compostela | [[Pontevedra]] | [[Santiago de Compostela, Santiago de Compostela, Santiago de Compostela|Santiago de Compostela]] | {{Coord|42.43716666666667|-8.640777777777778|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Compostela y fuente - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q125124527|Q125124527]] |- | [[Avenida de Enrique Salgado Torres]] | [[A Coruña]] | Enrique Salgado Torres | {{Coord|43.351005555556|-8.4091083333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Túnel de Salgado Torres (A Coruña).jpg|center|128px]] | [[:d:Q20548644|Q20548644]] |- | [[Avenida de Fisterra (A Coruña)|Avenida de Fisterra]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.36582810693365|-8.410715639246385|display=inline}} | [[Ficheiro:Casa Sendón, A Coruña.JPG|center|128px]] | [[:d:Q31283399|Q31283399]] |- | Avenida de Josefina Arruti | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.41961111111111|-8.638194444444444|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida Josefina Arruti 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133689274|Q133689274]] |- | Avenida de Lugo | [[Pontevedra]] | [[Lugo, Lugo, Lugo|Lugo]] | {{Coord|42.43205555555556|-8.62411111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Lugo Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133817943|Q133817943]] |- | Avenida de Marín | [[Pontevedra]] | | {{Coord|42.42619444444444|-8.65311111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Marín - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135929326|Q135929326]] |- | Avenida do Uruguai | [[Pontevedra]] | [[Uruguai]] | {{Coord|42.43472222222222|-8.649833333333333|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra-Avda. Uruguay3 (4127401099).jpg|center|128px]] | [[:d:Q133284746|Q133284746]] |- | [[Gran Vía de Montero Ríos (Pontevedra)|Gran Vía de Montero Ríos]] | [[Pontevedra]] | [[Eugenio Montero Ríos]] | {{Coord|42.43066666666667|-8.648361111111111|display=inline}} | [[Ficheiro:Gran Vía de Montero Ríos en Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113552367|Q113552367]] |- | [[Os Cantóns]] | [[A Coruña]] | | {{Coord|43.368049082983845|-8.403048262262297|display=inline}} | [[Ficheiro:J Sellier Vista xeral dos Cantons (1885-1900).jpg|center|128px]] | [[:d:Q25515058|Q25515058]] |- | avenida Eduardo Pondal | [[Pontevedra]] | [[Eduardo Pondal]] | {{Coord|42.42513888888889|-8.636805555555556|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida Eduardo Pondal Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q113630687|Q113630687]] |- | avenida Manuel del Palacio | [[Pontevedra]] | [[Manuel del Palacio]] | {{Coord|42.42669444444444|-8.651472222222223|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida Mnuel del Palacio, Pontevedra 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q118780845|Q118780845]] |- | avenida Ramón Otero Pedrayo | [[Ourense, Ourense, Ourense|Ourense]] | [[Ramón Otero Pedrayo]] | {{Coord|42.34300580992724|-7.852422955502785|display=inline}} | | [[:d:Q115347318|Q115347318]] |- | [[Avenida da Florida (Vigo)|avenida da Florida]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.21425933203443|-8.742241713581269|display=inline}} | [[Ficheiro:P1160843 Escultura El Corredor Ramón Conde Vigo 01.JPG|center|128px]] | [[:d:Q127605800|Q127605800]] |- | [[Avenida da Gran Vía (Vigo)|avenida da Gran Vía]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.23208|-8.71791|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Avenida de la Gran Vía 2.jpg|center|128px]] | [[:d:Q123257071|Q123257071]] |- | [[Avenida de Beiramar (Vigo)|avenida de Beiramar]] | [[Vigo]] | | {{Coord|42.2374753539374|-8.729834276284798|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo - Auditorio Pazo de Congresos Mar de Vigo 1.JPG|center|128px]] | [[:d:Q108860565|Q108860565]] |- | avenida de Buenos Aires | [[Pontevedra]] | [[Buenos Aires]] | {{Coord|42.434694444444446|-8.634416666666667|display=inline}} | [[Ficheiro:Avenida de Buenos Aires - Pontevedra capital.jpg|center|128px]] | [[:d:Q133520189|Q133520189]] |- | [[Avenida de Europa (Vigo)|avenida de Europa]] | [[Vigo]] | [[Europa]] | {{Coord|42.21295467626612|-8.765024996976651|display=inline}} | | [[:d:Q127255812|Q127255812]] |- | [[avenida de García Barbón]] | [[Vigo]] | [[Xosé García Barbón]] | {{Coord|42.2374622777864|-8.7115823839842|display=inline}} | [[Ficheiro:Vigo 11, Tesorería Seguridad Social (García Barbón) 01-02d.jpg|center|128px]] | [[:d:Q131851712|Q131851712]] |- | avenida de Santa María | [[Pontevedra]] | [[Basílica de Santa María a Maior de Pontevedra|basílica de Santa María a Maior]] | {{Coord|42.433083333333336|-8.6475|display=inline}} | [[Ficheiro:Pontevedra. Avda Santa María.jpg|center|128px]] | [[:d:Q134506538|Q134506538]] |- | [[Avenida do Fragoso (Vigo)|avenida do Fragoso]] | [[Vigo]] | [[Val de Fragoso|Val do Fragoso]] | {{Coord|42.215992325408834|-8.735653152986437|display=inline}} | [[Ficheiro:Ford Taunus en Vigo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q127698357|Q127698357]] |} {{wikidata list end}} q3r28mvd8wr9j66zutzi63lr52n5yp7 4 613023 7350993 7344820 2026-04-07T15:48:18Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350993 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <big>Descritos pola <big>''[[Enciclopedia Galega Universal]]''</big></big> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1343 wd:Q12387820 } |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q9684|Q9684]] | [[The New York Times|Q9684]] | | | | | [[Ficheiro:The New-York Daily Times first issue.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q25334|Q25334]] | [[paporrubio]] | | | | | [[Ficheiro:Erithacus rubecula with cocked head.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q41408|Q41408]] | [[Federico García Lorca]] | [[Fuente Vaqueros]] | 1898-06-05 | [[Víznar]] | 1936-08-19 | [[Ficheiro:Federico García Lorca. Huerta de San Vicente, Granada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q49034|Q49034]] | [[Hedy Lamarr]] | [[Viena]] | 1914-11-09 | [[Casselberry]]<br/>[[Orlando, Florida|Orlando]] | 2000-01-19 | [[Ficheiro:Hedy Lamarr in The Heavenly Body 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q53754|Q53754]] | [[obsidiana]] | | | | | [[Ficheiro:13 years of Russian Wikinews in Moscow 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q93190|Q93190]] | [[divorcio]] | | | | | [[Ficheiro:NoWedding.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q102642|Q102642]] | [[Diane Keaton]] | [[Os Ánxeles]] | 1946-01-05 | [[Os Ánxeles]] | 2025-10-11 | [[Ficheiro:Diane Keaton by Firooz Zahedi 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q160544|Q160544]] | [[Heraklion]] | | | | | [[Ficheiro:Panoramic of Heraklion.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q170516|Q170516]] | [[Monte Calvario]] | | | | | [[Ficheiro:Jerusalem Holy Sepulchre BW 18.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q193245|Q193245]] | [[Revolución dos Caraveis|Revolución dos caraveis]] | | | | | [[Ficheiro:Revolução dos Cravos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q204503|Q204503]] | [[Pablo Sarasate]] | [[Pamplona]] | 1844-03-10 | [[Biarritz]] | 1908-09-20 | [[Ficheiro:Pablo de Sarasate 1906.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q212553|Q212553]] | [[melamina]] | | | | | [[Ficheiro:Melamine A.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q298394|Q298394]] | [[Alain-Fournier]] | [[La Chapelle-d'Angillon]] | 1886-10-03 | [[Les Éparges]]<br/>[[Saint-Remy-la-Calonne]] | 1914-09-22 | [[Ficheiro:Alain-Fournier in 1905.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q360388|Q360388]] | [[Afonso II de Oviedo]] | [[Oviedo|Uviéu]] | 759 | [[Oviedo|Uviéu]] | 842-03-20 | [[Ficheiro:Alfonso II el Casto, rey de Asturias (Museo del Prado).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q451647|Q451647]] | [[Giovanni Battista Benedetti|Giambattista Benedetti]] | [[Venecia]] | 1530-08-14 | [[Turín]] | 1590-01-20 | [[Ficheiro:Benedetti - Resolutio omnium Euclidis problematum, 1553 - 11183.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q524738|Q524738]] | [[Catavento|Cataventos]] | | | | | [[Ficheiro:Windrichtungsgeber.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q593405|Q593405]] | [[Julio Camba]] | [[Vilanova de Arousa]] | 1884-12-16 | [[Madrid]] | 1962-02-28 | [[Ficheiro:Julio Camba.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q621999|Q621999]] | [[Elvira Méndez (raíña)|Elvira Méndez]] | | 996 | | 1022-12-02 | [[Ficheiro:Regina Geloira (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q671852|Q671852]] | [[Concepción Arenal]] | [[Ferrol]] | 1820-01-31 | [[Vigo]] | 1893-02-04 | [[Ficheiro:Concepcion Arenal 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q842254|Q842254]] | [[Machismo]] | | | | | [[Ficheiro:Foro de Madrid contra la violencia a las mujeres.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q1249702|Q1249702]] | [[xogos florais]] | | | | | [[Ficheiro:Museo das Mariñas Betanzos Antigas Escolas e Movementos 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q1445401|Q1445401]] | [[Cospeito]] | | | | | [[Ficheiro:Lagoa de Cospeito.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q1506827|Q1506827]] | [[mosteiro de Santa María de Aciveiro]] | | | | | [[Ficheiro:Mosteiro de Santa María de Acibeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q1619108|Q1619108]] | [[Alejandro Pérez Lugín]] | [[Madrid]] | 1870-02-22 | [[Acea de Ama, O Burgo, Culleredo|Acea de Ama]] | 1926-09-05 | [[Ficheiro:Pérez Lugín, Alejandro, 1870-1926 cropped.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q1737501|Q1737501]] | [[Caciquismo]] | | | | | [[Ficheiro:Fauna nacional - Don Cacique, de Tito.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q1814099|Q1814099]] | [[Rías Altas]] | | | | | [[Ficheiro:RiaFerrolAsteleiros.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q2130452|Q2130452]] | [[Ramón Barreiro]] | [[Castronuño]] | 1906-08-28 | [[Madrid]] | 1981-05-01 | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q2242172|Q2242172]] | [[Manuel Curros Enríquez]] | [[Celanova]] | 1851-09-15 | [[A Habana]] | 1908-03-07 | [[Ficheiro:Curros - henriquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q2563492|Q2563492]] | [[Revista de Occidente]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Occidente 1923 08.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q2715632|Q2715632]] | [[Pedro González Telmo]] | [[Frómista (Q24012195)|Frómista]] | 1190-03-09 | [[Tui]] | 1246-04-15 | [[Ficheiro:San Telmo representacion con cirio y barco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q2880054|Q2880054]] | [[Alberto García Ferreiro]] | [[Sobrado do Bispo, Barbadás|Sobrado do Bispo]] | 1860-03-11 | [[Santiago de Compostela]] | 1902-02-09 | [[Ficheiro:Alberto García Ferreiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q2895938|Q2895938]] | [[Benigno Andrade García]] | [[As Foucellas, Cabrui, Mesía|As Foucellas]] | 1908-10-22 | [[A Coruña]] | 1952-08-07 | [[Ficheiro:Benigno Andrade García Foucellas.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q3283303|Q3283303]] | [[Revista de Galicia (1880)|Revista de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Galicia 1880 03 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q3296700|Q3296700]] | [[Francisco Fernández del Riego]] | [[Vilanova, Lourenzá, Lourenzá|Vilanova]] | 1913-01-07 | [[Vigo]] | 2010-11-26 | [[Ficheiro:Francisco Fernández del Riego homenaxe ante a tumba de Castelao. Cementerio de la Chacarita. Buenos Aires 1954.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q3306992|Q3306992]] | [[Partido Obreiro Galego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q3310967|Q3310967]] | [[Eduardo Blanco Amor]] | [[Ourense]] | 1897-09-14 | [[Vigo]] | 1979-12-01 | [[Ficheiro:Eduardo Blanco Amor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q3310972|Q3310972]] | [[El Ideal Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Ideal Gallego n 1904 1923 10 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q3312323|Q3312323]] | [[Faro de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Vigo, Chapela, Redondela.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q3326271|Q3326271]] | [[Benito Vicetto]] | [[Ferrol]] | 1824-05-21 | [[Ferrol]] | 1878-05-28 | [[Ficheiro:Benito Vicetto.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q3391721|Q3391721]] | [[Santiago Montero Díaz]] | [[Ferrol]] | 1911-01-21 | [[Madrid]] | 1985-07-24 | [[Ficheiro:Santiago Montero Díaz 1911 1985.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | [[Maceda]] | 1909-04-28 | [[A Coruña]] | 1948-11-06 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 1817-03-19 | [[Pontevedra]] | 1886-11-19 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q3393453|Q3393453]] | [[Alfredo García Ramos]] | [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]] | 1877-02-07 | [[Caldas de Reis]] | 1934-08-21 | [[Ficheiro:Alfredo García Ramos 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q3394289|Q3394289]] | [[Eloy Luís André]] | [[Mourazos, Verín|Mourazos]] | 1876-07-19 | [[Madrid]] | 1935-05-24 | [[Ficheiro:Outro filósofo galeguista. Eloy Luís André.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3394943|Q3394943]] | [[Atlántico Diario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q3399232|Q3399232]] | [[Darío Xohán Cabana]] | [[Roás, Cospeito|Roás]] | 1952-04-19 | [[Romeán, Lugo|Romeán]] | 2021-11-16 | [[Ficheiro:Darío Xohan Cabana 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q3565268|Q3565268]] | [[Andrés García de Quiñones]] | [[Santiago de Compostela]] | 1709-08-09 | [[Salamanca]] | 1784-11-15 | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q4483027|Q4483027]] | [[Manuel Fernandez y Gonzales]] | [[Sevilla]] | 1821-12-06 | [[Madrid]] | 1888-01-06 | [[Ficheiro:Retrato de Manuel Fernández y González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q5350820|Q5350820]] | [[El Bien del Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Bién del Obrero 1901 12 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q5477368|Q5477368]] | [[Galo Salinas]] | [[A Coruña]] | 1852-03-14 | [[A Coruña]] | 1926-09-30 | [[Ficheiro:Almanaque Gallego, 1898, p. 69, Galo Salinas Rodríguez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q5653404|Q5653404]] | [[Heraldo de Vivero]] | | | | | [[Ficheiro:Heraldo de Vivero, 1963 05 18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q5760262|Q5760262]] | [[Celso García de la Riega]] | [[Pontevedra]] | 1844-08-26 | [[Pontevedra]] | 1914-02-03 | [[Ficheiro:DelaRiega.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q5805362|Q5805362]] | [[Diario de Arousa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q5912583|Q5912583]] | [[igrexa da Vera Cruz do Carballiño]] | | | | | [[Ficheiro:2016 Templo da Vera Cruz. Carballiño 02.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 1845-09-19 | [[Viveiro]] | 1922-10-15 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q5985074|Q5985074]] | [[Luís Blanco Vila]] | [[Boiro]] | 1936-11-09 | [[Boiro]] | 2023-12-31 | [[Ficheiro:Luis Blanco Vila.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q6117739|Q6117739]] | [[Salvador Moreno]] | [[Ferrol]] | 1886-10-14 | [[Madrid]] | 1966-05-02 | [[Ficheiro:Salvador Moreno Fernández durante una conferencia, Buenos Aires, 1947.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q7644395|Q7644395]] | [[Nordés (revista)|Nordés]] | | | | | [[Ficheiro:Nordés, poesía e crítica 1981 Ediciós do Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q8092921|Q8092921]] | [[Celestino Fernández de la Vega]] | [[Friol]] | 1914-09-23 | [[Lugo]] | 1986 | [[Ficheiro:Celestino Fernández de la Vega, Guerra Civil Española.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q8242722|Q8242722]] | [[Barriga Verde]] | [[Santa Marta, Badaxoz|Santa Marta]] | 1890 | [[Pontevedra]] | 1970 | [[Ficheiro:Xosé Silvent Martínez, máis coñecido como Barriga Verde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q8353082|Q8353082]] | [[Cándido Fernández Mazas]] | [[Ourense]] | 1902-12-18 | [[Pedrouzos, Castro Caldelas|Pedrouzos]] | 1942-11-15 | [[Ficheiro:Cándido Fernández Mazas, Ourense, 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q8772834|Q8772834]] | [[El Barbero Municipal]] | | | | | [[Ficheiro:El Barbero Municipal 1910 07 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q8773123|Q8773123]] | [[El Libredón]] | | | | | [[Ficheiro:El Libredón, periódico católico 1883 09 17 Santiago de Compostela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q8773171|Q8773171]] | [[El Miño (Ourense)|El Miño]] | | | | | [[Ficheiro:El Miño 1898 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q8776453|Q8776453]] | [[Entremés famoso sobre a pesca do río Miño|Entremés famoso sobre a pesca no río Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Entremés famoso sobre da pesca do río Miño.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q8778286|Q8778286]] | [[Escuela del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q8963282|Q8963282]] | [[Gabriel Feijoo de Araújo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q9012954|Q9012954]] | [[Jorge Víctor Sueiro]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1934 | [[Madrid]] | 1991-01-25 | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q9013764|Q9013764]] | [[Xosé Cerviño García]] | [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]] | 1843-05-23 | [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]] | 1922-01-04 | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q9024911|Q9024911]] | [[Luis Antón del Olmet]] | [[Bilbao]] | 1886-01-17 | [[Madrid]] | 1923-03-02 | [[Ficheiro:Luis Antón del Olmet.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q9028028|Q9028028]] | [[Manuel Pardo de Andrade]] | [[Xaz, Dorneda, Oleiros|Xaz]] | 1760-11-21 | [[Francia]] | 1823-05-05 | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q9051056|Q9051056]] | [[Nueva Galicia (1937)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia, Madrid, 1937 05 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q9066439|Q9066439]] | [[Ramón Martínez López]] | [[Boiro]] | 1907-04-04 | [[Pontevedra]] | 1989-09-12 | [[Ficheiro:Ramón Martínez López 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q9071857|Q9071857]] | [[río Lagares]] | | | | | [[Ficheiro:Río Lagares, decembro 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q9092145|Q9092145]] | [[Uxío Carré Alvarellos]] | [[A Coruña]] | 1885-09-05 | [[A Coruña]] | 1967<br/>1967-09-18 | [[Ficheiro:Uxío Carré Alvarellos 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q9093501|Q9093501]] | [[Vida Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Vida gallega, ilustración regional. Año III. Número 33. 1911 octubre.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q9096496|Q9096496]] | [[Xaime Barreiro]] | [[Santa Comba]] | 1951-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q9636032|Q9636032]] | [[Ateneo Ferrolán]] | | | | | [[Ficheiro:Ateneuferrolano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q11690654|Q11690654]] | [[Manuel Mato Vizoso]] | [[Vilalba]] | 1846-12-24 | [[Vilalba]] | 1909-02-09 | [[Ficheiro:Manuel Mato Vizoso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q11924720|Q11924720]] | [[Grial (revista)|Grial]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Grial 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q11934305|Q11934305]] | [[Luz Pozo Garza]] | [[Ribadeo]] | 1922-07-21 | [[A Coruña]] | 2020-04-20 | [[Ficheiro:Luz Pozo Garza 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q11934955|Q11934955]] | [[Manuel González González]] | [[Beba, Mazaricos|Beba]] | 1951-10-25<br/>1951 | | | [[Ficheiro:Manuel González González 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q12381568|Q12381568]] | [[A Peneira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q12382412|Q12382412]] | [[Acción Social (Mondoñedo)|Acción Social]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Social, Mondoñedo, 1918 11 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q12382978|Q12382978]] | [[Andrés Comerma]] | [[Valls]] | 1842-07-10 | [[Ferrol]] | 1917-03-11 | [[Ficheiro:Andrés Comerma, Congreso de Londres de 1883.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q12382986|Q12382986]] | [[Andrés Muruais]] | [[Pontevedra]] | 1851-11-30 | | 1882-10-21 | [[Ficheiro:Andres Muruais.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q12383128|Q12383128]] | [[Antía Cal]] | [[A Habana]] | 1923-04-18 | [[Meira, Moaña|Meira]] | 2022-03-30 | [[Ficheiro:Antía Cal Dominio Público Praza Pública 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q12383220|Q12383220]] | [[Arco da Vella (Santiago de Compostela)|Arco da Vella]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Barcelona]] | 1915-12-27 | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q12386565|Q12386565]] | [[Coruña Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:Coruña Moderna 1905 05 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q12386791|Q12386791]] | [[Cuco-Rei]] | | | | | [[Ficheiro:Cuco-Rei, Buenos Aires, 1970 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q12387057|Q12387057]] | [[Diario de Galicia (A Coruña)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q12387058|Q12387058]] | [[Diario de Galicia (Vigo)|Diario de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Galicia, Vigo, 1988 06 20.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q12387062|Q12387062]] | [[Diario de Santiago (1808)]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Santiago, n.º 175 (1808).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q12387360|Q12387360]] | [[El Agro (Castro Caldelas)]] | | | | | [[Ficheiro:El Agro, Castro Caldelas, 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q12387362|Q12387362]] | [[El Agro Celta]] | | | | | [[Ficheiro:El Agro Celta nº 1, 3-I-1926.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q12387364|Q12387364]] | [[El Alcance (A Coruña)|El Alcance]] | | | | | [[Ficheiro:El Alcance 1885 09 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q12387365|Q12387365]] | [[El Alerta]] | | | | | [[Ficheiro:El Alerta 1864 10 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q12387370|Q12387370]] | [[El Avia Ilustrado]] | | | | | [[Ficheiro:El Avia Ilustrado, revista semanal 1897 10 31 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q12387380|Q12387380]] | [[El Centinela (Chantada)]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela 1912 05 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q12387381|Q12387381]] | [[El Centinela (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela, Pontevedra, 1900 03 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q12387382|Q12387382]] | [[El Centinela de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela de Galicia 1843 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q12387384|Q12387384]] | [[El Ciudadano (Lugo)|El Ciudadano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q12387385|Q12387385]] | [[El Ciudadano (Ribadeo)|El Ciudadano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q12387391|Q12387391]] | [[El Combate (A Coruña)|El Combate]] | | | | | [[Ficheiro:El Combate 1902 05 18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q12387395|Q12387395]] | [[El Criterio Gallego (Pontevedra)|El Criterio Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Criterio Gallego 1893 04 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q12387404|Q12387404]] | [[El Eco Antelano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Antelano 1912 01 28.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q12387408|Q12387408]] | [[El Eco de Galicia (Buenos Aires)|El Eco de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Galicia, Buenos Aires, n. 343, 30-04-1901 (faltan páginas).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q12387411|Q12387411]] | [[El Eco de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Santiago 1896 03 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q12387413|Q12387413]] | [[El Eco de Villalba]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Villalba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q12387417|Q12387417]] | [[El Eco de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Orense 1883 01 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q12387418|Q12387418]] | [[El Ejemplo]] | | | | | [[Ficheiro:El Ejemplo 1873 07 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q12387425|Q12387425]] | [[El Fin del Siglo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fin del Siglo, Santiago de Compostela, 1891 07 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q12387436|Q12387436]] | [[El Heraldo de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Heraldo de Puente-Caldelas 1915-04-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q12387438|Q12387438]] | [[El Hermandino]] | | | | | [[Ficheiro:El Hermandino 1883 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q12387439|Q12387439]] | [[El Horizonte]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q12387444|Q12387444]] | [[El Iris de Galicia (1857)|El Iris de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Iris de Galicia 1857 05 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q12387449|Q12387449]] | [[El Lucense]] | | | | | [[Ficheiro:El Lucense, diario católico de la tarde, 1886 01 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q12387451|Q12387451]] | [[El Miliciano Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Miliciano Gallego 1937 03 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q12387461|Q12387461]] | [[El Noticiero (Pontevedra)|El Noticiero]] | | | | | [[Ficheiro:El Noticiero 1892 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q12387468|Q12387468]] | [[El Obrero (1910)|El Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Obrero 1932 12 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q12387471|Q12387471]] | [[El Obrero (Ribadavia)|El Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Obrero 1894 05 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q12387472|Q12387472]] | [[El País (1932)]] | | | | | [[Ficheiro:El País, Pontevedra, 1933 01 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q12387476|Q12387476]] | [[El País Gallego (1888)|El País Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El País Gallego 1888 07 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q12387488|Q12387488]] | [[El Radical (1931)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, Órgano oficial del Partido Republicano Radical 1931 Ourense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q12387489|Q12387489]] | [[El Radical (A Coruña)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q12387490|Q12387490]] | [[El Radical (Vigo)|El Radical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q12387491|Q12387491]] | [[El Radical del Eo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q12387495|Q12387495]] | [[El Ribadaviense]] | | | | | [[Ficheiro:El Ribadaviense 1933 10 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q12387497|Q12387497]] | [[El Tambre (1879)]] | | | | | [[Ficheiro:El Tambre 1881 07 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q12387503|Q12387503]] | [[El Támega]] | | | | | [[Ficheiro:El Támega, semanario republicano independiente 1934 08 17 Verín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q12387504|Q12387504]] | [[El Vivariense]] | | | | | [[Ficheiro:El Vivariense 1891 10 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q12388002|Q12388002]] | [[Escuela Vivida]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela Vivida 1936 01 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q12388033|Q12388033]] | [[España Nueva (Verín)|España Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:España Nueva, Verín, 1936 08 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q12388183|Q12388183]] | [[Eusebio da Guarda]] | [[A Coruña]] | 1825 | [[A Coruña]] | 1897-03-20 | [[Ficheiro:Eusebio da Guarda González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q12388276|Q12388276]] | [[Faro Villalbés]] | | | | | [[Ficheiro:Faro Villalbés 1932 01 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q12388941|Q12388941]] | [[Francisco Mantecón]] | [[Vigo]] | 1948 | [[Vigo]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q12389873|Q12389873]] | [[Galicia. Revista Universal de este Reino]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Revista Universal de este Reino. 1860 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q12389878|Q12389878]] | [[Galicia Católica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Católica 1883 05 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q12389881|Q12389881]] | [[Galicia Humorística]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Humorística 1888 01 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q12389891|Q12389891]] | [[Galicia Nueva (Vilagarcía de Arousa)]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva 1907 03 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q12389893|Q12389893]] | [[Galicia Recreativa]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Recreativa 1890 02 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q12390230|Q12390230]] | [[Guieiro (Ourense)|Guieiro]] | | | | | [[Ficheiro:Guieiro, outavoz patriótico da FMG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q12390280|Q12390280]] | [[Guión (Lugo)|Guión]] | | | | | [[Ficheiro:Guión, Lugo, 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q12390380|Q12390380]] | [[Heraldo de Arosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q12390386|Q12390386]] | [[Heraldo de Villalba]] | | | | | [[Ficheiro:Heraldo de Villalba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q12390414|Q12390414]] | [[Hipólito de Sa|Hipólito de Sa Bravo]] | [[Pontevedra]] | 1907-01-30 | [[Vigo]] | 2001-08-16 | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q12390748|Q12390748]] | [[Isidoro Araújo de Lira]] | [[Vigo]] | 1816-01-03 | [[A Habana]] | 1861-05-07 | [[Ficheiro:Isidoro Araujo de Lira, La Ilustración de Galicia y Asturias (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q12390836|Q12390836]] | [[Javier Vales Faílde]] | [[Fornas, San Salvador de Camba, Rodeiro|Fornas]] | 1872-12-07 | [[Madrid]] | 1923-03-30 | [[Ficheiro:Francisco Javier Vales Faílde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q12390905|Q12390905]] | [[Joaquín Pesqueira]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Vigo]] | 20th century | [[Ficheiro:Joaquín Pesqueira Quiroga 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q12390980|Q12390980]] | [[José Becerra Armesto]] | [[Santiago de Compostela]] | 19th century | [[Madrid]] | 1916-02-16 | [[Ficheiro:1898-03-26, Blanco y Negro, Gobernadores civiles, J. Becerra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q12391010|Q12391010]] | [[José Darse Sobrino]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1874 | [[A Guarda]] | 1932-12-30 | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q12391141|Q12391141]] | [[José Piñeiro González]] | [[Mugardos]]<br/>[[O Seixo, Franza, Mugardos|O Seixo]] | 1878-12-15 | [[Santiago de Compostela]] | 1927-02-03 | [[Ficheiro:Estatua do aviador Piñeiro en Sanxenxo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q12391327|Q12391327]] | [[Juventud (Xinzo de Limia)|Juventud]] | | | | | [[Ficheiro:Juventud, Ginzo de Limia 1919 03 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q12391372|Q12391372]] | [[La Aurora de Galicia (1845)|La Aurora de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora de Galicia 1845 05 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q12391376|Q12391376]] | [[La Causa]] | | | | | [[Ficheiro:La Causa 1913 06 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q12391377|Q12391377]] | [[La Centuria]] | | | | | [[Ficheiro:La Centuria 1917 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q12391379|Q12391379]] | [[La Comarca del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:La Comarca del Eo 2016 09 24.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q12391380|Q12391380]] | [[La Concordia (Vigo)|La Concordia]] | | | | | [[Ficheiro:La Concordia, Vigo 1902 04 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q12391382|Q12391382]] | [[La Crónica (1872)|La Crónica (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:La Crónica, Pontevedra, 1872 10 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q12391385|Q12391385]] | [[La Defensa (Betanzos)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa 1906 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q12391388|Q12391388]] | [[La Emancipación (Noia)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q12391389|Q12391389]] | [[La Emancipación (Pontevedra)|La Emancipación]] | | | | | [[Ficheiro:La Emancipación 1899 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q12391395|Q12391395]] | [[La Garra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q12391399|Q12391399]] | [[La Integridad]] | | | | | [[Ficheiro:La Integridad, periódico católico 1888 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q12391403|Q12391403]] | [[La Libertad (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, Pontevedra, 1906 03 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q12391405|Q12391405]] | [[La Lucha (A Pobra do Caramiñal)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha 1932 11 13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q12391408|Q12391408]] | [[La Mañana (A Coruña)]] | | | | | [[Ficheiro:La Mañana 1900 02 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q12391412|Q12391412]] | [[La Oliva (periódico)|La Oliva]] | | | | | [[Ficheiro:La Oliva 1856 02 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q12391413|Q12391413]] | [[La Opinión (Pontevedra)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1896 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q12391418|Q12391418]] | [[La Pequeña Patria]] | | | | | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q12391428|Q12391428]] | [[La Revolución (1846)|La Revolución]] | | | | | [[Ficheiro:La Revolución. Periódico oficial de la Junta Superior de Galicia. núm. 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q12391429|Q12391429]] | [[La Revolución (1868)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q12391433|Q12391433]] | [[La Unión Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Unión 1898 11 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q12391439|Q12391439]] | [[La Voz Pública]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q12391444|Q12391444]] | [[La Voz de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de la Verdad 1910 10 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q12391445|Q12391445]] | [[La Voz del Agro (Chantada)]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Agro 1928 10 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q12392180|Q12392180]] | [[Lucha Social]] | | | | | [[Ficheiro:Lucha Social, órgano de la Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago 1919 08 30 Santiago de Compostela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q12392703|Q12392703]] | [[Manuel Crestar]] | [[Betanzos]] | 1900-12-21 | | 20th century | [[Ficheiro:Caricatura de Manuel Crestar EDG 1926.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q12392749|Q12392749]] | [[Manuel Janeiro]] | [[Madrid]] | 1951-08-10 | | | [[Ficheiro:Manuel Janeiro 2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q12392763|Q12392763]] | [[Manuel Lueiro Rey]] | [[Fornelos de Montes]] | 1916-04-09 | [[O Grove]] | 1990-10-11 | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q12392845|Q12392845]] | [[Manuel Vázquez Castro]] | [[Padrón]] | 1844-02-01 | [[Sevilla]] | 1885-01-05 | [[Ficheiro:Manuel Vázquez Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q12392846|Q12392846]] | [[Manuel Vázquez Seijas]] | [[Lugo]] | 1884-01-15 | [[Lugo]] | 1982-12-03 | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q12393829|Q12393829]] | [[Alfredo Nan de Allariz]] | [[Xinzo de Limia]] | 1875-05-13 | [[Madrid]] | 1927-05-26 | [[Ficheiro:Alfredo Nan de Allariz 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q12393895|Q12393895]] | [[Nerio (revista)|Nerio]] | | | | | [[Ficheiro:Nerio, Corcubión, 1920 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q12394009|Q12394009]] | [[Noticiero del Avia]] | | | | | [[Ficheiro:Noticiero del Avia 1912 10 26.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q12394011|Q12394011]] | [[Nova Galicia (Buenos Aires)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia. Buenos Aires. 1903 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q12395082|Q12395082]] | [[O Gaiteiro de Lugo]] | | | | | [[Ficheiro:Calendario Gallego de 1892.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q12396115|Q12396115]] | [[O Vello do Pico-Sagro]] | | | | | [[Ficheiro:O Vello do Pico-Sagro 1860 03 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | [[Cambados]] | 1758-01-22 | [[París]] | 1835 | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q12397598|Q12397598]] | [[Pero Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q12398162|Q12398162]] | [[Premio Álvaro Cunqueiro de narrativa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q12398507|Q12398507]] | [[Rafael Areses Vidal]] | [[Tui]] | 1878 | [[Pontevedra]] | 1953-12-07 | [[Ficheiro:Rafael Areses Vidal 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q12398784|Q12398784]] | [[Redención Marítima]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q12398914|Q12398914]] | [[Renovación (Pontevedra)|Renovación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q12399158|Q12399158]] | [[Rodrigo Henríquez de Castro]] | | 1459 | | 1522 | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q12399431|Q12399431]] | [[Sabas B. Catá]] | [[Marín]] | 1849 | [[Cuba]] | 1916 | [[Ficheiro:Sabas B. Catá.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q12399507|Q12399507]] | [[Salvador Mosteiro Pena]] | [[Betanzos]] | 1896-02-24 | [[A Coruña]] | 1982-05-11 | [[Ficheiro:Salvador Mosteiro da Pena GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q12400029|Q12400029]] | [[Santiago Rey Fernández-Latorre]] | [[A Coruña]] | 1938-08-31 | [[A Coruña]] | 2024-08-28 | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q12400038|Q12400038]] | [[Santiago y a ellos]] | | | | | [[Ficheiro:Santiago y a ellos 1842 02 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q12400299|Q12400299]] | [[Ser (revista)|Ser]] | | | | | [[Ficheiro:Suscríbase a Ser Semanario gallego de izquierdas Nós 1935 04 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q12400616|Q12400616]] | [[Solidaridad Gallega (periódico)|Solidaridad Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad Gallega. Órgano semanal de la Junta solidaria de la Coruña. Año 1. Núm 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q12400618|Q12400618]] | [[Solidarismo Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:Solidarismo Gallego 1907 12 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q12400946|Q12400946]] | [[Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q12401016|Q12401016]] | [[Tempos Novos]] | | | | | [[Ficheiro:Tempos Novos 2024 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q12401613|Q12401613]] | [[Uxío Souto]] | [[Xinzo, Cuntis, Cuntis|Xinzo]] | 1905-07-09 | [[México]] | 1990-11-28 | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q12401828|Q12401828]] | [[Vicente Fraiz Andón]] | [[Silleda]] | 1859 | [[Santiago de Compostela]] | 1919-07-01 | [[Ficheiro:Vicente Fraiz Andón 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q12401832|Q12401832]] | [[Vicente Gómez Paratcha]] | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1893-04-08 | [[Río Ceballos]] | 1961-07-08 | [[Ficheiro:Vicente Gómez Paratcha 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] | 1906 | [[Vigo]] | 1979-07-01 | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q12402687|Q12402687]] | [[Xesús Rodríguez López]] | [[Lugo]] | 1859-07-28 | [[Lugo]] | 1917-03-24 | [[Ficheiro:Jesús Rodríguez López 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q12403092|Q12403092]] | [[Ánxel Sevillano]] | [[Vigo]] | 1906-07-25 | [[Pontevedra]] | 1989-12-31 | [[Ficheiro:Ánxel Sevillano 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q13146993|Q13146993]] | [[Dionisio Fierros]] | [[Vaḷḷouta]] | 1827-05-05<br/>1830 | [[Madrid]] | 1894-06-24 | [[Ficheiro:Dionisio Fierros - Autorretrato -1866.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q15764884|Q15764884]] | [[Cuadernos de Estudios Gallegos]] | | | | | [[Ficheiro:Cuadernos de Estudios Gallegos 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q17087111|Q17087111]] | [[Sacaúntos]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q17413351|Q17413351]] | [[Melquíades Lestón]] | [[Porto do Son]] | 1906 | [[Santiago de Compostela]] | 1959 | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q17413371|Q17413371]] | [[Xerardo Díaz Fernández]] | [[Porto do Son]] | 1907-12-18 | [[Montevideo]] | 1992-02-03 | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q18224196|Q18224196]] | [[Marquesado de Bendaña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q18247370|Q18247370]] | [[pazo de Hermida]] | | | | | [[Ficheiro:Torres de Lestrobe - Pazo de Hermida 001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q19359080|Q19359080]] | [[El Grito del Pueblo (Pontevedra)|El Grito del Pueblo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q19802897|Q19802897]] | [[Eva Llorens Rodríguez|Eva Lloréns Rodríguez]] | [[A Coruña]] | 1921-03-20 | [[A Coruña]] | 2004-09-05 | [[Ficheiro:Eva Llorens, xunto ao seu pai Francisco e á irmá Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q19854161|Q19854161]] | [[Sarah Lorenzana]] | [[Cangas]] | 1878-04-01<br/>1885-01-04 | [[Madrid]] | 1960 | [[Ficheiro:Sara Escarpizo Lorenzana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q19998144|Q19998144]] | [[Carlos Ulloa Varela]] | [[Pontevedra]] | 1849-02 | [[Lugo]] | 1887-02-26 | [[Ficheiro:Carlos Ulloa Varela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q20533475|Q20533475]] | [[Baldomero Cores]] | [[Cee]] | 1929-10-14 | [[Santiago de Compostela]] | 2014-12-24 | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q20533519|Q20533519]] | [[Galicia Histórica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Histórica, revista bisemanal 1901 número 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q20533521|Q20533521]] | [[José López de la Vega]] | [[Ferrol]] | 1830 | [[Madrid]] | 1888-02-08 | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 1820 | [[Lourenzá]] | 1881-04-26 | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q20533598|Q20533598]] | [[El Correo de Galicia (1865)|El Correo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q20533605|Q20533605]] | [[El Correo de Galicia (1900)|El Correo de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Correo de Galicia 1900 12 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q20533982|Q20533982]] | [[Ramón Armada Teixeiro]] | [[Ortigueira]] | 1858-09-14 | [[A Habana]] | 1920-07-01 | [[Ficheiro:Ramón Armada Teixeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q20534137|Q20534137]] | [[Augusto de Santiago Gadea]] | [[A Coruña]] | 1855 | | 1915 | [[Ficheiro:Augusto C. de Santiago Gadea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q20534263|Q20534263]] | [[La Defensa (Santiago de Compostela)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q20534279|Q20534279]] | [[El Magisterio Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Magisterio Gallego 1886 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q20534308|Q20534308]] | [[Manuel Banet|Manuel Banet Fontenla]] | [[A Coruña]] | 1871-05-30 | [[A Coruña]] | 1962-09-30 | [[Ficheiro:Manuel Banet Fontenla 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q20534337|Q20534337]] | [[Diario de Galicia (Santiago de Compostela)|Diario de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Galicia 1908 11 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q20534521|Q20534521]] | [[Xesús Pérez Varela]] | [[Redondela]] | 1949-04-19 | [[Santiago de Compostela]] | 2025-01-16 | [[Ficheiro:Jesús Pérez Varela.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q20534592|Q20534592]] | [[Begoña Bas]] | [[Vigo]] | 1953-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q20534609|Q20534609]] | [[El Perro Chico]] | | | | | [[Ficheiro:El Perro Chico 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q20534649|Q20534649]] | [[Alfonso Pexegueiro]] | [[Angoares, Ponteareas|Angoares]] | 1948-04-19<br/>1948 | | | [[Ficheiro:Homenaxe CEF - Pexegueiro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q20534697|Q20534697]] | [[Don Claro (1898)|Don Claro]] | | | | | [[Ficheiro:Don Claro 1898 03 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q20534829|Q20534829]] | [[El Eco de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de la Verdad 1868 03 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q20534837|Q20534837]] | [[El Eco Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Escolar 1863 01 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q20534938|Q20534938]] | [[La Emancipación (Santiago de Compostela)|La Emancipación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q20534974|Q20534974]] | [[Francisco Portela Pérez]] | [[Pontevedra]] | 1864 | [[Pontevedra]] | 1948-07-12 | [[Ficheiro:Francisco Portela Pérez 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q20535010|Q20535010]] | [[El Entusiasta]] | | | | | [[Ficheiro:Ramón Caamaño Paz director de El Entusiasta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q20535023|Q20535023]] | [[El Porvenir (1845)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1845 06 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q20535030|Q20535030]] | [[El Porvenir (1875)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1876 09 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q20535260|Q20535260]] | [[Eduardo Puente Carracedo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1887 | [[Santiago de Compostela]] | 1937-06-28 | [[Ficheiro:O Nécoras-Eduardo Puente Carracedo por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q20535270|Q20535270]] | [[Francisco Cabo Pastor]] | [[Ferrol]] | 1872 | [[Ferrol]] | 1973-03-16 | [[Ficheiro:Francisco Cabo Pastor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q20535318|Q20535318]] | [[Café con Gotas]] | | | | | [[Ficheiro:Café con Gotas 11, 1886 12 26 portada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | [[Vigo]] | 1912-12-29 | [[Vigo]] | 2024-01-14 | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q20535435|Q20535435]] | [[Luís Calvo Sanz]] | [[Santa Marina de Somoza]] | 1897-07-19 | [[Carballo]] | 1980-07-07 | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q20535524|Q20535524]] | [[Serafín Moralejo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-10-31 | [[Santiago de Compostela]] | 2011-08-10 | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q20535623|Q20535623]] | [[José María Mosqueira Manso]] | [[Ponteceso]] | 1886-10-17<br/>1886 | [[Caracas]] | 1968-05-18<br/>1968 | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q20535631|Q20535631]] | [[Renato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1850-12-28 | [[Pontevedra]] | 1923-04-29 | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q20535636|Q20535636]] | [[Torcuato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1863 | [[Pontevedra]] | 1946-08-16 | [[Ficheiro:Torcuato Ulloa. Arlequinada. 1893. Benigno López Sanmartín, interior 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q20535711|Q20535711]] | [[El Iris del Bello Sexo]] | | | | | [[Ficheiro:El Iris del Bello Sexo 1841 05 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q20535755|Q20535755]] | [[Revista de Ciencias Pedagógicas]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Ciencias Pedagógicas 1894 12 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q20535759|Q20535759]] | [[Revista de Galicia (1841)|Revista de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Galicia 1841 12 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q20535798|Q20535798]] | [[Antonio Carreño]] | [[Parada de Sil]] | 1938-06-13 | | | [[Ficheiro:Antonio Carreño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q20536003|Q20536003]] | [[El Nuevo Alacrán]] | | | | | [[Ficheiro:El Nuevo Alacrán, periódico mordiente y camorrista 1873.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q20536015|Q20536015]] | [[Manuel Núñez González]] | [[Vilardevós]] | 1885-08-05 | [[Vilardevós]] | 1917-02-13 | [[Ficheiro:Manuel Núñez González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q20536024|Q20536024]] | [[Enrique Velasco|Enrique Velasco Vieitez]] | [[Pontevedra]] | 1954-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q20536036|Q20536036]] | [[Eduardo Núñez Sarmiento]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1865-03-20 | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1906-12-21 | [[Ficheiro:Eduardo Núñez Sarmiento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q20541269|Q20541269]] | [[El Regionalista (Chantada)|El Regionalista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q20541349|Q20541349]] | [[La Temporada en Mondariz]] | | | | | [[Ficheiro:La Temporada en Mondariz 1901 06 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q20541371|Q20541371]] | [[Galicia Deportiva (1909)|Galicia Deportiva]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q20541422|Q20541422]] | [[Galicia Gráfica (A Coruña)|Galicia Gráfica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Gráfica, 1926 07 5.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q20541459|Q20541459]] | [[Galicia Industrial y Comercial]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Industrial y Comercial 1926 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q20541481|Q20541481]] | [[Galicia Moza]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Moza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q20541559|Q20541559]] | [[Galicia Nueva (A Coruña)|Galicia Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva semanario órgano de Juventud Católica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q20541570|Q20541570]] | [[Tierra Gallega (Montevideo)|Tierra Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Tierra Gallega Montevideo 01 1917 02 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q20541630|Q20541630]] | [[Galicia Social Agraria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Social Agraria 1934 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q20541643|Q20541643]] | [[Galicia Solidaria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Solidaria 1908 03 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q20541718|Q20541718]] | [[Galicia. Diario de la mañana]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Diario de la mañana, 1930 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q20541788|Q20541788]] | [[Galiza (Mondoñedo)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza - Mondoñedo (CRPIH, 1999).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q20541837|Q20541837]] | [[El Eo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eo, periódico bisemanal de intereses generales, noticias y anuncios 1879 06 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q20541860|Q20541860]] | [[Era Azul]] | | | | | [[Ficheiro:Era Azul, Ortigueira, 1936 11 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q20542018|Q20542018]] | [[Erte..!]] | | | | | [[Ficheiro:Erte..! 1933 03 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q20542150|Q20542150]] | [[El Escobón]] | | | | | [[Ficheiro:El Escobón, Bergondo, 1888 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q20542270|Q20542270]] | [[Nova Galicia (París)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia 1967 04 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q20542275|Q20542275]] | [[El Restaurador (Vigo)|El Restaurador]] | | | | | [[Ficheiro:El-Restaurador-Vigo-25-11-1911.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q20542280|Q20542280]] | [[Nueva Galicia (Vigo)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia 1927 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q20542343|Q20542343]] | [[La Luz (Pontevedra)|La Luz]] | | | | | [[Ficheiro:La Luz, revista de instrucción primaria, Pontevedra, 1877 02 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q20542345|Q20542345]] | [[La Novedad]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q20542438|Q20542438]] | [[Germinal (1904)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q20542457|Q20542457]] | [[La Coalición Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Coalición Republicana 1886 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q20542462|Q20542462]] | [[Germinal (Vigo)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, se publica los sábados, vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q20542464|Q20542464]] | [[Revista de Casa América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Casa América-Galicia 1922 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q20542472|Q20542472]] | [[Germinal (Viveiro)|Germinal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q20542485|Q20542485]] | [[La Glosopeda]] | | | | | [[Ficheiro:La Glosopeda 1902 05 15 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q20542519|Q20542519]] | [[La Revista Popular]] | | | | | [[Ficheiro:Angel Urzaiz, La Revista Popular, septiembre de 1904, p 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q20542577|Q20542577]] | [[Espartaco (Ourense)|Espartaco]] | | | | | [[Ficheiro:Espartaco 1935 12 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q20542647|Q20542647]] | [[Los Maestros de España]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q20542903|Q20542903]] | [[La Comarca (Chantada)|La Comarca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q20542940|Q20542940]] | [[El Esquilón]] | | | | | [[Ficheiro:El Esquilón 1861 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q20543263|Q20543263]] | [[Betanzos Liberal]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos Liberal 1913 11 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q20543283|Q20543283]] | [[Pero-Grullo (Vigo)|Pero-Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q20543306|Q20543306]] | [[El Condado de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:El Condado de Ortigueira 1894 09 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q20543373|Q20543373]] | [[Mariñana]] | | | | | [[Ficheiro:Mariñana 1925 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q20543383|Q20543383]] | [[El Estudiante (Pontevedra)|El Estudiante]] | | | | | [[Ficheiro:El Estudiante, Pontevedra, 1879 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q20543524|Q20543524]] | [[El Explorador de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Explorador de Puente-Caldelas 1915-01-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q20543584|Q20543584]] | [[Las Riberas del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Eo 1894 09 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q20543596|Q20543596]] | [[Las Riberas del Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Mendo 1889 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q20543599|Q20543599]] | [[La Constancia (Pontevedra)|La Constancia]] | | | | | [[Ficheiro:La Constancia, Pontevedra, 1861 01 25.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q20543610|Q20543610]] | [[El Umia (Cambados)|El Umia]] | | | | | [[Ficheiro:El Umia, periódico independiente 1907 01 Cambados.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q20543614|Q20543614]] | [[La Billarda]] | | | | | [[Ficheiro:La Billarda 1920 09 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q20543934|Q20543934]] | [[El Faro de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ferrol 1915 03 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q20543948|Q20543948]] | [[El Faro de las Rías]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q20543982|Q20543982]] | [[El Faro de Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ortegal 1889 04 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q20543984|Q20543984]] | [[El Progreso (1865)|El Progreso]] | | | | | [[Ficheiro:El Progreso 1865 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q20543993|Q20543993]] | [[Ris-Ras]] | | | | | [[Ficheiro:RisRas periódico festivo semanal 1929 09 19 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q20544009|Q20544009]] | [[El Boletín Socialista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q20544057|Q20544057]] | [[El Proletario (Lugo)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q20544060|Q20544060]] | [[El Obrero (Vilagarcía de Arousa)|El Obrero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q20544067|Q20544067]] | [[El Obrero Galaico]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q20544080|Q20544080]] | [[El Proletario (Viveiro)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q20544133|Q20544133]] | [[La Acción (A Coruña)|La Acción]] | | | | | [[Ficheiro:La Acción, periódico anarquista 1908 12 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q20544149|Q20544149]] | [[La Protesta (Ferrol)|La Protesta]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q20544184|Q20544184]] | [[Acción Obrera]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Obrera 1918 07 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q20544189|Q20544189]] | [[La Provincia (Pontevedra)|La Provincia]] | | | | | [[Ficheiro:La Provincia 1917 02 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q20544253|Q20544253]] | [[La Federación]] | | | | | [[Ficheiro:La Federación Vigo 1894 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q20544316|Q20544316]] | [[El Pueblo (Pontevedra)|El Pueblo]] | | | | | [[Ficheiro:El pueblo-512 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q20544331|Q20544331]] | [[La Correspondencia Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:La Correspondencia Gallega 26-05-1905 p 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q20544353|Q20544353]] | [[La Opinión (Monforte de Lemos)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión, semanario defensor de los intereses locales 1905 Monforte de Lemos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q20544354|Q20544354]] | [[El Corsario]] | | | | | [[Ficheiro:El Corsario, órgano de la Federación Coruñesa 1892 10 23.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q20544375|Q20544375]] | [[La Opinión (Redondela)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1914 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q20544495|Q20544495]] | [[El Orden (1884)|El Orden]] | | | | | [[Ficheiro:El Orden 1884 07 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q20544574|Q20544574]] | [[El Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:El Mendo 1890 05 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q20544588|Q20544588]] | [[Orense Nuevo]] | | | | | [[Ficheiro:Orense Nuevo 1911 09 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q20544718|Q20544718]] | [[El Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Ortegal 1892 06 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q20544733|Q20544733]] | [[El Hijo del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:El Hijo del Trabajo 1882-09-20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q20544787|Q20544787]] | [[El Agricultor (Riotorto)|El Agricultor]] | | | | | [[Ficheiro:El agricultor revista de agricultura.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q20544830|Q20544830]] | [[La Hoja Volante]] | | | | | [[Ficheiro:La Hoja Volante 1875 01 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q20544851|Q20544851]] | [[Brazo y Cerebro]] | | | | | [[Ficheiro:Brazo y Cerebro, periódico de orientación anarquista 1936 02 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q20544894|Q20544894]] | [[El Ferro-Carril]] | | | | | [[Ficheiro:El Ferro-Carril 1853 10 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q20544944|Q20544944]] | [[Ferrol Diario]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Diario, El Ferrol del Caudillo, 1969 07 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q20545074|Q20545074]] | [[La Idea Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:La Idea Moderna 1910 10 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q20545112|Q20545112]] | [[El Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:EL Miñor 1904 11 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q20545186|Q20545186]] | [[Festa da Palabra Silenciada]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q20545229|Q20545229]] | [[Rumbo (periódico)|Rumbo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q20545327|Q20545327]] | [[Aires d’a Miña Terra (Buenos Aires)|Aires d’a Miña Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Aires d'a Miña Terra. Año 1 Núm. 01. Buenos Aires, 10 de Mayo de 1908.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q20545354|Q20545354]] | [[Misión (Ourense)|Misión]] | | | | | [[Ficheiro:Misión, revista quincenal de la parroquia y la escuela 1937 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q20545664|Q20545664]] | [[El Radical (1910)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, semanario tradicionalista 1912 08 19 Orense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q20545710|Q20545710]] | [[La Ráfaga]] | | | | | [[Ficheiro:La Ráfaga, semanario satírico 1914 Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q20545723|Q20545723]] | [[El Momento (Viveiro)|El Momento]] | | | | | [[Ficheiro:El Momento, órgano de las agrupaciones socialistas del distrito y defensor de la clase trabajadora 1932 12 Viveiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q20545734|Q20545734]] | [[La Monarquía]] | | | | | [[Ficheiro:La Monarquía 1887 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q20545907|Q20545907]] | [[Finisterre (Pontevedra)|Finisterre]] | | | | | [[Ficheiro:Finisterre, revista de Galicia 1943 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q20545916|Q20545916]] | [[¡Alerta! (Ferrol)|¡Alerta!]] | | | | | [[Ficheiro:Alerta 1936 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q20546027|Q20546027]] | [[A Saia]] | | | | | [[Ficheiro:A Saia. Boletín do Colectivo Feminista Independente Galego.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q20546252|Q20546252]] | [[El Fomento de Galicia (1858)|El Fomento de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Fomento de Galicia, n.º 106 (1858).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q20546276|Q20546276]] | [[El Independiente (1881)|El Independiente]] | | | | | [[Ficheiro:El Independiente, periódico de Pontevedra 1881 04 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q20546514|Q20546514]] | [[El Cabo Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Cabo Ortegal 1890 10 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q20546526|Q20546526]] | [[El Amigo de Galicia (Ourense)|El Amigo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q20546603|Q20546603]] | [[América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:América-Galicia 1922 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q20546640|Q20546640]] | [[Andaina]] | | | | | [[Ficheiro:Andaina, revista galega de pensamento feminista n. 70, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q20546721|Q20546721]] | [[El Ángel del Hogar]] | | | | | [[Ficheiro:El Ángel del Hogar 1894 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q20546912|Q20546912]] | [[La Antorcha de Vigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q20546964|Q20546964]] | [[La Antorcha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q20546994|Q20546994]] | [[Anuario Brigantino]] | | | | | [[Ficheiro:Portada do Anuario Brigantino de 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q20546995|Q20546995]] | [[La Juventud (Vigo)|La Juventud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q20547012|Q20547012]] | [[El Anunciador (Pontevedra)|El Anunciador]] | | | | | [[Ficheiro:El Anunciador, Pontevedra 1891 07 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q20547020|Q20547020]] | [[Caldo e Touros|Caldo y Toros]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q20547236|Q20547236]] | [[Arco (periódico)|Arco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q20547252|Q20547252]] | [[Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar 1894 08 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q20547261|Q20547261]] | [[Crónica Literaria]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica Literaria 1903 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q20547400|Q20547400]] | [[Cultura Libertaria]] | | | | | [[Ficheiro:Cultura Libertaria 1912 12 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q20547408|Q20547408]] | [[Cultura Proletaria (1913)|Cultura Proletaria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q20547489|Q20547489]] | [[Mundo de Ahora]] | | | | | [[Ficheiro:Mundo de Ahora 1933 07 Lugo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q20547956|Q20547956]] | [[Círculo de Artesáns|Círculo de Artesanos da Coruña]] | | | | | [[Ficheiro:Circo de Artesáns da Coruña.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q20548057|Q20548057]] | [[La Defensa (Mondoñedo)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa, Mondonedo, 1908 07 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q20548074|Q20548074]] | [[La Defensa (O Barco de Valdeorras)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q20548129|Q20548129]] | [[La Defensa Obrera]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q20548153|Q20548153]] | [[As Roladas]] | | | | | [[Ficheiro:As Roladas, folla dos rapaciños galegos. 1922 mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q20548278|Q20548278]] | [[Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q20548297|Q20548297]] | [[El Látigo (1919)|El Látigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q20548333|Q20548333]] | [[El Látigo (Pontevedra)|El Látigo]] | | | | | [[Ficheiro:El Látigo, Pontevedra, 1886 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q20548337|Q20548337]] | [[Fray Prudencio]] | | | | | [[Ficheiro:Fray Prudencio 1903 12 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q20548347|Q20548347]] | [[Fray Verdades]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q20548355|Q20548355]] | [[El Despertar (A Coruña)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q20548364|Q20548364]] | [[El Despertar (Vigo)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q20548381|Q20548381]] | [[El Despertar Marítimo]] | | | | | [[Ficheiro:El Despertar Marítimo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q20548507|Q20548507]] | [[El Freno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q20548571|Q20548571]] | [[El Día de Fiesta]] | | | | | [[Ficheiro:El Día de Fiesta, Coruña, 1881 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q20548572|Q20548572]] | [[La Aurora (Moaña)|La Aurora]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q20548580|Q20548580]] | [[Aurora (Vilalba)|Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:Aurora 1918 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q20548589|Q20548589]] | [[La Aurora del Miño]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora del Miño 1857 05 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q20548603|Q20548603]] | [[El Diario de Galicia (1856)|El Diario de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q20548649|Q20548649]] | [[Diario de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Vigo 1884 06 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q20548664|Q20548664]] | [[Diario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Diario Ferrolano 1905 05 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q20548671|Q20548671]] | [[El Diario Ferrolano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q20548673|Q20548673]] | [[El Avisador Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador Orensano 1878 08 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q20548741|Q20548741]] | [[Azul (Ourense)|Azul]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q20548754|Q20548754]] | [[El Diminuto]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q20548869|Q20548869]] | [[Gaceta de Galicia (Vigo)|Gaceta de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Gaceta de Galicia 1929 n 1, Biblioteca Penzol Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q20548880|Q20548880]] | [[El Lérez]] | | | | | [[Ficheiro:El Lérez 1879 08 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q20549044|Q20549044]] | [[La Libertad (Betanzos)|La Libertad]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, periódico republicano independiente, Betanzos, 1886 10 30.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q20549258|Q20549258]] | [[El Lince (Betanzos)|El Lince]] | | | | | [[Ficheiro:El Lince, Betanzos, 1932 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q20549294|Q20549294]] | [[La Ducha]] | | | | | [[Ficheiro:La Ducha 1897 01 24.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q20549315|Q20549315]] | [[La Voz de Mondoñedo]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Mondoñedo 1903 03 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q20549325|Q20549325]] | [[La Voz de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Ortigueira del 4 de julio de 1936, nº 1052.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q20549361|Q20549361]] | [[El Eco Coruñés]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q20549384|Q20549384]] | [[El Eco de Burón]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Burón, Fonsagrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q20549395|Q20549395]] | [[Eco de la Revista]] | | | | | [[Ficheiro:Eco de la Revista 1852 09 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q20549405|Q20549405]] | [[La Voz del Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Miñor 1919 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q20549429|Q20549429]] | [[El Eco de Mugía]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Mugía 1903-09-13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q20549449|Q20549449]] | [[El Eco de Pontevedra (1869)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1869 03 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q20549483|Q20549483]] | [[El Eco del Condado]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Condado 1928 09 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q20549484|Q20549484]] | [[A Voz do País]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do País 1912 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q20549488|Q20549488]] | [[El Eco del Liceo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Liceo 1870 04 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q20549500|Q20549500]] | [[El Eco Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ferrolano 1866 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q20549506|Q20549506]] | [[El Eco Mindoniense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Mindoniente 1882 11 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q20549510|Q20549510]] | [[El Eco Ortegano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ortegano 1906 02 18.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q20549529|Q20549529]] | [[Ecos de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos de Vigo 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q20549575|Q20549575]] | [[EDUGA]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q20549860|Q20549860]] | [[Cartel (1945)|Cartel]] | | | | | [[Ficheiro:Cartel, Vigo, 1946 01 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q20550028|Q20550028]] | [[Solidaridad (Vigo)|Solidaridad]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad, órgano del Partido Socialista Obrero en Vigo 1919 06 14.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q20550055|Q20550055]] | [[Sonata Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Sonata Gallega, Pontevedra, invierno 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q20550332|Q20550332]] | [[El Tanque (Vigo)|El Tanque]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q20550389|Q20550389]] | [[El Tea]] | | | | | [[Ficheiro:El Tea 1908 09 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q20551316|Q20551316]] | [[Centro de Estudios Sociales Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q21032957|Q21032957]] | [[Nueva Era]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Era 1912 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q21032967|Q21032967]] | [[La Fe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q21032975|Q21032975]] | [[El Regional]] | | | | | [[Ficheiro:El Regional 1885 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q21033088|Q21033088]] | [[Diario del Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Diario del Ferrol y de su Departamento 1884 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | [[Vigo]] | 1915-06-24 | [[Vigo]] | 2012-10-16 | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q24013692|Q24013692]] | [[Bernardo Bermúdez Jambrina]] | [[Donostia]] | 1883-02-27 | [[Avilés]] | 1918-03-06 | [[Ficheiro:Bernardo Bermúdez Jambrina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q25508659|Q25508659]] | [[España Democrática]] | | | | | [[Ficheiro:España Democrática, Montevideo, 1940 02 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q25509452|Q25509452]] | [[Teatro Rosalía de Castro de Vigo|Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro de Vigo. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q25510115|Q25510115]] | [[A. C. G.]] | | | | | [[Ficheiro:ACG revista mensual ilustrada del AutoAero Club de Galicia n. 22. 1932 marzo.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q25510383|Q25510383]] | [[A Voz do Pobo]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do Pobo 1969 08 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q25510433|Q25510433]] | [[Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega 1895 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q25510457|Q25510457]] | [[La Nueva Idea]] | | | | | [[Ficheiro:La Nueva Idea 1870 10 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q25510557|Q25510557]] | [[La Agricultura Gallega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q25510610|Q25510610]] | [[El Doctor Garrido]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q25511066|Q25511066]] | [[Can sen Dono|Can sen dono]] | | | | | [[Ficheiro:Can sen Dono 1983 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q25511354|Q25511354]] | [[Anuario de Estudos Literarios Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario de Estudios Literarios Galegos, número 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q25511356|Q25511356]] | [[O Mono da Tinta]] | | | | | [[Ficheiro:O Mono da Tinta.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q25512883|Q25512883]] | [[José de la Peña de Toro]] | [[Salamanca]] | | [[Santiago de Compostela]] | 1676 | |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q25515037|Q25515037]] | [[Faro-Miño (Chantada)|Faro-Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Faro-Miño Semanario de Chantada 1908 08 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q25515052|Q25515052]] | [[El Eco de Pontevedra (1878)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1878 02 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q25515069|Q25515069]] | [[Chan (revista)|Chan]] | | | | | [[Ficheiro:Chan, la revista de los gallegos 1969 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q26084488|Q26084488]] | [[Esther Corral Díaz]] | [[Begonte]] | 1961-07-12<br/>1961 | | | |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q26898973|Q26898973]] | [[Francisco Miguel]] | [[A Coruña]] | 1897-09-25 | [[Queo de Arriba, Bértoa, Carballo|Queo de Arriba]] | 1936-09-29 | [[Ficheiro:Francisco Miguel Fernández Moratinos 1897-1936 autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q27064181|Q27064181]] | [[La Noche]] | | | | | [[Ficheiro:La Noche 1946 02 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q27720079|Q27720079]] | [[Galicia Clínica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q28109044|Q28109044]] | [[El Centro Galaico]] | | | | | [[Ficheiro:El Centro Galaico 1892 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 1868-02-09 | [[Santiago de Compostela]] | 1934-11-17 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q30349658|Q30349658]] | [[Fadamorgana]] | | | | | [[Ficheiro:Fadamorgana Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil n 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q30604507|Q30604507]] | [[Universitarios. Revista de la F.U.E.]] | | | | | [[Ficheiro:Universitarios revista de la FUE Santiago marzo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q30608390|Q30608390]] | [[Francisco Vega Ceide]] | [[Castro de Rei]] | 1912-05-22<br/>1913 | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1936-11<br/>1936 | [[Ficheiro:Francisco de Fientosa 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q30608406|Q30608406]] | [[Lolita Díaz Baliño]] | [[A Coruña]] | 1905-01-06 | [[A Coruña]] | 1963-11-03 | [[Ficheiro:Lolita Díaz Baliño 1929 arquivo de Rosario Sarmiento Escalona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q31281157|Q31281157]] | [[Boletín de la Sociedad Agrícola del Distrito de Meira|Boletín de la Sociedad Agrícola de Meira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q31281191|Q31281191]] | [[La Cítara]] | | | | | [[Ficheiro:La Cítara 1882 11 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q31281370|Q31281370]] | [[Almanaque Agrícola ZZ]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque Agrícola ZZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q31281688|Q31281688]] | [[El Faro de Veiga]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Veiga 1915 03 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q31281692|Q31281692]] | [[Letras y Deportes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q31281929|Q31281929]] | [[Ramón Álvarez Cid]] | | | [[Ourense]] | 2017-12-08 | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q31282553|Q31282553]] | [[Papel de Color]] | | | | | [[Ficheiro:Papel de color 4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q31283386|Q31283386]] | [[Rego (revista)|Rego]] | | | | | [[Ficheiro:Rego 1974.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q31283504|Q31283504]] | [[El Avisador (A Coruña)|El Avisador]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador 1863 11 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 1868-09-22 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 1934-01-30 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 1859 | [[Madrid]] | 1913-06-02 | |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q42382454|Q42382454]] | [[Ángel Aller|Ángel Aller Villa]] | [[Betanzos]] | 1887-04-16 | [[Montevideo]] | 1976-05-15 | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q42911975|Q42911975]] | [[El Murciélago]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q42912002|Q42912002]] | [[La Estaca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q47257809|Q47257809]] | [[José Ramón Villar Chao]] | [[Viveiro]] | 1927-10-05 | [[A Coruña]] | 1965-08-27 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | [[Ourense]] | 1944-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | [[Pontevedra]] | 1928-08-01 | [[Pontevedra]] | 2016-09-13 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q51467956|Q51467956]] | [[Pedro Ferrer]] | [[A Coruña]] | 1870-04-05 | [[A Coruña]] | 1939-06-09 | [[Ficheiro:Pedro Ferrer y Sans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1887-06-29 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1939-08-09 | |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q55769512|Q55769512]] | [[Vicente Díaz González]] | [[Valdoviño]] | 1870 | [[Ferrol]] | 1941-01-07 | [[Ficheiro:Vicente Díaz González, pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q55769527|Q55769527]] | [[Eduardo Rodríguez Osorio]] | [[Esmeriz, Chantada|Esmeriz]] | 1920-03-05 | [[Madrid]] | 1995-02-25 | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q55769584|Q55769584]] | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | [[Ferrol]] | 1897-01-27 | [[Ferrol]] | 1954-11-24 | [[Ficheiro:Carmelo Francisco González Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q55769624|Q55769624]] | [[Arturo Fernández Cersa]] | [[A Coruña]] | 1866-09-01 | [[A Coruña]] | 1937-08-27 | [[Ficheiro:Arturo Fernández Cersa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q55769629|Q55769629]] | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | [[Valgos, A Ribeira, Cervantes|Valgos]] | 1847-01-24 | [[A Coruña]] | 1916-04-28 | [[Ficheiro:Gumersindo Pardo Reguera GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q55769649|Q55769649]] | [[Manuel López Garabal]] | [[Santiago de Compostela]] | 1907-03-20 | | 1981-09-09 | |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q55769716|Q55769716]] | [[Antonio Jaspe Moscoso|Antonio María Jaspe Moscoso]] | [[A Coruña]] | 1856 | [[Montrove, Liáns, Oleiros|Montrove]] | 1887-08 | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q55769736|Q55769736]] | [[Plácido Fernández|Plácido Fernández de Arosa]] | [[Santiago de Compostela]] | 1760-01-15 | | 1838-12-03 | |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q55769756|Q55769756]] | [[Concha Vázquez|Concha Vázquez Martínez]] | [[Santiago de Compostela]] | 1906-12-07 | [[Santiago de Compostela]] | 1971-07-03 | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q55769822|Q55769822]] | [[José Garabal Louzao|Xosé Garabal Louzao]] | [[Santiago de Compostela]] | 1835 | [[Santiago de Compostela]] | 1907-06-18 | |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q57316064|Q57316064]] | [[María Formoso]] | [[A Coruña]] | 1936-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q58121966|Q58121966]] | [[Nicanor Rielo Carballo]] | [[Arcos de Frades, Pol|Arcos de Frades]] | 1932-03-22 | | 2000-03-13 | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | [[Areas, Tui|Areas]] | 1857-11-07 | [[Ourense]] | 1941-01-31 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 1894-11-15 | [[Madrid]] | 1933-06-13 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | [[Ourense]] | 1913-01-01 | [[Madrid]] | 2000-10-15 | |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q61128636|Q61128636]] | [[Xosé Luís Blanco Campaña]] | [[Camariñas]] | 1948-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q61378451|Q61378451]] | [[La Calle]] | | | | | [[Ficheiro:La Calle 1936 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q61378470|Q61378470]] | [[La Tierra (Pontevedra)|La Tierra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q61378490|Q61378490]] | [[Ribadense]] | | | | | [[Ficheiro:Ribadense 1909 07 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q61378524|Q61378524]] | [[La Era]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q61378558|Q61378558]] | [[Buenas Noches]] | | | | | [[Ficheiro:Buenas Noches 1913 01 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q61378565|Q61378565]] | [[El Deber]] | | | | | [[Ficheiro:El Deber 1873 10 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q61378599|Q61378599]] | [[El Cometa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q61378636|Q61378636]] | [[¡Despertad!]] | | | | | [[Ficheiro:¡Despertad!.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q61378657|Q61378657]] | [[El Fénix]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q61378663|Q61378663]] | [[El Adalid]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q61378671|Q61378671]] | [[Ciudad]] | | | | | [[Ficheiro:Ciudad, semanario de Pontevedra 1945 05 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q61378680|Q61378680]] | [[Piave]] | | | | | [[Ficheiro:Piave, Ourense, 1905 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q61378702|Q61378702]] | [[Más]] | | | | | [[Ficheiro:Más, noticiario semanal de Morrazo 1937 03 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q61378713|Q61378713]] | [[El Cuarto Estado]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q61378823|Q61378823]] | [[El Mirlo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q61378881|Q61378881]] | [[El Gato]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q61378924|Q61378924]] | [[Abrente (1969)|Abrente]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q61378952|Q61378952]] | [[La Cuña]] | | | | | [[Ficheiro:La Cuña 1908 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q61379136|Q61379136]] | [[Alma Galaica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q61379790|Q61379790]] | [[La Draga (1933)|La Draga]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q61382515|Q61382515]] | [[¡Guau... Guau!]] | | | | | [[Ficheiro:Guau... Guau, Fox, 1906 junio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q61382748|Q61382748]] | [[Acción Socialista (A Coruña)|Acción Socialista]] | | | | | [[Ficheiro:Accion Socialista 1933 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q61382908|Q61382908]] | [[Dominical Sarriano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q61382915|Q61382915]] | [[El Estrellao]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q61383011|Q61383011]] | [[¡Avante!]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q61389726|Q61389726]] | [[Crónica de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de Pontevedra 1886 05 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q61389783|Q61389783]] | [[El Chismoso]] | | | | | [[Ficheiro:El Chismoso 1881 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q61389840|Q61389840]] | [[La Democracia de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:La Democracia de Pontevedra 1868 10 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q61390928|Q61390928]] | [[El Eco Musical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q61397282|Q61397282]] | [[Escrita (revista)|Escrita]] | | | | | [[Ficheiro:Escrita 1 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q61397318|Q61397318]] | [[Adelante (A Coruña)|Adelante]] | | | | | [[Ficheiro:Adelante 1930 05 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q61761356|Q61761356]] | [[Manuela Rey]] | [[Mondoñedo]] | 1842-10-01 | [[Lisboa]] | 1866-02-26 | [[Ficheiro:Imaxe de Manuela Rey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q61989856|Q61989856]] | [[Dolores Padín Fernández]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q61993938|Q61993938]] | [[Bea Rey|Beatriz Rey Gómez]] | [[A Coruña]] | 1939-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | [[O Pereiro de Aguiar]] | 17th century | | 18th century | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] | 1703-03-07 | | 1779-06-30 | |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q65276797|Q65276797]] | [[De Pondal a Novoneyra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q67461103|Q67461103]] | [[Teresa Arán Trillo]] | [[Fisterra]] | 1933-01-20 | | | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | [[A Arnoia]] | 1908 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q85416448|Q85416448]] | [[Carlos-Peregrín Fernández Otero]] | [[Lourenzá]] | 1930-05-18 | [[Seattle]] | 2024-04-25 | |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | 1943-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q85967809|Q85967809]] | [[Abrente. Boletín de la Anunciada]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Santiago de Compostela, 1929 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q87574386|Q87574386]] | [[Acta Científica Compostelana (Q87574386)|Acta Científica Compostelana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | [[Vigo]] | 1909-12-27 | [[Vigo]] | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q89682039|Q89682039]] | [[Consello de Galiza (boletín)|Consello de Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Cabeçalho do n.º 1 do boletim oficial informativo do Conselho de Galiza (1963).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q91945812|Q91945812]] | [[Manuel Rabanal Álvarez]] | [[La Magdalena de Canales]] | 1914-02-04 | [[Santiago de Compostela]] | 1989-03 | |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q96456147|Q96456147]] | [[Francisco Rodríguez Valcárcel]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q97219545|Q97219545]] | [[El Fustazo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fustazo, Marín, 1913 01 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q97219558|Q97219558]] | [[El Organillo]] | | | | | [[Ficheiro:El Organillo, semanario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño 1883 09 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q97219572|Q97219572]] | [[El Pirulí]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q97219607|Q97219607]] | [[Faro de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Pontevedra 1911 01 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q98273130|Q98273130]] | [[Pedro Ramón Lamas Lourido]] | [[Vilaoudriz, A Pontenova|Vilaoudriz]] | 1901 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q103904457|Q103904457]] | [[Cadernos de Lingua]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos de Lingua número 1, 1990 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | [[A Estrada]] | 1956-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q107920994|Q107920994]] | [[Enrique Fernández Castiñeiras]] | [[Santiago de Compostela]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q108387031|Q108387031]] | [[Antón Rodríguez Casal|Antón Abel Rodríguez Casal]] | [[Ponteceso]] | 1952-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q108747163|Q108747163]] | [[José María de Alejandro]] | [[Santiago de Compostela]] | 1910-10-05 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q109286669|Q109286669]] | [[Inquietudes (A Coruña)|Inquietudes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q109331500|Q109331500]] | [[Posío]] | | | | | [[Ficheiro:Posío, 1945.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | [[Ourense]] | 1892-01-04 | [[A Habana]] | 1969-11-24 | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q115933890|Q115933890]] | [[Valentín Castro Díaz]] | [[Ferrol]] | 1884 | | 1949 | |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q117168159|Q117168159]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q117168175|Q117168175]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | [[Vigo]] | 1942-01-31 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q120682371|Q120682371]] | [[Ana Vallés]] | [[Ferrol]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q121433570|Q121433570]] | [[Xusto Moreda]] | [[Ribadeo]] | 1935-11-25 | [[Ribadeo]] | 2022-07-30 | [[Ficheiro:Xusto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q123005111|Q123005111]] | [[Jesús García Naveira (Q123005111)|Jesús García Naveira]] | [[Betanzos]] | 1853-06-14 | [[San Nicolás de los Arroyos]] | 1912-03-24 | [[Ficheiro:Filántropo Jesús García Naveira ca 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 1879-06-13 | | 1939-12-28 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | [[Poio]] | 1920-09-26 | [[Buenos Aires]] | 2013-08-29 | |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q124375599|Q124375599]] | [[Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Orense revista de la Diputación Provincial n 7, 1977, detalle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q124391462|Q124391462]] | [[Cadernos do Seminario de Sargadelos]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos do Seminario de Sargadelos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q124608437|Q124608437]] | [[Xosé Vizoso]] | [[Mondoñedo]] | 1950-03-26 | [[Brión]] | 2025-02-09 | |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | [[Pontevedra]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | [[Pontevedra]] | 1967-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q125377516|Q125377516]] | [[María Álvarez Fernández]] | [[A Coruña]] | 1967-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q125377688|Q125377688]] | [[Mercedes Arias Álvarez]] | [[Baleira]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q125377855|Q125377855]] | [[Matilde Blanco Lapido]] | [[A Coruña]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q125377983|Q125377983]] | [[Carmina Blanco Leira]] | [[Ferrol]] | 1963-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q126281812|Q126281812]] | [[Celia Cortés]] | [[Toledo]] | 1915 | [[Monforte de Lemos]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q126916300|Q126916300]] | [[Almanaque de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque de Ferrol para el año de 1905.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q126916311|Q126916311]] | [[Alalá (revista)|Alalá]] | | | | | [[Ficheiro:Alalá, Buenos Aires, 1935 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q126916394|Q126916394]] | [[Anuario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario Ferrolano para 1901.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q126916641|Q126916641]] | [[Arquivos do Seminario de Estudos Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Arquivos do Seminario de Estduos Galegos Volume I Ano 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q126916717|Q126916717]] | [[Atlántida (Q126916717)|Atlántida]] | | | | | [[Ficheiro:Atlántida 1954 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q126917252|Q126917252]] | [[Betanzos (Q126917252)|Betanzos]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos, revista 1946 08 Buenos Aires.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q126918035|Q126918035]] | [[Boletín de Casa América-Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q126918208|Q126918208]] | [[Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q126918258|Q126918258]] | [[Boletín Oficial de la Provincia de La Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q126918287|Q126918287]] | [[Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda 1904 08 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q126918835|Q126918835]] | [[El Circulador]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q126918896|Q126918896]] | [[El Ciudadano por la Constitución]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q126919007|Q126919007]] | [[Domecq en Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q126919356|Q126919356]] | [[El Escolar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q126919467|Q126919467]] | [[El Ferro-Carril Gallego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q126923364|Q126923364]] | [[Galicia (Ferrol)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Ferrol, 1885 05 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q126938229|Q126938229]] | [[Francisco Miguel Llanos Trápaga]] | [[Madrid]] | 1888-12-22 | [[Vigo]] | 1956-12-16 | |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q126938247|Q126938247]] | [[Francisco Llanos Mas]] | [[Valencia]] | 1852 | [[Vigo]] | 1928-06-28 | [[Ficheiro:Francisco Llanos Mas diante dun expositor de fotografías. Vigo, ca. 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q128414021|Q128414021]] | [[El Criticón (A Coruña)|El Criticón]] | | | | | [[Ficheiro:El Criticón 1855 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q129264156|Q129264156]] | [[Magar|Manuel García Castro]] | [[Ciudad Rodrigo]] | 1935-11-11 | [[Vigo]] | 2024-08-01 | |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q129414916|Q129414916]] | [[Agua Va]] | | | | | [[Ficheiro:Agua Va, Ferrol, 1886 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q130270848|Q130270848]] | [[Ferrol Cómico]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Cómico 1892 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q130271042|Q130271042]] | [[Agro (Q130271042)|Agro]] | | | | | [[Ficheiro:Agro 1946 02 20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q130271120|Q130271120]] | [[Aquí Estamos]] | | | | | [[Ficheiro:Aquí Estamos. Revista de la Hermandad de Alféreces Provisionales de Orense 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q130272987|Q130272987]] | [[Galicia (Q130272987)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia (1908).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q130280079|Q130280079]] | [[Galicia Médica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q130280271|Q130280271]] | [[Galicia Obreira]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Obreira 1978 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q130281122|Q130281122]] | [[Gaceta de la Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q130281191|Q130281191]] | [[Los Guerrilleros por la Religión, la Patria y el Rey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q130285452|Q130285452]] | [[El Chicote]] | | | | | [[Ficheiro:El Chicote 1884 08 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q130285999|Q130285999]] | [[El Justiciero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q130286873|Q130286873]] | [[Lucensia]] | | | | | [[Ficheiro:Lucensia miscelánea de cultura e investigación.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q130286942|Q130286942]] | [[Magisterio Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Orensano 1932 05 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q130286960|Q130286960]] | [[Meta (Q130286960)|Meta]] | | | | | [[Ficheiro:Meta, Vigo 1950 01 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q130298996|Q130298996]] | [[Mujeres Católicas de España]] | | | | | [[Ficheiro:Mujeres Católicas de España, Santiago de Compostela 1937 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q130300463|Q130300463]] | [[La Aurora (Ferrol)|La Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora, periódico de literatura, moralidad y recreo 1867 08 31 Ferrol.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q130314628|Q130314628]] | [[Pátria Galega (Buenos Aires)|Pátria Galega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q130359122|Q130359122]] | [[Galicia (Centro Gallego de Caracas)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Revista del Centro Gallego de Caracas 1952 07 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q130382567|Q130382567]] | [[Arenteiro (Q130382567)|Arenteiro]] | | | | | [[Ficheiro:CCG em pub1621 Arenteiro 1932-11-00 n02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q130383780|Q130383780]] | [[Ecos da Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos da Terra. Montevideo 1992 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q130926167|Q130926167]] | [[Juan María Gallego Tato]] | [[Lugo]] | 1924 | | 1984 | |- | style='text-align:right'| 608 | [[:d:Q131241387|Q131241387]] | [[Feliciano Vicente Faraldo]] | [[Tiobre, Betanzos|Tiobre]] | 1785-09-13 | [[Santiago de Compostela]] | 1842-05 | |- | style='text-align:right'| 609 | [[:d:Q131255193|Q131255193]] | [[La Cruzada]] | | | | | [[Ficheiro:La Cruzada, Ferrol, 1888 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 610 | [[:d:Q131264500|Q131264500]] | [[Artur Trillo]] | [[Miñóns, Buxantes, Dumbría|Miñóns]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 611 | [[:d:Q131272114|Q131272114]] | [[La Bandera Roja]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 612 | [[:d:Q131277184|Q131277184]] | [[Gena Baamonde]] | [[Ribeira]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 613 | [[:d:Q131298650|Q131298650]] | [[Claroscuro]] | | | | | [[Ficheiro:Claroscuro 1900 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 614 | [[:d:Q131340661|Q131340661]] | [[Elina Luaces]] | [[Ferrol]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 615 | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1937-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 616 | [[:d:Q131387193|Q131387193]] | [[El Diario (1882)|El Diario]] | | | | | [[Ficheiro:El Diario, Pontevedra, 1885.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 617 | [[:d:Q131387277|Q131387277]] | [[Magisterio Católico Español]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Católico Español 1940 02 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 618 | [[:d:Q131510552|Q131510552]] | [[Marco Antonio de Arce]] | [[Hamburgo]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 619 | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 620 | [[:d:Q131553192|Q131553192]] | [[Suso Cubeiro]] | [[A Coruña]] | 1954-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 621 | [[:d:Q131754455|Q131754455]] | [[Bernardo Saavedra Pita]] | [[Santiago de Compostela]] | 1944 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-09-24 | |- | style='text-align:right'| 622 | [[:d:Q131904585|Q131904585]] | [[Xaquín Cerqueiras Puente]] | [[Santiago de Compostela]] | 1913 | [[Xuvia, Santa María de Neda, Neda|Xuvia]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 623 | [[:d:Q131927330|Q131927330]] | [[Adolfo Aponte]] | [[Betanzos]] | 1886 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Don Adolfo Aponte Ateneo 1911 Madrid.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 624 | [[:d:Q131939430|Q131939430]] | [[Xosé María Rodríguez Iglesias]] | [[Lugo]] | 1950-10-01 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-10-24 | |- | style='text-align:right'| 625 | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | [[Pontevedra]] | | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 626 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 1851-03-28 | [[Santiago de Compostela]] | 1918-05-30 | |- | style='text-align:right'| 627 | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | [[Redondela]] | 1933-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 628 | [[:d:Q132990978|Q132990978]] | [[Salustio Alvarado Somoza]] | [[Lugo]] | 1836-02-28 | [[Valladolid]] | 1886-02-23 | [[Ficheiro:Salustio Víctor Alvarado Somoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 629 | [[:d:Q133278748|Q133278748]] | [[Carmen Pérez Pais]] | [[México]] | 1953-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 630 | [[:d:Q133286169|Q133286169]] | [[Lume (1973)|Lume]] | | | | | [[Ficheiro:Lume 1973.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 631 | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | [[Ourense]] | 1939<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 632 | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | [[A Estrada]] | 1969-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 633 | [[:d:Q133890043|Q133890043]] | [[Juan Carlos Abraldes]] | [[Barcelona]] | 1971-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 634 | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | [[Chapela, Redondela|Chapela]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 635 | [[:d:Q134061378|Q134061378]] | [[capela de Santo Alberte de Parga]] | | | | | [[Ficheiro:Sambreixo de Parga, S. Alberte, 2.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 636 | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] | 1631<br/>1635 | | | |- | style='text-align:right'| 637 | [[:d:Q134411481|Q134411481]] | [[Juan Pacheco y Troncoso]] | [[A Coruña]] | 18th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 638 | [[:d:Q134625785|Q134625785]] | [[Cartel (1963)|Cartel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 639 | [[:d:Q135338873|Q135338873]] | [[Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago 1874 04 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 640 | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | [[Redondela]] | 1929-06-07 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] | 2011-07-03 | |- | style='text-align:right'| 641 | [[:d:Q136032359|Q136032359]] | [[Servizo de Extensión Agraria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 642 | [[:d:Q136036607|Q136036607]] | [[La Lucha (Ferrol)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha, portavoz de los sindicatos obreros de la región 1920 11 20 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 643 | [[:d:Q136186400|Q136186400]] | [[El Agricultor (Lavadores)|El Agricultor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 644 | [[:d:Q136186544|Q136186544]] | [[Isabel Freire]] | [[A Coruña]] | 1960-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 645 | [[:d:Q136297266|Q136297266]] | [[Galiza (Q136297266)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza 1951 01 Montevideo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 646 | [[:d:Q136439746|Q136439746]] | [[El Pequeño Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Pequeño Escolar, quincenario infantil 1935 02 01 Ribadeo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 647 | [[:d:Q136441448|Q136441448]] | [[Revista Galega de Educación]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Galega de Educación 1986.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 648 | [[:d:Q137752371|Q137752371]] | [[Lérez (Q137752371)|Lérez]] | | | | | |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Descritos pola GEG segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] m12j4yindzbn5e87d11hqhions6ebn7 7351195 7350993 2026-04-08T06:11:48Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351195 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <big>Descritos pola <big>''[[Enciclopedia Galega Universal]]''</big></big> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1343 wd:Q12387820 } |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2130452|Q2130452]] | [[Ramón Barreiro]] | [[Castronuño]] | 1906-08-28 | [[Madrid]] | 1981-05-01 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q2715632|Q2715632]] | [[Pedro González Telmo]] | [[Frómista (Q24012195)|Frómista]] | 1190-03-09 | [[Tui]] | 1246-04-15 | [[Ficheiro:San Telmo representacion con cirio y barco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | [[Maceda]] | 1909-04-28 | [[A Coruña]] | 1948-11-06 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 1817-03-19 | [[Pontevedra]] | 1886-11-19 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q3393453|Q3393453]] | [[Alfredo García Ramos]] | [[Cumeiro, Vila de Cruces|Cumeiro]] | 1877-02-07 | [[Caldas de Reis]] | 1934-08-21 | [[Ficheiro:Alfredo García Ramos 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q3394289|Q3394289]] | [[Eloy Luís André]] | [[Mourazos, Verín|Mourazos]] | 1876-07-19 | [[Madrid]] | 1935-05-24 | [[Ficheiro:Outro filósofo galeguista. Eloy Luís André.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q3394943|Q3394943]] | [[Atlántico Diario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q3399232|Q3399232]] | [[Darío Xohán Cabana]] | [[Roás, Cospeito|Roás]] | 1952-04-19 | [[Romeán, Lugo|Romeán]] | 2021-11-16 | [[Ficheiro:Darío Xohan Cabana 3.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q3565268|Q3565268]] | [[Andrés García de Quiñones]] | [[Santiago de Compostela]] | 1709-08-09 | [[Salamanca]] | 1784-11-15 | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q4483027|Q4483027]] | [[Manuel Fernandez y Gonzales]] | [[Sevilla]] | 1821-12-06 | [[Madrid]] | 1888-01-06 | [[Ficheiro:Retrato de Manuel Fernández y González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q5350820|Q5350820]] | [[El Bien del Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Bién del Obrero 1901 12 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q5477368|Q5477368]] | [[Galo Salinas]] | [[A Coruña]] | 1852-03-14 | [[A Coruña]] | 1926-09-30 | [[Ficheiro:Almanaque Gallego, 1898, p. 69, Galo Salinas Rodríguez (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q5653404|Q5653404]] | [[Heraldo de Vivero]] | | | | | [[Ficheiro:Heraldo de Vivero, 1963 05 18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q5760262|Q5760262]] | [[Celso García de la Riega]] | [[Pontevedra]] | 1844-08-26 | [[Pontevedra]] | 1914-02-03 | [[Ficheiro:DelaRiega.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q5805362|Q5805362]] | [[Diario de Arousa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 1845-09-19 | [[Viveiro]] | 1922-10-15 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q5985074|Q5985074]] | [[Luís Blanco Vila]] | [[Boiro]] | 1936-11-09 | [[Boiro]] | 2023-12-31 | [[Ficheiro:Luis Blanco Vila.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q6117739|Q6117739]] | [[Salvador Moreno]] | [[Ferrol]] | 1886-10-14 | [[Madrid]] | 1966-05-02 | [[Ficheiro:Salvador Moreno Fernández durante una conferencia, Buenos Aires, 1947.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q7644395|Q7644395]] | [[Nordés (revista)|Nordés]] | | | | | [[Ficheiro:Nordés, poesía e crítica 1981 Ediciós do Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q8092921|Q8092921]] | [[Celestino Fernández de la Vega]] | [[Friol]] | 1914-09-23 | [[Lugo]] | 1986 | [[Ficheiro:Celestino Fernández de la Vega, Guerra Civil Española.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q8242722|Q8242722]] | [[Barriga Verde]] | [[Santa Marta, Badaxoz|Santa Marta]] | 1890 | [[Pontevedra]] | 1970 | [[Ficheiro:Xosé Silvent Martínez, máis coñecido como Barriga Verde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q8353082|Q8353082]] | [[Cándido Fernández Mazas]] | [[Ourense]] | 1902-12-18 | [[Pedrouzos, Castro Caldelas|Pedrouzos]] | 1942-11-15 | [[Ficheiro:Cándido Fernández Mazas, Ourense, 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q8772834|Q8772834]] | [[El Barbero Municipal]] | | | | | [[Ficheiro:El Barbero Municipal 1910 07 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q8773123|Q8773123]] | [[El Libredón]] | | | | | [[Ficheiro:El Libredón, periódico católico 1883 09 17 Santiago de Compostela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q8773171|Q8773171]] | [[El Miño (Ourense)|El Miño]] | | | | | [[Ficheiro:El Miño 1898 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q8776453|Q8776453]] | [[Entremés famoso sobre a pesca do río Miño|Entremés famoso sobre a pesca no río Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Entremés famoso sobre da pesca do río Miño.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q8778286|Q8778286]] | [[Escuela del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q8963282|Q8963282]] | [[Gabriel Feijoo de Araújo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q9012954|Q9012954]] | [[Jorge Víctor Sueiro]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1934 | [[Madrid]] | 1991-01-25 | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q9013764|Q9013764]] | [[Xosé Cerviño García]] | [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]] | 1843-05-23 | [[Aguasantas, Cerdedo-Cotobade|Aguasantas]] | 1922-01-04 | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q9024911|Q9024911]] | [[Luis Antón del Olmet]] | [[Bilbao]] | 1886-01-17 | [[Madrid]] | 1923-03-02 | [[Ficheiro:Luis Antón del Olmet.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q9028028|Q9028028]] | [[Manuel Pardo de Andrade]] | [[Xaz, Dorneda, Oleiros|Xaz]] | 1760-11-21 | [[Francia]] | 1823-05-05 | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q9051056|Q9051056]] | [[Nueva Galicia (1937)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia, Madrid, 1937 05 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q9066439|Q9066439]] | [[Ramón Martínez López]] | [[Boiro]] | 1907-04-04 | [[Pontevedra]] | 1989-09-12 | [[Ficheiro:Ramón Martínez López 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q9071857|Q9071857]] | [[río Lagares]] | | | | | [[Ficheiro:Río Lagares, decembro 2011.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q9092145|Q9092145]] | [[Uxío Carré Alvarellos]] | [[A Coruña]] | 1885-09-05 | [[A Coruña]] | 1967<br/>1967-09-18 | [[Ficheiro:Uxío Carré Alvarellos 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q9093501|Q9093501]] | [[Vida Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Vida gallega, ilustración regional. Año III. Número 33. 1911 octubre.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q9096496|Q9096496]] | [[Xaime Barreiro]] | [[Santa Comba]] | 1951-08-18 | | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q9636032|Q9636032]] | [[Ateneo Ferrolán]] | | | | | [[Ficheiro:Ateneuferrolano.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q11690654|Q11690654]] | [[Manuel Mato Vizoso]] | [[Vilalba]] | 1846-12-24 | [[Vilalba]] | 1909-02-09 | [[Ficheiro:Manuel Mato Vizoso.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q11924720|Q11924720]] | [[Grial (revista)|Grial]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Grial 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q11934305|Q11934305]] | [[Luz Pozo Garza]] | [[Ribadeo]] | 1922-07-21 | [[A Coruña]] | 2020-04-20 | [[Ficheiro:Luz Pozo Garza 2013.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q11934955|Q11934955]] | [[Manuel González González]] | [[Beba, Mazaricos|Beba]] | 1951-10-25<br/>1951 | | | [[Ficheiro:Manuel González González 2015.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q12381568|Q12381568]] | [[A Peneira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q12382412|Q12382412]] | [[Acción Social (Mondoñedo)|Acción Social]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Social, Mondoñedo, 1918 11 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q12382978|Q12382978]] | [[Andrés Comerma]] | [[Valls]] | 1842-07-10 | [[Ferrol]] | 1917-03-11 | [[Ficheiro:Andrés Comerma, Congreso de Londres de 1883.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q12382986|Q12382986]] | [[Andrés Muruais]] | [[Pontevedra]] | 1851-11-30 | | 1882-10-21 | [[Ficheiro:Andres Muruais.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q12383128|Q12383128]] | [[Antía Cal]] | [[A Habana]] | 1923-04-18 | [[Meira, Moaña|Meira]] | 2022-03-30 | [[Ficheiro:Antía Cal Dominio Público Praza Pública 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q12383220|Q12383220]] | [[Arco da Vella (Santiago de Compostela)|Arco da Vella]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Barcelona]] | 1915-12-27 | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q12386565|Q12386565]] | [[Coruña Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:Coruña Moderna 1905 05 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q12386791|Q12386791]] | [[Cuco-Rei]] | | | | | [[Ficheiro:Cuco-Rei, Buenos Aires, 1970 09.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q12387057|Q12387057]] | [[Diario de Galicia (A Coruña)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q12387058|Q12387058]] | [[Diario de Galicia (Vigo)|Diario de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Galicia, Vigo, 1988 06 20.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q12387062|Q12387062]] | [[Diario de Santiago (1808)]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Santiago, n.º 175 (1808).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q12387360|Q12387360]] | [[El Agro (Castro Caldelas)]] | | | | | [[Ficheiro:El Agro, Castro Caldelas, 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q12387362|Q12387362]] | [[El Agro Celta]] | | | | | [[Ficheiro:El Agro Celta nº 1, 3-I-1926.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q12387364|Q12387364]] | [[El Alcance (A Coruña)|El Alcance]] | | | | | [[Ficheiro:El Alcance 1885 09 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q12387365|Q12387365]] | [[El Alerta]] | | | | | [[Ficheiro:El Alerta 1864 10 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q12387370|Q12387370]] | [[El Avia Ilustrado]] | | | | | [[Ficheiro:El Avia Ilustrado, revista semanal 1897 10 31 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q12387380|Q12387380]] | [[El Centinela (Chantada)]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela 1912 05 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q12387381|Q12387381]] | [[El Centinela (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela, Pontevedra, 1900 03 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q12387382|Q12387382]] | [[El Centinela de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Centinela de Galicia 1843 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q12387384|Q12387384]] | [[El Ciudadano (Lugo)|El Ciudadano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q12387385|Q12387385]] | [[El Ciudadano (Ribadeo)|El Ciudadano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q12387391|Q12387391]] | [[El Combate (A Coruña)|El Combate]] | | | | | [[Ficheiro:El Combate 1902 05 18.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q12387395|Q12387395]] | [[El Criterio Gallego (Pontevedra)|El Criterio Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Criterio Gallego 1893 04 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q12387404|Q12387404]] | [[El Eco Antelano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Antelano 1912 01 28.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q12387408|Q12387408]] | [[El Eco de Galicia (Buenos Aires)|El Eco de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Galicia, Buenos Aires, n. 343, 30-04-1901 (faltan páginas).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q12387411|Q12387411]] | [[El Eco de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Santiago 1896 03 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q12387413|Q12387413]] | [[El Eco de Villalba]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Villalba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q12387417|Q12387417]] | [[El Eco de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Orense 1883 01 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q12387418|Q12387418]] | [[El Ejemplo]] | | | | | [[Ficheiro:El Ejemplo 1873 07 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q12387425|Q12387425]] | [[El Fin del Siglo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fin del Siglo, Santiago de Compostela, 1891 07 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q12387436|Q12387436]] | [[El Heraldo de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Heraldo de Puente-Caldelas 1915-04-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q12387438|Q12387438]] | [[El Hermandino]] | | | | | [[Ficheiro:El Hermandino 1883 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q12387439|Q12387439]] | [[El Horizonte]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q12387444|Q12387444]] | [[El Iris de Galicia (1857)|El Iris de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Iris de Galicia 1857 05 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q12387449|Q12387449]] | [[El Lucense]] | | | | | [[Ficheiro:El Lucense, diario católico de la tarde, 1886 01 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q12387451|Q12387451]] | [[El Miliciano Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Miliciano Gallego 1937 03 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q12387461|Q12387461]] | [[El Noticiero (Pontevedra)|El Noticiero]] | | | | | [[Ficheiro:El Noticiero 1892 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q12387468|Q12387468]] | [[El Obrero (1910)|El Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Obrero 1932 12 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q12387471|Q12387471]] | [[El Obrero (Ribadavia)|El Obrero]] | | | | | [[Ficheiro:El Obrero 1894 05 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q12387472|Q12387472]] | [[El País (1932)]] | | | | | [[Ficheiro:El País, Pontevedra, 1933 01 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q12387476|Q12387476]] | [[El País Gallego (1888)|El País Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El País Gallego 1888 07 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q12387488|Q12387488]] | [[El Radical (1931)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, Órgano oficial del Partido Republicano Radical 1931 Ourense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q12387489|Q12387489]] | [[El Radical (A Coruña)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q12387490|Q12387490]] | [[El Radical (Vigo)|El Radical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q12387491|Q12387491]] | [[El Radical del Eo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q12387495|Q12387495]] | [[El Ribadaviense]] | | | | | [[Ficheiro:El Ribadaviense 1933 10 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q12387497|Q12387497]] | [[El Tambre (1879)]] | | | | | [[Ficheiro:El Tambre 1881 07 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q12387503|Q12387503]] | [[El Támega]] | | | | | [[Ficheiro:El Támega, semanario republicano independiente 1934 08 17 Verín.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q12387504|Q12387504]] | [[El Vivariense]] | | | | | [[Ficheiro:El Vivariense 1891 10 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q12388002|Q12388002]] | [[Escuela Vivida]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela Vivida 1936 01 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q12388033|Q12388033]] | [[España Nueva (Verín)|España Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:España Nueva, Verín, 1936 08 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q12388183|Q12388183]] | [[Eusebio da Guarda]] | [[A Coruña]] | 1825 | [[A Coruña]] | 1897-03-20 | [[Ficheiro:Eusebio da Guarda González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q12388276|Q12388276]] | [[Faro Villalbés]] | | | | | [[Ficheiro:Faro Villalbés 1932 01 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q12388941|Q12388941]] | [[Francisco Mantecón]] | [[Vigo]] | 1948 | [[Vigo]] | 2001 | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q12389873|Q12389873]] | [[Galicia. Revista Universal de este Reino]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Revista Universal de este Reino. 1860 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q12389878|Q12389878]] | [[Galicia Católica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Católica 1883 05 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q12389881|Q12389881]] | [[Galicia Humorística]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Humorística 1888 01 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q12389891|Q12389891]] | [[Galicia Nueva (Vilagarcía de Arousa)]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva 1907 03 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q12389893|Q12389893]] | [[Galicia Recreativa]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Recreativa 1890 02 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q12390230|Q12390230]] | [[Guieiro (Ourense)|Guieiro]] | | | | | [[Ficheiro:Guieiro, outavoz patriótico da FMG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q12390280|Q12390280]] | [[Guión (Lugo)|Guión]] | | | | | [[Ficheiro:Guión, Lugo, 1930.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q12390380|Q12390380]] | [[Heraldo de Arosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q12390386|Q12390386]] | [[Heraldo de Villalba]] | | | | | [[Ficheiro:Heraldo de Villalba.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q12390414|Q12390414]] | [[Hipólito de Sa|Hipólito de Sa Bravo]] | [[Pontevedra]] | 1907-01-30 | [[Vigo]] | 2001-08-16 | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q12390748|Q12390748]] | [[Isidoro Araújo de Lira]] | [[Vigo]] | 1816-01-03 | [[A Habana]] | 1861-05-07 | [[Ficheiro:Isidoro Araujo de Lira, La Ilustración de Galicia y Asturias (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q12390836|Q12390836]] | [[Javier Vales Faílde]] | [[Fornas, San Salvador de Camba, Rodeiro|Fornas]] | 1872-12-07 | [[Madrid]] | 1923-03-30 | [[Ficheiro:Francisco Javier Vales Faílde.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q12390905|Q12390905]] | [[Joaquín Pesqueira]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Vigo]] | 20th century | [[Ficheiro:Joaquín Pesqueira Quiroga 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q12390980|Q12390980]] | [[José Becerra Armesto]] | [[Santiago de Compostela]] | 19th century | [[Madrid]] | 1916-02-16 | [[Ficheiro:1898-03-26, Blanco y Negro, Gobernadores civiles, J. Becerra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q12391010|Q12391010]] | [[José Darse Sobrino]] | [[Porto, Portugal|Porto]] | 1874 | [[A Guarda]] | 1932-12-30 | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q12391141|Q12391141]] | [[José Piñeiro González]] | [[Mugardos]]<br/>[[O Seixo, Franza, Mugardos|O Seixo]] | 1878-12-15 | [[Santiago de Compostela]] | 1927-02-03 | [[Ficheiro:Estatua do aviador Piñeiro en Sanxenxo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q12391327|Q12391327]] | [[Juventud (Xinzo de Limia)|Juventud]] | | | | | [[Ficheiro:Juventud, Ginzo de Limia 1919 03 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q12391372|Q12391372]] | [[La Aurora de Galicia (1845)|La Aurora de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora de Galicia 1845 05 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q12391376|Q12391376]] | [[La Causa]] | | | | | [[Ficheiro:La Causa 1913 06 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q12391377|Q12391377]] | [[La Centuria]] | | | | | [[Ficheiro:La Centuria 1917 06.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q12391379|Q12391379]] | [[La Comarca del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:La Comarca del Eo 2016 09 24.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q12391380|Q12391380]] | [[La Concordia (Vigo)|La Concordia]] | | | | | [[Ficheiro:La Concordia, Vigo 1902 04 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q12391382|Q12391382]] | [[La Crónica (1872)|La Crónica (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:La Crónica, Pontevedra, 1872 10 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q12391385|Q12391385]] | [[La Defensa (Betanzos)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa 1906 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q12391388|Q12391388]] | [[La Emancipación (Noia)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q12391389|Q12391389]] | [[La Emancipación (Pontevedra)|La Emancipación]] | | | | | [[Ficheiro:La Emancipación 1899 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q12391395|Q12391395]] | [[La Garra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q12391399|Q12391399]] | [[La Integridad]] | | | | | [[Ficheiro:La Integridad, periódico católico 1888 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q12391403|Q12391403]] | [[La Libertad (Pontevedra)]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, Pontevedra, 1906 03 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q12391405|Q12391405]] | [[La Lucha (A Pobra do Caramiñal)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha 1932 11 13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q12391408|Q12391408]] | [[La Mañana (A Coruña)]] | | | | | [[Ficheiro:La Mañana 1900 02 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q12391412|Q12391412]] | [[La Oliva (periódico)|La Oliva]] | | | | | [[Ficheiro:La Oliva 1856 02 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q12391413|Q12391413]] | [[La Opinión (Pontevedra)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1896 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q12391418|Q12391418]] | [[La Pequeña Patria]] | | | | | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q12391428|Q12391428]] | [[La Revolución (1846)|La Revolución]] | | | | | [[Ficheiro:La Revolución. Periódico oficial de la Junta Superior de Galicia. núm. 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q12391429|Q12391429]] | [[La Revolución (1868)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q12391433|Q12391433]] | [[La Unión Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Unión 1898 11 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q12391439|Q12391439]] | [[La Voz Pública]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q12391444|Q12391444]] | [[La Voz de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de la Verdad 1910 10 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q12391445|Q12391445]] | [[La Voz del Agro (Chantada)]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Agro 1928 10 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q12392180|Q12392180]] | [[Lucha Social]] | | | | | [[Ficheiro:Lucha Social, órgano de la Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago 1919 08 30 Santiago de Compostela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q12392703|Q12392703]] | [[Manuel Crestar]] | [[Betanzos]] | 1900-12-21 | | 20th century | [[Ficheiro:Caricatura de Manuel Crestar EDG 1926.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q12392749|Q12392749]] | [[Manuel Janeiro]] | [[Madrid]] | 1951-08-10 | | | [[Ficheiro:Manuel Janeiro 2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q12392763|Q12392763]] | [[Manuel Lueiro Rey]] | [[Fornelos de Montes]] | 1916-04-09 | [[O Grove]] | 1990-10-11 | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q12392845|Q12392845]] | [[Manuel Vázquez Castro]] | [[Padrón]] | 1844-02-01 | [[Sevilla]] | 1885-01-05 | [[Ficheiro:Manuel Vázquez Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q12392846|Q12392846]] | [[Manuel Vázquez Seijas]] | [[Lugo]] | 1884-01-15 | [[Lugo]] | 1982-12-03 | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q12393829|Q12393829]] | [[Alfredo Nan de Allariz]] | [[Xinzo de Limia]] | 1875-05-13 | [[Madrid]] | 1927-05-26 | [[Ficheiro:Alfredo Nan de Allariz 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q12393895|Q12393895]] | [[Nerio (revista)|Nerio]] | | | | | [[Ficheiro:Nerio, Corcubión, 1920 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q12394009|Q12394009]] | [[Noticiero del Avia]] | | | | | [[Ficheiro:Noticiero del Avia 1912 10 26.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q12394011|Q12394011]] | [[Nova Galicia (Buenos Aires)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia. Buenos Aires. 1903 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q12395082|Q12395082]] | [[O Gaiteiro de Lugo]] | | | | | [[Ficheiro:Calendario Gallego de 1892.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q12396115|Q12396115]] | [[O Vello do Pico-Sagro]] | | | | | [[Ficheiro:O Vello do Pico-Sagro 1860 03 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | [[Cambados]] | 1758-01-22 | [[París]] | 1835 | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q12397598|Q12397598]] | [[Pero Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q12398162|Q12398162]] | [[Premio Álvaro Cunqueiro de narrativa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q12398507|Q12398507]] | [[Rafael Areses Vidal]] | [[Tui]] | 1878 | [[Pontevedra]] | 1953-12-07 | [[Ficheiro:Rafael Areses Vidal 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q12398784|Q12398784]] | [[Redención Marítima]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q12398914|Q12398914]] | [[Renovación (Pontevedra)|Renovación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q12399158|Q12399158]] | [[Rodrigo Henríquez de Castro]] | | 1459 | | 1522 | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q12399431|Q12399431]] | [[Sabas B. Catá]] | [[Marín]] | 1849 | [[Cuba]] | 1916 | [[Ficheiro:Sabas B. Catá.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q12399507|Q12399507]] | [[Salvador Mosteiro Pena]] | [[Betanzos]] | 1896-02-24 | [[A Coruña]] | 1982-05-11 | [[Ficheiro:Salvador Mosteiro da Pena GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q12400029|Q12400029]] | [[Santiago Rey Fernández-Latorre]] | [[A Coruña]] | 1938-08-31 | [[A Coruña]] | 2024-08-28 | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q12400038|Q12400038]] | [[Santiago y a ellos]] | | | | | [[Ficheiro:Santiago y a ellos 1842 02 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q12400299|Q12400299]] | [[Ser (revista)|Ser]] | | | | | [[Ficheiro:Suscríbase a Ser Semanario gallego de izquierdas Nós 1935 04 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q12400616|Q12400616]] | [[Solidaridad Gallega (periódico)|Solidaridad Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad Gallega. Órgano semanal de la Junta solidaria de la Coruña. Año 1. Núm 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q12400618|Q12400618]] | [[Solidarismo Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:Solidarismo Gallego 1907 12 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q12400946|Q12400946]] | [[Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q12401016|Q12401016]] | [[Tempos Novos]] | | | | | [[Ficheiro:Tempos Novos 2024 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q12401613|Q12401613]] | [[Uxío Souto]] | [[Xinzo, Cuntis, Cuntis|Xinzo]] | 1905-07-09 | [[México]] | 1990-11-28 | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q12401828|Q12401828]] | [[Vicente Fraiz Andón]] | [[Silleda]] | 1859 | [[Santiago de Compostela]] | 1919-07-01 | [[Ficheiro:Vicente Fraiz Andón 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q12401832|Q12401832]] | [[Vicente Gómez Paratcha]] | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1893-04-08 | [[Río Ceballos]] | 1961-07-08 | [[Ficheiro:Vicente Gómez Paratcha 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] | 1906 | [[Vigo]] | 1979-07-01 | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q12402687|Q12402687]] | [[Xesús Rodríguez López]] | [[Lugo]] | 1859-07-28 | [[Lugo]] | 1917-03-24 | [[Ficheiro:Jesús Rodríguez López 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q12403092|Q12403092]] | [[Ánxel Sevillano]] | [[Vigo]] | 1906-07-25 | [[Pontevedra]] | 1989-12-31 | [[Ficheiro:Ánxel Sevillano 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q13146993|Q13146993]] | [[Dionisio Fierros]] | [[Vaḷḷouta]] | 1827-05-05<br/>1830 | [[Madrid]] | 1894-06-24 | [[Ficheiro:Dionisio Fierros - Autorretrato -1866.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q15764884|Q15764884]] | [[Cuadernos de Estudios Gallegos]] | | | | | [[Ficheiro:Cuadernos de Estudios Gallegos 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q17087111|Q17087111]] | [[Sacaúntos]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q17413351|Q17413351]] | [[Melquíades Lestón]] | [[Porto do Son]] | 1906 | [[Santiago de Compostela]] | 1959 | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q17413371|Q17413371]] | [[Xerardo Díaz Fernández]] | [[Porto do Son]] | 1907-12-18 | [[Montevideo]] | 1992-02-03 | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q18224196|Q18224196]] | [[Marquesado de Bendaña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q18247370|Q18247370]] | [[pazo de Hermida]] | | | | | [[Ficheiro:Torres de Lestrobe - Pazo de Hermida 001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q19359080|Q19359080]] | [[El Grito del Pueblo (Pontevedra)|El Grito del Pueblo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q19802897|Q19802897]] | [[Eva Llorens Rodríguez|Eva Lloréns Rodríguez]] | [[A Coruña]] | 1921-03-20 | [[A Coruña]] | 2004-09-05 | [[Ficheiro:Eva Llorens, xunto ao seu pai Francisco e á irmá Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q19854161|Q19854161]] | [[Sarah Lorenzana]] | [[Cangas]] | 1878-04-01<br/>1885-01-04 | [[Madrid]] | 1960 | [[Ficheiro:Sara Escarpizo Lorenzana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q19998144|Q19998144]] | [[Carlos Ulloa Varela]] | [[Pontevedra]] | 1849-02 | [[Lugo]] | 1887-02-26 | [[Ficheiro:Carlos Ulloa Varela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q20533475|Q20533475]] | [[Baldomero Cores]] | [[Cee]] | 1929-10-14 | [[Santiago de Compostela]] | 2014-12-24 | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q20533519|Q20533519]] | [[Galicia Histórica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Histórica, revista bisemanal 1901 número 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q20533521|Q20533521]] | [[José López de la Vega]] | [[Ferrol]] | 1830 | [[Madrid]] | 1888-02-08 | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 1820 | [[Lourenzá]] | 1881-04-26 | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q20533598|Q20533598]] | [[El Correo de Galicia (1865)|El Correo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q20533605|Q20533605]] | [[El Correo de Galicia (1900)|El Correo de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Correo de Galicia 1900 12 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q20533982|Q20533982]] | [[Ramón Armada Teixeiro]] | [[Ortigueira]] | 1858-09-14 | [[A Habana]] | 1920-07-01 | [[Ficheiro:Ramón Armada Teixeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q20534137|Q20534137]] | [[Augusto de Santiago Gadea]] | [[A Coruña]] | 1855 | | 1915 | [[Ficheiro:Augusto C. de Santiago Gadea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q20534263|Q20534263]] | [[La Defensa (Santiago de Compostela)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q20534279|Q20534279]] | [[El Magisterio Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Magisterio Gallego 1886 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q20534308|Q20534308]] | [[Manuel Banet|Manuel Banet Fontenla]] | [[A Coruña]] | 1871-05-30 | [[A Coruña]] | 1962-09-30 | [[Ficheiro:Manuel Banet Fontenla 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q20534337|Q20534337]] | [[Diario de Galicia (Santiago de Compostela)|Diario de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Galicia 1908 11 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q20534521|Q20534521]] | [[Xesús Pérez Varela]] | [[Redondela]] | 1949-04-19 | [[Santiago de Compostela]] | 2025-01-16 | [[Ficheiro:Jesús Pérez Varela.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q20534592|Q20534592]] | [[Begoña Bas]] | [[Vigo]] | 1953-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q20534609|Q20534609]] | [[El Perro Chico]] | | | | | [[Ficheiro:El Perro Chico 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q20534649|Q20534649]] | [[Alfonso Pexegueiro]] | [[Angoares, Ponteareas|Angoares]] | 1948-04-19<br/>1948 | | | [[Ficheiro:Homenaxe CEF - Pexegueiro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q20534697|Q20534697]] | [[Don Claro (1898)|Don Claro]] | | | | | [[Ficheiro:Don Claro 1898 03 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q20534829|Q20534829]] | [[El Eco de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de la Verdad 1868 03 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q20534837|Q20534837]] | [[El Eco Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Escolar 1863 01 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q20534938|Q20534938]] | [[La Emancipación (Santiago de Compostela)|La Emancipación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q20534974|Q20534974]] | [[Francisco Portela Pérez]] | [[Pontevedra]] | 1864 | [[Pontevedra]] | 1948-07-12 | [[Ficheiro:Francisco Portela Pérez 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q20535010|Q20535010]] | [[El Entusiasta]] | | | | | [[Ficheiro:Ramón Caamaño Paz director de El Entusiasta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q20535023|Q20535023]] | [[El Porvenir (1845)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1845 06 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q20535030|Q20535030]] | [[El Porvenir (1875)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1876 09 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q20535260|Q20535260]] | [[Eduardo Puente Carracedo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1887 | [[Santiago de Compostela]] | 1937-06-28 | [[Ficheiro:O Nécoras-Eduardo Puente Carracedo por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q20535270|Q20535270]] | [[Francisco Cabo Pastor]] | [[Ferrol]] | 1872 | [[Ferrol]] | 1973-03-16 | [[Ficheiro:Francisco Cabo Pastor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q20535318|Q20535318]] | [[Café con Gotas]] | | | | | [[Ficheiro:Café con Gotas 11, 1886 12 26 portada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | [[Vigo]] | 1912-12-29 | [[Vigo]] | 2024-01-14 | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q20535435|Q20535435]] | [[Luís Calvo Sanz]] | [[Santa Marina de Somoza]] | 1897-07-19 | [[Carballo]] | 1980-07-07 | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q20535524|Q20535524]] | [[Serafín Moralejo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-10-31 | [[Santiago de Compostela]] | 2011-08-10 | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q20535623|Q20535623]] | [[José María Mosqueira Manso]] | [[Ponteceso]] | 1886-10-17<br/>1886 | [[Caracas]] | 1968-05-18<br/>1968 | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q20535631|Q20535631]] | [[Renato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1850-12-28 | [[Pontevedra]] | 1923-04-29 | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q20535636|Q20535636]] | [[Torcuato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1863 | [[Pontevedra]] | 1946-08-16 | [[Ficheiro:Torcuato Ulloa. Arlequinada. 1893. Benigno López Sanmartín, interior 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q20535711|Q20535711]] | [[El Iris del Bello Sexo]] | | | | | [[Ficheiro:El Iris del Bello Sexo 1841 05 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q20535755|Q20535755]] | [[Revista de Ciencias Pedagógicas]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Ciencias Pedagógicas 1894 12 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q20535759|Q20535759]] | [[Revista de Galicia (1841)|Revista de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Galicia 1841 12 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q20535798|Q20535798]] | [[Antonio Carreño]] | [[Parada de Sil]] | 1938-06-13 | | | [[Ficheiro:Antonio Carreño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q20536003|Q20536003]] | [[El Nuevo Alacrán]] | | | | | [[Ficheiro:El Nuevo Alacrán, periódico mordiente y camorrista 1873.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q20536015|Q20536015]] | [[Manuel Núñez González]] | [[Vilardevós]] | 1885-08-05 | [[Vilardevós]] | 1917-02-13 | [[Ficheiro:Manuel Núñez González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q20536024|Q20536024]] | [[Enrique Velasco|Enrique Velasco Vieitez]] | [[Pontevedra]] | 1954-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q20536036|Q20536036]] | [[Eduardo Núñez Sarmiento]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1865-03-20 | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1906-12-21 | [[Ficheiro:Eduardo Núñez Sarmiento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q20541269|Q20541269]] | [[El Regionalista (Chantada)|El Regionalista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q20541349|Q20541349]] | [[La Temporada en Mondariz]] | | | | | [[Ficheiro:La Temporada en Mondariz 1901 06 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q20541371|Q20541371]] | [[Galicia Deportiva (1909)|Galicia Deportiva]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q20541422|Q20541422]] | [[Galicia Gráfica (A Coruña)|Galicia Gráfica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Gráfica, 1926 07 5.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q20541459|Q20541459]] | [[Galicia Industrial y Comercial]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Industrial y Comercial 1926 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q20541481|Q20541481]] | [[Galicia Moza]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Moza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q20541559|Q20541559]] | [[Galicia Nueva (A Coruña)|Galicia Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva semanario órgano de Juventud Católica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q20541570|Q20541570]] | [[Tierra Gallega (Montevideo)|Tierra Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Tierra Gallega Montevideo 01 1917 02 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q20541630|Q20541630]] | [[Galicia Social Agraria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Social Agraria 1934 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q20541643|Q20541643]] | [[Galicia Solidaria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Solidaria 1908 03 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q20541718|Q20541718]] | [[Galicia. Diario de la mañana]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Diario de la mañana, 1930 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q20541788|Q20541788]] | [[Galiza (Mondoñedo)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza - Mondoñedo (CRPIH, 1999).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q20541837|Q20541837]] | [[El Eo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eo, periódico bisemanal de intereses generales, noticias y anuncios 1879 06 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q20541860|Q20541860]] | [[Era Azul]] | | | | | [[Ficheiro:Era Azul, Ortigueira, 1936 11 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q20542018|Q20542018]] | [[Erte..!]] | | | | | [[Ficheiro:Erte..! 1933 03 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q20542150|Q20542150]] | [[El Escobón]] | | | | | [[Ficheiro:El Escobón, Bergondo, 1888 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q20542270|Q20542270]] | [[Nova Galicia (París)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia 1967 04 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q20542275|Q20542275]] | [[El Restaurador (Vigo)|El Restaurador]] | | | | | [[Ficheiro:El-Restaurador-Vigo-25-11-1911.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q20542280|Q20542280]] | [[Nueva Galicia (Vigo)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia 1927 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q20542343|Q20542343]] | [[La Luz (Pontevedra)|La Luz]] | | | | | [[Ficheiro:La Luz, revista de instrucción primaria, Pontevedra, 1877 02 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q20542345|Q20542345]] | [[La Novedad]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q20542438|Q20542438]] | [[Germinal (1904)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q20542457|Q20542457]] | [[La Coalición Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Coalición Republicana 1886 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q20542462|Q20542462]] | [[Germinal (Vigo)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, se publica los sábados, vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q20542464|Q20542464]] | [[Revista de Casa América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Casa América-Galicia 1922 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q20542472|Q20542472]] | [[Germinal (Viveiro)|Germinal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q20542485|Q20542485]] | [[La Glosopeda]] | | | | | [[Ficheiro:La Glosopeda 1902 05 15 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q20542519|Q20542519]] | [[La Revista Popular]] | | | | | [[Ficheiro:Angel Urzaiz, La Revista Popular, septiembre de 1904, p 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q20542577|Q20542577]] | [[Espartaco (Ourense)|Espartaco]] | | | | | [[Ficheiro:Espartaco 1935 12 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q20542647|Q20542647]] | [[Los Maestros de España]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q20542903|Q20542903]] | [[La Comarca (Chantada)|La Comarca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q20542940|Q20542940]] | [[El Esquilón]] | | | | | [[Ficheiro:El Esquilón 1861 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q20543263|Q20543263]] | [[Betanzos Liberal]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos Liberal 1913 11 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q20543283|Q20543283]] | [[Pero-Grullo (Vigo)|Pero-Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q20543306|Q20543306]] | [[El Condado de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:El Condado de Ortigueira 1894 09 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q20543373|Q20543373]] | [[Mariñana]] | | | | | [[Ficheiro:Mariñana 1925 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q20543383|Q20543383]] | [[El Estudiante (Pontevedra)|El Estudiante]] | | | | | [[Ficheiro:El Estudiante, Pontevedra, 1879 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q20543524|Q20543524]] | [[El Explorador de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Explorador de Puente-Caldelas 1915-01-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q20543584|Q20543584]] | [[Las Riberas del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Eo 1894 09 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q20543596|Q20543596]] | [[Las Riberas del Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Mendo 1889 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q20543599|Q20543599]] | [[La Constancia (Pontevedra)|La Constancia]] | | | | | [[Ficheiro:La Constancia, Pontevedra, 1861 01 25.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q20543610|Q20543610]] | [[El Umia (Cambados)|El Umia]] | | | | | [[Ficheiro:El Umia, periódico independiente 1907 01 Cambados.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q20543614|Q20543614]] | [[La Billarda]] | | | | | [[Ficheiro:La Billarda 1920 09 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q20543934|Q20543934]] | [[El Faro de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ferrol 1915 03 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q20543948|Q20543948]] | [[El Faro de las Rías]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q20543982|Q20543982]] | [[El Faro de Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ortegal 1889 04 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q20543984|Q20543984]] | [[El Progreso (1865)|El Progreso]] | | | | | [[Ficheiro:El Progreso 1865 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q20543993|Q20543993]] | [[Ris-Ras]] | | | | | [[Ficheiro:RisRas periódico festivo semanal 1929 09 19 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q20544009|Q20544009]] | [[El Boletín Socialista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q20544057|Q20544057]] | [[El Proletario (Lugo)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q20544060|Q20544060]] | [[El Obrero (Vilagarcía de Arousa)|El Obrero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q20544067|Q20544067]] | [[El Obrero Galaico]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q20544080|Q20544080]] | [[El Proletario (Viveiro)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q20544133|Q20544133]] | [[La Acción (A Coruña)|La Acción]] | | | | | [[Ficheiro:La Acción, periódico anarquista 1908 12 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q20544149|Q20544149]] | [[La Protesta (Ferrol)|La Protesta]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q20544184|Q20544184]] | [[Acción Obrera]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Obrera 1918 07 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q20544189|Q20544189]] | [[La Provincia (Pontevedra)|La Provincia]] | | | | | [[Ficheiro:La Provincia 1917 02 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q20544253|Q20544253]] | [[La Federación]] | | | | | [[Ficheiro:La Federación Vigo 1894 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q20544316|Q20544316]] | [[El Pueblo (Pontevedra)|El Pueblo]] | | | | | [[Ficheiro:El pueblo-512 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q20544331|Q20544331]] | [[La Correspondencia Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:La Correspondencia Gallega 26-05-1905 p 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q20544353|Q20544353]] | [[La Opinión (Monforte de Lemos)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión, semanario defensor de los intereses locales 1905 Monforte de Lemos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q20544354|Q20544354]] | [[El Corsario]] | | | | | [[Ficheiro:El Corsario, órgano de la Federación Coruñesa 1892 10 23.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q20544375|Q20544375]] | [[La Opinión (Redondela)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1914 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q20544495|Q20544495]] | [[El Orden (1884)|El Orden]] | | | | | [[Ficheiro:El Orden 1884 07 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q20544574|Q20544574]] | [[El Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:El Mendo 1890 05 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q20544588|Q20544588]] | [[Orense Nuevo]] | | | | | [[Ficheiro:Orense Nuevo 1911 09 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q20544718|Q20544718]] | [[El Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Ortegal 1892 06 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q20544733|Q20544733]] | [[El Hijo del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:El Hijo del Trabajo 1882-09-20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q20544787|Q20544787]] | [[El Agricultor (Riotorto)|El Agricultor]] | | | | | [[Ficheiro:El agricultor revista de agricultura.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q20544830|Q20544830]] | [[La Hoja Volante]] | | | | | [[Ficheiro:La Hoja Volante 1875 01 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q20544851|Q20544851]] | [[Brazo y Cerebro]] | | | | | [[Ficheiro:Brazo y Cerebro, periódico de orientación anarquista 1936 02 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q20544894|Q20544894]] | [[El Ferro-Carril]] | | | | | [[Ficheiro:El Ferro-Carril 1853 10 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q20544944|Q20544944]] | [[Ferrol Diario]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Diario, El Ferrol del Caudillo, 1969 07 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q20545074|Q20545074]] | [[La Idea Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:La Idea Moderna 1910 10 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q20545112|Q20545112]] | [[El Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:EL Miñor 1904 11 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q20545186|Q20545186]] | [[Festa da Palabra Silenciada]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q20545229|Q20545229]] | [[Rumbo (periódico)|Rumbo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q20545327|Q20545327]] | [[Aires d’a Miña Terra (Buenos Aires)|Aires d’a Miña Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Aires d'a Miña Terra. Año 1 Núm. 01. Buenos Aires, 10 de Mayo de 1908.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q20545354|Q20545354]] | [[Misión (Ourense)|Misión]] | | | | | [[Ficheiro:Misión, revista quincenal de la parroquia y la escuela 1937 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q20545664|Q20545664]] | [[El Radical (1910)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, semanario tradicionalista 1912 08 19 Orense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q20545710|Q20545710]] | [[La Ráfaga]] | | | | | [[Ficheiro:La Ráfaga, semanario satírico 1914 Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q20545723|Q20545723]] | [[El Momento (Viveiro)|El Momento]] | | | | | [[Ficheiro:El Momento, órgano de las agrupaciones socialistas del distrito y defensor de la clase trabajadora 1932 12 Viveiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q20545734|Q20545734]] | [[La Monarquía]] | | | | | [[Ficheiro:La Monarquía 1887 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q20545907|Q20545907]] | [[Finisterre (Pontevedra)|Finisterre]] | | | | | [[Ficheiro:Finisterre, revista de Galicia 1943 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q20545916|Q20545916]] | [[¡Alerta! (Ferrol)|¡Alerta!]] | | | | | [[Ficheiro:Alerta 1936 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q20546027|Q20546027]] | [[A Saia]] | | | | | [[Ficheiro:A Saia. Boletín do Colectivo Feminista Independente Galego.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q20546252|Q20546252]] | [[El Fomento de Galicia (1858)|El Fomento de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Fomento de Galicia, n.º 106 (1858).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q20546276|Q20546276]] | [[El Independiente (1881)|El Independiente]] | | | | | [[Ficheiro:El Independiente, periódico de Pontevedra 1881 04 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q20546514|Q20546514]] | [[El Cabo Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Cabo Ortegal 1890 10 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q20546526|Q20546526]] | [[El Amigo de Galicia (Ourense)|El Amigo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q20546603|Q20546603]] | [[América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:América-Galicia 1922 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q20546640|Q20546640]] | [[Andaina]] | | | | | [[Ficheiro:Andaina, revista galega de pensamento feminista n. 70, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q20546721|Q20546721]] | [[El Ángel del Hogar]] | | | | | [[Ficheiro:El Ángel del Hogar 1894 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q20546912|Q20546912]] | [[La Antorcha de Vigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q20546964|Q20546964]] | [[La Antorcha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q20546994|Q20546994]] | [[Anuario Brigantino]] | | | | | [[Ficheiro:Portada do Anuario Brigantino de 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q20546995|Q20546995]] | [[La Juventud (Vigo)|La Juventud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q20547012|Q20547012]] | [[El Anunciador (Pontevedra)|El Anunciador]] | | | | | [[Ficheiro:El Anunciador, Pontevedra 1891 07 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q20547020|Q20547020]] | [[Caldo e Touros|Caldo y Toros]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q20547236|Q20547236]] | [[Arco (periódico)|Arco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q20547252|Q20547252]] | [[Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar 1894 08 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q20547261|Q20547261]] | [[Crónica Literaria]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica Literaria 1903 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q20547400|Q20547400]] | [[Cultura Libertaria]] | | | | | [[Ficheiro:Cultura Libertaria 1912 12 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q20547408|Q20547408]] | [[Cultura Proletaria (1913)|Cultura Proletaria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q20547489|Q20547489]] | [[Mundo de Ahora]] | | | | | [[Ficheiro:Mundo de Ahora 1933 07 Lugo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q20547956|Q20547956]] | [[Círculo de Artesáns|Círculo de Artesanos da Coruña]] | | | | | [[Ficheiro:Circo de Artesáns da Coruña.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q20548057|Q20548057]] | [[La Defensa (Mondoñedo)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa, Mondonedo, 1908 07 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q20548074|Q20548074]] | [[La Defensa (O Barco de Valdeorras)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q20548129|Q20548129]] | [[La Defensa Obrera]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q20548153|Q20548153]] | [[As Roladas]] | | | | | [[Ficheiro:As Roladas, folla dos rapaciños galegos. 1922 mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q20548278|Q20548278]] | [[Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q20548297|Q20548297]] | [[El Látigo (1919)|El Látigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q20548333|Q20548333]] | [[El Látigo (Pontevedra)|El Látigo]] | | | | | [[Ficheiro:El Látigo, Pontevedra, 1886 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q20548337|Q20548337]] | [[Fray Prudencio]] | | | | | [[Ficheiro:Fray Prudencio 1903 12 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q20548347|Q20548347]] | [[Fray Verdades]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q20548355|Q20548355]] | [[El Despertar (A Coruña)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q20548364|Q20548364]] | [[El Despertar (Vigo)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q20548381|Q20548381]] | [[El Despertar Marítimo]] | | | | | [[Ficheiro:El Despertar Marítimo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q20548507|Q20548507]] | [[El Freno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q20548571|Q20548571]] | [[El Día de Fiesta]] | | | | | [[Ficheiro:El Día de Fiesta, Coruña, 1881 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q20548572|Q20548572]] | [[La Aurora (Moaña)|La Aurora]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q20548580|Q20548580]] | [[Aurora (Vilalba)|Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:Aurora 1918 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q20548589|Q20548589]] | [[La Aurora del Miño]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora del Miño 1857 05 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q20548603|Q20548603]] | [[El Diario de Galicia (1856)|El Diario de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q20548649|Q20548649]] | [[Diario de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Vigo 1884 06 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q20548664|Q20548664]] | [[Diario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Diario Ferrolano 1905 05 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q20548671|Q20548671]] | [[El Diario Ferrolano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q20548673|Q20548673]] | [[El Avisador Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador Orensano 1878 08 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q20548741|Q20548741]] | [[Azul (Ourense)|Azul]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q20548754|Q20548754]] | [[El Diminuto]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q20548869|Q20548869]] | [[Gaceta de Galicia (Vigo)|Gaceta de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Gaceta de Galicia 1929 n 1, Biblioteca Penzol Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q20548880|Q20548880]] | [[El Lérez]] | | | | | [[Ficheiro:El Lérez 1879 08 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q20549044|Q20549044]] | [[La Libertad (Betanzos)|La Libertad]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, periódico republicano independiente, Betanzos, 1886 10 30.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q20549258|Q20549258]] | [[El Lince (Betanzos)|El Lince]] | | | | | [[Ficheiro:El Lince, Betanzos, 1932 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q20549294|Q20549294]] | [[La Ducha]] | | | | | [[Ficheiro:La Ducha 1897 01 24.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q20549315|Q20549315]] | [[La Voz de Mondoñedo]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Mondoñedo 1903 03 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q20549325|Q20549325]] | [[La Voz de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Ortigueira del 4 de julio de 1936, nº 1052.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q20549361|Q20549361]] | [[El Eco Coruñés]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q20549384|Q20549384]] | [[El Eco de Burón]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Burón, Fonsagrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q20549395|Q20549395]] | [[Eco de la Revista]] | | | | | [[Ficheiro:Eco de la Revista 1852 09 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q20549405|Q20549405]] | [[La Voz del Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Miñor 1919 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q20549429|Q20549429]] | [[El Eco de Mugía]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Mugía 1903-09-13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q20549449|Q20549449]] | [[El Eco de Pontevedra (1869)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1869 03 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q20549483|Q20549483]] | [[El Eco del Condado]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Condado 1928 09 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q20549484|Q20549484]] | [[A Voz do País]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do País 1912 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q20549488|Q20549488]] | [[El Eco del Liceo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Liceo 1870 04 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q20549500|Q20549500]] | [[El Eco Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ferrolano 1866 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q20549506|Q20549506]] | [[El Eco Mindoniense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Mindoniente 1882 11 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q20549510|Q20549510]] | [[El Eco Ortegano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ortegano 1906 02 18.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q20549529|Q20549529]] | [[Ecos de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos de Vigo 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q20549575|Q20549575]] | [[EDUGA]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q20549860|Q20549860]] | [[Cartel (1945)|Cartel]] | | | | | [[Ficheiro:Cartel, Vigo, 1946 01 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q20550028|Q20550028]] | [[Solidaridad (Vigo)|Solidaridad]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad, órgano del Partido Socialista Obrero en Vigo 1919 06 14.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q20550055|Q20550055]] | [[Sonata Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Sonata Gallega, Pontevedra, invierno 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q20550332|Q20550332]] | [[El Tanque (Vigo)|El Tanque]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q20550389|Q20550389]] | [[El Tea]] | | | | | [[Ficheiro:El Tea 1908 09 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q20551316|Q20551316]] | [[Centro de Estudios Sociales Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q21032957|Q21032957]] | [[Nueva Era]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Era 1912 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q21032967|Q21032967]] | [[La Fe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q21032975|Q21032975]] | [[El Regional]] | | | | | [[Ficheiro:El Regional 1885 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q21033088|Q21033088]] | [[Diario del Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Diario del Ferrol y de su Departamento 1884 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | [[Vigo]] | 1915-06-24 | [[Vigo]] | 2012-10-16 | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q24013692|Q24013692]] | [[Bernardo Bermúdez Jambrina]] | [[Donostia]] | 1883-02-27 | [[Avilés]] | 1918-03-06 | [[Ficheiro:Bernardo Bermúdez Jambrina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q25508659|Q25508659]] | [[España Democrática]] | | | | | [[Ficheiro:España Democrática, Montevideo, 1940 02 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q25509452|Q25509452]] | [[Teatro Rosalía de Castro de Vigo|Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro de Vigo. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q25510115|Q25510115]] | [[A. C. G.]] | | | | | [[Ficheiro:ACG revista mensual ilustrada del AutoAero Club de Galicia n. 22. 1932 marzo.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q25510383|Q25510383]] | [[A Voz do Pobo]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do Pobo 1969 08 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q25510433|Q25510433]] | [[Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega 1895 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q25510457|Q25510457]] | [[La Nueva Idea]] | | | | | [[Ficheiro:La Nueva Idea 1870 10 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q25510557|Q25510557]] | [[La Agricultura Gallega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q25510610|Q25510610]] | [[El Doctor Garrido]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q25511066|Q25511066]] | [[Can sen Dono|Can sen dono]] | | | | | [[Ficheiro:Can sen Dono 1983 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q25511354|Q25511354]] | [[Anuario de Estudos Literarios Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario de Estudios Literarios Galegos, número 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q25511356|Q25511356]] | [[O Mono da Tinta]] | | | | | [[Ficheiro:O Mono da Tinta.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q25512883|Q25512883]] | [[José de la Peña de Toro]] | [[Salamanca]] | | [[Santiago de Compostela]] | 1676 | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q25515037|Q25515037]] | [[Faro-Miño (Chantada)|Faro-Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Faro-Miño Semanario de Chantada 1908 08 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q25515052|Q25515052]] | [[El Eco de Pontevedra (1878)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1878 02 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q25515069|Q25515069]] | [[Chan (revista)|Chan]] | | | | | [[Ficheiro:Chan, la revista de los gallegos 1969 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q26084488|Q26084488]] | [[Esther Corral Díaz]] | [[Begonte]] | 1961-07-12<br/>1961 | | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q26898973|Q26898973]] | [[Francisco Miguel]] | [[A Coruña]] | 1897-09-25 | [[Queo de Arriba, Bértoa, Carballo|Queo de Arriba]] | 1936-09-29 | [[Ficheiro:Francisco Miguel Fernández Moratinos 1897-1936 autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q27064181|Q27064181]] | [[La Noche]] | | | | | [[Ficheiro:La Noche 1946 02 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q27720079|Q27720079]] | [[Galicia Clínica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q28109044|Q28109044]] | [[El Centro Galaico]] | | | | | [[Ficheiro:El Centro Galaico 1892 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 1868-02-09 | [[Santiago de Compostela]] | 1934-11-17 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q30349658|Q30349658]] | [[Fadamorgana]] | | | | | [[Ficheiro:Fadamorgana Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil n 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q30604507|Q30604507]] | [[Universitarios. Revista de la F.U.E.]] | | | | | [[Ficheiro:Universitarios revista de la FUE Santiago marzo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q30608390|Q30608390]] | [[Francisco Vega Ceide]] | [[Castro de Rei]] | 1912-05-22<br/>1913 | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1936-11<br/>1936 | [[Ficheiro:Francisco de Fientosa 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q30608406|Q30608406]] | [[Lolita Díaz Baliño]] | [[A Coruña]] | 1905-01-06 | [[A Coruña]] | 1963-11-03 | [[Ficheiro:Lolita Díaz Baliño 1929 arquivo de Rosario Sarmiento Escalona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q31281157|Q31281157]] | [[Boletín de la Sociedad Agrícola del Distrito de Meira|Boletín de la Sociedad Agrícola de Meira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q31281191|Q31281191]] | [[La Cítara]] | | | | | [[Ficheiro:La Cítara 1882 11 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q31281370|Q31281370]] | [[Almanaque Agrícola ZZ]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque Agrícola ZZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q31281688|Q31281688]] | [[El Faro de Veiga]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Veiga 1915 03 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q31281692|Q31281692]] | [[Letras y Deportes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q31281929|Q31281929]] | [[Ramón Álvarez Cid]] | | | [[Ourense]] | 2017-12-08 | |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q31282553|Q31282553]] | [[Papel de Color]] | | | | | [[Ficheiro:Papel de color 4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q31283386|Q31283386]] | [[Rego (revista)|Rego]] | | | | | [[Ficheiro:Rego 1974.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q31283504|Q31283504]] | [[El Avisador (A Coruña)|El Avisador]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador 1863 11 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 1868-09-22 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 1934-01-30 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 1859 | [[Madrid]] | 1913-06-02 | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q42382454|Q42382454]] | [[Ángel Aller|Ángel Aller Villa]] | [[Betanzos]] | 1887-04-16 | [[Montevideo]] | 1976-05-15 | |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q42911975|Q42911975]] | [[El Murciélago]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q42912002|Q42912002]] | [[La Estaca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q47257809|Q47257809]] | [[José Ramón Villar Chao]] | [[Viveiro]] | 1927-10-05 | [[A Coruña]] | 1965-08-27 | |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | [[Ourense]] | 1944-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | [[Pontevedra]] | 1928-08-01 | [[Pontevedra]] | 2016-09-13 | |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q51467956|Q51467956]] | [[Pedro Ferrer]] | [[A Coruña]] | 1870-04-05 | [[A Coruña]] | 1939-06-09 | [[Ficheiro:Pedro Ferrer y Sans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1887-06-29 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1939-08-09 | |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q55769512|Q55769512]] | [[Vicente Díaz González]] | [[Valdoviño]] | 1870 | [[Ferrol]] | 1941-01-07 | [[Ficheiro:Vicente Díaz González, pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q55769527|Q55769527]] | [[Eduardo Rodríguez Osorio]] | [[Esmeriz, Chantada|Esmeriz]] | 1920-03-05 | [[Madrid]] | 1995-02-25 | |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q55769584|Q55769584]] | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | [[Ferrol]] | 1897-01-27 | [[Ferrol]] | 1954-11-24 | [[Ficheiro:Carmelo Francisco González Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q55769624|Q55769624]] | [[Arturo Fernández Cersa]] | [[A Coruña]] | 1866-09-01 | [[A Coruña]] | 1937-08-27 | [[Ficheiro:Arturo Fernández Cersa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q55769629|Q55769629]] | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | [[Valgos, A Ribeira, Cervantes|Valgos]] | 1847-01-24 | [[A Coruña]] | 1916-04-28 | [[Ficheiro:Gumersindo Pardo Reguera GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q55769649|Q55769649]] | [[Manuel López Garabal]] | [[Santiago de Compostela]] | 1907-03-20 | | 1981-09-09 | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q55769716|Q55769716]] | [[Antonio Jaspe Moscoso|Antonio María Jaspe Moscoso]] | [[A Coruña]] | 1856 | [[Montrove, Liáns, Oleiros|Montrove]] | 1887-08 | |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q55769736|Q55769736]] | [[Plácido Fernández|Plácido Fernández de Arosa]] | [[Santiago de Compostela]] | 1760-01-15 | | 1838-12-03 | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q55769756|Q55769756]] | [[Concha Vázquez|Concha Vázquez Martínez]] | [[Santiago de Compostela]] | 1906-12-07 | [[Santiago de Compostela]] | 1971-07-03 | |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q55769822|Q55769822]] | [[José Garabal Louzao|Xosé Garabal Louzao]] | [[Santiago de Compostela]] | 1835 | [[Santiago de Compostela]] | 1907-06-18 | |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q57316064|Q57316064]] | [[María Formoso]] | [[A Coruña]] | 1936-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q58121966|Q58121966]] | [[Nicanor Rielo Carballo]] | [[Arcos de Frades, Pol|Arcos de Frades]] | 1932-03-22 | | 2000-03-13 | |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | [[Areas, Tui|Areas]] | 1857-11-07 | [[Ourense]] | 1941-01-31 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 1894-11-15 | [[Madrid]] | 1933-06-13 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | [[Ourense]] | 1913-01-01 | [[Madrid]] | 2000-10-15 | |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q61128636|Q61128636]] | [[Xosé Luís Blanco Campaña]] | [[Camariñas]] | 1948-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q61378451|Q61378451]] | [[La Calle]] | | | | | [[Ficheiro:La Calle 1936 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q61378470|Q61378470]] | [[La Tierra (Pontevedra)|La Tierra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q61378490|Q61378490]] | [[Ribadense]] | | | | | [[Ficheiro:Ribadense 1909 07 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q61378524|Q61378524]] | [[La Era]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q61378558|Q61378558]] | [[Buenas Noches]] | | | | | [[Ficheiro:Buenas Noches 1913 01 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q61378565|Q61378565]] | [[El Deber]] | | | | | [[Ficheiro:El Deber 1873 10 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q61378599|Q61378599]] | [[El Cometa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q61378636|Q61378636]] | [[¡Despertad!]] | | | | | [[Ficheiro:¡Despertad!.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q61378657|Q61378657]] | [[El Fénix]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q61378663|Q61378663]] | [[El Adalid]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q61378671|Q61378671]] | [[Ciudad]] | | | | | [[Ficheiro:Ciudad, semanario de Pontevedra 1945 05 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q61378680|Q61378680]] | [[Piave]] | | | | | [[Ficheiro:Piave, Ourense, 1905 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q61378702|Q61378702]] | [[Más]] | | | | | [[Ficheiro:Más, noticiario semanal de Morrazo 1937 03 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q61378713|Q61378713]] | [[El Cuarto Estado]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q61378823|Q61378823]] | [[El Mirlo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q61378881|Q61378881]] | [[El Gato]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q61378924|Q61378924]] | [[Abrente (1969)|Abrente]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q61378952|Q61378952]] | [[La Cuña]] | | | | | [[Ficheiro:La Cuña 1908 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q61379136|Q61379136]] | [[Alma Galaica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q61379790|Q61379790]] | [[La Draga (1933)|La Draga]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q61382515|Q61382515]] | [[¡Guau... Guau!]] | | | | | [[Ficheiro:Guau... Guau, Fox, 1906 junio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q61382748|Q61382748]] | [[Acción Socialista (A Coruña)|Acción Socialista]] | | | | | [[Ficheiro:Accion Socialista 1933 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q61382908|Q61382908]] | [[Dominical Sarriano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q61382915|Q61382915]] | [[El Estrellao]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q61383011|Q61383011]] | [[¡Avante!]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q61389726|Q61389726]] | [[Crónica de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de Pontevedra 1886 05 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q61389783|Q61389783]] | [[El Chismoso]] | | | | | [[Ficheiro:El Chismoso 1881 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q61389840|Q61389840]] | [[La Democracia de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:La Democracia de Pontevedra 1868 10 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q61390928|Q61390928]] | [[El Eco Musical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q61397282|Q61397282]] | [[Escrita (revista)|Escrita]] | | | | | [[Ficheiro:Escrita 1 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q61397318|Q61397318]] | [[Adelante (A Coruña)|Adelante]] | | | | | [[Ficheiro:Adelante 1930 05 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q61761356|Q61761356]] | [[Manuela Rey]] | [[Mondoñedo]] | 1842-10-01 | [[Lisboa]] | 1866-02-26 | [[Ficheiro:Imaxe de Manuela Rey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q61989856|Q61989856]] | [[Dolores Padín Fernández]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q61993938|Q61993938]] | [[Bea Rey|Beatriz Rey Gómez]] | [[A Coruña]] | 1939-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | [[O Pereiro de Aguiar]] | 17th century | | 18th century | |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] | 1703-03-07 | | 1779-06-30 | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q65276797|Q65276797]] | [[De Pondal a Novoneyra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q67461103|Q67461103]] | [[Teresa Arán Trillo]] | [[Fisterra]] | 1933-01-20 | | | |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | [[A Arnoia]] | 1908 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q85416448|Q85416448]] | [[Carlos-Peregrín Fernández Otero]] | [[Lourenzá]] | 1930-05-18 | [[Seattle]] | 2024-04-25 | |- | style='text-align:right'| 489 | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | 1943-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 490 | [[:d:Q85967809|Q85967809]] | [[Abrente. Boletín de la Anunciada]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Santiago de Compostela, 1929 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 491 | [[:d:Q87574386|Q87574386]] | [[Acta Científica Compostelana (Q87574386)|Acta Científica Compostelana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 492 | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | [[Vigo]] | 1909-12-27 | [[Vigo]] | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 493 | [[:d:Q89682039|Q89682039]] | [[Consello de Galiza (boletín)|Consello de Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Cabeçalho do n.º 1 do boletim oficial informativo do Conselho de Galiza (1963).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 494 | [[:d:Q91945812|Q91945812]] | [[Manuel Rabanal Álvarez]] | [[La Magdalena de Canales]] | 1914-02-04 | [[Santiago de Compostela]] | 1989-03 | |- | style='text-align:right'| 495 | [[:d:Q96456147|Q96456147]] | [[Francisco Rodríguez Valcárcel]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 496 | [[:d:Q97219545|Q97219545]] | [[El Fustazo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fustazo, Marín, 1913 01 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 497 | [[:d:Q97219558|Q97219558]] | [[El Organillo]] | | | | | [[Ficheiro:El Organillo, semanario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño 1883 09 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 498 | [[:d:Q97219572|Q97219572]] | [[El Pirulí]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 499 | [[:d:Q97219607|Q97219607]] | [[Faro de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Pontevedra 1911 01 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 500 | [[:d:Q98273130|Q98273130]] | [[Pedro Ramón Lamas Lourido]] | [[Vilaoudriz, A Pontenova|Vilaoudriz]] | 1901 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 501 | [[:d:Q103904457|Q103904457]] | [[Cadernos de Lingua]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos de Lingua número 1, 1990 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 502 | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | [[A Estrada]] | 1956-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 503 | [[:d:Q107920994|Q107920994]] | [[Enrique Fernández Castiñeiras]] | [[Santiago de Compostela]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 504 | [[:d:Q108387031|Q108387031]] | [[Antón Rodríguez Casal|Antón Abel Rodríguez Casal]] | [[Ponteceso]] | 1952-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 505 | [[:d:Q108747163|Q108747163]] | [[José María de Alejandro]] | [[Santiago de Compostela]] | 1910-10-05 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 506 | [[:d:Q109286669|Q109286669]] | [[Inquietudes (A Coruña)|Inquietudes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 507 | [[:d:Q109331500|Q109331500]] | [[Posío]] | | | | | [[Ficheiro:Posío, 1945.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 508 | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | [[Ourense]] | 1892-01-04 | [[A Habana]] | 1969-11-24 | |- | style='text-align:right'| 509 | [[:d:Q115933890|Q115933890]] | [[Valentín Castro Díaz]] | [[Ferrol]] | 1884 | | 1949 | |- | style='text-align:right'| 510 | [[:d:Q117168159|Q117168159]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 511 | [[:d:Q117168175|Q117168175]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 512 | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | [[Vigo]] | 1942-01-31 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 513 | [[:d:Q120682371|Q120682371]] | [[Ana Vallés]] | [[Ferrol]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 514 | [[:d:Q121433570|Q121433570]] | [[Xusto Moreda]] | [[Ribadeo]] | 1935-11-25 | [[Ribadeo]] | 2022-07-30 | [[Ficheiro:Xusto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 515 | [[:d:Q123005111|Q123005111]] | [[Jesús García Naveira (Q123005111)|Jesús García Naveira]] | [[Betanzos]] | 1853-06-14 | [[San Nicolás de los Arroyos]] | 1912-03-24 | [[Ficheiro:Filántropo Jesús García Naveira ca 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 516 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 1879-06-13 | | 1939-12-28 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 517 | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | [[Poio]] | 1920-09-26 | [[Buenos Aires]] | 2013-08-29 | |- | style='text-align:right'| 518 | [[:d:Q124375599|Q124375599]] | [[Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Orense revista de la Diputación Provincial n 7, 1977, detalle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 519 | [[:d:Q124391462|Q124391462]] | [[Cadernos do Seminario de Sargadelos]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos do Seminario de Sargadelos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 520 | [[:d:Q124608437|Q124608437]] | [[Xosé Vizoso]] | [[Mondoñedo]] | 1950-03-26 | [[Brión]] | 2025-02-09 | |- | style='text-align:right'| 521 | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | [[Pontevedra]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 522 | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | [[Pontevedra]] | 1967-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 523 | [[:d:Q125377516|Q125377516]] | [[María Álvarez Fernández]] | [[A Coruña]] | 1967-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 524 | [[:d:Q125377688|Q125377688]] | [[Mercedes Arias Álvarez]] | [[Baleira]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 525 | [[:d:Q125377855|Q125377855]] | [[Matilde Blanco Lapido]] | [[A Coruña]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 526 | [[:d:Q125377983|Q125377983]] | [[Carmina Blanco Leira]] | [[Ferrol]] | 1963-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 527 | [[:d:Q126281812|Q126281812]] | [[Celia Cortés]] | [[Toledo]] | 1915 | [[Monforte de Lemos]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 528 | [[:d:Q126916300|Q126916300]] | [[Almanaque de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque de Ferrol para el año de 1905.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 529 | [[:d:Q126916311|Q126916311]] | [[Alalá (revista)|Alalá]] | | | | | [[Ficheiro:Alalá, Buenos Aires, 1935 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 530 | [[:d:Q126916394|Q126916394]] | [[Anuario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario Ferrolano para 1901.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 531 | [[:d:Q126916641|Q126916641]] | [[Arquivos do Seminario de Estudos Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Arquivos do Seminario de Estduos Galegos Volume I Ano 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 532 | [[:d:Q126916717|Q126916717]] | [[Atlántida (Q126916717)|Atlántida]] | | | | | [[Ficheiro:Atlántida 1954 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 533 | [[:d:Q126917252|Q126917252]] | [[Betanzos (Q126917252)|Betanzos]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos, revista 1946 08 Buenos Aires.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 534 | [[:d:Q126918035|Q126918035]] | [[Boletín de Casa América-Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 535 | [[:d:Q126918208|Q126918208]] | [[Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 536 | [[:d:Q126918258|Q126918258]] | [[Boletín Oficial de la Provincia de La Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 537 | [[:d:Q126918287|Q126918287]] | [[Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda 1904 08 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 538 | [[:d:Q126918835|Q126918835]] | [[El Circulador]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 539 | [[:d:Q126918896|Q126918896]] | [[El Ciudadano por la Constitución]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 540 | [[:d:Q126919007|Q126919007]] | [[Domecq en Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 541 | [[:d:Q126919356|Q126919356]] | [[El Escolar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 542 | [[:d:Q126919467|Q126919467]] | [[El Ferro-Carril Gallego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 543 | [[:d:Q126923364|Q126923364]] | [[Galicia (Ferrol)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Ferrol, 1885 05 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 544 | [[:d:Q126938229|Q126938229]] | [[Francisco Miguel Llanos Trápaga]] | [[Madrid]] | 1888-12-22 | [[Vigo]] | 1956-12-16 | |- | style='text-align:right'| 545 | [[:d:Q126938247|Q126938247]] | [[Francisco Llanos Mas]] | [[Valencia]] | 1852 | [[Vigo]] | 1928-06-28 | [[Ficheiro:Francisco Llanos Mas diante dun expositor de fotografías. Vigo, ca. 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 546 | [[:d:Q128414021|Q128414021]] | [[El Criticón (A Coruña)|El Criticón]] | | | | | [[Ficheiro:El Criticón 1855 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 547 | [[:d:Q129264156|Q129264156]] | [[Magar|Manuel García Castro]] | [[Ciudad Rodrigo]] | 1935-11-11 | [[Vigo]] | 2024-08-01 | |- | style='text-align:right'| 548 | [[:d:Q129414916|Q129414916]] | [[Agua Va]] | | | | | [[Ficheiro:Agua Va, Ferrol, 1886 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 549 | [[:d:Q130270848|Q130270848]] | [[Ferrol Cómico]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Cómico 1892 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 550 | [[:d:Q130271042|Q130271042]] | [[Agro (Q130271042)|Agro]] | | | | | [[Ficheiro:Agro 1946 02 20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 551 | [[:d:Q130271120|Q130271120]] | [[Aquí Estamos]] | | | | | [[Ficheiro:Aquí Estamos. Revista de la Hermandad de Alféreces Provisionales de Orense 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 552 | [[:d:Q130272987|Q130272987]] | [[Galicia (Q130272987)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia (1908).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 553 | [[:d:Q130280079|Q130280079]] | [[Galicia Médica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 554 | [[:d:Q130280271|Q130280271]] | [[Galicia Obreira]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Obreira 1978 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 555 | [[:d:Q130281122|Q130281122]] | [[Gaceta de la Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 556 | [[:d:Q130281191|Q130281191]] | [[Los Guerrilleros por la Religión, la Patria y el Rey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 557 | [[:d:Q130285452|Q130285452]] | [[El Chicote]] | | | | | [[Ficheiro:El Chicote 1884 08 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 558 | [[:d:Q130285999|Q130285999]] | [[El Justiciero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 559 | [[:d:Q130286873|Q130286873]] | [[Lucensia]] | | | | | [[Ficheiro:Lucensia miscelánea de cultura e investigación.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 560 | [[:d:Q130286942|Q130286942]] | [[Magisterio Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Orensano 1932 05 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 561 | [[:d:Q130286960|Q130286960]] | [[Meta (Q130286960)|Meta]] | | | | | [[Ficheiro:Meta, Vigo 1950 01 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 562 | [[:d:Q130298996|Q130298996]] | [[Mujeres Católicas de España]] | | | | | [[Ficheiro:Mujeres Católicas de España, Santiago de Compostela 1937 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 563 | [[:d:Q130300463|Q130300463]] | [[La Aurora (Ferrol)|La Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora, periódico de literatura, moralidad y recreo 1867 08 31 Ferrol.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 564 | [[:d:Q130314628|Q130314628]] | [[Pátria Galega (Buenos Aires)|Pátria Galega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 565 | [[:d:Q130359122|Q130359122]] | [[Galicia (Centro Gallego de Caracas)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Revista del Centro Gallego de Caracas 1952 07 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 566 | [[:d:Q130382567|Q130382567]] | [[Arenteiro (Q130382567)|Arenteiro]] | | | | | [[Ficheiro:CCG em pub1621 Arenteiro 1932-11-00 n02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 567 | [[:d:Q130383780|Q130383780]] | [[Ecos da Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos da Terra. Montevideo 1992 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 568 | [[:d:Q130926167|Q130926167]] | [[Juan María Gallego Tato]] | [[Lugo]] | 1924 | | 1984 | |- | style='text-align:right'| 569 | [[:d:Q131241387|Q131241387]] | [[Feliciano Vicente Faraldo]] | [[Tiobre, Betanzos|Tiobre]] | 1785-09-13 | [[Santiago de Compostela]] | 1842-05 | |- | style='text-align:right'| 570 | [[:d:Q131255193|Q131255193]] | [[La Cruzada]] | | | | | [[Ficheiro:La Cruzada, Ferrol, 1888 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 571 | [[:d:Q131264500|Q131264500]] | [[Artur Trillo]] | [[Miñóns, Buxantes, Dumbría|Miñóns]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 572 | [[:d:Q131272114|Q131272114]] | [[La Bandera Roja]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 573 | [[:d:Q131277184|Q131277184]] | [[Gena Baamonde]] | [[Ribeira]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 574 | [[:d:Q131298650|Q131298650]] | [[Claroscuro]] | | | | | [[Ficheiro:Claroscuro 1900 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 575 | [[:d:Q131340661|Q131340661]] | [[Elina Luaces]] | [[Ferrol]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 576 | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1937-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 577 | [[:d:Q131387193|Q131387193]] | [[El Diario (1882)|El Diario]] | | | | | [[Ficheiro:El Diario, Pontevedra, 1885.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 578 | [[:d:Q131387277|Q131387277]] | [[Magisterio Católico Español]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Católico Español 1940 02 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 579 | [[:d:Q131510552|Q131510552]] | [[Marco Antonio de Arce]] | [[Hamburgo]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 580 | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 581 | [[:d:Q131553192|Q131553192]] | [[Suso Cubeiro]] | [[A Coruña]] | 1954-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 582 | [[:d:Q131754455|Q131754455]] | [[Bernardo Saavedra Pita]] | [[Santiago de Compostela]] | 1944 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-09-24 | |- | style='text-align:right'| 583 | [[:d:Q131904585|Q131904585]] | [[Xaquín Cerqueiras Puente]] | [[Santiago de Compostela]] | 1913 | [[Xuvia, Santa María de Neda, Neda|Xuvia]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 584 | [[:d:Q131927330|Q131927330]] | [[Adolfo Aponte]] | [[Betanzos]] | 1886 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Don Adolfo Aponte Ateneo 1911 Madrid.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 585 | [[:d:Q131939430|Q131939430]] | [[Xosé María Rodríguez Iglesias]] | [[Lugo]] | 1950-10-01 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-10-24 | |- | style='text-align:right'| 586 | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | [[Pontevedra]] | | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 587 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 1851-03-28 | [[Santiago de Compostela]] | 1918-05-30 | |- | style='text-align:right'| 588 | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | [[Redondela]] | 1933-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 589 | [[:d:Q132990978|Q132990978]] | [[Salustio Alvarado Somoza]] | [[Lugo]] | 1836-02-28 | [[Valladolid]] | 1886-02-23 | [[Ficheiro:Salustio Víctor Alvarado Somoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 590 | [[:d:Q133278748|Q133278748]] | [[Carmen Pérez Pais]] | [[México]] | 1953-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 591 | [[:d:Q133286169|Q133286169]] | [[Lume (1973)|Lume]] | | | | | [[Ficheiro:Lume 1973.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 592 | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | [[Ourense]] | 1939<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 593 | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | [[A Estrada]] | 1969-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 594 | [[:d:Q133890043|Q133890043]] | [[Juan Carlos Abraldes]] | [[Barcelona]] | 1971-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 595 | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | [[Chapela, Redondela|Chapela]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 596 | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] | 1631<br/>1635 | | | |- | style='text-align:right'| 597 | [[:d:Q134411481|Q134411481]] | [[Juan Pacheco y Troncoso]] | [[A Coruña]] | 18th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 598 | [[:d:Q134625785|Q134625785]] | [[Cartel (1963)|Cartel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 599 | [[:d:Q135338873|Q135338873]] | [[Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago 1874 04 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 600 | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | [[Redondela]] | 1929-06-07 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] | 2011-07-03 | |- | style='text-align:right'| 601 | [[:d:Q136032359|Q136032359]] | [[Servizo de Extensión Agraria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 602 | [[:d:Q136036607|Q136036607]] | [[La Lucha (Ferrol)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha, portavoz de los sindicatos obreros de la región 1920 11 20 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 603 | [[:d:Q136186400|Q136186400]] | [[El Agricultor (Lavadores)|El Agricultor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 604 | [[:d:Q136186544|Q136186544]] | [[Isabel Freire]] | [[A Coruña]] | 1960-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 605 | [[:d:Q136297266|Q136297266]] | [[Galiza (Q136297266)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza 1951 01 Montevideo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 606 | [[:d:Q136439746|Q136439746]] | [[El Pequeño Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Pequeño Escolar, quincenario infantil 1935 02 01 Ribadeo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 607 | [[:d:Q136441448|Q136441448]] | [[Revista Galega de Educación]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Galega de Educación 1986.jpg|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Descritos pola GEG segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] m3pqv3xnassw13oqeqov8u8g0vr6plt 7351222 7351195 2026-04-08T08:15:11Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351222 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <big>Descritos pola <big>''[[Enciclopedia Galega Universal]]''</big></big> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1343 wd:Q12387820 } |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2130452|Q2130452]] | [[Ramón Barreiro]] | [[Castronuño]] | 1906-08-28 | [[Madrid]] | 1981-05-01 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q2715632|Q2715632]] | [[Pedro González Telmo]] | [[Frómista (Q24012195)|Frómista]] | 1190-03-09 | [[Tui]] | 1246-04-15 | [[Ficheiro:San Telmo representacion con cirio y barco.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | [[Maceda]] | 1909-04-28 | [[A Coruña]] | 1948-11-06 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 1817-03-19 | [[Pontevedra]] | 1886-11-19 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 1845-09-19 | [[Viveiro]] | 1922-10-15 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Barcelona]] | 1915-12-27 | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q12387062|Q12387062]] | [[Diario de Santiago (1808)|Diario de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Santiago, n.º 175 (1808).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q12389878|Q12389878]] | [[Galicia Católica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Católica 1883 05 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q12389881|Q12389881]] | [[Galicia Humorística]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Humorística 1888 01 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q12390380|Q12390380]] | [[Heraldo de Arosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q12391379|Q12391379]] | [[La Comarca del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:La Comarca del Eo 2016 09 24.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q12391413|Q12391413]] | [[La Opinión (Pontevedra)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1896 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12391418|Q12391418]] | [[La Pequeña Patria]] | | | | | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q12391428|Q12391428]] | [[La Revolución (1846)|La Revolución]] | | | | | [[Ficheiro:La Revolución. Periódico oficial de la Junta Superior de Galicia. núm. 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q12391429|Q12391429]] | [[La Revolución (1868)]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q12391433|Q12391433]] | [[La Unión Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Unión 1898 11 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q12391439|Q12391439]] | [[La Voz Pública]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q12391444|Q12391444]] | [[La Voz de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de la Verdad 1910 10 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q12391445|Q12391445]] | [[La Voz del Agro (Chantada)]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Agro 1928 10 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q12392180|Q12392180]] | [[Lucha Social]] | | | | | [[Ficheiro:Lucha Social, órgano de la Federación de Sociedades Obreras y Agrícolas de Santiago 1919 08 30 Santiago de Compostela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q12392703|Q12392703]] | [[Manuel Crestar]] | [[Betanzos]] | 1900-12-21 | | 20th century | [[Ficheiro:Caricatura de Manuel Crestar EDG 1926.tif|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q12392749|Q12392749]] | [[Manuel Janeiro]] | [[Madrid]] | 1951-08-10 | | | [[Ficheiro:Manuel Janeiro 2024.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q12392763|Q12392763]] | [[Manuel Lueiro Rey]] | [[Fornelos de Montes]] | 1916-04-09 | [[O Grove]] | 1990-10-11 | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q12392845|Q12392845]] | [[Manuel Vázquez Castro]] | [[Padrón]] | 1844-02-01 | [[Sevilla]] | 1885-01-05 | [[Ficheiro:Manuel Vázquez Castro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q12392846|Q12392846]] | [[Manuel Vázquez Seijas]] | [[Lugo]] | 1884-01-15 | [[Lugo]] | 1982-12-03 | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q12393829|Q12393829]] | [[Alfredo Nan de Allariz]] | [[Xinzo de Limia]] | 1875-05-13 | [[Madrid]] | 1927-05-26 | [[Ficheiro:Alfredo Nan de Allariz 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q12393895|Q12393895]] | [[Nerio (revista)|Nerio]] | | | | | [[Ficheiro:Nerio, Corcubión, 1920 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q12394009|Q12394009]] | [[Noticiero del Avia]] | | | | | [[Ficheiro:Noticiero del Avia 1912 10 26.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q12394011|Q12394011]] | [[Nova Galicia (Buenos Aires)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia. Buenos Aires. 1903 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q12395082|Q12395082]] | [[O Gaiteiro de Lugo]] | | | | | [[Ficheiro:Calendario Gallego de 1892.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q12396115|Q12396115]] | [[O Vello do Pico-Sagro]] | | | | | [[Ficheiro:O Vello do Pico-Sagro 1860 03 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | [[Cambados]] | 1758-01-22 | [[París]] | 1835 | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q12397598|Q12397598]] | [[Pero Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q12398162|Q12398162]] | [[Premio Álvaro Cunqueiro de narrativa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q12398507|Q12398507]] | [[Rafael Areses Vidal]] | [[Tui]] | 1878 | [[Pontevedra]] | 1953-12-07 | [[Ficheiro:Rafael Areses Vidal 1929.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q12398784|Q12398784]] | [[Redención Marítima]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q12398914|Q12398914]] | [[Renovación (Pontevedra)|Renovación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q12399158|Q12399158]] | [[Rodrigo Henríquez de Castro]] | | 1459 | | 1522 | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q12399431|Q12399431]] | [[Sabas B. Catá]] | [[Marín]] | 1849 | [[Cuba]] | 1916 | [[Ficheiro:Sabas B. Catá.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q12399507|Q12399507]] | [[Salvador Mosteiro Pena]] | [[Betanzos]] | 1896-02-24 | [[A Coruña]] | 1982-05-11 | [[Ficheiro:Salvador Mosteiro da Pena GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q12400029|Q12400029]] | [[Santiago Rey Fernández-Latorre]] | [[A Coruña]] | 1938-08-31 | [[A Coruña]] | 2024-08-28 | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q12400038|Q12400038]] | [[Santiago y a ellos]] | | | | | [[Ficheiro:Santiago y a ellos 1842 02 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q12400299|Q12400299]] | [[Ser (revista)|Ser]] | | | | | [[Ficheiro:Suscríbase a Ser Semanario gallego de izquierdas Nós 1935 04 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q12400616|Q12400616]] | [[Solidaridad Gallega (periódico)|Solidaridad Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad Gallega. Órgano semanal de la Junta solidaria de la Coruña. Año 1. Núm 2.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q12400618|Q12400618]] | [[Solidarismo Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:Solidarismo Gallego 1907 12 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q12400946|Q12400946]] | [[Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q12401016|Q12401016]] | [[Tempos Novos]] | | | | | [[Ficheiro:Tempos Novos 2024 05.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q12401613|Q12401613]] | [[Uxío Souto]] | [[Xinzo, Cuntis, Cuntis|Xinzo]] | 1905-07-09 | [[México]] | 1990-11-28 | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q12401828|Q12401828]] | [[Vicente Fraiz Andón]] | [[Silleda]] | 1859 | [[Santiago de Compostela]] | 1919-07-01 | [[Ficheiro:Vicente Fraiz Andón 1909.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q12401832|Q12401832]] | [[Vicente Gómez Paratcha]] | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1893-04-08 | [[Río Ceballos]] | 1961-07-08 | [[Ficheiro:Vicente Gómez Paratcha 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] | 1906 | [[Vigo]] | 1979-07-01 | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q12402687|Q12402687]] | [[Xesús Rodríguez López]] | [[Lugo]] | 1859-07-28 | [[Lugo]] | 1917-03-24 | [[Ficheiro:Jesús Rodríguez López 1917.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q12403092|Q12403092]] | [[Ánxel Sevillano]] | [[Vigo]] | 1906-07-25 | [[Pontevedra]] | 1989-12-31 | [[Ficheiro:Ánxel Sevillano 1933.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q13146993|Q13146993]] | [[Dionisio Fierros]] | [[Vaḷḷouta]] | 1827-05-05<br/>1830 | [[Madrid]] | 1894-06-24 | [[Ficheiro:Dionisio Fierros - Autorretrato -1866.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q15764884|Q15764884]] | [[Cuadernos de Estudios Gallegos]] | | | | | [[Ficheiro:Cuadernos de Estudios Gallegos 2006.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q17087111|Q17087111]] | [[Sacaúntos]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q17413351|Q17413351]] | [[Melquíades Lestón]] | [[Porto do Son]] | 1906 | [[Santiago de Compostela]] | 1959 | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q17413371|Q17413371]] | [[Xerardo Díaz Fernández]] | [[Porto do Son]] | 1907-12-18 | [[Montevideo]] | 1992-02-03 | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q18224196|Q18224196]] | [[Marquesado de Bendaña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q18247370|Q18247370]] | [[pazo de Hermida]] | | | | | [[Ficheiro:Torres de Lestrobe - Pazo de Hermida 001.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q19359080|Q19359080]] | [[El Grito del Pueblo (Pontevedra)|El Grito del Pueblo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q19802897|Q19802897]] | [[Eva Llorens Rodríguez|Eva Lloréns Rodríguez]] | [[A Coruña]] | 1921-03-20 | [[A Coruña]] | 2004-09-05 | [[Ficheiro:Eva Llorens, xunto ao seu pai Francisco e á irmá Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q19854161|Q19854161]] | [[Sarah Lorenzana]] | [[Cangas]] | 1878-04-01<br/>1885-01-04 | [[Madrid]] | 1960 | [[Ficheiro:Sara Escarpizo Lorenzana.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q19998144|Q19998144]] | [[Carlos Ulloa Varela]] | [[Pontevedra]] | 1849-02 | [[Lugo]] | 1887-02-26 | [[Ficheiro:Carlos Ulloa Varela.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q20533475|Q20533475]] | [[Baldomero Cores]] | [[Cee]] | 1929-10-14 | [[Santiago de Compostela]] | 2014-12-24 | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q20533519|Q20533519]] | [[Galicia Histórica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Histórica, revista bisemanal 1901 número 1.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q20533521|Q20533521]] | [[José López de la Vega]] | [[Ferrol]] | 1830 | [[Madrid]] | 1888-02-08 | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 1820 | [[Lourenzá]] | 1881-04-26 | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q20533598|Q20533598]] | [[El Correo de Galicia (1865)|El Correo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q20533605|Q20533605]] | [[El Correo de Galicia (1900)|El Correo de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Correo de Galicia 1900 12 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q20533982|Q20533982]] | [[Ramón Armada Teixeiro]] | [[Ortigueira]] | 1858-09-14 | [[A Habana]] | 1920-07-01 | [[Ficheiro:Ramón Armada Teixeiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q20534137|Q20534137]] | [[Augusto de Santiago Gadea]] | [[A Coruña]] | 1855 | | 1915 | [[Ficheiro:Augusto C. de Santiago Gadea.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q20534263|Q20534263]] | [[La Defensa (Santiago de Compostela)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q20534279|Q20534279]] | [[El Magisterio Gallego]] | | | | | [[Ficheiro:El Magisterio Gallego 1886 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q20534308|Q20534308]] | [[Manuel Banet|Manuel Banet Fontenla]] | [[A Coruña]] | 1871-05-30 | [[A Coruña]] | 1962-09-30 | [[Ficheiro:Manuel Banet Fontenla 1916.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q20534337|Q20534337]] | [[Diario de Galicia (Santiago de Compostela)|Diario de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Galicia 1908 11 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q20534521|Q20534521]] | [[Xesús Pérez Varela]] | [[Redondela]] | 1949-04-19 | [[Santiago de Compostela]] | 2025-01-16 | [[Ficheiro:Jesús Pérez Varela.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q20534592|Q20534592]] | [[Begoña Bas]] | [[Vigo]] | 1953-05-04 | | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q20534609|Q20534609]] | [[El Perro Chico]] | | | | | [[Ficheiro:El Perro Chico 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q20534649|Q20534649]] | [[Alfonso Pexegueiro]] | [[Angoares, Ponteareas|Angoares]] | 1948-04-19<br/>1948 | | | [[Ficheiro:Homenaxe CEF - Pexegueiro (cropped).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q20534697|Q20534697]] | [[Don Claro (1898)|Don Claro]] | | | | | [[Ficheiro:Don Claro 1898 03 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q20534829|Q20534829]] | [[El Eco de la Verdad]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de la Verdad 1868 03 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q20534837|Q20534837]] | [[El Eco Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Escolar 1863 01 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q20534938|Q20534938]] | [[La Emancipación (Santiago de Compostela)|La Emancipación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q20534974|Q20534974]] | [[Francisco Portela Pérez]] | [[Pontevedra]] | 1864 | [[Pontevedra]] | 1948-07-12 | [[Ficheiro:Francisco Portela Pérez 1931.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q20535010|Q20535010]] | [[El Entusiasta]] | | | | | [[Ficheiro:Ramón Caamaño Paz director de El Entusiasta.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q20535023|Q20535023]] | [[El Porvenir (1845)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1845 06 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q20535030|Q20535030]] | [[El Porvenir (1875)|El Porvenir]] | | | | | [[Ficheiro:El Porvenir 1876 09 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20535260|Q20535260]] | [[Eduardo Puente Carracedo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1887 | [[Santiago de Compostela]] | 1937-06-28 | [[Ficheiro:O Nécoras-Eduardo Puente Carracedo por Camilo Díaz Baliño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20535270|Q20535270]] | [[Francisco Cabo Pastor]] | [[Ferrol]] | 1872 | [[Ferrol]] | 1973-03-16 | [[Ficheiro:Francisco Cabo Pastor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20535318|Q20535318]] | [[Café con Gotas]] | | | | | [[Ficheiro:Café con Gotas 11, 1886 12 26 portada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | [[Vigo]] | 1912-12-29 | [[Vigo]] | 2024-01-14 | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20535435|Q20535435]] | [[Luís Calvo Sanz]] | [[Santa Marina de Somoza]] | 1897-07-19 | [[Carballo]] | 1980-07-07 | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20535524|Q20535524]] | [[Serafín Moralejo]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-10-31 | [[Santiago de Compostela]] | 2011-08-10 | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20535623|Q20535623]] | [[José María Mosqueira Manso]] | [[Ponteceso]] | 1886-10-17<br/>1886 | [[Caracas]] | 1968-05-18<br/>1968 | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20535631|Q20535631]] | [[Renato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1850-12-28 | [[Pontevedra]] | 1923-04-29 | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20535636|Q20535636]] | [[Torcuato Ulloa]] | [[Pontevedra]] | 1863 | [[Pontevedra]] | 1946-08-16 | [[Ficheiro:Torcuato Ulloa. Arlequinada. 1893. Benigno López Sanmartín, interior 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20535711|Q20535711]] | [[El Iris del Bello Sexo]] | | | | | [[Ficheiro:El Iris del Bello Sexo 1841 05 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20535755|Q20535755]] | [[Revista de Ciencias Pedagógicas]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Ciencias Pedagógicas 1894 12 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20535759|Q20535759]] | [[Revista de Galicia (1841)|Revista de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Galicia 1841 12 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20535798|Q20535798]] | [[Antonio Carreño]] | [[Parada de Sil]] | 1938-06-13 | | | [[Ficheiro:Antonio Carreño.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20536003|Q20536003]] | [[El Nuevo Alacrán]] | | | | | [[Ficheiro:El Nuevo Alacrán, periódico mordiente y camorrista 1873.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20536015|Q20536015]] | [[Manuel Núñez González]] | [[Vilardevós]] | 1885-08-05 | [[Vilardevós]] | 1917-02-13 | [[Ficheiro:Manuel Núñez González.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20536024|Q20536024]] | [[Enrique Velasco|Enrique Velasco Vieitez]] | [[Pontevedra]] | 1954-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20536036|Q20536036]] | [[Eduardo Núñez Sarmiento]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1865-03-20 | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1906-12-21 | [[Ficheiro:Eduardo Núñez Sarmiento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20541269|Q20541269]] | [[El Regionalista (Chantada)|El Regionalista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20541349|Q20541349]] | [[La Temporada en Mondariz]] | | | | | [[Ficheiro:La Temporada en Mondariz 1901 06 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20541371|Q20541371]] | [[Galicia Deportiva (1909)|Galicia Deportiva]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20541422|Q20541422]] | [[Galicia Gráfica (A Coruña)|Galicia Gráfica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Gráfica, 1926 07 5.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20541459|Q20541459]] | [[Galicia Industrial y Comercial]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Industrial y Comercial 1926 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20541481|Q20541481]] | [[Galicia Moza]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Moza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20541559|Q20541559]] | [[Galicia Nueva (A Coruña)|Galicia Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva semanario órgano de Juventud Católica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20541570|Q20541570]] | [[Tierra Gallega (Montevideo)|Tierra Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Tierra Gallega Montevideo 01 1917 02 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20541630|Q20541630]] | [[Galicia Social Agraria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Social Agraria 1934 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20541643|Q20541643]] | [[Galicia Solidaria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Solidaria 1908 03 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20541718|Q20541718]] | [[Galicia. Diario de la mañana]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Diario de la mañana, 1930 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20541788|Q20541788]] | [[Galiza (Mondoñedo)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza - Mondoñedo (CRPIH, 1999).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20541837|Q20541837]] | [[El Eo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eo, periódico bisemanal de intereses generales, noticias y anuncios 1879 06 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20541860|Q20541860]] | [[Era Azul]] | | | | | [[Ficheiro:Era Azul, Ortigueira, 1936 11 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20542018|Q20542018]] | [[Erte..!]] | | | | | [[Ficheiro:Erte..! 1933 03 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20542150|Q20542150]] | [[El Escobón]] | | | | | [[Ficheiro:El Escobón, Bergondo, 1888 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20542270|Q20542270]] | [[Nova Galicia (París)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia 1967 04 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20542275|Q20542275]] | [[El Restaurador (Vigo)|El Restaurador]] | | | | | [[Ficheiro:El-Restaurador-Vigo-25-11-1911.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20542280|Q20542280]] | [[Nueva Galicia (Vigo)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia 1927 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20542343|Q20542343]] | [[La Luz (Pontevedra)|La Luz]] | | | | | [[Ficheiro:La Luz, revista de instrucción primaria, Pontevedra, 1877 02 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20542345|Q20542345]] | [[La Novedad]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20542438|Q20542438]] | [[Germinal (1904)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20542457|Q20542457]] | [[La Coalición Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Coalición Republicana 1886 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20542462|Q20542462]] | [[Germinal (Vigo)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, se publica los sábados, vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20542464|Q20542464]] | [[Revista de Casa América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Casa América-Galicia 1922 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20542472|Q20542472]] | [[Germinal (Viveiro)|Germinal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20542485|Q20542485]] | [[La Glosopeda]] | | | | | [[Ficheiro:La Glosopeda 1902 05 15 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20542519|Q20542519]] | [[La Revista Popular]] | | | | | [[Ficheiro:Angel Urzaiz, La Revista Popular, septiembre de 1904, p 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20542577|Q20542577]] | [[Espartaco (Ourense)|Espartaco]] | | | | | [[Ficheiro:Espartaco 1935 12 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20542647|Q20542647]] | [[Los Maestros de España]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20542903|Q20542903]] | [[La Comarca (Chantada)|La Comarca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20542940|Q20542940]] | [[El Esquilón]] | | | | | [[Ficheiro:El Esquilón 1861 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20543263|Q20543263]] | [[Betanzos Liberal]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos Liberal 1913 11 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20543283|Q20543283]] | [[Pero-Grullo (Vigo)|Pero-Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20543306|Q20543306]] | [[El Condado de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:El Condado de Ortigueira 1894 09 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20543373|Q20543373]] | [[Mariñana]] | | | | | [[Ficheiro:Mariñana 1925 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20543383|Q20543383]] | [[El Estudiante (Pontevedra)|El Estudiante]] | | | | | [[Ficheiro:El Estudiante, Pontevedra, 1879 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20543524|Q20543524]] | [[El Explorador de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Explorador de Puente-Caldelas 1915-01-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20543584|Q20543584]] | [[Las Riberas del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Eo 1894 09 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20543596|Q20543596]] | [[Las Riberas del Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Mendo 1889 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20543599|Q20543599]] | [[La Constancia (Pontevedra)|La Constancia]] | | | | | [[Ficheiro:La Constancia, Pontevedra, 1861 01 25.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20543610|Q20543610]] | [[El Umia (Cambados)|El Umia]] | | | | | [[Ficheiro:El Umia, periódico independiente 1907 01 Cambados.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20543614|Q20543614]] | [[La Billarda]] | | | | | [[Ficheiro:La Billarda 1920 09 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20543934|Q20543934]] | [[El Faro de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ferrol 1915 03 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q20543948|Q20543948]] | [[El Faro de las Rías]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q20543982|Q20543982]] | [[El Faro de Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ortegal 1889 04 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q20543984|Q20543984]] | [[El Progreso (1865)|El Progreso]] | | | | | [[Ficheiro:El Progreso 1865 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q20543993|Q20543993]] | [[Ris-Ras]] | | | | | [[Ficheiro:RisRas periódico festivo semanal 1929 09 19 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q20544009|Q20544009]] | [[El Boletín Socialista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q20544057|Q20544057]] | [[El Proletario (Lugo)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q20544060|Q20544060]] | [[El Obrero (Vilagarcía de Arousa)|El Obrero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q20544067|Q20544067]] | [[El Obrero Galaico]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q20544080|Q20544080]] | [[El Proletario (Viveiro)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q20544133|Q20544133]] | [[La Acción (A Coruña)|La Acción]] | | | | | [[Ficheiro:La Acción, periódico anarquista 1908 12 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q20544149|Q20544149]] | [[La Protesta (Ferrol)|La Protesta]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q20544184|Q20544184]] | [[Acción Obrera]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Obrera 1918 07 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q20544189|Q20544189]] | [[La Provincia (Pontevedra)|La Provincia]] | | | | | [[Ficheiro:La Provincia 1917 02 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q20544253|Q20544253]] | [[La Federación]] | | | | | [[Ficheiro:La Federación Vigo 1894 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q20544316|Q20544316]] | [[El Pueblo (Pontevedra)|El Pueblo]] | | | | | [[Ficheiro:El pueblo-512 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q20544331|Q20544331]] | [[La Correspondencia Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:La Correspondencia Gallega 26-05-1905 p 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q20544353|Q20544353]] | [[La Opinión (Monforte de Lemos)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión, semanario defensor de los intereses locales 1905 Monforte de Lemos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q20544354|Q20544354]] | [[El Corsario]] | | | | | [[Ficheiro:El Corsario, órgano de la Federación Coruñesa 1892 10 23.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q20544375|Q20544375]] | [[La Opinión (Redondela)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1914 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q20544495|Q20544495]] | [[El Orden (1884)|El Orden]] | | | | | [[Ficheiro:El Orden 1884 07 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q20544574|Q20544574]] | [[El Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:El Mendo 1890 05 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q20544588|Q20544588]] | [[Orense Nuevo]] | | | | | [[Ficheiro:Orense Nuevo 1911 09 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q20544718|Q20544718]] | [[El Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Ortegal 1892 06 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q20544733|Q20544733]] | [[El Hijo del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:El Hijo del Trabajo 1882-09-20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q20544787|Q20544787]] | [[El Agricultor (Riotorto)|El Agricultor]] | | | | | [[Ficheiro:El agricultor revista de agricultura.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q20544830|Q20544830]] | [[La Hoja Volante]] | | | | | [[Ficheiro:La Hoja Volante 1875 01 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q20544851|Q20544851]] | [[Brazo y Cerebro]] | | | | | [[Ficheiro:Brazo y Cerebro, periódico de orientación anarquista 1936 02 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q20544894|Q20544894]] | [[El Ferro-Carril]] | | | | | [[Ficheiro:El Ferro-Carril 1853 10 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q20544944|Q20544944]] | [[Ferrol Diario]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Diario, El Ferrol del Caudillo, 1969 07 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q20545074|Q20545074]] | [[La Idea Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:La Idea Moderna 1910 10 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q20545112|Q20545112]] | [[El Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:EL Miñor 1904 11 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q20545186|Q20545186]] | [[Festa da Palabra Silenciada]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q20545229|Q20545229]] | [[Rumbo (periódico)|Rumbo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q20545327|Q20545327]] | [[Aires d’a Miña Terra (Buenos Aires)|Aires d’a Miña Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Aires d'a Miña Terra. Año 1 Núm. 01. Buenos Aires, 10 de Mayo de 1908.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q20545354|Q20545354]] | [[Misión (Ourense)|Misión]] | | | | | [[Ficheiro:Misión, revista quincenal de la parroquia y la escuela 1937 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q20545664|Q20545664]] | [[El Radical (1910)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, semanario tradicionalista 1912 08 19 Orense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q20545710|Q20545710]] | [[La Ráfaga]] | | | | | [[Ficheiro:La Ráfaga, semanario satírico 1914 Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q20545723|Q20545723]] | [[El Momento (Viveiro)|El Momento]] | | | | | [[Ficheiro:El Momento, órgano de las agrupaciones socialistas del distrito y defensor de la clase trabajadora 1932 12 Viveiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q20545734|Q20545734]] | [[La Monarquía]] | | | | | [[Ficheiro:La Monarquía 1887 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q20545907|Q20545907]] | [[Finisterre (Pontevedra)|Finisterre]] | | | | | [[Ficheiro:Finisterre, revista de Galicia 1943 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q20545916|Q20545916]] | [[¡Alerta! (Ferrol)|¡Alerta!]] | | | | | [[Ficheiro:Alerta 1936 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q20546027|Q20546027]] | [[A Saia]] | | | | | [[Ficheiro:A Saia. Boletín do Colectivo Feminista Independente Galego.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q20546252|Q20546252]] | [[El Fomento de Galicia (1858)|El Fomento de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Fomento de Galicia, n.º 106 (1858).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q20546276|Q20546276]] | [[El Independiente (1881)|El Independiente]] | | | | | [[Ficheiro:El Independiente, periódico de Pontevedra 1881 04 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q20546514|Q20546514]] | [[El Cabo Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Cabo Ortegal 1890 10 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q20546526|Q20546526]] | [[El Amigo de Galicia (Ourense)|El Amigo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q20546603|Q20546603]] | [[América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:América-Galicia 1922 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q20546640|Q20546640]] | [[Andaina]] | | | | | [[Ficheiro:Andaina, revista galega de pensamento feminista n. 70, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q20546721|Q20546721]] | [[El Ángel del Hogar]] | | | | | [[Ficheiro:El Ángel del Hogar 1894 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q20546912|Q20546912]] | [[La Antorcha de Vigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q20546964|Q20546964]] | [[La Antorcha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q20546994|Q20546994]] | [[Anuario Brigantino]] | | | | | [[Ficheiro:Portada do Anuario Brigantino de 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q20546995|Q20546995]] | [[La Juventud (Vigo)|La Juventud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q20547012|Q20547012]] | [[El Anunciador (Pontevedra)|El Anunciador]] | | | | | [[Ficheiro:El Anunciador, Pontevedra 1891 07 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q20547020|Q20547020]] | [[Caldo e Touros|Caldo y Toros]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q20547236|Q20547236]] | [[Arco (periódico)|Arco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q20547252|Q20547252]] | [[Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar 1894 08 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q20547261|Q20547261]] | [[Crónica Literaria]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica Literaria 1903 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q20547400|Q20547400]] | [[Cultura Libertaria]] | | | | | [[Ficheiro:Cultura Libertaria 1912 12 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q20547408|Q20547408]] | [[Cultura Proletaria (1913)|Cultura Proletaria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q20547489|Q20547489]] | [[Mundo de Ahora]] | | | | | [[Ficheiro:Mundo de Ahora 1933 07 Lugo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q20547956|Q20547956]] | [[Círculo de Artesáns|Círculo de Artesanos da Coruña]] | | | | | [[Ficheiro:Circo de Artesáns da Coruña.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q20548057|Q20548057]] | [[La Defensa (Mondoñedo)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa, Mondonedo, 1908 07 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q20548074|Q20548074]] | [[La Defensa (O Barco de Valdeorras)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q20548129|Q20548129]] | [[La Defensa Obrera]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q20548153|Q20548153]] | [[As Roladas]] | | | | | [[Ficheiro:As Roladas, folla dos rapaciños galegos. 1922 mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q20548278|Q20548278]] | [[Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q20548297|Q20548297]] | [[El Látigo (1919)|El Látigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q20548333|Q20548333]] | [[El Látigo (Pontevedra)|El Látigo]] | | | | | [[Ficheiro:El Látigo, Pontevedra, 1886 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q20548337|Q20548337]] | [[Fray Prudencio]] | | | | | [[Ficheiro:Fray Prudencio 1903 12 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q20548347|Q20548347]] | [[Fray Verdades]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q20548355|Q20548355]] | [[El Despertar (A Coruña)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q20548364|Q20548364]] | [[El Despertar (Vigo)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q20548381|Q20548381]] | [[El Despertar Marítimo]] | | | | | [[Ficheiro:El Despertar Marítimo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q20548507|Q20548507]] | [[El Freno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q20548571|Q20548571]] | [[El Día de Fiesta]] | | | | | [[Ficheiro:El Día de Fiesta, Coruña, 1881 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q20548572|Q20548572]] | [[La Aurora (Moaña)|La Aurora]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q20548580|Q20548580]] | [[Aurora (Vilalba)|Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:Aurora 1918 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q20548589|Q20548589]] | [[La Aurora del Miño]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora del Miño 1857 05 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q20548603|Q20548603]] | [[El Diario de Galicia (1856)|El Diario de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q20548649|Q20548649]] | [[Diario de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Vigo 1884 06 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q20548664|Q20548664]] | [[Diario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Diario Ferrolano 1905 05 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q20548671|Q20548671]] | [[El Diario Ferrolano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q20548673|Q20548673]] | [[El Avisador Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador Orensano 1878 08 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q20548741|Q20548741]] | [[Azul (Ourense)|Azul]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q20548754|Q20548754]] | [[El Diminuto]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q20548869|Q20548869]] | [[Gaceta de Galicia (Vigo)|Gaceta de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Gaceta de Galicia 1929 n 1, Biblioteca Penzol Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q20548880|Q20548880]] | [[El Lérez]] | | | | | [[Ficheiro:El Lérez 1879 08 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q20549044|Q20549044]] | [[La Libertad (Betanzos)|La Libertad]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, periódico republicano independiente, Betanzos, 1886 10 30.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q20549258|Q20549258]] | [[El Lince (Betanzos)|El Lince]] | | | | | [[Ficheiro:El Lince, Betanzos, 1932 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q20549294|Q20549294]] | [[La Ducha]] | | | | | [[Ficheiro:La Ducha 1897 01 24.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q20549315|Q20549315]] | [[La Voz de Mondoñedo]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Mondoñedo 1903 03 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q20549325|Q20549325]] | [[La Voz de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Ortigueira del 4 de julio de 1936, nº 1052.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q20549361|Q20549361]] | [[El Eco Coruñés]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q20549384|Q20549384]] | [[El Eco de Burón]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Burón, Fonsagrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q20549395|Q20549395]] | [[Eco de la Revista]] | | | | | [[Ficheiro:Eco de la Revista 1852 09 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q20549405|Q20549405]] | [[La Voz del Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Miñor 1919 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q20549429|Q20549429]] | [[El Eco de Mugía]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Mugía 1903-09-13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q20549449|Q20549449]] | [[El Eco de Pontevedra (1869)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1869 03 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q20549483|Q20549483]] | [[El Eco del Condado]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Condado 1928 09 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q20549484|Q20549484]] | [[A Voz do País]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do País 1912 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q20549488|Q20549488]] | [[El Eco del Liceo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Liceo 1870 04 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q20549500|Q20549500]] | [[El Eco Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ferrolano 1866 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q20549506|Q20549506]] | [[El Eco Mindoniense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Mindoniente 1882 11 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q20549510|Q20549510]] | [[El Eco Ortegano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ortegano 1906 02 18.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q20549529|Q20549529]] | [[Ecos de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos de Vigo 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q20549575|Q20549575]] | [[EDUGA]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q20549860|Q20549860]] | [[Cartel (1945)|Cartel]] | | | | | [[Ficheiro:Cartel, Vigo, 1946 01 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q20550028|Q20550028]] | [[Solidaridad (Vigo)|Solidaridad]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad, órgano del Partido Socialista Obrero en Vigo 1919 06 14.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q20550055|Q20550055]] | [[Sonata Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Sonata Gallega, Pontevedra, invierno 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q20550332|Q20550332]] | [[El Tanque (Vigo)|El Tanque]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q20550389|Q20550389]] | [[El Tea]] | | | | | [[Ficheiro:El Tea 1908 09 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q20551316|Q20551316]] | [[Centro de Estudios Sociales Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q21032957|Q21032957]] | [[Nueva Era]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Era 1912 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q21032967|Q21032967]] | [[La Fe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q21032975|Q21032975]] | [[El Regional]] | | | | | [[Ficheiro:El Regional 1885 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q21033088|Q21033088]] | [[Diario del Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Diario del Ferrol y de su Departamento 1884 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | [[Vigo]] | 1915-06-24 | [[Vigo]] | 2012-10-16 | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q24013692|Q24013692]] | [[Bernardo Bermúdez Jambrina]] | [[Donostia]] | 1883-02-27 | [[Avilés]] | 1918-03-06 | [[Ficheiro:Bernardo Bermúdez Jambrina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q25508659|Q25508659]] | [[España Democrática]] | | | | | [[Ficheiro:España Democrática, Montevideo, 1940 02 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q25509452|Q25509452]] | [[Teatro Rosalía de Castro de Vigo|Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro de Vigo. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q25510115|Q25510115]] | [[A. C. G.]] | | | | | [[Ficheiro:ACG revista mensual ilustrada del AutoAero Club de Galicia n. 22. 1932 marzo.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q25510383|Q25510383]] | [[A Voz do Pobo]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do Pobo 1969 08 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q25510433|Q25510433]] | [[Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega 1895 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q25510457|Q25510457]] | [[La Nueva Idea]] | | | | | [[Ficheiro:La Nueva Idea 1870 10 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q25510557|Q25510557]] | [[La Agricultura Gallega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q25510610|Q25510610]] | [[El Doctor Garrido]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q25511066|Q25511066]] | [[Can sen Dono|Can sen dono]] | | | | | [[Ficheiro:Can sen Dono 1983 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q25511354|Q25511354]] | [[Anuario de Estudos Literarios Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario de Estudios Literarios Galegos, número 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q25511356|Q25511356]] | [[O Mono da Tinta]] | | | | | [[Ficheiro:O Mono da Tinta.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q25512883|Q25512883]] | [[José de la Peña de Toro]] | [[Salamanca]] | | [[Santiago de Compostela]] | 1676 | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q25515037|Q25515037]] | [[Faro-Miño (Chantada)|Faro-Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Faro-Miño Semanario de Chantada 1908 08 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q25515052|Q25515052]] | [[El Eco de Pontevedra (1878)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1878 02 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q25515069|Q25515069]] | [[Chan (revista)|Chan]] | | | | | [[Ficheiro:Chan, la revista de los gallegos 1969 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q26084488|Q26084488]] | [[Esther Corral Díaz]] | [[Begonte]] | 1961-07-12<br/>1961 | | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q26898973|Q26898973]] | [[Francisco Miguel]] | [[A Coruña]] | 1897-09-25 | [[Queo de Arriba, Bértoa, Carballo|Queo de Arriba]] | 1936-09-29 | [[Ficheiro:Francisco Miguel Fernández Moratinos 1897-1936 autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q27064181|Q27064181]] | [[La Noche]] | | | | | [[Ficheiro:La Noche 1946 02 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q27720079|Q27720079]] | [[Galicia Clínica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q28109044|Q28109044]] | [[El Centro Galaico]] | | | | | [[Ficheiro:El Centro Galaico 1892 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 1868-02-09 | [[Santiago de Compostela]] | 1934-11-17 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q30349658|Q30349658]] | [[Fadamorgana]] | | | | | [[Ficheiro:Fadamorgana Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil n 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q30604507|Q30604507]] | [[Universitarios. Revista de la F.U.E.]] | | | | | [[Ficheiro:Universitarios revista de la FUE Santiago marzo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q30608390|Q30608390]] | [[Francisco Vega Ceide]] | [[Castro de Rei]] | 1912-05-22<br/>1913 | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1936-11<br/>1936 | [[Ficheiro:Francisco de Fientosa 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q30608406|Q30608406]] | [[Lolita Díaz Baliño]] | [[A Coruña]] | 1905-01-06 | [[A Coruña]] | 1963-11-03 | [[Ficheiro:Lolita Díaz Baliño 1929 arquivo de Rosario Sarmiento Escalona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q31281157|Q31281157]] | [[Boletín de la Sociedad Agrícola del Distrito de Meira|Boletín de la Sociedad Agrícola de Meira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q31281191|Q31281191]] | [[La Cítara]] | | | | | [[Ficheiro:La Cítara 1882 11 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q31281370|Q31281370]] | [[Almanaque Agrícola ZZ]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque Agrícola ZZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q31281688|Q31281688]] | [[El Faro de Veiga]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Veiga 1915 03 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q31281692|Q31281692]] | [[Letras y Deportes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q31281929|Q31281929]] | [[Ramón Álvarez Cid]] | | | [[Ourense]] | 2017-12-08 | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q31282553|Q31282553]] | [[Papel de Color]] | | | | | [[Ficheiro:Papel de color 4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q31283386|Q31283386]] | [[Rego (revista)|Rego]] | | | | | [[Ficheiro:Rego 1974.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q31283504|Q31283504]] | [[El Avisador (A Coruña)|El Avisador]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador 1863 11 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 1868-09-22 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 1934-01-30 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 1859 | [[Madrid]] | 1913-06-02 | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q42382454|Q42382454]] | [[Ángel Aller|Ángel Aller Villa]] | [[Betanzos]] | 1887-04-16 | [[Montevideo]] | 1976-05-15 | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q42911975|Q42911975]] | [[El Murciélago]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q42912002|Q42912002]] | [[La Estaca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q47257809|Q47257809]] | [[José Ramón Villar Chao]] | [[Viveiro]] | 1927-10-05 | [[A Coruña]] | 1965-08-27 | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | [[Ourense]] | 1944-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | [[Pontevedra]] | 1928-08-01 | [[Pontevedra]] | 2016-09-13 | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q51467956|Q51467956]] | [[Pedro Ferrer]] | [[A Coruña]] | 1870-04-05 | [[A Coruña]] | 1939-06-09 | [[Ficheiro:Pedro Ferrer y Sans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1887-06-29 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1939-08-09 | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q55769512|Q55769512]] | [[Vicente Díaz González]] | [[Valdoviño]] | 1870 | [[Ferrol]] | 1941-01-07 | [[Ficheiro:Vicente Díaz González, pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q55769527|Q55769527]] | [[Eduardo Rodríguez Osorio]] | [[Esmeriz, Chantada|Esmeriz]] | 1920-03-05 | [[Madrid]] | 1995-02-25 | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q55769584|Q55769584]] | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | [[Ferrol]] | 1897-01-27 | [[Ferrol]] | 1954-11-24 | [[Ficheiro:Carmelo Francisco González Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q55769624|Q55769624]] | [[Arturo Fernández Cersa]] | [[A Coruña]] | 1866-09-01 | [[A Coruña]] | 1937-08-27 | [[Ficheiro:Arturo Fernández Cersa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q55769629|Q55769629]] | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | [[Valgos, A Ribeira, Cervantes|Valgos]] | 1847-01-24 | [[A Coruña]] | 1916-04-28 | [[Ficheiro:Gumersindo Pardo Reguera GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q55769649|Q55769649]] | [[Manuel López Garabal]] | [[Santiago de Compostela]] | 1907-03-20 | | 1981-09-09 | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q55769716|Q55769716]] | [[Antonio Jaspe Moscoso|Antonio María Jaspe Moscoso]] | [[A Coruña]] | 1856 | [[Montrove, Liáns, Oleiros|Montrove]] | 1887-08 | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q55769736|Q55769736]] | [[Plácido Fernández|Plácido Fernández de Arosa]] | [[Santiago de Compostela]] | 1760-01-15 | | 1838-12-03 | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q55769756|Q55769756]] | [[Concha Vázquez|Concha Vázquez Martínez]] | [[Santiago de Compostela]] | 1906-12-07 | [[Santiago de Compostela]] | 1971-07-03 | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q55769822|Q55769822]] | [[José Garabal Louzao|Xosé Garabal Louzao]] | [[Santiago de Compostela]] | 1835 | [[Santiago de Compostela]] | 1907-06-18 | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q57316064|Q57316064]] | [[María Formoso]] | [[A Coruña]] | 1936-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q58121966|Q58121966]] | [[Nicanor Rielo Carballo]] | [[Arcos de Frades, Pol|Arcos de Frades]] | 1932-03-22 | | 2000-03-13 | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | [[Areas, Tui|Areas]] | 1857-11-07 | [[Ourense]] | 1941-01-31 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 1894-11-15 | [[Madrid]] | 1933-06-13 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | [[Ourense]] | 1913-01-01 | [[Madrid]] | 2000-10-15 | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q61128636|Q61128636]] | [[Xosé Luís Blanco Campaña]] | [[Camariñas]] | 1948-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q61378451|Q61378451]] | [[La Calle]] | | | | | [[Ficheiro:La Calle 1936 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q61378470|Q61378470]] | [[La Tierra (Pontevedra)|La Tierra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q61378490|Q61378490]] | [[Ribadense]] | | | | | [[Ficheiro:Ribadense 1909 07 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q61378524|Q61378524]] | [[La Era]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q61378558|Q61378558]] | [[Buenas Noches]] | | | | | [[Ficheiro:Buenas Noches 1913 01 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q61378565|Q61378565]] | [[El Deber]] | | | | | [[Ficheiro:El Deber 1873 10 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q61378599|Q61378599]] | [[El Cometa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q61378636|Q61378636]] | [[¡Despertad!]] | | | | | [[Ficheiro:¡Despertad!.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q61378657|Q61378657]] | [[El Fénix]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q61378663|Q61378663]] | [[El Adalid]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q61378671|Q61378671]] | [[Ciudad]] | | | | | [[Ficheiro:Ciudad, semanario de Pontevedra 1945 05 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q61378680|Q61378680]] | [[Piave]] | | | | | [[Ficheiro:Piave, Ourense, 1905 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q61378702|Q61378702]] | [[Más]] | | | | | [[Ficheiro:Más, noticiario semanal de Morrazo 1937 03 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q61378713|Q61378713]] | [[El Cuarto Estado]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q61378823|Q61378823]] | [[El Mirlo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q61378881|Q61378881]] | [[El Gato]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q61378924|Q61378924]] | [[Abrente (1969)|Abrente]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q61378952|Q61378952]] | [[La Cuña]] | | | | | [[Ficheiro:La Cuña 1908 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q61379136|Q61379136]] | [[Alma Galaica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q61379790|Q61379790]] | [[La Draga (1933)|La Draga]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q61382515|Q61382515]] | [[¡Guau... Guau!]] | | | | | [[Ficheiro:Guau... Guau, Fox, 1906 junio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q61382748|Q61382748]] | [[Acción Socialista (A Coruña)|Acción Socialista]] | | | | | [[Ficheiro:Accion Socialista 1933 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q61382908|Q61382908]] | [[Dominical Sarriano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q61382915|Q61382915]] | [[El Estrellao]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q61383011|Q61383011]] | [[¡Avante!]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q61389726|Q61389726]] | [[Crónica de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de Pontevedra 1886 05 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q61389783|Q61389783]] | [[El Chismoso]] | | | | | [[Ficheiro:El Chismoso 1881 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q61389840|Q61389840]] | [[La Democracia de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:La Democracia de Pontevedra 1868 10 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q61390928|Q61390928]] | [[El Eco Musical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q61397282|Q61397282]] | [[Escrita (revista)|Escrita]] | | | | | [[Ficheiro:Escrita 1 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q61397318|Q61397318]] | [[Adelante (A Coruña)|Adelante]] | | | | | [[Ficheiro:Adelante 1930 05 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q61761356|Q61761356]] | [[Manuela Rey]] | [[Mondoñedo]] | 1842-10-01 | [[Lisboa]] | 1866-02-26 | [[Ficheiro:Imaxe de Manuela Rey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q61989856|Q61989856]] | [[Dolores Padín Fernández]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q61993938|Q61993938]] | [[Bea Rey|Beatriz Rey Gómez]] | [[A Coruña]] | 1939-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | [[O Pereiro de Aguiar]] | 17th century | | 18th century | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] | 1703-03-07 | | 1779-06-30 | |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q65276797|Q65276797]] | [[De Pondal a Novoneyra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q67461103|Q67461103]] | [[Teresa Arán Trillo]] | [[Fisterra]] | 1933-01-20 | | | |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | [[A Arnoia]] | 1908 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q85416448|Q85416448]] | [[Carlos-Peregrín Fernández Otero]] | [[Lourenzá]] | 1930-05-18 | [[Seattle]] | 2024-04-25 | |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | 1943-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q85967809|Q85967809]] | [[Abrente. Boletín de la Anunciada]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Santiago de Compostela, 1929 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q87574386|Q87574386]] | [[Acta Científica Compostelana (Q87574386)|Acta Científica Compostelana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | [[Vigo]] | 1909-12-27 | [[Vigo]] | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q89682039|Q89682039]] | [[Consello de Galiza (boletín)|Consello de Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Cabeçalho do n.º 1 do boletim oficial informativo do Conselho de Galiza (1963).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q91945812|Q91945812]] | [[Manuel Rabanal Álvarez]] | [[La Magdalena de Canales]] | 1914-02-04 | [[Santiago de Compostela]] | 1989-03 | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q96456147|Q96456147]] | [[Francisco Rodríguez Valcárcel]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q97219545|Q97219545]] | [[El Fustazo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fustazo, Marín, 1913 01 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q97219558|Q97219558]] | [[El Organillo]] | | | | | [[Ficheiro:El Organillo, semanario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño 1883 09 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q97219572|Q97219572]] | [[El Pirulí]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q97219607|Q97219607]] | [[Faro de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Pontevedra 1911 01 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q98273130|Q98273130]] | [[Pedro Ramón Lamas Lourido]] | [[Vilaoudriz, A Pontenova|Vilaoudriz]] | 1901 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q103904457|Q103904457]] | [[Cadernos de Lingua]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos de Lingua número 1, 1990 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | [[A Estrada]] | 1956-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q107920994|Q107920994]] | [[Enrique Fernández Castiñeiras]] | [[Santiago de Compostela]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q108387031|Q108387031]] | [[Antón Rodríguez Casal|Antón Abel Rodríguez Casal]] | [[Ponteceso]] | 1952-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q108747163|Q108747163]] | [[José María de Alejandro]] | [[Santiago de Compostela]] | 1910-10-05 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q109286669|Q109286669]] | [[Inquietudes (A Coruña)|Inquietudes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q109331500|Q109331500]] | [[Posío]] | | | | | [[Ficheiro:Posío, 1945.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | [[Ourense]] | 1892-01-04 | [[A Habana]] | 1969-11-24 | |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q115933890|Q115933890]] | [[Valentín Castro Díaz]] | [[Ferrol]] | 1884 | | 1949 | |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q117168159|Q117168159]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q117168175|Q117168175]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | [[Vigo]] | 1942-01-31 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q120682371|Q120682371]] | [[Ana Vallés]] | [[Ferrol]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q121433570|Q121433570]] | [[Xusto Moreda]] | [[Ribadeo]] | 1935-11-25 | [[Ribadeo]] | 2022-07-30 | [[Ficheiro:Xusto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q123005111|Q123005111]] | [[Jesús García Naveira (Q123005111)|Jesús García Naveira]] | [[Betanzos]] | 1853-06-14 | [[San Nicolás de los Arroyos]] | 1912-03-24 | [[Ficheiro:Filántropo Jesús García Naveira ca 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 1879-06-13 | | 1939-12-28 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | [[Poio]] | 1920-09-26 | [[Buenos Aires]] | 2013-08-29 | |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q124375599|Q124375599]] | [[Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Orense revista de la Diputación Provincial n 7, 1977, detalle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q124391462|Q124391462]] | [[Cadernos do Seminario de Sargadelos]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos do Seminario de Sargadelos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q124608437|Q124608437]] | [[Xosé Vizoso]] | [[Mondoñedo]] | 1950-03-26 | [[Brión]] | 2025-02-09 | |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | [[Pontevedra]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 403 | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | [[Pontevedra]] | 1967-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 404 | [[:d:Q125377516|Q125377516]] | [[María Álvarez Fernández]] | [[A Coruña]] | 1967-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 405 | [[:d:Q125377688|Q125377688]] | [[Mercedes Arias Álvarez]] | [[Baleira]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 406 | [[:d:Q125377855|Q125377855]] | [[Matilde Blanco Lapido]] | [[A Coruña]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 407 | [[:d:Q125377983|Q125377983]] | [[Carmina Blanco Leira]] | [[Ferrol]] | 1963-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 408 | [[:d:Q126281812|Q126281812]] | [[Celia Cortés]] | [[Toledo]] | 1915 | [[Monforte de Lemos]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 409 | [[:d:Q126916300|Q126916300]] | [[Almanaque de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque de Ferrol para el año de 1905.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 410 | [[:d:Q126916311|Q126916311]] | [[Alalá (revista)|Alalá]] | | | | | [[Ficheiro:Alalá, Buenos Aires, 1935 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 411 | [[:d:Q126916394|Q126916394]] | [[Anuario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario Ferrolano para 1901.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 412 | [[:d:Q126916641|Q126916641]] | [[Arquivos do Seminario de Estudos Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Arquivos do Seminario de Estduos Galegos Volume I Ano 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 413 | [[:d:Q126916717|Q126916717]] | [[Atlántida (Q126916717)|Atlántida]] | | | | | [[Ficheiro:Atlántida 1954 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 414 | [[:d:Q126917252|Q126917252]] | [[Betanzos (Q126917252)|Betanzos]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos, revista 1946 08 Buenos Aires.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 415 | [[:d:Q126918035|Q126918035]] | [[Boletín de Casa América-Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 416 | [[:d:Q126918208|Q126918208]] | [[Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 417 | [[:d:Q126918258|Q126918258]] | [[Boletín Oficial de la Provincia de La Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 418 | [[:d:Q126918287|Q126918287]] | [[Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda 1904 08 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 419 | [[:d:Q126918835|Q126918835]] | [[El Circulador]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 420 | [[:d:Q126918896|Q126918896]] | [[El Ciudadano por la Constitución]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 421 | [[:d:Q126919007|Q126919007]] | [[Domecq en Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 422 | [[:d:Q126919356|Q126919356]] | [[El Escolar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 423 | [[:d:Q126919467|Q126919467]] | [[El Ferro-Carril Gallego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 424 | [[:d:Q126923364|Q126923364]] | [[Galicia (Ferrol)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Ferrol, 1885 05 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 425 | [[:d:Q126938229|Q126938229]] | [[Francisco Miguel Llanos Trápaga]] | [[Madrid]] | 1888-12-22 | [[Vigo]] | 1956-12-16 | |- | style='text-align:right'| 426 | [[:d:Q126938247|Q126938247]] | [[Francisco Llanos Mas]] | [[Valencia]] | 1852 | [[Vigo]] | 1928-06-28 | [[Ficheiro:Francisco Llanos Mas diante dun expositor de fotografías. Vigo, ca. 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 427 | [[:d:Q128414021|Q128414021]] | [[El Criticón (A Coruña)|El Criticón]] | | | | | [[Ficheiro:El Criticón 1855 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 428 | [[:d:Q129264156|Q129264156]] | [[Magar|Manuel García Castro]] | [[Ciudad Rodrigo]] | 1935-11-11 | [[Vigo]] | 2024-08-01 | |- | style='text-align:right'| 429 | [[:d:Q129414916|Q129414916]] | [[Agua Va]] | | | | | [[Ficheiro:Agua Va, Ferrol, 1886 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 430 | [[:d:Q130270848|Q130270848]] | [[Ferrol Cómico]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Cómico 1892 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 431 | [[:d:Q130271042|Q130271042]] | [[Agro (Q130271042)|Agro]] | | | | | [[Ficheiro:Agro 1946 02 20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 432 | [[:d:Q130271120|Q130271120]] | [[Aquí Estamos]] | | | | | [[Ficheiro:Aquí Estamos. Revista de la Hermandad de Alféreces Provisionales de Orense 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 433 | [[:d:Q130272987|Q130272987]] | [[Galicia (Q130272987)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia (1908).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 434 | [[:d:Q130280079|Q130280079]] | [[Galicia Médica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 435 | [[:d:Q130280271|Q130280271]] | [[Galicia Obreira]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Obreira 1978 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 436 | [[:d:Q130281122|Q130281122]] | [[Gaceta de la Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 437 | [[:d:Q130281191|Q130281191]] | [[Los Guerrilleros por la Religión, la Patria y el Rey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 438 | [[:d:Q130285452|Q130285452]] | [[El Chicote]] | | | | | [[Ficheiro:El Chicote 1884 08 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 439 | [[:d:Q130285999|Q130285999]] | [[El Justiciero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 440 | [[:d:Q130286873|Q130286873]] | [[Lucensia]] | | | | | [[Ficheiro:Lucensia miscelánea de cultura e investigación.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 441 | [[:d:Q130286942|Q130286942]] | [[Magisterio Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Orensano 1932 05 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 442 | [[:d:Q130286960|Q130286960]] | [[Meta (Q130286960)|Meta]] | | | | | [[Ficheiro:Meta, Vigo 1950 01 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 443 | [[:d:Q130298996|Q130298996]] | [[Mujeres Católicas de España]] | | | | | [[Ficheiro:Mujeres Católicas de España, Santiago de Compostela 1937 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 444 | [[:d:Q130300463|Q130300463]] | [[La Aurora (Ferrol)|La Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora, periódico de literatura, moralidad y recreo 1867 08 31 Ferrol.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 445 | [[:d:Q130314628|Q130314628]] | [[Pátria Galega (Buenos Aires)|Pátria Galega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 446 | [[:d:Q130359122|Q130359122]] | [[Galicia (Centro Gallego de Caracas)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Revista del Centro Gallego de Caracas 1952 07 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 447 | [[:d:Q130382567|Q130382567]] | [[Arenteiro (Q130382567)|Arenteiro]] | | | | | [[Ficheiro:CCG em pub1621 Arenteiro 1932-11-00 n02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 448 | [[:d:Q130383780|Q130383780]] | [[Ecos da Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos da Terra. Montevideo 1992 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 449 | [[:d:Q130926167|Q130926167]] | [[Juan María Gallego Tato]] | [[Lugo]] | 1924 | | 1984 | |- | style='text-align:right'| 450 | [[:d:Q131241387|Q131241387]] | [[Feliciano Vicente Faraldo]] | [[Tiobre, Betanzos|Tiobre]] | 1785-09-13 | [[Santiago de Compostela]] | 1842-05 | |- | style='text-align:right'| 451 | [[:d:Q131255193|Q131255193]] | [[La Cruzada]] | | | | | [[Ficheiro:La Cruzada, Ferrol, 1888 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 452 | [[:d:Q131264500|Q131264500]] | [[Artur Trillo]] | [[Miñóns, Buxantes, Dumbría|Miñóns]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 453 | [[:d:Q131272114|Q131272114]] | [[La Bandera Roja]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 454 | [[:d:Q131277184|Q131277184]] | [[Gena Baamonde]] | [[Ribeira]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 455 | [[:d:Q131298650|Q131298650]] | [[Claroscuro]] | | | | | [[Ficheiro:Claroscuro 1900 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 456 | [[:d:Q131340661|Q131340661]] | [[Elina Luaces]] | [[Ferrol]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 457 | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1937-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 458 | [[:d:Q131387193|Q131387193]] | [[El Diario (1882)|El Diario]] | | | | | [[Ficheiro:El Diario, Pontevedra, 1885.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 459 | [[:d:Q131387277|Q131387277]] | [[Magisterio Católico Español]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Católico Español 1940 02 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 460 | [[:d:Q131510552|Q131510552]] | [[Marco Antonio de Arce]] | [[Hamburgo]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 461 | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 462 | [[:d:Q131553192|Q131553192]] | [[Suso Cubeiro]] | [[A Coruña]] | 1954-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 463 | [[:d:Q131754455|Q131754455]] | [[Bernardo Saavedra Pita]] | [[Santiago de Compostela]] | 1944 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-09-24 | |- | style='text-align:right'| 464 | [[:d:Q131904585|Q131904585]] | [[Xaquín Cerqueiras Puente]] | [[Santiago de Compostela]] | 1913 | [[Xuvia, Santa María de Neda, Neda|Xuvia]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 465 | [[:d:Q131927330|Q131927330]] | [[Adolfo Aponte]] | [[Betanzos]] | 1886 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Don Adolfo Aponte Ateneo 1911 Madrid.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 466 | [[:d:Q131939430|Q131939430]] | [[Xosé María Rodríguez Iglesias]] | [[Lugo]] | 1950-10-01 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-10-24 | |- | style='text-align:right'| 467 | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | [[Pontevedra]] | | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 468 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 1851-03-28 | [[Santiago de Compostela]] | 1918-05-30 | |- | style='text-align:right'| 469 | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | [[Redondela]] | 1933-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 470 | [[:d:Q132990978|Q132990978]] | [[Salustio Alvarado Somoza]] | [[Lugo]] | 1836-02-28 | [[Valladolid]] | 1886-02-23 | [[Ficheiro:Salustio Víctor Alvarado Somoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 471 | [[:d:Q133278748|Q133278748]] | [[Carmen Pérez Pais]] | [[México]] | 1953-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 472 | [[:d:Q133286169|Q133286169]] | [[Lume (1973)|Lume]] | | | | | [[Ficheiro:Lume 1973.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 473 | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | [[Ourense]] | 1939<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 474 | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | [[A Estrada]] | 1969-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 475 | [[:d:Q133890043|Q133890043]] | [[Juan Carlos Abraldes]] | [[Barcelona]] | 1971-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 476 | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | [[Chapela, Redondela|Chapela]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 477 | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] | 1631<br/>1635 | | | |- | style='text-align:right'| 478 | [[:d:Q134411481|Q134411481]] | [[Juan Pacheco y Troncoso]] | [[A Coruña]] | 18th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 479 | [[:d:Q134625785|Q134625785]] | [[Cartel (1963)|Cartel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 480 | [[:d:Q135338873|Q135338873]] | [[Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago 1874 04 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 481 | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | [[Redondela]] | 1929-06-07 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] | 2011-07-03 | |- | style='text-align:right'| 482 | [[:d:Q136032359|Q136032359]] | [[Servizo de Extensión Agraria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 483 | [[:d:Q136036607|Q136036607]] | [[La Lucha (Ferrol)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha, portavoz de los sindicatos obreros de la región 1920 11 20 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 484 | [[:d:Q136186400|Q136186400]] | [[El Agricultor (Lavadores)|El Agricultor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 485 | [[:d:Q136186544|Q136186544]] | [[Isabel Freire]] | [[A Coruña]] | 1960-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 486 | [[:d:Q136297266|Q136297266]] | [[Galiza (Q136297266)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza 1951 01 Montevideo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 487 | [[:d:Q136439746|Q136439746]] | [[El Pequeño Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Pequeño Escolar, quincenario infantil 1935 02 01 Ribadeo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 488 | [[:d:Q136441448|Q136441448]] | [[Revista Galega de Educación]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Galega de Educación 1986.jpg|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Descritos pola GEG segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] bcgtatc8t4550zttalw2e2jb5btpxnz 7351265 7351222 2026-04-08T11:10:45Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351265 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <big>Descritos pola <big>''[[Enciclopedia Galega Universal]]''</big></big> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1343 wd:Q12387820 } |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2130452|Q2130452]] | [[Ramón Barreiro]] | [[Castronuño]] | 1906-08-28 | [[Madrid]] | 1981-05-01 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | [[Maceda]] | 1909-04-28 | [[A Coruña]] | 1948-11-06 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 1817-03-19 | [[Pontevedra]] | 1886-11-19 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 1845-09-19 | [[Viveiro]] | 1922-10-15 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Barcelona]] | 1915-12-27 | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q12387062|Q12387062]] | [[Diario de Santiago (1808)|Diario de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Santiago, n.º 175 (1808).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q12389878|Q12389878]] | [[Galicia Católica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Católica 1883 05 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q12389881|Q12389881]] | [[Galicia Humorística]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Humorística 1888 01 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q12390380|Q12390380]] | [[Heraldo de Arosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q12391379|Q12391379]] | [[La Comarca del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:La Comarca del Eo 2016 09 24.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q12391418|Q12391418]] | [[La Pequeña Patria]] | | | | | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | [[Cambados]] | 1758-01-22 | [[París]] | 1835 | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12398914|Q12398914]] | [[Renovación (Pontevedra)|Renovación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] | 1906 | [[Vigo]] | 1979-07-01 | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 1820 | [[Lourenzá]] | 1881-04-26 | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q20534609|Q20534609]] | [[El Perro Chico]] | | | | | [[Ficheiro:El Perro Chico 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | [[Vigo]] | 1912-12-29 | [[Vigo]] | 2024-01-14 | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q20536024|Q20536024]] | [[Enrique Velasco|Enrique Velasco Vieitez]] | [[Pontevedra]] | 1954-04-10 | | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q20536036|Q20536036]] | [[Eduardo Núñez Sarmiento]] | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1865-03-20 | [[Ribasar, Rois|Ribasar]] | 1906-12-21 | [[Ficheiro:Eduardo Núñez Sarmiento.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q20541269|Q20541269]] | [[El Regionalista (Chantada)|El Regionalista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q20541349|Q20541349]] | [[La Temporada en Mondariz]] | | | | | [[Ficheiro:La Temporada en Mondariz 1901 06 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q20541371|Q20541371]] | [[Galicia Deportiva (1909)|Galicia Deportiva]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q20541422|Q20541422]] | [[Galicia Gráfica (A Coruña)|Galicia Gráfica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Gráfica, 1926 07 5.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q20541459|Q20541459]] | [[Galicia Industrial y Comercial]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Industrial y Comercial 1926 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q20541481|Q20541481]] | [[Galicia Moza]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Moza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q20541559|Q20541559]] | [[Galicia Nueva (A Coruña)|Galicia Nueva]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Nueva semanario órgano de Juventud Católica.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q20541570|Q20541570]] | [[Tierra Gallega (Montevideo)|Tierra Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Tierra Gallega Montevideo 01 1917 02 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q20541630|Q20541630]] | [[Galicia Social Agraria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Social Agraria 1934 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q20541643|Q20541643]] | [[Galicia Solidaria]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Solidaria 1908 03 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q20541718|Q20541718]] | [[Galicia. Diario de la mañana]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Diario de la mañana, 1930 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q20541788|Q20541788]] | [[Galiza (Mondoñedo)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza - Mondoñedo (CRPIH, 1999).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q20541837|Q20541837]] | [[El Eo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eo, periódico bisemanal de intereses generales, noticias y anuncios 1879 06 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q20541860|Q20541860]] | [[Era Azul]] | | | | | [[Ficheiro:Era Azul, Ortigueira, 1936 11 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q20542018|Q20542018]] | [[Erte..!]] | | | | | [[Ficheiro:Erte..! 1933 03 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q20542150|Q20542150]] | [[El Escobón]] | | | | | [[Ficheiro:El Escobón, Bergondo, 1888 01 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q20542270|Q20542270]] | [[Nova Galicia (París)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia 1967 04 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q20542275|Q20542275]] | [[El Restaurador (Vigo)|El Restaurador]] | | | | | [[Ficheiro:El-Restaurador-Vigo-25-11-1911.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20542280|Q20542280]] | [[Nueva Galicia (Vigo)|Nueva Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Galicia 1927 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20542343|Q20542343]] | [[La Luz (Pontevedra)|La Luz]] | | | | | [[Ficheiro:La Luz, revista de instrucción primaria, Pontevedra, 1877 02 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q20542345|Q20542345]] | [[La Novedad]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q20542438|Q20542438]] | [[Germinal (1904)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q20542457|Q20542457]] | [[La Coalición Republicana]] | | | | | [[Ficheiro:La Coalición Republicana 1886 05 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q20542462|Q20542462]] | [[Germinal (Vigo)|Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, se publica los sábados, vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q20542464|Q20542464]] | [[Revista de Casa América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Revista de Casa América-Galicia 1922 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q20542472|Q20542472]] | [[Germinal (Viveiro)|Germinal]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q20542485|Q20542485]] | [[La Glosopeda]] | | | | | [[Ficheiro:La Glosopeda 1902 05 15 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q20542519|Q20542519]] | [[La Revista Popular]] | | | | | [[Ficheiro:Angel Urzaiz, La Revista Popular, septiembre de 1904, p 7.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q20542577|Q20542577]] | [[Espartaco (Ourense)|Espartaco]] | | | | | [[Ficheiro:Espartaco 1935 12 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q20542647|Q20542647]] | [[Los Maestros de España]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q20542903|Q20542903]] | [[La Comarca (Chantada)|La Comarca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q20542940|Q20542940]] | [[El Esquilón]] | | | | | [[Ficheiro:El Esquilón 1861 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q20543263|Q20543263]] | [[Betanzos Liberal]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos Liberal 1913 11 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q20543283|Q20543283]] | [[Pero-Grullo (Vigo)|Pero-Grullo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q20543306|Q20543306]] | [[El Condado de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:El Condado de Ortigueira 1894 09 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q20543373|Q20543373]] | [[Mariñana]] | | | | | [[Ficheiro:Mariñana 1925 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q20543383|Q20543383]] | [[El Estudiante (Pontevedra)|El Estudiante]] | | | | | [[Ficheiro:El Estudiante, Pontevedra, 1879 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q20543524|Q20543524]] | [[El Explorador de Puente-Caldelas]] | | | | | [[Ficheiro:El Explorador de Puente-Caldelas 1915-01-01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q20543584|Q20543584]] | [[Las Riberas del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Eo 1894 09 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q20543596|Q20543596]] | [[Las Riberas del Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:Las Riberas del Mendo 1889 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q20543599|Q20543599]] | [[La Constancia (Pontevedra)|La Constancia]] | | | | | [[Ficheiro:La Constancia, Pontevedra, 1861 01 25.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q20543610|Q20543610]] | [[El Umia (Cambados)|El Umia]] | | | | | [[Ficheiro:El Umia, periódico independiente 1907 01 Cambados.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q20543614|Q20543614]] | [[La Billarda]] | | | | | [[Ficheiro:La Billarda 1920 09 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q20543934|Q20543934]] | [[El Faro de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ferrol 1915 03 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q20543948|Q20543948]] | [[El Faro de las Rías]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q20543982|Q20543982]] | [[El Faro de Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Ortegal 1889 04 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q20543984|Q20543984]] | [[El Progreso (1865)|El Progreso]] | | | | | [[Ficheiro:El Progreso 1865 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q20543993|Q20543993]] | [[Ris-Ras]] | | | | | [[Ficheiro:RisRas periódico festivo semanal 1929 09 19 Ribadavia.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q20544009|Q20544009]] | [[El Boletín Socialista]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q20544057|Q20544057]] | [[El Proletario (Lugo)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q20544060|Q20544060]] | [[El Obrero (Vilagarcía de Arousa)|El Obrero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q20544067|Q20544067]] | [[El Obrero Galaico]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q20544080|Q20544080]] | [[El Proletario (Viveiro)|El Proletario]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q20544133|Q20544133]] | [[La Acción (A Coruña)|La Acción]] | | | | | [[Ficheiro:La Acción, periódico anarquista 1908 12 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q20544149|Q20544149]] | [[La Protesta (Ferrol)|La Protesta]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q20544184|Q20544184]] | [[Acción Obrera]] | | | | | [[Ficheiro:Acción Obrera 1918 07 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q20544189|Q20544189]] | [[La Provincia (Pontevedra)|La Provincia]] | | | | | [[Ficheiro:La Provincia 1917 02 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q20544253|Q20544253]] | [[La Federación]] | | | | | [[Ficheiro:La Federación Vigo 1894 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q20544316|Q20544316]] | [[El Pueblo (Pontevedra)|El Pueblo]] | | | | | [[Ficheiro:El pueblo-512 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q20544331|Q20544331]] | [[La Correspondencia Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:La Correspondencia Gallega 26-05-1905 p 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q20544353|Q20544353]] | [[La Opinión (Monforte de Lemos)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión, semanario defensor de los intereses locales 1905 Monforte de Lemos.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q20544354|Q20544354]] | [[El Corsario]] | | | | | [[Ficheiro:El Corsario, órgano de la Federación Coruñesa 1892 10 23.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q20544375|Q20544375]] | [[La Opinión (Redondela)|La Opinión]] | | | | | [[Ficheiro:La Opinión 1914 07 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q20544495|Q20544495]] | [[El Orden (1884)|El Orden]] | | | | | [[Ficheiro:El Orden 1884 07 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q20544574|Q20544574]] | [[El Mendo]] | | | | | [[Ficheiro:El Mendo 1890 05 14.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q20544588|Q20544588]] | [[Orense Nuevo]] | | | | | [[Ficheiro:Orense Nuevo 1911 09 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q20544718|Q20544718]] | [[El Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Ortegal 1892 06 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q20544733|Q20544733]] | [[El Hijo del Trabajo]] | | | | | [[Ficheiro:El Hijo del Trabajo 1882-09-20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q20544787|Q20544787]] | [[El Agricultor (Riotorto)|El Agricultor]] | | | | | [[Ficheiro:El agricultor revista de agricultura.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20544830|Q20544830]] | [[La Hoja Volante]] | | | | | [[Ficheiro:La Hoja Volante 1875 01 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20544851|Q20544851]] | [[Brazo y Cerebro]] | | | | | [[Ficheiro:Brazo y Cerebro, periódico de orientación anarquista 1936 02 15 La Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20544894|Q20544894]] | [[El Ferro-Carril]] | | | | | [[Ficheiro:El Ferro-Carril 1853 10 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20544944|Q20544944]] | [[Ferrol Diario]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Diario, El Ferrol del Caudillo, 1969 07 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20545074|Q20545074]] | [[La Idea Moderna]] | | | | | [[Ficheiro:La Idea Moderna 1910 10 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20545112|Q20545112]] | [[El Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:EL Miñor 1904 11 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q20545186|Q20545186]] | [[Festa da Palabra Silenciada]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q20545229|Q20545229]] | [[Rumbo (periódico)|Rumbo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q20545327|Q20545327]] | [[Aires d’a Miña Terra (Buenos Aires)|Aires d’a Miña Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Aires d'a Miña Terra. Año 1 Núm. 01. Buenos Aires, 10 de Mayo de 1908.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q20545354|Q20545354]] | [[Misión (Ourense)|Misión]] | | | | | [[Ficheiro:Misión, revista quincenal de la parroquia y la escuela 1937 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q20545664|Q20545664]] | [[El Radical (1910)|El Radical]] | | | | | [[Ficheiro:El Radical, semanario tradicionalista 1912 08 19 Orense.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q20545710|Q20545710]] | [[La Ráfaga]] | | | | | [[Ficheiro:La Ráfaga, semanario satírico 1914 Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q20545723|Q20545723]] | [[El Momento (Viveiro)|El Momento]] | | | | | [[Ficheiro:El Momento, órgano de las agrupaciones socialistas del distrito y defensor de la clase trabajadora 1932 12 Viveiro.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q20545734|Q20545734]] | [[La Monarquía]] | | | | | [[Ficheiro:La Monarquía 1887 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q20545907|Q20545907]] | [[Finisterre (Pontevedra)|Finisterre]] | | | | | [[Ficheiro:Finisterre, revista de Galicia 1943 Pontevedra.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20545916|Q20545916]] | [[¡Alerta! (Ferrol)|¡Alerta!]] | | | | | [[Ficheiro:Alerta 1936 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20546027|Q20546027]] | [[A Saia]] | | | | | [[Ficheiro:A Saia. Boletín do Colectivo Feminista Independente Galego.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q20546252|Q20546252]] | [[El Fomento de Galicia (1858)|El Fomento de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Fomento de Galicia, n.º 106 (1858).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q20546276|Q20546276]] | [[El Independiente (1881)|El Independiente]] | | | | | [[Ficheiro:El Independiente, periódico de Pontevedra 1881 04 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20546514|Q20546514]] | [[El Cabo Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Cabo Ortegal 1890 10 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q20546526|Q20546526]] | [[El Amigo de Galicia (Ourense)|El Amigo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20546603|Q20546603]] | [[América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:América-Galicia 1922 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20546640|Q20546640]] | [[Andaina]] | | | | | [[Ficheiro:Andaina, revista galega de pensamento feminista n. 70, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q20546721|Q20546721]] | [[El Ángel del Hogar]] | | | | | [[Ficheiro:El Ángel del Hogar 1894 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q20546912|Q20546912]] | [[La Antorcha de Vigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q20546964|Q20546964]] | [[La Antorcha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q20546994|Q20546994]] | [[Anuario Brigantino]] | | | | | [[Ficheiro:Portada do Anuario Brigantino de 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20546995|Q20546995]] | [[La Juventud (Vigo)|La Juventud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q20547012|Q20547012]] | [[El Anunciador (Pontevedra)|El Anunciador]] | | | | | [[Ficheiro:El Anunciador, Pontevedra 1891 07 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20547020|Q20547020]] | [[Caldo e Touros|Caldo y Toros]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20547236|Q20547236]] | [[Arco (periódico)|Arco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q20547252|Q20547252]] | [[Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar 1894 08 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q20547261|Q20547261]] | [[Crónica Literaria]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica Literaria 1903 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q20547400|Q20547400]] | [[Cultura Libertaria]] | | | | | [[Ficheiro:Cultura Libertaria 1912 12 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q20547408|Q20547408]] | [[Cultura Proletaria (1913)|Cultura Proletaria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q20547489|Q20547489]] | [[Mundo de Ahora]] | | | | | [[Ficheiro:Mundo de Ahora 1933 07 Lugo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q20547956|Q20547956]] | [[Círculo de Artesáns|Círculo de Artesanos da Coruña]] | | | | | [[Ficheiro:Circo de Artesáns da Coruña.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q20548057|Q20548057]] | [[La Defensa (Mondoñedo)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa, Mondonedo, 1908 07 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q20548074|Q20548074]] | [[La Defensa (O Barco de Valdeorras)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q20548129|Q20548129]] | [[La Defensa Obrera]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q20548153|Q20548153]] | [[As Roladas]] | | | | | [[Ficheiro:As Roladas, folla dos rapaciños galegos. 1922 mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q20548278|Q20548278]] | [[Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q20548297|Q20548297]] | [[El Látigo (1919)|El Látigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q20548333|Q20548333]] | [[El Látigo (Pontevedra)|El Látigo]] | | | | | [[Ficheiro:El Látigo, Pontevedra, 1886 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q20548337|Q20548337]] | [[Fray Prudencio]] | | | | | [[Ficheiro:Fray Prudencio 1903 12 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q20548347|Q20548347]] | [[Fray Verdades]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q20548355|Q20548355]] | [[El Despertar (A Coruña)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q20548364|Q20548364]] | [[El Despertar (Vigo)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q20548381|Q20548381]] | [[El Despertar Marítimo]] | | | | | [[Ficheiro:El Despertar Marítimo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q20548507|Q20548507]] | [[El Freno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q20548571|Q20548571]] | [[El Día de Fiesta]] | | | | | [[Ficheiro:El Día de Fiesta, Coruña, 1881 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q20548572|Q20548572]] | [[La Aurora (Moaña)|La Aurora]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q20548580|Q20548580]] | [[Aurora (Vilalba)|Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:Aurora 1918 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q20548589|Q20548589]] | [[La Aurora del Miño]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora del Miño 1857 05 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q20548603|Q20548603]] | [[El Diario de Galicia (1856)|El Diario de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q20548649|Q20548649]] | [[Diario de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Vigo 1884 06 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q20548664|Q20548664]] | [[Diario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Diario Ferrolano 1905 05 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q20548671|Q20548671]] | [[El Diario Ferrolano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q20548673|Q20548673]] | [[El Avisador Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador Orensano 1878 08 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q20548741|Q20548741]] | [[Azul (Ourense)|Azul]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q20548754|Q20548754]] | [[El Diminuto]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q20548869|Q20548869]] | [[Gaceta de Galicia (Vigo)|Gaceta de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Gaceta de Galicia 1929 n 1, Biblioteca Penzol Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q20548880|Q20548880]] | [[El Lérez]] | | | | | [[Ficheiro:El Lérez 1879 08 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q20549044|Q20549044]] | [[La Libertad (Betanzos)|La Libertad]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, periódico republicano independiente, Betanzos, 1886 10 30.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q20549258|Q20549258]] | [[El Lince (Betanzos)|El Lince]] | | | | | [[Ficheiro:El Lince, Betanzos, 1932 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q20549294|Q20549294]] | [[La Ducha]] | | | | | [[Ficheiro:La Ducha 1897 01 24.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q20549315|Q20549315]] | [[La Voz de Mondoñedo]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Mondoñedo 1903 03 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q20549325|Q20549325]] | [[La Voz de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Ortigueira del 4 de julio de 1936, nº 1052.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q20549361|Q20549361]] | [[El Eco Coruñés]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q20549384|Q20549384]] | [[El Eco de Burón]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Burón, Fonsagrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q20549395|Q20549395]] | [[Eco de la Revista]] | | | | | [[Ficheiro:Eco de la Revista 1852 09 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q20549405|Q20549405]] | [[La Voz del Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Miñor 1919 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q20549429|Q20549429]] | [[El Eco de Mugía]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Mugía 1903-09-13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q20549449|Q20549449]] | [[El Eco de Pontevedra (1869)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1869 03 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q20549483|Q20549483]] | [[El Eco del Condado]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Condado 1928 09 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q20549484|Q20549484]] | [[A Voz do País]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do País 1912 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q20549488|Q20549488]] | [[El Eco del Liceo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Liceo 1870 04 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q20549500|Q20549500]] | [[El Eco Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ferrolano 1866 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q20549506|Q20549506]] | [[El Eco Mindoniense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Mindoniente 1882 11 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q20549510|Q20549510]] | [[El Eco Ortegano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ortegano 1906 02 18.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q20549529|Q20549529]] | [[Ecos de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos de Vigo 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q20549575|Q20549575]] | [[EDUGA]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q20549860|Q20549860]] | [[Cartel (1945)|Cartel]] | | | | | [[Ficheiro:Cartel, Vigo, 1946 01 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q20550028|Q20550028]] | [[Solidaridad (Vigo)|Solidaridad]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad, órgano del Partido Socialista Obrero en Vigo 1919 06 14.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q20550055|Q20550055]] | [[Sonata Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Sonata Gallega, Pontevedra, invierno 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q20550332|Q20550332]] | [[El Tanque (Vigo)|El Tanque]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q20550389|Q20550389]] | [[El Tea]] | | | | | [[Ficheiro:El Tea 1908 09 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q20551316|Q20551316]] | [[Centro de Estudios Sociales Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q21032957|Q21032957]] | [[Nueva Era]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Era 1912 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q21032967|Q21032967]] | [[La Fe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q21032975|Q21032975]] | [[El Regional]] | | | | | [[Ficheiro:El Regional 1885 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q21033088|Q21033088]] | [[Diario del Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Diario del Ferrol y de su Departamento 1884 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | [[Vigo]] | 1915-06-24 | [[Vigo]] | 2012-10-16 | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q24013692|Q24013692]] | [[Bernardo Bermúdez Jambrina]] | [[Donostia]] | 1883-02-27 | [[Avilés]] | 1918-03-06 | [[Ficheiro:Bernardo Bermúdez Jambrina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q25508659|Q25508659]] | [[España Democrática]] | | | | | [[Ficheiro:España Democrática, Montevideo, 1940 02 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q25509452|Q25509452]] | [[Teatro Rosalía de Castro de Vigo|Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro de Vigo. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q25510115|Q25510115]] | [[A. C. G.]] | | | | | [[Ficheiro:ACG revista mensual ilustrada del AutoAero Club de Galicia n. 22. 1932 marzo.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q25510383|Q25510383]] | [[A Voz do Pobo]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do Pobo 1969 08 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q25510433|Q25510433]] | [[Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega 1895 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q25510457|Q25510457]] | [[La Nueva Idea]] | | | | | [[Ficheiro:La Nueva Idea 1870 10 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q25510557|Q25510557]] | [[La Agricultura Gallega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q25510610|Q25510610]] | [[El Doctor Garrido]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q25511066|Q25511066]] | [[Can sen Dono|Can sen dono]] | | | | | [[Ficheiro:Can sen Dono 1983 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q25511354|Q25511354]] | [[Anuario de Estudos Literarios Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario de Estudios Literarios Galegos, número 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q25511356|Q25511356]] | [[O Mono da Tinta]] | | | | | [[Ficheiro:O Mono da Tinta.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q25512883|Q25512883]] | [[José de la Peña de Toro]] | [[Salamanca]] | | [[Santiago de Compostela]] | 1676 | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q25515037|Q25515037]] | [[Faro-Miño (Chantada)|Faro-Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Faro-Miño Semanario de Chantada 1908 08 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q25515052|Q25515052]] | [[El Eco de Pontevedra (1878)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1878 02 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q25515069|Q25515069]] | [[Chan (revista)|Chan]] | | | | | [[Ficheiro:Chan, la revista de los gallegos 1969 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q26084488|Q26084488]] | [[Esther Corral Díaz]] | [[Begonte]] | 1961-07-12<br/>1961 | | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q26898973|Q26898973]] | [[Francisco Miguel]] | [[A Coruña]] | 1897-09-25 | [[Queo de Arriba, Bértoa, Carballo|Queo de Arriba]] | 1936-09-29 | [[Ficheiro:Francisco Miguel Fernández Moratinos 1897-1936 autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q27064181|Q27064181]] | [[La Noche]] | | | | | [[Ficheiro:La Noche 1946 02 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q27720079|Q27720079]] | [[Galicia Clínica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q28109044|Q28109044]] | [[El Centro Galaico]] | | | | | [[Ficheiro:El Centro Galaico 1892 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 1868-02-09 | [[Santiago de Compostela]] | 1934-11-17 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q30349658|Q30349658]] | [[Fadamorgana]] | | | | | [[Ficheiro:Fadamorgana Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil n 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q30604507|Q30604507]] | [[Universitarios. Revista de la F.U.E.]] | | | | | [[Ficheiro:Universitarios revista de la FUE Santiago marzo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q30608390|Q30608390]] | [[Francisco Vega Ceide]] | [[Castro de Rei]] | 1912-05-22<br/>1913 | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1936-11<br/>1936 | [[Ficheiro:Francisco de Fientosa 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q30608406|Q30608406]] | [[Lolita Díaz Baliño]] | [[A Coruña]] | 1905-01-06 | [[A Coruña]] | 1963-11-03 | [[Ficheiro:Lolita Díaz Baliño 1929 arquivo de Rosario Sarmiento Escalona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q31281157|Q31281157]] | [[Boletín de la Sociedad Agrícola del Distrito de Meira|Boletín de la Sociedad Agrícola de Meira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q31281191|Q31281191]] | [[La Cítara]] | | | | | [[Ficheiro:La Cítara 1882 11 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q31281370|Q31281370]] | [[Almanaque Agrícola ZZ]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque Agrícola ZZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q31281688|Q31281688]] | [[El Faro de Veiga]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Veiga 1915 03 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q31281692|Q31281692]] | [[Letras y Deportes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q31281929|Q31281929]] | [[Ramón Álvarez Cid]] | | | [[Ourense]] | 2017-12-08 | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q31282553|Q31282553]] | [[Papel de Color]] | | | | | [[Ficheiro:Papel de color 4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q31283386|Q31283386]] | [[Rego (revista)|Rego]] | | | | | [[Ficheiro:Rego 1974.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q31283504|Q31283504]] | [[El Avisador (A Coruña)|El Avisador]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador 1863 11 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 1868-09-22 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 1934-01-30 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 1859 | [[Madrid]] | 1913-06-02 | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q42382454|Q42382454]] | [[Ángel Aller|Ángel Aller Villa]] | [[Betanzos]] | 1887-04-16 | [[Montevideo]] | 1976-05-15 | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q42911975|Q42911975]] | [[El Murciélago]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q42912002|Q42912002]] | [[La Estaca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q47257809|Q47257809]] | [[José Ramón Villar Chao]] | [[Viveiro]] | 1927-10-05 | [[A Coruña]] | 1965-08-27 | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | [[Ourense]] | 1944-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | [[Pontevedra]] | 1928-08-01 | [[Pontevedra]] | 2016-09-13 | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q51467956|Q51467956]] | [[Pedro Ferrer]] | [[A Coruña]] | 1870-04-05 | [[A Coruña]] | 1939-06-09 | [[Ficheiro:Pedro Ferrer y Sans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1887-06-29 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1939-08-09 | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q55769512|Q55769512]] | [[Vicente Díaz González]] | [[Valdoviño]] | 1870 | [[Ferrol]] | 1941-01-07 | [[Ficheiro:Vicente Díaz González, pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q55769527|Q55769527]] | [[Eduardo Rodríguez Osorio]] | [[Esmeriz, Chantada|Esmeriz]] | 1920-03-05 | [[Madrid]] | 1995-02-25 | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q55769584|Q55769584]] | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | [[Ferrol]] | 1897-01-27 | [[Ferrol]] | 1954-11-24 | [[Ficheiro:Carmelo Francisco González Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q55769624|Q55769624]] | [[Arturo Fernández Cersa]] | [[A Coruña]] | 1866-09-01 | [[A Coruña]] | 1937-08-27 | [[Ficheiro:Arturo Fernández Cersa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q55769629|Q55769629]] | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | [[Valgos, A Ribeira, Cervantes|Valgos]] | 1847-01-24 | [[A Coruña]] | 1916-04-28 | [[Ficheiro:Gumersindo Pardo Reguera GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q55769649|Q55769649]] | [[Manuel López Garabal]] | [[Santiago de Compostela]] | 1907-03-20 | | 1981-09-09 | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q55769716|Q55769716]] | [[Antonio Jaspe Moscoso|Antonio María Jaspe Moscoso]] | [[A Coruña]] | 1856 | [[Montrove, Liáns, Oleiros|Montrove]] | 1887-08 | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q55769736|Q55769736]] | [[Plácido Fernández|Plácido Fernández de Arosa]] | [[Santiago de Compostela]] | 1760-01-15 | | 1838-12-03 | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q55769756|Q55769756]] | [[Concha Vázquez|Concha Vázquez Martínez]] | [[Santiago de Compostela]] | 1906-12-07 | [[Santiago de Compostela]] | 1971-07-03 | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q55769822|Q55769822]] | [[José Garabal Louzao|Xosé Garabal Louzao]] | [[Santiago de Compostela]] | 1835 | [[Santiago de Compostela]] | 1907-06-18 | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q57316064|Q57316064]] | [[María Formoso]] | [[A Coruña]] | 1936-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q58121966|Q58121966]] | [[Nicanor Rielo Carballo]] | [[Arcos de Frades, Pol|Arcos de Frades]] | 1932-03-22 | | 2000-03-13 | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | [[Areas, Tui|Areas]] | 1857-11-07 | [[Ourense]] | 1941-01-31 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 1894-11-15 | [[Madrid]] | 1933-06-13 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | [[Ourense]] | 1913-01-01 | [[Madrid]] | 2000-10-15 | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q61128636|Q61128636]] | [[Xosé Luís Blanco Campaña]] | [[Camariñas]] | 1948-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q61378451|Q61378451]] | [[La Calle]] | | | | | [[Ficheiro:La Calle 1936 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q61378470|Q61378470]] | [[La Tierra (Pontevedra)|La Tierra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q61378490|Q61378490]] | [[Ribadense]] | | | | | [[Ficheiro:Ribadense 1909 07 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q61378524|Q61378524]] | [[La Era]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q61378558|Q61378558]] | [[Buenas Noches]] | | | | | [[Ficheiro:Buenas Noches 1913 01 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q61378565|Q61378565]] | [[El Deber]] | | | | | [[Ficheiro:El Deber 1873 10 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q61378599|Q61378599]] | [[El Cometa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q61378636|Q61378636]] | [[¡Despertad!]] | | | | | [[Ficheiro:¡Despertad!.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q61378657|Q61378657]] | [[El Fénix]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q61378663|Q61378663]] | [[El Adalid]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q61378671|Q61378671]] | [[Ciudad]] | | | | | [[Ficheiro:Ciudad, semanario de Pontevedra 1945 05 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q61378680|Q61378680]] | [[Piave]] | | | | | [[Ficheiro:Piave, Ourense, 1905 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q61378702|Q61378702]] | [[Más]] | | | | | [[Ficheiro:Más, noticiario semanal de Morrazo 1937 03 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q61378713|Q61378713]] | [[El Cuarto Estado]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q61378823|Q61378823]] | [[El Mirlo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q61378881|Q61378881]] | [[El Gato]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q61378924|Q61378924]] | [[Abrente (1969)|Abrente]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q61378952|Q61378952]] | [[La Cuña]] | | | | | [[Ficheiro:La Cuña 1908 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q61379136|Q61379136]] | [[Alma Galaica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q61379790|Q61379790]] | [[La Draga (1933)|La Draga]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q61382515|Q61382515]] | [[¡Guau... Guau!]] | | | | | [[Ficheiro:Guau... Guau, Fox, 1906 junio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q61382748|Q61382748]] | [[Acción Socialista (A Coruña)|Acción Socialista]] | | | | | [[Ficheiro:Accion Socialista 1933 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q61382908|Q61382908]] | [[Dominical Sarriano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q61382915|Q61382915]] | [[El Estrellao]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q61383011|Q61383011]] | [[¡Avante!]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q61389726|Q61389726]] | [[Crónica de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de Pontevedra 1886 05 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q61389783|Q61389783]] | [[El Chismoso]] | | | | | [[Ficheiro:El Chismoso 1881 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q61389840|Q61389840]] | [[La Democracia de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:La Democracia de Pontevedra 1868 10 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q61390928|Q61390928]] | [[El Eco Musical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q61397282|Q61397282]] | [[Escrita (revista)|Escrita]] | | | | | [[Ficheiro:Escrita 1 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q61397318|Q61397318]] | [[Adelante (A Coruña)|Adelante]] | | | | | [[Ficheiro:Adelante 1930 05 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q61761356|Q61761356]] | [[Manuela Rey]] | [[Mondoñedo]] | 1842-10-01 | [[Lisboa]] | 1866-02-26 | [[Ficheiro:Imaxe de Manuela Rey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q61989856|Q61989856]] | [[Dolores Padín Fernández]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q61993938|Q61993938]] | [[Bea Rey|Beatriz Rey Gómez]] | [[A Coruña]] | 1939-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | [[O Pereiro de Aguiar]] | 17th century | | 18th century | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] | 1703-03-07 | | 1779-06-30 | |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q65276797|Q65276797]] | [[De Pondal a Novoneyra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q67461103|Q67461103]] | [[Teresa Arán Trillo]] | [[Fisterra]] | 1933-01-20 | | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | [[A Arnoia]] | 1908 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q85416448|Q85416448]] | [[Carlos-Peregrín Fernández Otero]] | [[Lourenzá]] | 1930-05-18 | [[Seattle]] | 2024-04-25 | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | 1943-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q85967809|Q85967809]] | [[Abrente. Boletín de la Anunciada]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Santiago de Compostela, 1929 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q87574386|Q87574386]] | [[Acta Científica Compostelana (Q87574386)|Acta Científica Compostelana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | [[Vigo]] | 1909-12-27 | [[Vigo]] | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q89682039|Q89682039]] | [[Consello de Galiza (boletín)|Consello de Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Cabeçalho do n.º 1 do boletim oficial informativo do Conselho de Galiza (1963).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q91945812|Q91945812]] | [[Manuel Rabanal Álvarez]] | [[La Magdalena de Canales]] | 1914-02-04 | [[Santiago de Compostela]] | 1989-03 | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q96456147|Q96456147]] | [[Francisco Rodríguez Valcárcel]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q97219545|Q97219545]] | [[El Fustazo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fustazo, Marín, 1913 01 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q97219558|Q97219558]] | [[El Organillo]] | | | | | [[Ficheiro:El Organillo, semanario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño 1883 09 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q97219572|Q97219572]] | [[El Pirulí]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q97219607|Q97219607]] | [[Faro de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Pontevedra 1911 01 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q98273130|Q98273130]] | [[Pedro Ramón Lamas Lourido]] | [[Vilaoudriz, A Pontenova|Vilaoudriz]] | 1901 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q103904457|Q103904457]] | [[Cadernos de Lingua]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos de Lingua número 1, 1990 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | [[A Estrada]] | 1956-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q107920994|Q107920994]] | [[Enrique Fernández Castiñeiras]] | [[Santiago de Compostela]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q108387031|Q108387031]] | [[Antón Rodríguez Casal|Antón Abel Rodríguez Casal]] | [[Ponteceso]] | 1952-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q108747163|Q108747163]] | [[José María de Alejandro]] | [[Santiago de Compostela]] | 1910-10-05 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q109286669|Q109286669]] | [[Inquietudes (A Coruña)|Inquietudes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q109331500|Q109331500]] | [[Posío]] | | | | | [[Ficheiro:Posío, 1945.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | [[Ourense]] | 1892-01-04 | [[A Habana]] | 1969-11-24 | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q115933890|Q115933890]] | [[Valentín Castro Díaz]] | [[Ferrol]] | 1884 | | 1949 | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q117168159|Q117168159]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q117168175|Q117168175]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | [[Vigo]] | 1942-01-31 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q120682371|Q120682371]] | [[Ana Vallés]] | [[Ferrol]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q121433570|Q121433570]] | [[Xusto Moreda]] | [[Ribadeo]] | 1935-11-25 | [[Ribadeo]] | 2022-07-30 | [[Ficheiro:Xusto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q123005111|Q123005111]] | [[Jesús García Naveira (Q123005111)|Jesús García Naveira]] | [[Betanzos]] | 1853-06-14 | [[San Nicolás de los Arroyos]] | 1912-03-24 | [[Ficheiro:Filántropo Jesús García Naveira ca 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 1879-06-13 | | 1939-12-28 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | [[Poio]] | 1920-09-26 | [[Buenos Aires]] | 2013-08-29 | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q124375599|Q124375599]] | [[Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Orense revista de la Diputación Provincial n 7, 1977, detalle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q124391462|Q124391462]] | [[Cadernos do Seminario de Sargadelos]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos do Seminario de Sargadelos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q124608437|Q124608437]] | [[Xosé Vizoso]] | [[Mondoñedo]] | 1950-03-26 | [[Brión]] | 2025-02-09 | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | [[Pontevedra]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | [[Pontevedra]] | 1967-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q125377516|Q125377516]] | [[María Álvarez Fernández]] | [[A Coruña]] | 1967-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q125377688|Q125377688]] | [[Mercedes Arias Álvarez]] | [[Baleira]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q125377855|Q125377855]] | [[Matilde Blanco Lapido]] | [[A Coruña]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q125377983|Q125377983]] | [[Carmina Blanco Leira]] | [[Ferrol]] | 1963-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q126281812|Q126281812]] | [[Celia Cortés]] | [[Toledo]] | 1915 | [[Monforte de Lemos]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q126916300|Q126916300]] | [[Almanaque de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque de Ferrol para el año de 1905.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q126916311|Q126916311]] | [[Alalá (revista)|Alalá]] | | | | | [[Ficheiro:Alalá, Buenos Aires, 1935 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q126916394|Q126916394]] | [[Anuario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario Ferrolano para 1901.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q126916641|Q126916641]] | [[Arquivos do Seminario de Estudos Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Arquivos do Seminario de Estduos Galegos Volume I Ano 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q126916717|Q126916717]] | [[Atlántida (Q126916717)|Atlántida]] | | | | | [[Ficheiro:Atlántida 1954 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q126917252|Q126917252]] | [[Betanzos (Q126917252)|Betanzos]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos, revista 1946 08 Buenos Aires.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q126918035|Q126918035]] | [[Boletín de Casa América-Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q126918208|Q126918208]] | [[Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q126918258|Q126918258]] | [[Boletín Oficial de la Provincia de La Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q126918287|Q126918287]] | [[Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda 1904 08 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q126918835|Q126918835]] | [[El Circulador]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q126918896|Q126918896]] | [[El Ciudadano por la Constitución]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q126919007|Q126919007]] | [[Domecq en Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q126919356|Q126919356]] | [[El Escolar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q126919467|Q126919467]] | [[El Ferro-Carril Gallego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q126923364|Q126923364]] | [[Galicia (Ferrol)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Ferrol, 1885 05 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q126938229|Q126938229]] | [[Francisco Miguel Llanos Trápaga]] | [[Madrid]] | 1888-12-22 | [[Vigo]] | 1956-12-16 | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q126938247|Q126938247]] | [[Francisco Llanos Mas]] | [[Valencia]] | 1852 | [[Vigo]] | 1928-06-28 | [[Ficheiro:Francisco Llanos Mas diante dun expositor de fotografías. Vigo, ca. 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q128414021|Q128414021]] | [[El Criticón (A Coruña)|El Criticón]] | | | | | [[Ficheiro:El Criticón 1855 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q129264156|Q129264156]] | [[Magar|Manuel García Castro]] | [[Ciudad Rodrigo]] | 1935-11-11 | [[Vigo]] | 2024-08-01 | |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q129414916|Q129414916]] | [[Agua Va]] | | | | | [[Ficheiro:Agua Va, Ferrol, 1886 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q130270848|Q130270848]] | [[Ferrol Cómico]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Cómico 1892 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q130271042|Q130271042]] | [[Agro (Q130271042)|Agro]] | | | | | [[Ficheiro:Agro 1946 02 20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q130271120|Q130271120]] | [[Aquí Estamos]] | | | | | [[Ficheiro:Aquí Estamos. Revista de la Hermandad de Alféreces Provisionales de Orense 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 347 | [[:d:Q130272987|Q130272987]] | [[Galicia (Q130272987)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia (1908).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 348 | [[:d:Q130280079|Q130280079]] | [[Galicia Médica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 349 | [[:d:Q130280271|Q130280271]] | [[Galicia Obreira]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Obreira 1978 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 350 | [[:d:Q130281122|Q130281122]] | [[Gaceta de la Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 351 | [[:d:Q130281191|Q130281191]] | [[Los Guerrilleros por la Religión, la Patria y el Rey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 352 | [[:d:Q130285452|Q130285452]] | [[El Chicote]] | | | | | [[Ficheiro:El Chicote 1884 08 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 353 | [[:d:Q130285999|Q130285999]] | [[El Justiciero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 354 | [[:d:Q130286873|Q130286873]] | [[Lucensia]] | | | | | [[Ficheiro:Lucensia miscelánea de cultura e investigación.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 355 | [[:d:Q130286942|Q130286942]] | [[Magisterio Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Orensano 1932 05 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 356 | [[:d:Q130286960|Q130286960]] | [[Meta (Q130286960)|Meta]] | | | | | [[Ficheiro:Meta, Vigo 1950 01 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 357 | [[:d:Q130298996|Q130298996]] | [[Mujeres Católicas de España]] | | | | | [[Ficheiro:Mujeres Católicas de España, Santiago de Compostela 1937 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 358 | [[:d:Q130300463|Q130300463]] | [[La Aurora (Ferrol)|La Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora, periódico de literatura, moralidad y recreo 1867 08 31 Ferrol.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 359 | [[:d:Q130314628|Q130314628]] | [[Pátria Galega (Buenos Aires)|Pátria Galega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 360 | [[:d:Q130359122|Q130359122]] | [[Galicia (Centro Gallego de Caracas)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Revista del Centro Gallego de Caracas 1952 07 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 361 | [[:d:Q130382567|Q130382567]] | [[Arenteiro (Q130382567)|Arenteiro]] | | | | | [[Ficheiro:CCG em pub1621 Arenteiro 1932-11-00 n02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 362 | [[:d:Q130383780|Q130383780]] | [[Ecos da Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos da Terra. Montevideo 1992 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 363 | [[:d:Q130926167|Q130926167]] | [[Juan María Gallego Tato]] | [[Lugo]] | 1924 | | 1984 | |- | style='text-align:right'| 364 | [[:d:Q131241387|Q131241387]] | [[Feliciano Vicente Faraldo]] | [[Tiobre, Betanzos|Tiobre]] | 1785-09-13 | [[Santiago de Compostela]] | 1842-05 | |- | style='text-align:right'| 365 | [[:d:Q131255193|Q131255193]] | [[La Cruzada]] | | | | | [[Ficheiro:La Cruzada, Ferrol, 1888 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 366 | [[:d:Q131264500|Q131264500]] | [[Artur Trillo]] | [[Miñóns, Buxantes, Dumbría|Miñóns]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 367 | [[:d:Q131272114|Q131272114]] | [[La Bandera Roja]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 368 | [[:d:Q131277184|Q131277184]] | [[Gena Baamonde]] | [[Ribeira]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 369 | [[:d:Q131298650|Q131298650]] | [[Claroscuro]] | | | | | [[Ficheiro:Claroscuro 1900 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 370 | [[:d:Q131340661|Q131340661]] | [[Elina Luaces]] | [[Ferrol]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 371 | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1937-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 372 | [[:d:Q131387193|Q131387193]] | [[El Diario (1882)|El Diario]] | | | | | [[Ficheiro:El Diario, Pontevedra, 1885.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 373 | [[:d:Q131387277|Q131387277]] | [[Magisterio Católico Español]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Católico Español 1940 02 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 374 | [[:d:Q131510552|Q131510552]] | [[Marco Antonio de Arce]] | [[Hamburgo]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 375 | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 376 | [[:d:Q131553192|Q131553192]] | [[Suso Cubeiro]] | [[A Coruña]] | 1954-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 377 | [[:d:Q131754455|Q131754455]] | [[Bernardo Saavedra Pita]] | [[Santiago de Compostela]] | 1944 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-09-24 | |- | style='text-align:right'| 378 | [[:d:Q131904585|Q131904585]] | [[Xaquín Cerqueiras Puente]] | [[Santiago de Compostela]] | 1913 | [[Xuvia, Santa María de Neda, Neda|Xuvia]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 379 | [[:d:Q131927330|Q131927330]] | [[Adolfo Aponte]] | [[Betanzos]] | 1886 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Don Adolfo Aponte Ateneo 1911 Madrid.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 380 | [[:d:Q131939430|Q131939430]] | [[Xosé María Rodríguez Iglesias]] | [[Lugo]] | 1950-10-01 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-10-24 | |- | style='text-align:right'| 381 | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | [[Pontevedra]] | | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 382 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 1851-03-28 | [[Santiago de Compostela]] | 1918-05-30 | |- | style='text-align:right'| 383 | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | [[Redondela]] | 1933-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 384 | [[:d:Q132990978|Q132990978]] | [[Salustio Alvarado Somoza]] | [[Lugo]] | 1836-02-28 | [[Valladolid]] | 1886-02-23 | [[Ficheiro:Salustio Víctor Alvarado Somoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 385 | [[:d:Q133278748|Q133278748]] | [[Carmen Pérez Pais]] | [[México]] | 1953-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 386 | [[:d:Q133286169|Q133286169]] | [[Lume (1973)|Lume]] | | | | | [[Ficheiro:Lume 1973.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 387 | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | [[Ourense]] | 1939<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 388 | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | [[A Estrada]] | 1969-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 389 | [[:d:Q133890043|Q133890043]] | [[Juan Carlos Abraldes]] | [[Barcelona]] | 1971-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 390 | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | [[Chapela, Redondela|Chapela]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 391 | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] | 1631<br/>1635 | | | |- | style='text-align:right'| 392 | [[:d:Q134411481|Q134411481]] | [[Juan Pacheco y Troncoso]] | [[A Coruña]] | 18th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 393 | [[:d:Q134625785|Q134625785]] | [[Cartel (1963)|Cartel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 394 | [[:d:Q135338873|Q135338873]] | [[Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago 1874 04 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 395 | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | [[Redondela]] | 1929-06-07 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] | 2011-07-03 | |- | style='text-align:right'| 396 | [[:d:Q136032359|Q136032359]] | [[Servizo de Extensión Agraria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 397 | [[:d:Q136036607|Q136036607]] | [[La Lucha (Ferrol)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha, portavoz de los sindicatos obreros de la región 1920 11 20 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 398 | [[:d:Q136186400|Q136186400]] | [[El Agricultor (Lavadores)|El Agricultor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 399 | [[:d:Q136186544|Q136186544]] | [[Isabel Freire]] | [[A Coruña]] | 1960-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 400 | [[:d:Q136297266|Q136297266]] | [[Galiza (Q136297266)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza 1951 01 Montevideo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 401 | [[:d:Q136439746|Q136439746]] | [[El Pequeño Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Pequeño Escolar, quincenario infantil 1935 02 01 Ribadeo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 402 | [[:d:Q136441448|Q136441448]] | [[Revista Galega de Educación]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Galega de Educación 1986.jpg|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Descritos pola GEG segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] 0ayqu3m21icwy852rri1s3dy8d3vnao 7351278 7351265 2026-04-08T11:53:00Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351278 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <big>Descritos pola <big>''[[Enciclopedia Galega Universal]]''</big></big> {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1343 wd:Q12387820 } |sort=569 |columns=number:#,item:elemento,label:Nome,p19,p569,p20,p570,P18 |thumb=150 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! elemento ! Nome ! lugar de nacemento ! data de nacemento ! lugar de falecemento ! data de falecemento ! imaxe |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q2130452|Q2130452]] | [[Ramón Barreiro]] | [[Castronuño]] | 1906-08-28 | [[Madrid]] | 1981-05-01 | |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q3392314|Q3392314]] | [[José Gómez Gayoso]] | [[Maceda]] | 1909-04-28 | [[A Coruña]] | 1948-11-06 | [[Ficheiro:José Gómez Gayoso, guerrilleiro antifranquista.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q3392485|Q3392485]] | [[José María Posada]] | [[Vigo]] | 1817-03-19 | [[Pontevedra]] | 1886-11-19 | [[Ficheiro:José María Posada Pereira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q5943426|Q5943426]] | [[José María Riguera Montero]] | [[Nogueira, O Sisto, Ourol|Nogueira]] | 1845-09-19 | [[Viveiro]] | 1922-10-15 | [[Ficheiro:José Riguera Montero 1922.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q12386223|Q12386223]] | [[Claudio Cuveiro]] | [[Pontevedra]] | 19th century | [[Barcelona]] | 1915-12-27 | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q12387062|Q12387062]] | [[Diario de Santiago (1808)|Diario de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Santiago, n.º 175 (1808).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q12389878|Q12389878]] | [[Galicia Católica]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Católica 1883 05 31.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q12389881|Q12389881]] | [[Galicia Humorística]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Humorística 1888 01 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q12390380|Q12390380]] | [[Heraldo de Arosa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q12391379|Q12391379]] | [[La Comarca del Eo]] | | | | | [[Ficheiro:La Comarca del Eo 2016 09 24.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q12391418|Q12391418]] | [[La Pequeña Patria]] | | | | | [[Ficheiro:La Pequeña Patria, Santiago, 30 de diciembre de 1890, n.º 6.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q12397387|Q12397387]] | [[Pedro Bazán de Mendoza]] | [[Cambados]] | 1758-01-22 | [[París]] | 1835 | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q12398914|Q12398914]] | [[Renovación (Pontevedra)|Renovación]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q12402675|Q12402675]] | [[Xesús Conde González]] | [[Castrelos, Vigo|Castrelos]] | 1906 | [[Vigo]] | 1979-07-01 | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q20533535|Q20533535]] | [[Félix Álvarez Villaamil]] | [[Recaré, O Valadouro|Recaré]] | 1820 | [[Lourenzá]] | 1881-04-26 | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q20534609|Q20534609]] | [[El Perro Chico]] | | | | | [[Ficheiro:El Perro Chico 1919.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q20535383|Q20535383]] | [[Luís Torras]] | [[Vigo]] | 1912-12-29 | [[Vigo]] | 2024-01-14 | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q20541718|Q20541718]] | [[Galicia. Diario de la mañana]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia. Diario de la mañana, 1930 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q20541788|Q20541788]] | [[Galiza (Mondoñedo)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza - Mondoñedo (CRPIH, 1999).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q20542270|Q20542270]] | [[Nova Galicia (París)|Nova Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Nova Galicia 1967 04 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q20542343|Q20542343]] | [[La Luz (Pontevedra)|La Luz]] | | | | | [[Ficheiro:La Luz, revista de instrucción primaria, Pontevedra, 1877 02 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q20544253|Q20544253]] | [[La Federación]] | | | | | [[Ficheiro:La Federación Vigo 1894 08 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q20545354|Q20545354]] | [[Misión (Ourense)|Misión]] | | | | | [[Ficheiro:Misión, revista quincenal de la parroquia y la escuela 1937 07 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q20546252|Q20546252]] | [[El Fomento de Galicia (1858)|El Fomento de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:El Fomento de Galicia, n.º 106 (1858).jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q20546276|Q20546276]] | [[El Independiente (1881)|El Independiente]] | | | | | [[Ficheiro:El Independiente, periódico de Pontevedra 1881 04 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q20546514|Q20546514]] | [[El Cabo Ortegal]] | | | | | [[Ficheiro:El Cabo Ortegal 1890 10 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q20546526|Q20546526]] | [[El Amigo de Galicia (Ourense)|El Amigo de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q20546603|Q20546603]] | [[América-Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:América-Galicia 1922 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q20546640|Q20546640]] | [[Andaina]] | | | | | [[Ficheiro:Andaina, revista galega de pensamento feminista n. 70, 2019.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q20546721|Q20546721]] | [[El Ángel del Hogar]] | | | | | [[Ficheiro:El Ángel del Hogar 1894 06 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q20546912|Q20546912]] | [[La Antorcha de Vigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q20546964|Q20546964]] | [[La Antorcha]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q20546994|Q20546994]] | [[Anuario Brigantino]] | | | | | [[Ficheiro:Portada do Anuario Brigantino de 1948.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q20546995|Q20546995]] | [[La Juventud (Vigo)|La Juventud]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q20547012|Q20547012]] | [[El Anunciador (Pontevedra)|El Anunciador]] | | | | | [[Ficheiro:El Anunciador, Pontevedra 1891 07 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q20547020|Q20547020]] | [[Caldo e Touros|Caldo y Toros]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q20547236|Q20547236]] | [[Arco (periódico)|Arco]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20547252|Q20547252]] | [[Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de la Asamblea Pedagógica y Exposición Escolar 1894 08 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20547261|Q20547261]] | [[Crónica Literaria]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica Literaria 1903 11 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q20547400|Q20547400]] | [[Cultura Libertaria]] | | | | | [[Ficheiro:Cultura Libertaria 1912 12 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q20547408|Q20547408]] | [[Cultura Proletaria (1913)|Cultura Proletaria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q20547489|Q20547489]] | [[Mundo de Ahora]] | | | | | [[Ficheiro:Mundo de Ahora 1933 07 Lugo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q20547956|Q20547956]] | [[Círculo de Artesáns|Círculo de Artesanos da Coruña]] | | | | | [[Ficheiro:Circo de Artesáns da Coruña.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q20548057|Q20548057]] | [[La Defensa (Mondoñedo)|La Defensa]] | | | | | [[Ficheiro:La Defensa, Mondonedo, 1908 07 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q20548074|Q20548074]] | [[La Defensa (O Barco de Valdeorras)|La Defensa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q20548129|Q20548129]] | [[La Defensa Obrera]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q20548153|Q20548153]] | [[As Roladas]] | | | | | [[Ficheiro:As Roladas, folla dos rapaciños galegos. 1922 mayo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q20548278|Q20548278]] | [[Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Escuela del Trabajo 1932 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q20548297|Q20548297]] | [[El Látigo (1919)|El Látigo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q20548333|Q20548333]] | [[El Látigo (Pontevedra)|El Látigo]] | | | | | [[Ficheiro:El Látigo, Pontevedra, 1886 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q20548337|Q20548337]] | [[Fray Prudencio]] | | | | | [[Ficheiro:Fray Prudencio 1903 12 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q20548347|Q20548347]] | [[Fray Verdades]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q20548355|Q20548355]] | [[El Despertar (A Coruña)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q20548364|Q20548364]] | [[El Despertar (Vigo)|El Despertar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q20548381|Q20548381]] | [[El Despertar Marítimo]] | | | | | [[Ficheiro:El Despertar Marítimo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q20548507|Q20548507]] | [[El Freno]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q20548571|Q20548571]] | [[El Día de Fiesta]] | | | | | [[Ficheiro:El Día de Fiesta, Coruña, 1881 11 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q20548572|Q20548572]] | [[La Aurora (Moaña)|La Aurora]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q20548580|Q20548580]] | [[Aurora (Vilalba)|Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:Aurora 1918 12 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q20548589|Q20548589]] | [[La Aurora del Miño]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora del Miño 1857 05 15.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q20548603|Q20548603]] | [[El Diario de Galicia (1856)|El Diario de Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q20548649|Q20548649]] | [[Diario de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Diario de Vigo 1884 06 27.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q20548664|Q20548664]] | [[Diario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Diario Ferrolano 1905 05 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q20548671|Q20548671]] | [[El Diario Ferrolano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q20548673|Q20548673]] | [[El Avisador Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador Orensano 1878 08 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q20548741|Q20548741]] | [[Azul (Ourense)|Azul]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q20548754|Q20548754]] | [[El Diminuto]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q20548869|Q20548869]] | [[Gaceta de Galicia (Vigo)|Gaceta de Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Gaceta de Galicia 1929 n 1, Biblioteca Penzol Vigo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q20548880|Q20548880]] | [[El Lérez]] | | | | | [[Ficheiro:El Lérez 1879 08 04.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q20549044|Q20549044]] | [[La Libertad (Betanzos)|La Libertad]] | | | | | [[Ficheiro:La Libertad, periódico republicano independiente, Betanzos, 1886 10 30.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q20549258|Q20549258]] | [[El Lince (Betanzos)|El Lince]] | | | | | [[Ficheiro:El Lince, Betanzos, 1932 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q20549294|Q20549294]] | [[La Ducha]] | | | | | [[Ficheiro:La Ducha 1897 01 24.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q20549315|Q20549315]] | [[La Voz de Mondoñedo]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Mondoñedo 1903 03 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q20549325|Q20549325]] | [[La Voz de Ortigueira]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz de Ortigueira del 4 de julio de 1936, nº 1052.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q20549361|Q20549361]] | [[El Eco Coruñés]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q20549384|Q20549384]] | [[El Eco de Burón]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Burón, Fonsagrada.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q20549395|Q20549395]] | [[Eco de la Revista]] | | | | | [[Ficheiro:Eco de la Revista 1852 09 26.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q20549405|Q20549405]] | [[La Voz del Miñor]] | | | | | [[Ficheiro:La Voz del Miñor 1919 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q20549429|Q20549429]] | [[El Eco de Mugía]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Mugía 1903-09-13.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q20549449|Q20549449]] | [[El Eco de Pontevedra (1869)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1869 03 16.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q20549483|Q20549483]] | [[El Eco del Condado]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Condado 1928 09 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q20549484|Q20549484]] | [[A Voz do País]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do País 1912 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q20549488|Q20549488]] | [[El Eco del Liceo]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco del Liceo 1870 04 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q20549500|Q20549500]] | [[El Eco Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ferrolano 1866 05 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q20549506|Q20549506]] | [[El Eco Mindoniense]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Mindoniente 1882 11 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q20549510|Q20549510]] | [[El Eco Ortegano]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco Ortegano 1906 02 18.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q20549529|Q20549529]] | [[Ecos de Vigo]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos de Vigo 1911.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q20549575|Q20549575]] | [[EDUGA]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q20549860|Q20549860]] | [[Cartel (1945)|Cartel]] | | | | | [[Ficheiro:Cartel, Vigo, 1946 01 31.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q20550028|Q20550028]] | [[Solidaridad (Vigo)|Solidaridad]] | | | | | [[Ficheiro:Solidaridad, órgano del Partido Socialista Obrero en Vigo 1919 06 14.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q20550055|Q20550055]] | [[Sonata Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Sonata Gallega, Pontevedra, invierno 1944.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q20550332|Q20550332]] | [[El Tanque (Vigo)|El Tanque]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q20550389|Q20550389]] | [[El Tea]] | | | | | [[Ficheiro:El Tea 1908 09 12.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q20551316|Q20551316]] | [[Centro de Estudios Sociales Germinal]] | | | | | [[Ficheiro:Germinal, periódico quincenal, defensor de las ideas libertarias 1905 A Coruña.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q21032957|Q21032957]] | [[Nueva Era]] | | | | | [[Ficheiro:Nueva Era 1912 01 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q21032967|Q21032967]] | [[La Fe]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q21032975|Q21032975]] | [[El Regional]] | | | | | [[Ficheiro:El Regional 1885 01 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q21033088|Q21033088]] | [[Diario del Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Diario del Ferrol y de su Departamento 1884 04 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q23000865|Q23000865]] | [[Ángel Llanos|Ángel Llanos González]] | [[Vigo]] | 1915-06-24 | [[Vigo]] | 2012-10-16 | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q24013692|Q24013692]] | [[Bernardo Bermúdez Jambrina]] | [[Donostia]] | 1883-02-27 | [[Avilés]] | 1918-03-06 | [[Ficheiro:Bernardo Bermúdez Jambrina.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q25508659|Q25508659]] | [[España Democrática]] | | | | | [[Ficheiro:España Democrática, Montevideo, 1940 02 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q25509452|Q25509452]] | [[Teatro Rosalía de Castro de Vigo|Teatro Rosalía de Castro]] | | | | | [[Ficheiro:Teatro Rosalía de Castro de Vigo. 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q25510115|Q25510115]] | [[A. C. G.]] | | | | | [[Ficheiro:ACG revista mensual ilustrada del AutoAero Club de Galicia n. 22. 1932 marzo.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q25510383|Q25510383]] | [[A Voz do Pobo]] | | | | | [[Ficheiro:A Voz do Pobo 1969 08 30.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q25510433|Q25510433]] | [[Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega 1895 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q25510457|Q25510457]] | [[La Nueva Idea]] | | | | | [[Ficheiro:La Nueva Idea 1870 10 23.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q25510557|Q25510557]] | [[La Agricultura Gallega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q25510610|Q25510610]] | [[El Doctor Garrido]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q25511066|Q25511066]] | [[Can sen Dono|Can sen dono]] | | | | | [[Ficheiro:Can sen Dono 1983 03.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q25511354|Q25511354]] | [[Anuario de Estudos Literarios Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario de Estudios Literarios Galegos, número 1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q25511356|Q25511356]] | [[O Mono da Tinta]] | | | | | [[Ficheiro:O Mono da Tinta.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q25512883|Q25512883]] | [[José de la Peña de Toro]] | [[Salamanca]] | | [[Santiago de Compostela]] | 1676 | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q25515037|Q25515037]] | [[Faro-Miño (Chantada)|Faro-Miño]] | | | | | [[Ficheiro:Faro-Miño Semanario de Chantada 1908 08 29.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q25515052|Q25515052]] | [[El Eco de Pontevedra (1878)|El Eco de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:El Eco de Pontevedra 1878 02 17.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q25515069|Q25515069]] | [[Chan (revista)|Chan]] | | | | | [[Ficheiro:Chan, la revista de los gallegos 1969 02 22.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q26084488|Q26084488]] | [[Esther Corral Díaz]] | [[Begonte]] | 1961-07-12<br/>1961 | | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q26898973|Q26898973]] | [[Francisco Miguel]] | [[A Coruña]] | 1897-09-25 | [[Queo de Arriba, Bértoa, Carballo|Queo de Arriba]] | 1936-09-29 | [[Ficheiro:Francisco Miguel Fernández Moratinos 1897-1936 autorretrato.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q27064181|Q27064181]] | [[La Noche]] | | | | | [[Ficheiro:La Noche 1946 02 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q27720079|Q27720079]] | [[Galicia Clínica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q28109044|Q28109044]] | [[El Centro Galaico]] | | | | | [[Ficheiro:El Centro Galaico 1892 10 22.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q28114019|Q28114019]] | [[José María Moar|José María Moar Fandiño]] | [[Santiago de Compostela]] | 1868-02-09 | [[Santiago de Compostela]] | 1934-11-17 | [[Ficheiro:José María Moar Fandiño 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q30349658|Q30349658]] | [[Fadamorgana]] | | | | | [[Ficheiro:Fadamorgana Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil n 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q30604507|Q30604507]] | [[Universitarios. Revista de la F.U.E.]] | | | | | [[Ficheiro:Universitarios revista de la FUE Santiago marzo de 1932.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q30608390|Q30608390]] | [[Francisco Vega Ceide]] | [[Castro de Rei]] | 1912-05-22<br/>1913 | [[Aravaca (Q26203094)|Aravaca]] | 1936-11<br/>1936 | [[Ficheiro:Francisco de Fientosa 1934.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q30608406|Q30608406]] | [[Lolita Díaz Baliño]] | [[A Coruña]] | 1905-01-06 | [[A Coruña]] | 1963-11-03 | [[Ficheiro:Lolita Díaz Baliño 1929 arquivo de Rosario Sarmiento Escalona.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q31281157|Q31281157]] | [[Boletín de la Sociedad Agrícola del Distrito de Meira|Boletín de la Sociedad Agrícola de Meira]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q31281191|Q31281191]] | [[La Cítara]] | | | | | [[Ficheiro:La Cítara 1882 11 13.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q31281370|Q31281370]] | [[Almanaque Agrícola ZZ]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque Agrícola ZZ 2024.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q31281688|Q31281688]] | [[El Faro de Veiga]] | | | | | [[Ficheiro:El Faro de Veiga 1915 03 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q31281692|Q31281692]] | [[Letras y Deportes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q31281929|Q31281929]] | [[Ramón Álvarez Cid]] | | | [[Ourense]] | 2017-12-08 | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q31282553|Q31282553]] | [[Papel de Color]] | | | | | [[Ficheiro:Papel de color 4.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q31283386|Q31283386]] | [[Rego (revista)|Rego]] | | | | | [[Ficheiro:Rego 1974.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q31283504|Q31283504]] | [[El Avisador (A Coruña)|El Avisador]] | | | | | [[Ficheiro:El Avisador 1863 11 19.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q31513895|Q31513895]] | [[Mercedes Tella]] | [[A Coruña]] | 1868-09-22 | [[Vilafranca do Bierzo]] | 1934-01-30 | [[Ficheiro:Mercedes Tella 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q40687115|Q40687115]] | [[Rafael Balsa]] | [[Padrón]] | 1859 | [[Madrid]] | 1913-06-02 | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q42382454|Q42382454]] | [[Ángel Aller|Ángel Aller Villa]] | [[Betanzos]] | 1887-04-16 | [[Montevideo]] | 1976-05-15 | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q42911975|Q42911975]] | [[El Murciélago]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q42912002|Q42912002]] | [[La Estaca]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q47257809|Q47257809]] | [[José Ramón Villar Chao]] | [[Viveiro]] | 1927-10-05 | [[A Coruña]] | 1965-08-27 | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q49654936|Q49654936]] | [[Ánxel Huete]] | [[Ourense]] | 1944-10-06 | | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q50931650|Q50931650]] | [[José Luis Penado]] | [[Pontevedra]] | 1928-08-01 | [[Pontevedra]] | 2016-09-13 | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q51467956|Q51467956]] | [[Pedro Ferrer]] | [[A Coruña]] | 1870-04-05 | [[A Coruña]] | 1939-06-09 | [[Ficheiro:Pedro Ferrer y Sans.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q51511371|Q51511371]] | [[Francisco Potel Pardal]] | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1887-06-29 | [[Xanza, Valga|Xanza]] | 1939-08-09 | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q55769512|Q55769512]] | [[Vicente Díaz González]] | [[Valdoviño]] | 1870 | [[Ferrol]] | 1941-01-07 | [[Ficheiro:Vicente Díaz González, pintor.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q55769527|Q55769527]] | [[Eduardo Rodríguez Osorio]] | [[Esmeriz, Chantada|Esmeriz]] | 1920-03-05 | [[Madrid]] | 1995-02-25 | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q55769584|Q55769584]] | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | [[Ferrol]] | 1897-01-27 | [[Ferrol]] | 1954-11-24 | [[Ficheiro:Carmelo Francisco González Rodríguez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q55769624|Q55769624]] | [[Arturo Fernández Cersa]] | [[A Coruña]] | 1866-09-01 | [[A Coruña]] | 1937-08-27 | [[Ficheiro:Arturo Fernández Cersa.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q55769629|Q55769629]] | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | [[Valgos, A Ribeira, Cervantes|Valgos]] | 1847-01-24 | [[A Coruña]] | 1916-04-28 | [[Ficheiro:Gumersindo Pardo Reguera GEG.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q55769649|Q55769649]] | [[Manuel López Garabal]] | [[Santiago de Compostela]] | 1907-03-20 | | 1981-09-09 | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q55769716|Q55769716]] | [[Antonio Jaspe Moscoso|Antonio María Jaspe Moscoso]] | [[A Coruña]] | 1856 | [[Montrove, Liáns, Oleiros|Montrove]] | 1887-08 | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q55769736|Q55769736]] | [[Plácido Fernández|Plácido Fernández de Arosa]] | [[Santiago de Compostela]] | 1760-01-15 | | 1838-12-03 | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q55769756|Q55769756]] | [[Concha Vázquez|Concha Vázquez Martínez]] | [[Santiago de Compostela]] | 1906-12-07 | [[Santiago de Compostela]] | 1971-07-03 | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q55769822|Q55769822]] | [[José Garabal Louzao|Xosé Garabal Louzao]] | [[Santiago de Compostela]] | 1835 | [[Santiago de Compostela]] | 1907-06-18 | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q57316064|Q57316064]] | [[María Formoso]] | [[A Coruña]] | 1936-06-15 | | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q58121966|Q58121966]] | [[Nicanor Rielo Carballo]] | [[Arcos de Frades, Pol|Arcos de Frades]] | 1932-03-22 | | 2000-03-13 | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q58223839|Q58223839]] | [[Florencio Cerviño González]] | [[Areas, Tui|Areas]] | 1857-11-07 | [[Ourense]] | 1941-01-31 | [[Ficheiro:Florencio Cerviño González bispo de Ourense, debuxo de Fr Benito monxe de Oseira.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q58551596|Q58551596]] | [[Andrés A. Vila|Andrés Á. Vila]] | [[Zamáns, Vigo|Zamáns]] | 1958 | | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q60061768|Q60061768]] | [[Leopoldo Calvo Sotelo]] | [[Tui]] | 1894-11-15 | [[Madrid]] | 1933-06-13 | [[Ficheiro:Leopoldo Calvo Sotelo (padre) y Mercedes Bustelo Vázquez.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q60827828|Q60827828]] | [[Adolfo Prego de Oliver Domínguez|Adolfo Prego]] | [[Ourense]] | 1913-01-01 | [[Madrid]] | 2000-10-15 | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q61128636|Q61128636]] | [[Xosé Luís Blanco Campaña]] | [[Camariñas]] | 1948-03-14 | | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q61378451|Q61378451]] | [[La Calle]] | | | | | [[Ficheiro:La Calle 1936 03 02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q61378470|Q61378470]] | [[La Tierra (Pontevedra)|La Tierra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q61378490|Q61378490]] | [[Ribadense]] | | | | | [[Ficheiro:Ribadense 1909 07 17.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q61378524|Q61378524]] | [[La Era]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q61378558|Q61378558]] | [[Buenas Noches]] | | | | | [[Ficheiro:Buenas Noches 1913 01 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q61378565|Q61378565]] | [[El Deber]] | | | | | [[Ficheiro:El Deber 1873 10 08.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q61378599|Q61378599]] | [[El Cometa]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q61378636|Q61378636]] | [[¡Despertad!]] | | | | | [[Ficheiro:¡Despertad!.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q61378657|Q61378657]] | [[El Fénix]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q61378663|Q61378663]] | [[El Adalid]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q61378671|Q61378671]] | [[Ciudad]] | | | | | [[Ficheiro:Ciudad, semanario de Pontevedra 1945 05 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q61378680|Q61378680]] | [[Piave]] | | | | | [[Ficheiro:Piave, Ourense, 1905 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q61378702|Q61378702]] | [[Más]] | | | | | [[Ficheiro:Más, noticiario semanal de Morrazo 1937 03 21.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q61378713|Q61378713]] | [[El Cuarto Estado]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q61378823|Q61378823]] | [[El Mirlo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q61378881|Q61378881]] | [[El Gato]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q61378924|Q61378924]] | [[Abrente (1969)|Abrente]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Boletín de la Real Academia Gallega de Bellas Artes de Nuestra Señora del Rosario.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q61378952|Q61378952]] | [[La Cuña]] | | | | | [[Ficheiro:La Cuña 1908 10 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q61379136|Q61379136]] | [[Alma Galaica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q61379790|Q61379790]] | [[La Draga (1933)|La Draga]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q61382515|Q61382515]] | [[¡Guau... Guau!]] | | | | | [[Ficheiro:Guau... Guau, Fox, 1906 junio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q61382748|Q61382748]] | [[Acción Socialista (A Coruña)|Acción Socialista]] | | | | | [[Ficheiro:Accion Socialista 1933 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q61382908|Q61382908]] | [[Dominical Sarriano]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q61382915|Q61382915]] | [[El Estrellao]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q61383011|Q61383011]] | [[¡Avante!]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q61389726|Q61389726]] | [[Crónica de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Crónica de Pontevedra 1886 05 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q61389783|Q61389783]] | [[El Chismoso]] | | | | | [[Ficheiro:El Chismoso 1881 07 03.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q61389840|Q61389840]] | [[La Democracia de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:La Democracia de Pontevedra 1868 10 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q61390928|Q61390928]] | [[El Eco Musical]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q61397282|Q61397282]] | [[Escrita (revista)|Escrita]] | | | | | [[Ficheiro:Escrita 1 1983.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q61397318|Q61397318]] | [[Adelante (A Coruña)|Adelante]] | | | | | [[Ficheiro:Adelante 1930 05 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q61761356|Q61761356]] | [[Manuela Rey]] | [[Mondoñedo]] | 1842-10-01 | [[Lisboa]] | 1866-02-26 | [[Ficheiro:Imaxe de Manuela Rey.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q61989856|Q61989856]] | [[Dolores Padín Fernández]] | [[Santiago de Compostela]] | 1946-03-07 | | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q61993938|Q61993938]] | [[Bea Rey|Beatriz Rey Gómez]] | [[A Coruña]] | 1939-03-17 | | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q63197341|Q63197341]] | [[Anselmo Feijoo Montenegro]] | [[O Pereiro de Aguiar]] | 17th century | | 18th century | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q64707776|Q64707776]] | [[José Francisco Losada Quiroga]] | [[Trabazos, Castro Caldelas|Trabazos]] | 1703-03-07 | | 1779-06-30 | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q65276797|Q65276797]] | [[De Pondal a Novoneyra]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q67461103|Q67461103]] | [[Teresa Arán Trillo]] | [[Fisterra]] | 1933-01-20 | | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q71955894|Q71955894]] | [[Manuel Domínguez Santamaría]] | [[A Arnoia]] | 1908 | | 1979 | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q85416448|Q85416448]] | [[Carlos-Peregrín Fernández Otero]] | [[Lourenzá]] | 1930-05-18 | [[Seattle]] | 2024-04-25 | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q85965598|Q85965598]] | [[Eligio Vila Vázquez]] | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | 1943-01-01 | | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q85967809|Q85967809]] | [[Abrente. Boletín de la Anunciada]] | | | | | [[Ficheiro:Abrente, Santiago de Compostela, 1929 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q87574386|Q87574386]] | [[Acta Científica Compostelana (Q87574386)|Acta Científica Compostelana]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q87963450|Q87963450]] | [[Raniero Fernández]] | [[Vigo]] | 1909-12-27 | [[Vigo]] | 1999-10-07 | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q89682039|Q89682039]] | [[Consello de Galiza (boletín)|Consello de Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Cabeçalho do n.º 1 do boletim oficial informativo do Conselho de Galiza (1963).png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q91945812|Q91945812]] | [[Manuel Rabanal Álvarez]] | [[La Magdalena de Canales]] | 1914-02-04 | [[Santiago de Compostela]] | 1989-03 | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q96456147|Q96456147]] | [[Francisco Rodríguez Valcárcel]] | [[Castroncelos, A Pobra do Brollón|Castroncelos]] | 1889 | | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q97219545|Q97219545]] | [[El Fustazo]] | | | | | [[Ficheiro:El Fustazo, Marín, 1913 01 19.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q97219558|Q97219558]] | [[El Organillo]] | | | | | [[Ficheiro:El Organillo, semanario humorístico dedicado al bello sexo padronés y cesureño 1883 09 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q97219572|Q97219572]] | [[El Pirulí]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q97219607|Q97219607]] | [[Faro de Pontevedra]] | | | | | [[Ficheiro:Faro de Pontevedra 1911 01 15.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q98273130|Q98273130]] | [[Pedro Ramón Lamas Lourido]] | [[Vilaoudriz, A Pontenova|Vilaoudriz]] | 1901 | | 1974 | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q103904457|Q103904457]] | [[Cadernos de Lingua]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos de Lingua número 1, 1990 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q105037705|Q105037705]] | [[Xosé Manuel Hidalgo Cuñarro|José Manuel Hidalgo Cuñarro]] | [[A Estrada]] | 1956-09-08 | | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q107920994|Q107920994]] | [[Enrique Fernández Castiñeiras]] | [[Santiago de Compostela]] | 1950 | | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q108387031|Q108387031]] | [[Antón Rodríguez Casal|Antón Abel Rodríguez Casal]] | [[Ponteceso]] | 1952-06-26 | | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q108747163|Q108747163]] | [[José María de Alejandro]] | [[Santiago de Compostela]] | 1910-10-05 | | 2002 | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q109286669|Q109286669]] | [[Inquietudes (A Coruña)|Inquietudes]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q109331500|Q109331500]] | [[Posío]] | | | | | [[Ficheiro:Posío, 1945.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q113577085|Q113577085]] | [[Antonio do Campo de la Fuente]] | [[Ourense]] | 1892-01-04 | [[A Habana]] | 1969-11-24 | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q115933890|Q115933890]] | [[Valentín Castro Díaz]] | [[Ferrol]] | 1884 | | 1949 | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q117168159|Q117168159]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q117168175|Q117168175]] | [[Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q118215004|Q118215004]] | [[Ángel Sevillano Estremera]] | [[Vigo]] | 1942-01-31 | [[Vilagarcía de Arousa]] | 1994-07-28 | [[Ficheiro:Ángel Sevillano Estremera.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q120682371|Q120682371]] | [[Ana Vallés]] | [[Ferrol]] | 1959 | | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q121433570|Q121433570]] | [[Xusto Moreda]] | [[Ribadeo]] | 1935-11-25 | [[Ribadeo]] | 2022-07-30 | [[Ficheiro:Xusto1.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q123005111|Q123005111]] | [[Jesús García Naveira (Q123005111)|Jesús García Naveira]] | [[Betanzos]] | 1853-06-14 | [[San Nicolás de los Arroyos]] | 1912-03-24 | [[Ficheiro:Filántropo Jesús García Naveira ca 1910.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q123154444|Q123154444]] | [[Andrés Martínez Morás]] | [[A Coruña]] | 1879-06-13 | | 1939-12-28 | [[Ficheiro:Andrés Martínez Moras de pé nun balcón dun edificio.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q123168936|Q123168936]] | [[Manuel Arís Torres]] | [[Poio]] | 1920-09-26 | [[Buenos Aires]] | 2013-08-29 | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q124375599|Q124375599]] | [[Orense]] | | | | | [[Ficheiro:Orense revista de la Diputación Provincial n 7, 1977, detalle.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q124391462|Q124391462]] | [[Cadernos do Seminario de Sargadelos]] | | | | | [[Ficheiro:Cadernos do Seminario de Sargadelos.JPG|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q124608437|Q124608437]] | [[Xosé Vizoso]] | [[Mondoñedo]] | 1950-03-26 | [[Brión]] | 2025-02-09 | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q125376956|Q125376956]] | [[Beatriz Abelleira Ucha]] | [[Pontevedra]] | 1965 | | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q125377259|Q125377259]] | [[Pilar Álvarez Pablos]] | [[Pontevedra]] | 1967-04-01 | | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q125377516|Q125377516]] | [[María Álvarez Fernández]] | [[A Coruña]] | 1967-05-01 | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q125377688|Q125377688]] | [[Mercedes Arias Álvarez]] | [[Baleira]] | 1946 | | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q125377855|Q125377855]] | [[Matilde Blanco Lapido]] | [[A Coruña]] | 1961 | | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q125377983|Q125377983]] | [[Carmina Blanco Leira]] | [[Ferrol]] | 1963-06-06 | | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q126281812|Q126281812]] | [[Celia Cortés]] | [[Toledo]] | 1915 | [[Monforte de Lemos]] | 1995 | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q126916300|Q126916300]] | [[Almanaque de Ferrol]] | | | | | [[Ficheiro:Almanaque de Ferrol para el año de 1905.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q126916311|Q126916311]] | [[Alalá (revista)|Alalá]] | | | | | [[Ficheiro:Alalá, Buenos Aires, 1935 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q126916394|Q126916394]] | [[Anuario Ferrolano]] | | | | | [[Ficheiro:Anuario Ferrolano para 1901.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q126916641|Q126916641]] | [[Arquivos do Seminario de Estudos Galegos]] | | | | | [[Ficheiro:Arquivos do Seminario de Estduos Galegos Volume I Ano 1927.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q126916717|Q126916717]] | [[Atlántida (Q126916717)|Atlántida]] | | | | | [[Ficheiro:Atlántida 1954 01.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q126917252|Q126917252]] | [[Betanzos (Q126917252)|Betanzos]] | | | | | [[Ficheiro:Betanzos, revista 1946 08 Buenos Aires.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q126918035|Q126918035]] | [[Boletín de Casa América-Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q126918208|Q126918208]] | [[Boletín del Museo Arqueológico Provincial de Orense]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q126918258|Q126918258]] | [[Boletín Oficial de la Provincia de La Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q126918287|Q126918287]] | [[Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial del Centro Gallego de Avellaneda 1904 08 01.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q126918835|Q126918835]] | [[El Circulador]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q126918896|Q126918896]] | [[El Ciudadano por la Constitución]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q126919007|Q126919007]] | [[Domecq en Galicia]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q126919356|Q126919356]] | [[El Escolar]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q126919467|Q126919467]] | [[El Ferro-Carril Gallego]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q126923364|Q126923364]] | [[Galicia (Ferrol)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Ferrol, 1885 05 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q126938229|Q126938229]] | [[Francisco Miguel Llanos Trápaga]] | [[Madrid]] | 1888-12-22 | [[Vigo]] | 1956-12-16 | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q126938247|Q126938247]] | [[Francisco Llanos Mas]] | [[Valencia]] | 1852 | [[Vigo]] | 1928-06-28 | [[Ficheiro:Francisco Llanos Mas diante dun expositor de fotografías. Vigo, ca. 1901.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q128414021|Q128414021]] | [[El Criticón (A Coruña)|El Criticón]] | | | | | [[Ficheiro:El Criticón 1855 05 06.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q129264156|Q129264156]] | [[Magar|Manuel García Castro]] | [[Ciudad Rodrigo]] | 1935-11-11 | [[Vigo]] | 2024-08-01 | |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q129414916|Q129414916]] | [[Agua Va]] | | | | | [[Ficheiro:Agua Va, Ferrol, 1886 11 28.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q130270848|Q130270848]] | [[Ferrol Cómico]] | | | | | [[Ficheiro:Ferrol Cómico 1892 11.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q130271042|Q130271042]] | [[Agro (Q130271042)|Agro]] | | | | | [[Ficheiro:Agro 1946 02 20.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q130271120|Q130271120]] | [[Aquí Estamos]] | | | | | [[Ficheiro:Aquí Estamos. Revista de la Hermandad de Alféreces Provisionales de Orense 1960.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q130272987|Q130272987]] | [[Galicia (Q130272987)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia (1908).pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q130280079|Q130280079]] | [[Galicia Médica]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q130280271|Q130280271]] | [[Galicia Obreira]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia Obreira 1978 04.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q130281122|Q130281122]] | [[Gaceta de la Coruña]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q130281191|Q130281191]] | [[Los Guerrilleros por la Religión, la Patria y el Rey]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q130285452|Q130285452]] | [[El Chicote]] | | | | | [[Ficheiro:El Chicote 1884 08 21.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q130285999|Q130285999]] | [[El Justiciero]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q130286873|Q130286873]] | [[Lucensia]] | | | | | [[Ficheiro:Lucensia miscelánea de cultura e investigación.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q130286942|Q130286942]] | [[Magisterio Orensano]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Orensano 1932 05 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q130286960|Q130286960]] | [[Meta (Q130286960)|Meta]] | | | | | [[Ficheiro:Meta, Vigo 1950 01 16.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q130298996|Q130298996]] | [[Mujeres Católicas de España]] | | | | | [[Ficheiro:Mujeres Católicas de España, Santiago de Compostela 1937 05.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q130300463|Q130300463]] | [[La Aurora (Ferrol)|La Aurora]] | | | | | [[Ficheiro:La Aurora, periódico de literatura, moralidad y recreo 1867 08 31 Ferrol.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q130314628|Q130314628]] | [[Pátria Galega (Buenos Aires)|Pátria Galega]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q130359122|Q130359122]] | [[Galicia (Centro Gallego de Caracas)|Galicia]] | | | | | [[Ficheiro:Galicia, Revista del Centro Gallego de Caracas 1952 07 25.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q130382567|Q130382567]] | [[Arenteiro (Q130382567)|Arenteiro]] | | | | | [[Ficheiro:CCG em pub1621 Arenteiro 1932-11-00 n02.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q130383780|Q130383780]] | [[Ecos da Terra]] | | | | | [[Ficheiro:Ecos da Terra. Montevideo 1992 12.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q130926167|Q130926167]] | [[Juan María Gallego Tato]] | [[Lugo]] | 1924 | | 1984 | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q131241387|Q131241387]] | [[Feliciano Vicente Faraldo]] | [[Tiobre, Betanzos|Tiobre]] | 1785-09-13 | [[Santiago de Compostela]] | 1842-05 | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q131255193|Q131255193]] | [[La Cruzada]] | | | | | [[Ficheiro:La Cruzada, Ferrol, 1888 04 07.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q131264500|Q131264500]] | [[Artur Trillo]] | [[Miñóns, Buxantes, Dumbría|Miñóns]] | 1968-10-28 | | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q131272114|Q131272114]] | [[La Bandera Roja]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q131277184|Q131277184]] | [[Gena Baamonde]] | [[Ribeira]] | 1970 | | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q131298650|Q131298650]] | [[Claroscuro]] | | | | | [[Ficheiro:Claroscuro 1900 08 10.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q131340661|Q131340661]] | [[Elina Luaces]] | [[Ferrol]] | 1948 | | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q131360361|Q131360361]] | [[Enrique de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1937-04-03 | | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q131387193|Q131387193]] | [[El Diario (1882)|El Diario]] | | | | | [[Ficheiro:El Diario, Pontevedra, 1885.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q131387277|Q131387277]] | [[Magisterio Católico Español]] | | | | | [[Ficheiro:Magisterio Católico Español 1940 02 09.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q131510552|Q131510552]] | [[Marco Antonio de Arce]] | [[Hamburgo]] | 1960 | | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q131519452|Q131519452]] | [[Álvaro de Arce Temes]] | [[Ourense]] | 1935 | | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q131553192|Q131553192]] | [[Suso Cubeiro]] | [[A Coruña]] | 1954-12-17 | | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q131754455|Q131754455]] | [[Bernardo Saavedra Pita]] | [[Santiago de Compostela]] | 1944 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-09-24 | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q131904585|Q131904585]] | [[Xaquín Cerqueiras Puente]] | [[Santiago de Compostela]] | 1913 | [[Xuvia, Santa María de Neda, Neda|Xuvia]] | 1987 | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q131927330|Q131927330]] | [[Adolfo Aponte]] | [[Betanzos]] | 1886 | | No/unknown value | [[Ficheiro:Don Adolfo Aponte Ateneo 1911 Madrid.png|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q131939430|Q131939430]] | [[Xosé María Rodríguez Iglesias]] | [[Lugo]] | 1950-10-01 | [[Santiago de Compostela]] | 2022-10-24 | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q132125220|Q132125220]] | [[Manuel Núñez Búa]] | [[Pontevedra]] | | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q132203494|Q132203494]] | [[Ramón Álvarez Lugín]] | [[Cambados]] | 1851-03-28 | [[Santiago de Compostela]] | 1918-05-30 | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q132717952|Q132717952]] | [[María Dolores Caballero Quinteiro]] | [[Redondela]] | 1933-06-21 | | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q132990978|Q132990978]] | [[Salustio Alvarado Somoza]] | [[Lugo]] | 1836-02-28 | [[Valladolid]] | 1886-02-23 | [[Ficheiro:Salustio Víctor Alvarado Somoza.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q133278748|Q133278748]] | [[Carmen Pérez Pais]] | [[México]] | 1953-12-26 | | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q133286169|Q133286169]] | [[Lume (1973)|Lume]] | | | | | [[Ficheiro:Lume 1973.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q133842690|Q133842690]] | [[Manuel Domínguez Quiroga]] | [[Ourense]] | 1939<br/>1938 | | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q133889829|Q133889829]] | [[José Matalobos]] | [[A Estrada]] | 1969-08-16 | | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q133890043|Q133890043]] | [[Juan Carlos Abraldes]] | [[Barcelona]] | 1971-05-27 | | | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q134054422|Q134054422]] | [[Alfonso Cabaleiro Durán]] | [[Chapela, Redondela|Chapela]] | 1957 | | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q134409519|Q134409519]] | [[Pedro de Arén]] | [[Terra de Montes]]<br/>[[Cerdedo, Cerdedo-Cotobade|Cerdedo]] | 1631<br/>1635 | | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q134411481|Q134411481]] | [[Juan Pacheco y Troncoso]] | [[A Coruña]] | 18th century | | No/unknown value | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q134625785|Q134625785]] | [[Cartel (1963)|Cartel]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q135338873|Q135338873]] | [[Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago]] | | | | | [[Ficheiro:Boletín Oficial Eclesiástico del Arzobispado de Santiago 1874 04 20.pdf|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q135735682|Q135735682]] | [[Rita Regojo]] | [[Redondela]] | 1929-06-07 | [[Cesantes, Redondela|Cesantes]] | 2011-07-03 | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q136032359|Q136032359]] | [[Servizo de Extensión Agraria]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q136036607|Q136036607]] | [[La Lucha (Ferrol)|La Lucha]] | | | | | [[Ficheiro:La Lucha, portavoz de los sindicatos obreros de la región 1920 11 20 Ferrol.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q136186400|Q136186400]] | [[El Agricultor (Lavadores)|El Agricultor]] | | | | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q136186544|Q136186544]] | [[Isabel Freire]] | [[A Coruña]] | 1960-01-28 | | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q136297266|Q136297266]] | [[Galiza (Q136297266)|Galiza]] | | | | | [[Ficheiro:Galiza 1951 01 Montevideo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q136439746|Q136439746]] | [[El Pequeño Escolar]] | | | | | [[Ficheiro:El Pequeño Escolar, quincenario infantil 1935 02 01 Ribadeo.jpg|center|150px]] |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q136441448|Q136441448]] | [[Revista Galega de Educación]] | | | | | [[Ficheiro:Revista Galega de Educación 1986.jpg|center|150px]] |} {{Wikidata list end}} == Véxase tamén == * [[Wikipedia:Descritos pola GEG segundo Wikidata]] [[Categoría:Wikipedia:Listas de galegos con datos de Wikidata]] 3k84oqcgnh4ur5ysme1m7fk743tq10l 2 614140 7350961 7131928 2026-04-07T14:16:33Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7350961 wikitext text/x-wiki {{mapa lista de coordenadas}} ==Casetas de legoeiros== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q16972229 . ?item wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p131:Lugar,p625:Coordenadas,P18:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Lugar ! Coordenadas ! Imaxe ! Wikidata |- | caseta de Moldes | [[A Casilla, Moldes, Melide|A Casilla]] | {{Coord|42.88762777777778|-8.027394444444445|display=inline}} | [[Ficheiro:Caseta de legoeiros na Casilla (Moldes, Melide), ao pé dun tramo vello da estrada AC-840.jpg|center|128px]] | [[:d:Q124605393|Q124605393]] |} {{wikidata list end}} jiackajvx9mbl9ui5wscd94jlchk4m2 0 629553 7351081 6809652 2026-04-07T19:47:03Z HombreDHojalata 5863 {{Control de autoridades}} 7351081 wikitext text/x-wiki Os '''símbolos olímpicos''' son as iconas, bandeiras e símbolos utilizados polo [[Comité Olímpico Internacional]] (COI) para exaltar ou representar os [[Xogos Olímpicos]]. Algúns deles (como a chama ou o himno) son máis habituais durante as competicións olímpicas, mentres que outros, como a bandeira, pódense ver durante todo o ano. == Símbolos olímpicos universais == [[Ficheiro:Athens 1896 report cover.jpg|miniatura|Primeiro '''cartaz olímpico''', deseñado para os [[Xogos Olímpicos de 1896|Xogos de 1896]] de Atenas, a primeira edición da era moderna.]] Os principais símbolos olímpicos recoñecidos polo [[Comité Olímpico Internacional|COI]] son: * os [[aneis olímpicos]] e as cinco cores olímpicas * a [[bandeira olímpica]] que inclúe os cinco aneis * o [[lema olímpico]] * o [[himno olímpico]] * a [[chama olímpica]] === Símbolos de cada edición === Tamén hai unha serie de símbolos que distinguen cada edición dos Xogos Olímpicos: * O [[Chama olímpica#O facho|facho olímpico]] * o [[emblema olímpico]] (ou [[Logotipo|logo]] olímpico) * o [[cartel olímpico]] * a [[mascota olímpica]] * as [[Medalla olímpica|medallas olímpicas]] * o [[diploma olímpico]] ; en Atenas 2004 ademais era entregado o [[loureiro]] olímpico, lembrando os primeiros xogos da [[Antigüidade clásica]]. Os símbolos utilízanse durante os [[Xogos Olímpicos]] e noutras moitas ocasións para identificar o [[Movemento Olímpico|movemento olímpico]] e os ideais que inspira. == O lema olímpico == {{Artigo principal|Lema olímpico}}[[Ficheiro:Citius altius fortius.png|miniatura|'''Lema olímpico''' reproducido nas medallas dos [[Xogos Olímpicos de 1948]].]] O lema olímpico é o ˞[[hendiatris]] ''«'''Citius, Altius, Fortius'''»'', a voz [[Lingua latina|latina]] para ''«'''Máis rápido, máis alto, máis forte'''»''. Foi proposto por [[Pierre de Coubertin]] tras a creación do [[Comité Olímpico Internacional|COI]] en [[1894]]. Coubertin tomoullo prestado ao seu amigo [[Henri Didon]], un sacerdote [[Orde dos Predicadores|dominico]] que era un atleta entusiasta. Coubertin dixo: ''"Estas tres palabras representan un programa de beleza moral. A estética do deporte é intanxible".''<ref>{{Cita web|url=http://www.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_268.pdf|páxina-web=Olympic.org|título=Olympic Ceremony 2002}}</ref> O lema foi introducido en [[1924]] nos [[Xogos Olímpicos de 1924|Xogos Olímpicos celebrados en París]].<ref>[http://www.olympic.org/uk/games/past/index_uk.asp?OLGT=1&OLGY=1924 Xogos da VIII Olímpiada - París 1924]</ref> === Outros lemas === Un lema máis informal pero coñecido, tamén presentado por Coubertin, é ''«'''O máis importante non é gañar senón participar'''!»''. Coubertin obtivo este lema dun sermón pronunciado polo [[bispo]] de [[Pensilvania]] durante os [[Xogos Olímpicos de 1908|Xogos de Londres de 1908]].<ref>{{Cita web|url=http://www.olympic.org/Documents/Reference_documents_Factsheets/The_Olympic_Summer_Games.pdf|páxina-web=Olympic.org|título=The Olympic Summer Games|lingua=EN}}</ref> == Os aneis olímpicos == [[Ficheiro:Anillos olimpicos de montjuic-barcelona - panoramio.jpg|miniatura|Aneis olímpicos en [[Montjuïc, Barcelona|Montjuïc]], próximos ao [[Estadi Olímpic Lluís Companys|estadio olímpico]] de [[Xogos Olímpicos de 1992|Barcelona 92]].]] {{Artigo principal|Aneis olímpicos}} Os '''aneis olímpicos''' ou '''aros olímpicos''' son un símbolo dos [[Xogos Olímpicos]] formados por cinco [[Arco (arquitectura)|arcos]] entrelazados, coas cores [[azul]], [[amarelo]], [[Negro (cor)|negro]], [[verde]] e [[vermello]] sobre un fondo [[branco]] . Foi concibido orixinalmente en 1913 polo barón [[Pierre de Coubertin]], fundador dos Xogos Olímpicos modernos. {{Cita|O emblema foi elixido para ilustrar e representar o Congreso Mundial de [[1914]]: cinco aneis entrelazados con diferentes cores -azul, amarelo, negro, verde e vermello- colócanse no campo en branco de papel. Estes cinco aneis representan as cinco partes do mundo, que agora están conquistadas para o Olimpismo e dispostas a aceptar unha competencia saudable.}} === Cores === As cores utilizadas nos cinco aneis da bandeira foron escollidas e representadas por Pierre de Coubertin <ref name="auto">{{Cita web|url=http://www.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_1303.pdf|título=The Olympic Symbols|data-acceso=25 de xullo de 2013}}</ref> debido á frecuencia coa que aparecen nas bandeiras de diferentes nacións do mundo. Polo menos unha das outras cores está presente en cada bandeira, integrando así todos os países, proporcionando un significado universal aos Xogos Olímpicos. Existe unha versión de que cada anel representaría un continente (o anel azul correspondente a [[Europa]], o anel amarelo a [[Asia]], o negro a [[África]], o verde a [[Oceanía]] e o vermello a [[América]]), pero esta versión considérase oficialmente equivocada.<ref name="auto" /> === Deseño orixinal === O debuxo foi realizado en [[1913]] por Pierre de Coubertin utilizando [[grafito]] e [[gouache]] sobre un [[papel]] [[Formato de papel|de formato folio]] (mide 21 por 27,5 cm). O proxecto foi entregado por Pierre de Coubertin a un [[suízo]] e mantívose na familia ao longo do tempo até que un coleccionista o comprou e púxoo á venda en [[2020]]. O 26 de xullo de [[2020]], o debuxo foi vendido a un coleccionista [[brasileiro]] "por 185 mil euros máis custos, ou 234.950 euros".<ref>{{Cita web|título=Desenho original dos anéis olímpicos vendido por 185 mil euros em leilão|url=https://www.jn.pt/desporto/desenho-original-dos-aneis-olimpicos-vendido-por-185-mil-euros-em-leilao-12468332.html/|páxina-web=Jornal de Notícias|data-acceso=2024-08-08|lingua=pt}}</ref> == A bandeira olímpica == [[Ficheiro:Olympic-flag-Victoria.jpg|miniatura|'''Bandeira olímpica''' no [[Canadá]], para celebrar os [[Xogos Olímpicos de Inverno de 2010|Xogos Olímpicos de Inverno de Vancouver 2010]].]] A [[bandeira]] olímpica está en proporción 2:3, e o seu uso está estritamente regulado polo [[Comité Olímpico Internacional|COI]], do mesmo xeito ca o dos [[Aneis olímpicos|aneis]]. A bandeira olímpica ízase en todas as cerimonias de apertura dos Xogos Olímpicos, dende os [[Xogos Olímpicos de 1920|Xogos Olímpicos de Antuerpe 1920]] até a actualidade.<ref>{{Cita web|url=http://www.fotw.net/flags/oly@ioc.html|título=Cerimonia de Anveres.|data-acceso=05 de agosto de 2016|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20140202222258/http://fotw.net/flags/oly@ioc.html|dataarquivo=02 de febreiro de 2014|urlmorta=yes}}</ref> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} * [[anel (homónimos)]] * [[hendiatris]] * [[Movemento Olímpico]] {{Deporte en progreso}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Símbolos]] [[Categoría:Xogos Olímpicos]] [[Categoría:Olimpismo]] gkquvjp615jjdhimqr7quox1wxrnseo 2 630062 7351181 7332703 2026-04-08T04:01:47Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351181 wikitext text/x-wiki == Morte natural == {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P1196 wd:Q3739104 . ?item wdt:P20 ?fallec. ?fallec wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p570:Data,p509:Causa,p119:Sepultura,p1442:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Data ! Causa ! Sepultura ! Imaxe ! Wikidata |- | [[Alejandro Gómez|Alexandre Gómez]] | 2021-01-31 | [[tumor cerebral]] | | | [[:d:Q4714567|Q4714567]] |- | [[Alfredo Brañas]] | 1900-02-21 | [[gripe]] | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q2778481|Q2778481]] |- | Alfredo Vara | 2018-05-25 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q54555892|Q54555892]] |- | Amador de Castro Pérez | 2024-12-22 | [[alzhéimer]] | | | [[:d:Q131541394|Q131541394]] |- | [[Ana Kiro]] | 2010-09-24 | [[cancro de ovario]] | cemiterio de Serantes | [[Ficheiro:Nicho de Ana Kiro no cemiterio de Serantes, Oleiros.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8198034|Q8198034]] |- | [[Andrés Martínez Salazar]] | 1923-10-06 | nefropatía hipertensiva | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q8199364|Q8199364]] |- | [[Andrés Pazos]] | 2010-01-13<br/>2010-01-14 | [[cancro]] | | | [[:d:Q2728030|Q2728030]] |- | [[Antonio Bermúdez Vidán]] | 2016-06-07 | [[infarto agudo de miocardio]] | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q136653360|Q136653360]] |- | [[Antonio Cendón]] | 1863-03-09 | | | | [[:d:Q26035958|Q26035958]] |- | [[Antonio Heredero]] | 2008-11-08<br/>2008 | aneurisma de aorta | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q12383085|Q12383085]] |- | [[Antonio Ramos Varela]] | 1945-01-19 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q17413227|Q17413227]] |- | [[Antón Avilés de Taramancos]] | 1992-03-23 | [[cancro]] | | | [[:d:Q3327688|Q3327688]] |- | [[Antón Beiras García]] | 1968-04-01 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12383131|Q12383131]] |- | [[Antón Fraguas]] | 1999-11-05 | | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Tumba de Antonio Fraguas en Boisaca - Santiago - Galicia (Spain).jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201228|Q8201228]] |- | [[Antón Varela Cachaza|Antón Varela]] | 2017-07-25 | [[cancro]] | | | [[:d:Q50418283|Q50418283]] |- | [[Aquilino Iglesia Alvariño]] | 1961-07-29 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q3327596|Q3327596]] |- | [[Araceli Herrero Figueroa]] | 2020-06-10 | [[COVID-19]] | | | [[:d:Q12383193|Q12383193]] |- | [[Arsenio Iglesias]] | 2023-05-05 | [[párkinson]] | [[Arteixo, Arteixo|Arteixo]] | | [[:d:Q704688|Q704688]] |- | Arturo Senra Eiroa | 1931-03-12 | colite hemorráxica | | | [[:d:Q131694835|Q131694835]] |- | [[Aurelio Núñez Prieto]] | 1940s | [[leucemia]] | | | [[:d:Q30608125|Q30608125]] |- | [[Aurelio Rodríguez Charentón]] | 1962-09-25 | [[cancro colorrectal]] | | | [[:d:Q93419291|Q93419291]] |- | [[Avelino García Armesto]] | 1938-05-03 | osteosarcoma | | | [[:d:Q116451632|Q116451632]] |- | [[Bautista Álvarez]] | 2017-09-16 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q3395026|Q3395026]] |- | [[Begoña Caamaño]] | 2014-10-27 | cancro de páncreas | | | [[:d:Q12384296|Q12384296]] |- | Begoña Gil González | 2024-08-04 | [[cancro de mama]] | | | [[:d:Q128602316|Q128602316]] |- | [[Benito Vicetto]] | 1878-05-28 | [[pneumonía]] | | | [[:d:Q3326271|Q3326271]] |- | [[Bernardino González Paz]] | 1918-10-28 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q20535005|Q20535005]] |- | [[Bernardino Graña]] | 2025-01-18 | | | | [[:d:Q3398876|Q3398876]] |- | Bernardo Saavedra Pita | 2022-09-24 | [[COVID-19]] | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q131754455|Q131754455]] |- | [[Carlos Oroza]] | 2015-11-21 | [[insuficiencia cardíaca]] | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3393175|Q3393175]] |- | [[Carlos Rovés]] | 1854-10-05 | [[cólera]] | | | [[:d:Q56239860|Q56239860]] |- | [[Celestino Formoso Vidal]] | 2004-06-13 | infarto | | | [[:d:Q20533000|Q20533000]] |- | [[Daniel Pernas Nieto]] | 1946-07-18 | diabetes | | | [[:d:Q8353652|Q8353652]] |- | [[Darío Xohán Cabana]] | 2021-11-16 | [[cancro]] | | | [[:d:Q3399232|Q3399232]] |- | Dave Holland | 2018-01-16 | cancro de fígado | | | [[:d:Q555983|Q555983]] |- | [[David Fernández Diéguez]] | 1936-12-24 | [[pneumonía]] | | | [[:d:Q20535457|Q20535457]] |- | [[Domingo Villar]] | 2022-05-18 | [[ictus]] | | | [[:d:Q472065|Q472065]] |- | [[Domingos Dosil]] | 2012-02-06 | [[cancro]] | [[Muros]] | | [[:d:Q12387172|Q12387172]] |- | [[Dositeo Rodríguez]] | 2020-03-27 | [[COVID-19]] | | | [[:d:Q20533125|Q20533125]] |- | [[Eduardo Cea Naharro]] | 1929-11-02 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12387285|Q12387285]] |- | [[Eduardo Gasset Neira]] | 1918-11-07 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q20534321|Q20534321]] |- | [[Eduardo Sanjurjo de Carricarte]] | 1966-02-14 | | | | [[:d:Q12387298|Q12387298]] |- | [[Eduardo Álvarez Pertierra]] | 1878-07-31 | [[diabetes mellitus]] | | | [[:d:Q20533511|Q20533511]] |- | Eladio Dieste Muriel | 1919-09-29 | [[cancro de estómago]] | | | [[:d:Q60162118|Q60162118]] |- | [[Eladio Oviedo Arce]] | 1918-01-19 | [[cancro]] | | | [[:d:Q20533056|Q20533056]] |- | [[Elisa Patiño]] | 1919-04-12 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q28950271|Q28950271]] |- | [[Emilio Tapia Rivas]] | 1918-06-12 | | [[Mondoñedo]] | | [[:d:Q12387810|Q12387810]] |- | [[Enrique Blein|Enrique Blein Budiño]] | 1936-12-10 | [[cancro de estómago]] | | | [[:d:Q12387845|Q12387845]] |- | Enrique Valdés Bermejo | 1999 | [[cancro]] | | | [[:d:Q5833897|Q5833897]] |- | [[Esteban Yáñez]] | 2020-04-21 | [[COVID-19]] | | | [[:d:Q94944470|Q94944470]] |- | [[Eusebio Lorenzo Baleirón]] | 1986-12-14 | [[cancro]] | cemiterio de San Xián de Laíño | [[Ficheiro:Lápida Eusebio Lorenzo Baleirón camposanto de S. Xián de Laíño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388182|Q12388182]] |- | [[Eva García de la Torre]] | 2022-01-27 | infarto | | | [[:d:Q25508894|Q25508894]] |- | Felicia Țilea-Moldovan | 2025-03-03 | [[cancro]] | | | [[:d:Q456967|Q456967]] |- | [[Pantera Rodríguez|Felipe Rodríguez Piñeiro]] | 2000-05-31 | [[tumor cerebral]] | | | [[:d:Q12397056|Q12397056]] |- | [[Fermín Penzol]] | 1981-03-05 | | [[Castropol]] | [[Ficheiro:Sepultura de Fermín Penzol e a súa dona en Castropol.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388368|Q12388368]] |- | [[Fernando Castro Villar]] | 2001-09-01 | infarto | | | [[:d:Q111487923|Q111487923]] |- | [[Fernando Fulgosio Carasa]] | 1873-10-22 | [[ictus]] | | | [[:d:Q5859572|Q5859572]] |- | Fernando Lino | 2008-08-03 | [[cancro de pulmón]] | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q60739656|Q60739656]] |- | [[Fernando Osorio do Campo]] | 1974-05-14 | [[insuficiencia cardíaca]] | | | [[:d:Q52109696|Q52109696]] |- | [[Fiz Vergara Vilariño]] | 1997-07-18 | distonía xeneralizada | [[Santalla, Samos|Santalla]] | | [[:d:Q12388596|Q12388596]] |- | [[Fran Cortegoso]] | 2016-10-05 | [[cancro]] | | | [[:d:Q20533620|Q20533620]] |- | [[Francisco González Amadiós]] | 1997-04-06 | infarto | | | [[:d:Q11922967|Q11922967]] |- | [[Francisco Paz Fornos]] | 1951-05 | | | | [[:d:Q113997481|Q113997481]] |- | [[Guillermo Vicente]] | 1940-01-10 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q12390254|Q12390254]] |- | [[Hematocrítico]] | 2023-11-27 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q25509464|Q25509464]] |- | [[Hermenegildo Calvelo]] | 1918-09 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q12390390|Q12390390]] |- | [[Indalecio Armesto]] | 1890-02-22 | derramo cerrebral | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q12390662|Q12390662]] |- | [[Irene González|Irene González Basanta]] | 1928-04-09 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q50569304|Q50569304]] |- | [[Isaura Abelairas]] | 2021-06-03 | [[Carcinoma]] | | | [[:d:Q98396046|Q98396046]] |- | [[Javier Sagarzazu]] | 1987-08-16 | [[ictus]] | | | [[:d:Q2880268|Q2880268]] |- | [[Jesús Posse]] | 1938-05-14 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q24287934|Q24287934]] |- | [[Jimena Fernández de la Vega]] | 1984 | | | [[Ficheiro:Cemiterio de Boisaca - Fernández de la Vega.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11684829|Q11684829]] |- | [[Joaquín Vaamonde Cornide]] | 1900-08-18 | [[tuberculose]] | [[Meirás, Sada|Meirás]] | [[Ficheiro:Tumba de Joaquín Vaamonde en Meirás, Sada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3701650|Q3701650]] |- | [[Jorge Canda|Jorge Canda Martínez]] | 2024-09-01 | | [[A Lama, A Lama|A Lama]] | | [[:d:Q12390926|Q12390926]] |- | [[Jorge Domínguez Rosal]] | 2012-11-20 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12390930|Q12390930]] |- | [[Xosé Antonio Silva|José Antonio Silva]] | 1997-05-22 | [[cancro]] | | | [[:d:Q5938129|Q5938129]] |- | [[José Araújo Pérez (canteiro)|José Araújo Pérez]] | 1929-08-08 | úlcera péptica | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q86823255|Q86823255]] |- | [[José Costa Pardo]] | 1939-03-08 | [[parada cardiorrespiratoria]] | | | [[:d:Q113866730|Q113866730]] |- | [[José Ferreiro Pardiñas]] | 2008-02-21 | [[cancro]] | | | [[:d:Q11685806|Q11685806]] |- | [[José García Iglesias]] | 1935-02-23 | osteosarcoma | | | [[:d:Q98302927|Q98302927]] |- | [[José Luis Blanco Vega]] | 2005-01-25 | | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q131830368|Q131830368]] |- | [[José Luis Vara]] | 2009-04-23 | cancro de páncreas | | | [[:d:Q9014167|Q9014167]] |- | [[José Luís Quintas Figueroa]] | 1976-08-17 | | | | [[:d:Q23760634|Q23760634]] |- | [[José López Martínez]] | 1936-12-03 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q112876704|Q112876704]] |- | [[José Manuel Armesto López]] | 1918 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q116480638|Q116480638]] |- | [[José María Caneda]] | 2024-06-24 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12391106|Q12391106]] |- | [[José María Riobó]] | 2003-05-21 | [[cancro]] | | | [[:d:Q115042402|Q115042402]] |- | [[José Piñeiro González]] | 1927-02-03 | | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q12391141|Q12391141]] |- | [[José Pérez Pombo]] | 1924-01-21 | | | | [[:d:Q129511655|Q129511655]] |- | José Ramón Fernández Menéndez | 2023-06-09 | [[parada cardiorrespiratoria]] | | | [[:d:Q120637536|Q120637536]] |- | [[José Suárez Duque]] | 1923-09-17 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q20534970|Q20534970]] |- | [[José de Lis Costas]] | 1992-08-10 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q113563305|Q113563305]] |- | [[Juan Armada Losada]] | 1932-09-22 | anxina de peito | | | [[:d:Q3390621|Q3390621]] |- | [[Juanito González|Juan González Lorenzo]] | 2000-08-04 | cancro de larinxe | | | [[:d:Q112093275|Q112093275]] |- | [[Juan Manuel Baleato]] | 2011-10-18 | infarto | | | [[:d:Q12391251|Q12391251]] |- | [[Juan Nieto Dios]] | 1995-10-14 | derramo cerrebral | | | [[:d:Q111044157|Q111044157]] |- | [[Julia Uceda]] | 2024-07-21 | | | | [[:d:Q5954715|Q5954715]] |- | Julio Andrade Malde | 2020-03-28 | [[COVID-19]] | | | [[:d:Q90878164|Q90878164]] |- | [[Julio Castelo Pérez]] | 1984 | | | | [[:d:Q65276016|Q65276016]] |- | [[Julio Montes Santiago]] | 2020-10-31 | | | | [[:d:Q73047365|Q73047365]] |- | [[Julio Sacristán]] | 2025-07-22 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q12391312|Q12391312]] |- | [[Julio Sayáns|Julio Sayáns Bugallo]] | 2024-09-07 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12391314|Q12391314]] |- | [[Lino Torre Sánchez-Somoza]] | 1921-05-07 | broncopneumonía | | | [[:d:Q12391904|Q12391904]] |- | [[Lois Pereiro]] | 1996-05-24 | [[intoxicación]] | [[O Viso, O Incio|O Viso]] | | [[:d:Q727777|Q727777]] |- | [[Lola Veleiro]] | 2024-10-12 | [[cancro de mama]] | | | [[:d:Q131233156|Q131233156]] |- | [[Luis Carrera Pásaro]] | 2014-02-08 | infarto | | | [[:d:Q12392499|Q12392499]] |- | Luis Felipe Torrente | 2024-08-27 | sarcoma óseo | | | [[:d:Q129999194|Q129999194]] |- | [[Luis González Taboada]] | 2009-08-01 | derramo cerrebral | [[Lalín]] | | [[:d:Q12392465|Q12392465]] |- | [[Luis Rocafort Martínez]] | 1967-02-25 | | | | [[:d:Q12392476|Q12392476]] |- | [[Luisa Durán]] | 2022-04-16 | [[hemorraxia cerebral]] | | | [[:d:Q28599783|Q28599783]] |- | [[Luís Amado Carballo]] | 1927-09-03 | [[tuberculose]] | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q2761995|Q2761995]] |- | [[Luís Porteiro Garea]] | 1918-10-27 | [[gripe de 1918]] | [[Gafoi, Frades|Gafoi]] | | [[:d:Q12392516|Q12392516]] |- | [[Luís de Castro García]] | 1977-10-04 | infarto | | | [[:d:Q130621908|Q130621908]] |- | [[Luísa Villalta]] | 2004-03-06 | [[meninxite]] | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Villalta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536140|Q20536140]] |- | [[Manoel Soto|Manoel Soto Ferreiro]] | 2019-11-27 | [[cancro]] | | | [[:d:Q532688|Q532688]] |- | [[Manu Lago]] | 2018-12-16 | [[cancro]] | | | [[:d:Q61391100|Q61391100]] |- | Manuel Aldereguía Couceiro | 2025-08-18 | | | | [[:d:Q135906029|Q135906029]] |- | [[Manuel Amor Deus]] | 2007-06-26<br/>2007 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q115041854|Q115041854]] |- | [[Manuel Antonio]] | 1930-01-28 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q3131914|Q3131914]] |- | [[Manuel Calviño Cobas]] | 1918 | [[gripe de 1918]] | | | [[:d:Q115052404|Q115052404]] |- | [[Manuel Candocia|Manuel Candocia Ramos]] | 2014-01-19 | infarto | | | [[:d:Q12392686|Q12392686]] |- | [[Manuel Dieste Mos]] | 2017-10-16 | [[leucemia]] | | | [[:d:Q60198390|Q60198390]] |- | [[Manuel Facal]] | 2024-04-06 | | | | [[:d:Q12392712|Q12392712]] |- | [[Manuel Jove]] | 2020-05-07 | [[doenza]] | | | [[:d:Q587193|Q587193]] |- | [[Manuel María Puga Parga|Manuel María Puga y Parga]] | 1918-09-30 | [[gripe de 1918]] | [[Pazo de Anzobre]] | | [[:d:Q9027940|Q9027940]] |- | [[Manuel Mesejo Campos]] | 1924-12-09 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q12392778|Q12392778]] |- | [[Manuel Peleteiro]] | 1965-10-11 | [[embolia]] | | | [[:d:Q131824175|Q131824175]] |- | [[Manuel Riobóo Rodríguez]] | 1948 | | | | [[:d:Q123986208|Q123986208]] |- | [[Manuel Taboada Cid]] | 1993-07-27 | [[cancro]] | | | [[:d:Q20535074|Q20535074]] |- | Marc Van Landeghem | 2014-09-29 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q66213045|Q66213045]] |- | Marcelino García Pérez | 2020-04-02 | [[COVID-19]] | [[San Pedro de Nós, Oleiros|San Pedro de Nós]] | | [[:d:Q89860442|Q89860442]] |- | [[Marcos Valcárcel]] | 2010-12-05 | [[esclerose lateral amiotrófica]] | | | [[:d:Q913077|Q913077]] |- | [[Mario Orjales Pita|Q20536069]] | 2020-07-08 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q20536069|Q20536069]] |- | [[Martín Echegaray|Martín Echegaray Olañeta]] | 1931-07-18 | | [[Buenos Aires]]<br/>[[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q23308602|Q23308602]] |- | [[María Antonia Iglesias]] | 2014-07-29 | cardiopatía<br/>insuficiencia renal crónica | | | [[:d:Q270825|Q270825]] |- | [[María Antonina Sanjurjo Aranaz]] | 1939-10-31 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q64820014|Q64820014]] |- | [[María Mariño]] | 1967-05-19 | [[leucemia]] | [[Seoane do Courel, Folgoso do Courel|Seoane do Courel]] | [[Ficheiro:Tumba de María Mariño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327497|Q3327497]] |- | [[María Victoria Moreno]] | 2005-11-22 | [[cancro de mama]] | | | [[:d:Q12393056|Q12393056]] |- | [[Maximiliano Pérez Prego]] | 1937-01-31 | | | | [[:d:Q12393106|Q12393106]] |- | [[Melchor Roel|Melchor Roel Rivas]] | 2013-12-10 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q12393189|Q12393189]] |- | Mercè Morros Torrents | 2022-04-22 | [[cancro de mama]] | | | [[:d:Q128802145|Q128802145]] |- | [[Miguel Fleta]] | 1938-05-29 | uremia | Panteón de Miguel Fleta | [[Ficheiro:Cementerio de Torrero-Zaragoza - P1410286.jpg|center|128px]] | [[:d:Q727853|Q727853]] |- | [[Milagros López Blanco]] | 1995-02-21 | | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q50989312|Q50989312]] |- | [[Narf]] | 2016-11-15 | [[cancro]] | | | [[:d:Q12388896|Q12388896]] |- | [[José Ramón Barral|Nené Barral]] | 2023-11-23 | cancro de colon | | | [[:d:Q20534472|Q20534472]] |- | [[Nicanor Rodríguez Álvarez]] | 1939-06-02 | [[tortura]] | | | [[:d:Q85966439|Q85966439]] |- | [[Pablo Olmedo]] | 1980-04-15 | infarto | | | [[:d:Q12396945|Q12396945]] |- | [[Paula Alvarellos]] | 2025-03-01 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q124284923|Q124284923]] |- | Pedro Berruezo | 1973-01-07 | [[infarto agudo de miocardio]] | | | [[:d:Q6068316|Q6068316]] |- | [[Pencha Santasmarinas]] | 2019-03-31 | [[cancro]] | | | [[:d:Q98522577|Q98522577]] |- | [[Petur Eiriksson]] | 2019-03-08 | tumor cerebral | | | [[:d:Q125582088|Q125582088]] |- | [[Quino Salvo]] | 2016-06-08 | cancro de cerebro | | | [[:d:Q9065339|Q9065339]] |- | [[Rafael Baltar|Rafael Baltar Tojo]] | 2004-12-15 | [[parada cardiorrespiratoria]] | | | [[:d:Q12398508|Q12398508]] |- | [[Rafael Permuy|Rafael Permuy López]] | 2024-11-05 | [[cancro]] | | | [[:d:Q93432550|Q93432550]] |- | [[Rafael Pillado]] | 2023-02-20 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q20534664|Q20534664]] |- | [[Ramiro Vidal Carrera]] | 1967-04-28 | [[arteriosclerose]] | [[Vilasobroso, Mondariz|Vilasobroso]] | | [[:d:Q20536073|Q20536073]] |- | [[Ramiro Vieira|Ramiro Vieira Durán]] | 1920-04-16 | [[varíola]] | | | [[:d:Q20536093|Q20536093]] |- | [[Ramón Legrande]] | 1882-08-27 | [[diabetes mellitus]] | | | [[:d:Q88271437|Q88271437]] |- | [[Ramón Martínez Esparís]] | 1905-08 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q20534692|Q20534692]] |- | [[Ramón María del Valle-Inclán]] | 1936-01-05 | cancro de vexiga | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Tumba Valle Inclán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q311001|Q311001]] |- | [[Ramón Otero Pedrayo]] | 1976-04-10 | | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 74.jpg|center|128px]] | [[:d:Q965263|Q965263]] |- | [[Ramón Piñeiro]] | 1990-08-27 | cancro de páncreas | | | [[:d:Q3394407|Q3394407]] |- | [[Ramón Rodríguez Varela]] | 1967-05-14 | | | | [[:d:Q17413242|Q17413242]] |- | [[Ramón de Valenzuela]] | 1980-10-27 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q9066563|Q9066563]] |- | [[Ricardo Courtier]] | 1922-12-10 | [[bronquite]] | | | [[:d:Q56524460|Q56524460]] |- | [[Rita Regojo]] | 2011-07-03 | infarto | | | [[:d:Q135735682|Q135735682]] |- | [[Roberto Nóvoa|Roberto Nóvoa Santos]] | 1933-12-09 | [[cancro]] | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Boisaca - Novoa Santos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398870|Q3398870]] |- | [[Roberto Panero|Roberto Panero Fernández]] | 1937-04 | | | | [[:d:Q124317501|Q124317501]] |- | [[Roberto Vidal Bolaño]] | 2002-09-11 | [[cancro de pulmón]] | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q3327779|Q3327779]] |- | [[Rosa Bassave]] | 2012-09-11 | | | | [[:d:Q12399252|Q12399252]] |- | [[Rosalía Mera]] | 2013-08-15 | [[hemorraxia cerebral]] | [[Liáns, Oleiros|Liáns]] | | [[:d:Q1086680|Q1086680]] |- | [[Rosalía de Castro]] | 1885-07-22 | cancro de útero | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | [[Ficheiro:Convento de Santo Domingos de Bonaval - Panteón de galegos ilustres - 02 - Rosalía de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q464264|Q464264]] |- | [[Rubén García Fernández|Rubén García]] | 2008-10-21 | [[esclerose lateral amiotrófica]] | | | [[:d:Q12399308|Q12399308]] |- | [[Santiago Rey Fernández-Latorre]] | 2024-08-28 | | | | [[:d:Q12400029|Q12400029]] |- | [[Saturnino Cuíñas Lois]] | 1978-04-07 | [[diabetes mellitus]] | | | [[:d:Q113571524|Q113571524]] |- | [[Segundo Mariño|Segundo Mariño Vázquez]] | 1992-11-09 | [[cancro]] | | | [[:d:Q130392799|Q130392799]] |- | [[Suso Díaz Díaz|Suso Díaz]] | 2025-07-08 | [[cancro]] | | | [[:d:Q123343832|Q123343832]] |- | [[Suso Vaamonde]] | 2000-02-16 | [[cancro]] | | | [[:d:Q9080739|Q9080739]] |- | [[Valeriano Martínez]] | 2021-10-06 | [[parada cardiorrespiratoria]] | | | [[:d:Q20534731|Q20534731]] |- | [[Ventura Pérez Mariño]] | 2024-02-14 | [[párkinson]] | | | [[:d:Q9092950|Q9092950]] |- | [[Vicente Risco]] | 1963-04-30 | [[cancro colorrectal]] | [[Allariz]] | | [[:d:Q3047707|Q3047707]] |- | [[Victorino Novo García]] | 1899-11-27 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q20535969|Q20535969]] |- | [[Víctor Cancela Noguerol]] | 1936-04-29 | [[tuberculose]] | | | [[:d:Q17024373|Q17024373]] |- | [[Xan Míguez González]] | 1912-07-10 | [[miocardite]] | | | [[:d:Q111992434|Q111992434]] |- | [[Xesús Pérez Varela]] | 2025-01-16 | [[cancro]] | | | [[:d:Q20534521|Q20534521]] |- | [[Xesús Rodríguez López]] | 1917-03-24 | [[cancro de estómago]] | | | [[:d:Q12402687|Q12402687]] |- | [[Xosé Carlos Gómez Alfaro]] | 2008-05-14 | infarto | | | [[:d:Q12402773|Q12402773]] |- | [[Xosé Castro (deseñador)|Xosé Castro]] | 2023-06-12 | [[cancro]] | | | [[:d:Q3032186|Q3032186]] |- | [[Xosé Cuíña]] | 2007-12-28 | | | | [[:d:Q9096725|Q9096725]] |- | [[Xosé Filgueira Valverde]] | 1996-09-13<br/>1996 | | | [[Ficheiro:Tumba Filgueira Valverde Mourente.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327256|Q3327256]] |- | [[Xosé Henrique Rodríguez Peña]] | 2006-08-13 | cancro de vexiga | | | [[:d:Q3328287|Q3328287]] |- | [[Xosé Lesta Meis]] | 1930-12-22 | | | | [[:d:Q9096727|Q9096727]] |- | [[Xosé Luís Alvite]] | 2015-01-15 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q5941106|Q5941106]] |- | [[Xosé Manuel Olveira "Pico"]] | 2013-06-13 | [[cancro]] | | | [[:d:Q9096730|Q9096730]] |- | [[Xosé Manuel Pazos]] | 2021-01-25 | [[cancro de pulmón]] | | | [[:d:Q12402839|Q12402839]] |- | [[Xosé Represas]] | 2021-05-24 | | | | [[:d:Q20535729|Q20535729]] |- | [[Xoán Vicente Viqueira]] | 1924-08-29 | osteomielite | cemiterio de Ouces | [[Ficheiro:Tumba de Xoán Vicente Viqueira en Ouces, Bergondo 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327571|Q3327571]] |- | [[Álvaro Caruncho]] | 2011-11-14 | [[doenza cardiovascular]] | | | [[:d:Q6172743|Q6172743]] |- | [[Ángel Cobián Areal]] | 1901-05-14 | | | | [[:d:Q20533204|Q20533204]] |} {{Wikidata list end}} ==Véxase tamén== *[[Usuario:Estevoaei/mortes non naturais]] *[[Usuario:Estevoaei/cemiterios]] q62tcbiznx7flkzpzrtvcttcfuaidgg 0 630070 7350995 7328412 2026-04-07T15:53:23Z Chandrexao 166735 7350995 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Yeray Álvarez López''', nado en [[Barakaldo]] o [[24 de xaneiro]] de [[1995]], é un [[Fútbol|futbolista]] [[Pobo vasco|vasco]] de orixe [[Pobo galego|galega]], que xoga como defensa central no [[Athletic Club]], da [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]]. == Traxectoria == Naceu na localidade [[Biscaia|biscaíña]] de [[Barakaldo]], nunha familia con orixe [[Pobo galego|galega]], sendo súa nai orixinaria do concello coruñés de [[Sobrado]].<ref>{{Cita audiovisual|título='Convivir deportivo', en Sobrado dos Monxes: Visita ao seu concello n.º 150 de Galicia|autor=[[Radio Galega]]|url=https://www.g24.gal/-/convivir-deportivo-en-sobrado-dos-monxes-visita-ao-seu-concello-n-150-de-galicia|data=29 de xuño de 2022|medio=[[Radio (medio de comunicación)|Radio]]}}</ref> Formouse nas canteiras do [[Barakaldo Club de Fútbol|Barakaldo]] e o [[Danok Bat]], antes de ingresar aos 13 anos nas categorías inferiores do [[Athletic Club|Athletic de Bilbao]].<ref>{{Cita novas|url=http://athletic.elcorreo.com/noticias/201612/23/yeray-gran-descubrimiento-20161224082627.html|xornal=[[El Correo]]|lingua=es|data=24 de decembro de 2016|título=Yeray, el gran descubrimiento|data-acceso=20 de agosto de 2024|apelidos=Ortiz de Lazcano|nome=Javier}}</ref> Tras rematar a súa etapa como xuvenil, na [[Terceira división española 2013/14|tempada 2013/14]] xogou co [[Club Deportivo Basconia|Basconia]], segundo filial do club, na [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. En maio de 2014 subiu ao primeiro filial, o [[Bilbao Athletic]], da [[Segunda División RFEF|Segunda División B]], e contribuíu con 36 partidos e un gol na triunfante [[Segunda división B española 2014/15|campaña 2014/15]], na que o equipo conseguiu o ascenso á [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]] despois 19 anos de ausencia. Debutou na categoría de prata o 24 de agosto de 2015, substituíndo a [[Jurgi Oteo]] na segunda metade nunha derrota por 1-0 ante o [[Girona Futbol Club|Girona]].<ref>{{Cita novas|data=24 de agosto de 2015|título=El que la sigue, la consigue|url=https://www.marca.com/2015/08/24/futbol/2adivision/1440448737.html|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=es|xornal=[[Marca (xornal)|Marca]]}}</ref> Foi titular habitual durante a [[Segunda división española 2015/16|tempada]], pero non puido evitar o descenso do filial bilbaíno. No verán de 2016 foi ascendido ao primeiro equipo do Athletic, co que debutou o 15 de setembro dese ano, sendo titular nunha derrota por 3-0 ante o [[US Sassuolo Calcio|Sassuolo]] na fase de grupos da [[UEFA Europa League|Europa League]].<ref>{{Cita novas|url=http://athletic.elcorreo.com/noticias/201611/24/yeray-superviviente-sassuolo-20161124175203.html|xornal=El Correo|lingua=es|data=24 de novembro de 2016|título=Yeray, el superviviente de Sassuolo|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> Tres días despois xogou o seu primeiro encontro na [[Primeira división española de fútbol|Primeira División]], entrando como substituto de [[Eneko Bóveda]] contra o [[Valencia Club de Fútbol|Valencia]].<ref>{{Cita novas|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2016_17/la-liga/jornada_4/ath_val/|xornal=Marca|lingua=es|data=8 de setembro de 2016|título=El Valencia, ni con ventaja|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> A pesar de contar só con 21 anos, fíxose axiña coa titularidade no centro da zaga do Athletic, xunto a [[Aymeric Laporte]]. Con todo, a súa progresión detívose bruscamente o 23 de decembro de 2016, cando o club anunciou que se lle diagnosticara un [[cancro]] nun testículo e que se operaría a seguinte semana.<ref>{{Cita novas|url=http://www.marca.com/futbol/athletic/2016/12/23/585d500cca474125398b45c6.html|xornal=Marca|lingua=es|data=23 de decembro de 2016|título=Yeray sufre un tumor testicular|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> A pesar disto, volveu aos terreos de xogo só 46 días despois, disputando os 90 minutos dunha derrota por 3-0 contra o [[Fútbol Club Barcelona|FC Barcelona]].<ref>{{Cita novas|url=http://www.abc.es/deportes/futbol/abci-barcelona-athletic-yeray-vuelve-jugar-46-dias-despues-operado-cancer-testiculos-201702041614_noticia.html|xornal=[[ABC (xornal)|ABC]]|lingua=es|data=4 de febreiro de 2017|título=Yeray vuelve a jugar 46 días después de ser operado de un cáncer de testículos|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref><ref>{{Cita novas|data=4 de febreiro de 2017|título=Barcelona 3-0 Athletic Bilbao|url=https://www.bbc.com/sport/football/38798859|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=en|xornal=[[BBC]]}}</ref> Pechou a campaña cun total de 35 encontros, 33 deles como titular. En xuño de 2017 detectáronselle máis anormalidades cancerosas, polo que tivo que someterse a un tratamento de [[quimioterapia]]. Ao seu regreso ao campo de adestramento do club ao mes seguinte, foi recibido por todo o cadro de xogadores, que afeitaran a cabeza como xesto de solidariedade.<ref>{{Cita novas|data=7 de xullo de 2017|título=Yeray Alvarez: Athletic Bilbao players shave heads to support defender diagnosed with cancer|url=https://www.bbc.com/sport/football/40537552|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=en|xornal=[[BBC]]}}</ref> Tardou 259 días en volver vestir a camiseta do Athletic, reaparecendo o 4 de febreiro de 2018, o [[Día Mundial contra o Cancro]],<ref>{{Cita novas|url=http://athletic.elcorreo.com/yeray-vuelve-jugar-20180204180849-nt.html|xornal=El Correo|lingua=es|data=4 de febreiro de 2018|título=Yeray: «Del cáncer se sale, lo he demostrado en el campo»|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> nun encontro de liga ante o Girona.<ref>{{Cita novas|url=https://as.com/futbol/2018/02/04/primera/1517772462_112153.html|xornal=Diario AS|lingua=es|data=4 de febreiro de 2018|título=Stuani castiga al Athletic y el Girona ya aspira a Europa|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> O 18 de xullo de 2019 o club renovou o seu contrato por sete anos.<ref>{{Cita novas|data=18 de xullo de 2019|título=Oficial: El Athletic renueva y blinda a Yeray Álvarez|url=https://www.eldesmarque.com/futbol/athletic-club/20190718/oficial-el-athletic-renueva-y-blinda-a-yeray-alvarez_60216726.html|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=es}}</ref> Durante a tempada anterior o central recuperara a titularidade, na que foi un habitual durante as seguintes campañas. O 25 de xaneiro de 2021 marcou o seu primeiro gol co Athletic, rematando de cabeza un centro de [[Iker Muniain]] nunha vitoria por 5-1 ante o [[Getafe Club de Fútbol|Getafe]] en [[Estadio de San Mamés (2013)|San Mamés]].<ref>{{Cita novas|url=https://www.marca.com/futbol/primera-division/athletic-vs-getafe/cronica/2021/01/25/600f1f15268e3ebf208b4598.html|xornal=Marca|lingua=es|data=25 de xaneiro de 2021|título=El Athletic es ahora un superequipo|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> Con máis de 250 partidos co primeiro equipo, participou das conquistas da [[Supercopa de España de fútbol|Supercopa de España]] en 2021 e da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] en 2024. En setembro de [[2025]] recibiu unha sanción de 10 meses por dopaxe involuntaria, tras dar positivo nun control despois dun partido da [[UEFA Europa League|Europa League]]. Na resolución emitida pola [[UEFA]] indícase que o incidente se orixinou na inxestión accidental dunha substancia prohibida contida nun medicamento preventivo contra la caída do cabelo, pertencente á parella do futbolista.<ref>{{Cita novas|data=8 de setembro de 2025|título=El central del Athletic Club Yeray Álvarez, sancionado 10 meses por dopaje|url=https://elpais.com/deportes/futbol/2025-09-08/el-central-del-athletic-club-yeray-alvarez-sancionado-10-meses-por-dopaje.html|data-acceso=8 de setembro de 2025|lingua=es|xornal=[[El País]]}}</ref> Despois de adestrar en solitario durante máis de medio ano, reapareceu en abril de 2026, nun encontro de liga do Athletic ante o [[Getafe Club de Fútbol|Getafe]].<ref>{{Cita novas|data=7 de abril de 2026|título=Yeray, tras cumplir su sanción por dopaje: «Va por toda la gente que me ha apoyado estos diez meses»|url=https://www.elcorreo.com/athletic/gesto-valverde-yeray-titular-once-meses-despues-20260405131807-nt.html|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=es}}</ref> === Selección nacional === O 23 de marzo de 2017 debutou coa [[Selección de fútbol sub-21 de España|selección española sub-21]] nun partido amigable contra [[Selección de fútbol sub-21 de EspañaDinamarca|Dinamarca]].<ref>{{Cita novas|data=24 de marzo de 2017|título=Amistoso Sub-21, España-Dinamarca: Remontada y récord (3-1)|url=https://www.eurosport.es/futbol/una-gran-espana-remonta-ante-dinamarca-con-record-de-afluencia-en-la-grada-3-1_sto6104633/story.shtml|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=es}}</ref> Foi convocado para a [[Eurocopa de Fútbol Sub-21|Eurocopa sub-21]] dese ano, pero retirouse por enfermidade antes do inicio do torneo. En 2018 foi convocado por [[Julen Lopetegui]] para un amigable da [[Selección de fútbol de España|selección española]] absoluta contra [[Selección de fútbol de Suíza|Suíza]],<ref>{{Cita novas|url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/espana-examina-amistoso-suiza_1288254.html|xornal=[[El Periódico de Aragón]]|lingua=es|data=11 de xuño de 2018|título=España se examina en un amistoso ante Suiza|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> aínda que non chegou a entrar ao campo.<ref>{{Cita novas|data=3 de xuño de 2018|título=World Cup 2018|url=https://www.bbc.com/sport/football/44320589|data-acceso=20 de agosto de 2024|lingua=en}}</ref> Tamén xogou coa [[Selección de fútbol do País Vasco|selección do País Vasco]], debutando contra [[Selección de fútbol de Costa Rica|Costa Rica]] en novembro de 2020.<ref>{{Cita novas|url=https://www.marca.com/futbol/futbol-internacional/2020/11/16/5fb2e67922601db7178b45c9.html|xornal=Marca|lingua=es|data=16 de novembro de 2020|título=Euskadi gana a Costa Rica en el descuento|data-acceso=20 de agosto de 2024}}</ref> == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en 1995]] [[Categoría:Nados en Barakaldo]] [[Categoría:Nados na diáspora galega]] [[Categoría:Españois de ascendencia galega]] [[Categoría:Futbolistas do País Vasco]] [[Categoría:Defensas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do CD Baskonia]] [[Categoría:Xogadores do Bilbao Athletic]] [[Categoría:Xogadores do Athletic Club de Bilbao]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de España sub-21]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol do País Vasco]] spln3pth2mwj5a34g7v2fpocdubi2uf 2 630241 7351180 7345132 2026-04-08T04:00:49Z ListeriaBot 65707 Wikidata list updated [V2] 7351180 wikitext text/x-wiki ==Xente soterrada en Galicia== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P119 ?sepul. ?sepul wdt:P131* wd:Q3908. } |sort=label |columns=label:Nome,p570:Data,p119:Sepultura,p1442:Imaxe,item:Wikidata |links=text }} {| class='wikitable sortable' ! Nome ! Data ! Sepultura ! Imaxe ! Wikidata |- | [[Afonso VIII de León e Galicia]] | 1230-09-24<br/>1230-09-23 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | [[Ficheiro:Tomb of Afonso VIII de Galicia León (Capela das Reliquias da catedral de Santiago de Compostela).jpg|center|128px]] | [[:d:Q316115|Q316115]] |- | [[Alberto Vilanova|Alberto Vilanova Rodríguez]] | 1985-05-13 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Ourense, cemiterio 01-07a Alberto Vilanova.JPG|center|128px]] | [[:d:Q12382672|Q12382672]] |- | [[Alejandra Murguía]] | 1937-03-22 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q21816268|Q21816268]] |- | [[Alejandro Pérez Lugín]] | 1926-09-05 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q1619108|Q1619108]] |- | [[Alejandro Rodríguez Cadarso]] | 1933-12-16 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q585099|Q585099]] |- | [[Alejandro Rodríguez Veiras]] | 1977 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q30608417|Q30608417]] |- | [[Alexandre Bóveda]] | 1936-08-17 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 26.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3320475|Q3320475]] |- | [[Alfonso Daniel Rodríguez Castelao]] | 1950-01-07 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q736924|Q736924]] |- | [[Alfonso Zulueta de Haz]] | 2017-06-27 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20536269|Q20536269]] |- | [[Alfredo Brañas]] | 1900-02-21 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q2778481|Q2778481]] |- | Alfredo Rodríguez Grandío | 2019-10-07 | cemiterio de San Froilán | | [[:d:Q124354156|Q124354156]] |- | Alonso Sánchez de Moscoso | 1367 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q21003353|Q21003353]] |- | [[Amable Durán Bergueiro]] | 1965-11-13 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q65275030|Q65275030]] |- | Amador López Valcárcel | 2009-05-29 | [[San Vitoiro de Ribas de Miño, O Saviñao|San Vitoiro de Ribas de Miño]] | | [[:d:Q66498983|Q66498983]] |- | [[Amalia Álvarez Gallego]] | 2001-11-27 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 25.jpg|center|128px]] | [[:d:Q47455819|Q47455819]] |- | [[Amando Castroviejo|Amando Castroviejo Nobajas]] | 1934-08-07 | [[Coiro, Cangas|Coiro]] | [[Ficheiro:Tumba de Amando Castroviejo en Coiro, Cangas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q28525037|Q28525037]] |- | Amara Murguía de Castro | 1921-12-28 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116514200|Q116514200]] |- | Amelia Ortas | 1961-12-21 | cemiterio de San Froilán | | [[:d:Q95738412|Q95738412]] |- | [[Amparo López Jeán|Amparo López Jean]] | 1942-11-12 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Alvajar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12382947|Q12382947]] |- | [[Ana Kiro]] | 2010-09-24 | cemiterio de Serantes | [[Ficheiro:Nicho de Ana Kiro no cemiterio de Serantes, Oleiros.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8198034|Q8198034]] |- | Andrés Gallego González | 1916-08-27 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q130926665|Q130926665]] |- | [[Andrés Martínez Salazar]] | 1923-10-06 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q8199364|Q8199364]] |- | [[Andrés Muruais]] | 1882-10-21 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q12382986|Q12382986]] |- | Aniceto Charro Arias | 1979-09-19 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q97113322|Q97113322]] |- | [[Antonio Bermúdez Vidán]] | 2016-06-07 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q136653360|Q136653360]] |- | [[Antonio Blanco Freijeiro]] | 1991-01-06 | [[Marín]] | | [[:d:Q386566|Q386566]] |- | [[Antonio Gil Merino]] | 2009-10-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12383079|Q12383079]] |- | [[Antonio Heredero]] | 2008-11-08<br/>2008 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q12383085|Q12383085]] |- | [[Antonio Lens Viera]] | 1933-09-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Antonio Lens.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383089|Q12383089]] |- | [[Antonio Páramo e Somoza]] | 1786-03-08 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q12383105|Q12383105]] |- | [[Antonio Riveira Ponte]] | 1947-04-21 | [[Doroña, Vilarmaior|Doroña]] | | [[:d:Q30608221|Q30608221]] |- | [[Antonio Sanjurjo Badía]] | 1919<br/>1922-01-08 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q11679883|Q11679883]] |- | [[Antonio Seoane|Antonio Seoane Sánchez]] | 1948-11-06 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3392220|Q3392220]] |- | [[Antón Fraguas]] | 1999-11-05 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Tumba de Antonio Fraguas en Boisaca - Santiago - Galicia (Spain).jpg|center|128px]] | [[:d:Q8201228|Q8201228]] |- | [[Antonio Iglesias Vilarelle|Antón Iglesias Vilarelle]] | 1971-05-11 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Sepulcro Antonio Iglesias Vilarelle.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383142|Q12383142]] |- | [[Antón Tovar]] | 2004-06-16 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 114.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17155919|Q17155919]] |- | [[Antón Villar Ponte]] | 1936-03-04 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3319847|Q3319847]] |- | [[Anuncia Casado|Anunciación Casado Atanes]] | 1936-08-21 | [[O Castro, Pexeiros, Viana do Bolo|O Castro]] | [[Ficheiro:Homenaxe a Anunciación Casado Atanes no Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535873|Q20535873]] |- | [[Arcadio Vilela Gárate]] | 1946-05-19 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Arcadio Vilela Gárate.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013714|Q24013714]] |- | [[Arias Pérez]] | 1129 | [[Praza da Quintana]] | | [[:d:Q4790260|Q4790260]] |- | [[Arsenio Iglesias]] | 2023-05-05 | [[Arteixo, Arteixo|Arteixo]] | | [[:d:Q704688|Q704688]] |- | Arístides Humberto Ávila Alonso | 2023-07-12 | [[Viana do Bolo]] | | [[:d:Q120634165|Q120634165]] |- | Asunción González Vázquez | 1891 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 01.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135500856|Q135500856]] |- | [[Aura Murguía de Castro|Aura Murguía]] | 1942-03 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116513696|Q116513696]] |- | [[Aurelio Aguirre]] | 1858-07-30 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Sepulcro Aurelio Aguirre.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12383948|Q12383948]] |- | Aurora Taracido | 2014-07-25 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q131450674|Q131450674]] |- | [[Aurora Vidal Martínez]] | 2005-05-10 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 15.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536081|Q20536081]] |- | [[Avelino Abuín de Tembra]] | 2009-03-02 | cemiterio de San Xoán de Laíño | [[Ficheiro:Lápida de Avelino Abuín González cemiterio de S. Xoán de Laíño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398643|Q3398643]] |- | [[Benigno Andrade García]] | 1952-08-07 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q2895938|Q2895938]] |- | [[Benigno Fraga Pita]] | 1949-04-28 | [[Celeiros, Chandrexa de Queixa|Celeiros]]<br/>[[Ferrol]] | | [[:d:Q12384352|Q12384352]] |- | [[Benigno López Sanmartín]] | 1928-03-26 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q59784349|Q59784349]] |- | [[Benito Corbal]] | 1926-03-18 | [[Bora, Pontevedra|Bora]] | | [[:d:Q20533428|Q20533428]] |- | [[Benito Fernández Alonso]] | 1922-05-08 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q8246366|Q8246366]] |- | [[Benito Plá Cancela]] | 1874-07-03 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Pla y Cancela.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534866|Q20534866]] |- | [[Benito Vázquez Vázquez]] | 2025-02-02 | [[Río Caldo, Lobios|Río Caldo]] | | [[:d:Q124827877|Q124827877]] |- | Berengaria of León | 1237-04-12 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q457667|Q457667]] |- | [[Berenguela de Barcelona]] | 1149-01-15 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | | [[:d:Q113021|Q113021]] |- | [[Vermudo Peréz de Traba|Bermudo Pérez de Traba]] | 1168 | [[mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes]] | | [[:d:Q15728413|Q15728413]] |- | [[Bernardo González del Valle]] | 1848-09-06<br/>1848 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20534871|Q20534871]] |- | Bernardo Saavedra Pita | 2022-09-24 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q131754455|Q131754455]] |- | [[Bernardo Álvarez Trabajo]] | 1949-06-22 | [[Teilán, Bóveda|Teilán]] | | [[:d:Q29582270|Q29582270]] |- | [[Bibiano Fernández Osorio-Tafall]] | 1990-08-13 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q3398823|Q3398823]] |- | Buenaventura Cañizares del Rey | 1940-04-26 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q99424540|Q99424540]] |- | [[Camilo José Cela]] | 2002-01-17 | [[cemiterio de Adina]] | [[Ficheiro:Lápida CJC.jpg|center|128px]] | [[:d:Q132589|Q132589]] |- | [[Carlos Díaz Gestal]] | 1993-01-04 | [[Razo, Carballo|Razo]] | | [[:d:Q17415356|Q17415356]] |- | [[Carlos Oroza]] | 2015-11-21 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3393175|Q3393175]] |- | [[Carlos Rodríguez Baltar]] | 1988-11-08 | cemiterio de Almeiras | [[Ficheiro:Nicho de Carlos Rodríguez Baltar en Almeiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135989629|Q135989629]] |- | [[Carmelo González Rodríguez|Carmelo F. González]] | 1954-11-24 | [[Catabois, Serantes, Ferrol|Catabois]] | | [[:d:Q55769584|Q55769584]] |- | [[Castor Cordal Garrido]] | 1936-09-15 | fosa no cemiterio de Curro | | [[:d:Q88860067|Q88860067]] |- | Catalina de la Cerda y Zúñiga | 1648-03-14 | convento de Santa Clara de Monforte de Lemos | | [[:d:Q135905329|Q135905329]] |- | [[Celestino Carbia Campaña]] | 1937-05-11 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]]<br/>[[Cordeiro, Valga|Cordeiro]] | | [[:d:Q24287656|Q24287656]] |- | [[Celestino Poza Cobas]] | 1954-08-08 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q20535069|Q20535069]] |- | [[Celestino Torres]] | 2005-08-16 | [[A Pobra do Brollón]] | | [[:d:Q12385893|Q12385893]] |- | [[Celso Emilio Ferreiro]] | 1979-08-30 | [[Celanova]] | [[Ficheiro:Tumba de Celso Emilio Ferreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1053162|Q1053162]] |- | [[Celso Vázquez-Gulías|Celso Vázquez-Gulías Álvarez]] | 1994-01-24 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q12385908|Q12385908]] |- | [[Cesáreo Corbal]] | 1952-12-07 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q105633932|Q105633932]] |- | [[Cesáreo González]] | 1968-03-20 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3328982|Q3328982]] |- | [[Clara Corral]] | 1908-02-09 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Clara Corral.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533492|Q20533492]] |- | [[Claudio San Martín]] | 1988-05-27 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Claudio San Martín.jpg|center|128px]] | [[:d:Q24013666|Q24013666]] |- | [[Concepción Arenal]] | 1893-02-04 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q671852|Q671852]] |- | [[Concepción Pérez Iglesias]] | 1939-12 | [[Lantaño, Portas|Lantaño]] | | [[:d:Q12386372|Q12386372]] |- | [[Constantino Gómez Barcia]] | 1977-03-13 | [[Lalín]] | | [[:d:Q20534593|Q20534593]] |- | Constanza Enríquez | 1425 | [[igrexa de San Pedro de Lugo]] | | [[:d:Q21006461|Q21006461]] |- | [[Costanza de Castro e Osorio]] | 1489 | [[igrexa de San Francisco de Viveiro]] | | [[:d:Q16188113|Q16188113]] |- | Cristina Nóvoa Pedreira | 2014-06-16 | [[cemiterio de Pereiró]] | [[Ficheiro:Nichos de Xaime Isla Couto e Cristina Nóvoa en Pereiró.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108463817|Q108463817]] |- | [[Cándida Otero|Cándida Otero Fontán]] | 1915-03-07 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q110636554|Q110636554]] |- | [[Cándido Fernández Mazas]] | 1942-11-15 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q8353082|Q8353082]] |- | Cástor Lata | 2009-01-26 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q5795994|Q5795994]] |- | [[César Alvajar]] | 1965-06-06 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Alvajar.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12386889|Q12386889]] |- | [[Darío Álvarez Blázquez]] | 1979-06-07 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12386947|Q12386947]] |- | [[Delia Osorio Otero]] | 1966-11-14 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q112198368|Q112198368]] |- | [[Diego de Andrade]] | 1492 | [[mosteiro de Santa María de Monfero]] | | [[:d:Q12387094|Q12387094]] |- | [[Domingo Fontán]] | 1866-10-24 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q5791473|Q5791473]] |- | [[Domingo García-Sabell]] | 2003-08-05 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q3395173|Q3395173]] |- | [[Domingo Páramos Núñez]] | 1936-10-04 | [[Mondariz]]<br/>[[Valle de Cuelgamuros]] | | [[:d:Q108783668|Q108783668]] |- | [[Domingos Dosil]] | 2012-02-06 | [[Muros]] | | [[:d:Q12387172|Q12387172]] |- | [[Dora Vázquez]] | 2010-09-23 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 87.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387197|Q12387197]] |- | [[Eduardo Blanco Amor]] | 1979-12-01 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 140.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3310967|Q3310967]] |- | [[Eduardo Cabello]] | 1957-07-26 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q64363061|Q64363061]] |- | [[Eduardo Iglesias Añino]] | 1916-06-18 | [[cemiterio de Pereiró]] | [[Ficheiro:Familias E. Iglesias y Curty Domínguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6737805|Q6737805]] |- | [[Eduardo Moreno López]] | 1911-11-21 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q24845126|Q24845126]] |- | [[Eduardo Pondal]] | 1917-03-08 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Pondal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q867025|Q867025]] |- | [[Eduardo Rodríguez-Losada Rebellón]] | 1973-11-02 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Eduardo Rodríguez-Losada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387297|Q12387297]] |- | [[Eduardo Vincenti]] | 1924-04-04 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Sepulcro Eduardo Vincenti.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387302|Q12387302]] |- | [[Eladia Pedrayo|Eladia Pedrayo Ansoar]] | 1957-02-04 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 73.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55116425|Q55116425]] |- | [[Eladio de Lema Martín]] | 1928-10-05 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q38083761|Q38083761]] |- | [[Eladio de la Iglesia Doldán]] | 1985-12-23 | cemiterio de Almeiras | [[Ficheiro:Nicho de Eladio de la Iglesia en Almeiras.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135989541|Q135989541]] |- | [[Eleuterio González Salgado]] | 1977-03-29 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 75.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12387767|Q12387767]] |- | [[Elías López Armesto]] | 1949 | [[Teilán, Bóveda|Teilán]] | | [[:d:Q28942279|Q28942279]] |- | [[Emilio Amor Rolán]] | 1937-05-19 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Emilio Amor Rolán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533660|Q20533660]] |- | [[Emilio Duro Peña]] | 1995 | [[A Cidá, O Irixo|A Cidá]] | | [[:d:Q12387798|Q12387798]] |- | [[Emilio González López]] | 1991-12-19 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - González López.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3341500|Q3341500]] |- | [[Emilio Tapia Rivas]] | 1918-06-12 | [[Mondoñedo]] | | [[:d:Q12387810|Q12387810]] |- | [[Enrique Lorenzo Docampo]] | 1981 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3390270|Q3390270]] |- | Enrique Marescot Iglesias | 1962-03-17 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 13.jpg|center|128px]] | [[:d:Q108153181|Q108153181]] |- | [[Enrique Rajoy Leloup]] | 1966-03-23 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q8776224|Q8776224]] |- | [[Enrique Vidal de Bustamante]] | 1964-02-17 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q28950260|Q28950260]] |- | Erasmo Buceta | 1964-12-10 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q108196562|Q108196562]] |- | [[Ernestina Otero]] | 1956-02-13 | cemiterio dos Eidos | [[Ficheiro:Lápida de Ernestina Otero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q8777342|Q8777342]] |- | [[Estanislao Durán Gómez]] | 1974-05-16 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q17413349|Q17413349]] |- | Esther Lago García | 2001-02-28 | [[Rubiáns, Vilagarcía de Arousa|Rubiáns]] | | [[:d:Q58525891|Q58525891]] |- | [[Eugenio Montero Ríos]] | 1914-05-12 | [[Pazo de Lourizán]]<br/>[[igrexa da Nosa Señora dos Praceres]] | [[Ficheiro:Pontevedra, Lourizán 02-08b.jpg|center|128px]] | [[:d:Q662588|Q662588]] |- | [[Eusebio Lorenzo Baleirón]] | 1986-12-14 | cemiterio de San Xián de Laíño | [[Ficheiro:Lápida Eusebio Lorenzo Baleirón camposanto de S. Xián de Laíño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388182|Q12388182]] |- | [[Eusebio da Guarda]] | 1897-03-20 | [[igrexa de Santo André da Coruña]] | | [[:d:Q12388183|Q12388183]] |- | [[Federico Ayala Victoria]] | 1937-04-17 | [[Serantes, Ferrol|Serantes]] | | [[:d:Q85966668|Q85966668]] |- | [[Federico Tapia]] | 1891-09-02 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Federico Tapia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535158|Q20535158]] |- | Felipe de Castela | 1327-04 | [[Allariz]]<br/>[[Mosteiro de las Huelgas]] | | [[:d:Q732899|Q732899]] |- | [[Fernando Acuña Castroviejo]] | 2016-09-13 | [[Trobe, Vedra|Trobe]] | | [[:d:Q12388377|Q12388377]] |- | [[Fernando Afonso]] | 1214-08 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | [[Ficheiro:Fernando Afonso.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5860480|Q5860480]] |- | [[Fernando Arias Rodríguez]] | 1936-09-03 | [[Vilarraso, Aranga|Vilarraso]] | | [[:d:Q65275940|Q65275940]] |- | Fernando Bermúdez de Castro | 16th century | [[colexiata de Santa María do Campo]] | [[Ficheiro:Fernando Bermúdez de Castro, Colegiata de Santa María del Camino. Sepulcro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54823845|Q54823845]] |- | [[Fernando II de León e Galicia|Fernando II de Galiza e León]] | 1188-01-22 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | [[Ficheiro:Lauda de Fernando II.jpg|center|128px]] | [[:d:Q316768|Q316768]] |- | Fernando Lino | 2008-08-03 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q60739656|Q60739656]] |- | [[Fernando Quiroga Palacios]] | 1971-12-07 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | [[Ficheiro:Lápida Quiroga Palacios.jpg|center|128px]] | [[:d:Q290415|Q290415]] |- | [[Fernando Rubio Estévez]] | 1936-10-04 | [[Mondariz]]<br/>[[Valle de Cuelgamuros]] | | [[:d:Q109331524|Q109331524]] |- | [[Fernando Sarabia|Fernando Sarabia Zuazo]] | 1849-09-15 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 3.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534264|Q20534264]] |- | [[Fernando de Andrade e Soutomaior|Fernando de Andrade Soutomaior]] | 1655-01-22 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | [[Ficheiro:Catedral, claustro, 02-29b.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3754421|Q3754421]] |- | [[Fernán Peres de Andrade o Boo|Fernán Peres de Andrade, O Boo]] | 1397 | [[igrexa de San Francisco de Betanzos]] | [[Ficheiro:Sepulcro de Fernán Pérez de Andrade, el Bueno (Betanzos).jpg|center|128px]] | [[:d:Q3297917|Q3297917]] |- | [[Fernán Pérez de Andrade o Mozo]] | No/unknown value | [[mosteiro de Santa María de Monfero]] | | [[:d:Q10281622|Q10281622]] |- | [[Finita Gay]] | 1989-02-16 | [[Castelo, Culleredo|Castelo]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Castelo, Culleredo - Finita Gay.jpg|center|128px]] | [[:d:Q130386874|Q130386874]] |- | [[Fiz Vergara Vilariño]] | 1997-07-18 | [[Santalla, Samos|Santalla]] | | [[:d:Q12388596|Q12388596]] |- | [[Florentino López Cuevillas]] | 1958-07-30 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 34.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3074161|Q3074161]] |- | [[Florentino Rodríguez Palacios]] | 1936-09-23 | [[Vilarraso, Aranga|Vilarraso]] | | [[:d:Q12388610|Q12388610]] |- | [[Fortunato Vega Rodríguez]] | 1936-11-25 | [[Seoane, A Veiga|Seoane]] | | [[:d:Q111333197|Q111333197]] |- | [[Francisca Herrera Garrido]] | 1950-11-05 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3399032|Q3399032]] |- | [[Francisco Asorey]] | 1961-07-02 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q3331308|Q3331308]] |- | Francisco Gil Zamora | 2005-05-29 | [[Maceda]] | | [[:d:Q128792532|Q128792532]] |- | [[Francisco Javier Sánchez Cantón]] | 1971-11-27 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Nicho Sánchez Cantón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327107|Q3327107]] |- | [[Francisco Lloréns|Francisco Llorens]] | 1948-02-11 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Francisco Llorens.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5866532|Q5866532]] |- | [[Paco de Aguiño|Francisco Lorenzo Mariño]] | 2004-01-16 | [[Noal, Porto do Son|Noal]] | | [[:d:Q113700957|Q113700957]] |- | [[Francisco María de la Iglesia]] | 1897-04-05 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Francisco de la Iglesia.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12388943|Q12388943]] |- | [[Francisco Miguel]] | 1936-09-29 | [[Bértoa, Carballo|Bértoa]]<br/>[[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Francisco Miguel (1).jpg|center|128px]] | [[:d:Q26898973|Q26898973]] |- | [[Francisco Otero Guldrís]] | 2019-09-21 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q21816270|Q21816270]] |- | [[Francisco Porto Mella]] | 2012-07-26 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q102185513|Q102185513]] |- | [[Francisco Pérez Carballo]] | 1936-07-24 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Pérez Carballo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3394899|Q3394899]] |- | [[Francisco Tettamancy|Francisco Tettamancy Gastón]] | 1921-05-15 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12388973|Q12388973]] |- | Francisco Vázquez Aguiar | 1843 | [[igrexa de San Xulián de Bastavales]] | [[Ficheiro:Igrexa de San Xulián de Bastavales 08-2012 a.jpg|center|128px]] | [[:d:Q136592815|Q136592815]] |- | [[Gala Murguía de Castro|Gala Murguía]] | 1964-01-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q116513900|Q116513900]] |- | [[García Prego de Montaos]] | 1566 | [[convento da Nosa Señora da Purificación de Vilavella]] | | [[:d:Q138844459|Q138844459]] |- | [[Gervasio Lamas Lourido]] | 1966-10-18 | [[A Pontenova]] | | [[:d:Q126474002|Q126474002]] |- | [[Gonzalo Adrio]] | 2018-01-01 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 8.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532957|Q20532957]] |- | Gonzalo Rey Alar | 1987-01-09 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q133875239|Q133875239]] |- | [[Graciano Paz Amieiro]] | 1938-01-11 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | | [[:d:Q47787833|Q47787833]] |- | [[Guillerme X de Aquitania|Guillerme X, duque de Aquitania]] | 1137-04-09 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q453121|Q453121]] |- | [[Guillermo Lago|Guillermo Lago Pérez]] | 2016-01-21 | cemiterio da Gudiña | [[Ficheiro:Nicho Guillermo Lago Pérez A Gudiña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390252|Q12390252]] |- | [[Gumersindo Laverde|Gumersindo Laverde Ruiz]] | 1890-10-12 | [[Outeiro de Rei, Outeiro de Rei|Outeiro de Rei]] | | [[:d:Q2894543|Q2894543]] |- | [[Gumersindo Pardo Reguera]] | 1916-04-28 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q55769629|Q55769629]] |- | [[Hermenexildo Aloitez]] | 966 | [[mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes]] | | [[:d:Q11682452|Q11682452]] |- | [[Herminia Borrell|Herminia Borell Feijóo]] | 1971-02-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Herminia Borrell.jpg|center|128px]] | [[:d:Q59516401|Q59516401]] |- | [[Herminio Barreiro]] | 2010-11-06 | [[Sisán, Ribadumia|Sisán]] | [[Ficheiro:Sisán, Ribadumia - nicho Herminio Barreiro Rodríguez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390393|Q12390393]] |- | [[Hipólito Suárez]] | 1980-03-21 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q17413376|Q17413376]] |- | [[Hipólito de Sa|Hipólito de Sa Bravo]] | 2001-08-16 | [[Bemil, Caldas de Reis|Bemil]] | [[Ficheiro:Hipólito de Saa, Bemil, Caldas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390414|Q12390414]] |- | [[Indalecio Armesto]] | 1890-02-22 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q12390662|Q12390662]] |- | Irene de Ceballos | 1935-08-19 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q87768646|Q87768646]] |- | [[Isaac Díaz Pardo]] | 2012-01-05 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Sepulcro Isaac Díaz Pardo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327706|Q3327706]] |- | [[Isaac Fraga]] | 1982 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12390733|Q12390733]] |- | [[Jaime Caamaño Comparada]] | 1936-12-01 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q85966157|Q85966157]] |- | [[Jaime Ozores de Prado]] | 1922-05-02 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20533068|Q20533068]] |- | [[Jaime Paz Bernardo]] | 2005-11-25 | [[cemiterio de San Salvador de Manín]] | | [[:d:Q61062449|Q61062449]] |- | [[Jenaro Marinhas del Valle]] | 1999-12-23 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Marinhas del Valle.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2891396|Q2891396]] |- | [[Jenaro de la Fuente Domínguez]] | 1922-08-21 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20532761|Q20532761]] |- | [[Jenaro de la Fuente Álvarez]] | 1963-01-04 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12390846|Q12390846]] |- | [[Jesús Muruais]] | 1903-07-01 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Sepulcro Jesús Muruais.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390869|Q12390869]] |- | [[Jesús Soria]] | 1951-01 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q20534827|Q20534827]] |- | [[Joaquín Fernández Santomé]] | 1988-10-20 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q11928153|Q11928153]] |- | Joaquín Lázaro | 1786-07-07 | [[Catedral de Santa María de Mondoñedo|catedral de Mondoñedo]] | | [[:d:Q108858352|Q108858352]] |- | [[Joaquín Vaamonde Cornide]] | 1900-08-18 | [[Meirás, Sada|Meirás]] | [[Ficheiro:Tumba de Joaquín Vaamonde en Meirás, Sada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3701650|Q3701650]] |- | [[John Moore]] | 1809-01-16 | [[xardín de San Carlos]] | [[Ficheiro:Tumba de John Moore.jpg|center|128px]] | [[:d:Q711378|Q711378]] |- | [[John Trulock]] | 1919-06-08 | [[cemiterio de Adina]] | [[Ficheiro:Lápida familia Trulock Bertorini.jpg|center|128px]] | [[:d:Q97061861|Q97061861]] |- | [[Jorge Canda|Jorge Canda Martínez]] | 2024-09-01 | [[A Lama, A Lama|A Lama]] | | [[:d:Q12390926|Q12390926]] |- | [[Jorge Víctor Sueiro]] | 1991-01-25 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q9012954|Q9012954]] |- | [[Josefina Arruti|Josefina Arruti Viaño]] | 2003-10-24 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q89342800|Q89342800]] |- | Josefina Bustamante Muñoz | 1975-04-08 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 73.jpg|center|128px]] | [[:d:Q55116465|Q55116465]] |- | [[José Adrio Barreiro]] | 1936-11-12 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 24.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12390945|Q12390945]] |- | José Almoina Vigil | 1914-03-01 | cemiterio de San Froilán | | [[:d:Q131436805|Q131436805]] |- | [[José Antonio Arán Trillo]] | 2018-08-16 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q112731119|Q112731119]] |- | [[José Araújo Pérez (canteiro)|José Araújo Pérez]] | 1929-08-08 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q86823255|Q86823255]] |- | [[José Barreras Massó]] | 1950-06-29 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12390979|Q12390979]] |- | [[José Cao Moure]] | 1960-02-11 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12390996|Q12390996]] |- | [[José Elduayen]] | 1898-06-24 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3392057|Q3392057]] |- | [[José Fernández Vide]] | 1981-11-20 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Mestre Vide Tumba.jpg|center|128px]] | [[:d:Q57031794|Q57031794]] |- | [[José Folla Yordi]] | 1918-04-01 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Folla Yordi.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20532944|Q20532944]] |- | [[José Galán Núñez]] | 1952-06-02 | [[Visantoña, Mesía|Visantoña]]<br/>cemiterio de Almeiras | | [[:d:Q30608184|Q30608184]] |- | [[José García Acuña]] | 1933-06-10 | cemiterio de Betanzos | [[Ficheiro:Nicho de José García Acuña no cemiterio de Betanzos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391028|Q12391028]] |- | [[José Gómez Gayoso]] | 1948-11-06 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3392314|Q3392314]] |- | [[José Lamela Bautista]] | 2021-01-04 | [[Río Caldo, Lobios|Río Caldo]] | | [[:d:Q12391045|Q12391045]] |- | [[José Luis Blanco Vega]] | 2005-01-25 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q131830368|Q131830368]] |- | [[José Luis Bouzas Fernández]] | 1936-09-01 | [[Pentes, A Gudiña|Pentes]] | | [[:d:Q113530282|Q113530282]] |- | [[José Luis Vázquez Platas]] | 1980-10-04 | [[Santa María de Ois, Coirós|Santa María de Ois]] | | [[:d:Q20535793|Q20535793]] |- | José Manuel Caamaño Gesto | 2019-11-07<br/>2019 | [[Lendo, A Laracha|Lendo]] | | [[:d:Q134395070|Q134395070]] |- | [[José Marchesi Dalmau]] | 1896-11-01 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Marchesi Dalmau.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402850|Q12402850]] |- | [[José Martínez Fontenla]] | 1918-01-28 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Martínez Fontenla.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534720|Q20534720]] |- | [[José María Acuña López]] | 1991-06-04 | cemiterio de Salcedo | [[Ficheiro:Nicho de José María Acuña en Salcedo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5977481|Q5977481]] |- | [[José María Martín de Herrera]] | 1922-12-08 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q929376|Q929376]] |- | [[José María Martínez Cerviño]] | 1951-12 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q31282904|Q31282904]] |- | [[José María de Frutos Isabel]] | 2019-11-15 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q90517655|Q90517655]] |- | José María de Sancha | 1891 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20016568|Q20016568]] |- | [[José Pardo Bazán]] | 1890-03-23 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]]<br/>[[Pazo de Meirás]] | | [[:d:Q20533330|Q20533330]] |- | [[José Pascual López Cortón]] | 1878-01-15 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - López Cortón.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25510482|Q25510482]] |- | [[José Pasín Romero]] | 1960-07-10 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Tumba de José Pasín Romero e dos seus fillos Luís e Palmiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391137|Q12391137]] |- | [[José Piñeiro González]] | 1927-02-03 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q12391141|Q12391141]] |- | [[Policarpo Sanz|José Policarpo Sanz Souto]] | 1889-09-09 | [[cemiterio de Pereiró]]<br/>Cemiterio de Picacho | | [[:d:Q3397368|Q3397368]] |- | [[José Queizán Hermida]] | 1938-08-14 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q58559306|Q58559306]] |- | [[José Ramón Curbera Puig]] | 1918-05-08 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20534084|Q20534084]] |- | [[José Rodríguez Martínez (médico)|José Rodríguez Martínez]] | 1921-03-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20533011|Q20533011]] |- | [[José Sánchez Bregua]] | 1897-06-19 | [[Oleiros, Oleiros|Oleiros]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Oleiros - Ramona Agra e José Sánchez Bregua.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11686197|Q11686197]] |- | [[José Villaverde Velo]] | 1936-09-24 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12391189|Q12391189]] |- | [[Juan Díaz Porlier]] | 1815-10-03 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3077096|Q3077096]] |- | [[Juan Manuel Paz Novoa]] | 1895-09-26 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 97.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12391255|Q12391255]] |- | [[Juan de Ciórraga]] | 1931-06-08 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20533179|Q20533179]] |- | [[Juana Capdevielle]] | 1936-08-18 | cemiterio de Rábade | [[Ficheiro:Tumba Juana Capdevielle Rábade.jpg|center|128px]] | [[:d:Q949685|Q949685]] |- | [[Juana de Vega]] | 1872-06-22 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Juana de Vega.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5946701|Q5946701]] |- | [[Julio Sanz Martín]] | 1936-10-23 | [[Ouces, Bergondo|Ouces]]<br/>[[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q16658284|Q16658284]] |- | Julián Trincado Settier | 2000-08-21 | [[O Barco de Valdeorras]] | | [[:d:Q112489445|Q112489445]] |- | [[Justo Fernández Suárez]] | 1936-07-23 | [[cemiterio de Ribadeo]] | | [[:d:Q118998543|Q118998543]] |- | [[Justo Taladrid Catá]] | 1938-03-28 | [[Magazos, Viveiro|Magazos]] | | [[:d:Q47787898|Q47787898]] |- | [[Laureano Martínez Brañas]] | 1941-12-25 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Laureano Martínez Brañas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q25509290|Q25509290]] |- | [[Laureano Álvarez Martínez]] | 1991-09-18 | [[Ortigueira]] | | [[:d:Q108047167|Q108047167]] |- | [[Leandro Carré Alvarellos]] | 1976-02-14 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12391680|Q12391680]] |- | [[Leandro Llorente Navarro]] | 1946-04-03 | [[Recesende, Baralla|Recesende]] | | [[:d:Q20533331|Q20533331]] |- | Leonor Enríquez | No/unknown value | [[A Mezquita]] | | [[:d:Q21008883|Q21008883]] |- | [[Leopoldo Calvo-Sotelo Bustelo|Leopoldo Calvo Sotelo Bustelo]] | 2008-05-03 | [[cemiterio de Ribadeo]] | [[Ficheiro:Tumba de Leopoldo Calvo Sotelo no cemiterio de Ribadeo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q273129|Q273129]] |- | Lino González Rubido | 1946-10-14 | [[Parque de San Domingos de Bonaval]] | | [[:d:Q136565909|Q136565909]] |- | [[Lois Pereiro]] | 1996-05-24 | [[O Viso, O Incio|O Viso]] | | [[:d:Q727777|Q727777]] |- | [[Lorenzo Varela]] | 1978-11-25 | [[Fufín, Monterroso|Fufín]] | [[Ficheiro:Fufín2b LorenzoVarelaSTL.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3312633|Q3312633]] |- | [[Luciano Puga Blanco]] | 1899-09-24 | [[Pazo de Anzobre]] | | [[:d:Q9024668|Q9024668]] |- | Lucila Pedrayo Ansoar | 1946-02-05 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 78.jpg|center|128px]] | [[:d:Q67000661|Q67000661]] |- | [[Luis Fábrega Coello]] | 1960-12-27 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q11934252|Q11934252]] |- | [[Luis González Taboada]] | 2009-08-01 | [[Lalín]] | | [[:d:Q12392465|Q12392465]] |- | [[Luís Huici|Luis Huici]] | 1936-08-20 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Luis Huici.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392464|Q12392464]] |- | Luis María Fernández Espinosa | 1960-04-08 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q134002305|Q134002305]] |- | [[Luis Poza Pastrana]] | 1936-11-12 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 23.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392473|Q12392473]] |- | [[Luís Amado Carballo]] | 1927-09-03 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q2761995|Q2761995]] |- | [[Luís Pereira Míguez]] | 1937-06-06 | cemiterio dos Eidos | [[Ficheiro:Lápida de Ernestina Otero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534032|Q20534032]] |- | [[Luís Porteiro Garea]] | 1918-10-27 | [[Gafoi, Frades|Gafoi]] | | [[:d:Q12392516|Q12392516]] |- | [[Luís Seoane]] | 1979-04-05 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Luís Seoane.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3314977|Q3314977]] |- | [[Luís Trabazo]] | 1978-11-13 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q20968901|Q20968901]] |- | [[Luísa Villalta]] | 2004-03-06 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Villalta.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20536140|Q20536140]] |- | [[Luísa Viqueira Landa]] | 2014-11-03 | cemiterio de Ouces | [[Ficheiro:Sepulcro de Luísa Viqueira Landa en Ouces, Bergondo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q73906295|Q73906295]] |- | [[Maior Guntroda Rodríguez|Maior Rodríguez]] | 1129 | [[Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q61984591|Q61984591]] |- | [[Manuel Allo Allo]] | 2013-07-02 | [[Freixeiro, Santa Comba|Freixeiro]] | | [[:d:Q58073101|Q58073101]] |- | [[Manuel Casás Fernández]] | 1960-07-30 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20535931|Q20535931]] |- | [[Manuel Chamoso Lamas]] | 1985-04-24 | [[Moldes, Boborás|Moldes]] | [[Ficheiro:Lápida Chamoso Lamas.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413394|Q17413394]] |- | [[Manuel Curros Enríquez]] | 1908-03-07 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Curros Enríquez.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2242172|Q2242172]] |- | [[Manuel Cuña Novás]] | 1992-05-18 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Nicho Cuña Novás.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3273293|Q3273293]] |- | [[Manuel Fernández Soto]] | 1949-06-22 | [[Teilán, Bóveda|Teilán]] | | [[:d:Q12392716|Q12392716]] |- | [[Manuel Ferreiro Panadeiro]] | 1936-08-27 | [[Soutolongo, Lalín|Soutolongo]] | [[Ficheiro:Nicho de Manuel Ferreiro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413222|Q17413222]] |- | Manuel Fuentes Pedreira | 1986-05-20 | [[Brántega, Agolada|Brántega]] | | [[:d:Q109328118|Q109328118]] |- | [[Manuel Gómez Román]] | 1964 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q9027845|Q9027845]] |- | [[Manuel Leiras Pulpeiro]] | 1912-11-09 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | [[Ficheiro:Pulpeiro.JPG|center|128px]] | [[:d:Q3329263|Q3329263]] |- | [[Manuel Lemus Noya]] | 1978-04-06 | [[A Ponte do Porto, Camariñas|A Ponte do Porto]] | | [[:d:Q17415307|Q17415307]] |- | [[Manuel Lugrís Freire]] | 1940-02-15 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Lugrís Freire.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327610|Q3327610]] |- | [[Luis Ríos|Manuel Luis Ríos Losada]] | 1966-12-18 | cemiterio de Manga<br/>cemiterio de San Froilán | | [[:d:Q134086560|Q134086560]] |- | [[Manuel Lustres Rivas]] | 1936-11-10 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q9027911|Q9027911]] |- | [[Manuel López Seijo]] | 1977-06-03 | [[Teis, Vigo|Teis]] | | [[:d:Q12392766|Q12392766]] |- | [[Manuel Martínez-Risco]] | 1954-05-03 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 103.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3390697|Q3390697]] |- | [[Manuel María]] | 2004-09-08 | [[Outeiro de Rei, Outeiro de Rei|Outeiro de Rei]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel María e Saleta Goi en Outeiro de Rei.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2803707|Q2803707]] |- | [[Manuel María Puga Feijoo]] | 1879 | [[Pazo de Anzobre]] | | [[:d:Q5993622|Q5993622]] |- | [[Manuel María Puga Parga|Manuel María Puga y Parga]] | 1918-09-30 | [[Pazo de Anzobre]] | | [[:d:Q9027940|Q9027940]] |- | [[Manuel Mon Miranda]] | 1936-07-23 | [[cemiterio de Ribadeo]] | | [[:d:Q119000196|Q119000196]] |- | [[Manuel Murguía]] | 1923-02-02 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3055400|Q3055400]] |- | [[Manuel Peña Rey]] | 1957-04-30 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 121.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12392798|Q12392798]] |- | [[Manuel Piñeiro Zúñiga]] | 1936-10-04 | [[Mondariz]]<br/>[[Valle de Cuelgamuros]] | | [[:d:Q108800920|Q108800920]] |- | [[Manuel Prego de Oliver]] | 1986-04-28 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q28113994|Q28113994]] |- | [[Manuel Pérez Besada]] | 1936-10-04 | [[Mondariz]]<br/>[[Valle de Cuelgamuros]] | | [[:d:Q109331527|Q109331527]] |- | [[Manuel Ramiro Souto]] | 1952-06-02 | [[Visantoña, Mesía|Visantoña]]<br/>cemiterio de Almeiras | | [[:d:Q28355703|Q28355703]] |- | Manuel Riobó González | 1999-10-12 | [[Seixo, Marín|Seixo]] | | [[:d:Q93224657|Q93224657]] |- | [[Manuel Rodríguez López]] | 1990-02-13 | [[Paradela]] | | [[:d:Q3393078|Q3393078]] |- | [[Manuel Rodríguez Núñez]] | 1938-01-11 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | | [[:d:Q47787856|Q47787856]] |- | [[Manuel Vidal Villaverde]] | 2024-10-19 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20536091|Q20536091]] |- | [[Manuel de Dios]] | 2009-11-12 | [[Albán, Coles|Albán]] | | [[:d:Q12392848|Q12392848]] |- | Marcelino García Pérez | 2020-04-02 | [[San Pedro de Nós, Oleiros|San Pedro de Nós]] | | [[:d:Q89860442|Q89860442]] |- | Marcelo Fraga | 1983-12-15 | [[Vilalba]] | | [[:d:Q60231675|Q60231675]] |- | [[Marcelo Macías]] | 1941-03-08 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 104.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9028592|Q9028592]] |- | [[Marcial del Adalid]] | 1881-10-16 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3098932|Q3098932]] |- | Margarita de la Cerda | 1328 | [[Allariz]] | | [[:d:Q5997138|Q5997138]] |- | Mario Conde Oliva | 1996-02-25 | [[Guillarei, Tui|Guillarei]] | | [[:d:Q124356481|Q124356481]] |- | [[Martín Echegaray|Martín Echegaray Olañeta]] | 1931-07-18 | [[Buenos Aires]]<br/>[[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q23308602|Q23308602]] |- | [[María Balteira]] | No/unknown value | [[mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes]] | | [[:d:Q3850630|Q3850630]] |- | [[María Luisa Sanjurjo de Oza]] | 1949-09 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q117034937|Q117034937]] |- | [[María Mariño]] | 1967-05-19 | [[Seoane do Courel, Folgoso do Courel|Seoane do Courel]] | [[Ficheiro:Tumba de María Mariño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327497|Q3327497]] |- | [[María Martín Alonso]] | 2002-05-23 | [[Marín]] | | [[:d:Q20534512|Q20534512]] |- | María de las Nieves Pedrayo Ansoar | 1945-12-13 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 78.jpg|center|128px]] | [[:d:Q67000659|Q67000659]] |- | María del Carmen Millán Lago | 2026-01-11 | [[Feáns, Elviña, A Coruña|Feáns]] | | [[:d:Q137774828|Q137774828]] |- | [[Matilde Martínez Domínguez]] | 1987-06-19 | [[Nocedo, Quiroga|Nocedo]] | | [[:d:Q71862864|Q71862864]] |- | Matías García Benayas | 1737-03-14 | [[catedral de Santa María de Tui]] | | [[:d:Q115354309|Q115354309]] |- | [[Melchor López]] | 1822-08-19 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | [[Ficheiro:Melchor López.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533768|Q20533768]] |- | [[Mercedes Núñez|Mercedes Núñez Targa]] | 1986-08-04 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12393224|Q12393224]] |- | [[Mercedes Romero Abella]] | 1936-11-19 | [[Vilarraso, Aranga|Vilarraso]] | | [[:d:Q17413379|Q17413379]] |- | [[Michel Pacewicz]] | 1921-02-02 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12393276|Q12393276]] |- | [[Miguel Cid|Miguel Antonio Cid Álvarez]] | 2023-10-10 | [[Barxa, Celanova|Barxa]] | | [[:d:Q14094797|Q14094797]] |- | [[Miguel Ares Canaval]] | 1611-01-01 | [[Catedral de San Martiño de Ourense|catedral de Ourense]] | | [[:d:Q53146342|Q53146342]] |- | [[Miguel García Cuesta]] | 1873-04-14 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q778740|Q778740]] |- | [[Miguel Ángel Blanco]] | 1997-07-13 | [[Faramontaos, Faramontaos, A Merca|Faramontaos]] | [[Ficheiro:Tumba de Miguel Ángel Blanco en Faramontaos, A Merca - lápida.jpg|center|128px]] | [[:d:Q1284141|Q1284141]] |- | [[Milagros López Blanco]] | 1995-02-21 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q50989312|Q50989312]] |- | [[Modesto Pasín Noya]] | 1936-12-03 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q17413225|Q17413225]] |- | [[Moncho Reboiras]] | 1975-08-12 | cemiterio de San Xoán de Laíño | [[Ficheiro:Lápida de Moncho Reboiras cemiterio de San Xoán de Laíño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327822|Q3327822]] |- | [[Nicolás Taboada Leal]] | 1883-12-04 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12393909|Q12393909]] |- | [[Nicomedes Pastor Díaz]] | 1863-03-22 | Sacramental de San Lorenzo y San José<br/>[[igrexa de San Francisco de Viveiro]] | | [[:d:Q3032159|Q3032159]] |- | [[Norberto Velázquez Moreno]] | 1852-10-12 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q20535948|Q20535948]] |- | [[Nuno Freire de Andrade, o Mao|Nuno Freire de Andrade]] | 1431 | [[mosteiro de Santa María de Monfero]] | | [[:d:Q10338187|Q10338187]] |- | [[Odoario de Lugo|Odoario]] | 786 | [[Lugo]] | | [[:d:Q7077897|Q7077897]] |- | Odón Fernández Lavandera | 2001 | [[Arneiro, Goá, Cospeito|Arneiro]] | [[Ficheiro:Lápida de Odón Fernández Lavandera en Cemiterio de Arneiro (Goá, Cospeito).jpg|center|128px]] | [[:d:Q92602451|Q92602451]] |- | [[Olga Gallego]] | 2010-09-04 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 132.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12396298|Q12396298]] |- | [[Ovidio Murguía]] | 1900-01-01 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel Murguía e descendencia no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6140475|Q6140475]] |- | [[Pablo Pérez Costanti]] | 1938-09-19 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q12396947|Q12396947]] |- | [[Paio Gómez Chariño]] | 1295 | [[convento de San Francisco de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Sartego Pai Gómez Chariño.jpg|center|128px]] | [[:d:Q2438896|Q2438896]] |- | [[Pardo de Cela]] | 1483-08-03 | [[Catedral de Santa María de Mondoñedo|catedral de Mondoñedo]] | | [[:d:Q3375530|Q3375530]] |- | [[Pascual Veiga]] | 1906-07-12 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | [[Ficheiro:Tumba de Pascual Veiga.jpg|center|128px]] | [[:d:Q727088|Q727088]] |- | [[Pedro Antonio Sánchez Vaamonde]] | 1806-10-04 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q12397386|Q12397386]] |- | [[Pedro Barrié de la Maza]] | 1971-03-14 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Barrié.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3395307|Q3395307]] |- | Pedro Bermúdez de Montaos | 1445-05-24 | [[mosteiro de San Martiño Pinario]] | | [[:d:Q54853382|Q54853382]] |- | Pedro Enríquez | 1445-08-21 | [[Catedral de Santa María de Mondoñedo|catedral de Mondoñedo]] | | [[:d:Q6068672|Q6068672]] |- | [[Pedro Fernández de Andrade II]] | 1435 | [[mosteiro de Santa María de Monfero]] | | [[:d:Q12397394|Q12397394]] |- | [[Pedro Fernández de Castro]] | 1342 | [[mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes]] | | [[:d:Q3327285|Q3327285]] |- | [[Pedro Fernández de Castro y Andrade]] | 1622-10-19 | convento de Santa Clara de Monforte de Lemos | | [[:d:Q387663|Q387663]] |- | [[Pedro Ferrer]] | 1939-06-09 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Pedro Ferrer.jpg|center|128px]] | [[:d:Q51467956|Q51467956]] |- | [[Pedro Floriani]] | 1911 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q138799815|Q138799815]] |- | [[Pedro Froilaz de Traba]] | 1126 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | | [[:d:Q3327274|Q3327274]] |- | [[Pedro Galán Calvete|Pedro Galán]] | 1936-09-16 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Pedro Galán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12397395|Q12397395]] |- | [[Pedro Henríques de Castela]] | 1400-05-02 | [[igrexa de San Pedro de Lugo]] | [[Ficheiro:Sepulcro gótico en una de las capillas de la cabecera.JPG|center|128px]] | [[:d:Q6068678|Q6068678]] |- | Pedro Moreno | 1921 | [[cemiterio de Ribadeo]] | | [[:d:Q55863628|Q55863628]] |- | [[Pedro de Quevedo y Quintano|Pedro de Quevedo Quintano]] | 1818-03-28 | [[Catedral de San Martiño de Ourense|catedral de Ourense]] | [[Ficheiro:Sepulcro de P. de Quevedo y Quintano (cropped).jpg|center|128px]] | [[:d:Q1969424|Q1969424]] |- | [[Perfecto Feijoo]] | 1935-06-10 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q9058451|Q9058451]] |- | [[Pilar Sanjurjo|Pilar Sanjurjo Carro]] | 2022-04-06 | [[Sada]] | | [[:d:Q111516760|Q111516760]] |- | [[Placeres Castellanos]] | 1971-06-25 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q29639840|Q29639840]] |- | [[Primitivo Rodríguez Sanjurjo]] | 1947-12-20 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 64.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533162|Q20533162]] |- | [[Prudencio Landín Carrasco]] | 1988-06-30 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 18.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398279|Q12398279]] |- | [[Prudencio Landín Tobío]] | 1955-05-18 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 17.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398280|Q12398280]] |- | [[Pucho Boedo]] | 1986-01-26 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Pucho Boedo Cidade Vella A Coruña.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9064268|Q9064268]] |- | [[Pura Vázquez]] | 2006-07-25 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 87.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11701399|Q11701399]] |- | [[Rafael Antonio Orense]] | 1887-04-27 | [[cemiterio de Adina]] | | [[:d:Q20536065|Q20536065]] |- | [[Rafael Areses Vidal]] | 1953-12-07 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 19.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12398507|Q12398507]] |- | [[Rafael González Villar]] | 1941-03-11 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q6097379|Q6097379]] |- | [[Rafael Landín Carrasco]] | 2005-04-01 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 5.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17414078|Q17414078]] |- | [[Raimundo de Borgoña]] | 1107-09-20<br/>1107-05-24 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q562630|Q562630]] |- | [[Ramiro Martínez Rodríguez]] | 1942-05-31 | [[Soaserra, Cabanas|Soaserra]] | | [[:d:Q29034874|Q29034874]] |- | [[Ramiro Paredes Ramos]] | 1958-12-06 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12398568|Q12398568]] |- | [[Ramiro Vidal Carrera]] | 1967-04-28 | [[Vilasobroso, Mondariz|Vilasobroso]] | | [[:d:Q20536073|Q20536073]] |- | [[Ramón Barreiro Rodríguez]] | 1936-09-15 | fosa no cemiterio de Curro | | [[:d:Q88859347|Q88859347]] |- | [[Ramón Beade Méndez]] | 1956-07-03 | cemiterio de Betanzos | [[Ficheiro:Nicho de Ramón Beade Méndez e Consuelo Dopico no cemiterio de Betanzos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q11217892|Q11217892]] |- | [[Ramón Bermúdez de Castro Plá]] | 1972-03-22 | [[Galdo, Viveiro|Galdo]] | | [[:d:Q20534761|Q20534761]] |- | [[Ramón Cabanillas]] | 1959-11-09 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | | [[:d:Q602214|Q602214]] |- | [[Ramón Cueto Noval]] | 1928-02-27 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Ramón del Cueto.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20534027|Q20534027]] |- | [[Ramón Fernández Mato]] | 1980-11-22 | [[Ferreira, O Valadouro|Ferreira]] | | [[:d:Q11047427|Q11047427]] |- | [[Ramón García-Malvar Mariño]] | 2014-10-24 | [[Noia]] | | [[:d:Q20533935|Q20533935]] |- | [[Ramón María del Valle-Inclán]] | 1936-01-05 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Tumba Valle Inclán.jpg|center|128px]] | [[:d:Q311001|Q311001]] |- | [[Ramón Otero Pedrayo]] | 1976-04-10 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 74.jpg|center|128px]] | [[:d:Q965263|Q965263]] |- | [[Ramón Parada Justel]] | 1902 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 84.jpg|center|128px]] | [[:d:Q9066475|Q9066475]] |- | [[Ramón Pardo Arias]] | 1998-04-27 | [[Deade, Pantón|Deade]] | | [[:d:Q12398616|Q12398616]] |- | [[Ramón Pedrayo Silva]] | 1899-05-03 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 78.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533664|Q20533664]] |- | [[Ramón Suárez Picallo]] | 1964-10-14 | Cemiterio de La Chacarita<br/>[[Sada]] | [[Ficheiro:Cinzas de Ramón Suárez Picallo no cemiterio de Sada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q944434|Q944434]] |- | [[Ramón Villar Ponte]] | 1953-09-14 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12398636|Q12398636]] |- | [[Ramón Villar Ulloa]] | 1913-04-04 | [[mosteiro de Santa María de Oseira]] | | [[:d:Q20536159|Q20536159]] |- | [[Ramón Yáñez Pereira]] | 1943-07-13 | [[Celanova]] | | [[:d:Q29582267|Q29582267]] |- | [[Ricardo Carballo Calero]] | 1990-03-25 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Nicho Carvalho Calero.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3047766|Q3047766]] |- | [[Ricardo Mella]] | 1925-08-06 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q3049391|Q3049391]] |- | [[Ricardo Outeiriño]] | 1986-01-25 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | | [[:d:Q12399055|Q12399055]] |- | Ricardo Pedrayo Ansoar | 1928-12-01 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 78.jpg|center|128px]] | [[:d:Q67000653|Q67000653]] |- | [[Roberto Blanco Torres]] | 1936-10-03 | [[Galez, Entrimo|Galez]] | | [[:d:Q11703277|Q11703277]] |- | [[Roberto Nóvoa|Roberto Nóvoa Santos]] | 1933-12-09 | [[cemiterio de Boisaca]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Boisaca - Novoa Santos.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3398870|Q3398870]] |- | [[Roberto Vidal Bolaño]] | 2002-09-11 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q3327779|Q3327779]] |- | Rodrigo López de Quiroga | 1632 | [[Cangas, Pantón|Cangas]] | | [[:d:Q6110733|Q6110733]] |- | [[Rodrigo de Castro Osorio]] | 1600-09-20 | igrexa do Colexio da Nosa Señora da Antiga de Monforte de Lemos | [[Ficheiro:Sepulcro de Rodrigo de Castro Osorio (Monforte de Lemos).jpg|center|128px]] | [[:d:Q2706703|Q2706703]] |- | Rodrigo de Moscoso | 1382-04-26 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | [[Ficheiro:Tumba del arzobispo Rodrigo de Moscoso (Catedral de Santiago de Compostela).jpg|center|128px]] | [[:d:Q21006937|Q21006937]] |- | [[Rogelio Caridad Pita]] | 1936-11-09 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Caridad Pita.jpg|center|128px]] | [[:d:Q607698|Q607698]] |- | [[Rosalía Mera]] | 2013-08-15 | [[Liáns, Oleiros|Liáns]] | | [[:d:Q1086680|Q1086680]] |- | [[Rosalía de Castro]] | 1885-07-22 | [[Panteón de Galegos Ilustres]] | [[Ficheiro:Convento de Santo Domingos de Bonaval - Panteón de galegos ilustres - 02 - Rosalía de Castro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q464264|Q464264]] |- | [[Rosario Porto|Rosario Porto Ortega]] | 2020-11-18 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q102115279|Q102115279]] |- | [[Roxelio Lois Estévez]] | 1905-10-11 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 6.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20533373|Q20533373]] |- | Sabela de Castro | 1404 | [[igrexa de San Pedro de Lugo]] | | [[:d:Q5920910|Q5920910]] |- | [[Saleta Goi]] | 2022-09-10 | [[Outeiro de Rei, Outeiro de Rei|Outeiro de Rei]] | [[Ficheiro:Tumba de Manuel María e Saleta Goi en Outeiro de Rei.jpg|center|128px]] | [[:d:Q54862615|Q54862615]] |- | [[Sancho Ordóñez|Sancho I]] | 929 | [[Castrelo de Miño]] | | [[:d:Q2467013|Q2467013]] |- | [[Santiago Rey Pedreira]] | 1977-07-10 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20535801|Q20535801]] |- | [[Santiago o Maior]] | 44 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | | [[:d:Q43999|Q43999]] |- | [[Sebastián González García-Paz]] | 1967-08-05 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q17413384|Q17413384]] |- | [[Sebastián Martínez-Risco]] | 1977-09-24 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Martínez Risco.jpg|center|128px]] | [[:d:Q6122940|Q6122940]] |- | Segundo Martínez Sexto | 2019-03-06 | [[Sarria]] | | [[:d:Q134054730|Q134054730]] |- | [[Sergio Peñamaría de Llano]] | 2004-12-29 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Peñamaría.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17413456|Q17413456]] |- | [[Sergio Vázquez Rouco]] | 2006-04-03 | [[Salaia, Palas de Rei|Salaia]] | | [[:d:Q63929813|Q63929813]] |- | [[Severino Rivas Barja]] | 1936-10-29 | [[Cortapezas, Portomarín|Cortapezas]]<br/>[[Loentia, Castro de Rei|Loentia]] | | [[:d:Q11703786|Q11703786]] |- | [[Siervo González Rivas]] | 1938-01-11 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | [[Ficheiro:Cemiterio vello de Mondoñedo. Monolito ó seu carón en lembranza de tres paseados.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12400453|Q12400453]] |- | [[Simeón García de la Riva]] | 1889-05-31 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q20533740|Q20533740]] |- | [[Sofía Novoa]] | 1987-01-03 | [[Cangas]] | | [[:d:Q50355829|Q50355829]] |- | [[Sueiro Gómez de Soutomaior|Sueiro Gomes de Soutomaior]] | 1490 | [[Ruínas de San Domingos]] | [[Ficheiro:Sepulcro de Sueiro Gomes de Soutomaior.jpg|center|128px]] | [[:d:Q7634374|Q7634374]] |- | [[Teodomiro (bispo)|Teodomiro]] | 847 | [[catedral de Santiago de Compostela]] | [[Ficheiro:Teodomiro, obispo de Iria Flavia. Sepulcro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q937553|Q937553]] |- | Tomàs Mirambell i Maristany | 1947-05-28 | [[cemiterio de Pereiró]] | [[Ficheiro:Pereiró, Tomás Mirambell Maristany.jpg|center|128px]] | [[:d:Q65204864|Q65204864]] |- | [[Tomás Abeigón Pazos]] | 1975-03-19 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 11.jpg|center|128px]] | [[:d:Q17024005|Q17024005]] |- | [[Tristán de Montenegro]] | 1479 | [[Ruínas de San Domingos]] | [[Ficheiro:Pontevedra, Ruinas Santo Domingo 11-03b, Capela de San Domingo Suriano, sepulcro de Tristán de Montenegro.jpg|center|128px]] | [[:d:Q135894727|Q135894727]] |- | [[Urbano Lugrís González]] | 1973-12-23 | [[Vigo]] | | [[:d:Q543857|Q543857]] |- | [[Uxío Carré Aldao]] | 1932-12-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3327621|Q3327621]] |- | [[Uxío Carré Alvarellos]] | 1967<br/>1967-09-18 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q9092145|Q9092145]] |- | [[Uxío Novoneyra]] | 1999-10-30 | [[Lugo]]<br/>Casa Museo de Uxío Novoneyra | [[Ficheiro:Casa Museo de Uxío Novoneyra - lápida.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3052784|Q3052784]] |- | [[Valentín Lamas Carvajal]] | 1906<br/>1906-09-04 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 52.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3307004|Q3307004]] |- | [[Ventura Requejo]] | 1939-08-08 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q61804773|Q61804773]] |- | Ventura de Dios López | 1936-11-23 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | | [[:d:Q136407767|Q136407767]] |- | [[Bermudo Froilaz|Vermudo Froilaz]] | | [[mosteiro de San Martiño do Couto]] | | [[:d:Q9655094|Q9655094]] |- | [[Vicente Risco]] | 1963-04-30 | [[Allariz]] | | [[:d:Q3047707|Q3047707]] |- | [[Virxinia Pereira|Virxinia Pereira Renda]] | 1969-12-23 | cemiterio de Figueiroa | [[Ficheiro:Tumba de Virxinia Pereira e fillo no cemiterio de Figueroa, A Estrada.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402391|Q12402391]] |- | [[Vitorino Núñez]] | 2010-06-19 | [[Quiroga]] | | [[:d:Q3397184|Q3397184]] |- | [[Víctor López Seoane]] | 1900-07-14 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q3396401|Q3396401]] |- | [[Wenceslao Fernández Flórez]] | 1964-04-29 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q1377191|Q1377191]] |- | [[Wenceslao Requejo Pérez]] | 1947-10-14 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q48033690|Q48033690]] |- | [[Xacobe Casal]] | 1955-04-20 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Xoán Casal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535891|Q20535891]] |- | [[Xaime Isla Couto]] | 2012-04-25 | [[cemiterio de Pereiró]] | [[Ficheiro:Nichos de Xaime Isla Couto e Cristina Nóvoa en Pereiró.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402543|Q12402543]] |- | [[Xaime Quintanilla Ulla]] | 2002-10-28 | [[Catabois, Serantes, Ferrol|Catabois]] | | [[:d:Q11684371|Q11684371]] |- | [[Xaime Seixas]] | 1994-11 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q17413465|Q17413465]] |- | [[Xaquín Lorenzo]] | 1989-07-18 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 135.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3323080|Q3323080]] |- | [[Xavier Prado Rodríguez]] | 1942-12-26 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Cemiterio de San Francisco, Ourense 123.jpg|center|128px]] | [[:d:Q20535130|Q20535130]] |- | [[Xela Arias]] | 2003-11-02 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q443940|Q443940]] |- | [[Xerardo Fernández Albor]] | 2018-07-12 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q2749500|Q2749500]] |- | [[Xerardo Álvarez Limeses]] | 1940-02-19 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 30.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402639|Q12402639]] |- | [[Xoana de Castro]] | 1374-08-21 | [[Panteón Real da Catedral de Santiago]] | [[Ficheiro:Sepulcro de la reina Juana de Castro, segunda esposa de Pedro I el Cruel, rey de Castilla y León (Catedral de Santiago de Compostela).jpg|center|128px]] | [[:d:Q429905|Q429905]] |- | [[Xohán Casal]] | 1960-01-10 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Xoán Casal.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402741|Q12402741]] |- | [[Xosé Baldomir]] | 1947-02-01 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q20534221|Q20534221]] |- | [[Xosé Cribeiro]] | 1995-05-02 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 7.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402782|Q12402782]] |- | [[Xosé García Barbón]] | 1908-03-07 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q11685816|Q11685816]] |- | [[Xosé Gil Gil|Xosé Gil y Gil]] | 1937-01-01 | [[cemiterio de Pereiró]] | | [[:d:Q12402796|Q12402796]] |- | [[Xosé Gómez]] | 2008-01-08 | [[Catedral de Santa María de Lugo|catedral de Lugo]] | | [[:d:Q1709256|Q1709256]] |- | [[Xosé Humberto Baena|Xosé Humberto Baena Alonso]] | 1975-09-27 | [[Vigo]] | | [[:d:Q94602|Q94602]] |- | [[Xosé Neira Vilas]] | 2015-11-27 | [[Gres, Vila de Cruces|Gres]] | | [[:d:Q3322486|Q3322486]] |- | [[Xosé Pérez Ballesteros]] | 1918-10-30 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q12402872|Q12402872]] |- | [[Xosé Ramón Fernández-Oxea]] | 1988-05-02 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Ben-Cho-Sey.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402876|Q12402876]] |- | [[Xoán Vicente Viqueira]] | 1924-08-29 | cemiterio de Ouces | [[Ficheiro:Tumba de Xoán Vicente Viqueira en Ouces, Bergondo 1.jpg|center|128px]] | [[:d:Q3327571|Q3327571]] |- | [[Xoán Vidal Martínez]] | 1994-06-19 | [[Cemiterio de Santo Amaro de Pontevedra]] | [[Ficheiro:Lápida santo Amaro Pontevedra - 14.jpg|center|128px]] | [[:d:Q5687664|Q5687664]] |- | [[Xoán Xesús González]] | 1936-09-12 | [[cemiterio de Boisaca]] | | [[:d:Q2889587|Q2889587]] |- | Xoán de Navarrete | 1528 | [[convento de San Francisco de Pontevedra]] | | [[:d:Q104688576|Q104688576]] |- | [[Xurxo Lorenzo Fernández]] | 1934-04-02 | [[Cemiterio de San Francisco de Ourense]] | [[Ficheiro:Ourense, cemiterio 01-06b Xurxo Lorenzo.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12402967|Q12402967]] |- | [[Álvaro Cebreiro]] | 1956-11-09 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q17413220|Q17413220]] |- | [[Álvaro Cunqueiro]] | 1981-02-28 | [[cemiterio vello de Mondoñedo]] | [[Ficheiro:Tumba Cunqueiro.JPG|center|128px]] | [[:d:Q2621397|Q2621397]] |- | [[Álvaro das Casas]] | 1950-03-08 | [[Sabucedo de Montes, Cartelle|Sabucedo de Montes]] | | [[:d:Q9098239|Q9098239]] |- | Ángel Hermosilla | 1924-09-15 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | | [[:d:Q127388319|Q127388319]] |- | [[Ángel Senra]] | 1932-04-02 | [[cemiterio de Santo Amaro da Coruña]] | [[Ficheiro:Cemiterio de Santo Amaro - Senra.jpg|center|128px]] | [[:d:Q12403084|Q12403084]] |- | [[Ángel Villanueva Cendón]] | 2015-01-10 | [[Melón]] | | [[:d:Q8124806|Q8124806]] |} {{wikidata list end}} lzyam0w1qh88i1hvtqik99lrruk3dop 0 641834 7351094 7332840 2026-04-07T20:00:56Z HombreDHojalata 5863 7351094 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis|data=marzo de 2026}} {{outroshomónimos}} {{Concepto}} O '''cristianismo ortodoxo''', tamén coñecido como '''ortodoxia''', é unha das tres principais pólas do [[cristianismo calcedoniano]], xunto ao [[catolicismo]] e o [[protestantismo]]. Como sucedera coa [[pentarquía]] antes do [[Gran Cisma]], a [[Igrexa ortodoxa]] está organizada en igrexas autocéfalas independentes as unhas das outras no seu goberno; esta é a principal Igrexa, e dentro dela xeralmente as Igrexas recoñécense unhas a outras, pero existen tamén unha serie de [[igrexas ortodoxas non canónicas]] cun recoñecemento limitado ou nulo. {{Control de autoridades}} {{en progreso}} [[Categoría:Ortodoxia]] dh8lti5qzf8fqmijmihjp0461by4i2u 0 665305 7350949 7264014 2026-04-07T13:59:20Z DaddyCell 69200 /* Véxase tamén */ 7350949 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=novembro de 2025}} {{ligazóns internas}} {{Concepto}} Unha '''rúa''' ou '''área peonil''' é unha zona urbana onde non está permitida a circulación con vehículos motorizados. As rúas ou zonas semipeonís, tamén chamadas de preferencia peonil, son espazos onde, malia non estar prohibidos, si existe unha preferencia pola circulación dos viandantes e bicicletas. Algunhas rúas semiponís poden ter restricións horarias, de velocidade, de tipo de vehículo (eléctricos, de baixas emisións) ou mesmo só permitir o acceso a veciños ou garaxes. A conversión dun espazo urbano á circulación peonil denomínase peonalización. As zonas peonís adoitan ter excepcións de tránsito, permitindo en todo caso o paso a vehículos de emerxencias, como ambulancias ou policía; a vehículos de repartimento de mercadorías, e a automóbiles de reparación, mantemento e saneamento. A meridande parte das áreas e rúas peonís atópanse nos [[Centro histórico|centros históricos]] das cidades e vilas, así como zonas comerciais abertas. En Galicia, a cidade de referencia en peonalización e preferencia ao viandante é [[Pontevedra]].{{cómpre referencia}} En Europa, a primeira rúa construída especificamente para uso peonil foi a rúa Lijnbaan en [[Rotterdam|Róterdam]], inaugurada en [[1953]].{{cómpre referencia}} == Peonalización en Galicia == [[Ficheiro:Rúa do Príncipe, Vigo.jpg|miniatura|Rúa do Príncipe, Vigo.]] === Rúas peonís === En Galicia existen varías rúas, prazas e espazos peonís de interese. As cidades de Santiago de Compostela e Pontevedra posúen unha grande extensión de espazos peonís nas súas respectivas cidades vellas. No caso de Pontevedra, dita peonalización non se limitou á súa cidade vella, senón a outras zonas da cidade. Ademais, acompañáronse de outras medidas para promover a mobilidade urbana a pé e desincentivar o uso do vehículo privado, como o Metrominuto ou o deseño de aparcadoiros disuasorios na periferia. As rúas peonís máis importantes en Galicia son: * [[Rúa do Príncipe]], en Vigo, unha importante vía peonil no centro da cidade, e un dos núcleos comerciais da cidade. * [[Rúa Real (A Coruña)|Rúa Real]], na Coruña, a principal rúa comercial da cidade. * [[Rúa de San Andrés (A Coruña)|Rúa de Santo André]], na Coruña. * [[Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado (Pontevedra)|Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado]], en Pontevedra. * Rúa do Franco, en Santiago. * Rúa Quiroga Ballesteros, en Lugo * Rúa do Paseo, en Ourense === Prazas e paseos === Outras estruturas urbanas, polas súas características arquitectónicas, son susceptíbeis de seren peonís. Prazas coma a de María Pita na Coruña, a praza de Ferrol en Lugo ou a praza da Ferrería en Pontevedra son exemplos de prazas peonís. En Vigo, a porta do Sol foi recentemente{{cando}} remodelada para eliminar o tránsito e favorecer ao viandante. Os paseos son un tipo de vía longa conceptualizada para o seu uso peonil. Exemplos de paseos atópanse nas cidades costeiras ou ribeireñas, como o paseo de Samil en Vigo, o paseo marítimo da Coruña ou o paseo polo río Lérez en Pontevedra. == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Cidade vella de Santiago de Compostela]] * [[Centro histórico de Pontevedra]] * [[Cidade Vella da Coruña]] * [[Centro histórico de Vigo]] * [[Filtro modal]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Rúas]] 9r352zu8c0lcwd2qcps0f6d8vqi2sck 7351221 7350949 2026-04-08T08:14:34Z Breogan2008 23204 7351221 wikitext text/x-wiki {{Sen referencias|data=novembro de 2025}} {{ligazóns internas}} {{Concepto}} Unha '''rúa''' ou '''área peonil''' é unha zona urbana onde non está permitida a circulación con vehículos motorizados. As rúas ou zonas semipeonís, tamén chamadas de preferencia peonil, son espazos onde, malia non estar prohibidos, si existe unha preferencia pola circulación dos viandantes e bicicletas. Algunhas rúas semiponís poden ter restricións horarias, de velocidade, de tipo de vehículo (eléctricos, de baixas emisións) ou mesmo só permitir o acceso a veciños ou garaxes. A conversión dun espazo urbano á circulación peonil denomínase peonalización. As zonas peonís adoitan ter excepcións de tránsito, permitindo en todo caso o paso a vehículos de emerxencias, como ambulancias ou policía; a vehículos de repartimento de mercadorías, e a automóbiles de reparación, mantemento e saneamento. A meridande parte das áreas e rúas peonís atópanse nos [[Centro histórico|centros históricos]] das cidades e vilas, así como zonas comerciais abertas. En Galicia, a cidade de referencia en peonalización e preferencia ao viandante é [[Pontevedra]].<ref>{{cita web|lingua=es|url=https://urbanamente.elmundo.es/pontevedra-el-espejo-en-el-que-se-miran-las-grandes-ciudades-europeas|xornal=[[El Mundo]]|título=Pontevedra, el espejo en el que se miran las grandes ciudades europeas|data=4 de outubro de 2022}}</ref><ref>{{cita web|lingua=es|url=https://www.diariodepontevedra.es/articulo/pontevedra/hubiese-acceso-espacios-publicos-muchos-ciudadanos-habrian-superado-pandemia/202209281325261220270.html|xornal=[[Diario de Pontevedra]]|título="Si no hubiese acceso a espacios públicos, muchos ciudadanos no habrían superado la pandemia"|data=28 de setembro de 2022}}</ref><ref>{{cita web|lingua=es|url=https://www.eldiario.es/paisajesurbanos/todas-ciudades-miran-Pontevedra_6_473212719.html|editor=[[ElDiario.es|El Diario]]|título=Por qué todas las ciudades miran a Pontevedra|data=13 de xaneiro de 2016}}</ref><ref>{{cita web|lingua=it|url=https://www.repubblica.it/ambiente/2019/01/29/news/alla_scoperta_di_pontevedra_la_citta_senza_auto-217768786|xornal=[[La Repubblica]]|título=Alla scoperta di Pontevedra, la città senza auto|data=29 de xaneiro de 2019}}</ref> En Europa, a primeira rúa construída especificamente para uso peonil foi a rúa Lijnbaan en [[Rotterdam|Róterdam]], inaugurada en [[1953]].{{cómpre referencia}} == Peonalización en Galicia == [[Ficheiro:Rúa do Príncipe, Vigo.jpg|miniatura|Rúa do Príncipe, Vigo.]] === Rúas peonís === En Galicia existen varías rúas, prazas e espazos peonís de interese. As cidades de Santiago de Compostela e Pontevedra posúen unha grande extensión de espazos peonís nas súas respectivas cidades vellas. No caso de Pontevedra, dita peonalización non se limitou á súa cidade vella, senón a outras zonas da cidade. Ademais, acompañáronse de outras medidas para promover a mobilidade urbana a pé e desincentivar o uso do vehículo privado, como o Metrominuto ou o deseño de aparcadoiros disuasorios na periferia. As rúas peonís máis importantes en Galicia son: * [[Rúa do Príncipe]], en Vigo, unha importante vía peonil no centro da cidade, e un dos núcleos comerciais da cidade. * [[Rúa Real (A Coruña)|Rúa Real]], na Coruña, a principal rúa comercial da cidade. * [[Rúa de San Andrés (A Coruña)|Rúa de Santo André]], na Coruña. * [[Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado (Pontevedra)|Rúa Xeneral Gutiérrez Mellado]], en Pontevedra. * Rúa do Franco, en Santiago. * Rúa Quiroga Ballesteros, en Lugo * Rúa do Paseo, en Ourense === Prazas e paseos === Outras estruturas urbanas, polas súas características arquitectónicas, son susceptíbeis de seren peonís. Prazas coma a de María Pita na Coruña, a praza de Ferrol en Lugo ou a praza da Ferrería en Pontevedra son exemplos de prazas peonís. En Vigo, a porta do Sol foi recentemente{{cando}} remodelada para eliminar o tránsito e favorecer ao viandante. Os paseos son un tipo de vía longa conceptualizada para o seu uso peonil. Exemplos de paseos atópanse nas cidades costeiras ou ribeireñas, como o paseo de Samil en Vigo, o paseo marítimo da Coruña ou o paseo polo río Lérez en Pontevedra. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Cidade vella de Santiago de Compostela]] * [[Centro histórico de Pontevedra]] * [[Cidade Vella da Coruña]] * [[Centro histórico de Vigo]] * [[Filtro modal]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Rúas]] llgbe3ml3inch4ei9279hd3idpultvw 0 665386 7351174 7205045 2026-04-07T22:52:13Z MAGHOI 15490 /* Bibliografía */ 7351174 wikitext text/x-wiki {{acontecemento}}A '''batalla de Adrianópole'''<ref>{{Cita web|url=https://egu.xunta.gal/gl/termo/68773/adrianopole|páxina-web=egu.xunta.gal|título=Adrianópole|data-acceso=30 de setembro de 2025}}</ref> ou '''Adrianópolis''' (en [[Lingua latina|latín]]: ''Proelium Hadrianopolitanum'') foi un [[Batalla|enfrontamento armado]] que se librou o [[9 de agosto]] de [[378]] nas chairas da [[Tracia (provincia romana)|provincia romana de Tracia]], ao noroeste da cidade romana de [[Edirne|Adrianópole]] (actual [[Edirne]], na [[Turquía]] europea). Nela enfrontáronse por unha banda, as forzas de [[Fritixerno]], xefe dos [[Visigodos|tervingos]], apoiado por continxentes [[grutungos]], [[alanos]] e [[hunos]] e, por outra, o exército do [[Imperio Bizantino|Imperio romano de Oriente]] comandado polo propio [[Lista de emperadores romanos|emperador]] [[Valente|Flavio Xulio Valente]] (328-378). O resultado foi dunha vitoria decisiva para os xermanos fronte ao emperador romano, quen morreu na batalla e cuxo exército foi aniquilado.<ref>[[Zósimo (historiador)|Zósimo]], ''Nueva historia'' libro IV</ref> A batalla formou parte da [[Guerra Gótica de 376–382]], e adoita ser considerada como o comezo dos acontecementos que levaron á [[Decadencia do Imperio Romano|caída do Imperio Romano de Occidente]] no [[século V]]. O desenvolvemento desta batalla coñécese en detalle grazas aos relatos de dous historiadores romanos contemporáneos: [[Amiano Marcelino]] (c. 320–c. 400) que escribiu un relato contemporáneo detallado dos preparativos da batalla desde unha perspectiva romana, que constitúe o clímax ao final da súa obra ''[[Res Gestarum]]''<ref>[[Amiano Marcelino]] ''Historiae'', Libro 31, capítulos 12–14</ref> (que a miúdo é traducida como ''Historiae''), e [[Paulo Orosio]] (c. 383–c. 420). Foi a última batalla na que os romanos empregaron as súas lexións clásicas, xa que a partir de entón os exércitos comezaron a poñer máis énfase na [[cabalaría]] e nas pequenas divisións blindadas, como os [[comitatenses|''comitatenses'']].{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=89-90}} Esta substitución da [[infantaría]] pola cabalaría está documentada desde este período ([[século IV]]) nas descricións de Amiano Marcelino. No [[século XX]], o profesor británico Norman H. Baynes destacou este feito destacando que: {{Cita|...A primeira gran batalla de cabalaría foi a tremenda loita entre [[Constantino I o Grande|Constantino]] e o emperador rival [[Maxencio]]... A lección foi aínda máis evidente coa derrota de Roma en Adrianópole no ano [[378]], onde o éxito dos [[godos]] se debeu a unha brillante carga de [[cabalaría]].{{Sfnp|Baynes|1985|pp=106-107}}}} A derrota en Adrianópole, na historia desta civilización, só foi comparable a desastres como os de [[Batalla de Cannas (216 a.C.)|Cannas]] ([[-216|216 a. C.]]), [[Batalla de Arausio|Arausium]] ([[-105|105 a. C.]]), [[Batalla de Carrhae|Carrhae]] ([[-53|53 a. C.]]), [[Batalla da fraga de Teutoburgo|Teutoburgo]] ([[9]]), [[Batalla de Aquilea|Aquilea]] ([[170]]) e [[Batalla de Edesa|Edesa]] ([[259]] ou [[260]]). == Contexto histórico == === Migración dos godos === Os godos proviñan orixinalmente do sur de [[Escandinavia]], de Escandia, pero a partir do [[Século -I|século I a. C.]] migraron cara ao sueste, cruzaron o [[Mar Báltico|Báltico]] e, dous séculos despois, aparecen asentados nas grandes chairas ao norte do [[Mar Negro]].{{Sfnp|Collins|2005|p=10}} Alí finalmente dividíronse en dúas ramas, os [[grutungos]], ás veces identificados cos posteriores [[ostrogodos]], e os [[tervingos]], probablemente os coñecidos máis tarde como [[visigodos]], separados polo [[Río Dnister|río Dniéster.]]{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=29-30}} Mentres os tervingos pronto se espallaron cara ao suroeste, cruzando con frecuencia a fronteira romana e dedicándose a todo tipo de saqueos, ata que chegaron a un acordo polo cal os romanos lles cedían a provincia de [[Dacia (provincia romana)|Dacia]] (a actual Romanía occidental) a cambio da paz durante o reinado de [[Aureliano]], entre [[270]] e [[275]].{{Sfnp|Collins|2005|p=10}} [[Constantino I o Grande|Constantino o Grande]] (272-337) converteunos en [[Foedus|federados do Imperio]] (''[[Foedus|foederati]]'') e confioulles a defensa do [[Limites romani|limes]] danubiano a cambio de grandes sumas de diñeiro e aprovisionamentos. A pesar das crises económicas dos séculos III e IV, o Imperio seguiu sendo un territorio moi rico, e o saqueo das provincias a través do Danubio era común, supostamente para reclamar pagos máis altos, mais tamén para participar nas loitas polo poder imperial.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=8-9}} Isto aconteceu no ano [[365]], cando apoiaron o usurpador [[Procopio (usurpador)|Procopio]] (326-366) por ser parente de Constantino,{{Sfnp|MacDowall|2011|p=315}} aínda que é máis probable que pensasen que, se gañaba, sería xeneroso con eles.{{Sfnp|Goldsworthy|2009|pp=315-316}} Ese apoio a Procopio foi denunciado por [[Valente]], o novo emperador, como a ruptura do tratado asinado no 332 con Constantino{{Sfnp|Curran|1998|p=94}} polo que levou a cabo, entre 366 e 369, un feixe de campañas de castigo contra os tervingos e tamén contra os grutungos pero sen quedar moi claro se o resultado foi moi escaso en vitorias{{Sfnp|Curran|1998|p=94}} ou se conseguira inflixirlles unha grave derrota militar.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=9, 16, 34}} Finalmente, chegouse a un tratado no 369 asinado en medio do [[Río Danubio|Danubio]], que remprazaba ao do 332, polo que os romanos deixaban de lles fornecer de subsidios e alimentos e os tervingos de [[Atanarico]] se comprometían a permanecer na outra beira do Danubio [[e]] non penetrar no Imperio{{Sfnp|Curran|1998|pp=94-95}} O tratado supuña a incapacidade de Valente para solucionar o problema pero tamén conseguía para atender o novo problema dos [[Imperio Sasánida|sasánidas]] en [[Armenia (provincia romana)|Armenia]].{{Sfnp|Curran|1998|p=95}} ==== Presión dos hunos ==== [[Ficheiro:Athanaric and Valens on the Danbue.png|miniatura|[[Atanarico]] e [[Valente]] no [[Río Danubio|Danubio]], asinando o tratado de paz no 369. ([[Xilografía]], segundo un debuxo).]] Ao ano seguinte, os godos atopáronse enfrontándose a un inimigo que non agardaban: os hunos. As fontes antigas atribúenlle a este pobo asiático os movementos cara ao Oeste dos pobos que empurraban nas fronteiras do Imperio romano a partir do [[século IV]].{{Sfnp|Curran|1998|p=95}} Derrotaron rotundamente aos alanos do [[Río Volga|Volga]] e estendeuse rapidamente polas estepas da Rusia moderna,{{Sfnp|MacDowall|2011|p=9}} enfrontándose aos grutungos (ostrogodos) no ano 370 que tamén foron derrotados, perdendo a dous caudillos, e obrigados a servir no seu exército xunto a outros pobos xermánicos. As noticias que espallaron os refuxiados grutungos (ostrogodos) animaron aos seus irmáns occidentais, os tervingos, á guerra, pero cando os hunos cruzaron o [[Río Dnister|Dniéster]] para enfrontarse a eles no ano 376 e, malia a forte resistencia ofrecida por Atanarico, os godos occidentais tamén foron derrotados.{{Sfnp|Curran|1998|p=95}}{{Sfnp|MacDowall|2011|p=12}} Os hunos formaron varios grupos que obedeceron a diferentes líderes. Estas guerras deben interpretarse como un aumento no número e na escala das incursións en lugar dunha invasión organizada.{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=317}} Amiano afirma, e Heather defende esta hipótese, que foi a presión anterior dos hunos a que provoca que, no verán do 376, os tervingos xunto cunha masa de grutungos, que tamén fuxían deles, se puxesen en marcha. A diferenza dos seus irmáns orientais, os tervingos tiveron a oportunidade de fuxir e aproveitárona, pedindo auxilio aos romanos para cruzaren o [[Río Danubio|Danubio]] e se estableceren na [[Moesia|provincia de Moesia]], nas actuais [[Bulgaria]] e [[Serbia]]. Os romanos non rexeitaron a proposta, posto que lles conviña empregalos para defende-los [[Balcáns]] dunha previsible futura invasión dos hunos.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=13}} ==== Relacións romanos-xermanos ==== Estímase que as diversas confederacións tribais xermánicas sumaban entre tres e tres millóns e medio de persoas, o que equivalía ao 5 ou 6 % da poboación imperial, pero o seu constante crecemento obrigounos a competir cada vez máis polos limitados recursos dos territorios anteriormente ocupados por eles, facendo inevitable que intentasen establecérense no interior do rico territorio romano, xa fose pacifica ou violentamente.{{Sfnp|Jones|1998|pp=8, 266}} Estes grupos, en ocasións, estaban violentamente enfrontados entre si polo que, as súas incursións, considerábanse "ataques locais por forzas limitadas", aínda que desde unha perspectiva histórica, a longo prazo, semellasen ser unha única [[Migración humana|migración]],{{Sfnp|Maier|1994|p=126}} mais non o eran e aparecen en bandas ou continxentes sucesivos.{{Sfnp|Heather|2018|p=189}} Por outra banda, estas masas humanas son difíciles de estimar numericamente porque a miúdo estaban formadas por varias tribos que se uniran e se separaran durante a migración. Neste caso, a partir do 376, houberon unhas campañas conxuntas de tervingos e grutungos que levaron a unha unidade de acción que se desfaría trala batalla de Adrianópole para recuperarse, de novo, no inverno do 379-380.{{Sfnp|Heather|2018|p=234}} Tamén se lles uniron continxentes de alanos, hunos{{Sfnp|Heather|2018|p=215}} e mesmo romanos, como escravos fuxitivos, desertores e buscadores de ouro. O gran tamaño destas tribos significaba que os grandes enfrontamentos entre xermanos e romanos raramente implicaban a máis de 20.000 combatentes.{{Sfnp|Maier|1994|p=126}}[[Ficheiro:Solidus Valens - transparent background.png|miniatura|[[Sólido (moeda)|Sólido]] coa efixie do emperador [[Valente]].]]Dende a época de [[Constantino I o Grande]] e as posteriores guerras civís levaron á deforestación e ao despoboamento do limes polo que a mediados do século IV, era común que os emperadores permitisen a colonización de territorios fronteirizos por parte de pobos xermánicos para garantir a súa defensa: [[francos]], [[alamanos]] e [[saxóns]] no Rin, e [[Quadi|cuados]], godos e [[sármatas]] no Danubio.{{Sfnp|Sanz|2001|pp=82-84}} Estes pobos buscaban terras para cultivar e, a cambio, defender unha zona fronteiriza escasamente poboada onde as poucas [[Lexión romana|lexións]] e mercenarios [[francos]] resultasen insuficientes contra as invasións previas dos godos e outros pobos bárbaros. Os godos asentáronse en [[Moesia]] de forma practicamente independente, só suxeitos ao pago de certos impostos e ao servizo no exército cando era necesario, e por esta razón comezaron a recibir novas armas e adestramento nas tácticas romanas de guerra.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=13}} === A difícil convivencia === Mentres Atanarico marchou cara aos [[Montes Cárpatos|Cárpatos]] (do [[Lingua gótica|gótico]], ''Caucaland'') cunha parte minoritaria dos tervingos, a maior parte baixo o mando de [[Alavivo]] (do gótico, ''Alavivus'') e de [[Fritixerno]] (do gótico, ''Frithugarnis'', conseguiron permiso de Valente para se estableceren en [[Tracia (provincia romana)|Tracia]] como [[Foedus|foederati]].{{Sfnp|''MacDowall''|2011|p=34-35}} O establecemento dos tervingos foi visto por amplos sectores do mundo romano como a entrada dunha entidade autónoma, [[Paganismo|pagá]] e posiblemente violenta. Non obstante, Valente cría que os godos adoptarían rapidamente os costumes do Imperio e que, atrapados entre as lexións e os hunos, non se atreverían a rebelárense. Para facilitar a asimilación, o emperador ordenou aos godos que se convertesen ao [[cristianismo]] e entregasen as súas armas para entrar no imperio.{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=51}} Os bárbaros fixérono, aínda que o seu desarme nunca foi completo e a súa conversión ao [[cristianismo]], o foi ao [[arianismo]], unha forma de cristianismo considerada [[Herexía|herética]] pola [[Igrexa católica|Igrexa]]. Pola súa banda, Valente necesitaba recrutas para a súa guerra contra o [[Imperio Sasánida|Imperio sasánida]] que viña de ocupar [[Armenia]].{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=52}} Pouco despois dos tervingos, chegaron os grutungos liderados por [[Alateo]] e [[Sáfrax]], e os [[taifalos]] fixeran o mesmo, liderados polo ''optimatus''{{Sfnp|Van Nort|2007|p=197}} [[Farnobio]].{{Sfnp|MacDowall|2011|p=14}} Todos eles pediron asilo mais foron rexeitados polos oficiais imperiais,{{Sfnp|Curran|1998|p=95}} cuxa capacidade militar xa era superada pola dos tervingos e, sen dúbida, estaban aterrorizados pola chegada destes novos continxentes. As diferenzas de trato, rematou por desfacer a unión dos diferentes grupos. Por unha banda, Atanarico regresou aos [[Montes Cárpatos|Cárpatos]], montañas que serviran de refuxio aos godos trala súa derrota fronte os hunos, ata que foi deposto no [[381]] por unha conspiración patrocinada por Fritixerno para gañar o apoio dos seus seguidores e morreu pouco despois.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=14, 34}} Por outra, os grutungos comezaron a cruzar a fronteira sen permiso, buscando unirse aos tervingos, o que provocou unha seria preocupación entre os romanos. Os problemas comezaron porque os Balcáns, unha rexión relativamente pobre, sufrían unha corrupción endémica por parte dos funcionarios imperiais ansiosos por mellorar as súas fortunas persoais. Ademais, as feridas do recente conflito aínda estaban frescas, polo que non era de estrañar que o ''[[dux]]'' [[Máximo (dux)|Máximo]], comandante das tropas fronteirizas, e o ''[[comes]]'' [[Lupicino]], gobernador e recadador de impostos de Moesia, abusasen dos refuxiados necesitados, tanto que se di que foron capaces de obrigalos a vender os seus fillos como escravos para obter cans para a súa comida.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=13-14}} As autoridades estaban desbordadas pois, mentres anteriormente, os asentamentos dos pobos bárbaros raramente superaban as dez mil persoas, desta volta había moitas máis das que podían manexar.{{Sfnp|Lenski|2002|p=354}} Tamén había outra diferenza fundamental: os godos non foran derrotados militarmente polos romanos, a diferenza doutros pobos que obtiveran un permiso semellante{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=320}} e, neses intres, os godos estaban a piques de se rebelaren, pero os romanos non tiñan forzas na rexión para detelos. ==== Intento de asasinato ==== Así, fartos da fame, os tervingos abandonaron a zona onde estaban acampados ás beiras do Danubio e trasladáronse a [[Marcianópolis]] (actual [[Devnja]], [[Bulgaria]]).{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=14, 40}} Este medo levou a Lupicino a planear o asasinato ou secuestro dos líderes godos Alavivo e Fritixerno polo que os invitou a un banquete na cidade, supostamente para adulalos e negociar con eles, pero debían deixar os seus gardacostas fóra do cuartel onde se ía celebrar o evento. O plan era matar os guerreiros godos fóra e tratar cos seus líderes dentro, porén, non todo saíu segundo o planeado. Os tervingos asasinaron numerosos romanos e, como adoitaba ocorrer durante esa guerra, roubaron as súas armas e armaduras; ademais, aínda que Alavivo morreu, Fritixerno sobreviviu, aínda que se descoñece se escapou por si mesmo ou como consecuencia dunha negociación con Lupicino.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=40-41}} Porén, unha vez ceibe, Fritixerno reuniuse coa súa xente comezou a saquear os arredores de Marcianópolis, mentres que Lupicino se dispuxo a formar un exército para acabar co problema no que se converteran os xermanos. Na batalla posterior, a coñecida como [[Batalla de Marcianópolis]], os tervingos contaban con 7.000 ou 8.000 guerreiros, a maioría deles a pé, xa que a fame os obrigara a sacrificar a maior parte dos seus cabalos. Moitos estaban mal armados e estaban desesperadamente famentos.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=30, 42-43}} Lupicino probablemente non tiña máis que uns 5.000 homes, xa que debeu deixar unha parte significativa das súas tropas gardando os grutungos ou na base de [[Nicopolis ad Istrium]].{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=42-43}} Ningún dos bandos probablemente tiña máis de mil xinetes nas súas filas. A batalla resolveuse rapidamente cando os dous exércitos se atoparon nos campos preto de Adrianópole, formados un fronte ao outro, e os godos cargaron imprudentemente contra os seus inimigos, rompendo as súas filas e masacrando á maioría deles.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=44}} Lupicino conseguiu escapar á cidade, e os combatentes xermánicos apoderáronse das armas dos seus inimigos caídos. O campo tracio quedou ás partidas de saqueo dos tervingos, mentres que as gornicións das cidades tiveron que atrincheirarse dentro das súas murallas. === A revolta goda === Pouco despois da súa inesperada vitoria, Fritixerno uniuse a continxentes de grutungos liderados por [[Alateo]] e [[Sáfrax]], que se colaran pouco tempo antes.{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=52}} Tamén se lle uniron godos que servían no exército romano en Adrianópole, que foran expulsados da cidade polos seus comandantes romanos, pero non antes de roubar unha gran cantidade de armas por orde dos seus xefes Sueridas e Colias. Tamén contaba cun gran número de escravos góticos fuxitivos que se uniron a eles, buscadores de ouro que vivían nas montañas e prisioneiros romanos que desertaran.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=30, 32, 36-37, 42, 44-45 e 52}} O líder tervingo podía, polo tanto, contar con arredor de 10.000 a 12.000 combatentes cos que decidiu tomar Adrianópole despois de que fracasasen novas negociacións, pero as súas forzas resultaron incapaces de romper as fortes defensas. Abandonou prudentemente o asedio en canto comezaron a aparecer os primeiros sinais do [[inverno]] e deixou que os seus guerreiros saqueasen o campo próximo en busca de subministracións. Malia todo, os godos aínda sufrían serios problemas de subministracións, polo que seguían abertos a chegar a un novo tratado, onde obterían novas terras para cultivar.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=35-36, 48}} Obrigados a dividirse en pequenas bandas de saqueadores, eran vulnerables a seren derrotados un por un polos romanos; porén, ao longo da guerra, Fritixerno demostrou a súa capacidade para coordinalos e manter o seu dominio persoal, sabendo sempre cando dispersarse e cando reagruparse. Por outra banda, consciente de que tiña que facer algo, Valente optou por facer a paz cos sasánidas, pero levaría tempo e tería que deixar un forte continxente en Armenia para garantir que se respectase calquera tratado.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=49}} Isto non impediu o envío de reforzos baixo o mando de [[Profuturo]] e [[Traxano (xeneral romano)|Traxano]]. O sobriño do emperador, o seu colega occidental [[Graciano|Graciano o Novo]] (359–383), enviou auxiliares [[francos]] liderados por [[Ricomero]] desde a Galia, pero é probable que a metade das súas tropas desertasen antes de chegar a Tracia.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=50-51}} Foi entón cando os tervingos e os seus aliados quedaron atrapados nos Balcáns, dispersos e famentos nos refuxios que elixiran. Os romanos bloquearon os pasos de montaña coa esperanza de matalos de fame, pero unha enorme banda de grutungos cruzou a fronteira na desembocadura do Danubio.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=51}} Xa era o ano [[377]] e pouco despois enfrontáronse ao exército reunido por Ricomero, Traxano e Profuturo na [[batalla de Ad Salices]] (en [[Lingua galega|galego]], "nos salgueiros"). A batalla rematou indecisa e cun gran número de baixas para ambos os bandos.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=52-54}} Despois, os romanos refuxiáronse en Marcianópolis e os xermanos avanzaron lentamente cara ao sur na súa persecución. Unha vez que chegaron a esa cidade, uniuselles un gran grupo de xinetes alanos e hunos.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=55-56}} Ricomero regresou á Galia en busca de reforzos e Valente ordenou a Saturnino que illase os tervingos nas montañas. Isto sería posible se non fose pola chegada dos grutungos, alanos e hunos que regresaron para saquear a rexión ao seu antollo. Mentres tanto, [[Frixerido]], o gobernador de Panonia leal a Graciano, foi encargado de protexer Beoria despois de traer reforzos algún tempo antes con Ricomero.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=49, 56}} Finalmente decidiu regresar a Panonia, pero no camiño de volta atopouse cunha poderosa banda de taifalos e grutungos liderada por [[Farnobio]], que cruzaran o Danubio con Aleteo e Sáfrax, pero se separaran para atacar a [[Iliria]] desprotexida. A maioría dos invasores morreron, incluído o seu comandante; os superviventes rendéronse e foron enviados a traballar como traballadores no norte de Italia.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=32, 37, 56-57}} A estas alturas era obvio para todos que só unha campaña militar a grande escala podería expulsar os godos de Tracia, pero era obvio que Fritixerno non quedaría de brazos cruzados mentres os emperadores romanos se coordinaban.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=57-58}} O líder gótico sabía que tiña que actuar ou ser aniquilado nunha pinza.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=63}} === O plan de contraataque romano === No 378, [[Valente]] decidiu tomar o control por si mesmo e reuniu tropas adicionais cos seus propios recursos en [[Siria (provincia romana)|Siria]] e das reservas do Imperio Romano de Occidente na [[Galia]].<ref>[[Amiano Marcelino]], ''Historiae'', libro 31, capítulos 7-11.</ref> Valente partiu de [[Antioquía do Orontes|Antioquía]] cara a [[Constantinopla]] e chegou o 30 de maio. Nomeou a [[Sebastiano (magister peditum)|Sebastiano]], recentemente chegado de Italia, para reorganizar os exércitos romanos que xa estaban en [[Tracia (provincia romana)|Tracia]]. Sebastiano reuniu a 2.000 dos seus [[Lexionario|lexionarios]] e marchou cara a Adrianópole. Polo camiño, atoparon e emboscaron pequenos destacamentos de godos. Fritixerno, como líder dos godos, reuniu as súas forzas en [[Nicópolis ad Istrium|Nicópolis]] e Beroe (agora [[Stara Zagora]]) para se enfrontaren á ameaza romana.<ref>Amiano Marcelino, ''Historiae'', libro 31, capítulo 11</ref><ref name=":17">[[Zósimo (historiador)|Zósimo]], ''Historia Nova'', libro 4</ref> [[Graciano]], emperador da parte occidental, decidiu partir cun poderoso exército para axudar ao seu tío, pero os [[alamanos]] aproveitaron isto para atacar a Galia a principios do ano 378. Malia seren rexeitados, o clan [[Lentianos|lentiano]] cruzou o [[Río Rin|Rin]], e Graciano viuse obrigado a dar a volta e enfrontarse a eles na guerra. Na [[batalla de Argentovaria]], cerca da actual [[Colmar]], [[Francia]], os bárbaros foron esmagados.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=59}} Este acontecemento deixou claro a Graciano que tiña que deixar unha gran porcentaxe das súas forzas na Galia, o que reduciu en gran medida a axuda que enviaría ao leste{{Sfnp|MacDowall|2011|p=64}} e o desprazamento do exército de Graciano foi tanto por mar como por terra,<ref name=":17" /><ref>[[Amiano Marcelino]], ''Historiae'', libro 31, capítulos 10-11.</ref> sendo hostigados en varias ocasións polos alanos. De feito, os godos non eran a única ameaza para o territorio romano. Os hunos e os alanos tamén representaban unha ameaza e algúns xa estaban a atacar a fronteira do Danubio. Os [[Quadi|cuados]], os taifalos, os alamanes e os [[francos]] querían cruzar a fronteira para refuxiarse dos nómades orientais e saquear o débil pero moi rico Imperio.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=64}} Para empeorar as cousas, os sasánidas só respectarían o acordo se un gran número de tropas romanas, preferentemente as mellores, permanecían en [[Armenia (provincia romana)|Armenia]]. Ante o enorme problema, os romanos necesitaban gañar tempo para reunir un poderoso exército polo que a táctica de Sebastiano foi escoller 2.000 homes para levar a cabo unha campaña de guerrillas que foi exitosa.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=60}} O xeneral romano conseguiu expulsar as bandas góticas dos arredores de Adrianópole, masacrando algunhas e contendo a outras nunha zona restrinxida.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=60}} Isto obrigou a Fritixerno a reunir as súas forzas e moverse. Ao decatarse do éxito de Sebastiano contra os godos e da vitoria de Graciano sobre os lentanos, Valente estaba máis que preparado para a súa propia vitoria. Para unirse ás forzas de Sebastiano antes de enfrontarse aos godos, Valente trasladou o seu exército de [[Melantias]] a Adrianópole. O 6 de agosto, un recoñecemento informou a Valente de que aproximadamente 10.000 godos avanzaban cara a Adrianópole desde unha posición a 25 quilómetros ao norte. Como preparación, en Adrianópole, Valente fortificou o seu campamento con foxos e muros.<ref name=":18">[[Amiano Marcelino]], ''Historiae'', libro 31, capítulo 12.</ref> Durante a marcha, Sebastiano uniuse ao groso das tropas romanas que acampaban nos arredores da cidade.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=64-65}} Ao decatarse disto, Fritixerno decidiu intentar rodear e tomar Nike, unha cidade entre Adrianópole e Constantinopla; se tiña éxito, podería deixar o emperador sen subministracións. Non obstante, non conseguiu chegar a Nike, pero o emperador decatouse diso de antemán e preparouse para a batalla. Ricomero, enviado por diante a Adrianópole por Graciano, levaba unha carta na que lle pedía a Valente que agardase a súa chegada con reforzos antes de entrar na batalla e, mesmo, os oficiais de Valente tamén lle aconsellaron que agardase a Graciano, pero Valente decidiu loitar sen demora, listo para reclamar o premio final.<ref name=":18" /> Os godos tamén estaban vixiando os romanos e, o 8 de agosto, Fritixerno enviou un emisario para propo-la paz e unha alianza a cambio de se asentaren en territorio romano. Confiado en que sairía vitorioso debido á súa suposta superioridade numérica, Valente rexeitou estas propostas.<ref name=":18" /> Non obstante, as estimacións de efectivos de Valente non tiveron en conta parte da cabalaría gótica que estaba a percorrer longas distancias en busca de alimento. == A batalla == === Localización === A batalla tivo lugar a unhas poucas horas de marcha da cidade de Adrianópole, pero a súa localización precisa é incerta. Na historiografía moderna discutironse tres posibles localizacións da batalla: unha tese suxire que o campamento gótico e o campo de batalla estaban situados ao norte de Adrianópole, ao oeste do [[río Tonzos]] pero ao leste do [[río Hebros]].{{Sfnp|Curran|1998|p=100}} Outra sitúa o campo de batalla de novo ao norte da cidade, pero ao leste do río Tonzos, preto da aldea turca contemporánea de [[Muratçalı]].{{Sfnp|MacDowald|2011}}{{Sfnp|Potter|2004|p=531, nota 27}} A terceira tese adopta unha localización ao leste da cidade, preto da aldea turca contemporánea de [[Demirhanlı]], é dicir, supoñendo que Valente marchaba cara ao leste, comezando desde as murallas da cidade de Adrianópole.{{Sfnp|Lensk|2003|p=338}} === Forzas enfrontadas === ==== O exército romano ==== [[Ficheiro:Late Roman soldier re-enactor depicting an infantry officer.jpg|miniatura|Recreación representando o aspecto dun oficial romano subalterno do [[século IV]]. Os soldados levaban unha panoplia semellante a esta.]] O núcleo da súa forza de combate eran as lexións veteranas das ''legiones palatinae'', apoiadas polos ''auxilia palatinae'' e os ''[[limitanei]]'' e ''[[comitatenses]]''.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=23-24}} Non obstante, mentres que a importancia da cabalaría no exército imperial aumentaba, o equipamento e a disciplina da infantaría diminuíran en calidade desde a época clásica, como durante as [[Guerras Marcománicas]], aínda que o papel decisivo nas batallas seguía en mans da infantaría.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=25}} As armas e a protección de cada soldado eran moi diferentes: a coñecida lorica segmentata fora substituída pola malla de malla; a clásica espada curta romana, o [[Gladius|''gladius'']], fora desprazada por unha moito máis longa, a [[Spatha|''spatha'']]; a estocada fora substituída pola [[machada]]; e a [[xavelina]] lexionaria, chamada ''[[pilum]]'', practicamente desaparecera.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=22-24}} Valento deixou o tesouro imperial destinado a financiar a campaña a salvo en [[Edirne|Adrianópole]] e convocou os seus principais lugartenentes a un consello de guerra para decidir se loitaban ou non. A súa forza probablemente superaba os 20.000 homes de combate, pero debeu deixar unha gornición significativa na cidade.{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=53}} Aínda que o historiador británico [[A. H. M. Jones|Arnold Hugh Martin Jones]] defendeu a cifra de 60.000 romanos, utilizando datos proporcionados pola ''[[Notitia dignitatum]]'', aínda que agora é moi criticada, minimizando o tamaño do exército de Valente a unha cuarta parte ou un terzo do que afirmaba Jones.{{Sfnp|Burns|1994|pp=30-31}} Segundo os exploradores, as hostes góticas non contaban con máis de 10.000 guerreiros,{{Sfnp|Burns|1994|p=29}}{{Sfnp|MacDowall|2011|p=69}}{{Sfnp|Lebedynsky|2001|p=220}}{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=326}} Esta era unha oportunidade para acabar cos xermanos antes de que se escapasen, pero Valente dubidaba. É posible que o emperador tivese entre 15.000 e 20.000 tropas dispoñibles para ir ao campo de batalla,{{Sfnp|Heather|1991|p=166}}{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=64, 68-70}} aínda que a primeira cifra probablemente se achegue máis á realidade xa que de ter unha aparente vantaxe numérica de dous a un, Valente non dubidaría en atacar.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=64, 68-70}} O que o emperador non sabía era que gran parte da cabalaría bárbara pastaba fóra da vista dos seus exploradores e que contaba coa vantaxe de usar [[Estribo|estribos]], o que carecía a cabalaría romana.{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=53}} Tamén existía a posibilidade de agardar a Graciano e o seu exército (que contaría cunhas forzas semellantes de 15.000 a 20.000 homes, aínda que non podía levar á maioría deles consigo tan lonxe das súas fronteiras),{{Sfnp|Heather|1991|p=166}} que enviara mensaxeiros pedíndolle ao seu tío que tivese paciencia; porén, o continxente que o seguía debía ser bastante limitado. É posible que Valente soubese que se agardaba só tería un pequeno apoio militar, pero ao prezo de ter que compartir a gloria dunha vitoria.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=68}}{{Sfnp|Curran|1998|p=99}} Finalmente, prevaleceu a opinión dunha parte significativa dos seus xenerais e cortesáns e o César decidiu atacar. ==== O exército xermano ==== [[Ficheiro:Germaniciani seniores shield pattern.svg|miniatura|Patrón de escudo da aristocracia xermana, segundo ''[[Notitia dignitatum]]''.]] Os tervingos recolleran as armas dos romanos mortos nos enfrontamentos anteriores e uníronse a eles numerosos continxentes de grutungos, alanos e mesmo hunos, principalmente como cabalaría.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=30-31}} Ademais, incorporaron ás súas filas un gran número de desertores, escravos fuxitivos e outros romanos.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=29}} Os historiadores romanos calculan o número de refuxiados nun millón, dos cales ata unha quinta parte eran guerreiros;{{Sfnp|Gabriel|2007|p=27}}{{Sfnp|MacDowall|2011|p=69}} porén, moitos historiadores modernos consideran esta cifra unha esaxeración.{{Sfnp|Gabriel|2007|p=27}} Aínda que algúns historiadores modernos estimaron que entre 75.000{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=52}} e 300.000{{Sfnp|Tucker|2010|p=84}} tervingos cruzaron inicialmente o Danubio, é bastante probable que houbese moitos menos, mesmo tendo en conta a adición de continxentes doutras tribos, especialmente dos grutungos. Gabriel estima o tamaño de cada aldea xermánica nunha media de 35.000 a 40.000 persoas, incluíndo entre 5.000 e 7.000 guerreiros (con coalicións que podían reunir ata 60.000 combatentes).{{Sfnp|Gabriel|2007|p=27}} Segundo [[A. H. M. Jones|Jones]], as grandes confederacións de tribos xermánicas contaban con entre 50.000 e quizais 100.000 persoas de media, mentres que as aldeas máis pequenas apenas contaban con 25.000.{{Sfnp|Jones|1998|pp=8, 266}} A maioría dos estudosos consideran que as diversas hordas bárbaras que invadiron o Imperio contaban con entre 25.000 e 90.000, dos cales unha quinta parte era capaz de levar armas.{{Sfnp|Maier|1994|p=126}} Segundo [[Flavio Eutropio|Eutropio]], había 200.000, o que axudou a Lensky a afirmar que non é imposible que os tervingos sumasen 80.000 (de 15.000 a 20.000) aos que se poderían engadir outros tantos grutungos e de 20.000 a 30.000 hunos, alanos e taifalos.{{Sfnp|Lenski|2002|pp=354-355}} A poboación gótica estimouse en 60.000 ou 75.000 ao norte do Danubio, unha cuarta parte ou unha quinta parte de homes adultos.{{Sfnp|Burns|1994|p=30}} Pero neste caso débese considerar que numerosos godos foron asasinados ou escravizados polos hunos, e que continxentes como os seguidores de Atanarico e Farnobio non puideron unirse a Fritixerno.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=9, 12, 14 e 57}} Daquela, as estimacións máis moderadas, hoxe en día, valoran que a cifra de combatentes estaría entre 30.000{{Sfnp|MacDowall|2011|p=73}} e 35.000{{Sfnp|Van Nort|2007|p=224}} persoas transportadas en 2.000 ou 5.000 carros, sempre necesitados de provisións, movéndose lentamente.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=72-73}} Jones, tamén acepta a cifra de trinta ou corenta mil;{{Sfnp|Jones|1998|p=267}} Goldsworthy aumenta a cifra até corenta ou cincuenta mil persoas, incluíndo familias, que buscaban unha vida mellor no Imperio e bandas de guerreiros (con poucos non combatentes) que desexaban enriquecerse como mercenarios.{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=318}} Cómpre sinalar que este continxente non incluía puramente tervingos, nin todos os tervingos (do mesmo xeito que non todos os grutungos se uniron a eles).{{Sfnp|Goldsworthy|2009|pp=315, 318-3198}} A pesar do que din as fontes antigas de que cada noite os godos formaban un único círculo grande cos seus carros (''laager'' gótico) coas súas familias e animais dentro, con todo, isto sería demasiado lento de formar e moi difícil de defender debido ao seu tamaño. O máis probable é que, ao acampar, os bárbaros formasen varios campamentos segundo os diferentes [[Clan|clans]], preto uns dos outros e arredor dunha fonte de auga.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=73}} O máis probable era que viaxasen en grupos pequenos e conectados e non formando unha gran columna.{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=318}} As fontes clásicas falan de 200.000 guerreiros bárbaros,{{Sfnp|MacDowall|2011|p=69}} pero os historiadores modernos consideran esta cifra unha esaxeración. Mesmo se esta cifra se referise a toda a horda xermánica, é dicir, guerreiros, familias e escravos, o máximo sería de 60.000 homes capaces de levar armas.{{Sfnp|Gabriel|2007|p=27}} Non obstante, algúns aínda sosteñen que 100.000 xermanos participaran na batalla en Adrianópole.{{Sfnp|Tucker|2010|p=84}} Segundo MacDowall, a horda xermánica probablemente contaba con pouco máis de 10.000 combatentes, quizais 12.000 polo que, ao parecer, os exploradores do emperador non estaban totalmente equivocados.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=42, 69-70}} Jorgensen cre que había ata 15.000 guerreiros, pero uns 4.000 xinetes afastábanse do campamento cando chegara Valente.{{Sfnp|Jorgensen|2009|p=53}} Segundo Burns, a constitución do exército xermánico puido ser de 20.000 guerreiros: 10.000 tervingos, 8.000 grutungos e o resto alanos e hunos. Non obstante, non todos eles puideron enfrontarse aos romanos no campo de batalla, xa que unha fracción significativa probablemente quedou atrás para protexer as súas familias, polo que estima que, loitando en Adrianópole, serían uns 15.000 en total.{{Sfnp|Burns|1994|p=30}} Jones cre que houbo 10.000 guerreiros tervinxios cruzando o Danubio.{{Sfnp|Jones|1998|p=267}} Goldsworthy concorda con el,{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=318}} pero opina que as súas forzas aumentaron coa chegada de grutungos e escravos fuxitivos, probablemente godos, e hunos e alanos aos que se lles prometeu botín.{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=318}} Heather di que os godos non podían ser máis de 20.000 e probablemente eran moito menos, o que lle daba a Valente unha vantaxe significativa;{{Sfnp|Heather|2012|p=166}} e, tamén, suxire que moitos anos despois, no [[416]], os godos baixo [[Alarico I]] probablemente só eran 15.000, ou como máximo 20.000.{{Sfnp|Heather|2012|p=218}} Non obstante, Décarreux argumenta que debeu haber 10.000 tropas na batalla, aínda que probablemente esta cifra aumentaría a 20.000 ou 25.000 (para un total de 100.000 persoas) cando [[Saqueo de Roma (410)|saquearon Roma]] no ano 410.{{Sfnp|Décarreux|1962|p=55}} En resumo, a maioría dos autores actuais cren que Fritixerno tiña máis de 10.000 combatentes e non máis de 20.000.{{Sfnp|Heather|2012|p=59}} === Desenvolvemento da batalla === Na mañá do [[9 de agosto]] do [[378]], o exército de Valente deixou a equipaxe e os estandartes imperiais preto de Adrianópole, marchou cara ao nordés e chegou ao campamento gótico nunha chaira arredor das dúas da tarde coas súas tropas esgotadas despois de marchar uns 13 km baixo o abrasador sol mediterráneo de verán.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=71}} A pesar disto, ordenou ao seu exército que tomase posicións para a batalla, mentres que a vangarda (parte da cabalaría) formaba unha pantalla.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=72}} Parte das tropas visigodas estaban alí, protexidas tras carros baleiros que servían de barricadas (o sistema de ''laager''). Os reforzos de Graciano aínda non chegaran, polo que cabe preguntarse que levou a Valente a marchar tan lonxe: é posible que non tivese a intención de entrar en combate, e quizais colocar as tropas á vista dos visigodos fose simplemente un medio de presión para obter a súa rendición. Outros historiadores cren que Valente realmente quería entrar en batalla neste punto, confiando nas súas tropas veteranas para lograr a vitoria, e crendo que esperar a Graciano sería deshonroso e o obrigaría a compartir a vitoria cun novo emperador occidental que xa tivera demasiados éxitos militares para o gusto de Valente. Cando reuniu os seus xenerais, Víctor e Ricomero (de orixe xermana, que organizara o traslado dos visigodos a Moesia) aconsellárono que esperase a Graciano, mentres que Sebastiano defendía a idea dun ataque inmediato, que lle permitise aproveitar o elemento sorpresa. Valente non escolleu ningunha destas solucións. As tropas romanas avanzaron en liña, coa infantería pesada e os auxiliares de Traxano no centro, e a cabalería protexendo os flancos. Valente colocouse detrás das tropas de infantería, coa súa garda persoal. Cando os godos viron achegarse aos romanos, Fritixerno pediu parlamentar e mandou un enviado ao emperador, que foi rexeitado.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=70-71}} É probable que o seu obxectivo non fose rexeitar o combate, pois só a infantaría e parte da cabalaría estaban no campamento, senón gañar tempo para dar tempo ao retorno da maior parte dos xinetes que saíran a buscar alimento, baixo o mando dos ostrogodos Alateo e Sáfrax. ==== Primeira fase ==== [[Ficheiro:Bataille-andrinople-I-gl.svg|miniatura|Disposición dos bandos na batalla de Adrianópole (378). Movementos da 1ª a 3ª fase.]]Os dous exércitos enfrontáronse durante moito tempo e a batalla estalou espontaneamente para sorpresa de todos. De feito, sen agardar ao final das negociacións, os tribunos Casio e [[Bacurio de Iberia]], deron ás súas tropas auxiliares a orde de atacar: dirixíronse cara ao campamento visigodo mentres o resto da infantaría romana permanecía nas súas posicións. Fritixerno intentou de novo enfrontarse ao emperador, mentres as unidades de escaramuzadores romanos sondaban as posicións góticas para evitar ataques sorpresa ou descubrir posibles emboscadas e os seus puntos débiles. O flanco esquerdo da cabalaría romana tamén lanzou un asalto, buscando tomar aos godos do lado mentres se enfrontaban ás dúas escasas divisións auxiliares, que foron facilmente rexeitadas, postas en fuga e tiveron que regresar ás súas posicións orixinais.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=76-77}} Para os romanos, a batalla comezaba da peor maneira posible. ==== Segunda fase ==== Polo tanto, Fritixerno considerou pechadas as negociacións e consciente de que tería que loitar, deixou as súas familias detrás das liñas defensivas de carros e marchou cos seus ao campo aberto para loitar ordenando un ataque, sacando a maior parte das súas tropas do campamento para enfrontarse ao exército romano. Entón, o enorme exército de cabalería comandado por Alateo e Sáfrax chegou pola dereita, chocando co destacamento de cabalería do flanco esquerdo romano, que tivo que retirarse despois de sufrir grandes perdas. Os godos xa controlaban o terreo e decidiron atacar á infantaría romana no centro, aproveitando o feito de que aínda non rematara de despregarse.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=77}}Tras unha chuvia de [[Seta|frechas]] e [[Xavelina|xavelinas]], comezou o combate corpo a corpo e a moral dos romanos derrubouse e, aínda que os lexionarios da á esquerda conseguiron abrir unha brecha entre os seus inimigos na súa liña, como a cabalaría non conseguira despregarse, non puideron aproveitar ese éxito. ==== Terceira fase ==== Mentres a infantaría e o flanco dereito da cabalaría loitaban contra os godos, sufrindo grandes perdas, a cabalaría do flanco esquerdo volveu á carga e enfrontouse a Alateo e Sáfrax, que foron colleitos desprevenidos por tal manobra. Víronse obrigados a retirarse baixo o asalto romano, que chegou case ata os carros godos, pero sen o apoio da cabalaría que quedara en reserva debido ao caos, tiveron que acabar fuxindo.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=80}} Este foi o momento decisivo da batalla; se a cabalaría romana estivese apoiada por outras unidades, sen dúbida terían sido capaces de poñer en fuga aos bárbaros, que eran superiores, e de tomar a infantaría visigoda por detrás. De feito, a cabalaría romana foi rapidamente abrumada polo gran número de soldados; estaban perdendo terreo e sen recibir reforzos, mentres que as tropas godas que permanecían dentro do campamento, e o propio Fritixerno, reforzaban a súa cabalaría. A desproporción de forzas era evidente, e o que quedaba da cabalaría romana foi case totalmente destruída e os lexionarios e auxiliares que loitaban a pé foron rodeados, tendo que fuxir do campo de batalla os poucos superviventes. ==== Cuarta fase ==== [[Ficheiro:Bitwa pod Adrianopolem-przebieg-II-gl.svg|miniatura|Esquema da evolución da batalla: movementos da 4ª e 5ª fase.]]Unha vez que a cabalería romana foi posta en fuga, a infantería comandada por Fritixerno reforzou as liñas dianteiras da infantaría gótica, mentres que a cabalaría de Alatheus e Safrax bordeou a batalla pola esquerda para tomar o exército romano por detrás, flanquear o centro da liña romana e atacar a retagarda de Traxano. Segundo Amiano Marcelino, a chegada da cabalería gótica, aparentemente de súpeto, tivera un efecto particularmente devastador sobre os soldados romanos. En calquera caso, privounos de calquera posibilidade de manobra. ==== Quinta fase ==== Os soldados que foran destacados no flanco esquerdo xa estaban condenados, sabendo perfectamente que non tiñan ningunha posibilidade de escapar nin clemencia que esperar dos visigodos. Mesmo se os historiadores latinos sen dúbida esaxeran neste punto, é comprensible que os soldados destas unidades loitasen ata a morte, cargando sen ningunha esperanza de vitoria contra as filas cada vez maiores dos bárbaros. As perdas foron enormes en ambos os bandos, ata o punto de que o número de cadáveres dificultaba o movemento no campo de batalla. As unidades romanas quedaron completamente desprazadas; algunhas puideron fuxir, mentres que outras, rodeadas, tiveron que loitar ata o final. Finalmente, as tropas romanas que puideron facelo comezaron a retirarse, abandonando os seus camaradas ao seu destino. As últimas unidades de Traxano foron esmagadas, mentres que Valente se refuxiou detrás do que quedaba da cabalaría no flanco dereito, que, con algúns auxiliares superviventes, intentou establecer un núcleo de resistencia arredor do emperador, xunto ao que estaban os xenerais Traxano e Víctor e os veteranos ''Lanciarii'' e ''Matiarii'', que se mantiveron firmes arredor do César ata que unha frecha o matou. ==== Morte de Valente e fin da batalla ==== Existen varias versións da morte de Valente e resulta imposible saber cal é a máis próxima á verdade. Segundo unha destas versións —a de Amiano Marcelino— Valente simplemente morreu despois de ser alcanzado por unha frecha inimiga mentres loitaba xunto á súa garda persoal. Segundo outra, baseada no testemuño dun dos superviventes da batalla, que permaneceu no anonimato, foi evacuado do campo de batalla polos seus xenerais despois de ser ferido e refuxiouse nunha casa ou posto de garda próximo. Os visigodos, ao descoñecer que Valente estaba alí, pero vendo soldados romanos dentro, prendéronlle lume, matando a todos os ocupantes.<ref>Gibbon (2001), <abbr>p.</abbr> 374.</ref> En calquera caso, é certo que o corpo do emperador nunca se atopou polo que, probablemente, foi enterrado anonimamente cos seus soldados. == Consecuencias == === A curto prazo === A derrota do exército de Constantinopla custara a vida do seu emperador, dos xenerais Sebastiano e Traxano, de trinta e cinco [[Tribuno militar|tribunos]] e de dous terzos do exército.{{Sfnp|Friell|Williams|1994|p=19}}{{Sfnp|MacDowall|2011|p=80}} Caeron polo menos dez mil,{{Sfnp|Goldsworthy|2009|p=318}} probablemente entre doce e quince mil soldados romanos,{{Sfnp|Heather|1996|p=135}} quizais vinte mil.{{Sfnp|Friell|Williams|1994|p=18}}{{Sfnp|Lanning|2005|p=126}} Graciano, ao decatarse do destino do seu tío, simplemente volveuse para defender o seu propio imperio. Pola súa banda, os godos aproveitaron a oportunidade para marchar inmediatamente contra Adrianópolis, ansiosos por apoderarse do tesouro imperial, pero os seus repetidos asaltos foron repelidos pola guarnición local e os superviventes.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=81}} Aínda que moitos romanos desertaron, incluídos os ''candidati'', a garda persoal de Valente, nunca conseguiron que se lles abrisen as portas e Fritixerno decidiu dirixirse a [[Perinto]] (actual [[Marmara Ereglisi]], [[Turquía]]). Desde alí, marcharon contra a propia Constantinopla, pero despois de ver as súas sólidas defensas, sufriron unha sanguenta saída de unidades de mercenarios que defendían a cidade contra o seu campamento.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=81-84}} A escaseza crónica de alimentos que sufrían os bárbaros levounos a dirixirse primeiro a Tracia, despois a Iliria e finalmente a Dacia. Graciano aproveitou este respiro para restablecer a orde en Constantinopla. === A longo prazo === [[Ficheiro:Theodosius Solidus 83000404.jpg|miniatura|[[Sólido (moeda)|Solidus]] de [[Teodosio I]], quen foi nomeado emperador de Oriente por [[Graciano]].]] A primeira e evidente consecuencia da esmagadora derrota do Imperio Romano de Oriente foi o trono vacante deixado en Constantinopla por Valente. Antes de que o caos puidese abalanzarse sobre Oriente, o [[Imperio Romano de Occidente|emperador de Occidente]] e sobriño do falecido, Graciano, confiou o seu goberno ao xeneral de orixe hispana [[Teodosio I|Flavio Teodosio]], que foi coroado no [[379]] e sería coñecido como [[Teodosio I|Teodosio o Grande]]. Teodosio adquiriu o trono de Occidente anos despois e foi o último home en gobernar todo o Imperio Romano polo que, posteriormente, recibiu o alcume de "o derradeiro dos romanos". Teodosio liderou persoalmente unha nova campaña contra os godos, que durou dous anos, e ao final da cal conseguiu derrotalos e negociou un tratado co seu novo líder, Atanarico, no ano [[382]] (Fritixerno morrera o ano anterior por causas naturais). Por mor do pacto, os godos recuperaron o seu status de [[Foedus|''foederati'']] dos romanos en Moesia.{{Sfnp|Halsall|2007|p=182}} Aínda que o novo pacto supostamente devolveu a situación ao status quo inicial, a verdade é que nada volvería ser igual nin para os godos nin para os romanos. Despois de Adrianópolis, os visigodos eran plenamente conscientes da súa forza e continuaron extorsionando os romanos sempre que lles parecía conveniente. Quen chegou máis lonxe con esta política foi [[Alarico I]], quen mesmo aspirou a ocupar un posto importante no goberno do Imperio de Oriente. Cando as súas demandas non foron atendidas, someteu os [[Balcáns]] a unha nova política de saqueo, chegando mesmo a entrar en [[Atenas]]. Só cesou os seus esforzos cando [[Rufino (prefecto do pretorio)|Rufino]], o [[prefecto do pretorio]] do fillo de Teodosio, [[Arcadio]], o recoñeceu como ''[[magister militum]]'' da provincia de Iliria.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=86}} Os desacordos de Alarico cos seus novos veciños occidentais, que non recoñecían o seu dominio de Oriente nin o dominio de Alarico sobre Iliria, levaron finalmente ao [[Saqueo de Roma (410)|saqueo de Roma]] no ano 410.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=88}} ==== Cambio no exército ==== A derrota en Adrianópolis tamén tivo consecuencias para a forma romana de facer a guerra. Tralo masacre romano, foi imposible recuperar o número de soldados e oficiais perdidos na batalla, e o exército tivo que reestruturarse, abandonando o sistema clásico de lexións. A partir de entón, e foi Teodosio quen exportou o novo modelo a Occidente, o exército romano dividiuse en pequenas unidades de ''[[limitanei]]'', unha especie de garda fronteiriza, a miúdo bárbaros federados, liderados por un duque ([[dux]]) que gobernaba unha zona fronteiriza desde unha fortaleza privada, ademais dun exército móbil de ''[[comitatenses]]'', que se desprazaban dun lugar a outro segundo xurdían problemas.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=89}} Este novo sistema defensivo sería o embrión do futuro [[Feudalismo|sistema feudal]] vixente durante a [[Idade Media]]. A batalla de Adrianópolis tamén demostrou a eficacia da cabalaría na guerra, polo que o seu número aumentou nos novos exércitos en detrimento da infantaría.{{Sfnp|MacDowall|2011|pp=8, 90}} As novas unidades de cabalaría tamén adoitaban estar compostas por [[Mercenario|mercenarios]] bárbaros, principalmente hunos, [[sármatas]] ou [[Persia|persas]], que loitaban con longas espadas e lanzas e eran, á súa vez, os precursores dos [[Cabaleiro|cabaleiros]] medievais. A presión demográfica das tribos xermánicas finalmente desatouse sobre o debilitado Imperio. A poboación destes bárbaros crecera constantemente desde un ou dous millóns durante a época do [[Principado]], duplicándose na época de Valente.{{Sfnp|Jones|1998|p=9}} Finalmente, grandes confederacións tribais comezaron a establecerse en territorio romano, poboado por cincuenta ou sesenta millóns de persoas, a metade delas en Europa.{{Sfnp|Jones|1998|p=8}} Os visigodos acabaron en [[Hispania]] e posiblemente chegaran aos setenta ou oitenta mil; os [[ostrogodos]] en [[Italia (provincia romana)|Italia]], quizais apenas corenta mil; e os [[hérulos]] e [[suevos]], de vinte e cinco a trinta e cinco mil cada un, en Italia e [[Gallaecia]] respectivamente.{{Sfnp|Jones|1998|p=267}} Eran moi poucos en comparación coas enormes poboacións que invadiron.{{Sfnp|Jones|1998|p=9}} Finalmente, o caos causado polos godos en Adrianópolis foi aproveitado polos hunos para cruzar o Danubio e imitar a política de saqueos e extorsión que tanto éxito tiveran para os godos. A vitoria converteuse nun exemplo para o resto das tribos de que o Imperio era vulnerable, motivando a moitos a invadilo e esixir terras para asentarse.{{Sfnp|MacDowall|2011|p=89}} En decembro de [[405]], o [[río Rin]] conxelouse e entre 100.000 e 200.000 suevos, alanos e vándalos ([[silingos]], [[Asdingos|lacringos]] e [[asdingos]] ou [[Asdingos|victovales]]) baixo o mando de [[Radagaiso]] invadiron a [[Galia romana|Galia]]. Tiñan entre 20.000 e 30.000 guerreiros.{{Sfnp|Heather|2007|p=198}}{{Sfnp|Keay|1988|p=204}} Os romanos mobilizaron uns 15.000 soldados para detelos, ademais de continxentes de alanos liderados por [[Saro (visigodo)|Saro]] e os hunos de [[Uldino]]{{Sfnp|Heather|2007|p=198}} Para entón, o [[Imperio Romano de Occidente|Imperio de Occidente]] contaba con 136.000 limitaneos e 130.000 comitatenses, e o [[Imperio Bizantino|Imperio de Oriente]] con 104.000 dos primeiros e 248.000 dos segundos.{{Sfnp|Jamet|1996|p=38}} Cruzaron preto de [[Moguntiacum]] (a actual [[Maguncia]]), pero despois de anos de saqueos na Galia, os romanos contrataron os chamados [[visigodos]], que contribuíron con 12.000 tropas{{Sfnp|Heather|2007|p=198}} para acabar con estas tribos. Unha lenta persecución acabaría levando os godos a Hispania.{{Sfnp|Danver|2010|p=251}} Cando [[Atila]] chegou ao trono huno no ano 434, esta política era común para o seu pobo, e foi el quen a levou á súa máxima expresión, acelerando a [[Decadencia do Imperio Romano|caída do Imperio Romano de Occidente]]. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{commonscat}} === Bibliografía === * {{Cita libro|título=Historia de España (Tomo IV: La España visigoda, 409-711)|apelidos=Collins|nome=Roger|editorial=Editorial Crítica|ano=2005 [2004]|ISBN=978-8-48432-636-6|ref=harv|outros=(Tradutora: Mercedes García Garmilla)|lugar=Barcelona|lingua=es}} * {{Cita libro|título=Cambridge Ancient History (Volume 13: The Late Empire, AD 337–425)|apelidos=Curran|nome=John|ano=1998|ISBN=9780521302005|apelidos-editor=Cameron|nome-editor=Averil|lugar=Cambridge|lingua=en|apelidos-editor2=Garnsey|nome-editor2=Peter|editorial=Cambridge University Press|capítulo=From Jovian to Theodosius|páxinas=78-108}} * {{Cita libro|título=Popular Controversies in World History: Investigating History's Intriguing Questions|apelidos=Danver|nome=Steven L.|editorial=ABC-CLIO|ano=2010|ISBN=978-1-59884-078-0|ref=harv|lingua=en|lugar=Santa Barbara}} * {{Cita libro|título=Les Moines et la civilisation en Occident: des invasions à Charlemagne|apelidos=Décarreux|nome=Jean|editorial=Arthaud|ano=1962|lingua=fr|lugar=París|OL=22152386M|LCCN=62037728|serie=Colección: Signes des Temps, nº 13}} * {{Cita libro|título=Theodosius: The Empire at Bay|apelidos=Friell|nome=Gerard|editorial=Batsford|ano=1994|ISBN=0-7134-6691-X|ref=harv|apelidos2=Williams|nome2=Stephen|lingua=en|lugar=Londres}} * {{Cita libro|título=The Ancient World|url=https://archive.org/details/ancientworld0000gabr|apelidos=Gabriel|nome=Richard A.|editorial=Greenwood Publishing Group|ano=2007|ISBN=978-0-31333-348-4|ref=harv|lugar=Westport|lingua=en}} * {{Cita libro|título=Historia de la decadencia y caída del Imperio Romano|apelidos=Gibbon|nome=Edward|editorial=Círculo de Lectores|ano=2001|ref=harv|lugar=Barcelona|lingua=es|ISBN=9788422687665}} * {{Cita libro|título=La caída del Imperio Romano: el ocaso de Occidente|apelidos=Goldsworthy|nome=Adrian Keith|editorial=La Esfera de los Libros|ano=2009|ISBN=9788497348645|lugar=Madrid|lingua=es|outros=(Tradutora: Teresa Martín Lorenzo)}} * {{Cita libro|título=Barbarian Migrations and the Roman West, 376-568|apelidos=Halsall|nome=Guy|editorial=Cambridge University Press|ano=2007|ISBN=978-0-52143-491-1|ref=harv|lugar=Cambridge|lingua=en}} * {{Cita libro|título=Goths and Romans: 332-489|apelidos=Heather|nome=Peter J.|editorial=Oxford University Press|ano=1991|ISBN=9780198202349|ref=harv|lugar=Oxford|lingua=e}} * {{Cita libro|título=The Fall of the Roman Empire: A New History of Rome and the Barbarians|apelidos=Heather|nome=Peter|editorial=Oxford University Press|ano=2007|ISBN=978-0-19532-541-6|ref=harv|lugar=Oxford|lingua=en}} * {{Cita libro|título=Emperadores y bárbaros|apelidos=Heather|nome=Peter|editorial=Editorial Crítica|ano=2018|ISBN=978-8417067-78-6|ref=harv|lugar=Barcelona|lingua=es}} * {{Cita libro|título=Clovis ou Le baptême de l'ère : France, qu'as-tu fait de ta laïcité ?|apelidos=Jamet|nome=Dominique|editorial=Éditions Ramsay|ano=1996|ISBN=978-2841141999|ref=harv|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k33292611/f11.item.texteImage|lingua=fr}} * {{Cita libro|título=The End of Roman Britain|apelidos=Jones|nome=Michael E.|editorial=Cornell University Press|ano=1998 [1996]|ISBN=978-0-80148-530-5|ref=harv|lingua=en|lugar=Ithaca, Nova York}} * {{Cita libro|título=Grandes batallas. Los combates más trascendentes de la Historia|apelidos=Jorgensen|nome=Christer|editorial=Parragon Books|ano=2009 [2007]|ISBN=978-1-40755-248-4|ref=harv|lugar=Barcelona|lingua=es}} * {{Cita libro|título=Armes et guerriers barbares au temps des grandes invasions: IVe au VIe siècle apr. J.-C.|url=https://archive.org/details/armesetguerriers0000lebe|apelidos=Lebedynsky|nome=Iaroslav|editorial=Errance|ano=2001|ISBN=9782877721974|ref=harv|lugar=París|lingua=fr}} * {{Cita libro|título=Failure of Empire: Valens and the Roman State in the Fourth Century A.D.|apelidos=Lenski|nome=Noel|editorial=University of California Press|ano=2003|ISBN=9780520928534|ref=harv|lugar=Berkeley / Os Ánxeles|lingua=en}} * {{Cita libro|título=Teodosio|apelidos=Leppin|nome=Harmut|editorial=Herder|ano=2008|ISBN=978-84-254-2534-9|ref=harv|lugar=Barcelona|lingua=es|outros=(Tradutor: Marciano Villanueva)}} * {{Cita libro|título=El ocaso de Roma. Adrianópolis|apelidos=MacDowall|nome=Simon|editorial=Osprey Publishing|ano=2011 [2001]|ISBN=978-84-473-7336-9|ref=harv|outros=(Tradutor: Oriol Poveda Guillén)|lugar=Madrid|lingua=es}} * {{Cita libro|título=Las Transformaciones del mundo mediterráneo: siglos III-VIII|apelidos=Maier|nome=Franz Georg|editorial=Siglo XXI de España Editores|ano=1994 [1963]|ISBN=978-8-43230-067-7|ref=harv|outros=(Tradutor: Pedro Viadero)|lugar=Madrid|lingua=es}} * {{Cita libro|título=The Roman Empire at bay: AD 180-395|apelidos=Potter|nome=David S.|editorial=Routledge|ano=2004|ref=harv|lugar=Londres / Nova York|lingua=en|ISBN=0-415-10057-7}} * {{Cita libro|título=Adrianópolis 378 d. C.|apelidos=Ruiz|nome=Iván|editorial=Ediciones Prado|ref=harv|serie=Colección: Ejércitos y batallas, nº 15|lugar=Madrid|lingua=es|ISBN=978-84-7838-472-3|ano=1994}} * {{Cita libro|título=La caída del Imperio romano y la génesis de Europa: cinco nuevas visiones|apelidos=Sanz Serrano|nome=Rosa María|ano=2001|ISBN=84-7491-620-8|ref=harv|nome-editor=Gonzalo (coord.)|apelidos-editor=Bravo|editorial=Editorial Complutense|lugar=Madrid|lingua=es|páxinas=41-101}} * {{Cita libro|título=Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict|apelidos=Tucker|nome=Spencer|editorial=ABC-CLIO|ano=2010|ISBN=978-1-59884-429-0|ref=harv|lugar=Santa Barbara|lingua=en}} * {{Cita libro|título=The Battle of Adrianople and the Military Doctrine of Vegetius|apelidos=Van Nort|nome=Richard M.|editorial=ProQuest|ano=2007|ISBN=978-0-54925-798-1|ref=harv|lingua=en|lugar=Ann Arbor}} === Outros artigos === * [[Lista de emperadores romanos]] * [[Guerra gótica de 376-382]] === Ligazóns externas === * [https://web.archive.org/web/20070329073239/http://www.roman-empire.net/army/adrianople.html Batalla de Adrianópole en Roman-Empire.net] {{en}} [[Categoría:Batallas do século IV]] [[Categoría:378]] [[Categoría:Imperio Romano]] [[Categoría:Historia de Turquía]] memvv4bngwmk7d21vr4gl5zf86tezm9 10 670210 7350954 7339650 2026-04-07T14:11:44Z O Breixo 127505 7350954 wikitext text/x-wiki {{#if: {{#property:P31 |from={{{item|}}}}}{{{instancia_de|}}} {{#property:P279 |from={{{item|}}}}}{{{subclase_de|}}} {{#property:P361 |from={{{item|}}}}}{{{parte_de|}}} {{#property:P527 |from={{{item|}}}}}{{{composto_por|}}} {{#property:P1476 |from={{{item|}}}}}{{{título|}}} {{#property:P1680 |from={{{item|}}}}}{{{subtítulo|}}} {{#property:P1813 |from={{{item|}}}}}{{{nome_curto|}}} {{#property:P1705 |from={{{item|}}}}}{{{nome_orixinal|}}} {{#property:P1448 |from={{{item|}}}}}{{{nome_oficial|}}} {{#property:P1843 |from={{{item|}}}}}{{{nome_común|}}} {{#property:P138 |from={{{item|}}}}}{{{epónimo|}}} {{#property:P1449 |from={{{item|}}}}}{{{alcume|}}} {{#property:P1546 |from={{{item|}}}}}{{{lema|}}} {{#property:P1451 |from={{{item|}}}}}{{{texto_lema|}}} {{#property:P6251 |from={{{item|}}}}}{{{retrouso|}}} {{#property:P1269 |from={{{item|}}}}}{{{aspecto_de|}}} {{#property:P921 |from={{{item|}}}}}{{{tema_principal|}}} {{#property:P144 |from={{{item|}}}}}{{{baseado_en|}}} {{#property:P941 |from={{{item|}}}}}{{{inspirado_en|}}} {{#property:P1877 |from={{{item|}}}}}{{{inspirado_na_obra_de|}}} {{#property:P737 |from={{{item|}}}}}{{{influído_por|}}} {{#property:P1537 |from={{{item|}}}}}{{{contribuínte_de|}}} {{#property:P533 |from={{{item|}}}}}{{{obxectivo|}}} {{#property:P3712 |from={{{item|}}}}}{{{obxectivo_proxecto|}}} {{#property:P1552 |from={{{item|}}}}}{{{caracterizado_por|}}} {{#property:P1382 |from={{{item|}}}}}{{{parcialmente_coincidente_con|}}} {{#property:P461 |from={{{item|}}}}}{{{oposto_a|}}} {{#property:P5004 |from={{{item|}}}}}{{{en_oposición_a|}}} {{#property:P1557 |from={{{item|}}}}}{{{manifestación_de|}}} {{#property:P1478 |from={{{item|}}}}}{{{causa|}}} {{#property:P1536 |from={{{item|}}}}}{{{causa_inmediata_de|}}} {{#property:P1534 |from={{{item|}}}}}{{{causa_da_fin|}}} {{#property:P1542 |from={{{item|}}}}}{{{causa_de|}}} {{#property:P828 |from={{{item|}}}}}{{{causado_por|}}} {{#property:P4032 |from={{{item|}}}}}{{{revisión_de|}}} {{#property:P2578 |from={{{item|}}}}}{{{estuda|}}} {{#property:P2579 |from={{{item|}}}}}{{{estudado_por|}}} {{#property:P1840 |from={{{item|}}}}}{{{investigado_por|}}} {{#property:P547 |from={{{item|}}}}}{{{conmemora|}}} {{#property:P868 |from={{{item|}}}}}{{{alimentos_tradicionalmente_asociados|}}} {{#property:P2283 |from={{{item|}}}}}{{{medio_usado|}}} {{#property:P121 |from={{{item|}}}}}{{{elemento_operado|}}} {{#property:P4884 |from={{{item|}}}}}{{{tribunal|}}} {{#property:P541 |from={{{item|}}}}}{{{cargo_elixido|}}} {{#property:P2388 |from={{{item|}}}}}{{{cargo_dirixente|}}} {{#property:P2354 |from={{{item|}}}}}{{{lista_elemento|}}} {{#property:P658 |from={{{item|}}}}}{{{lista_cancións|}}} |{{infoboxFrame|bodyclass=infobox-caixa-baleira|child=no |data1 = {{#if:{{#property:P31 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Instancia de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{instancia_de|}}} |property=P31 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data2 = {{#if:{{#property:P279 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Subclase de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{subclase_de|}}} |property=P279 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data3 = {{#if:{{#property:P361 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Parte de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{parte_de|}}} |property=P361 |qualifier=P361/P8972 or P361/P41 or P361/P154 |separator=<br /> |rowformat=$1 $0 |shownovalue=no |rowsubformat1=[[File:$1|20x20px|link=]] |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data5 = {{#if:{{#property:P527 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Composto por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{composto_por|}}} |property=P527 |qualifier=P527/P8972 or P527/P41 or P527/P154 |qualifier2=P1114 |qualifier3=P186 |qualifier4=P1114 |qualifier5=P580 | qualifier6=P582 | qualifier7=P3831|separator=<br /> |rowformat=$1 $2 $0 $4 $3 $7 $5 |shownovalue=no |rowsubformat3=de $3 |rowsubformat4=(s) |rowsubformat5=<small>($5 - $6)</small> |rowsubformat7=<small>$7</small> |rowsubformat1=[[File:$1|20x20px|link=]] |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data8 = {{#if:{{#property:P1476 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Título|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{título|}}} |property=P1476 |separator=<br /> | formatting=$text ($language) |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data9 = {{#if:{{#property:P1680 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable caracteres|título =Subtítulo|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{subtítulo|}}} |property=P1680 |separator=<br /> | formatting=$text ($language) |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data10 = {{#if:{{#property:P1813 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Nome curto|{{#invoke:Wikidades | claim | property=P1813 | value={{{nome_curto|}}} | list=lang }} }} }} | data11 = {{#if:{{#property:P1705 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Nome orixinal|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{nome_orixinal|}}} |property=P1705 |separator=<br /> | formatting=$text ($language) |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data12 = {{#if:{{#property:P1448 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Nome oficial|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{nome_oficial|}}} |property=P1448 |separator=<br /> | formatting=$text ($language) |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data13 = {{#if:{{#property:P1843 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Nome común|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{nome_común|}}} | list=lang |property=P1843 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data14 = {{#if:{{#property:P138 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Epónimo|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{epónimo|}}} |property=P138 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data15 = {{#if:{{#property:P1449 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Alcume|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{alcume|}}} |property=P1449 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data16 = {{#if:{{#property:P1546 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Lema|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{lema|}}} |property=P1546 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data17 = {{#if:{{#property:P1451 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Texto lema|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{texto_lema|}}} |property=P1451 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data18 = {{#if:{{#property:P6251 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Retrouso|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{retrouso|}}} |property=P6251 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data20 = {{#if:{{#property:P1269 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Aspecto de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{aspecto_de|}}} |property=P1269 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data21 = {{#if:{{#property:P921 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Tema principal|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{tema_principal|}}} |property=P921 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data22 = {{#if:{{#property:P144 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Baseado en|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{baseado_en|}}} |property=P144 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data23 = {{#if:{{#property:P941 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Inspirado en|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{inspirado_en|}}} |property=P941 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data24 = {{#if:{{#property:P1877 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Inspirado na obra de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{inspirado_na_obra_de|}}} |property=P1877 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data25 = {{#if:{{#property:P737 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Influído por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{influído_por|}}} |property=P737 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data26 = {{#if:{{#property:P1537 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Contribuínte de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{contribuínte_de|}}} |property=P1537 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} | data31 = {{#if:{{#property:P533 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Obxectivo|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{obxectivo|}}} |property=P533 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data42 = {{#if:{{#property:P3712 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Obxectivo|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{obxectivo_proxecto|}}} |property=P3712 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data44 = {{#if:{{#property:P1552 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Caracterizado por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{caracterizado_por|}}} |property=P1552 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data55 = {{#if:{{#property:P1382 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Parcialmente coincidente con|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{parcialmente_coincidente_con|}}} |property=P1382 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data66 = {{#if:{{#property:P461 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Oposto a|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{oposto_a|}}} |property=P461 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data77 = {{#if:{{#property:P5004 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =En oposición a|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{en_oposición_a|}}} |property=P5004 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data88 = {{#if:{{#property:P1557 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título = Manifestación de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{manifestación_de|}}} |property=P1557 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data94 = {{#if:{{#property:P1478 |from={{{item|}}}}}{{{causa|}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Causa|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{causa|}}} |property=P1478 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data95 = {{#if:{{#property:P1536 |from={{{item|}}}}}{{{causa_inmediata_de|}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Causa inmediata de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{causa_inmediata_de|}}} |property=P1536 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} | data96 = {{#if:{{#property:P1534 |from={{{item|}}}}}{{{causa_da_fin|}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Causa da fin|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{causa_da_fin|}}} |property=P1534 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data97 = {{#if:{{#property:P1542 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Causa de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{causa_de|}}} |property=P1542 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data98 = {{#if:{{#property:P828 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Causado por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{causado_por|}}} |property=P828 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data100 = {{#if:{{#property:P4032 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Revisión de|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{revisión_de|}}} |property=P4032 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data101 = {{#if:{{#property:P2578 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Estuda|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{estuda|}}} |property=P2578 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data102 = {{#if:{{#property:P2579 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Estudado por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{estudado_por|}}} |property=P2579 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data103 = {{#if:{{#property:P1840 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Investigado por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{investigado_por|}}} |property=P1840 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} | data104 = {{#if:{{#property:P547 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Conmemora|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{conmemora|}}} |property=P547 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} | data105 = {{#if:{{#property:P868 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Alimentos asociados|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{alimentos_tradicionalmente_asociados|}}} |property=P868 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} |data111 = {{#if:{{#property:P2283 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Medio usado|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{medio_usado|}}} |property=P2283 |qualifier=P2283/P8972 or P2283/P41 or P2283/P154 |separator=<br /> |rowformat=$1 $0 |shownovalue=no |rowsubformat1=[[File:$1|20x20px|link=]] |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data112 = {{#if:{{#property:P121 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Elemento operado|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{elemento_operado|}}} |property=P121 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1 }} }} }} | data115 = {{#if:{{#property:P4884 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Tribunal|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{tribunal|}}} |property=P4884 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data116 = {{#if:{{#property:P541 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Cargo elixido|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{cargo_elixido|}}} |property=P541 |qualifier=P541/P8972 or P541/P41 or P541/P154 |separator=<br /> |rowformat=$1 $0 |shownovalue=no |rowsubformat1=[[File:$1|20x20px|link=]] |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data117 = {{#if:{{#property:P2388 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Cargo dirixente|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{cargo_dirixente|}}} |property=P2388 |qualifier=P2388/P8972 or P2388/P41 or P2388/P154 |separator=<br /> |rowformat=$1 $0 |shownovalue=no |rowsubformat1=[[File:$1|20x20px|link=]] |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data120 = {{#if:{{#property:P2354 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Lista do elemento|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{lista_elemento|}}} |property=P2354 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data121 = {{#if:{{#property:P658 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable caracteres|título =Lista de cancións|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{lista_cancións|}}} |property=P658 |qualifier=P1545 | qualifier2=P2047 |separator=<br /> |rowformat=* $1 $0 $2 |shownovalue=no |rowsubformat1='''$1''' |rowsubformat2=<small>($2)</small> |tablesort=1 |sorting=1 |colformat2=unitcode }} }} }} }}}}<noinclude> {{Uso de marcador}} </noinclude> na4703vero1mqdbhwbt28m0arle3l5i 10 676043 7350955 7344712 2026-04-07T14:11:48Z O Breixo 127505 7350955 wikitext text/x-wiki {{#if: {{#property:P747 |from={{{item|}}}}}{{{edicións|}}}{{{edicións_galego|}}} {{#property:P180 |from={{{item|}}}}}{{{representa_a|}}} {{#property:P1299 |from={{{item|}}}}}{{{representado_por|}}} {{#property:P4969 |from={{{item|}}}}}{{{obra_derivada|}}} {{#property:P195 |from={{{item|}}}}}{{{colección|}}} {{#property:P358 |from={{{item|}}}}}{{{discografía|}}} {{#property:P9793 |from={{{item|}}}}}{{{repertorio|}}} {{#property:P800 |from={{{item|}}}}}{{{obra_salientable|}}} {{#property:P840 |from={{{item|}}}}}{{{ambientado_en|}}} {{#property:P2408 |from={{{item|}}}}}{{{época_ambientación|}}} {{#property:P825 |from={{{item|}}}}}{{{dedicado_a|}}} {{#property:P2438 |from={{{item|}}}}}{{{narrador|}}} {{#property:P1434 |from={{{item|}}}}}{{{universo_ficticio|}}} {{#property:P1445 |from={{{item|}}}}}{{{universo_ficticio_descrito_en|}}} {{#property:P674 |from={{{item|}}}}}{{{personaxes|}}} {{#property:P9883 |from={{{item|}}}}}{{{creado_para|}}} {{#property:P9899 |from={{{item|}}}}}{{{música_creada_para|}}} {{#property:P1684 |from={{{item|}}}}}{{{inscrición|}}} {{#property:P6568 |from={{{item|}}}}}{{{mención_inscrición|}}} |{{infoboxFrame|bodyclass=infobox-caixa-baleira|child=no |headerclass = infobox_headerclass_w_botton_top | header1 = Obras | data2 = {{#if:{{#property:P747 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Edicións|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{edicións|}}} |property=P747 |qualifier=P577 | qualifier2=P407 or P747/P407 |blacklist2=Q9307 |qualifier3 =P655 |qualifier4 =P123 |qualifier5 =P166/P2425 |qualifier6 =P393 |qualifier7 =P291 |separator=<br /> |rowformat=$1$5''$0''$6$2$3$4$7 |shownovalue=no |rowsubformat1=<small>($1)</small>&nbsp; |rowsubformat2=&nbsp;en $2 |rowsubformat3=&nbsp;traducido por $3 |rowsubformat4=&nbsp;$4 |rowsubformat5=[[File:$5|30x30px|link=]]&nbsp; |rowsubformat6=&nbsp;ed. $6 |rowsubformat7=&nbsp;($7) |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data3 = {{#if:{{#property:P180 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Representa a|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{representa_a|}}} |property=P180 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data4 = {{#if:{{#property:P1299 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Representado por|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{representado_por|}}} |property=P1299 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} | data5 = {{#if:{{#property:P747 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Edicións en galego|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{edicións_galego|}}} |property=P747 |qualifier=P577 | qualifier2=P407 or P747/P407 |whitelist2=Q9307 |qualifier3 =P655 |qualifier4 =P123 |qualifier5 =P166/P2425 |qualifier6 =P393 |qualifier7 =P291 |separator=<br /> |rowformat=$1$5''$0''$6$3$4$7 |shownovalue=no |rowsubformat1=<small>($1)</small>&nbsp; |rowsubformat2=&nbsp;en $2 |rowsubformat3=&nbsp;traducido por $3 |rowsubformat4=&nbsp;$4 |rowsubformat5=[[File:$5|30x30px|link=]]&nbsp; |rowsubformat6=&nbsp;ed. $6 |rowsubformat7=&nbsp;($7) |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data6 = {{#if:{{#property:P4969 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Obra derivada|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{obra_derivada|}}} |property=P4969 |qualifier=P577 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' $1 |shownovalue=no |rowsubformat1=<small>($1)</small> |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data7 = {{#if:{{#property:P195 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Colección|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{colección|}}} |property=P195 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data8 = {{#if:{{#property:P358 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Discografía|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{discografía|}}} |property=P358 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data9 = {{#if:{{#property:P9793 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Repertorio|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{repertorio|}}} |property=P9793 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data10 = {{#if:{{#property:P800 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Obra salientable|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{obra_salientable|}}} |property=P800 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data27 = {{#if:{{#property:P840 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Ambientado en|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{ambientado_en|}}} |property=P840 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data38 = {{#if:{{#property:P2408 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Época ambientación|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{época_ambientación|}}} |property=P2408 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data39 = {{#if:{{#property:P825 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Dedicado a|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{dedicado_a|}}} |property=P825 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data40 = {{#if:{{#property:P2438 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Narrador/a|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{narrador|}}} |property=P2438 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data41 = {{#if:{{#property:P1434 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Universo ficticio|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{universo_ficticio|}}} |property=P1434 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data42 = {{#if:{{#property:P1445 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Universo descrito en|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{universo_ficticio_descrito_en|}}} |property=P1445 |separator=<br /> |rowformat=''$0'' |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data43 = {{#if:{{#property:P674 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Personaxes|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{personaxes|}}} |property=P674 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data50 = {{#if:{{#property:P9883 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Creado para|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{creado_para|}}} |property=P9883 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data51 = {{#if:{{#property:P9899 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Música creada para|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |value={{{música_creada_para|}}} |property=P9899 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data53 = {{#if:{{#property:P1684 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable caracteres|título =Inscrición|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{inscrición|}}} |property=P1684 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} |data54 = {{#if:{{#property:P6568 |from={{{item|}}}}}|{{Modelos modulares/lista despregable|título =Mención inscrición|{{#invoke:Wikidades |claim |formatting=table |case0=gender |value={{{mención_inscrición|}}} |property=P6568 |separator=<br /> |rowformat=$0 |shownovalue=no |tablesort=1 |sorting=-1}} }} }} }}}}<noinclude> {{Uso de marcador}} </noinclude> 42ptcnrtm6uso9vfiq9u9vl5e4x1pc7 0 677282 7350950 7324684 2026-04-07T13:59:37Z DaddyCell 69200 /* Outros artigos */ 7350950 wikitext text/x-wiki {{concepto}} O '''urbanismo táctico''' é un enfoque na [[planificación urbanística|planificación]] e intervención do espazo urbano caracterizado por un baixo custo, pequena escala, rapidez na execución, reversibilidade e pola [[participación cidadá]] na toma de decisións. O obxectivo é transformar a [[cidade]] para facela máis agradable, acolledora, sostible e segura a partir do cuestionamento do uso e ocupación dos espazos públicos.<ref name="street">{{cita web|url=https://issuu.com/streetplanscollaborative/docs/tactical_urbanism_vol_2_final|título= Tactical Urbanism. Short-term action. Long-term change|páxina-web= The Street Plans Collaborative|data=Marzo, 2012|idioma=en}}</ref> Habitualmente o urbanismo táctico emprega elementos urbanísticos efémeros e portátiles, como pintura ou [[mobiliario urbano]], para marcar o novo uso dese espazo sen a alteración da [[infraestrutura]]. Isto permite avaliar experimentalmente se a intervención ten o efecto desexado, se poden incluírse melloras ou se o cambio de uso debe facerse permanente.<ref name="street"/> O termo urbanismo táctico popularizouse a partir da segunda metade da década dos 2000 para referirse a multitude de accións cidadás e de activismo urbano que comezaron a emerxer por todo o mundo e cuxo obxectivo común era reconquistar espazos para a cidadanía e que os propios veciños puidesen participar no modelado da súa contorna cotiá.<ref>{{cita publicación|url=https://www.researchgate.net/profile/Aurelie-De-Smet/publication/285055816_Learning_form_tactical_approaches_to_urban_voids/links/565b495008aefe619b243816/Learning-form-tactical-approaches-to-urban-voids.pdf|título=Learning form tactical approaches to urban voids|nome=Aurelie |apelidos= De Smet|ano=2008|idioma=en}}</ref><ref>{{cita revista|url=https://www.smithsonianmag.com/innovation/tactical-urbanists-are-improving-cities-one-rogue-fix-at-a-time-180955049/?no-ist|título= Tactical Urbanists Are Improving Cities, One Rogue Fix at a Time|revista= Smithsonian Magazine|data=20/4/2015|idioma=en}}</ref> O urbanismo táctico está influenciado, entre outras, polas contribucións de urbanistas, arquitectos, xeógrafos humanos, sociólogos ou filósofos como [[Jane Jacobs]], Peter Hall, [[Hannah Arendt]], Jürgen Habermas, Paul Davidoff ou David Harvey.<ref name="diario">{{cita noticia|url=https://www.eldiario.es/comunitat-valenciana/la-ciutat-construida/llameis-urbanismo-emergente-llamadlo-precario_132_4466565.html|título= No lo llaméis urbanismo emergente, llamadlo urbanismo precario|xornal=eldiario.es|nome=Ramón|apelidos=Marrades|data=12/12/2014}}</ref> [[Ficheiro:Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg|miniatura|200 px|A cidade de Barcelona utilizou pintura, bancos, macetas ou separadores viarios para conseguir máis espazo peonil e ciclista en pouco tempo e de maneira económica.<ref>{{cita web|url=https://www.barcelona.cat/urbanismetactic/es|título=Urbanismo táctico en Barcelona|páxina-web=Ajuntament de Barcelona}}</ref>]] Dependendo da perspectiva ideolóxica, da duración da intervención ou de se estas accións son levadas a cabo por institucións ou por activistas, o concepto tamén recibe o nome de '''urbanismo emerxente''', '''urbanismo de guerrilla''', '''urbanismo punk''', '''urbanismo participativo''', '''urbanismo precario''', '''urbanismo de abaixo cara arriba''', '''prototipado urbano''' ou '''planificar facendo'''.<ref name="diario"/> == Notas == {{Listaref}} ==Véxase tamén== === Outros artigos === * [[Filtro modal]] * [[Rúa completa]] * [[Vitalidade urbana]] * [[Ciclabilidade]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Urbanismo]] qc9itlqm9rnlzrfcw71sgyrxxegq8vx 0 678497 7351106 7337917 2026-04-07T20:05:52Z MAGHOI 15490 7351106 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Frente Español''', foi un partido político español de ultradereita creado en 2002 e que tiña como líderes a [[Blas Piñar]] e Jesús López. Organizábase como unha "plataforma" que agrupaba a outras organizacións como [[La Falange|FE/La Falange]], [[Fuerza Nueva]], [[España 2000]] e os sindicatos da [[Fuerza Nacional del Trabajo]] (FNT) de Valencia e Valladolid, así como outras asociacións.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/espana/abci-blas-pinar-anuncia-creacion-frente-espanol-aglutinara-ultraderecha-200211170300-144219_noticia.html|páxina-web=abc.es|título=Blas Piñar anuncia la creación del Frente Español, que aglutinará a la ultraderecha|data-acceso=19 de marzo de 2026|lingua=es|apelidos=Redacción}}</ref> O nome facía referencia a un partido creado a partir dun manifesto o [[7 de marzo]] de [[1932]], e no que participaban en distinto grao [[José Ortega y Gasset|Ortega y Gasset]], [[María Zambrano|María Zambrano Alarcón]], [[José Antonio Maravall]] e [[Alfonso García Valdecasas]] entre outros.<ref>Soto Carrasco (2012), p. 16</ref> Posteriormente, as iniciais foron tomadas por [[Falange Española]]. == Historia == O 25 de xaneiro de 2003, unhas 3.000 persoas asistiron ao primeiro acto público da Frente Español en Madrid para defender a unidade nacional e evitar a "fragmentación" do país.<ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/espana/2003/01/26/3000-personas-certifican-creacion-frente-espanol-reune-fuerzas-ultraderecha/0003_1451799.htm|páxina-web=lavozdegalicia.es|título=Unas 3.000 personas certifican la creación del Frente Español, que reúne a las fuerzas de ultraderecha|data-acceso=7 de abril de 2026|data-publicación=26 de xaneiro de 2003|lingua=es|apelidos=Redacción / Axencias}}</ref> O Frente Español apenas durou seis meses despois do seu lanzamento, dado que a exclusión de España 2000 en abril de 2003 e a saída en xullo do mesmo ano de líderes de Fuerza Nueva para fundar posteriormente [[Alternativa Española]] deixaron a plataforma sen substancia, e como resultado disolveuse. En 2008, debido a conflitos legais coa [[Falange Española de las JONS (1934)|Falange Española de las JONS]], o Frente Español foi refundado, para ser o acrónimo que [[La Falange|La Falange Española]] empregaría con respecto á súa presentación nas eleccións nese mesmo ano e nos anos seguintes ata [[2011]], ano no que, tras resolverse o devandito conflito, se desintegraría. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{Cita libro|título=No es país para jóvenes. Actas del III Encuentro de Jóvenes Investigadores de la AHC|apelidos=Soto Carrasco|nome=David|editorial=Universidad del País Vasco = Euskal Herriko Unibertsitatea, Instituto de Historia Social Valentín Foronda = Valentín de Foronda Gizarte Historia Instituta|ano=2012|ISBN=978-84-9860-636-2|ref=harv|lugar=Vitoria|páxinas=1-19|lingua=es|capítulo=El Frente Español: entre el Fascismo y el Nacionalismo Orteguiano.|nome-editor=Alejandra (coord.)|apelidos-editor=Ibarra Aguirregabiria}} === Outros artigos === * [[La Falange|FE/La Falange]] {{control de autoridades}} [[Categoría:Partidos políticos desaparecidos de España]] [[Categoría:Partidos políticos de extrema dereita de España]] jmvi42lqphmxro4c6fav2t4tf8j6euw 7351110 7351106 2026-04-07T20:07:22Z MAGHOI 15490 engado a [[Categoría:Historia de España do século XXI]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351110 wikitext text/x-wiki {{Organización}} '''Frente Español''', foi un partido político español de ultradereita creado en 2002 e que tiña como líderes a [[Blas Piñar]] e Jesús López. Organizábase como unha "plataforma" que agrupaba a outras organizacións como [[La Falange|FE/La Falange]], [[Fuerza Nueva]], [[España 2000]] e os sindicatos da [[Fuerza Nacional del Trabajo]] (FNT) de Valencia e Valladolid, así como outras asociacións.<ref>{{Cita web|url=https://www.abc.es/espana/abci-blas-pinar-anuncia-creacion-frente-espanol-aglutinara-ultraderecha-200211170300-144219_noticia.html|páxina-web=abc.es|título=Blas Piñar anuncia la creación del Frente Español, que aglutinará a la ultraderecha|data-acceso=19 de marzo de 2026|lingua=es|apelidos=Redacción}}</ref> O nome facía referencia a un partido creado a partir dun manifesto o [[7 de marzo]] de [[1932]], e no que participaban en distinto grao [[José Ortega y Gasset|Ortega y Gasset]], [[María Zambrano|María Zambrano Alarcón]], [[José Antonio Maravall]] e [[Alfonso García Valdecasas]] entre outros.<ref>Soto Carrasco (2012), p. 16</ref> Posteriormente, as iniciais foron tomadas por [[Falange Española]]. == Historia == O 25 de xaneiro de 2003, unhas 3.000 persoas asistiron ao primeiro acto público da Frente Español en Madrid para defender a unidade nacional e evitar a "fragmentación" do país.<ref>{{Cita web|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/espana/2003/01/26/3000-personas-certifican-creacion-frente-espanol-reune-fuerzas-ultraderecha/0003_1451799.htm|páxina-web=lavozdegalicia.es|título=Unas 3.000 personas certifican la creación del Frente Español, que reúne a las fuerzas de ultraderecha|data-acceso=7 de abril de 2026|data-publicación=26 de xaneiro de 2003|lingua=es|apelidos=Redacción / Axencias}}</ref> O Frente Español apenas durou seis meses despois do seu lanzamento, dado que a exclusión de España 2000 en abril de 2003 e a saída en xullo do mesmo ano de líderes de Fuerza Nueva para fundar posteriormente [[Alternativa Española]] deixaron a plataforma sen substancia, e como resultado disolveuse. En 2008, debido a conflitos legais coa [[Falange Española de las JONS (1934)|Falange Española de las JONS]], o Frente Español foi refundado, para ser o acrónimo que [[La Falange|La Falange Española]] empregaría con respecto á súa presentación nas eleccións nese mesmo ano e nos anos seguintes ata [[2011]], ano no que, tras resolverse o devandito conflito, se desintegraría. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{Cita libro|título=No es país para jóvenes. Actas del III Encuentro de Jóvenes Investigadores de la AHC|apelidos=Soto Carrasco|nome=David|editorial=Universidad del País Vasco = Euskal Herriko Unibertsitatea, Instituto de Historia Social Valentín Foronda = Valentín de Foronda Gizarte Historia Instituta|ano=2012|ISBN=978-84-9860-636-2|ref=harv|lugar=Vitoria|páxinas=1-19|lingua=es|capítulo=El Frente Español: entre el Fascismo y el Nacionalismo Orteguiano.|nome-editor=Alejandra (coord.)|apelidos-editor=Ibarra Aguirregabiria}} === Outros artigos === * [[La Falange|FE/La Falange]] {{control de autoridades}} [[Categoría:Partidos políticos desaparecidos de España]] [[Categoría:Partidos políticos de extrema dereita de España]] [[Categoría:Historia de España do século XXI]] 1s4p4ni0tm09clte9zpxbr6zcrt4b2y 2 678610 7351024 7339133 2026-04-07T17:05:36Z Moniquiña 67458 7351024 wikitext text/x-wiki {{En progreso}}{{Biografía|nome=Xulio Bueno Cortés}} '''Xulio Bueno Cortés''' nado en [[A Graña, Ferrol|A Graña]] (Ferrol) en 1903 e finado en Vigo en 1988, foi un esperantista que tivo un papel importante no [[Movemento esperantista en Vigo|movemento local]]. Durante moitos anos foi presidente do club vigués de [[esperanto]] ''Paco kaj Amo'' (paz e amor). == Vida == Naceu na aldea de A Graña, preto da cidade de [[Ferrol]]. Foi militante libertario, paqueteiro do diario CNT de Madrid, electricista e mecánico de oficio.<ref name=":0">{{Cita web|título=Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (B) – CNT Galiza|url=https://cnt.gal/enciclopedia/apuntes-para-unha-enciclopedia-historica-do-anarquismo-galego-b/|data-acceso=2026-03-21|lingua=gl-ES}}</ref> Tras o estalido da [[Guerra civil española|Guerra Civil española]] uniuse á guerrilla co alcume ''de Porrolo'', contra o novo réxime [[Pobo francés|franquista]]. Foi capturado e ingresou no cárcere de Ferrol o 19 de marzo de 1935, e xulgado por rebelión.<ref>{{Cita web|título=Julio Bueno Cortés (Porrolo) - Nomes e Voces|url=http://vitimas.nomesevoces.net/en/ficha/8961/|páxina-web=vitimas.nomesevoces.net|data-acceso=2026-03-21}}</ref> Malia a súa sentenza de morte, salvouse.<ref name=":0" /> Despois, aínda durante a guerra, trasladouse a [[Vigo]]. Anos máis tarde, en 1960, tras o Congreso Español de Esperantismo na cidade [[Pontevedra|de Pontevedra]], creouse o grupo E-local de [[Vigo]]. Foi fundado formalmente, co nome de Paco kaj Amo, só en [[1973]], tras outro congreso celebrado en Vigo en [[1972]], cuxa organización dirixiu; o vicepresidente do grupo foi Xulio Bueno.[[Ficheiro:Inauguro_de_la_Esperanto-strato_en_Vigo,_Galegio,_13.12.1987_(2).jpg|esquerda|miniatura|385x385px|Inauguración da rúa do esperanto en Vigo, o 13 de decembro de 1987. Á esquerda, con gorra, está o señor Xulio Bueno Cortés.]] Xulio Bueno continuou a ensinar a lingua internacional na sede de Paco kaj Amo. En [[1986]] coordinou a organización doutro Congreso Español de Esperantismo en Vigo. O [[13 de decembro|13 de decembro de]] [[1987]], tras os seus longos esforzos, inaugurouse a rúa do Esperantismo en Vigo, coincidindo co centenario da lingua. O Concello adoptou esta decisión na sesión do [[9 de decembro]] de [[1986|1986.]] Así, cumpríase un soño de longa data de Xulio. Seis meses despois, o 9 de xuño de [[1988]], faleceu Xulio Bueno. == Véxase tamén == * [[Movemento esperantista en Vigo]] == Notas == {{Listaref}} s2df7aqzz1cn66q65alqwec8pv1evn5 0 678786 7351090 7340782 2026-04-07T19:57:46Z HombreDHojalata 5863 |data=marzo de 2026 7351090 wikitext text/x-wiki {{sen referencias}} {{curto de máis|data=marzo de 2026}} {{Biografía}} '''Oswin Reagan Appollis''', nado en [[Cidade do Cabo]] o [[25 de agosto]] de [[2001]], é un [[Fútbol|futbolista]] [[Suráfrica|surafricano]] que xoga nas demarcacións de extremo esquerdo ou [[centrocampista]] ofensivo no [[Orlando Pirates FC|Orlando Pirates]] e na [[Selección de fútbol de Suráfrica|selección de Suráfrica]].<ref>{{Cita web|título=Oswin Appollis - Orlando Pirates FC|url=https://www.orlandopiratesfc.com/team/forwards/oswin-appollis/|páxina-web=www.orlandopiratesfc.com|data=2025-08-04|data-acceso=2026-03-24|lingua=en-ZA}}</ref><ref>{{Cita web|título=Five-star Appollis... and SA have World Cup lift-off|url=https://www.news24.com/sport/soccer/bafana-bafana-and-banyana-banyana/bafana-player-ratings-five-star-appollis-and-sa-have-world-cup-lift-off-20251014-1173|páxina-web=News24|data-acceso=2026-03-24|lingua=en-US|nome=Athenkosi|apelidos=Tsotsi}}</ref> == Notas == {{Listaref|30em}} {{Deporte en progreso}} {{control de autoridades}} {{ORDENAR:Appollis, Oswin}} [[Categoría:Nados en Cidade do Cabo]] [[Categoría:Nados en 2001]] [[Categoría:Dianteiros de fútbol]] [[Categoría:Xogadores da selección de fútbol de Suráfrica]] 49srfv1bo3c9oitdgt52hjnax9ab3cp 0 678820 7351017 7341253 2026-04-07T16:49:10Z Heladio Anxo 160068 Nova información sobre o nome o lugar de residencia en Francia 7351017 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} [[Ficheiro:Rexistro_de_Santiago_en_Mauthausen.tif|miniatura|Rexistro de Santiago Durán en Mauthausen.]] [[Ficheiro:Chegada_a_Dachau.tif|miniatura|Rexistro de Santiago en Dachau.]] '''Santiago Durán Durán (ou Gómez'''<ref name=":0">{{Cita web|url=https://archives.ofpra.gouv.fr/ark:/23600/vta370922e214ad8a2d/daogrp/0/1/idsearch:RECH_f16816629497bf2498c9529c149830c4?id=https%3A%2F%2Farchives.ofpra.gouv.fr%2Fark%3A%2F23600%2Fvta370922e214ad8a2d%2Fcanvas%2F0%2F1|páxina-web=archives.ofpra|título=Ficha de refuxiado de Santiago Durán|data-acceso=7-4-2026}}</ref>''')''', nado en [[Orega, Leiro|Orega]] ([[Leiro]]) o [[25 de agosto]] de [[1915]], foi un zapateiro galego, deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/ca/results/deportats/4794 |páxina-web=Banco da Memoria Democrática|título=Santiago no buscador de deportados |institución=[[Generalitat de Cataluña]]}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6904|páxina-web=Pares|título=Santiago Durán no Libro Memorial dos Deportados españois|data-acceso=24-3-2026}}</ref><ref>{{Nomes Voces|11584}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://collections.arolsen-archives.org/de/search?s=Santiago%20Dur%C3%A1n|páxina-web=Aquivo de Arolsen|título=Sabntiago Durán no arquivo de Arolsen|data-acceso=24-3-2026}}</ref> == Traxectoria == Fillo natural de Rosa Durán Gómez , vivía en [[Alcalá de Henares]] antes do inicio da [[guerra civil española]]. Militante da [[Confederación Nacional do Traballo]] na sección de Zapateiros, o [[29 de xullo]] de [[1936]] ingresou na columna do tenente coronel [[Francisco del Rosal Rico]], pertencente ao 2º batallón das Milicias Confederais da Rexión Centro. Detido polas tropas alemás en [[Amiens]] o [[25 de maio]] de [[1940]], ingresou no [[Stalag_VII-A|Stalag VII-A Moosburg]], ata que o [[6 de agosto]] de [[1940]], no primeiro convoi de españois, entrou no campo de [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]]. O seu número era o 3363. O [[29 de marzo]] de [[1941]] foi transferido a [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Gusen]]. O [[9 de novembro]] de [[1942]] foi trasladado ao campo de [[Campo de concentración de Dachau|Dachau]], rexistrado co número 38852. Clasificado como "preso preventivo rotspanier",<ref>{{Cita web|url=https://cultura.cervantes.es/frankfurt/es/Rotspanier,-los-esclavos-espa%C3%B1oles-del-nazismo/158279|páxina-web=cultura.cervantes.es|título=Rotspanier, los esclavos españoles del nazismo|data-acceso=24 de marzo de 2026|lingua=es|nome=Rafael|apelidos=Guerrero Moreno}}</ref> estivo destinado no ''Kommando Kesselhaus'' (sala das caldeiras). Foi liberado en [[Campo de concentración de Dachau|Dachau]] o [[29 de abril]] de [[1945]]. No ano [[1952]] o cura da parroquia de [[Orega, Leiro|Orega]] remitiu unha partida de bautismo de Santiago Durán ao concello francés de [[:fr:Sablet|Le Sablet]] ([[Vaucluse]]), onde seguramente vivía o deportado galego neses anos. Despois, segundo se recolle na súa ficha de refuxiado<ref name=":0" /> en [[Francia]], viviu [[Briançon]] ([[Altos Alpes|Alpes Altos]]), onde faleceu nos anos sesenta do [[século XX]]. == Notas == {{listaref}} == Véxase tamén == ===Bibliografía=== {{Formato referencias}} * ''Amat-Piniella, Joaquim (2014). K. L. Reich (en [[Lingua castelá|castelán]]) (1ª ed.). Barcelona: Libros del Asteroide. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-84-16213-01-6|978-84-16213-01-6]].'' * ''Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945) (en [[Lingua castelá|castelán]]). Madrid: Ministerio de Cultura. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/9788481812909|9788481812909]].'' * ''Federación Nacional de Deportados e Internados, Resistentes y Patriotas (1969). Deportación. El horror de los campos de concentración (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Petronio.'' * ''Fondation Mémoire Déportation (2004). Livre-Mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas par mesure de persécution 1940-1945 (4 volumes) (en [[Lingua francesa|francés]]). París: Tirésias. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-2915293050|978-2915293050]].'' * ''[[Carlos Hernández de Miguel|Hernández de Miguel, Carlos]] (2015). Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Ediciones B. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-8466655880|978-8466655880]].'' * ''Wachsmann, Nikolaus (2015). KL. Historia de los campos de concentración nazis (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Editorial Crítica. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-8498928723|978-8498928723]].'' {{control de autoridades}} {{ORDENAR:Duran}} [[Categoría:Nados en Leiro]] [[Categoría:Nados en 1915]] [[Categoría:Finados en ano descoñecido]] [[Categoría:Galegos sobreviventes dos campos de concentración nazis]] [[Categoría:Galegos de Madrid]] 8fqy7nymb0ugm08826g1r9l5s05c08r 7351046 7351017 2026-04-07T18:02:27Z Estevoaei 1131 7351046 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} [[Ficheiro:Rexistro_de_Santiago_en_Mauthausen.tif|miniatura|Rexistro de Santiago Durán en Mauthausen.]] [[Ficheiro:Chegada_a_Dachau.tif|miniatura|Rexistro de Santiago en Dachau.]] '''Santiago Durán Durán (ou Gómez'''<ref name=":0">{{Cita web|url=https://archives.ofpra.gouv.fr/ark:/23600/vta370922e214ad8a2d/daogrp/0/1/idsearch:RECH_f16816629497bf2498c9529c149830c4?id=https%3A%2F%2Farchives.ofpra.gouv.fr%2Fark%3A%2F23600%2Fvta370922e214ad8a2d%2Fcanvas%2F0%2F1|páxina-web=archives.ofpra|título=Ficha de refuxiado de Santiago Durán|data-acceso=7-4-2026}}</ref>''')''', nado en [[Orega, Leiro|Orega]] ([[Leiro]]) o [[25 de agosto]] de [[1915]], foi un zapateiro galego, deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/ca/results/deportats/4794 |páxina-web=Banco da Memoria Democrática|título=Santiago no buscador de deportados |institución=[[Generalitat de Cataluña]]}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6904|páxina-web=Pares|título=Santiago Durán no Libro Memorial dos Deportados españois|data-acceso=24-3-2026}}</ref><ref>{{Nomes Voces|11584}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://collections.arolsen-archives.org/de/search?s=Santiago%20Dur%C3%A1n|páxina-web=Aquivo de Arolsen|título=Sabntiago Durán no arquivo de Arolsen|data-acceso=24-3-2026}}</ref> == Traxectoria == Fillo natural de Rosa Durán Gómez , vivía en [[Alcalá de Henares]] antes do inicio da [[guerra civil española]]. Militante da [[Confederación Nacional do Traballo]] na sección de Zapateiros, o [[29 de xullo]] de [[1936]] ingresou na columna do tenente coronel [[Francisco del Rosal Rico]], pertencente ao 2º batallón das Milicias Confederais da Rexión Centro. Detido polas tropas alemás en [[Amiens]] o [[25 de maio]] de [[1940]], ingresou no [[Stalag_VII-A|Stalag VII-A Moosburg]], ata que o [[6 de agosto]] de [[1940]], no primeiro convoi de españois, entrou no campo de [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]]. O seu número era o 3363. O [[29 de marzo]] de [[1941]] foi transferido a [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Gusen]]. O [[9 de novembro]] de [[1942]] foi trasladado ao campo de [[Campo de concentración de Dachau|Dachau]], rexistrado co número 38852. Clasificado como "preso preventivo rotspanier",<ref>{{Cita web|url=https://cultura.cervantes.es/frankfurt/es/Rotspanier,-los-esclavos-espa%C3%B1oles-del-nazismo/158279|páxina-web=cultura.cervantes.es|título=Rotspanier, los esclavos españoles del nazismo|data-acceso=24 de marzo de 2026|lingua=es|nome=Rafael|apelidos=Guerrero Moreno}}</ref> estivo destinado no ''Kommando Kesselhaus'' (sala das caldeiras). Foi liberado en [[Campo de concentración de Dachau|Dachau]] o [[29 de abril]] de [[1945]]. No ano [[1952]] o cura da parroquia de [[Orega, Leiro|Orega]] remitiu unha partida de bautismo de Santiago Durán ao concello francés de [[Sablet]] ([[Vaucluse]]), onde seguramente viviu neses anos. Despois, segundo se recolle na súa ficha de refuxiado<ref name=":0" /> en [[Francia]], viviu [[Briançon]] ([[Altos Alpes]]), onde faleceu na [[década de 1970]]. == Notas == {{listaref}} == Véxase tamén == ===Bibliografía=== {{Formato referencias}} * ''Amat-Piniella, Joaquim (2014). K. L. Reich (en [[Lingua castelá|castelán]]) (1ª ed.). Barcelona: Libros del Asteroide. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-84-16213-01-6|978-84-16213-01-6]].'' * ''Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945) (en [[Lingua castelá|castelán]]). Madrid: Ministerio de Cultura. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/9788481812909|9788481812909]].'' * ''Federación Nacional de Deportados e Internados, Resistentes y Patriotas (1969). Deportación. El horror de los campos de concentración (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Petronio.'' * ''Fondation Mémoire Déportation (2004). Livre-Mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas par mesure de persécution 1940-1945 (4 volumes) (en [[Lingua francesa|francés]]). París: Tirésias. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-2915293050|978-2915293050]].'' * ''[[Carlos Hernández de Miguel|Hernández de Miguel, Carlos]] (2015). Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Ediciones B. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-8466655880|978-8466655880]].'' * ''Wachsmann, Nikolaus (2015). KL. Historia de los campos de concentración nazis (en [[Lingua castelá|castelán]]). Barcelona: Editorial Crítica. [[ISBN]] [[Especial:Fontes bibliográficas/978-8498928723|978-8498928723]].'' {{control de autoridades}} {{ORDENAR:Duran}} [[Categoría:Nados en Leiro]] [[Categoría:Nados en 1915]] [[Categoría:Finados en ano descoñecido]] [[Categoría:Galegos sobreviventes dos campos de concentración nazis]] [[Categoría:Galegos de Madrid]] lhjq0izswtzf8veenswtj1d2t02osyd 0 679269 7351112 7346038 2026-04-07T20:10:43Z HombreDHojalata 5863 7351112 wikitext text/x-wiki {{Curto de máis}} {{Concepto}} A '''mobilidade activa''' é o transporte de persoas ou mercadorías por medios non motorizados, baseado na [[exercicio físico|actividade física]] humana.<ref>{{Cita web|url=https://www.transportes.gob.es/movilidad-sostenible/areas-tematicas/movilidad-activa|páxina-web=Ministerio de Transportes y Movilidad Sostenible|título=Movilidad activa}}</ref> [[Ficheiro:Cycliste_à_place_d'Italie-Paris_crop.jpg|miniatura|A bicicleta urbana, un dos vehículos máis estendidos e coñecidos para a mobilidade activa.]] == Galería de imaxes == {{Galería|align=center |People walking on the street in Nairobi, Kenya.jpg|Camiñar. |Parcel delivery by freight bicycle 2016.jpg|Triciclo de carga. |N Peters Street Skateboarder, New Orleans 9 March 2020 B.jpg|Monopatín. |Debrecen 0398 (27984880911).jpg|Patines. |Bled_(8898122854).jpg|Remo. }} == Notas == {{Listaref}} ==Véxase tamén== {{commonscat}} === Outros artigos === * [[Dereito á mobilidade]] * [[Mobilidade sostible]] * [[Ciclabilidade]] {{control de autoridades}} [[Categoría:Mobilidade sostible]] dudspoxmu3h93vaqrlq5t6nuaalbn4v 0 679401 7350951 7350460 2026-04-07T14:06:26Z Al Lemos 3979 /* Completado */ 7350951 wikitext text/x-wiki {{Concepto}} A '''historia das relixións''' é o rexistro escrito dos sentimentos, pensamentos e ideas [[Relixión|relixiosas]] humanas. Este período da historia relixiosa comeza coa [[Historia da escritura|invención da escritura]] hai uns 5.200 anos (3200 a.C.).<ref>{{cite web|url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/wrtg/hd_wrtg.htm |title=The Origins of Writing &#124; Essay &#124; Heilbrunn Timeline of Art History &#124; The Metropolitan Museum of Art |date=outubro de 2004 |publisher=Metmuseum.org |access-date=2018-03-11 |language=en }}</ref> A [[Relixión prehistórica|prehistoria da relixión]] implica o estudo das crenzas relixiosas que existían antes da chegada dos rexistros escritos. Tamén se pode estudar a cronoloxía relixiosa comparativa a través dunha liña do tempo da relixión, ou as interrelacións e a diversificación histórica das ideoloxías relixiosas mediante o uso da filosofía evolutiva e o comparativismo amplo.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> A escritura xogou un papel fundamental na estandarización dos textos relixiosos independentemente da época ou do lugar e na facilitación da memorización de oracións e regras divinas.<ref>{{cite book|author=Humayun Ansari|title=The Infidel Within: Muslims in Britain Since 1800|year=2004|publisher=C. Hurst & Co. |isbn=978-1-85065-685-2|pages=399–400|language=en}}</ref> O concepto de «relixión» formouse nos séculos XVI e XVII.<ref name=Nongbri1>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept|page=152 |quote=Aínda que os gregos, romanos, mesopotámicos e moitos outros pobos teñen unha longa historia, as historias das súas respectivas relixións son de orixe recente. A formación das relixións antigas como obxectos de estudo coincidiu coa formación da propia relixión como concepto nos séculos XVI e XVII.|date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160 |language=en }}</ref><ref name="Religion enlightenment1">{{cite book|last1=Harrison|first1=Peter|title='Religion' and the Religions in the English Enlightenment|date=1990|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|page=1|isbn=978-0521892933|language=en|quote=Que existan no mundo entidades como «as relixións» é unha afirmación incontrovertida... Non obstante, non sempre foi así. Os conceptos de «relixión» e «as relixións», tal e como os entendemos actualmente, xurdiron bastante tarde no pensamento occidental, durante a [[Ilustración]]. Entre elas, estas dúas nocións proporcionaron un novo marco para clasificar aspectos particulares da vida humana.}}</ref> Os textos sagrados como a [[Biblia]], o [[Corán]] e outros non tiñan unha palabra ou sequera un concepto de relixión nas linguas orixinais, e tampouco o tiñan as persoas ou as culturas nas que se escribiron estes textos sagrados.<ref>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept |chapter=2. Lost in Translation: Inserting "Religion" into Ancient Texts |date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Morreall|first1=John|last2=Sonn|first2=Tamara|title=50 Great Myths about Religions|date=2013|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=9780470673508|page=13|language=en|quote=Moitas linguas nin sequera teñen unha palabra equivalente á nosa palabra "relixión"; tampouco se atopa tal palabra nin na Biblia nin no Corán.}}</ref><ref>{{cite web |title=Religion |url=https://referenceworks.brill.com/display/entries/EQO/EQCOM-00170.xml |website=Encyclopaedia of the Qur'ān |publisher=Brill |language=en |access-date=2026-03-21 |quote=Antes do século XX, a palabra inglesa «relixión» non tiña equivalente directo en árabe nin a palabra árabe «dīn» en inglés. Só se converteron parcialmente en sinónimas no transcurso do século XX como resultado do aumento dos encontros entre o inglés e o árabe e da necesidade de coherencia na tradución (véxase as traducións do Corán).}}</ref> Moitas culturas do mundo actual e do pasado carecen de conceptos ou rexeitan as distincións entre o natural e o sobrenatural.<ref>{{cite book |last1=Saler |first1=Benson |title=Construction of the Supernatural in Euro-American Cultures: Something Nice About Vampires |date=2023 |publisher=Bloomsburg Academic |location=London |isbn=9781350239500 |language=en }}</ref><ref name="Bartlett">{{cite book |last1=Bartlett |first1=Robert |title=The Natural and the Supernatural in the Middle Ages |date=2008-03-14 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=d9O3PtKMPNsC&pg=PA1 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521702553 |chapter=1. The Boundaries of the Supernatural |pages=1–34 |language=en}}</ref><ref name="Oxford">{{cite web |title=Supernatural |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100543199?rskey=wA4CHW&result=20|website=A Concise Companion to the Jewish Religion|publisher=Oxford Reference Online – Oxford University Press |language=en |quote=Os antigos non tiñan palabra para o sobrenatural, do mesmo xeito que non a tiñan para a natureza.}}</ref> A palabra ''relixión'', tal como se usa no século XXI, non ten unha tradución precolonial obvia a linguas non europeas. O [[antropólogo]] [[Daniel Dubuisson]] escribe que «o que Occidente e a historia das relixións que as levou a cabo obxectivaron baixo o nome de 'relixión' é... algo bastante único, que só podería ser apropiado para si mesmo e para a súa propia historia».<ref>{{cite book |author=Daniel Dubuisson |title=The Western Construction of Religion |year=1998 |translator=William Sayers |place=Baltimore |publisher=Johns Hopkins University Press |page=90 |language=en }}</ref> == Historia do estudo == A escola de historia relixiosa chamada ''[[Escola de Historia das Relixións|Religionsgeschichtliche Schule]]'', unha escola de pensamento [[Alemaña|alemá]] de finais do século XIX, orixinou o estudo sistemático da [[relixión]] como un fenómeno sociocultural. Describía a relixión como unha evolución coa cultura humana, desde o [[politeísmo]] ata o [[monoteísmo]]. A ''Religionsgeschichtliche Schule'' xurdiu nun momento no que o estudo académico da [[Biblia]] e da [[historia da Igrexa]] florecía en [[Alemaña]] e noutros lugares (véxase [[alta crítica]], tamén chamada ''método histórico-crítico''). O estudo da relixión é importante: a relixión e conceptos similares a miúdo deron forma ás leis e aos códigos morais das civilizacións, á estrutura social, á arte e á música. Co fin de comprender mellor a orixe e a diversidade actual dos sistemas de crenzas relixiosas en todo o mundo, estudos recentes tentaron centrarse nas interrelacións históricas e na diversificación de todas as principais relixións organizadas, aplicando a filosofía evolutiva moderna á análise comparativa de supostos grupos ideolóxicos.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> == Historia da noción de «relixión» na cultura occidental == === Na cultura relixiosa grega === [[Imaxe:Herodotus Massimo Inv124478.jpg|miniatura|upright=0.7|Busto de [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) nunha copia romana dun orixinal grego do [[Século -IV|século IV]] a.C.]] [[Imaxe:Sacerdote (Grecia antica).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun sacerdote que data do século I a. C., descuberto en Atenas. A coroa de loureiro que rodea a súa cabeza indica a súa función sagrada. Conservado no [[Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas]].]] O termo grego moderno para «relixión» é thrēskeia (θρησκεία). Este termo provén de thrēskos (θρησκός; «medo», de aí «medo a Deus»), que á súa vez provén de throeō (θροέω, «berrar", «ter medo"). Na cultura relixiosa da [[Grecia antiga|antiga Grecia]], non existía un único termo que resumise o que entendemos por «relixión» hoxe. Non obstante, thrēskeia tiña un papel e un significado precisos: indicaba a maneira formal na que se celebraba o culto aos deuses. O obxectivo do culto relixioso grego era, de feito, manter a harmonía cos deuses, e non celebrar o seu culto significaba provocar a súa ira, de aí o «medo» (θρησκός) que o propio culto provocaba porque estaba conectado coa dimensión do sagrado. O primeiro autor en relatar os hábitos e costumes relixiosos dos diferentes pobos foi [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) na súa obra ''As historias'' (Ἰστορἴαι ''Istoriai''). Heródoto estaba motivado tanto polo relativismo relixioso sofístico como por un profundo interese polas culturas «bárbaras».<ref>Cf. sobre [[François Hartog]]. ''Lo specchio di Erodoto''. Milán, Il Saggiatore, 1992.</ref> === Na cultura relixiosa romana === [[Imaxe:Flamen Louvre Ma431 modifica.jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun «flamen», século III d.C.]] [[Imaxe:Manicheans.jpg|thumb|upright=0.7|Monxes maniqueos que copiaban textos sagrados, cunha inscrición en sogdiano (manuscrito de Khocho, Conca de Tarim). O [[maniqueísmo]], como outros, foi perseguido no [[Imperio Romano]] porque entraba en conflito co ''mos maiorum''.]] O concepto romano de «relixión» (''religio'') correspóndese co coidado que se ten á hora de realizar un rito en beneficio dos deuses, un rito que, por tradición, debe repetirse ata que se realice correctamente.<ref>{{cite encyclopedia|quote=Para os romanos, ''religio'' significaba unha serie de preceptos e prohibicións e, nun sentido máis amplo, precisión, rixidez de observancia, solicitude, veneración e temor aos deuses.|author=[[Mircea Eliade]] |title=Religione |encyclopedia=Enciclopedia del novecento |publisher=Istituto enciclopedico italiano |year=1982 |page=121 |language=it }}</ref> Neste sentido, os romanos asociaban o termo «relixión» cun sentimento de medo cara á esfera sagrada, unha esfera propia do ritual e, polo tanto, da propia relixión.<ref name=em>{{cite book |author=Enrico Montanari |title=Dizionario delle religioni |editor=Giovanni Filoramo |place=Turín |publisher=Einaudi |year=1993 |pages=642-4 |language=it }}</ref> Nun contexto máis aberto, os romanos acollían todos os ritos que non entraban en conflito co ''mos maiorum'' dos ritos relixiosos tradicionais, é dicir, cos costumes dos seus antepasados. Cando os novos ritos, e polo tanto as ''novae religiones'', entraban en conflito co ''mos maiorum'', estes eran prohibidos: este era o caso, por exemplo, de cando en vez, das relixións [[Xudaísmo|xudía]], [[Cristianismo|cristiá]], [[Maniqueísmo|maniquea]] e dos [[Bacanal|ritos das bacanales]].<ref name="em" /> A primeira definición do termo «relixión», ou mellor dito do seu termo latino orixinal ''religio'', débese a [[Cicerón]] (106 a. C.-43 a. C.), quen no seu ''De inventione'' a expresa do seguinte xeito: {{Cita|«Religio est, quae superioris naturae, quam divinam vocant, curam caerimoniamque effert»|Cicerón|, ''De inventione''. II,161|col2=«A relixión é todo o que se refire ao coidado e á veneración dun ser superior cuxa natureza definimos como divina.»}} Co [[Epicureísmo|epicúreo]] [[Lucrecio]] (98 a.C.-55 a.C.) aparece unha primeira crítica á noción de relixión entendida aquí como un elemento que subxuga o home a través do medo e do que o filósofo debe liberarse: {{Cita|«Humana ante oculos foede cum vita iacere in terris oppressa gravi sub religione quae caput a caeli regionibus ostendebat horribili super aspectu mortalibus istans, primum Graius homo mortalis tollere contra est oculos ausus primusque obsistere contra»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 62-7. Traducido por Francesco Giancotti en Lucrecio. ''La Natura''. Milán, Garzanti, 2006, pp. 4-5|col2=«A vida humana xacía na terra, vergoñosamente esmagada á vista de todos pola relixión opresora, que erguía a cabeza desde as rexións celestiais, alzándose sobre os mortais cun rostro horrible. Un home grego por primeira vez atreveuse a levantar os ollos dos mortais contra ela, e foi o primeiro en resistirse.»}} {{Cita|«primum quod magnis doceo de rebus et artis religionum animum nodis exsolvere pergo»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 932|col2=«En primeiro lugar porque ensino grandes cousas e tento liberar a alma dos nós apertados da relixión»}} === No Occidente cristián === [[Imaxe:Antonello da Messina 009.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Agostiño de Hipona]] (354-430) nunha pintura do século XV de Antonello da Messina.]] [[Imaxe:Gottlieb-Jews Praying in the Synagogue on Yom Kippur.jpg|upright=0.7|miniatura|Xudeus rezando en [[Yom Kippur]], por Maurycy Gottlieb (1856–1879). No Occidente cristián, o [[xudaísmo]], como o [[Islam]], só foi recoñecido como relixión a partir do século XVII.]] [[Imaxe:Marsilio Ficino.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Marsilio Ficino (1433-1499), imaxe da Biblioteca Laurenciana.]] [[Imaxe:Francois_Dubois_001.jpg|upright=0.7|miniatura|«Masacre de San Bartolomeu» de François Dubois (1529–1584), conservado no Museo Cantonal de Belas Artes de Lausana. Tras as masacres causadas polas Guerras de Relixión, os pensadores franceses do século XVII cuestionaron as nocións superpostas de civilización e relixión que prevaleceran ata entón.]] [[Imaxe:Pico1.jpg|upright=0.7|miniatura|esquerda|O humanista italiano [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463–1494). Pico della Mirandola foi un dos primeiros estudosos occidentais en abordar comparativamente diferentes crenzas relixiosas.]] [[Imaxe:Lilio Gregorio Giraldi De deis gentium.jpg|upright=0.7|miniatura|Cuberta da edición lionesa de 1565 do ''De deis gentium'', de Lilio Gregorio Giraldi.]] As primeiras comunidades cristiás non empregaban o termo ''religio'' para indicar as súas crenzas e prácticas relixiosas.<ref name=md>{{cite encyclopedia |first=Michel |last=Despland |title=Religione. Storia dell'idea in Occidente |encyclopedia=Dictionnaire des Religions |editor=Paul Poupard |place=París |publisher=Presses universitaires de France |year=1984 |quote=En italiano: «Dicionario das relixións». Milán, Mondadori, 2007, pp. 1539 e seguintes.}}</ref> Co tempo, porén, e amplamente a partir do século IV, o cristianismo adoptou este termo no sentido indicado por [[Lactancio]], identificando a súa singularidade en que a «relixión» é o «único» camiño de salvación para o home. A relación entre a relixión cristiá e a dos cultos ou «filosofías» anteriores é interpretada de diversas maneiras polos exexetas cristiáns. [[Xustino o Filósofo|Xustino]] (século II), pero tamén [[Clemente de Alexandría]] e [[Oríxenes]], sosteñen que, dado que todos os homes participan na [[Logos (cristianismo)|Palabra]], aqueles de entre eles que vivían segundo a «razón» eran, non obstante, cristiáns. Con [[Tertuliano]] (século III) a perspectiva cambia e acentúanse decididamente as diferenzas entre o mundo «antigo» e o mundo posterior á «revelación» cristiá. Con [[Agostiño de Hipona]] (354-430), pero xa anteriormente con [[Basilio de Ancira|Basilio]], [[Gregorio Nacianceno]] e [[Gregorio de Nisa]], o pensamento platónico representa para os teólogos cristiáns un exemplo da comprensibilidade do que é a verdadeira «relixión».<ref>Véxase, por exemplo, Agostiño de Hipona, ''De vera religione'', 1-3.</ref> En canto aos significados do termo «relixión» no mundo cristián, o historiador suízo das relixións Michel Despland observa que: {{Cita|«Unha vez que o [[Imperio Romano|Imperio]] se converteu en cristián, atopáronse tres significados da palabra entre os cristiáns. A relixión era unha orde pública mantida polo emperador cristián que establecía na terra a lexislación querida por Deus (idea imperial). Tamén podía ser o eros da alma individual cara a Deus (idea mística). Finalmente, ''religio'' podía designar a disciplina propia das persoas bautizadas que fixeran voto de perfección e se converteran en eremitas ou cenobitas (monasticismo).»|Michel Despland|, ''Relixións. Historia da idea en Occidente'', en ''Dictionnaire des Religions'' (editado por Jacques Vidal). París, Presses universaires de France, 1984.}} Así, se inicialmente o termo «relixión» se asignaba exclusivamente ás ordes relixiosas, a partir de Francia o termo incluíu primeiro tamén a aqueles peregrinos ou cabaleiros que se mostraban dignos dela cumprindo os seus votos, despois a comerciantes honestos e cónxuxes fieis, ampliando así o significado do termo a todo o mundo laico que observaba escrupulosamente os preceptos da Igrexa. Para [[Tomás de Aquino]] (1225-1274), a relixión «implica estar propiamente ordenado a Deus» (''Summa Theologica'' II/II q.81, a I) ou, como a Igrexa, une todas as realidades mundanas nunha soa. Coa [[Escolástica (filosofía)|escolástica]], a «relixión» colócase, polo tanto, entre as «virtudes morais» incluídas na «xustiza» xa que lle outorga a Deus a honra e a atención que lle «se deben» expresándose con actos externos, como a liturxia ou o voto, e actos internos, como a oración ou a devoción.<ref>Cf. Antonin-Dalmace Sertillanges. ''La philosophie morale de saint Thomas d'Aquin''. París, Alcan, 1947.</ref> ==== O «Humanismo» e os primeiros estudos comparativos das relixións ==== Co «[[Humanismo renacentista|Humanismo]]», comezaron as primeiras investigacións e comparacións entre diferentes crenzas relixiosas: * [[Nicolao de Cusa]] (1401-1464), coa súa publicación ''De pace fidei'' (1453), sentou as bases dun diálogo confesional entre diferentes fes. * [[Marsilio Ficino]] (1433-1499), nas súas obras de 1474 (''Theologia platonica'' e ''Liber de christiana religione''), abordou a figura de [[Xesucristo]] con figuras doutras fes como [[Zaratustra]], [[Moisés]], [[Pitágoras]], [[Hermes Trismegistus|Hermes Trismexisto]] e [[Proclo]]. * [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463-1494) publicou, en 1486, ''De omni re scibili'', defendendo a tese de que todas as relixións pretenden, nas súas doutrinas, converxer cara ao cristianismo. * En 1520, Johann Boehme (1485-1535) publicou ''Omnium gentium mores, leges et ritus'', tratando de evitar, nas súas análises de diferentes pobos, o cristianocentrismo en boga na época. * Pero foi en 1548 coa obra ''De deis gentium'' de [[Lilio Gregorio Giraldi]] (1479-1552) que apareceu a primeira verdadeira obra exexética sobre os mitos gregos e exipcios. O erudito francés Henry Pinard de La Boullaye (1874–1958) na súa obra ''L'Étude comparée des religions'' («O estudo comparativo das relixións», 1929) observa como desde o século III e ata o século XVIII estiveron moi estendidas cinco teses sobre as crenzas relixiosas non cristiás: * «Tese dos niveis históricos da revelación», por exemplo, [[Agostiño de Hipona]]. Sementes de verdade estiveron presentes en todos os homes ata que, coa chegada de Cristo, a verdadeira relixión, xa presente, foi designada como cristiá. * «Tese da Revelación Orixinal». Despois do [[Diluvio|Gran Diluvio]] e a dispersión da humanidade, a revelación [[Monoteísmo|monoteísta]] perdeuse en múltiples [[politeísmo|politeísmos]] e supersticións debido á corrupción da humanidade. * «Tese do plaxio». Os filósofos pagáns coñecían os textos mosaicos e inspiráronse neles para o seu traballo. * «Tese da orixe demoníaca». Deriva das crenzas xudías medievais segundo as cales algúns anxos, expulsados ​​por Deus, tiveron relacións con mulleres, dando así a luz aos deuses da antigüidade. * «Tese do [[evemerismo]]». Os deuses antigos non eran máis que homes benfeitores transformados co tempo en divindades para que puidesen seguir beneficiando á humanidade. Durante este período, o termo «relixión», asignado unicamente ao [[cristianismo]], converteuse en sinónimo de «[[civilización]]». ==== Impacto das guerras de relixión ==== Coa [[Reforma protestante]], que comezou no século XVI, o termo "relixión" foi asignado a dúas confesións cristiás distintas, e só no século XVII o xudaísmo e o islam tamén foron considerados «relixións».<ref name="md" /> As feroces «[[Guerras relixiosas en Europa|Guerras Relixiosas]]» do século XVI fixeron que Francia abandonase a idea de que o termo «relixión» puidese superpoñerse ao de civilización e, a partir do século XVII, algúns intelectuais franceses comezaron unha dura crítica do propio valor da relixión.<ref name="md" /> {{Cita|«"Forzas nacionais vivas están a espertar e a levantarse contra as adaptacións feitas despois das guerras de relixión. A partir de entón, a relixión foi vista como relacionada cunha autoridade opresora, a fe como unha crenza irrazoable, de feito case irracional. En Francia, as mentes están a comezar a preferir a civilización á relixión. E existe a tendencia a crer que canto máis civilizado se volva o home, menos inclinado estará á relixión»|Michel Despland, |''Op. cit.''}} === «Racionalidade» e «relixión» no Occidente moderno === [[Imaxe:Spinoza.jpg|upright=0.7|thumb|[[Baruch Spinoza]] (1632-1677), nunha pintura anónima de 1665.]] [[Imaxe:Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg|upright=0.7|thumb|left|Retrato de [[Hugo Grotius]] (1583-1645), ópera de Michiel Jansz van Mierevelt (1567-1641).]] [[Imaxe:Athanasius Kircher.jpg|upright=0.7|thumb|[[Athanasius Kircher]] (1602-1680), xesuíta e erudito universal, promoveu unha abordaxe intercultural e interdisciplinar do campo do coñecemento no século XVII.]] [[Imaxe:Edward Herbert 1st Baron Herbert of Cherbury by Larkin.jpg|upright=0.7|thumb|left|[[Edward Herbert]] (1581-1648), nunha pintura de William Larkin (1580–1619).]] Desde o século XVII, a [[Modernidade]] atribuíu un valor supremo á [[racionalidade]], empregando esta ferramenta cognitiva para abordar tamén o ámbito da relixión, que así se somete ao seu exame. En 1625, [[Hugo Grotius]] (1583-1645) publicou ''De iure belli ac pacis'' onde argumentaba que un estado que organiza a sociedade mediante o dereito pode fundarse mesmo «se Deus non existise», ofrecendo indirectamente ás ciencias a posibilidade de fundarse sen a lexitimidade da relixión.<ref>{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82606/85567 |title=Hugo Grotius e as relações internacionais: entre o direito e a guerra |last=Ribeiro Barnabé |first=Gabriel |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |number=15 |volume=2 |date=febreiro de 2009 |doi=10.11606/issn.1517-0128.v2i15p27-48 |pages=27-47 |language=pt-BR }}</ref> Autores como [[Galileo Galilei]] (1564-1642), [[Thomas Hobbes]] (1588-1679), [[Descartes]] (1596-1650) e [[Pierre Gassendi]] (1592-1655), distinguiron as «[[ciencias exactas]]» (matemáticas, física e mecánica) do resto do campo do coñecemento, identificando un [[Método científico|método de investigación preciso]]. Co ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' (1670), [[Baruch Spinoza]] (1632-1677) invita, por primeira vez, a revisar a revelación bíblica só á luz do ''lumen naturale'', é dicir, liberándoa de estruturas milagrosas. En 1678, [[Richard Simon]] (1638-1712) publicou a súa ''Histoire critique du Vieux Testament'' («Historia crítica do Antigo Testamento»), onde por primeira vez se examinou a Biblia desde un punto de vista filolóxico crítico.<ref>{{cite web |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/simon-richard-1638-1712 |title=Simon, Richard (1638–1712) |website=Encyclopedia.com |last=H. Popkin |first=Richard |date=1967 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> Neste novo clima cultural, [[Edward Herbert]] (1581-1648) foi o primeiro en realizar unha [[Relixión comparada|análise comparativa de diferentes relixións]] fóra dunha perspectiva cristiá. Na súa obra ''De religione gentilium'' (publicada postumamente), reavaliou o «[[paganismo]]» cos seus ritos e doutrinas dentro dun [[monoteísmo]] [[Neoplatonismo|neoplatónico]]. Herbert foi, de feito, o fundador do monoteísmo [[Deísmo|deísta]], totalmente independente da interpretación bíblica, que máis tarde influiría nas doutrinas relixiosas da [[Ilustración]].<ref name="Schilbrack">{{cite journal |url=https://revistas.pucsp.br/index.php/rever/article/view/60079/41114 |title=O conceito de religião |last=Schilbrack |first=Kevin |journal=Rever: Revista de Estudos da Religião |place=São Paulo |volume=22 |number=2 |year=2022 |doi=10.23925/1677-1222.2021vol22i2a15 |translator=Eduardo R. Cruz |access-date=2026-04-04 |language=pt-BR }}</ref> Co xesuíta [[Athanasius Kircher]] (1602-1680), un apaixonado estudoso da lingua e a cultura exipcias, xurdiu a hipótese de que a cultura neoplatónica clásica estaba directamente inspirada por Deus e que as relixións non cristiás se orixinaron na propia Biblia. En 1696, [[Pierre Bayle]] (1647-1706) publicou o ''Dictionnaire Historique et Critique'' («Dicionario histórico-crítico»), onde condenaba a superstición e a intolerancia presentes nas denominacións relixiosas, propoñendo unha sociedade composta por «ateos virtuosos» e, polo tanto, de feito, contradicindo o lugar común de que a «relixión» era o fundamento de calquera vida civil e social.<ref name="Primo">{{cite journal |url=https://www.redalyc.org/journal/5766/576664502023/html/ |title=Pierre Bayle e a reflexão sobre a imagem do ateu virtuoso na modernidade |journal=Griot: Revista de Filosofia |last=de Sant’Anna Alves Primo |first=Marcelo |volume=17 |number=1 |pages=337-353 |year=2018 |access-date=2026-04-04 |doi=10.31977/grirfi.v17i1.790 |language=pt-BR }}</ref><ref name="Santos">{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82592/85555 |title=Montesquieu e Rousseau: a natureza da sublimidade da razão |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |last=Santos |first=Antônio Carlos |volume=1 |number=16 |year=2010 |pages=216-227 |language=pt-BR |format=PDF |doi=10.11606/issn.1517-0128.v1i16p216-227}}</ref> Ao mesmo tempo, autores como [[Nicolas Malebranche|Malebranche]] e [[Blaise Pascal]] (1632-1662) comezaron a tratar as «ciencias humanas» distinguíndoas das divinas.<ref>{{cite web |url=https://calenda.org/350888?formatage=print&lang=es |title=Malebranche e i suoi contemporanei |website=Calenda |date=2015-12-10 |access-date=2026-04-05 |language=it }}</ref> ==== Século XVIII ==== [[Imaxe:Giovan Battista Vico.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Giambattista Vico]] (1688-1744), nun cadro de Francesco Solimena (1657–1747).]] [[Imaxe:D'après Maurice Quentin de La Tour, Portrait de Voltaire (c. 1737, musée Antoine Lécuyer).jpg|miniatura|esquerda|upright=0.7|[[Voltaire]] (1694-1778) nun cadro de Maurice Quentin de La Tour (1704-1788).]] [[Imaxe:David Hume.jpg|upright=0.7|miniatura|[[David Hume]] (1711-1776) nun cadro de Allan Ramsay (1713–1784).]] [[Imaxe:Paul Heinrich Dietrich Baron d'Holbach Roslin.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) nun retrato de Alexander Roslin (1718–1793).]] [[Imaxe:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Immanuel Kant]] (1724-1804) nun retrato de Johann Gottlieb Becker.]] [[Imaxe:Johann Gottfried von Herder by Johann Ludwig Strecker, 1775.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803), nun retrato de Johann Ludwig Strecker.]] [[Imaxe:Hegel portrait by Schlesinger 1831.jpg|miniatura|upright=0.7|Retrato de Hegel (1770-1831) por Schlesinger.]] [[Imaxe:Johann Georg Hamann (1730–1788).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Johann Georg Hamann (1730–1788).]] Outro xesuíta importante, [[Joseph-François Lafitau]] (1681-1746), publicou en 1724 un dos primeiros estudos comparativos sobre relixións, ''Moeurs des sauvages américains'', onde cría que podía detectar afinidades entre as crenzas dos nativos americanos e as doutrinas e prácticas relixiosas gregas.<ref>{{cite journal |url=https://royalsocietypublishing.org/rsnr/article/75/1/59/48698/Galenizing-the-New-World-Joseph-Francois-Lafitau-s |title=Galenizing the New World: Joseph-François Lafitau's ‘Galenization’ of Canadian Ginseng, CA 1716–1724|journal=Notes and Records: the Royal Society Journal of the History of Science |publisher=The Royal Society Publishing |date=2021-03-20 |volume=75 |number=1 |pages=59-72 |last=Giovannetti-Singh |first=Gianamar |doi=10.1098/rsnr.2019.0037 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> En 1725, [[Giambattista Vico]] (1688-1744), na súa obra ''Scienza Nuova'' («Ciencia Nova»), abordou, entre outros temas, o ámbito dos mitos, que cría que nos permitían penetrar nas diferentes culturas humanas. Vico tamén cría que o home non pode vivir sen unha relación co mito e a relixión.<ref>{{cite journal |url=https://www.bibliomanie.it/?p=557 |title=La creazione delle «dodici divinità delle genti maggiori» nella Scienza nuova di Vico come espressione delle passioni umane. Paura, bisogni, conflitti |journal=Bibliomanie. Letterature, storiografie, semiotiche |date=xullo-decembro de 2016 |volume=42 |number=1 |issn=2280-8833 |publisher=Clueb Editrice |last=Gualtieri |first=Gaetano Antonio |access-date=2026-04-04 |language=it }}</ref> Na ''[[Académie des Inscriptions et Belles-Lettres]]'', fundada en 1663 por [[Jean-Baptiste Colbert]],<ref>{{cite web |url=https://aibl.fr/ |title=À PROPOS DE L’ACADÉMIE |work=Académie des Inscriptions et Belles-Lettres |access-date=2026-04-05 |language=fr-FR }}</ref> autores como [[Antoine Banier]] (1673-1741), [[Étienne Fourmont]] (1683-1745), [[Nicolas Fréret]] (1688-1749), [[Michel Fourmont]] (1766-1766), dedicáronse á investigación comparativa dos mitos gregos e orientais e ao estudo da historia bíblica. En 1748, [[Montesquieu]] (1689-1755) publicou ''[[O Espírito das Leis|L'esprit des lois]]'', onde argumentaba que, cando se busca o equilibrio dunha sociedade, a «relixión» máis «verdadeira» tamén pode ser prexudicial, a diferenza da «falsa», que, en cambio, obtén efectos beneficiosos.<ref>{{cite journal |url=https://www.cambridge.org/core/journals/review-of-politics/article/teaching-by-contradictions-montesquieus-subversion-of-piety-in-the-spirit-of-the-laws/24E411DD1D4DB37881920C81A64FC52B |title=Teaching by Contradictions: Montesquieu's Subversion of Piety in The Spirit of the Laws |journal=The Review of Politics |date=2022-08-18 |last=Brennan |first=Timothy |publisher=Cambridge University Press |volume=84 |number=4 |pages=520-544 |doi=10.1017/S0034670522000651 |language=en }}</ref> [[Charles de Brosses]] (1709-1777), na súa obra de 1760 ''Du culte des dieux fétiches'', tamén identificou analoxías entre as prácticas relixiosas dos nativos africanos e as dos gregos e exipcios. De Brosses foi o primeiro en acuñar o termo «[[fetichismo]]» para indicar a práctica relixiosa da humanidade primitiva, consistente na adoración de pedras, estrelas ou animais practicada polos pobos primitivos, unha etapa anterior ao politeísmo. O historiador e lingüista francés tamén abordou a cuestión da formación das linguas e identificou a necesidade de ampliar a investigación nestes campos tanto universal como historicamente. E se por unha banda autores como [[Gottfried Wilhelm von Leibniz]] (1645-1716) e [[Nicolas Malebranche]] (1638-1715), tras unha análise racional, exaltan os valores relixiosos, outros, como [[John Locke]] (1632-1704) ou [[Jean-Jacques Rousseau]] (1712-1778), empregan a "razón" para despoxar a «relixión» dos seus contidos que non se poden xustificar racionalmente.<ref name="Santos"/> Outros autores, como o irlandés [[John Toland]] (1670-1722) ou o francés [[Voltaire]] (1694-1778), son defensores do «[[deísmo]]», unha proposta decididamente racionalista da crenza relixiosa. [[Linneo]] (1707-1778) e [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]] (1707-1788) iniciaron as primeiras investigacións no campo das «ciencias naturais» que, máis tarde, con [[Charles Darwin]] (1809-1882), acadarían o importante modelo explicativo da evolución das especies por medio da [[selección natural]]. Con [[David Hume]] (1711-1776), produciuse un rexeitamento do contido racional da relixión, que se consideraba, en xeral, un fenómeno completamente irracional, nacido dos medos inherentes do home con respecto ao universo.<ref>{{cite journal |url=https://helius.uvanet.br/index.php/eros/article/view/24/5 |title=A religião e a concepção de sagrado pela ótica de David Hume |journal=Revista Eros |last=Elitom R. da Silva |first=Francisco |date=2013 |access-date=2026-04-05 |volume=1 |number=1 |place=Sobral |issn=2357-8246 |language=pt-BR }}</ref> Partindo do xuízo do «irracionalismo» da relixión, en Occidente, por exemplo con [[Julien Offray de La Mettrie]] (1709-1751) e [[Claude-Adrien Helvétius]] (1715-1771), xurdiron as primeiras críticas radicais da relixión, que levaron á afirmación do [[ateísmo]].<ref>{{cite web |url=https://churchandstate.org.uk/2022/07/atheists-before-darwin/ |title=Atheists Before Darwin |website=Church and State |last=Haynes |first=Landon |date=2020-08-19 |access-date=2026-04-05 |language=en }}</ref> Neste contexto, en 1772, [[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) argumentou que: {{Cita|«A idea dun Deus terrible, representado como un déspota, debe inevitablemente facer malvados aos seus súbditos. O medo só crea escravos [...] que cren que todo está permitido cando se trata de gañar a benevolencia do seu Señor ou de escapar dos seus temidos castigos. A noción dun Deus tirano só pode producir escravos mesquiños, infelices, pelexadores e intolerantes.»|Holbach, |''Good Sense'' (''Le bon sens'', 1772), editado por S. Timpanaro, Garzanti 1985, p. 150}} [[Immanuel Kant]] (1724-1804) defendeu o dereito do filósofo a cuestionar como a razón común pode avaliar a relixión. Neste sentido, o filósofo alemán cría que a relixión podía ser útil para acadar a razón moral, entendida como o «ben supremo», xa que proporciona o sentido do «deber» aos imperativos morais, que non é suficiente de maneira incondicional para o deber moral por si só, presentándoos como mandamentos de Deus. A finais do século XVIII, xurdiu en [[Alemaña]] un movemento cultural que se opoñía á [[Ilustración]] (''Aufklärung''), que tomou o nome de ''romantisch'' ([[romanticismo]]) na súa oposición a ''klassisch'' ([[clasicismo]]). Este termo adaptouse da palabra inglesa similar ''romantic'', onde tiña o significado de «pintoresco», referíndose a unha paisaxe, despois de que orixinalmente se opoñía, como o «imaxinario» dos contos «novelísticos», ao que era «real». Neste contexto de ideas polarizadas, os románticos alemáns pretendían valorar o que non era racional e clásico, e que, polo tanto, se baseaba en nocións como ''Gefühl'' (sentimento), ''Erinnerung'' (memoria) e ''Sehnsucht'' (anhelo).<ref>{{cite book |url=https://poslit.letras.ufmg.br/arquivos/publicacao/O%20romantismo%20alem%C3%A3o%20e%20seu%20legado.pdf |title=O Romantismo Alemão e seu legado |editor=Bruno Almeida Guimarães, Gabriel Almeida Assumpção e Georg Otte |place=São Paulo |publisher=LiberArs |year=2023 |pages=264 |isbn=978-65-5953-129-5 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Así, a «[[poesía]]» enténdese como a lingua materna de toda a humanidade ([[Johann Georg Hamann]], 1730-1788).<ref>{{cite web |url=https://estadodaarte.estadao.com.br/filosofia/os-antimodernos-hamann-o-mago-do-norte-e-as-origens-do-contra-iluminismo-parte-3/ |title=Os Antimodernos: Hamann, o Mago do Norte, e as origens do contra-iluminismo (parte 3) |website=Estado da Arte |last=Tavares de Moraes |first=Fabrício |date=2019-05-24 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> En 1776, o teólogo e filósofo alemán [[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803) publicou ''Älteste Urkunde des Menschengeschlechts'' («O documento máis antigo da raza humana»), onde, analizando o texto bíblico da [[Xénese]] xunto cos mitos exipcios e fenicios, argumenta que estes últimos non eran máis que intentos de interpretar o divino nos fenómenos naturais, unha práctica común entre os pobos antigos. Ademais, Herder argumenta que a clasificación das relixións xa non debería basearse na polaridade verdade/erro, senón entendidas como opinións humanas dun período histórico e social específico. A este respecto, Giovanni Filoramo observa: {{Cita|«Deste xeito, Herder, por unha banda, resumía felizmente o xiro antropolóxico e naturalista que a cultura da Ilustración tamén provocara no estudo da relixión e, por outra, igualmente felizmente, indicaba o novo leito, o da historia, no que o gran río da interpretación da vida relixiosa se preparaba de agora en diante a fluír».|Giovanni Filoramo, |''Che cos'è la religione-Temi metodi problemi''. Turín, Einuadi, 2004, p.43}} [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] (1770-1831) no ''Vorlesungen über die Philosophie der Religion'' (1832; «Conferencias sobre a filosofía da relixión») pretende completar ese obxectivo do idealismo alemán de substituír a relixión pola filosofía, unha filosofía de «salvación» que substitúe o «esforzo do pensamento» relixioso pola «representación» relixiosa. A relixión, para Hegel, está pois a medio camiño entre a arte e a filosofía.<ref>{{cite web |url=https://www.marilia.unesp.br/Home/RevistasEletronicas/FILOGENESE/religiao-e-filosofia-em-hegel-como-formas-do-conhecimento-de-deus.pdf |title=Religião e Filosofia em Hegel como formas do conhecimento de Deus |last=Gregório Arraes Fernandes |first=Guilherme |journal=Revista Filogênese |volume=11 |format=PDF |year=2018 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> {{Cita|«Agora, a filosofía da relixión permite a reconciliación destas dúas facetas, permítenos ver o infinito no finito, o finito no infinito; a reconciliación da alma co coñecemento, do sentimento relixioso puro coa intelixencia. Este é o requisito da filosofía da relixión, como o é a necesidade da filosofía en xeral.»|Hegel, |''Lezioni sulla filosofia della religione'' (1832), Boloña, Zanichelli, 1973, p. 80}} [[Friedrich Schleiermacher]] (1768-1834) publicou en 1799 ''Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern'' («Sobre a relixión: discursos aos seus desprezadores cultos»), obra pedra angular da corrente de estudos posterior que ve o sentimento relixioso como un feito estrutural da conciencia humana. Nesta obra do gran teólogo alemán, lemos por primeira vez o fenómeno relixioso como esa capacidade humana para «intuír» e «sentir» o universo, unha característica antropolóxica verdadeiramente universal.<ref>{{cite journal |url=https://www.academia.edu/12382001/A_Religi%C3%A3o_Filos%C3%B3fica_de_Friedrich_Schleiermacher_e_seu_desenvolvimento_Teol%C3%B3gico |title=A Religião Filosófica de Friedrich Schleiermacher e seu desenvolvimento Teológico |last=Steven Zilse |first=Raphaelson |journal=Anais do 27º Congresso Internacional da Soter |date=2014 |place=Belo Horizonte |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> A este respecto Giovanni Filoramo observa que esta interpretación é: {{Cita|«precursora de todas as interpretacións do sagrado como feito estrutural da conciencia»|Giovanni Filoramo, |''Op. cit.'', p. 44}} ==== Século XIX ==== [[Imaxe:Benjamin Constant.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Benjamin Constant]] (1767-1830)]] [[Imaxe:Carl Roux - Georg Friedrich Creuzer.jpg|miniatura|upright=0.7|Georg Friedrich Creuzer (1771-1858), nun retrato de Karl Roux.]] [[Imaxe:Schelling 1848.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (1775-1854) nunha imaxe de 1848.]] [[Imaxe:Quinet, Edgar, par Bochard.JPG|upright=0.7|miniatura|Edgar Quinet (1803-1867) nun retrato de Louis Bochard.]] No século XIX, textos como o [[Bhagavad Gita]], os [[Vedas]] e o [[Avesta]] chegaron a Europa e foron estudados; a ''Société Asiatique'', que publicaba o ''Journal Asiatique'', fundouse en París en 1822; establecéronse as disciplinas da [[exiptoloxía]], o [[orientalismo]], a [[etnografía]], etc. Neste contexto dos primeiros estudos, algúns anticiparon o perigo de ler o pensamento antigo con «ideas modernas», un perigo que podería falsear a investigación histórica e distorsionar os seus resultados. [[Fustel de Coulanges]] (1830-1889), en ''La cité antique'' (1864), onde sitúa a relixión no fundamento das cidades antigas, advirte contra estes perigos, lembrando que o historiador debe estudar exclusivamente os documentos que xurdiron sen ningunha avaliación baseada en prexuízos ou ideas modernas.<ref>{{cite book |url=https://bibliotecadigital.puc-campinas.edu.br/services/e-books/Fustel%20de%20Coulanges-1.pdf |title=A Cidade Antiga |last=Fustel de Coulanges |first=Numa-Denys |translator=Frederico Ozanam Pessoa de Barros |format=PDF |year=2006 |language=pt-BR }}</ref> [[Georg Friedrich Creuzer]] (1771-1858), na súa obra de 1812 ''Symbolik und Mythologie der alten Völker, besonders der Griechen'' («Simbolismo e mitoloxía dos pobos antigos, especialmente dos gregos»), argumenta que o «simbolismo» relixioso é o produto do espírito humano e, polo tanto, a través disto, pódese comprender a natureza única de todas as relixións antigas.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/biography/Georg-Friedrich-Creuzer |title=Georg Friedrich Creuzer |encyclopedia=[[Britannica]] |date=2026-03-06 |accessdate=2026-04-06 |language=en }}</ref> Desde 1824 ata a súa morte, o erudito [[Benjamin Constant]] (1767-1830) publicou cinco volumes (dous máis publicáronse despois da súa morte) sobre ''De la religion considérée dans sa source, ses formes et son développements'', unha obra inacabada na que destacou como o sentimento e a experiencia relixiosos son inherentes á condición humana, expresándose nas diferentes maneiras que as culturas e os períodos históricos lles permiten.<ref>{{cite journal |url=http://anais.est.edu.br/index.php/congresso/article/viewFile/225/200 |title=Modernidade e religião na hermenêutica de Benjamin Constant de Rebecque |journal=Anais do Congresso Internacional da Faculdades EST |last=Barroso |first=Marco Antonio |date=2014 |volume=2 |pages=240-254 |format=PDF |language=pt-BR |accessdate=2026-04-06 }}</ref> Con ''Philosophie der Mythologie'' («Filosofía da mitoloxía», 1842), [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling]] (1775-1854) revisita as obras renacentistas sobre [[mitoloxía]], interpretando as crenzas precristiás como un paso fundamental cara á revelación de Deus na conciencia humana. O contido dos mitos, segundo Schelling, é polo tanto profético, unha revelación divina que expresa verdades. Por esta razón, a [[hermenéutica]] do [[mito]] só pode ter un alcance relixioso.<ref>{{cite web |url=https://www.criticadelibros.com/sin-clasificar/filosofia-de-la-mitologia-friedrich-wilhelm-joseph-schelling/ |title=Filosofía de la Mitología, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling |last=Preti |first=G. |website=Crítica de Libros |access-date=2026-04-06 |language=es }}</ref> Mesmo [[Edgar Quinet]] (1803-1867), ateo e liberal, así como alumno de [[Victor Cousin]] (1792-1867), o primeiro erudito en crear unha cátedra universitaria de [[Filosofía da relixión]], en ''Le génie des religions'', argumenta que as relixións posúen un elemento común que corresponde ao desexo de sacralizar a natureza. [[Jules Michelet]] (1798-1874) en ''Introductione all'historie universelle'' (1831) pretende demostrar como a sucesión de diferentes civilizacións non é outra cousa que a manifestación progresiva do pensamento divino. ===== «Positivismo» e «materialismo» ===== [[Imaxe:Karl Otfried Müller - Imagines philologorum.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|Karl Otfried Müller (1797-1840).]] [[Imaxe:Ernest-Renan.gif|miniatura|upright=0.7|Ernest Renan (1823-1892).]] [[Imaxe:Feuerbach Ludwig.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), retrato de August Weger (1823–1892).]] [[Imaxe:Marx3.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Karl Marx]] (1818-1883) nunha foto de 1866.]] [[Imaxe:Fustel de Coulanges.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Fustel de Coulanges]] (1830-1889).]] [[Imaxe:CPTiele.png|miniatura|upright=0.7|Cornelis Petrus Tiele (1830-1902).]] Ante o grande interese polas diferentes tradicións relixiosas expresado polos intelectuais románticos, [[Karl Otfried Müller]] (1797-1840) cos seus ''Prolegomena zu einer wissenschaftlichen Mythologie'' (1825) subliña, por primeira vez, a necesidade de someter tanto este interese como o gran material documental recollido gradualmente de Oriente a un rigoroso procedemento histórico baseado na crítica, a comparación e a filoloxía. [[Ernest Renan]] (1823-1892), discípulo de [[Edgar Quinet]] e recoñecido erudito [[Estudos semíticos|semitista]] e historiador da [[cultura xudía]], cría en ''Études d'histoire religieuse'' (1857) que o estudo da «historia das relixións» debía estar libre de interpretacións teolóxicas e, en cambio, abordarse segundo os modelos de investigación propostos polo positivismo. Renan, como orientalista, tamén herdou a idea puramente romántica da India como orixe de todas as relixións. [[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), en ''Das Wesen der Religion'' («A esencia da relixión», 1845), argumentou que a relixión orixínase na conciencia dos humanos da súa dependencia do seu contorno (natureza); polo tanto, é a hipostatización da propia natureza nunha entidade sobrenatural á que ofrecemos devoción e pedimos protección. Non é Deus quen crea a natureza, senón a natureza a que empurra aos humanos a inventar a Deus.<ref>{{cite journal |url=https://marxismo21.org/wp-content/uploads/2012/06/A-religi%C3%A3o-em-Feuerbach-Eduardo-Chagas.pdf |title=A Religião em Feuerbach: Deus não é Deus |last=F. Chagas |first=Eduardo |journal=Revista Dialectus |number=4 |date=xaneiro-xuño de 2014 |pages=78-91 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Mesmo [[Karl Marx]] (1818-1883) describe nas súas obras a «relixión» como creada polo home para soportar o peso da súa infelicidade xerada por unha sociedade fundada na explotación (en particular a [[Capitalismo|sociedade capitalista]]). Polo tanto, a relixión é simplemente o «[[opio do pobo]]». Ao eliminar a «relixión», os homes vense obrigados a buscar e, polo tanto, obter a felicidade real en lugar da imaxinaria.<ref>{{cite web |url=https://www.filosofiaepsicanalise.org/2021/01/a-religiao-e-o-opio-do-povo-o-contexto.html |title=A religião é o ópio do povo: o contexto da polêmica afirmação de Marx |website=Filosofia e Psicanálise |last=Ataíde |first=Glauber |date=2021-01-20 |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> [[Edward Burnett Tylor]] (1832-1917), na súa obra ''Primitive Culture'', publicada en 1871, herdou do romanticismo a busca das orixes das relixións, que, porén, non atopou no sentimento/intuición do infinito, senón nunha concepción evolutiva da crenza relixiosa que, partindo do «máis simple», se desenvolve en termos de «complexidade».<ref>{{cite web |url=https://revistas.usp.br/cadernosdecampo/pt_BR/article/view/45192/48804 |title=Edward Tylor e a extraordinária evolução religiosa da humanidade |last=Delgado Rosa |first=Frederico |journal=Cadernos de Campo |place=São Paulo |date=2010 |volume=19 |number=19 |doi=10.11606/issn.2316-9133.v19i19p297-308 |pages=297-308 |language=pt-BR }}</ref> O erudito holandés [[Cornelis Petrus Tiele]] (1830-1902) pode ser considerado como o iniciador da «ciencia das relixións». De feito, publicou os primeiros manuais reais sobre a historia das relixións: ''Vergelijkende geschiedenis van de egyptische en mesopotamische Godsdiensten'' (1872) e ''Geschiedenis van den godsdienst in de oudheid tot op Alexander den Groote'' (1876). Segundo Tiele, esta disciplina debería chamarse «hieroloxía» (ciencia do sagrado) con dúas áreas ben diferenciadas:<ref>{{Cita tese |apelidos=Fernandes Cabral de Souza |nome=Mailson |ano=2023 |título=Embates epistemológicos em Ciência da Religião: a cartografia discursiva de uma prática científica |url=https://www1.unicap.br/observatorio2/wp-content/uploads/2023/07/Embates-epistemologicos-em-Ciencia-da-Religiao.docx.pdf |tipo=Tese |capítulo= |institución=Universidade Católica de Pernambuco |expediente= |oclc= |isbn= |lingua=pt-BR |ref=harv |cita=O interesse do que se chama pelo infeliz nome de Ciência das Religiões, digamos de Hierologia, aumenta a cada dia}}</ref> * a «hierografía», que describe as crenzas relixiosas individuais; * a «historia das relixións», que describe o desenvolvemento histórico e os cambios nas crenzas relixiosas, pero que tamén ten a tarefa de indicar a evolución destas crenzas. Para Tiele, o fenómeno relixioso é universal e, como tal, non pode ter unha orixe histórica, senón psicolóxica. Consiste na relación entre os «poderes sobrehumanos» nos que o home cre e si mesmo. == Bibliografía == * Hans G. Kippenberg, ''La scoperta della storia delle religioni'', Brescia, Morcelliana 2002. * Natale Spineto, ''Religioni. Studi storico-comparativi'', en Alberto Melloni (ed.), ''Dizionario del sapere storico-religioso del Novecento'', Boloña, Il Mulino, 2010, vol. II, páxinas 1256-1317. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Filosofía da relixión]] * [[Relixión]] * [[Sagrado]] * [[Teoloxía]] === Ligazóns externas === * {{cite journal|author=STELLA, Jorge Bertolaso |title=História das Religiões |journal=Revista de História |place=São Paulo |volume=31 |number=64 |pages=409–413 |year=1965 |doi=10.11606/issn.2316-9141.rh.1965.123719 |url=https://revistas.usp.br/revhistoria/article/view/123719 |access-date=2026-04-01 |language=pt-BR }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Historia das relixións| ]] [[Categoría:Estudos relixiosos]] b74rc2t3bbsj5c7mjb0anj6i4mf8di9 7350952 7350951 2026-04-07T14:09:19Z Al Lemos 3979 /* Link */ 7350952 wikitext text/x-wiki {{Concepto}} A '''historia das relixións''' é o rexistro escrito dos sentimentos, pensamentos e ideas [[Relixión|relixiosas]] humanas. Este período da historia relixiosa comeza coa [[Historia da escritura|invención da escritura]] hai uns 5.200 anos (3200 a.C.).<ref>{{cite web|url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/wrtg/hd_wrtg.htm |title=The Origins of Writing &#124; Essay &#124; Heilbrunn Timeline of Art History &#124; The Metropolitan Museum of Art |date=outubro de 2004 |publisher=Metmuseum.org |access-date=2018-03-11 |language=en }}</ref> A [[Relixión prehistórica|prehistoria da relixión]] implica o estudo das crenzas relixiosas que existían antes da chegada dos rexistros escritos. Tamén se pode estudar a cronoloxía relixiosa comparativa a través dunha liña do tempo da relixión, ou as interrelacións e a diversificación histórica das ideoloxías relixiosas mediante o uso da filosofía evolutiva e o comparativismo amplo.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> A escritura xogou un papel fundamental na estandarización dos textos relixiosos independentemente da época ou do lugar e na facilitación da memorización de oracións e regras divinas.<ref>{{cite book|author=Humayun Ansari|title=The Infidel Within: Muslims in Britain Since 1800|year=2004|publisher=C. Hurst & Co. |isbn=978-1-85065-685-2|pages=399–400|language=en}}</ref> O concepto de «relixión» formouse nos séculos XVI e XVII.<ref name=Nongbri1>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept|page=152 |quote=Aínda que os gregos, romanos, mesopotámicos e moitos outros pobos teñen unha longa historia, as historias das súas respectivas relixións son de orixe recente. A formación das relixións antigas como obxectos de estudo coincidiu coa formación da propia relixión como concepto nos séculos XVI e XVII.|date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160 |language=en }}</ref><ref name="Religion enlightenment1">{{cite book|last1=Harrison|first1=Peter|title='Religion' and the Religions in the English Enlightenment|date=1990|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|page=1|isbn=978-0521892933|language=en|quote=Que existan no mundo entidades como «as relixións» é unha afirmación incontrovertida... Non obstante, non sempre foi así. Os conceptos de «relixión» e «as relixións», tal e como os entendemos actualmente, xurdiron bastante tarde no pensamento occidental, durante a [[Ilustración]]. Entre elas, estas dúas nocións proporcionaron un novo marco para clasificar aspectos particulares da vida humana.}}</ref> Os textos sagrados como a [[Biblia]], o [[Corán]] e outros non tiñan unha palabra ou sequera un concepto de relixión nas linguas orixinais, e tampouco o tiñan as persoas ou as culturas nas que se escribiron estes textos sagrados.<ref>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept |chapter=2. Lost in Translation: Inserting "Religion" into Ancient Texts |date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Morreall|first1=John|last2=Sonn|first2=Tamara|title=50 Great Myths about Religions|date=2013|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=9780470673508|page=13|language=en|quote=Moitas linguas nin sequera teñen unha palabra equivalente á nosa palabra "relixión"; tampouco se atopa tal palabra nin na Biblia nin no Corán.}}</ref><ref>{{cite web |title=Religion |url=https://referenceworks.brill.com/display/entries/EQO/EQCOM-00170.xml |website=Encyclopaedia of the Qur'ān |publisher=Brill |language=en |access-date=2026-03-21 |quote=Antes do século XX, a palabra inglesa «relixión» non tiña equivalente directo en árabe nin a palabra árabe «dīn» en inglés. Só se converteron parcialmente en sinónimas no transcurso do século XX como resultado do aumento dos encontros entre o inglés e o árabe e da necesidade de coherencia na tradución (véxase as traducións do Corán).}}</ref> Moitas culturas do mundo actual e do pasado carecen de conceptos ou rexeitan as distincións entre o natural e o sobrenatural.<ref>{{cite book |last1=Saler |first1=Benson |title=Construction of the Supernatural in Euro-American Cultures: Something Nice About Vampires |date=2023 |publisher=Bloomsburg Academic |location=London |isbn=9781350239500 |language=en }}</ref><ref name="Bartlett">{{cite book |last1=Bartlett |first1=Robert |title=The Natural and the Supernatural in the Middle Ages |date=2008-03-14 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=d9O3PtKMPNsC&pg=PA1 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521702553 |chapter=1. The Boundaries of the Supernatural |pages=1–34 |language=en}}</ref><ref name="Oxford">{{cite web |title=Supernatural |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100543199?rskey=wA4CHW&result=20|website=A Concise Companion to the Jewish Religion|publisher=Oxford Reference Online – Oxford University Press |language=en |quote=Os antigos non tiñan palabra para o sobrenatural, do mesmo xeito que non a tiñan para a natureza.}}</ref> A palabra ''relixión'', tal como se usa no século XXI, non ten unha tradución precolonial obvia a linguas non europeas. O [[antropólogo]] [[Daniel Dubuisson]] escribe que «o que Occidente e a historia das relixións que as levou a cabo obxectivaron baixo o nome de 'relixión' é... algo bastante único, que só podería ser apropiado para si mesmo e para a súa propia historia».<ref>{{cite book |author=Daniel Dubuisson |title=The Western Construction of Religion |year=1998 |translator=William Sayers |place=Baltimore |publisher=Johns Hopkins University Press |page=90 |language=en }}</ref> == Historia do estudo == A escola de historia relixiosa chamada ''[[Escola de Historia das Relixións|Religionsgeschichtliche Schule]]'', unha escola de pensamento [[Alemaña|alemá]] de finais do século XIX, orixinou o estudo sistemático da [[relixión]] como un fenómeno sociocultural. Describía a relixión como unha evolución coa cultura humana, desde o [[politeísmo]] ata o [[monoteísmo]]. A ''Religionsgeschichtliche Schule'' xurdiu nun momento no que o estudo académico da [[Biblia]] e da [[historia da Igrexa]] florecía en [[Alemaña]] e noutros lugares (véxase [[alta crítica]], tamén chamada ''método histórico-crítico''). O estudo da relixión é importante: a relixión e conceptos similares a miúdo deron forma ás leis e aos códigos morais das civilizacións, á estrutura social, á arte e á música. Co fin de comprender mellor a orixe e a diversidade actual dos sistemas de crenzas relixiosas en todo o mundo, estudos recentes tentaron centrarse nas interrelacións históricas e na diversificación de todas as principais relixións organizadas, aplicando a filosofía evolutiva moderna á análise comparativa de supostos grupos ideolóxicos.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> == Historia da noción de «relixión» na cultura occidental == === Na cultura relixiosa grega === [[Imaxe:Herodotus Massimo Inv124478.jpg|miniatura|upright=0.7|Busto de [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) nunha copia romana dun orixinal grego do [[Século -IV|século IV]] a.C.]] [[Imaxe:Sacerdote (Grecia antica).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun sacerdote que data do século I a. C., descuberto en Atenas. A coroa de loureiro que rodea a súa cabeza indica a súa función sagrada. Conservado no [[Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas]].]] O termo grego moderno para «relixión» é thrēskeia (θρησκεία). Este termo provén de thrēskos (θρησκός; «medo», de aí «medo a Deus»), que á súa vez provén de throeō (θροέω, «berrar", «ter medo"). Na cultura relixiosa da [[Grecia antiga|antiga Grecia]], non existía un único termo que resumise o que entendemos por «relixión» hoxe. Non obstante, thrēskeia tiña un papel e un significado precisos: indicaba a maneira formal na que se celebraba o culto aos deuses. O obxectivo do culto relixioso grego era, de feito, manter a harmonía cos deuses, e non celebrar o seu culto significaba provocar a súa ira, de aí o «medo» (θρησκός) que o propio culto provocaba porque estaba conectado coa dimensión do sagrado. O primeiro autor en relatar os hábitos e costumes relixiosos dos diferentes pobos foi [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) na súa obra ''As historias'' (Ἰστορἴαι ''Istoriai''). Heródoto estaba motivado tanto polo relativismo relixioso sofístico como por un profundo interese polas culturas «bárbaras».<ref>Cf. sobre [[François Hartog]]. ''Lo specchio di Erodoto''. Milán, Il Saggiatore, 1992.</ref> === Na cultura relixiosa romana === [[Imaxe:Flamen Louvre Ma431 modifica.jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun «flamen», século III d.C.]] [[Imaxe:Manicheans.jpg|thumb|upright=0.7|Monxes maniqueos que copiaban textos sagrados, cunha inscrición en sogdiano (manuscrito de Khocho, Conca de Tarim). O [[maniqueísmo]], como outros, foi perseguido no [[Imperio Romano]] porque entraba en conflito co ''mos maiorum''.]] O concepto romano de «relixión» (''religio'') correspóndese co coidado que se ten á hora de realizar un rito en beneficio dos deuses, un rito que, por tradición, debe repetirse ata que se realice correctamente.<ref>{{cite encyclopedia|quote=Para os romanos, ''religio'' significaba unha serie de preceptos e prohibicións e, nun sentido máis amplo, precisión, rixidez de observancia, solicitude, veneración e temor aos deuses.|author=[[Mircea Eliade]] |title=Religione |encyclopedia=Enciclopedia del novecento |publisher=Istituto enciclopedico italiano |year=1982 |page=121 |language=it }}</ref> Neste sentido, os romanos asociaban o termo «relixión» cun sentimento de medo cara á esfera sagrada, unha esfera propia do ritual e, polo tanto, da propia relixión.<ref name=em>{{cite book |author=Enrico Montanari |title=Dizionario delle religioni |editor=Giovanni Filoramo |place=Turín |publisher=Einaudi |year=1993 |pages=642-4 |language=it }}</ref> Nun contexto máis aberto, os romanos acollían todos os ritos que non entraban en conflito co ''mos maiorum'' dos ritos relixiosos tradicionais, é dicir, cos costumes dos seus antepasados. Cando os novos ritos, e polo tanto as ''novae religiones'', entraban en conflito co ''mos maiorum'', estes eran prohibidos: este era o caso, por exemplo, de cando en vez, das relixións [[Xudaísmo|xudía]], [[Cristianismo|cristiá]], [[Maniqueísmo|maniquea]] e dos [[Bacanal|ritos das bacanales]].<ref name="em" /> A primeira definición do termo «relixión», ou mellor dito do seu termo latino orixinal ''religio'', débese a [[Cicerón]] (106 a. C.-43 a. C.), quen no seu ''De inventione'' a expresa do seguinte xeito: {{Cita|«Religio est, quae superioris naturae, quam divinam vocant, curam caerimoniamque effert»|Cicerón|, ''De inventione''. II,161|col2=«A relixión é todo o que se refire ao coidado e á veneración dun ser superior cuxa natureza definimos como divina.»}} Co [[Epicureísmo|epicúreo]] [[Lucrecio]] (98 a.C.-55 a.C.) aparece unha primeira crítica á noción de relixión entendida aquí como un elemento que subxuga o home a través do medo e do que o filósofo debe liberarse: {{Cita|«Humana ante oculos foede cum vita iacere in terris oppressa gravi sub religione quae caput a caeli regionibus ostendebat horribili super aspectu mortalibus istans, primum Graius homo mortalis tollere contra est oculos ausus primusque obsistere contra»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 62-7. Traducido por Francesco Giancotti en Lucrecio. ''La Natura''. Milán, Garzanti, 2006, pp. 4-5|col2=«A vida humana xacía na terra, vergoñosamente esmagada á vista de todos pola relixión opresora, que erguía a cabeza desde as rexións celestiais, alzándose sobre os mortais cun rostro horrible. Un home grego por primeira vez atreveuse a levantar os ollos dos mortais contra ela, e foi o primeiro en resistirse.»}} {{Cita|«primum quod magnis doceo de rebus et artis religionum animum nodis exsolvere pergo»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 932|col2=«En primeiro lugar porque ensino grandes cousas e tento liberar a alma dos nós apertados da relixión»}} === No Occidente cristián === [[Imaxe:Antonello da Messina 009.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Agostiño de Hipona]] (354-430) nunha pintura do século XV de Antonello da Messina.]] [[Imaxe:Gottlieb-Jews Praying in the Synagogue on Yom Kippur.jpg|upright=0.7|miniatura|Xudeus rezando en [[Yom Kippur]], por Maurycy Gottlieb (1856–1879). No Occidente cristián, o [[xudaísmo]], como o [[Islam]], só foi recoñecido como relixión a partir do século XVII.]] [[Imaxe:Marsilio Ficino.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Marsilio Ficino (1433-1499), imaxe da Biblioteca Laurenciana.]] [[Imaxe:Francois_Dubois_001.jpg|upright=0.7|miniatura|«Masacre de San Bartolomeu» de François Dubois (1529–1584), conservado no Museo Cantonal de Belas Artes de Lausana. Tras as masacres causadas polas Guerras de Relixión, os pensadores franceses do século XVII cuestionaron as nocións superpostas de civilización e relixión que prevaleceran ata entón.]] [[Imaxe:Pico1.jpg|upright=0.7|miniatura|esquerda|O humanista italiano [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463–1494). Pico della Mirandola foi un dos primeiros estudosos occidentais en abordar comparativamente diferentes crenzas relixiosas.]] [[Imaxe:Lilio Gregorio Giraldi De deis gentium.jpg|upright=0.7|miniatura|Cuberta da edición lionesa de 1565 do ''De deis gentium'', de Lilio Gregorio Giraldi.]] As primeiras comunidades cristiás non empregaban o termo ''religio'' para indicar as súas crenzas e prácticas relixiosas.<ref name=md>{{cite encyclopedia |first=Michel |last=Despland |title=Religione. Storia dell'idea in Occidente |encyclopedia=Dictionnaire des Religions |editor=Paul Poupard |place=París |publisher=Presses universitaires de France |year=1984 |quote=En italiano: «Dicionario das relixións». Milán, Mondadori, 2007, pp. 1539 e seguintes.}}</ref> Co tempo, porén, e amplamente a partir do século IV, o cristianismo adoptou este termo no sentido indicado por [[Lactancio]], identificando a súa singularidade en que a «relixión» é o «único» camiño de salvación para o home. A relación entre a relixión cristiá e a dos cultos ou «filosofías» anteriores é interpretada de diversas maneiras polos exexetas cristiáns. [[Xustino o Filósofo|Xustino]] (século II), pero tamén [[Clemente de Alexandría]] e [[Oríxenes]], sosteñen que, dado que todos os homes participan na [[Logos (cristianismo)|Palabra]], aqueles de entre eles que vivían segundo a «razón» eran, non obstante, cristiáns. Con [[Tertuliano]] (século III) a perspectiva cambia e acentúanse decididamente as diferenzas entre o mundo «antigo» e o mundo posterior á «revelación» cristiá. Con [[Agostiño de Hipona]] (354-430), pero xa anteriormente con [[Basilio de Ancira|Basilio]], [[Gregorio Nacianceno]] e [[Gregorio de Nisa]], o pensamento platónico representa para os teólogos cristiáns un exemplo da comprensibilidade do que é a verdadeira «relixión».<ref>Véxase, por exemplo, Agostiño de Hipona, ''De vera religione'', 1-3.</ref> En canto aos significados do termo «relixión» no mundo cristián, o historiador suízo das relixións Michel Despland observa que: {{Cita|«Unha vez que o [[Imperio Romano|Imperio]] se converteu en cristián, atopáronse tres significados da palabra entre os cristiáns. A relixión era unha orde pública mantida polo emperador cristián que establecía na terra a lexislación querida por Deus (idea imperial). Tamén podía ser o eros da alma individual cara a Deus (idea mística). Finalmente, ''religio'' podía designar a disciplina propia das persoas bautizadas que fixeran voto de perfección e se converteran en eremitas ou cenobitas (monasticismo).»|Michel Despland|, ''Relixións. Historia da idea en Occidente'', en ''Dictionnaire des Religions'' (editado por Jacques Vidal). París, Presses universaires de France, 1984.}} Así, se inicialmente o termo «relixión» se asignaba exclusivamente ás ordes relixiosas, a partir de Francia o termo incluíu primeiro tamén a aqueles peregrinos ou cabaleiros que se mostraban dignos dela cumprindo os seus votos, despois a comerciantes honestos e cónxuxes fieis, ampliando así o significado do termo a todo o mundo laico que observaba escrupulosamente os preceptos da Igrexa. Para [[Tomás de Aquino]] (1225-1274), a relixión «implica estar propiamente ordenado a Deus» (''Summa Theologica'' II/II q.81, a I) ou, como a Igrexa, une todas as realidades mundanas nunha soa. Coa [[Escolástica (filosofía)|escolástica]], a «relixión» colócase, polo tanto, entre as «virtudes morais» incluídas na «xustiza» xa que lle outorga a Deus a honra e a atención que lle «se deben» expresándose con actos externos, como a liturxia ou o voto, e actos internos, como a oración ou a devoción.<ref>Cf. Antonin-Dalmace Sertillanges. ''La philosophie morale de saint Thomas d'Aquin''. París, Alcan, 1947.</ref> ==== O «Humanismo» e os primeiros estudos comparativos das relixións ==== Co «[[Humanismo renacentista|Humanismo]]», comezaron as primeiras investigacións e comparacións entre diferentes crenzas relixiosas: * [[Nicolao de Cusa]] (1401-1464), coa súa publicación ''De pace fidei'' (1453), sentou as bases dun diálogo confesional entre diferentes fes. * [[Marsilio Ficino]] (1433-1499), nas súas obras de 1474 (''Theologia platonica'' e ''Liber de christiana religione''), abordou a figura de [[Xesucristo]] con figuras doutras fes como [[Zaratustra]], [[Moisés]], [[Pitágoras]], [[Hermes Trismegistus|Hermes Trismexisto]] e [[Proclo]]. * [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463-1494) publicou, en 1486, ''De omni re scibili'', defendendo a tese de que todas as relixións pretenden, nas súas doutrinas, converxer cara ao cristianismo. * En 1520, Johann Boehme (1485-1535) publicou ''Omnium gentium mores, leges et ritus'', tratando de evitar, nas súas análises de diferentes pobos, o cristianocentrismo en boga na época. * Pero foi en 1548 coa obra ''De deis gentium'' de [[Lilio Gregorio Giraldi]] (1479-1552) que apareceu a primeira verdadeira obra exexética sobre os mitos gregos e exipcios. O erudito francés Henry Pinard de La Boullaye (1874–1958) na súa obra ''L'Étude comparée des religions'' («O estudo comparativo das relixións», 1929) observa como desde o século III e ata o século XVIII estiveron moi estendidas cinco teses sobre as crenzas relixiosas non cristiás: * «Tese dos niveis históricos da revelación», por exemplo, [[Agostiño de Hipona]]. Sementes de verdade estiveron presentes en todos os homes ata que, coa chegada de Cristo, a verdadeira relixión, xa presente, foi designada como cristiá. * «Tese da Revelación Orixinal». Despois do [[Diluvio|Gran Diluvio]] e a dispersión da humanidade, a revelación [[Monoteísmo|monoteísta]] perdeuse en múltiples [[politeísmo|politeísmos]] e supersticións debido á corrupción da humanidade. * «Tese do plaxio». Os filósofos pagáns coñecían os textos mosaicos e inspiráronse neles para o seu traballo. * «Tese da orixe demoníaca». Deriva das crenzas xudías medievais segundo as cales algúns anxos, expulsados ​​por Deus, tiveron relacións con mulleres, dando así a luz aos deuses da antigüidade. * «Tese do [[evemerismo]]». Os deuses antigos non eran máis que homes benfeitores transformados co tempo en divindades para que puidesen seguir beneficiando á humanidade. Durante este período, o termo «relixión», asignado unicamente ao [[cristianismo]], converteuse en sinónimo de «[[civilización]]». ==== Impacto das guerras de relixión ==== Coa [[Reforma protestante]], que comezou no século XVI, o termo "relixión" foi asignado a dúas confesións cristiás distintas, e só no século XVII o xudaísmo e o islam tamén foron considerados «relixións».<ref name="md" /> As feroces «[[Guerras relixiosas en Europa|Guerras Relixiosas]]» do século XVI fixeron que Francia abandonase a idea de que o termo «relixión» puidese superpoñerse ao de civilización e, a partir do século XVII, algúns intelectuais franceses comezaron unha dura crítica do propio valor da relixión.<ref name="md" /> {{Cita|«"Forzas nacionais vivas están a espertar e a levantarse contra as adaptacións feitas despois das guerras de relixión. A partir de entón, a relixión foi vista como relacionada cunha autoridade opresora, a fe como unha crenza irrazoable, de feito case irracional. En Francia, as mentes están a comezar a preferir a civilización á relixión. E existe a tendencia a crer que canto máis civilizado se volva o home, menos inclinado estará á relixión»|Michel Despland, |''Op. cit.''}} === «Racionalidade» e «relixión» no Occidente moderno === [[Imaxe:Spinoza.jpg|upright=0.7|thumb|[[Baruch Spinoza]] (1632-1677), nunha pintura anónima de 1665.]] [[Imaxe:Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg|upright=0.7|thumb|left|Retrato de [[Hugo Grotius]] (1583-1645), ópera de Michiel Jansz van Mierevelt (1567-1641).]] [[Imaxe:Athanasius Kircher.jpg|upright=0.7|thumb|[[Athanasius Kircher]] (1602-1680), xesuíta e erudito universal, promoveu unha abordaxe intercultural e interdisciplinar do campo do coñecemento no século XVII.]] [[Imaxe:Edward Herbert 1st Baron Herbert of Cherbury by Larkin.jpg|upright=0.7|thumb|left|[[Edward Herbert]] (1581-1648), nunha pintura de William Larkin (1580–1619).]] Desde o século XVII, a [[Modernidade]] atribuíu un valor supremo á [[racionalidade]], empregando esta ferramenta cognitiva para abordar tamén o ámbito da relixión, que así se somete ao seu exame. En 1625, [[Hugo Grotius]] (1583-1645) publicou ''De iure belli ac pacis'' onde argumentaba que un estado que organiza a sociedade mediante o dereito pode fundarse mesmo «se Deus non existise», ofrecendo indirectamente ás ciencias a posibilidade de fundarse sen a lexitimidade da relixión.<ref>{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82606/85567 |title=Hugo Grotius e as relações internacionais: entre o direito e a guerra |last=Ribeiro Barnabé |first=Gabriel |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |number=15 |volume=2 |date=febreiro de 2009 |doi=10.11606/issn.1517-0128.v2i15p27-48 |pages=27-47 |language=pt-BR }}</ref> Autores como [[Galileo Galilei]] (1564-1642), [[Thomas Hobbes]] (1588-1679), [[Descartes]] (1596-1650) e [[Pierre Gassendi]] (1592-1655), distinguiron as «[[ciencias exactas]]» (matemáticas, física e mecánica) do resto do campo do coñecemento, identificando un [[Método científico|método de investigación preciso]]. Co ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' (1670), [[Baruch Spinoza]] (1632-1677) invita, por primeira vez, a revisar a revelación bíblica só á luz do ''lumen naturale'', é dicir, liberándoa de estruturas milagrosas. En 1678, [[Richard Simon]] (1638-1712) publicou a súa ''Histoire critique du Vieux Testament'' («Historia crítica do Antigo Testamento»), onde por primeira vez se examinou a Biblia desde un punto de vista filolóxico crítico.<ref>{{cite web |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/simon-richard-1638-1712 |title=Simon, Richard (1638–1712) |website=Encyclopedia.com |last=H. Popkin |first=Richard |date=1967 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> Neste novo clima cultural, [[Edward Herbert]] (1581-1648) foi o primeiro en realizar unha [[Relixión comparada|análise comparativa de diferentes relixións]] fóra dunha perspectiva cristiá. Na súa obra ''De religione gentilium'' (publicada postumamente), reavaliou o «[[paganismo]]» cos seus ritos e doutrinas dentro dun [[monoteísmo]] [[Neoplatonismo|neoplatónico]]. Herbert foi, de feito, o fundador do monoteísmo [[Deísmo|deísta]], totalmente independente da interpretación bíblica, que máis tarde influiría nas doutrinas relixiosas da [[Ilustración]].<ref name="Schilbrack">{{cite journal |url=https://revistas.pucsp.br/index.php/rever/article/view/60079/41114 |title=O conceito de religião |last=Schilbrack |first=Kevin |journal=Rever: Revista de Estudos da Religião |place=São Paulo |volume=22 |number=2 |year=2022 |doi=10.23925/1677-1222.2021vol22i2a15 |translator=Eduardo R. Cruz |access-date=2026-04-04 |language=pt-BR }}</ref> Co xesuíta [[Athanasius Kircher]] (1602-1680), un apaixonado estudoso da lingua e a cultura exipcias, xurdiu a hipótese de que a cultura neoplatónica clásica estaba directamente inspirada por Deus e que as relixións non cristiás se orixinaron na propia Biblia. En 1696, [[Pierre Bayle]] (1647-1706) publicou o ''Dictionnaire Historique et Critique'' («Dicionario histórico-crítico»), onde condenaba a superstición e a intolerancia presentes nas denominacións relixiosas, propoñendo unha sociedade composta por «ateos virtuosos» e, polo tanto, de feito, contradicindo o lugar común de que a «relixión» era o fundamento de calquera vida civil e social.<ref name="Primo">{{cite journal |url=https://www.redalyc.org/journal/5766/576664502023/html/ |title=Pierre Bayle e a reflexão sobre a imagem do ateu virtuoso na modernidade |journal=Griot: Revista de Filosofia |last=de Sant’Anna Alves Primo |first=Marcelo |volume=17 |number=1 |pages=337-353 |year=2018 |access-date=2026-04-04 |doi=10.31977/grirfi.v17i1.790 |language=pt-BR }}</ref><ref name="Santos">{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82592/85555 |title=Montesquieu e Rousseau: a natureza da sublimidade da razão |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |last=Santos |first=Antônio Carlos |volume=1 |number=16 |year=2010 |pages=216-227 |language=pt-BR |format=PDF |doi=10.11606/issn.1517-0128.v1i16p216-227}}</ref> Ao mesmo tempo, autores como [[Nicolas Malebranche|Malebranche]] e [[Blaise Pascal]] (1632-1662) comezaron a tratar as «ciencias humanas» distinguíndoas das divinas.<ref>{{cite web |url=https://calenda.org/350888?formatage=print&lang=es |title=Malebranche e i suoi contemporanei |website=Calenda |date=2015-12-10 |access-date=2026-04-05 |language=it }}</ref> ==== Século XVIII ==== [[Imaxe:Giovan Battista Vico.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Giambattista Vico]] (1688-1744), nun cadro de Francesco Solimena (1657–1747).]] [[Imaxe:D'après Maurice Quentin de La Tour, Portrait de Voltaire (c. 1737, musée Antoine Lécuyer).jpg|miniatura|esquerda|upright=0.7|[[Voltaire]] (1694-1778) nun cadro de Maurice Quentin de La Tour (1704-1788).]] [[Imaxe:David Hume.jpg|upright=0.7|miniatura|[[David Hume]] (1711-1776) nun cadro de Allan Ramsay (1713–1784).]] [[Imaxe:Paul Heinrich Dietrich Baron d'Holbach Roslin.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) nun retrato de Alexander Roslin (1718–1793).]] [[Imaxe:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Immanuel Kant]] (1724-1804) nun retrato de Johann Gottlieb Becker.]] [[Imaxe:Johann Gottfried von Herder by Johann Ludwig Strecker, 1775.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803), nun retrato de Johann Ludwig Strecker.]] [[Imaxe:Hegel portrait by Schlesinger 1831.jpg|miniatura|upright=0.7|Retrato de Hegel (1770-1831) por Schlesinger.]] [[Imaxe:Johann Georg Hamann (1730–1788).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Johann Georg Hamann (1730–1788).]] Outro xesuíta importante, [[Joseph-François Lafitau]] (1681-1746), publicou en 1724 un dos primeiros estudos comparativos sobre relixións, ''Moeurs des sauvages américains'', onde cría que podía detectar afinidades entre as crenzas dos nativos americanos e as doutrinas e prácticas relixiosas gregas.<ref>{{cite journal |url=https://royalsocietypublishing.org/rsnr/article/75/1/59/48698/Galenizing-the-New-World-Joseph-Francois-Lafitau-s |title=Galenizing the New World: Joseph-François Lafitau's ‘Galenization’ of Canadian Ginseng, CA 1716–1724|journal=Notes and Records: the Royal Society Journal of the History of Science |publisher=The Royal Society Publishing |date=2021-03-20 |volume=75 |number=1 |pages=59-72 |last=Giovannetti-Singh |first=Gianamar |doi=10.1098/rsnr.2019.0037 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> En 1725, [[Giambattista Vico]] (1688-1744), na súa obra ''Scienza Nuova'' («Ciencia Nova»), abordou, entre outros temas, o ámbito dos mitos, que cría que nos permitían penetrar nas diferentes culturas humanas. Vico tamén cría que o home non pode vivir sen unha relación co mito e a relixión.<ref>{{cite journal |url=https://www.bibliomanie.it/?p=557 |title=La creazione delle «dodici divinità delle genti maggiori» nella Scienza nuova di Vico come espressione delle passioni umane. Paura, bisogni, conflitti |journal=Bibliomanie. Letterature, storiografie, semiotiche |date=xullo-decembro de 2016 |volume=42 |number=1 |issn=2280-8833 |publisher=Clueb Editrice |last=Gualtieri |first=Gaetano Antonio |access-date=2026-04-04 |language=it }}</ref> Na ''[[Académie des Inscriptions et Belles-Lettres]]'', fundada en 1663 por [[Jean-Baptiste Colbert]],<ref>{{cite web |url=https://aibl.fr/ |title=À PROPOS DE L’ACADÉMIE |work=Académie des Inscriptions et Belles-Lettres |access-date=2026-04-05 |language=fr-FR }}</ref> autores como [[Antoine Banier]] (1673-1741), [[Étienne Fourmont]] (1683-1745), [[Nicolas Fréret]] (1688-1749), [[Michel Fourmont]] (1766-1766), dedicáronse á investigación comparativa dos mitos gregos e orientais e ao estudo da historia bíblica. En 1748, [[Montesquieu]] (1689-1755) publicou ''[[O Espírito das Leis|L'esprit des lois]]'', onde argumentaba que, cando se busca o equilibrio dunha sociedade, a «relixión» máis «verdadeira» tamén pode ser prexudicial, a diferenza da «falsa», que, en cambio, obtén efectos beneficiosos.<ref>{{cite journal |url=https://www.cambridge.org/core/journals/review-of-politics/article/teaching-by-contradictions-montesquieus-subversion-of-piety-in-the-spirit-of-the-laws/24E411DD1D4DB37881920C81A64FC52B |title=Teaching by Contradictions: Montesquieu's Subversion of Piety in The Spirit of the Laws |journal=The Review of Politics |date=2022-08-18 |last=Brennan |first=Timothy |publisher=Cambridge University Press |volume=84 |number=4 |pages=520-544 |doi=10.1017/S0034670522000651 |language=en }}</ref> [[Charles de Brosses]] (1709-1777), na súa obra de 1760 ''Du culte des dieux fétiches'', tamén identificou analoxías entre as prácticas relixiosas dos nativos africanos e as dos gregos e exipcios. De Brosses foi o primeiro en acuñar o termo «[[fetichismo]]» para indicar a práctica relixiosa da humanidade primitiva, consistente na adoración de pedras, estrelas ou animais practicada polos pobos primitivos, unha etapa anterior ao politeísmo. O historiador e lingüista francés tamén abordou a cuestión da formación das linguas e identificou a necesidade de ampliar a investigación nestes campos tanto universal como historicamente. E se por unha banda autores como [[Gottfried Wilhelm von Leibniz]] (1645-1716) e [[Nicolas Malebranche]] (1638-1715), tras unha análise racional, exaltan os valores relixiosos, outros, como [[John Locke]] (1632-1704) ou [[Jean-Jacques Rousseau]] (1712-1778), empregan a "razón" para despoxar a «relixión» dos seus contidos que non se poden xustificar racionalmente.<ref name="Santos"/> Outros autores, como o irlandés [[John Toland]] (1670-1722) ou o francés [[Voltaire]] (1694-1778), son defensores do «[[deísmo]]», unha proposta decididamente racionalista da crenza relixiosa. [[Linneo]] (1707-1778) e [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]] (1707-1788) iniciaron as primeiras investigacións no campo das «ciencias naturais» que, máis tarde, con [[Charles Darwin]] (1809-1882), acadarían o importante modelo explicativo da evolución das especies por medio da [[selección natural]]. Con [[David Hume]] (1711-1776), produciuse un rexeitamento do contido racional da relixión, que se consideraba, en xeral, un fenómeno completamente irracional, nacido dos medos inherentes do home con respecto ao universo.<ref>{{cite journal |url=https://helius.uvanet.br/index.php/eros/article/view/24/5 |title=A religião e a concepção de sagrado pela ótica de David Hume |journal=Revista Eros |last=Elitom R. da Silva |first=Francisco |date=2013 |access-date=2026-04-05 |volume=1 |number=1 |place=Sobral |issn=2357-8246 |language=pt-BR }}</ref> Partindo do xuízo do «irracionalismo» da relixión, en Occidente, por exemplo con [[Julien Offray de La Mettrie]] (1709-1751) e [[Claude-Adrien Helvétius]] (1715-1771), xurdiron as primeiras críticas radicais da relixión, que levaron á afirmación do [[ateísmo]].<ref>{{cite web |url=https://churchandstate.org.uk/2022/07/atheists-before-darwin/ |title=Atheists Before Darwin |website=Church and State |last=Haynes |first=Landon |date=2020-08-19 |access-date=2026-04-05 |language=en }}</ref> Neste contexto, en 1772, [[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) argumentou que: {{Cita|«A idea dun Deus terrible, representado como un déspota, debe inevitablemente facer malvados aos seus súbditos. O medo só crea escravos [...] que cren que todo está permitido cando se trata de gañar a benevolencia do seu Señor ou de escapar dos seus temidos castigos. A noción dun Deus tirano só pode producir escravos mesquiños, infelices, pelexadores e intolerantes.»|Holbach, |''Good Sense'' (''Le bon sens'', 1772), editado por S. Timpanaro, Garzanti 1985, p. 150}} [[Immanuel Kant]] (1724-1804) defendeu o dereito do filósofo a cuestionar como a razón común pode avaliar a relixión. Neste sentido, o filósofo alemán cría que a relixión podía ser útil para acadar a razón moral, entendida como o «ben supremo», xa que proporciona o sentido do «deber» aos imperativos morais, que non é suficiente de maneira incondicional para o deber moral por si só, presentándoos como mandamentos de Deus. A finais do século XVIII, xurdiu en [[Alemaña]] un movemento cultural que se opoñía á [[Ilustración]] (''Aufklärung''), que tomou o nome de ''romantisch'' ([[romanticismo]]) na súa oposición a ''klassisch'' ([[clasicismo]]). Este termo adaptouse da palabra inglesa similar ''romantic'', onde tiña o significado de «pintoresco», referíndose a unha paisaxe, despois de que orixinalmente se opoñía, como o «imaxinario» dos contos «novelísticos», ao que era «real». Neste contexto de ideas polarizadas, os románticos alemáns pretendían valorar o que non era racional e clásico, e que, polo tanto, se baseaba en nocións como ''Gefühl'' (sentimento), ''Erinnerung'' (memoria) e ''Sehnsucht'' (anhelo).<ref>{{cite book |url=https://poslit.letras.ufmg.br/arquivos/publicacao/O%20romantismo%20alem%C3%A3o%20e%20seu%20legado.pdf |title=O Romantismo Alemão e seu legado |editor=Bruno Almeida Guimarães, Gabriel Almeida Assumpção e Georg Otte |place=São Paulo |publisher=LiberArs |year=2023 |pages=264 |isbn=978-65-5953-129-5 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Así, a «[[poesía]]» enténdese como a lingua materna de toda a humanidade ([[Johann Georg Hamann]], 1730-1788).<ref>{{cite web |url=https://estadodaarte.estadao.com.br/filosofia/os-antimodernos-hamann-o-mago-do-norte-e-as-origens-do-contra-iluminismo-parte-3/ |title=Os Antimodernos: Hamann, o Mago do Norte, e as origens do contra-iluminismo (parte 3) |website=Estado da Arte |last=Tavares de Moraes |first=Fabrício |date=2019-05-24 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> En 1776, o teólogo e filósofo alemán [[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803) publicou ''Älteste Urkunde des Menschengeschlechts'' («O documento máis antigo da raza humana»), onde, analizando o texto bíblico da [[Xénese]] xunto cos mitos exipcios e fenicios, argumenta que estes últimos non eran máis que intentos de interpretar o divino nos fenómenos naturais, unha práctica común entre os pobos antigos. Ademais, Herder argumenta que a clasificación das relixións xa non debería basearse na polaridade verdade/erro, senón entendidas como opinións humanas dun período histórico e social específico. A este respecto, Giovanni Filoramo observa: {{Cita|«Deste xeito, Herder, por unha banda, resumía felizmente o xiro antropolóxico e naturalista que a cultura da Ilustración tamén provocara no estudo da relixión e, por outra, igualmente felizmente, indicaba o novo leito, o da historia, no que o gran río da interpretación da vida relixiosa se preparaba de agora en diante a fluír».|Giovanni Filoramo, |''Che cos'è la religione-Temi metodi problemi''. Turín, Einuadi, 2004, p.43}} [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] (1770-1831) no ''Vorlesungen über die Philosophie der Religion'' (1832; «Conferencias sobre a filosofía da relixión») pretende completar ese obxectivo do idealismo alemán de substituír a relixión pola filosofía, unha filosofía de «salvación» que substitúe o «esforzo do pensamento» relixioso pola «representación» relixiosa. A relixión, para Hegel, está pois a medio camiño entre a arte e a filosofía.<ref>{{cite web |url=https://www.marilia.unesp.br/Home/RevistasEletronicas/FILOGENESE/religiao-e-filosofia-em-hegel-como-formas-do-conhecimento-de-deus.pdf |title=Religião e Filosofia em Hegel como formas do conhecimento de Deus |last=Gregório Arraes Fernandes |first=Guilherme |journal=Revista Filogênese |volume=11 |format=PDF |year=2018 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> {{Cita|«Agora, a filosofía da relixión permite a reconciliación destas dúas facetas, permítenos ver o infinito no finito, o finito no infinito; a reconciliación da alma co coñecemento, do sentimento relixioso puro coa intelixencia. Este é o requisito da filosofía da relixión, como o é a necesidade da filosofía en xeral.»|Hegel, |''Lezioni sulla filosofia della religione'' (1832), Boloña, Zanichelli, 1973, p. 80}} [[Friedrich Schleiermacher]] (1768-1834) publicou en 1799 ''Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern'' («Sobre a relixión: discursos aos seus desprezadores cultos»), obra pedra angular da corrente de estudos posterior que ve o sentimento relixioso como un feito estrutural da conciencia humana. Nesta obra do gran teólogo alemán, lemos por primeira vez o fenómeno relixioso como esa capacidade humana para «intuír» e «sentir» o universo, unha característica antropolóxica verdadeiramente universal.<ref>{{cite journal |url=https://www.academia.edu/12382001/A_Religi%C3%A3o_Filos%C3%B3fica_de_Friedrich_Schleiermacher_e_seu_desenvolvimento_Teol%C3%B3gico |title=A Religião Filosófica de Friedrich Schleiermacher e seu desenvolvimento Teológico |last=Steven Zilse |first=Raphaelson |journal=Anais do 27º Congresso Internacional da Soter |date=2014 |place=Belo Horizonte |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> A este respecto Giovanni Filoramo observa que esta interpretación é: {{Cita|«precursora de todas as interpretacións do sagrado como feito estrutural da conciencia»|Giovanni Filoramo, |''Op. cit.'', p. 44}} ==== Século XIX ==== [[Imaxe:Benjamin Constant.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Benjamin Constant]] (1767-1830)]] [[Imaxe:Carl Roux - Georg Friedrich Creuzer.jpg|miniatura|upright=0.7|Georg Friedrich Creuzer (1771-1858), nun retrato de Karl Roux.]] [[Imaxe:Schelling 1848.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (1775-1854) nunha imaxe de 1848.]] [[Imaxe:Quinet, Edgar, par Bochard.JPG|upright=0.7|miniatura|Edgar Quinet (1803-1867) nun retrato de Louis Bochard.]] No século XIX, textos como o [[Bhagavad Gita]], os [[Vedas]] e o [[Avesta]] chegaron a Europa e foron estudados; a ''Société Asiatique'', que publicaba o ''Journal Asiatique'', fundouse en París en 1822;<ref>{{cite web |url=https://aibl.fr/societe-asiatique/presentation/ |title=Présentation |website=Société Asiatique |access-date=2026-04-07 |language=fr-FR }}</ref> establecéronse as disciplinas da [[exiptoloxía]], o [[orientalismo]], a [[etnografía]], etc. Neste contexto dos primeiros estudos, algúns anticiparon o perigo de ler o pensamento antigo con «ideas modernas», un perigo que podería falsear a investigación histórica e distorsionar os seus resultados. [[Fustel de Coulanges]] (1830-1889), en ''La cité antique'' (1864), onde sitúa a relixión no fundamento das cidades antigas, advirte contra estes perigos, lembrando que o historiador debe estudar exclusivamente os documentos que xurdiron sen ningunha avaliación baseada en prexuízos ou ideas modernas.<ref>{{cite book |url=https://bibliotecadigital.puc-campinas.edu.br/services/e-books/Fustel%20de%20Coulanges-1.pdf |title=A Cidade Antiga |last=Fustel de Coulanges |first=Numa-Denys |translator=Frederico Ozanam Pessoa de Barros |format=PDF |year=2006 |language=pt-BR }}</ref> [[Georg Friedrich Creuzer]] (1771-1858), na súa obra de 1812 ''Symbolik und Mythologie der alten Völker, besonders der Griechen'' («Simbolismo e mitoloxía dos pobos antigos, especialmente dos gregos»), argumenta que o «simbolismo» relixioso é o produto do espírito humano e, polo tanto, a través disto, pódese comprender a natureza única de todas as relixións antigas.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/biography/Georg-Friedrich-Creuzer |title=Georg Friedrich Creuzer |encyclopedia=[[Britannica]] |date=2026-03-06 |accessdate=2026-04-06 |language=en }}</ref> Desde 1824 ata a súa morte, o erudito [[Benjamin Constant]] (1767-1830) publicou cinco volumes (dous máis publicáronse despois da súa morte) sobre ''De la religion considérée dans sa source, ses formes et son développements'', unha obra inacabada na que destacou como o sentimento e a experiencia relixiosos son inherentes á condición humana, expresándose nas diferentes maneiras que as culturas e os períodos históricos lles permiten.<ref>{{cite journal |url=http://anais.est.edu.br/index.php/congresso/article/viewFile/225/200 |title=Modernidade e religião na hermenêutica de Benjamin Constant de Rebecque |journal=Anais do Congresso Internacional da Faculdades EST |last=Barroso |first=Marco Antonio |date=2014 |volume=2 |pages=240-254 |format=PDF |language=pt-BR |accessdate=2026-04-06 }}</ref> Con ''Philosophie der Mythologie'' («Filosofía da mitoloxía», 1842), [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling]] (1775-1854) revisita as obras renacentistas sobre [[mitoloxía]], interpretando as crenzas precristiás como un paso fundamental cara á revelación de Deus na conciencia humana. O contido dos mitos, segundo Schelling, é polo tanto profético, unha revelación divina que expresa verdades. Por esta razón, a [[hermenéutica]] do [[mito]] só pode ter un alcance relixioso.<ref>{{cite web |url=https://www.criticadelibros.com/sin-clasificar/filosofia-de-la-mitologia-friedrich-wilhelm-joseph-schelling/ |title=Filosofía de la Mitología, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling |last=Preti |first=G. |website=Crítica de Libros |access-date=2026-04-06 |language=es }}</ref> Mesmo [[Edgar Quinet]] (1803-1867), ateo e liberal, así como alumno de [[Victor Cousin]] (1792-1867), o primeiro erudito en crear unha cátedra universitaria de [[Filosofía da relixión]], en ''Le génie des religions'', argumenta que as relixións posúen un elemento común que corresponde ao desexo de sacralizar a natureza. [[Jules Michelet]] (1798-1874) en ''Introductione all'historie universelle'' (1831) pretende demostrar como a sucesión de diferentes civilizacións non é outra cousa que a manifestación progresiva do pensamento divino. ===== «Positivismo» e «materialismo» ===== [[Imaxe:Karl Otfried Müller - Imagines philologorum.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|Karl Otfried Müller (1797-1840).]] [[Imaxe:Ernest-Renan.gif|miniatura|upright=0.7|Ernest Renan (1823-1892).]] [[Imaxe:Feuerbach Ludwig.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), retrato de August Weger (1823–1892).]] [[Imaxe:Marx3.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Karl Marx]] (1818-1883) nunha foto de 1866.]] [[Imaxe:Fustel de Coulanges.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Fustel de Coulanges]] (1830-1889).]] [[Imaxe:CPTiele.png|miniatura|upright=0.7|Cornelis Petrus Tiele (1830-1902).]] Ante o grande interese polas diferentes tradicións relixiosas expresado polos intelectuais románticos, [[Karl Otfried Müller]] (1797-1840) cos seus ''Prolegomena zu einer wissenschaftlichen Mythologie'' (1825) subliña, por primeira vez, a necesidade de someter tanto este interese como o gran material documental recollido gradualmente de Oriente a un rigoroso procedemento histórico baseado na crítica, a comparación e a filoloxía. [[Ernest Renan]] (1823-1892), discípulo de [[Edgar Quinet]] e recoñecido erudito [[Estudos semíticos|semitista]] e historiador da [[cultura xudía]], cría en ''Études d'histoire religieuse'' (1857) que o estudo da «historia das relixións» debía estar libre de interpretacións teolóxicas e, en cambio, abordarse segundo os modelos de investigación propostos polo positivismo. Renan, como orientalista, tamén herdou a idea puramente romántica da India como orixe de todas as relixións. [[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), en ''Das Wesen der Religion'' («A esencia da relixión», 1845), argumentou que a relixión orixínase na conciencia dos humanos da súa dependencia do seu contorno (natureza); polo tanto, é a hipostatización da propia natureza nunha entidade sobrenatural á que ofrecemos devoción e pedimos protección. Non é Deus quen crea a natureza, senón a natureza a que empurra aos humanos a inventar a Deus.<ref>{{cite journal |url=https://marxismo21.org/wp-content/uploads/2012/06/A-religi%C3%A3o-em-Feuerbach-Eduardo-Chagas.pdf |title=A Religião em Feuerbach: Deus não é Deus |last=F. Chagas |first=Eduardo |journal=Revista Dialectus |number=4 |date=xaneiro-xuño de 2014 |pages=78-91 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Mesmo [[Karl Marx]] (1818-1883) describe nas súas obras a «relixión» como creada polo home para soportar o peso da súa infelicidade xerada por unha sociedade fundada na explotación (en particular a [[Capitalismo|sociedade capitalista]]). Polo tanto, a relixión é simplemente o «[[opio do pobo]]». Ao eliminar a «relixión», os homes vense obrigados a buscar e, polo tanto, obter a felicidade real en lugar da imaxinaria.<ref>{{cite web |url=https://www.filosofiaepsicanalise.org/2021/01/a-religiao-e-o-opio-do-povo-o-contexto.html |title=A religião é o ópio do povo: o contexto da polêmica afirmação de Marx |website=Filosofia e Psicanálise |last=Ataíde |first=Glauber |date=2021-01-20 |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> [[Edward Burnett Tylor]] (1832-1917), na súa obra ''Primitive Culture'', publicada en 1871, herdou do romanticismo a busca das orixes das relixións, que, porén, non atopou no sentimento/intuición do infinito, senón nunha concepción evolutiva da crenza relixiosa que, partindo do «máis simple», se desenvolve en termos de «complexidade».<ref>{{cite web |url=https://revistas.usp.br/cadernosdecampo/pt_BR/article/view/45192/48804 |title=Edward Tylor e a extraordinária evolução religiosa da humanidade |last=Delgado Rosa |first=Frederico |journal=Cadernos de Campo |place=São Paulo |date=2010 |volume=19 |number=19 |doi=10.11606/issn.2316-9133.v19i19p297-308 |pages=297-308 |language=pt-BR }}</ref> O erudito holandés [[Cornelis Petrus Tiele]] (1830-1902) pode ser considerado como o iniciador da «ciencia das relixións». De feito, publicou os primeiros manuais reais sobre a historia das relixións: ''Vergelijkende geschiedenis van de egyptische en mesopotamische Godsdiensten'' (1872) e ''Geschiedenis van den godsdienst in de oudheid tot op Alexander den Groote'' (1876). Segundo Tiele, esta disciplina debería chamarse «hieroloxía» (ciencia do sagrado) con dúas áreas ben diferenciadas:<ref>{{Cita tese |apelidos=Fernandes Cabral de Souza |nome=Mailson |ano=2023 |título=Embates epistemológicos em Ciência da Religião: a cartografia discursiva de uma prática científica |url=https://www1.unicap.br/observatorio2/wp-content/uploads/2023/07/Embates-epistemologicos-em-Ciencia-da-Religiao.docx.pdf |tipo=Tese |capítulo= |institución=Universidade Católica de Pernambuco |expediente= |oclc= |isbn= |lingua=pt-BR |ref=harv |cita=O interesse do que se chama pelo infeliz nome de Ciência das Religiões, digamos de Hierologia, aumenta a cada dia}}</ref> * a «hierografía», que describe as crenzas relixiosas individuais; * a «historia das relixións», que describe o desenvolvemento histórico e os cambios nas crenzas relixiosas, pero que tamén ten a tarefa de indicar a evolución destas crenzas. Para Tiele, o fenómeno relixioso é universal e, como tal, non pode ter unha orixe histórica, senón psicolóxica. Consiste na relación entre os «poderes sobrehumanos» nos que o home cre e si mesmo. == Bibliografía == * Hans G. Kippenberg, ''La scoperta della storia delle religioni'', Brescia, Morcelliana 2002. * Natale Spineto, ''Religioni. Studi storico-comparativi'', en Alberto Melloni (ed.), ''Dizionario del sapere storico-religioso del Novecento'', Boloña, Il Mulino, 2010, vol. II, páxinas 1256-1317. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Filosofía da relixión]] * [[Relixión]] * [[Sagrado]] * [[Teoloxía]] === Ligazóns externas === * {{cite journal|author=STELLA, Jorge Bertolaso |title=História das Religiões |journal=Revista de História |place=São Paulo |volume=31 |number=64 |pages=409–413 |year=1965 |doi=10.11606/issn.2316-9141.rh.1965.123719 |url=https://revistas.usp.br/revhistoria/article/view/123719 |access-date=2026-04-01 |language=pt-BR }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Historia das relixións| ]] [[Categoría:Estudos relixiosos]] i69j9n1rqlfzlnvr9e22yjznl51ccjp 7351128 7350952 2026-04-07T20:22:57Z Al Lemos 3979 /* Link */ 7351128 wikitext text/x-wiki {{Concepto}} A '''historia das relixións''' é o rexistro escrito dos sentimentos, pensamentos e ideas [[Relixión|relixiosas]] humanas. Este período da historia relixiosa comeza coa [[Historia da escritura|invención da escritura]] hai uns 5.200 anos (3200 a.C.).<ref>{{cite web|url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/wrtg/hd_wrtg.htm |title=The Origins of Writing &#124; Essay &#124; Heilbrunn Timeline of Art History &#124; The Metropolitan Museum of Art |date=outubro de 2004 |publisher=Metmuseum.org |access-date=2018-03-11 |language=en }}</ref> A [[Relixión prehistórica|prehistoria da relixión]] implica o estudo das crenzas relixiosas que existían antes da chegada dos rexistros escritos. Tamén se pode estudar a cronoloxía relixiosa comparativa a través dunha liña do tempo da relixión, ou as interrelacións e a diversificación histórica das ideoloxías relixiosas mediante o uso da filosofía evolutiva e o comparativismo amplo.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> A escritura xogou un papel fundamental na estandarización dos textos relixiosos independentemente da época ou do lugar e na facilitación da memorización de oracións e regras divinas.<ref>{{cite book|author=Humayun Ansari|title=The Infidel Within: Muslims in Britain Since 1800|year=2004|publisher=C. Hurst & Co. |isbn=978-1-85065-685-2|pages=399–400|language=en}}</ref> O concepto de «relixión» formouse nos séculos XVI e XVII.<ref name=Nongbri1>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept|page=152 |quote=Aínda que os gregos, romanos, mesopotámicos e moitos outros pobos teñen unha longa historia, as historias das súas respectivas relixións son de orixe recente. A formación das relixións antigas como obxectos de estudo coincidiu coa formación da propia relixión como concepto nos séculos XVI e XVII.|date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160 |language=en }}</ref><ref name="Religion enlightenment1">{{cite book|last1=Harrison|first1=Peter|title='Religion' and the Religions in the English Enlightenment|date=1990|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|page=1|isbn=978-0521892933|language=en|quote=Que existan no mundo entidades como «as relixións» é unha afirmación incontrovertida... Non obstante, non sempre foi así. Os conceptos de «relixión» e «as relixións», tal e como os entendemos actualmente, xurdiron bastante tarde no pensamento occidental, durante a [[Ilustración]]. Entre elas, estas dúas nocións proporcionaron un novo marco para clasificar aspectos particulares da vida humana.}}</ref> Os textos sagrados como a [[Biblia]], o [[Corán]] e outros non tiñan unha palabra ou sequera un concepto de relixión nas linguas orixinais, e tampouco o tiñan as persoas ou as culturas nas que se escribiron estes textos sagrados.<ref>{{cite book |last1=Nongbri |first1=Brent |title=Before Religion: A History of a Modern Concept |chapter=2. Lost in Translation: Inserting "Religion" into Ancient Texts |date=2013 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0300154160|language=en}}</ref><ref>{{cite book|last1=Morreall|first1=John|last2=Sonn|first2=Tamara|title=50 Great Myths about Religions|date=2013|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=9780470673508|page=13|language=en|quote=Moitas linguas nin sequera teñen unha palabra equivalente á nosa palabra "relixión"; tampouco se atopa tal palabra nin na Biblia nin no Corán.}}</ref><ref>{{cite web |title=Religion |url=https://referenceworks.brill.com/display/entries/EQO/EQCOM-00170.xml |website=Encyclopaedia of the Qur'ān |publisher=Brill |language=en |access-date=2026-03-21 |quote=Antes do século XX, a palabra inglesa «relixión» non tiña equivalente directo en árabe nin a palabra árabe «dīn» en inglés. Só se converteron parcialmente en sinónimas no transcurso do século XX como resultado do aumento dos encontros entre o inglés e o árabe e da necesidade de coherencia na tradución (véxase as traducións do Corán).}}</ref> Moitas culturas do mundo actual e do pasado carecen de conceptos ou rexeitan as distincións entre o natural e o sobrenatural.<ref>{{cite book |last1=Saler |first1=Benson |title=Construction of the Supernatural in Euro-American Cultures: Something Nice About Vampires |date=2023 |publisher=Bloomsburg Academic |location=London |isbn=9781350239500 |language=en }}</ref><ref name="Bartlett">{{cite book |last1=Bartlett |first1=Robert |title=The Natural and the Supernatural in the Middle Ages |date=2008-03-14 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=d9O3PtKMPNsC&pg=PA1 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521702553 |chapter=1. The Boundaries of the Supernatural |pages=1–34 |language=en}}</ref><ref name="Oxford">{{cite web |title=Supernatural |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100543199?rskey=wA4CHW&result=20|website=A Concise Companion to the Jewish Religion|publisher=Oxford Reference Online – Oxford University Press |language=en |quote=Os antigos non tiñan palabra para o sobrenatural, do mesmo xeito que non a tiñan para a natureza.}}</ref> A palabra ''relixión'', tal como se usa no século XXI, non ten unha tradución precolonial obvia a linguas non europeas. O [[antropólogo]] [[Daniel Dubuisson]] escribe que «o que Occidente e a historia das relixións que as levou a cabo obxectivaron baixo o nome de 'relixión' é... algo bastante único, que só podería ser apropiado para si mesmo e para a súa propia historia».<ref>{{cite book |author=Daniel Dubuisson |title=The Western Construction of Religion |year=1998 |translator=William Sayers |place=Baltimore |publisher=Johns Hopkins University Press |page=90 |language=en }}</ref> == Historia do estudo == A escola de historia relixiosa chamada ''[[Escola de Historia das Relixións|Religionsgeschichtliche Schule]]'', unha escola de pensamento [[Alemaña|alemá]] de finais do século XIX, orixinou o estudo sistemático da [[relixión]] como un fenómeno sociocultural. Describía a relixión como unha evolución coa cultura humana, desde o [[politeísmo]] ata o [[monoteísmo]]. A ''Religionsgeschichtliche Schule'' xurdiu nun momento no que o estudo académico da [[Biblia]] e da [[historia da Igrexa]] florecía en [[Alemaña]] e noutros lugares (véxase [[alta crítica]], tamén chamada ''método histórico-crítico''). O estudo da relixión é importante: a relixión e conceptos similares a miúdo deron forma ás leis e aos códigos morais das civilizacións, á estrutura social, á arte e á música. Co fin de comprender mellor a orixe e a diversidade actual dos sistemas de crenzas relixiosas en todo o mundo, estudos recentes tentaron centrarse nas interrelacións históricas e na diversificación de todas as principais relixións organizadas, aplicando a filosofía evolutiva moderna á análise comparativa de supostos grupos ideolóxicos.<ref>{{cite book|author=Grande, Lance|title=The Evolution of Religions. A History of Related Traditions|year=2024|publisher=Columbia University Press|pages=1–680|language=en}}</ref> == Historia da noción de «relixión» na cultura occidental == === Na cultura relixiosa grega === [[Imaxe:Herodotus Massimo Inv124478.jpg|miniatura|upright=0.7|Busto de [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) nunha copia romana dun orixinal grego do [[Século -IV|século IV]] a.C.]] [[Imaxe:Sacerdote (Grecia antica).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun sacerdote que data do século I a. C., descuberto en Atenas. A coroa de loureiro que rodea a súa cabeza indica a súa función sagrada. Conservado no [[Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas]].]] O termo grego moderno para «relixión» é thrēskeia (θρησκεία). Este termo provén de thrēskos (θρησκός; «medo», de aí «medo a Deus»), que á súa vez provén de throeō (θροέω, «berrar", «ter medo"). Na cultura relixiosa da [[Grecia antiga|antiga Grecia]], non existía un único termo que resumise o que entendemos por «relixión» hoxe. Non obstante, thrēskeia tiña un papel e un significado precisos: indicaba a maneira formal na que se celebraba o culto aos deuses. O obxectivo do culto relixioso grego era, de feito, manter a harmonía cos deuses, e non celebrar o seu culto significaba provocar a súa ira, de aí o «medo» (θρησκός) que o propio culto provocaba porque estaba conectado coa dimensión do sagrado. O primeiro autor en relatar os hábitos e costumes relixiosos dos diferentes pobos foi [[Heródoto]] (484 a.C.-425 a.C.) na súa obra ''As historias'' (Ἰστορἴαι ''Istoriai''). Heródoto estaba motivado tanto polo relativismo relixioso sofístico como por un profundo interese polas culturas «bárbaras».<ref>Cf. sobre [[François Hartog]]. ''Lo specchio di Erodoto''. Milán, Il Saggiatore, 1992.</ref> === Na cultura relixiosa romana === [[Imaxe:Flamen Louvre Ma431 modifica.jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Retrato de mármore dun «flamen», século III d.C.]] [[Imaxe:Manicheans.jpg|thumb|upright=0.7|Monxes maniqueos que copiaban textos sagrados, cunha inscrición en sogdiano (manuscrito de Khocho, Conca de Tarim). O [[maniqueísmo]], como outros, foi perseguido no [[Imperio Romano]] porque entraba en conflito co ''mos maiorum''.]] O concepto romano de «relixión» (''religio'') correspóndese co coidado que se ten á hora de realizar un rito en beneficio dos deuses, un rito que, por tradición, debe repetirse ata que se realice correctamente.<ref>{{cite encyclopedia|quote=Para os romanos, ''religio'' significaba unha serie de preceptos e prohibicións e, nun sentido máis amplo, precisión, rixidez de observancia, solicitude, veneración e temor aos deuses.|author=[[Mircea Eliade]] |title=Religione |encyclopedia=Enciclopedia del novecento |publisher=Istituto enciclopedico italiano |year=1982 |page=121 |language=it }}</ref> Neste sentido, os romanos asociaban o termo «relixión» cun sentimento de medo cara á esfera sagrada, unha esfera propia do ritual e, polo tanto, da propia relixión.<ref name=em>{{cite book |author=Enrico Montanari |title=Dizionario delle religioni |editor=Giovanni Filoramo |place=Turín |publisher=Einaudi |year=1993 |pages=642-4 |language=it }}</ref> Nun contexto máis aberto, os romanos acollían todos os ritos que non entraban en conflito co ''mos maiorum'' dos ritos relixiosos tradicionais, é dicir, cos costumes dos seus antepasados. Cando os novos ritos, e polo tanto as ''novae religiones'', entraban en conflito co ''mos maiorum'', estes eran prohibidos: este era o caso, por exemplo, de cando en vez, das relixións [[Xudaísmo|xudía]], [[Cristianismo|cristiá]], [[Maniqueísmo|maniquea]] e dos [[Bacanal|ritos das bacanales]].<ref name="em" /> A primeira definición do termo «relixión», ou mellor dito do seu termo latino orixinal ''religio'', débese a [[Cicerón]] (106 a. C.-43 a. C.), quen no seu ''De inventione'' a expresa do seguinte xeito: {{Cita|«Religio est, quae superioris naturae, quam divinam vocant, curam caerimoniamque effert»|Cicerón|, ''De inventione''. II,161|col2=«A relixión é todo o que se refire ao coidado e á veneración dun ser superior cuxa natureza definimos como divina.»}} Co [[Epicureísmo|epicúreo]] [[Lucrecio]] (98 a.C.-55 a.C.) aparece unha primeira crítica á noción de relixión entendida aquí como un elemento que subxuga o home a través do medo e do que o filósofo debe liberarse: {{Cita|«Humana ante oculos foede cum vita iacere in terris oppressa gravi sub religione quae caput a caeli regionibus ostendebat horribili super aspectu mortalibus istans, primum Graius homo mortalis tollere contra est oculos ausus primusque obsistere contra»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 62-7. Traducido por Francesco Giancotti en Lucrecio. ''La Natura''. Milán, Garzanti, 2006, pp. 4-5|col2=«A vida humana xacía na terra, vergoñosamente esmagada á vista de todos pola relixión opresora, que erguía a cabeza desde as rexións celestiais, alzándose sobre os mortais cun rostro horrible. Un home grego por primeira vez atreveuse a levantar os ollos dos mortais contra ela, e foi o primeiro en resistirse.»}} {{Cita|«primum quod magnis doceo de rebus et artis religionum animum nodis exsolvere pergo»|Lucrecio|, ''De rerum natura I'', 932|col2=«En primeiro lugar porque ensino grandes cousas e tento liberar a alma dos nós apertados da relixión»}} === No Occidente cristián === [[Imaxe:Antonello da Messina 009.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Agostiño de Hipona]] (354-430) nunha pintura do século XV de Antonello da Messina.]] [[Imaxe:Gottlieb-Jews Praying in the Synagogue on Yom Kippur.jpg|upright=0.7|miniatura|Xudeus rezando en [[Yom Kippur]], por Maurycy Gottlieb (1856–1879). No Occidente cristián, o [[xudaísmo]], como o [[Islam]], só foi recoñecido como relixión a partir do século XVII.]] [[Imaxe:Marsilio Ficino.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Marsilio Ficino (1433-1499), imaxe da Biblioteca Laurenciana.]] [[Imaxe:Francois_Dubois_001.jpg|upright=0.7|miniatura|«Masacre de San Bartolomeu» de François Dubois (1529–1584), conservado no Museo Cantonal de Belas Artes de Lausana. Tras as masacres causadas polas Guerras de Relixión, os pensadores franceses do século XVII cuestionaron as nocións superpostas de civilización e relixión que prevaleceran ata entón.]] [[Imaxe:Pico1.jpg|upright=0.7|miniatura|esquerda|O humanista italiano [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463–1494). Pico della Mirandola foi un dos primeiros estudosos occidentais en abordar comparativamente diferentes crenzas relixiosas.]] [[Imaxe:Lilio Gregorio Giraldi De deis gentium.jpg|upright=0.7|miniatura|Cuberta da edición lionesa de 1565 do ''De deis gentium'', de Lilio Gregorio Giraldi.]] As primeiras comunidades cristiás non empregaban o termo ''religio'' para indicar as súas crenzas e prácticas relixiosas.<ref name=md>{{cite encyclopedia |first=Michel |last=Despland |title=Religione. Storia dell'idea in Occidente |encyclopedia=Dictionnaire des Religions |editor=Paul Poupard |place=París |publisher=Presses universitaires de France |year=1984 |quote=En italiano: «Dicionario das relixións». Milán, Mondadori, 2007, pp. 1539 e seguintes.}}</ref> Co tempo, porén, e amplamente a partir do século IV, o cristianismo adoptou este termo no sentido indicado por [[Lactancio]], identificando a súa singularidade en que a «relixión» é o «único» camiño de salvación para o home. A relación entre a relixión cristiá e a dos cultos ou «filosofías» anteriores é interpretada de diversas maneiras polos exexetas cristiáns. [[Xustino o Filósofo|Xustino]] (século II), pero tamén [[Clemente de Alexandría]] e [[Oríxenes]], sosteñen que, dado que todos os homes participan na [[Logos (cristianismo)|Palabra]], aqueles de entre eles que vivían segundo a «razón» eran, non obstante, cristiáns. Con [[Tertuliano]] (século III) a perspectiva cambia e acentúanse decididamente as diferenzas entre o mundo «antigo» e o mundo posterior á «revelación» cristiá. Con [[Agostiño de Hipona]] (354-430), pero xa anteriormente con [[Basilio de Ancira|Basilio]], [[Gregorio Nacianceno]] e [[Gregorio de Nisa]], o pensamento platónico representa para os teólogos cristiáns un exemplo da comprensibilidade do que é a verdadeira «relixión».<ref>Véxase, por exemplo, Agostiño de Hipona, ''De vera religione'', 1-3.</ref> En canto aos significados do termo «relixión» no mundo cristián, o historiador suízo das relixións Michel Despland observa que: {{Cita|«Unha vez que o [[Imperio Romano|Imperio]] se converteu en cristián, atopáronse tres significados da palabra entre os cristiáns. A relixión era unha orde pública mantida polo emperador cristián que establecía na terra a lexislación querida por Deus (idea imperial). Tamén podía ser o eros da alma individual cara a Deus (idea mística). Finalmente, ''religio'' podía designar a disciplina propia das persoas bautizadas que fixeran voto de perfección e se converteran en eremitas ou cenobitas (monasticismo).»|Michel Despland|, ''Relixións. Historia da idea en Occidente'', en ''Dictionnaire des Religions'' (editado por Jacques Vidal). París, Presses universaires de France, 1984.}} Así, se inicialmente o termo «relixión» se asignaba exclusivamente ás ordes relixiosas, a partir de Francia o termo incluíu primeiro tamén a aqueles peregrinos ou cabaleiros que se mostraban dignos dela cumprindo os seus votos, despois a comerciantes honestos e cónxuxes fieis, ampliando así o significado do termo a todo o mundo laico que observaba escrupulosamente os preceptos da Igrexa. Para [[Tomás de Aquino]] (1225-1274), a relixión «implica estar propiamente ordenado a Deus» (''Summa Theologica'' II/II q.81, a I) ou, como a Igrexa, une todas as realidades mundanas nunha soa. Coa [[Escolástica (filosofía)|escolástica]], a «relixión» colócase, polo tanto, entre as «virtudes morais» incluídas na «xustiza» xa que lle outorga a Deus a honra e a atención que lle «se deben» expresándose con actos externos, como a liturxia ou o voto, e actos internos, como a oración ou a devoción.<ref>Cf. Antonin-Dalmace Sertillanges. ''La philosophie morale de saint Thomas d'Aquin''. París, Alcan, 1947.</ref> ==== O «Humanismo» e os primeiros estudos comparativos das relixións ==== Co «[[Humanismo renacentista|Humanismo]]», comezaron as primeiras investigacións e comparacións entre diferentes crenzas relixiosas: * [[Nicolao de Cusa]] (1401-1464), coa súa publicación ''De pace fidei'' (1453), sentou as bases dun diálogo confesional entre diferentes fes. * [[Marsilio Ficino]] (1433-1499), nas súas obras de 1474 (''Theologia platonica'' e ''Liber de christiana religione''), abordou a figura de [[Xesucristo]] con figuras doutras fes como [[Zaratustra]], [[Moisés]], [[Pitágoras]], [[Hermes Trismegistus|Hermes Trismexisto]] e [[Proclo]]. * [[Giovanni Pico della Mirandola]] (1463-1494) publicou, en 1486, ''De omni re scibili'', defendendo a tese de que todas as relixións pretenden, nas súas doutrinas, converxer cara ao cristianismo. * En 1520, Johann Boehme (1485-1535) publicou ''Omnium gentium mores, leges et ritus'', tratando de evitar, nas súas análises de diferentes pobos, o cristianocentrismo en boga na época. * Pero foi en 1548 coa obra ''De deis gentium'' de [[Lilio Gregorio Giraldi]] (1479-1552) que apareceu a primeira verdadeira obra exexética sobre os mitos gregos e exipcios. O erudito francés [[Henry Pinard de La Boullaye]] (1874–1958) na súa obra ''L'Étude comparée des religions'' («O estudo comparativo das relixións», 1929) observa como desde o século III e ata o século XVIII estiveron moi estendidas cinco teses sobre as crenzas relixiosas non cristiás: * «Tese dos niveis históricos da revelación», por exemplo, [[Agostiño de Hipona]]. Sementes de verdade estiveron presentes en todos os homes ata que, coa chegada de Cristo, a verdadeira relixión, xa presente, foi designada como cristiá. * «Tese da Revelación Orixinal». Despois do [[Diluvio|Gran Diluvio]] e a dispersión da humanidade, a revelación [[Monoteísmo|monoteísta]] perdeuse en múltiples [[politeísmo|politeísmos]] e supersticións debido á corrupción da humanidade. * «Tese do plaxio». Os filósofos pagáns coñecían os textos mosaicos e inspiráronse neles para o seu traballo. * «Tese da orixe demoníaca». Deriva das crenzas xudías medievais segundo as cales algúns anxos, expulsados ​​por Deus, tiveron relacións con mulleres, dando así a luz aos deuses da antigüidade. * «Tese do [[evemerismo]]». Os deuses antigos non eran máis que homes benfeitores transformados co tempo en divindades para que puidesen seguir beneficiando á humanidade. Durante este período, o termo «relixión», asignado unicamente ao [[cristianismo]], converteuse en sinónimo de «[[civilización]]». ==== Impacto das guerras de relixión ==== Coa [[Reforma protestante]], que comezou no século XVI, o termo "relixión" foi asignado a dúas confesións cristiás distintas, e só no século XVII o xudaísmo e o islam tamén foron considerados «relixións».<ref name="md" /> As feroces «[[Guerras relixiosas en Europa|Guerras Relixiosas]]» do século XVI fixeron que Francia abandonase a idea de que o termo «relixión» puidese superpoñerse ao de civilización e, a partir do século XVII, algúns intelectuais franceses comezaron unha dura crítica do propio valor da relixión.<ref name="md" /> {{Cita|«"Forzas nacionais vivas están a espertar e a levantarse contra as adaptacións feitas despois das guerras de relixión. A partir de entón, a relixión foi vista como relacionada cunha autoridade opresora, a fe como unha crenza irrazoable, de feito case irracional. En Francia, as mentes están a comezar a preferir a civilización á relixión. E existe a tendencia a crer que canto máis civilizado se volva o home, menos inclinado estará á relixión»|Michel Despland, |''Op. cit.''}} === «Racionalidade» e «relixión» no Occidente moderno === [[Imaxe:Spinoza.jpg|upright=0.7|thumb|[[Baruch Spinoza]] (1632-1677), nunha pintura anónima de 1665.]] [[Imaxe:Michiel Jansz van Mierevelt - Hugo Grotius.jpg|upright=0.7|thumb|left|Retrato de [[Hugo Grotius]] (1583-1645), ópera de Michiel Jansz van Mierevelt (1567-1641).]] [[Imaxe:Athanasius Kircher.jpg|upright=0.7|thumb|[[Athanasius Kircher]] (1602-1680), xesuíta e erudito universal, promoveu unha abordaxe intercultural e interdisciplinar do campo do coñecemento no século XVII.]] [[Imaxe:Edward Herbert 1st Baron Herbert of Cherbury by Larkin.jpg|upright=0.7|thumb|left|[[Edward Herbert]] (1581-1648), nunha pintura de William Larkin (1580–1619).]] Desde o século XVII, a [[Modernidade]] atribuíu un valor supremo á [[racionalidade]], empregando esta ferramenta cognitiva para abordar tamén o ámbito da relixión, que así se somete ao seu exame. En 1625, [[Hugo Grotius]] (1583-1645) publicou ''De iure belli ac pacis'' onde argumentaba que un estado que organiza a sociedade mediante o dereito pode fundarse mesmo «se Deus non existise», ofrecendo indirectamente ás ciencias a posibilidade de fundarse sen a lexitimidade da relixión.<ref>{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82606/85567 |title=Hugo Grotius e as relações internacionais: entre o direito e a guerra |last=Ribeiro Barnabé |first=Gabriel |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |number=15 |volume=2 |date=febreiro de 2009 |doi=10.11606/issn.1517-0128.v2i15p27-48 |pages=27-47 |language=pt-BR }}</ref> Autores como [[Galileo Galilei]] (1564-1642), [[Thomas Hobbes]] (1588-1679), [[Descartes]] (1596-1650) e [[Pierre Gassendi]] (1592-1655), distinguiron as «[[ciencias exactas]]» (matemáticas, física e mecánica) do resto do campo do coñecemento, identificando un [[Método científico|método de investigación preciso]]. Co ''[[Tractatus theologico-politicus]]'' (1670), [[Baruch Spinoza]] (1632-1677) invita, por primeira vez, a revisar a revelación bíblica só á luz do ''lumen naturale'', é dicir, liberándoa de estruturas milagrosas. En 1678, [[Richard Simon]] (1638-1712) publicou a súa ''Histoire critique du Vieux Testament'' («Historia crítica do Antigo Testamento»), onde por primeira vez se examinou a Biblia desde un punto de vista filolóxico crítico.<ref>{{cite web |url=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/simon-richard-1638-1712 |title=Simon, Richard (1638–1712) |website=Encyclopedia.com |last=H. Popkin |first=Richard |date=1967 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> Neste novo clima cultural, [[Edward Herbert]] (1581-1648) foi o primeiro en realizar unha [[Relixión comparada|análise comparativa de diferentes relixións]] fóra dunha perspectiva cristiá. Na súa obra ''De religione gentilium'' (publicada postumamente), reavaliou o «[[paganismo]]» cos seus ritos e doutrinas dentro dun [[monoteísmo]] [[Neoplatonismo|neoplatónico]]. Herbert foi, de feito, o fundador do monoteísmo [[Deísmo|deísta]], totalmente independente da interpretación bíblica, que máis tarde influiría nas doutrinas relixiosas da [[Ilustración]].<ref name="Schilbrack">{{cite journal |url=https://revistas.pucsp.br/index.php/rever/article/view/60079/41114 |title=O conceito de religião |last=Schilbrack |first=Kevin |journal=Rever: Revista de Estudos da Religião |place=São Paulo |volume=22 |number=2 |year=2022 |doi=10.23925/1677-1222.2021vol22i2a15 |translator=Eduardo R. Cruz |access-date=2026-04-04 |language=pt-BR }}</ref> Co xesuíta [[Athanasius Kircher]] (1602-1680), un apaixonado estudoso da lingua e a cultura exipcias, xurdiu a hipótese de que a cultura neoplatónica clásica estaba directamente inspirada por Deus e que as relixións non cristiás se orixinaron na propia Biblia. En 1696, [[Pierre Bayle]] (1647-1706) publicou o ''Dictionnaire Historique et Critique'' («Dicionario histórico-crítico»), onde condenaba a superstición e a intolerancia presentes nas denominacións relixiosas, propoñendo unha sociedade composta por «ateos virtuosos» e, polo tanto, de feito, contradicindo o lugar común de que a «relixión» era o fundamento de calquera vida civil e social.<ref name="Primo">{{cite journal |url=https://www.redalyc.org/journal/5766/576664502023/html/ |title=Pierre Bayle e a reflexão sobre a imagem do ateu virtuoso na modernidade |journal=Griot: Revista de Filosofia |last=de Sant’Anna Alves Primo |first=Marcelo |volume=17 |number=1 |pages=337-353 |year=2018 |access-date=2026-04-04 |doi=10.31977/grirfi.v17i1.790 |language=pt-BR }}</ref><ref name="Santos">{{cite journal |url=https://revistas.usp.br/cefp/pt_BR/article/view/82592/85555 |title=Montesquieu e Rousseau: a natureza da sublimidade da razão |journal=Cadernos de Ética e Filosofia Política |last=Santos |first=Antônio Carlos |volume=1 |number=16 |year=2010 |pages=216-227 |language=pt-BR |format=PDF |doi=10.11606/issn.1517-0128.v1i16p216-227}}</ref> Ao mesmo tempo, autores como [[Nicolas Malebranche|Malebranche]] e [[Blaise Pascal]] (1632-1662) comezaron a tratar as «ciencias humanas» distinguíndoas das divinas.<ref>{{cite web |url=https://calenda.org/350888?formatage=print&lang=es |title=Malebranche e i suoi contemporanei |website=Calenda |date=2015-12-10 |access-date=2026-04-05 |language=it }}</ref> ==== Século XVIII ==== [[Imaxe:Giovan Battista Vico.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Giambattista Vico]] (1688-1744), nun cadro de Francesco Solimena (1657–1747).]] [[Imaxe:D'après Maurice Quentin de La Tour, Portrait de Voltaire (c. 1737, musée Antoine Lécuyer).jpg|miniatura|esquerda|upright=0.7|[[Voltaire]] (1694-1778) nun cadro de Maurice Quentin de La Tour (1704-1788).]] [[Imaxe:David Hume.jpg|upright=0.7|miniatura|[[David Hume]] (1711-1776) nun cadro de Allan Ramsay (1713–1784).]] [[Imaxe:Paul Heinrich Dietrich Baron d'Holbach Roslin.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) nun retrato de Alexander Roslin (1718–1793).]] [[Imaxe:Immanuel Kant - Gemaelde 2.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Immanuel Kant]] (1724-1804) nun retrato de Johann Gottlieb Becker.]] [[Imaxe:Johann Gottfried von Herder by Johann Ludwig Strecker, 1775.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803), nun retrato de Johann Ludwig Strecker.]] [[Imaxe:Hegel portrait by Schlesinger 1831.jpg|miniatura|upright=0.7|Retrato de Hegel (1770-1831) por Schlesinger.]] [[Imaxe:Johann Georg Hamann (1730–1788).jpg|esquerda|miniatura|upright=0.7|Johann Georg Hamann (1730–1788).]] Outro xesuíta importante, [[Joseph-François Lafitau]] (1681-1746), publicou en 1724 un dos primeiros estudos comparativos sobre relixións, ''Moeurs des sauvages américains'', onde cría que podía detectar afinidades entre as crenzas dos nativos americanos e as doutrinas e prácticas relixiosas gregas.<ref>{{cite journal |url=https://royalsocietypublishing.org/rsnr/article/75/1/59/48698/Galenizing-the-New-World-Joseph-Francois-Lafitau-s |title=Galenizing the New World: Joseph-François Lafitau's ‘Galenization’ of Canadian Ginseng, CA 1716–1724|journal=Notes and Records: the Royal Society Journal of the History of Science |publisher=The Royal Society Publishing |date=2021-03-20 |volume=75 |number=1 |pages=59-72 |last=Giovannetti-Singh |first=Gianamar |doi=10.1098/rsnr.2019.0037 |access-date=2026-04-04 |language=en }}</ref> En 1725, [[Giambattista Vico]] (1688-1744), na súa obra ''Scienza Nuova'' («Ciencia Nova»), abordou, entre outros temas, o ámbito dos mitos, que cría que nos permitían penetrar nas diferentes culturas humanas. Vico tamén cría que o home non pode vivir sen unha relación co mito e a relixión.<ref>{{cite journal |url=https://www.bibliomanie.it/?p=557 |title=La creazione delle «dodici divinità delle genti maggiori» nella Scienza nuova di Vico come espressione delle passioni umane. Paura, bisogni, conflitti |journal=Bibliomanie. Letterature, storiografie, semiotiche |date=xullo-decembro de 2016 |volume=42 |number=1 |issn=2280-8833 |publisher=Clueb Editrice |last=Gualtieri |first=Gaetano Antonio |access-date=2026-04-04 |language=it }}</ref> Na ''[[Académie des Inscriptions et Belles-Lettres]]'', fundada en 1663 por [[Jean-Baptiste Colbert]],<ref>{{cite web |url=https://aibl.fr/ |title=À PROPOS DE L’ACADÉMIE |work=Académie des Inscriptions et Belles-Lettres |access-date=2026-04-05 |language=fr-FR }}</ref> autores como [[Antoine Banier]] (1673-1741), [[Étienne Fourmont]] (1683-1745), [[Nicolas Fréret]] (1688-1749), [[Michel Fourmont]] (1766-1766), dedicáronse á investigación comparativa dos mitos gregos e orientais e ao estudo da historia bíblica. En 1748, [[Montesquieu]] (1689-1755) publicou ''[[O Espírito das Leis|L'esprit des lois]]'', onde argumentaba que, cando se busca o equilibrio dunha sociedade, a «relixión» máis «verdadeira» tamén pode ser prexudicial, a diferenza da «falsa», que, en cambio, obtén efectos beneficiosos.<ref>{{cite journal |url=https://www.cambridge.org/core/journals/review-of-politics/article/teaching-by-contradictions-montesquieus-subversion-of-piety-in-the-spirit-of-the-laws/24E411DD1D4DB37881920C81A64FC52B |title=Teaching by Contradictions: Montesquieu's Subversion of Piety in The Spirit of the Laws |journal=The Review of Politics |date=2022-08-18 |last=Brennan |first=Timothy |publisher=Cambridge University Press |volume=84 |number=4 |pages=520-544 |doi=10.1017/S0034670522000651 |language=en }}</ref> [[Charles de Brosses]] (1709-1777), na súa obra de 1760 ''Du culte des dieux fétiches'', tamén identificou analoxías entre as prácticas relixiosas dos nativos africanos e as dos gregos e exipcios. De Brosses foi o primeiro en acuñar o termo «[[fetichismo]]» para indicar a práctica relixiosa da humanidade primitiva, consistente na adoración de pedras, estrelas ou animais practicada polos pobos primitivos, unha etapa anterior ao politeísmo. O historiador e lingüista francés tamén abordou a cuestión da formación das linguas e identificou a necesidade de ampliar a investigación nestes campos tanto universal como historicamente. E se por unha banda autores como [[Gottfried Wilhelm von Leibniz]] (1645-1716) e [[Nicolas Malebranche]] (1638-1715), tras unha análise racional, exaltan os valores relixiosos, outros, como [[John Locke]] (1632-1704) ou [[Jean-Jacques Rousseau]] (1712-1778), empregan a "razón" para despoxar a «relixión» dos seus contidos que non se poden xustificar racionalmente.<ref name="Santos"/> Outros autores, como o irlandés [[John Toland]] (1670-1722) ou o francés [[Voltaire]] (1694-1778), son defensores do «[[deísmo]]», unha proposta decididamente racionalista da crenza relixiosa. [[Linneo]] (1707-1778) e [[Georges-Louis Leclerc de Buffon]] (1707-1788) iniciaron as primeiras investigacións no campo das «ciencias naturais» que, máis tarde, con [[Charles Darwin]] (1809-1882), acadarían o importante modelo explicativo da evolución das especies por medio da [[selección natural]]. Con [[David Hume]] (1711-1776), produciuse un rexeitamento do contido racional da relixión, que se consideraba, en xeral, un fenómeno completamente irracional, nacido dos medos inherentes do home con respecto ao universo.<ref>{{cite journal |url=https://helius.uvanet.br/index.php/eros/article/view/24/5 |title=A religião e a concepção de sagrado pela ótica de David Hume |journal=Revista Eros |last=Elitom R. da Silva |first=Francisco |date=2013 |access-date=2026-04-05 |volume=1 |number=1 |place=Sobral |issn=2357-8246 |language=pt-BR }}</ref> Partindo do xuízo do «irracionalismo» da relixión, en Occidente, por exemplo con [[Julien Offray de La Mettrie]] (1709-1751) e [[Claude-Adrien Helvétius]] (1715-1771), xurdiron as primeiras críticas radicais da relixión, que levaron á afirmación do [[ateísmo]].<ref>{{cite web |url=https://churchandstate.org.uk/2022/07/atheists-before-darwin/ |title=Atheists Before Darwin |website=Church and State |last=Haynes |first=Landon |date=2020-08-19 |access-date=2026-04-05 |language=en }}</ref> Neste contexto, en 1772, [[Paul Henri Thiry d'Holbach]] (1723-1789) argumentou que: {{Cita|«A idea dun Deus terrible, representado como un déspota, debe inevitablemente facer malvados aos seus súbditos. O medo só crea escravos [...] que cren que todo está permitido cando se trata de gañar a benevolencia do seu Señor ou de escapar dos seus temidos castigos. A noción dun Deus tirano só pode producir escravos mesquiños, infelices, pelexadores e intolerantes.»|Holbach, |''Good Sense'' (''Le bon sens'', 1772), editado por S. Timpanaro, Garzanti 1985, p. 150}} [[Immanuel Kant]] (1724-1804) defendeu o dereito do filósofo a cuestionar como a razón común pode avaliar a relixión. Neste sentido, o filósofo alemán cría que a relixión podía ser útil para acadar a razón moral, entendida como o «ben supremo», xa que proporciona o sentido do «deber» aos imperativos morais, que non é suficiente de maneira incondicional para o deber moral por si só, presentándoos como mandamentos de Deus. A finais do século XVIII, xurdiu en [[Alemaña]] un movemento cultural que se opoñía á [[Ilustración]] (''Aufklärung''), que tomou o nome de ''romantisch'' ([[romanticismo]]) na súa oposición a ''klassisch'' ([[clasicismo]]). Este termo adaptouse da palabra inglesa similar ''romantic'', onde tiña o significado de «pintoresco», referíndose a unha paisaxe, despois de que orixinalmente se opoñía, como o «imaxinario» dos contos «novelísticos», ao que era «real». Neste contexto de ideas polarizadas, os románticos alemáns pretendían valorar o que non era racional e clásico, e que, polo tanto, se baseaba en nocións como ''Gefühl'' (sentimento), ''Erinnerung'' (memoria) e ''Sehnsucht'' (anhelo).<ref>{{cite book |url=https://poslit.letras.ufmg.br/arquivos/publicacao/O%20romantismo%20alem%C3%A3o%20e%20seu%20legado.pdf |title=O Romantismo Alemão e seu legado |editor=Bruno Almeida Guimarães, Gabriel Almeida Assumpção e Georg Otte |place=São Paulo |publisher=LiberArs |year=2023 |pages=264 |isbn=978-65-5953-129-5 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Así, a «[[poesía]]» enténdese como a lingua materna de toda a humanidade ([[Johann Georg Hamann]], 1730-1788).<ref>{{cite web |url=https://estadodaarte.estadao.com.br/filosofia/os-antimodernos-hamann-o-mago-do-norte-e-as-origens-do-contra-iluminismo-parte-3/ |title=Os Antimodernos: Hamann, o Mago do Norte, e as origens do contra-iluminismo (parte 3) |website=Estado da Arte |last=Tavares de Moraes |first=Fabrício |date=2019-05-24 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> En 1776, o teólogo e filósofo alemán [[Johann Gottfried Herder]] (1744-1803) publicou ''Älteste Urkunde des Menschengeschlechts'' («O documento máis antigo da raza humana»), onde, analizando o texto bíblico da [[Xénese]] xunto cos mitos exipcios e fenicios, argumenta que estes últimos non eran máis que intentos de interpretar o divino nos fenómenos naturais, unha práctica común entre os pobos antigos. Ademais, Herder argumenta que a clasificación das relixións xa non debería basearse na polaridade verdade/erro, senón entendidas como opinións humanas dun período histórico e social específico. A este respecto, Giovanni Filoramo observa: {{Cita|«Deste xeito, Herder, por unha banda, resumía felizmente o xiro antropolóxico e naturalista que a cultura da Ilustración tamén provocara no estudo da relixión e, por outra, igualmente felizmente, indicaba o novo leito, o da historia, no que o gran río da interpretación da vida relixiosa se preparaba de agora en diante a fluír».|Giovanni Filoramo, |''Che cos'è la religione-Temi metodi problemi''. Turín, Einuadi, 2004, p.43}} [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] (1770-1831) no ''Vorlesungen über die Philosophie der Religion'' (1832; «Conferencias sobre a filosofía da relixión») pretende completar ese obxectivo do idealismo alemán de substituír a relixión pola filosofía, unha filosofía de «salvación» que substitúe o «esforzo do pensamento» relixioso pola «representación» relixiosa. A relixión, para Hegel, está pois a medio camiño entre a arte e a filosofía.<ref>{{cite web |url=https://www.marilia.unesp.br/Home/RevistasEletronicas/FILOGENESE/religiao-e-filosofia-em-hegel-como-formas-do-conhecimento-de-deus.pdf |title=Religião e Filosofia em Hegel como formas do conhecimento de Deus |last=Gregório Arraes Fernandes |first=Guilherme |journal=Revista Filogênese |volume=11 |format=PDF |year=2018 |access-date=2026-04-05 |language=pt-BR }}</ref> {{Cita|«Agora, a filosofía da relixión permite a reconciliación destas dúas facetas, permítenos ver o infinito no finito, o finito no infinito; a reconciliación da alma co coñecemento, do sentimento relixioso puro coa intelixencia. Este é o requisito da filosofía da relixión, como o é a necesidade da filosofía en xeral.»|Hegel, |''Lezioni sulla filosofia della religione'' (1832), Boloña, Zanichelli, 1973, p. 80}} [[Friedrich Schleiermacher]] (1768-1834) publicou en 1799 ''Über die Religion. Reden an die Gebildeten unter ihren Verächtern'' («Sobre a relixión: discursos aos seus desprezadores cultos»), obra pedra angular da corrente de estudos posterior que ve o sentimento relixioso como un feito estrutural da conciencia humana. Nesta obra do gran teólogo alemán, lemos por primeira vez o fenómeno relixioso como esa capacidade humana para «intuír» e «sentir» o universo, unha característica antropolóxica verdadeiramente universal.<ref>{{cite journal |url=https://www.academia.edu/12382001/A_Religi%C3%A3o_Filos%C3%B3fica_de_Friedrich_Schleiermacher_e_seu_desenvolvimento_Teol%C3%B3gico |title=A Religião Filosófica de Friedrich Schleiermacher e seu desenvolvimento Teológico |last=Steven Zilse |first=Raphaelson |journal=Anais do 27º Congresso Internacional da Soter |date=2014 |place=Belo Horizonte |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> A este respecto Giovanni Filoramo observa que esta interpretación é: {{Cita|«precursora de todas as interpretacións do sagrado como feito estrutural da conciencia»|Giovanni Filoramo, |''Op. cit.'', p. 44}} ==== Século XIX ==== [[Imaxe:Benjamin Constant.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|[[Benjamin Constant]] (1767-1830)]] [[Imaxe:Carl Roux - Georg Friedrich Creuzer.jpg|miniatura|upright=0.7|Georg Friedrich Creuzer (1771-1858), nun retrato de Karl Roux.]] [[Imaxe:Schelling 1848.jpg|upright=0.7|esquerda|miniatura|Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (1775-1854) nunha imaxe de 1848.]] [[Imaxe:Quinet, Edgar, par Bochard.JPG|upright=0.7|miniatura|Edgar Quinet (1803-1867) nun retrato de Louis Bochard.]] No século XIX, textos como o [[Bhagavad Gita]], os [[Vedas]] e o [[Avesta]] chegaron a Europa e foron estudados; a ''Société Asiatique'', que publicaba o ''Journal Asiatique'', fundouse en París en 1822;<ref>{{cite web |url=https://aibl.fr/societe-asiatique/presentation/ |title=Présentation |website=Société Asiatique |access-date=2026-04-07 |language=fr-FR }}</ref> establecéronse as disciplinas da [[exiptoloxía]], o [[orientalismo]], a [[etnografía]], etc. Neste contexto dos primeiros estudos, algúns anticiparon o perigo de ler o pensamento antigo con «ideas modernas», un perigo que podería falsear a investigación histórica e distorsionar os seus resultados. [[Fustel de Coulanges]] (1830-1889), en ''La cité antique'' (1864), onde sitúa a relixión no fundamento das cidades antigas, advirte contra estes perigos, lembrando que o historiador debe estudar exclusivamente os documentos que xurdiron sen ningunha avaliación baseada en prexuízos ou ideas modernas.<ref>{{cite book |url=https://bibliotecadigital.puc-campinas.edu.br/services/e-books/Fustel%20de%20Coulanges-1.pdf |title=A Cidade Antiga |last=Fustel de Coulanges |first=Numa-Denys |translator=Frederico Ozanam Pessoa de Barros |format=PDF |year=2006 |language=pt-BR }}</ref> [[Georg Friedrich Creuzer]] (1771-1858), na súa obra de 1812 ''Symbolik und Mythologie der alten Völker, besonders der Griechen'' («Simbolismo e mitoloxía dos pobos antigos, especialmente dos gregos»), argumenta que o «simbolismo» relixioso é o produto do espírito humano e, polo tanto, a través disto, pódese comprender a natureza única de todas as relixións antigas.<ref>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/biography/Georg-Friedrich-Creuzer |title=Georg Friedrich Creuzer |encyclopedia=[[Britannica]] |date=2026-03-06 |accessdate=2026-04-06 |language=en }}</ref> Desde 1824 ata a súa morte, o erudito [[Benjamin Constant]] (1767-1830) publicou cinco volumes (dous máis publicáronse despois da súa morte) sobre ''De la religion considérée dans sa source, ses formes et son développements'', unha obra inacabada na que destacou como o sentimento e a experiencia relixiosos son inherentes á condición humana, expresándose nas diferentes maneiras que as culturas e os períodos históricos lles permiten.<ref>{{cite journal |url=http://anais.est.edu.br/index.php/congresso/article/viewFile/225/200 |title=Modernidade e religião na hermenêutica de Benjamin Constant de Rebecque |journal=Anais do Congresso Internacional da Faculdades EST |last=Barroso |first=Marco Antonio |date=2014 |volume=2 |pages=240-254 |format=PDF |language=pt-BR |accessdate=2026-04-06 }}</ref> Con ''Philosophie der Mythologie'' («Filosofía da mitoloxía», 1842), [[Friedrich Wilhelm Joseph Schelling]] (1775-1854) revisita as obras renacentistas sobre [[mitoloxía]], interpretando as crenzas precristiás como un paso fundamental cara á revelación de Deus na conciencia humana. O contido dos mitos, segundo Schelling, é polo tanto profético, unha revelación divina que expresa verdades. Por esta razón, a [[hermenéutica]] do [[mito]] só pode ter un alcance relixioso.<ref>{{cite web |url=https://www.criticadelibros.com/sin-clasificar/filosofia-de-la-mitologia-friedrich-wilhelm-joseph-schelling/ |title=Filosofía de la Mitología, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling |last=Preti |first=G. |website=Crítica de Libros |access-date=2026-04-06 |language=es }}</ref> Mesmo [[Edgar Quinet]] (1803-1867), ateo e liberal, así como alumno de [[Victor Cousin]] (1792-1867), o primeiro erudito en crear unha cátedra universitaria de [[Filosofía da relixión]], en ''Le génie des religions'', argumenta que as relixións posúen un elemento común que corresponde ao desexo de sacralizar a natureza. [[Jules Michelet]] (1798-1874) en ''Introductione all'historie universelle'' (1831) pretende demostrar como a sucesión de diferentes civilizacións non é outra cousa que a manifestación progresiva do pensamento divino. ===== «Positivismo» e «materialismo» ===== [[Imaxe:Karl Otfried Müller - Imagines philologorum.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|Karl Otfried Müller (1797-1840).]] [[Imaxe:Ernest-Renan.gif|miniatura|upright=0.7|Ernest Renan (1823-1892).]] [[Imaxe:Feuerbach Ludwig.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), retrato de August Weger (1823–1892).]] [[Imaxe:Marx3.jpg|miniatura|upright=0.7|[[Karl Marx]] (1818-1883) nunha foto de 1866.]] [[Imaxe:Fustel de Coulanges.jpg|miniatura|upright=0.7|esquerda|[[Fustel de Coulanges]] (1830-1889).]] [[Imaxe:CPTiele.png|miniatura|upright=0.7|Cornelis Petrus Tiele (1830-1902).]] Ante o grande interese polas diferentes tradicións relixiosas expresado polos intelectuais románticos, [[Karl Otfried Müller]] (1797-1840) cos seus ''Prolegomena zu einer wissenschaftlichen Mythologie'' (1825) subliña, por primeira vez, a necesidade de someter tanto este interese como o gran material documental recollido gradualmente de Oriente a un rigoroso procedemento histórico baseado na crítica, a comparación e a filoloxía. [[Ernest Renan]] (1823-1892), discípulo de [[Edgar Quinet]] e recoñecido erudito [[Estudos semíticos|semitista]] e historiador da [[cultura xudía]], cría en ''Études d'histoire religieuse'' (1857) que o estudo da «historia das relixións» debía estar libre de interpretacións teolóxicas e, en cambio, abordarse segundo os modelos de investigación propostos polo positivismo. Renan, como orientalista, tamén herdou a idea puramente romántica da India como orixe de todas as relixións. [[Ludwig Feuerbach]] (1804-1872), en ''Das Wesen der Religion'' («A esencia da relixión», 1845), argumentou que a relixión orixínase na conciencia dos humanos da súa dependencia do seu contorno (natureza); polo tanto, é a hipostatización da propia natureza nunha entidade sobrenatural á que ofrecemos devoción e pedimos protección. Non é Deus quen crea a natureza, senón a natureza a que empurra aos humanos a inventar a Deus.<ref>{{cite journal |url=https://marxismo21.org/wp-content/uploads/2012/06/A-religi%C3%A3o-em-Feuerbach-Eduardo-Chagas.pdf |title=A Religião em Feuerbach: Deus não é Deus |last=F. Chagas |first=Eduardo |journal=Revista Dialectus |number=4 |date=xaneiro-xuño de 2014 |pages=78-91 |format=PDF |language=pt-BR }}</ref> Mesmo [[Karl Marx]] (1818-1883) describe nas súas obras a «relixión» como creada polo home para soportar o peso da súa infelicidade xerada por unha sociedade fundada na explotación (en particular a [[Capitalismo|sociedade capitalista]]). Polo tanto, a relixión é simplemente o «[[opio do pobo]]». Ao eliminar a «relixión», os homes vense obrigados a buscar e, polo tanto, obter a felicidade real en lugar da imaxinaria.<ref>{{cite web |url=https://www.filosofiaepsicanalise.org/2021/01/a-religiao-e-o-opio-do-povo-o-contexto.html |title=A religião é o ópio do povo: o contexto da polêmica afirmação de Marx |website=Filosofia e Psicanálise |last=Ataíde |first=Glauber |date=2021-01-20 |access-date=2026-04-06 |language=pt-BR }}</ref> [[Edward Burnett Tylor]] (1832-1917), na súa obra ''Primitive Culture'', publicada en 1871, herdou do romanticismo a busca das orixes das relixións, que, porén, non atopou no sentimento/intuición do infinito, senón nunha concepción evolutiva da crenza relixiosa que, partindo do «máis simple», se desenvolve en termos de «complexidade».<ref>{{cite web |url=https://revistas.usp.br/cadernosdecampo/pt_BR/article/view/45192/48804 |title=Edward Tylor e a extraordinária evolução religiosa da humanidade |last=Delgado Rosa |first=Frederico |journal=Cadernos de Campo |place=São Paulo |date=2010 |volume=19 |number=19 |doi=10.11606/issn.2316-9133.v19i19p297-308 |pages=297-308 |language=pt-BR }}</ref> O erudito holandés [[Cornelis Petrus Tiele]] (1830-1902) pode ser considerado como o iniciador da «ciencia das relixións». De feito, publicou os primeiros manuais reais sobre a historia das relixións: ''Vergelijkende geschiedenis van de egyptische en mesopotamische Godsdiensten'' (1872) e ''Geschiedenis van den godsdienst in de oudheid tot op Alexander den Groote'' (1876). Segundo Tiele, esta disciplina debería chamarse «hieroloxía» (ciencia do sagrado) con dúas áreas ben diferenciadas:<ref>{{Cita tese |apelidos=Fernandes Cabral de Souza |nome=Mailson |ano=2023 |título=Embates epistemológicos em Ciência da Religião: a cartografia discursiva de uma prática científica |url=https://www1.unicap.br/observatorio2/wp-content/uploads/2023/07/Embates-epistemologicos-em-Ciencia-da-Religiao.docx.pdf |tipo=Tese |capítulo= |institución=Universidade Católica de Pernambuco |expediente= |oclc= |isbn= |lingua=pt-BR |ref=harv |cita=O interesse do que se chama pelo infeliz nome de Ciência das Religiões, digamos de Hierologia, aumenta a cada dia}}</ref> * a «hierografía», que describe as crenzas relixiosas individuais; * a «historia das relixións», que describe o desenvolvemento histórico e os cambios nas crenzas relixiosas, pero que tamén ten a tarefa de indicar a evolución destas crenzas. Para Tiele, o fenómeno relixioso é universal e, como tal, non pode ter unha orixe histórica, senón psicolóxica. Consiste na relación entre os «poderes sobrehumanos» nos que o home cre e si mesmo. == Bibliografía == * Hans G. Kippenberg, ''La scoperta della storia delle religioni'', Brescia, Morcelliana 2002. * Natale Spineto, ''Religioni. Studi storico-comparativi'', en Alberto Melloni (ed.), ''Dizionario del sapere storico-religioso del Novecento'', Boloña, Il Mulino, 2010, vol. II, páxinas 1256-1317. == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Filosofía da relixión]] * [[Relixión]] * [[Sagrado]] * [[Teoloxía]] === Ligazóns externas === * {{cite journal|author=STELLA, Jorge Bertolaso |title=História das Religiões |journal=Revista de História |place=São Paulo |volume=31 |number=64 |pages=409–413 |year=1965 |doi=10.11606/issn.2316-9141.rh.1965.123719 |url=https://revistas.usp.br/revhistoria/article/view/123719 |access-date=2026-04-01 |language=pt-BR }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Historia das relixións| ]] [[Categoría:Estudos relixiosos]] kglbpbk6lsgqcf54150aaqbq4hk5p1l 0 679456 7351187 7350188 2026-04-08T05:43:06Z Norrin strange 839 7351187 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Dominikos Kalogeras''', O.P. (en {{lang-el|Δομήνικος Καλογεράς}}), nado o [[15 de xullo]] de [[1915]] en [[Constantinopla]] e finado o [[7 de agosto]] de [[2007]] en [[Aosta]], foi un relixioso [[Orde dos Predicadores|dominicano]] [[pobo grego|grego]], administrador do [[exarcado apostólico católico grego de Constantinopla|exarcado de Constantinopla]] e arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Esmirna|Esmirna]]. == Traxectoria == Naceu nunha familia [[pobo grego|grega]] e moi relixiosa de [[Constantinopla]] o [[15 de xullo]] de [[1915]].<ref name="AP2004">{{cita libro |cita=''Arcivescovo emerito'' (rin. 22 genn. 1983): S.E.R. Mons. DOMENICO Caloyera, O.P., n. in Istanbul 15 lu. 1915; ord. 16 lu. 1939; el. 7 dic. 1978; cons. 10 febb. 1979 |páxina=291 |título=Annuario pontificio per l'anno 2004 |editorial=Libreria Editrice Vaticana}}</ref><ref name="NecroDominicus">{{cita publicación periódica |título=In memoriam |publicación=Dominicus |url=https://www.domenicani.it/wp-content/uploads/2015/11/2007_dominicus_4.pdf |número=4 |data=setembro-outubro 2007|editor=Provincia Domenicana “San Domenico in Italia” |páxina=193 |lingua=italiano |url-arquivo=https://web.archive.org/web/20240526091238/https://www.domenicani.it/wp-content/uploads/2015/11/2007_dominicus_4.pdf |data-arquivo=26/05/2024}}</ref> Estudou na escola dos [[Orde dos Predicadores|dominicanos]] e posteriormente foi enviado a Italia para continuar os seus estudos.<ref name="NecroDominicus"/> Alí decidiu unirse á orde, tomando o hábito en [[Chieri]] o [[9 de outubro]] de [[1932]] e, logo de rematar os seus estudos de Filosofía en Chieri e de Teoloxía en [[Turín]], fixo a profesión solemne o [[10 de outubro]] de [[1936]].<ref name="NecroDominicus"/> Finalmente, o [[16 de xullo]] de [[1939]] foi [[ordenado sacerdote]].<ref name="AP2004"/><ref name="NecroDominicus"/> Os seus primeiros encargos pastorais foron en diversos conventos italianos, até que volveu á súa cidade natal como ecónomo ([[1948]]) e posteriormente superior ([[1953]]) da comunidade dominincana.<ref name="NecroDominicus"/> Traballou na reorganización das institucións católicas da parroquia, e foi o fundadador da ''[[Caritas]]'' turca.<ref name="NecroDominicus"/> Tamén neste período foi conselleiro do exarca [[Dionisio Varouha]], e o [[27 de maio]] de [[1955]] foi nomeado [[administrador apostólico]] do [[exarcado apostólico católico grego de Constantinopla|exarcado grego de Constantinopla]].<ref name="NecroDominicus"/> Posteriormente fou tamén responsable en Italia dos seminarios de [[rito bizantino]].<ref name="NecroDominicus"/> O [[7 de decembro]] de [[1978]] foi nomeado arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Esmirna|Esmirna]].<ref name="AP2004"/> Recibiu a consagración episcopal o [[10 de febreiro]] de [[1979]].<ref name="AP2004"/><ref name="NecroDominicus"/> Porén, permaneceu moi pouco tempo como arcebispo, xa que renunciou o [[22 de xaneiro]] de [[1983]] por motivos de saúde;<ref name="AP2004"/><ref name="NecroDominicus"/> foi substituído por [[Giuseppe Germano Bernardini]]. Trasladouse entón a Roma, onde foi vigairo coadxutor do arcipreste de [[Basílica de Santa María a Maior de Roma|Santa María a Maior]].<ref name="NecroDominicus"/> Finou en [[Aosta]] o [[7 de agosto]] de 2007, e foi sepultado en Santa María a Maior.<ref name="NecroDominicus"/> == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Kalogeras, Dominikos}} [[Categoría:Nados en 1915]] [[Categoría:Nados en Istanbul]] [[Categoría:Dominicanos]] [[Categoría:Relixiosos católicos de Turquía]] [[Categoría:Bispos católicos do século XX]] [[Categoría:Arcebispos da Igrexa católica latina]] [[Categoría:Bispos católicos de Turquía]] t6b16dvs9dd0av2bafzal6tz7wjw68b 0 679497 7351060 7350897 2026-04-07T19:22:26Z MAGHOI 15490 /* Á fronte co primeiro tren blindado */ de et:wiki 7351060 wikitext text/x-wiki {{Biografía}}{{enuso}} '''Anton Irv''', nado en [[Ruudiküla]], parroquia de Viljandi, [[Condado de Viljandi|Viljandimaa]], o [[17 de setembro]] de [[1886]] e finado preto de [[Strenči]], [[Letonia]], o [[27 de abril]] de [[1919]], foi un soldado e oficial militar [[estonia]]no altamente condecorado durante a [[primeira guerra mundial]] e na [[Guerra de independencia de Estonia|Guerra de Independencia de Estonia]].<ref>Toivo (2004)</ref> Foi o comandante do tren blindado de vía ancha nº 1 ao comezo da Guerra da Independencia e, despois de que o comandante xeral dos trens blindados, o capitán [[Karl Parts]], resultase ferido, e foi, ata a súa morte, comandante interino en funcións da División de Trens Blindados. Polo tanto, foi o oficial de maior rango que ocupou un posto (como comandante dunha división e directamente na fronte) na Guerra da Independencia. Tamén foi o único oficial estoniano que morreu na Guerra da Independencia no posto de comandante de división. Foi o único oficial na Guerra da Independencia, despois do tenente Julius Kuperjanov, cuxo nome se lle deu a unha unidade como unha homenaxe extraordinaria: o tren blindado de vía ancha número 1 foi nomeado tren blindado "Capitán Irv" a noite da súa morte. Con oito medallas de batalla tsaristas rusas, a Medalla Militar francesa e tres Cruces da Liberdade, foi un dos oficiais estonianos máis condecorados na Primeira Guerra Mundial e na Guerra da Independencia. == Traxectoria == === Primeiros anos === Hans Irv naceu o 17 de setembro (5 de setembro de 1886) na granxa de Sillaotsa, na aldea de Ruudiküla, na parroquia de Viljandi, no [[condado de Viljandi]], na [[gobernación de Livonia]], fillo dun pequeno arrendatario. Á idade de 15 anos, converteuse á fe [[Cristianismo ortodoxo|ortodoxa]] apostólica para recibir unha mellor educación e foi bautizado como Anton en marzo de 1902. Recibiu a súa educación xeral na escola Anni no municipio rural de [[Uusna]] e na escola parroquial ortodoxa apostólica de Viljandi, onde despois de graduarse (1904) traballou como mestre durante tres anos (1904–1907). De 1907 a 1910, estivo no servizo militar obrigatorio no exército [[Imperio Ruso|tsarista]], onde, como antigo mestre de escola, serviu como redactor. Foi dado de baixa do servizo en decembro de 1910 como "escritor subalterno de rango superior", que correspondía ao rango honorario de suboficial subalterno. De 1911 a 1914, axudou ao seu pai na granxa. === Na Primeira Guerra Mundial (1914–1917) === Ao estalar a Primeira Guerra Mundial, Anton Irv foi mobilizado e comezou a servir no 269º Rexemento de Infantería Novorzhev do [[Exército Imperial Ruso]] en [[Pskov]], e se ofreceu voluntario para unirse á unidade de recoñecemento do rexemento, permanecendo na fronte de [[Prusia Oriental]] desde novembro de 1914. Nas batallas, distinguiuse por unha valentía e un enxeño excepcionais. Na primavera e no inverno de 1915, foi o primeiro da súa división (uns 16.000 homes) en recibir unha Cruz de San Xurxo completa, que era a máxima condecoración outorgada a un soldado do Exército Imperial Ruso. En novembro de 1915, por valentía persoal e méritos militares, foi ascendido a oficial comisionado (sen ter asistido nunca a unha academia militar) e nomeado comandante da unidade de intelixencia do rexemento. Un dos seus subordinados daquela época, Jaan Villo, soldado do 269º Rexemento de Infantería de Novorzhev, retratouno así:<ref>Villemi (1935), p. 69</ref> {{Cita|Como loitador, A. Irv era tan incriblemente bo que en pouco tempo se converteu no heroe máis coñecido do noso rexemento e quizais mesmo de toda a división. Non obstante, el mesmo mantívose equilibrado e benevolente cos seus compañeiros soldados: o espírito de gabanza e fanfarronería nunca atopou cabida nel. Irv era amigable e benevolente cos seus compañeiros soldados e subordinados. Irv nunca foi irascible nin nervioso. Se os seus subordinados cometían un erro, só os reprendía nun ton tranquilo e pragmático. Esta reprimenda tiña un impacto enorme, porque A. Irv era querido e respectado como comandante. Cando A. Irv foi nomeado comandante do mando de recoñecemento, nós, os estonianos, podiamos estar orgullosos diso.<ref>Villemi (1935), p. 69</ref></br> "A compostura e a compostura de A. Irve na batalla eran asombrosas. Se quixese describir as fazañas heroicas de A. Irve, tería que describir todas as súas actividades de recoñecemento e combate. O que nos fixo dubidar foi o feito de que Irve era coma un defensor superior: nunca resultou gravemente ferido. A. Irve adoitaba vivir na zona de batalla non nun búnker subterráneo, senón baixo unha tenda de tea nun pavillón. Unha vez, un anaco de metralla esnaquizou a mesa e a mesa que había diante de Irve na tenda, pero Irve resultou ileso. Unha vez, baixo o mando de Spägli, cando un batallón do noso rexemento e o comando de recoñecemento estaban tirados no chan baixo o fogo de metralladora, rifle e tres canóns alemáns, polo que non se atrevían a moverse, Irv achegouse con calma e buscou un lugar na cerca de arame polo que puidésemos pasar e atacar o inimigo."<ref>Villemi (1935), pp. 70-71</ref>}} Demostrou as súas boas habilidades de liderado e a súa coraxe e, como oficial, Irve foi galardoado coas [[Orde de Santa Ana|Ordes de Santa Ana]], de 3.ª clase, [[Orde de San Estanislao|San Estanislao]], de 2.ª e 3.ª clase con Espadas e Pluma, e a [[Espada de Ouro de San Xurxo|Espada]] [[Espada de Ouro de San Xurxo|de Ouro de San Xurxo]] pola súa valentía. Recibiu a máxima condecoración por valentía, a ''[[Médaille militaire]]'', do goberno francés, que foi a única para unha división enteira na que loitou Anton Irv. Participou en batallas durante a Primeira Guerra Mundial en Prusia Oriental, Lituania e Polonia Oriental contra as forzas do [[Imperio Alemán]] e en [[Romanía]] contra as forzas do [[Imperio Austrohúngaro]]. === Nas Forzas Armadas Nacionais de Estonia === A finais de 1917, chegou a Estonia e axudou a organizar as forzas militares estonianas para loitar contra o [[Exército Vermello]] na Guerra de Independencia de Estonia. O 26 de novembro de 1917, Irv uniuse ao 1.º Rexemento de Infantería de Estonia en [[Haapsalu]], onde foi nomeado comandante do 6.º Rexemento en decembro de 1917 e do 2.º Batallón do rexemento en febreiro de 1918. Foi ascendido a capitán o 7 de abril de 1918. Foi dado de baixa do servizo o 14 de abril de 1918, cando as autoridades de ocupación alemás disolveron as unidades do [[Exército Nacional de Estonia]]. Durante a [[Ocupación alemá de Estonia durante a primeira guerra mundial|ocupación alemá]], o capitán Irv organizou a [[Liga de Defensa de Estonia|Liga de Defensa]] clandestina. == Estonia na Guerra de Independencia (1918–1919) == === Comandante da Liga de Defensa de Valga === Despois de que o [[Goberno Provisional Estoniano]] asumise formalmente o poder en [[Talín]], o capitán Irv foi nomeado comandante da Liga de Defensa en Valga o 11 de novembro de 1918. O 23 de novembro de 1918, cedeu o seu posto en Valga e regresou a Talín para se unir á reserva de oficiais. Despois, xunto con [[Johan Pitka]] e [[Karl Parts]], formou o tren blindado de vía ancha número 1 en Talín, e lideraron os trens blindados estonianos na Guerra de Independencia de Estonia. === Á fronte co primeiro tren blindado === O 30 de novembro de 1918, trasladouse á fronte de [[Viru]] como axudante do capitán Karl Parts, comandante do tren blindado número 1. O 2 de decembro de 1918, participou na batalla entre as estacións de Vaivara e Auvere e, o 3 de decembro de 1918, na captura da estación de [[Vaivara]]. A seguir, o 10 de decembro de 1918, o capitán Irv foi nomeado comandante do tren blindado número 1. O libro "Eesti Vabadusristi kavalirid" (Cabaleiros estonianos da Cruz da Liberdade) (1935) escribe sobre isto:<ref>VV.AA. (1984), p. 48</ref> {{Cita|Desempeñou as tarefas dun comandante de tren con raras aplomos, valentía e habilidade.}} Do 13 ao 15 de decembro de 1918, Irv dirixiu as operacións de combate do tren blindado número 1 no bosque de Vaeküla que levaron á conquista de [[Tapa, Estonia|Tapa]], [[Tartu]] e, posteriormente, [[Narva]].<ref>Toivo (2004), p. 494</ref> Como consecuencia, foi ascencido a comandante desa unidade o 23 de xaneiro de 1919. Despois de expulsar o Exército Vermello do territorio estoniano en 1919, a Fronte Sur de Estonia entrou no territorio de Letonia e tamén axudou a liberar o norte de Letonia das unidades do Exército Vermello. Irv estaba a liderar a súa unidade na batalla preto da estación de tren de Egle (preto de Strenči) o 27 de abril de 1919, cando morreu repentinamente. Anton Irv morreu na batalla de Egle (preto de [[Strenči]]) en [[Letonia]]. == Condecoracións == === Imperio Ruso === * [[Cruz de San Xurxo]] – clase I, II, III, IV * [[Orde de Santa Ana]] – clase III con espadas * [[Orde de San Estanislao]] – clase II, III * [[Espada de Ouro por Valentía]] === República Francesa === * [[Medalla Militar]] === República de Estonia === * [[Cruz da Liberdade de Estonia]] VR I/2 por Liderado Militar – 2. clase (postumamente) * Cruz da Liberdade de Estonia VR II/2 por Coraxe Persoal – 2. clase (postumamente) * Cruz da Liberdade de Estonia VR II/3 por Coraxe Persoal – 3. clase (postumamente) == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{Cita libro|título=Historical Dictionary of Estonia|apelidos=Miljan|nome=Toivo|editorial=Scarecrow Press|ano=2004|ISBN=9780810865716|ref=harv|lingua=en|lugar=Lanham, Maryland e Oxford}} * {{Cita libro|título=Kapten Anton Irv.|apelidos=Villemi|nome=Paul|editorial=Kapten Irve Soomusronglaste Seltsi väljaanne|ano=1935|ref=harv|lugar=Tartu|lingua=et|url=https://www.etera.ee/zoom/204234/view?page=1&p=separate&tool=info&view=0,0,1732,2726}} * {{Cita libro|título=Eesti Vabadusristi kavalerid|apelidos=VV.AA.|editorial=Välis-Eesti & EMP|ano=1984|ISBN=9186116401|ref=harv|lingua=et|títulotrad=Cabaleiros da Cruz da Liberdade de Estonia}} {{control de autoridades}} {{ORDENAR:Irv, Anton}} [[Categoría:Nados en 1886]] [[Categoría:Finados en 1919]] bij6r7xcmibs761pilpvqe9gd72um1u 0 679564 7351119 7348241 2026-04-07T20:14:26Z MAGHOI 15490 7351119 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Biografía}} '''Andres Tarand''', nado en [[Talín]] o [[11 de xaneiro]] de [[1940]], é un político [[Pobo estoniano|estoniano]] e ex membro do [[Parlamento Europeo]] polo [[Partido Socialdemócrata (Estonia)|Partido Socialdemócrata]], que formou parte do Partido dos Socialistas Europeos entre 2004 e 2009. Tarand tamén foi [[primeiro ministro de Estonia]] dende 1994 a 1995. == Traxectoria == Graduouse na [[Universidade de Tartu]] cunha licenciatura en [[climatoloxía]] en 1963. Despois de obter a súa primeira licenciatura, continuou os seus estudos en Tartu, onde obtivo unha segunda licenciatura en [[xeografía]] en 1973. Continuou a realizar investigacións en Tartu, converténdose en director de investigación en 1979, ata 1981. Ademais de exercer como director de investigación na Universidade de Tartu, Tarand tamén foi membro do consello de administración da universidade desde 1996, así como director do [[Xardín Botánico de Talín]] de 1988 a 1990. Tarand tamén foi deputado no [[Riigikogu|Parlamento estoniano]] de 1992 a 2004. Mentres estaba no parlamento, Tarand exerceu como Ministro de Medio Ambiente de Estonia en dúas ocasións, 1992 e 1994 e de 1994 a 1995, así como durante o seu mandato como [[Primeiro ministro de Estonia|Primeiro Ministro]]. Foi elixido nas eleccións ao [[Parlamento Europeo]] de 2004. == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Tarand, Andres}} [[Categoría:Nados en 1940]] [[Categoría:Nados en Talín]] [[Categoría:Profesores da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Tartu]] ec4qodm60voj9ebml9ye5ur933srihg 7351120 7351119 2026-04-07T20:14:46Z MAGHOI 15490 engado a [[Categoría:Primeiros ministros de Estonia]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351120 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Biografía}} '''Andres Tarand''', nado en [[Talín]] o [[11 de xaneiro]] de [[1940]], é un político [[Pobo estoniano|estoniano]] e ex membro do [[Parlamento Europeo]] polo [[Partido Socialdemócrata (Estonia)|Partido Socialdemócrata]], que formou parte do Partido dos Socialistas Europeos entre 2004 e 2009. Tarand tamén foi [[primeiro ministro de Estonia]] dende 1994 a 1995. == Traxectoria == Graduouse na [[Universidade de Tartu]] cunha licenciatura en [[climatoloxía]] en 1963. Despois de obter a súa primeira licenciatura, continuou os seus estudos en Tartu, onde obtivo unha segunda licenciatura en [[xeografía]] en 1973. Continuou a realizar investigacións en Tartu, converténdose en director de investigación en 1979, ata 1981. Ademais de exercer como director de investigación na Universidade de Tartu, Tarand tamén foi membro do consello de administración da universidade desde 1996, así como director do [[Xardín Botánico de Talín]] de 1988 a 1990. Tarand tamén foi deputado no [[Riigikogu|Parlamento estoniano]] de 1992 a 2004. Mentres estaba no parlamento, Tarand exerceu como Ministro de Medio Ambiente de Estonia en dúas ocasións, 1992 e 1994 e de 1994 a 1995, así como durante o seu mandato como [[Primeiro ministro de Estonia|Primeiro Ministro]]. Foi elixido nas eleccións ao [[Parlamento Europeo]] de 2004. == Notas == {{Listaref}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Tarand, Andres}} [[Categoría:Nados en 1940]] [[Categoría:Nados en Talín]] [[Categoría:Profesores da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Primeiros ministros de Estonia]] bb92ol98e7v402a5hrlnli49650gam6 7351146 7351120 2026-04-07T20:39:12Z MAGHOI 15490 de en:wiki 7351146 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Biografía}} '''Andres Tarand''', nado en [[Talín]] o [[11 de xaneiro]] de [[1940]], é un político [[Pobo estoniano|estoniano]] e ex membro do [[Parlamento Europeo]] polo [[Partido Socialdemócrata (Estonia)|Partido Socialdemócrata]], que formou parte do Partido dos Socialistas Europeos entre 2004 e 2009. Tarand tamén foi [[primeiro ministro de Estonia]] dende 1994 a 1995. == Traxectoria == === Primeiros anos e formación === Seu pai, [[Helmut Tarand]], foi poeta, filólogo, filósofo e unha importante figura cultural.<ref>Florentín (2023)</ref> El graduouse na [[Universidade de Tartu]] cunha licenciatura en [[climatoloxía]] en 1963. Despois de obter a súa primeira licenciatura, continuou os seus estudos en Tartu, onde obtivo unha segunda licenciatura en [[xeografía]] en 1973. === Carreira académica === Continuou a realizar investigacións en Tartu, converténdose en director de investigación en 1979, ata 1981. En outubro de 1980, Tarand foi un dos asinantes da ''[[Carta dos 40 Intelectuais]]'', unha carta pública na que corenta destacados intelectuais estonianos defenderon a [[lingua estoniana]] e protestaron contra as políticas de [[rusificación]] do [[Unión Soviética|Kremlin]] en Estonia.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://www.postimees.ee/1506389/ajaleht-pravda-ja-40-keisri-hullu|páxina-web=postimees.ee|título=Ajaleht Pravda ja 40 keisri hullu|data-acceso=7 de abril de 2026|data-publicación=28 de outubro de 2005|nome=Laurie|apelidos=Vahtre|lingua=et}}</ref> Os asinantes tamén expresaron a súa preocupación pola dura represión por parte do goberno das protestas xuvenís en Talín, que estalaran unha semana antes debido á prohibición dunha actuación pública da banda de [[Punk|punk rock]] [[Propeller (álbum)|Propeller]].<ref name=":0" /> Ademais de exercer como director de investigación na Universidade de Tartu, Tarand tamén foi membro do consello de administración da universidade desde 1996, así como director do [[Xardín Botánico de Talín]] de 1988 a 1990. Foi especialmente activo no campo do [[Ambiente|medio ambiente]] e o [[desenvolvemento sustentábel]] (non só en [[Estonia]], senón tamén nos [[países nórdicos]] e [[Países bálticos|bálticos]]), participou na [[Asociación Xeográfica Estoniana]], no [[Instituto Estoniano para o Desenvolvemento Sustentábel]], no [[Instituto Ambiental de Estocolmo]] e no [[Fondo Estoniano para a Natureza]]. === Carreira política === Tarand tamén foi deputado no [[Riigikogu|Parlamento estoniano]] de 1992 a 2004. Mentres estaba no parlamento, Tarand exerceu como Ministro de Medio Ambiente de Estonia en dúas ocasións, 1992 e 1994 e de 1994 a 1995, así como durante o seu mandato como [[Primeiro ministro de Estonia|Primeiro Ministro]]. Foi elixido nas eleccións ao [[Parlamento Europeo]] de 2004 na lista do Partido Socialdemócrata e formou parte do grupo do [[Partido Socialista Europeo]]. == Obra == Tes escrito numerosos artigos sobre o medio ambiente e tamén un libro con Ain Kallis: ''Tornadoes in Estonia.'' == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{Cita libro|título=Escritores y artistas bajo el comunismo. Censura, represión, muerte|apelidos=Florentín|nome=Manuel|editorial=Arzalia Ediciones|ano=2023|ISBN=9788419018373|ref=harv|lingua=es|formato=Libro electrónico}} * {{Cita libro|título=Tornadoes in Estonia|apelidos=Tarand|nome=Andres|editorial=Éditions universitaires européennes|ano=2017|ISBN=978-3841745255|apelidos2=Kallis|nome2=Ain|lugar=Saarbrücken|lingua=en}} === Outros artigos === * [[Primeiro ministro de Estonia]] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Tarand, Andres}} [[Categoría:Nados en 1940]] [[Categoría:Nados en Talín]] [[Categoría:Profesores da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Primeiros ministros de Estonia]] a0s6qxz0gnojlc9t3rwzhh6q1zruodq 7351148 7351146 2026-04-07T20:42:27Z MAGHOI 15490 7351148 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Biografía}} '''Andres Tarand''', nado en [[Talín]] o [[11 de xaneiro]] de [[1940]], é un político [[Pobo estoniano|estoniano]] e ex membro do [[Parlamento Europeo]] polo [[Partido Socialdemócrata (Estonia)|Partido Socialdemócrata]] entre 2004 e 2009. Tarand tamén foi [[primeiro ministro de Estonia]] dende 1994 a 1995. == Traxectoria == === Primeiros anos e formación === Seu pai, [[Helmut Tarand]], foi poeta, filólogo, filósofo e unha importante figura cultural.<ref>Florentín (2023)</ref> El graduouse na [[Universidade de Tartu]] cunha licenciatura en [[climatoloxía]] en 1963. Despois de obter a súa primeira licenciatura, continuou os seus estudos en Tartu, onde obtivo unha segunda licenciatura en [[xeografía]] en 1973. === Carreira académica === Continuou a realizar investigacións en Tartu, converténdose en director de investigación en 1979, ata 1981. En outubro de 1980, Tarand foi un dos asinantes da ''[[Carta dos 40 Intelectuais]]'', unha carta pública na que corenta destacados intelectuais estonianos defenderon a [[lingua estoniana]] e protestaron contra as políticas de [[rusificación]] do [[Unión Soviética|Kremlin]] en Estonia.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://www.postimees.ee/1506389/ajaleht-pravda-ja-40-keisri-hullu|páxina-web=postimees.ee|título=Ajaleht Pravda ja 40 keisri hullu|data-acceso=7 de abril de 2026|data-publicación=28 de outubro de 2005|nome=Laurie|apelidos=Vahtre|lingua=et}}</ref> Os asinantes tamén expresaron a súa preocupación pola dura represión por parte do goberno das protestas xuvenís en Talín, que estalaran unha semana antes debido á prohibición dunha actuación pública da banda de [[Punk|punk rock]] [[Propeller (grupo de música)|Propeller]].<ref name=":0" /> Ademais de exercer como director de investigación na Universidade de Tartu, Tarand tamén foi membro do consello de administración da universidade desde 1996, así como director do [[Xardín Botánico de Talín]] de 1988 a 1990. Foi especialmente activo no campo do [[Ambiente|medio ambiente]] e o [[desenvolvemento sustentábel]] (non só en [[Estonia]], senón tamén nos [[países nórdicos]] e [[Países bálticos|bálticos]]), participou na [[Asociación Xeográfica Estoniana]], no [[Instituto Estoniano para o Desenvolvemento Sustentábel]], no [[Instituto Ambiental de Estocolmo]] e no [[Fondo Estoniano para a Natureza]]. === Carreira política === Tarand foi deputado no [[Riigikogu|Parlamento estoniano]] de 1992 a 2004. Mentres estaba no parlamento, Tarand exerceu como Ministro de Medio Ambiente de Estonia en dúas ocasións, 1992 e 1994 e de 1994 a 1995, así como durante o seu mandato como [[Primeiro ministro de Estonia|Primeiro Ministro]]. Foi elixido nas eleccións ao [[Parlamento Europeo]] de 2004 na lista do Partido Socialdemócrata e formou parte do grupo do [[Partido Socialista Europeo]]. == Obra == Tes escrito numerosos artigos sobre o medio ambiente e tamén un libro con Ain Kallis: ''Tornadoes in Estonia.'' == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * {{Cita libro|título=Escritores y artistas bajo el comunismo. Censura, represión, muerte|apelidos=Florentín|nome=Manuel|editorial=Arzalia Ediciones|ano=2023|ISBN=9788419018373|ref=harv|lingua=es|formato=Libro electrónico}} * {{Cita libro|título=Tornadoes in Estonia|apelidos=Tarand|nome=Andres|editorial=Éditions universitaires européennes|ano=2017|ISBN=978-3841745255|apelidos2=Kallis|nome2=Ain|lugar=Saarbrücken|lingua=en}} === Outros artigos === * [[Primeiro ministro de Estonia]] {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Tarand, Andres}} [[Categoría:Nados en 1940]] [[Categoría:Nados en Talín]] [[Categoría:Profesores da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Tartu]] [[Categoría:Primeiros ministros de Estonia]] 7ojseq39f8kj27m0tdik1rhb4ikmwwd 0 679578 7351077 7348072 2026-04-07T19:43:20Z HombreDHojalata 5863 Páxinas con ligazóns a ficheiros rotas 7351077 wikitext text/x-wiki {{Xeografía política}} '''As obras de Jože Plečnik en Liubliana: deseño urbano centrado no ser humano''' é un [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en [[Liubliana]], [[Eslovenia]], catalogado en 2021. O sitio abrangue unha selección das obras máis destacadas do arquitecto esloveno [[Jože Plečnik]] en Liubliana coa súa función orixinal. Durante o [[período de entreguerras]], Plečnik traballou para transformar Liubliana dunha cidade de provincias á capital da nación eslovena creando unha serie de espazos públicos e institucións públicas e integrándoos no tecido urbano preexistente. Entre os sitios inclúense a [[Igrexa de San Miguel, Črna Vas|Igrexa de San Miguel]] en [[Črna Vas]] e os seguintes sitios en Liubliana: o paseo marítimo ao longo dos diques do río [[Ljubljanica]] e as pontes que o cruzan, o "Paseo Verde": rúa Vegova coa [[Biblioteca Nacional e Universitaria de Eslovenia|Biblioteca Nacional e Universitaria]] desde a Praza da Revolución Francesa ata a [[Praza do Congreso]] e o Parque da Estrela, a [[Ponte de Trnovo]], as Murallas Romanas en Mirje, a Igrexa de San Francisco de Asís e o Xardín de Todos os Santos no cemiterio de [[Žale]].<ref name="plecnik">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1643|title=The works of Jože Plečnik in Ljubljana – Human Centred Urban Design |publisher=UNESCO World Heritage Centre |date=28 de xullo de 2021 |access-date=28 July 2021 }}</ref> {{clear}} ==Lista dos sitios== O Patrimonio da Humanidade comprende sete obras ou conxuntos de Plečnik: {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! style="width:180px;" scope="col"| Nome ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col"| foto ! style="width:80px;" scope="col"| ID<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1643/multiple=1&unique_number=2384 |title=The works of Jože Plečnik in Ljubljana – Human Centred Urban Design : Multiple locations |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=10 de agosto de 2021}}</ref> ! style="width:120px;" scope="col"| Coordenadas ! style="width:120px;" scope="col"| Área do sitio ! style="width:120px;" scope="col"| Zona seguridade ! scope="col" class="unsortable" | Descrición |- ! scope="row"| [[Ponte de Trnovo]] | [[Ficheiro:Le pont et l'église de Trnovo (Ljubljana) (9397818425).jpg|150px|alt=Trnovo bridge with Trnovo church in the background]] | 1643-001 | {{coord|46|02|36|N|14|30|08|E|name=Trnovo Bridge}} | N/A | N/A | |- ! scope="row"| Paseo verde pola rúa Vegova | [[Ficheiro:Ljubljana (35814711775).jpg|150px|alt=Congress square with Ljubljana Castle in the background]] | 1643-002 | {{coord|46|02|52|N|14|30|12|E|name=Green Promenade along Vegova Street}} | N/A | N/A | |- ! scope="row"| [[Mercado do Arquitecto Plečnik]] | | 1643-003 | {{coord|46|02|56|N|14|30|20|E|name=Plečnik's Marketplace}} | {{convert|12.388|ha|acre|abbr=on}} | N/A | |- ! scope="row"|Paseo polos diques e pontes do río [[Ljubljanica|Ljubljanica]] | | 1643-003 | {{coord|46|02|56|N|14|30|20|E|name=Promenade along the Embankments and Bridges of the Ljubljanica River}} | {{convert|12.388|ha|acre|abbr=on}} | N/A | |- ! scope="row"| Murallas romanas en Mirje | [[Ficheiro:RomanWall-Ljubljana.JPG|150px|alt=Reconstructed Roman walls along a road]] | 1643-004 | {{coord|46|02|45|N|14|29|54|E|name=Roman Walls in Mirje}} | {{convert|0.72|ha|acre|abbr=on}} | {{convert|1.055|ha|acre|abbr=on}} | |- ! scope="row"|[[Igrexa de San Miguel (Črna Vas)|Igrexa de San Miguel]] | | 1643-005 | {{coord|46|00|44|N|14|30|21|E|name=Church of St. Michael}} | {{convert|0.281|ha|acre|abbr=on}} | {{convert|12.984|ha|acre|abbr=on}} | |- ! scope="row"|Igrexa de San Francisco de Asís | | 1643-006 | {{coord|46|04|06|N|14|29|49|E|name=Church of St. Francis of Assisi}} | {{convert|1.079|ha|acre|abbr=on}} | {{convert|30.23|ha|acre|abbr=on}} | |- ! scope="row"|[[Žale]] de Plečnik - Xardín de Todos os Santos | | 1643-007 | {{coord|46|04|03|N|14|31|43|E|name=Plečnik’s Žale – Garden of All Saints}} | {{convert|1.323|ha|acre|abbr=on}} | {{convert|45.752|ha|acre|abbr=on}} | |} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Jože Plečnik]] === Ligazóns externas === {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade en Eslovenia]] gvv1y1admw9s0hdj50jda156gwxfh37 0 679610 7351243 7348253 2026-04-08T09:27:27Z Breogan2008 23204 /* Véxase tamén */ 7351243 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Petróglifos do lago Onega e do mar Branco''' é un [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en [[Rusia]], [[República de Carelia]], incluído na lista do 28 de xullo de 2021.<ref name=unesco>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1654 |title=Petroglyphs of Lake Onega and the White Sea|publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=8 de novembro de 2021 }}</ref><ref>{{Cite web |title=UNESCO recognition of Karelia’s petroglyphs shows Russia is a cultural center - ministry |url=https://tass.com/russia/1320525 |access-date=2023-02-21 |website=TASS}}</ref> O Patrimonio da Humanidade comprende 33 sitios de [[petróglifos]] en dous grupos. Os gravados rupestres creáronse hai entre 7 e 4 milenios e representan unha ollada ás vidas das culturas [[Neolítico| neolíticas]] de [[Fenoscandia]].<ref name=unesco/> O conxunto do [[lago Onega]], [[distrito de Pudozhsky]], ten 22 sitios de petróglifos con máis de 1200 figuras. Representan principalmente aves, animais, figuras metade humanas e metade animais, así como formas xeométricas que posiblemente representen a Lúa e o Sol. Un dos sitios máis coñecidos está no cabo [[:ru:Бесов Нос|Besov Nos]]. O conxunto no [[Mar Branco]] ([[distrito de Belomorsky]]) ten 11 sitios con máis de 3400 figuras e, segundo a Delegación Permanente da Federación Rusa ante a UNESCO, están claramente aliñados coa caza e a miúdo representan o propio cazador. Ademais, tamén mostra escenas de barcos de vela, así como equipos de caza e traballo, e pegadas de animais e humanos. <gallery> Ficheiro:Петроглифы, Пери нос.jpg|Petróglifos na beira do lago Onega Ficheiro:Выдра (ящерица).jpg|Un gravado rupestre que representa unha lontra ou un lagarto Ficheiro:Belomorsk petroglyphs18.jpg|Un petróglifo que representa 5 esquiadores e un reno Ficheiro:Bronze age human figure from Lake Onega region, North Russia Wellcome M0000444.jpg|Unha representación dunha figura humana </gallery> == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade en Rusia]] hb2wrl6hibvoy7p9hguglccmla9lusz 0 679661 7351245 7348742 2026-04-08T09:27:38Z Breogan2008 23204 /* Véxase tamén */ 7351245 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} Os '''Bosques tropicales e zonas húmidas cólquicos''' ([[Lingua xeorxiana|xeorxiano]] კოლხეთის ტროპიკული ტყეი ბეე ბეთის ჭაობები) é un [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en [[Xeorxia]], que comprende partes da [[Terra baixa do Cólquide]] ao longo dalgunhas 80 km da costa occidental do mar Negro de Xeorxia. Foi [[Lista de sitios do Patrimonio Mundial por ano de inscrición|inscrito]] pola UNESCO o 26 de xullo de 2021, converténdose no primeiro sitio de Xeorxia en ser engadido á lista polos seus atributos naturais..<ref name="civ">{{cite news |title=Georgia's Colchic Rainforests, Wetlands Granted World Heritage Status |url=https://civil.ge/archives/434088 |access-date=31 de xullo de 2021 |work=Civil Georgia |date=27 de xullo de 2021}}</ref> O sitio contén unha ampla gama de antigos ecosistemas de selva tropical e zonas húmidas, que albergan moitas especies ameazadas e en perigo de extinción.<ref name = "UNESCO"/> == Descrición == O sitio Patrimonio Mundial inclúe unha serie de [[ecosistema]]s como selvas tropicais e zonas húmidas caducifolios, turbeiras de percolación e outras tipos de pantanos, situados a unha variedade de altitudes desde o [[nivel do mar]] ata máis de 2500 m} por riba del.<ref name="UNESCO">{{cite web |title=Colchic Rainforests and Wetlands |url=https://whc.unesco.org/en/list/1616/ |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=31 de xullo de 2021 |language=en}}</ref> En total, o sitio consta de sete compoñentes: Kintrishi-Mtirala e Ispani en [[Adzaria]], Grigoleti e Imnati en [[Guria]], e Pitshora, Nabada e Churia en [[Samegrelo-Zemo Svaneti]].<ref name="UNESCO"/> Adminístranse en Xeorxia como partes do [[Parque Nacional de Kolkheti]], a [[Reserva Natural Estrita de Kintrishi]], a [[Reserva Natural Estrita de Kobuleti|Áreas Protexidas de Kobuleti]] e o [[Parque Nacional de Mtirala]].<ref name="civ"/> A área total do sitio é de 31253 ha, cunha zona de amortecemento de 26850 ha.<ref name="UNESCO"/> == Xeografía e clima == As terras baixas da Cólquide son extremadamente húmidas, con precipitacións nalgunhas zonas que superan os 4000 mm ao ano.<ref name = "nominate"/> Isto é o resultado do funil creado entre o [[Gran Cáucaso]], o [[Cáucaso Menor]] e a [[Cordilleira Likhi]], que atrapa a humidade ao longo do Mar Negro.<ref name = "nominate"/> As terras baixas son unha bacia en subsidencia que puido orixinarse durante o [[Eoceno]] tardío ou o límite [[Oligoceno]]-[[Mioceno]].<ref name = "nominate"/> Están alimentadas por moitos ríos, o maior dos cales é o [[Rioni]]. == Ecoloxía == Situado na [[ecorrexión]] dos [[bosques caducifolios do Euxino-Cólquido]], o sitio contén bosques [[relictos (bioloxía)|relictos]] que sobreviviron aos ciclos glaciais durante as glaciacións [[Era cuaternaria|Cuaternarias]].<ref name = "UNESCO"/> As selvas tropicais cólquidas son algúns dos bosques de folla ancha máis antigos de Eurasia occidental.<ref name = "nominate">{{cite report |url = https://whc.unesco.org/document/172285 |title = Colchic Rainforests and Wetlands: Nomination Dossier |author1=Valerian Mchedlidze |author2=Toma Dekanoidze |author3=Tamar Khakhishvili |author4=Nata Sultanishvili |author5=Lia Salia |author6=Davit Kobakhidze |author7=Khatuna Tsikaluri |author8=Ana Akhalaia |author9=Mariam Tatarashvili |author10=Paata Dvaladze |publisher = Georgian Agency of Protected Areas}}</ref> Como [[Refuxio (bioloxía da poboación)|refuxio]] durante o [[Plioceno]], os procesos de evolución e [[especiación]] continuaron relativamente sen interrupcións.<ref name = "UNESCO"/> Como resultado, a rexión comprende unha flora e fauna moi diversas, cun gran número de [[endemismos]] e [[especies relictas]]. O sitio alberga case 1.100 especies de plantas [[Planta vascular|vasculares]] e [[non vasculares]], incluíndo 44 [[especies ameazadas]]. Entre estas especies vexetais inclúense a [[Pterocarya fraxinifolia|nogueira caucásica]], a [[Hedera colchica|hedra colquida]] endémica e o [[Quercus pontica|carballo pontino]] en perigo de extinción.<ref name = "nominate"/> Tamén se observaron no sitio case 500 especies de [[vertebrados]], con máis de 300 especies de aves, 67 especies de mamíferos, 55 especies de peixes, 15 réptiles e 10 anfibios.<ref name = "UNESCO"/> A rexión é unha parada clave para moitas aves rapaces ameazadas a nivel mundial, como a [[aguia calzada]], que migran a través do pescozo de botella de [[Batumi]].<ref name = "UNESCO"/><ref>{{cite web |title=UNESCO announced Georgian Colchic Rainforests and Wetlands as world heritage |url=https://www.caucasus-naturefund.org/unesco-announced-georgian-colchic-rainforests-and-wetlands-as-world-heritage/ |publisher=Caucasus Nature Fund |access-date=31 de xullo de 2021 |date=27 de xullo de 2021}}</ref> Ademais, proporciona hábitat para moitas especies de aves de zonas húmidas, incluíndo o [[Mergullón cristado]]. Entre as especies de anfibios observadas no sitio inclúense a vulnerable [[Mertensiella caucasica|píntega caucásica]] e a [[Pelodytes caucasicus| ra caucásica]], e atopáronse 4 especies do xénero de lagartos ''[[Darevskia]]'' dentro das áreas protexidas constituíntes. As áreas protexidas que conforman o sitio Patrimonio da Humanidade tamén proporcionan parte do último hábitat restante para especies [[peixes en perigo crítico|en perigo crítico de extinción]], incluíndo o [[Huso huso|esturión beluga]] e o [[esturión cólquico]] (''Huso colchicus'').<ref name = "nominate"/> == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Ligazóns externas === *[https://artsandculture.google.com/story/HgVhhfzjrhROAQ Colchic Rainforests and Wetlands] UNESCO collection on Google Arts and Culture {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade en Xeorxia]] o4821etc3ldtlgr75ek2wm69d3ar907 0 679722 7350956 7349455 2026-04-07T14:12:10Z Fendetestas 45576 7350956 wikitext text/x-wiki {{Mapa de localización+ |Canadá |width=600 |float=right |caption=Localización dos sitios do Canadá na lista do Patrimonio Mundial. |places= {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.424722 |long=-116.479722 |label=[[Parques das Montañas Rochosas do Canadá | Parques das Montañas Rochosas]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=50.7617 |long=-111.485 |label=[[Parque provincial dos dinosauros|Dinosauros]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.689444 |long=-57.738056|label=[[Parque nacional Gros Morne|Gros Morne]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.7494 |long=-113.625 |label=[[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In|Head-Smashed]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.8094 |long-71.2106|label=[[Centro histórico do Quebec|Québec vello]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.691883 |long=-64.443569|label=[[Cantíls fósiles de Joggins|Joggins]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=60.61943 |long=-138.331 |label=[[Kluane National Park and Reserve|Kluane]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.8675 |long=-138.013611 |label=[[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.105039 |long=-64.298683|label=[[Sitio histórico nacional de Grand-Pré|Grand-Pré]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.596389 |long=-55.533333|label=[[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows|L'Anse aux Meadows]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=48.110556 |long=-66.369444|label=[[Parque nacional de Miguasha|Miguasha]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.631944 |long=-53.190278|label=[[Reserva ecolóxica de Mistaken Point| Mistaken Point]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=61.5971 |long=-125.852|label=[[Parque nacional Nahanni|Nahanni]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=44.3778 |long=-64.3094|label=[[Lunenburg]]|position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.816667 |long=-95.4|label=[[Pimachiowin Aki]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.731078 |long=-56.4156|label=[[Factoría baleeira vasca de Red Bay|Red Bay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.425833 |long=-75.697222|label=[[Canle Rideau]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=52.0989 |long=-131.2175 |label=[[SGang Gwaay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat48.99606 |long=-113.90417|label=[[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier|Waterton-Glacier]] |position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.3833 |long=-112.983|label=[[Parque Nacional Wood Buffalo|Wood Buffalo]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.081944 |long=-111.616944|label=[[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi|Writing-on-Stone]]|position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|64.0625|long=-139.430556|label=[[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.5|long=-63|label=[[Anticosti]]}} }} Os sitios do [[Patrimonio da Humanidade|Patrimonio Mundial]] da [[UNESCO|Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura]] (UNESCO) son lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural, tal como se describe na [[Convención do Patrimonio da Humanidade]] da UNESCO, establecida en 1972.<ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de xullo de 2019 |archive-date=27 de agosto de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/}}</ref> O patrimonio cultural está composto por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e sitios (incluídos os sitios arqueolóxicos). O patrimonio natural está composto por elementos naturais (formacións físicas e biolóxicas), formacións xeolóxicas e [[rexión fisiográfica|fisiográficas]] (incluídos os hábitats das especies ameazadas de animais e plantas) e sitios naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=3 de febreiro de 2021 |archive-date=1 de febreiro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/}}</ref> [[Canadá]] aceptou a convención o 23 de xullo de 1976.<ref name=Canada>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca/ |title=Canada |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2022 |archive-date=16 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220916172151/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca}}</ref> Hai 22 sitios Patrimonio Mundial no Canadá, con outros 10 na lista provisional.<ref name=Canadá/> Os dous primeiros sitios do Canadá engadidos á lista foron [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] e [[Parque nacional Nahanni]], ambos na Segunda Sesión do [[Comité do Patrimonio Mundial]], celebrada en [[Washington, D.C.]], en 1978.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf |title=Report of Rapporteur |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2012 |archive-date=16 de outubro de 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016101501/http://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf }}</ref> Os sitios listados máis recentes foron [[Klondike, Yukón|Tr’ondëk-Klondike]] e [[Anticosti]], ambos en 2023.<ref name=Canadá/> Dous sitios compártense cos Estados Unidos. Dez sitios están listados pola súa importancia cultural, once pola súa importancia natural e un, [[Pimachiowin Aki]], está listado por ambos. Canadá foi membro do Comité do Patrimonio Mundial catro veces: 1976–1978, 1985–1991, 1995–2001 e 2005–2009.<ref name=Canada/> __TOC__ ==Sitios do Patrimonio Mundial== A UNESCO lista os sitios segundo [[Criterios de selección#Criterios de selección|dez criterios]], cada entrada debe cumprir polo menos un dos criterios. Os criterios do I ao VI son culturais e os do VII ao X son naturais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/criteria/ |title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/ |archive-date=12 de xuño de 2016}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Sitio transnacional|outline=silver}} {{clear}} {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |+ Sitios Patrimonio da Humanidade |- ! style="width:100px;" scope="col"| Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col"| Imaxe ! style="width:80px;" scope="col"| Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|Datos da UNESCO|Número de referencia da UNESCO e criterios}} ! scope="col" class="unsortable" | Descrición |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] | [[Ficheiro:Authentic Viking recreation.jpg|150px|alt=Grass-covered house surrounded by a fence, sea in the distance]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1978 | 4bis; IV (cultural) | L'Anse aux Meadows é un asentamento viquingo do século XI situado na punta da Gran Península Setentrional, e é o asentamento europeo documentado máis antigo no Novo Mundo. O complexo contén oito casas de céspede: tres vivendas, unha forxa e catro talleres utilizados para a reparación de barcos. A arquitectura e os artefactos son do mesmo estilo que os dos asentamentos nórdicos en Groenlandia e Islandia do mesmo período. En 2017 tivo lugar unha pequena modificación dos límites do sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/4 |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=16 de xuño de 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060616164041/https://whc.unesco.org/en/list/4 }</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Nahanni]] | [[Ficheiro:Nahanni -VirginiaFalls2.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Territorios do Noroeste]] | 1978 | 24; VII, VIII (natural) | O parque está catalogado polas súas excepcionais características xeomorfolóxicas. Os ríos do parque, en particular o [[río South Nahanni]], esculpiron profundos canóns a través das cordilleiras e crearon varias fervenzas ([[Virginia Falls (Territorios do Noroeste)|Virginia Falls]] na imaxe). Hai accidentes xeográficos [[carso]]s, incluíndo sistemas de covas [[calcaria]]s. O parque está intacto e alberga animais dos bosques boreais, como o [[oso pardo]], o [[lobo]] e o [[caribú]]. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/24 |title=Nahanni National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426063616/https://whc.unesco.org/en/list/24 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque provincial dos dinosauros]] | [[Ficheiro:Dinosaur Provincial Park 16.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Alberta]] | 1979 | 71; VII, VIII (natural) |A zona é unha estepa semiárida practicamente intacta con topografía de [[badlands]]. Descubríronse fósiles de máis de 44 especies, 34 xéneros e 10 familias de [[dinosauros]] no parque, que representan todos os grupos coñecidos de dinosauros do [[Cretáceo]]. Descubríronse máis de 150 esqueletos completos, xunto con varios fósiles non de dinosauros. Estes proporcionan información sobre a vida na zona de hai 77 a 75 millóns de anos.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/71 |title=Dinosaur Provincial Park |access-date=26 March 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426055539/https://whc.unesco.org/en/list/71}}</ref> |- ! scope="row" | [[SGang Gwaay]] | [[Ficheiro:S'G̱ang Gwaay Llanagaay 6332.jpg|150px|alt=Wooden totem poles in a forest]] | [[Columbia Británica]] | 1981 | 157; III (cultural) | Este sitio conserva unha aldea do século XIX do [[pobo haida]] no arquipélago [[Haida Gwaii]], fronte á costa da Columbia Británica. O sitio comprende os restos de grandes casas longas de cedro e varios [[tótem#Os postes Tótem|posstes tetémicos]] conmemorativos e mortuorios tallados (algúns exemplos na imaxe). Estes ilustran a arte e as tradicións do pobo haida.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/157 |title=SGang Gwaay |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315051252/https://whc.unesco.org/en/list/157/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In]] | [[Ficheiro:Head-Smashed-In Buffalo Jump-27527-2.jpg|150px|alt=A cliff overlooking a valley]] | [[Alberta]] | 1981 | 158bis; VI (cultural) | O [[salto do bisonte]] foi unha forma tradicional de caza de [[bisontes americanos|bisóntes]] polos [[indios das chairas]] durante case seis milenios. Coñecendo a topografía e o comportamento dos bisontes, os cazadores dirixían as mandas de bisontes cara a carrís que remataban nun cantil, o que provocaban que os bisontes caesen e morresen. Este sitio é un dos exemplos destacados desta tradición. Os cadáveres de bisontes eran entón sacrificados e procesados ​​nun campamento de abaixo. Unha pequena modificación dos límites do sitio tivo lugar en 2021.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/158 |title=Head-Smashed-In Buffalo Jump |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=18 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318143359/https://whc.unesco.org/en/list/158/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Nacional Wood Buffalo]] | [[Ficheiro:Wood-Buffalo-NP Gros Beak Lake 2 98-07-02.jpg|150px|alt=Lake and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Territorios do Noroeste]] | 1983 | 256; VII, IX, X (natural) | O parque abrangue grandes áreas de herba e prados de [[Ciperaceae|xuncos]], bosques boreais, lagos, ríos e o delta interior máis grande do mundo, o [[Delta do Río Peace-Athabasca]]. Tamén hai chairas salgadas e formacións cársticas de [[xeso]]. Acolle a maior poboación de bisontes americanos salvaxes de América do Norte e é un lugar de cría da [[grou común]], unha especie en perigo de extinción.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/256 |title=Wood Buffalo National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323185230/https://whc.unesco.org/en/list/256/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parques das Montañas Rochosas do Canadá]] | [[Ficheiro:Moraine Lake 17092005.jpg|150px|alt=Lake, snow-covered mountains, and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Columbia Británica]] | 1984 | 304bis; VII, VIII (natural) | Sete parques nacionais nas [[Montañas Rochosas do Canadá]], dous dos cales engadíronse ao sitio en 1990, exhiben paisaxes montañosas de excepcional beleza natural, con glaciares, campos de xeo, prados alpinos, sistemas de covas, lagos e fervenzas. A formación [[Xisto de Burgess]], un dos conxuntos fósiles máis importantes do mundo, atópase aquí. Conserva os restos de animais de corpo brando que datan do período [[Cámbrico]], o que proporciona información clave sobre o desenvolvemento dos principais [[filo]] animais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/304 |title=Canadian Rocky Mountain Parks |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=8 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008180357/https://whc.unesco.org/en/list/304}}</ref> |- ! scope="row" | [[Centro histórico do Quebec]] | [[Ficheiro:Vieux-Québec, Québec city, Canadá 005.jpg|150px|alt=Old town with houses built in stone and several flags of Quebec]] | [[Quebec]] | 1985 | 300; IV, VI (cultural) | Fundada polos franceses no século XVII como capital de [[Nova Francia]] e logo desenvolvida polos británicos despois da década de 1760, a parte antiga de Quebec ilustra diferentes etapas do asentamento colonial europeo en América do Norte. Ademais do centro urbano ben conservado, as fortificacións da cidade, con [[baluarte]]s, murallas e outras estruturas defensivas, son únicas ao norte de México.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/300 |title=Historic District of Old Québec |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de xuño de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gros Morne]] | [[Ficheiro:Western Brook Pond Newfoundland Canada DSC 6405.jpg|150px|alt=Mountain landscape with Western Lake Pond in the foreground.]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1987 | 419; VII, VIII (natural) | Coa codia oceánica profunda e as rochas do [[manto]] terrestre expostas, o parque ilustra a tectónica de placas e a [[deriva continental]]. Os [[fiorde]]s de auga doce sen saída ao mar e os cabos erosionados por glaciares nun entorno oceánico contribúen á beleza natural desta zona salvaxe..<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/419 |title=Gros Morne National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=25de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325141321/https://whc.unesco.org/en/list/419/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Quill Creek, Kluane National Park, Yukon, Canada.jpg|150px|alt=Scenery with mountains, a river, and a fir forest]] | [[Yukón]] | 1992 | 72ter; VII, VIII, IX, X (natural) | Os catro parques nacionais e áreas protexidas que abarcan a fronteira entre os Estados Unidos e o Canadá conteñen o [[campo de xeo]] non polar máis grande do mundo e numerosos [[glaciar]]es de gran tamaño. A área, modelada pola actividade glacial e tectónica continua, comprende diferentes tipos de hábitats, desde altas montañas por riba dos 5000 m ata oceánicos, bosques costeiros e vales fluviais. Algunhas das especies animais importantes inclúen o [[Ursus arctos horribilis|oso grizzly]], o [[reno]], a ovella de Dall e a cabra montesa. Os ríos son zonas de desova para o salmón, que logo migra ao océano. O [[parque e reserva nacional Baía dos Glaciares]] (Estados Unidos) catalogouse orixinalmente só en 1979. Kluane (Canadá, na imaxe) e [[Wrangell–St. Elias National Park and Preserve|Wrangell–St. Elias]] (US) engadíronse ao sitio en 1992 e o [[Parque Provincial Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]] (Canadá) en 1994.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/72 |title=Kluane/Wrangell-St. Elias/Glacier Bay/Tatshenshini-Alsek |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224234804/https://whc.unesco.org/en/list/72}}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 |title=Extension: Glacier Bay National Park - extension of the Wrangell/St.Elias/Kluane site of Canada-USA (United States of America) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=13 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053538/https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 |title=Extension: Tatshenshini-Alsek Provincial Wilderness Park (extension of the Glacier Bay/Wrangell/St. Elias/Kluane site) (Canada/USA) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=4 de decembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204103605/https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Waterton National Park, AB.jpg|150px|alt=A mountain lake, surrounded by trees]] | [[Alberta]] | 1995 | 354rev; VII, IX (natural) | Este sitio comprende o [[Parque Nacional dos Lagos Waterton]] (na imaxe) no Canadá e o [[Parque Nacional dos Glaciares (Estados Unidos)|Parque Nacional dos Glaciares]] nos Estados Unidos. Ambos parques son coñecidos pola súa excepcional beleza paisaxística debido ás montañas e ás formas de relevo glaciar. O parque atópase entre a [[Divisoria Continental das Américas|Divisoria Continental]] e inclúe o [[Pico Triple Divide (Montana)|Pico Triple Divide]]. As montañas atópanse coa [[pradería]] sen contrafortes intermedios e a xeografía permitiu que as especies animais e vexetais típicas do [[Noroeste do Pacífico]] se estendesen cara ao interior. Isto resultou nun gran número de especies animais e vexetais presentes nunha pequena área.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/354 |title=Waterton-Glacier International Peace Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224235829/https://whc.unesco.org/en/list/354}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lunenburg|Cidade vella de Lunenburg]] | [[Ficheiro:Lunenburg - NS - Lunenburg Hafen2.jpg|150px|alt=Red wooden houses at the shore]] | [[Nova Escocia]] | 1995 | 741; IV, V (cultural) | Fundada polos británicos en 1753, Lunenburg é o mellor exemplo que se conserva dun asentamento colonial británico planificado en América do Norte. Conservouse o plano en cuadrícula do século XVIII, así como algúns dos edificios de madeira dese período. A comunidade baséase na pesca no Atlántico de alta mar.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/741 |title=Old Town Lunenburg |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=29 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329134941/https://whc.unesco.org/en/list/741}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional de Miguasha]] | [[Ficheiro:Miguasha panorama 1.jpg|150px|alt=Cliff at the water margin, forest on top]] | [[Quebec]] | 1999 | 686rev; VIII (natural) | O parque abrangue partes da [[Formación Escuminac]], unha [[formación xeolóxica]] que data do período [[Devoniano]] de hai 370 millóns de anos. É un xacemento paleontológico excepcional, que produce un gran número de fósiles de peixes excepcionalmente ben conservados, en particular os [[Sarcopterixios]] que máis tarde deron lugar aos [[tetrápodos]]. Tamén se atoparon fósiles de invertebrados e plantas no sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/686rev |title=Miguasha National Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de maio de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515212256/https://whc.unesco.org/en/list/686rev}}</ref> |- ! scope="row" | [[Canle Rideau]] | [[Ficheiro:Rideau Canal Locks, Ottawa (480403) (9450160730).jpg|150px|alt=A small canal with a set of locks leading from a river near a large city.]] | [[Ontario]] | 2007 | 1221; I, IV (cultural) | O sistema de canles de funcionamento continuo máis antigo de América do Norte, que conserva gran parte da súa estrutura orixinal intacta, conecta [[Ottawa]], no [[río Ottawa]], con [[Kingston, Ontario|Kingston]], no [[Lago Ontario]]. Inaugurouse en 1832 como precaución en caso de guerra cos Estados Unidos, permitindo o tránsito de barcos de vapor. O sitio inclúe varias [[fortificacións de Kingston|obras defensivas en Kingston]]. Na foto amosasen as esclusas de Ottawa no [[val de Colonel By]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1221 |title=Rideau Canal |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=6 de setembro de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906172404/https://whc.unesco.org/en/list/1221}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cantís fósiles de Joggins]] | [[Ficheiro:Lycopsid joggins mcr1.JPG|150px|alt=A tree trunk fossil embedded in a cliff]] | [[Nova Escocia]] | 2008 | 1285; VIII (natural) | O sitio de Joggins produciu un dos mellores rexistros fósiles do período [[Carbonífero]], en particular de hai 318 a 303 millóns de anos. Durante ese tempo, a área estaba cuberta por selvas tropicais, cuxos restos son as principais fontes de carbón actuais. Ademais de fósiles de plantas (un [[Lycopodiopsida|licopsido]] na imaxe), os restos dos primeiros [[amniotas]] ilustran a evolución dos vertebrados terrestres.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1285 |title=Joggins Fossil Cliffs |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509070004/https://whc.unesco.org/en/list/1285}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de Grand-Pré]] | [[Ficheiro:Grand Pré.JPG|150x150px|alt=Grand Pré memorial church and statue of Évangeline.]] | [[Nova Escocia]] | 2012 | 1404; V, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] moldearona os [[acadianos]], descendentes dos colonos franceses, nos séculos XVII e XVIII. Usando técnicas de construción de diques chamadas [[aboiteau]], os agricultores recuperaron as marismas das zonas mareais e reutilizáronas para uso agrícola. O sistema de xestión da auga segue en uso na actualidade. O lugar tamén está inscrito como memorial ao modo de vida acadio e á súa deportación, que comezou en 1755, coñecida como a [[expulsión dos acadianos]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1404 |title=Landscape of Grand Pré |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028153331/https://whc.unesco.org/en/list/1404}}</ref> |- ! scope="row" | [[Factoría baleeira vasca de Red Bay]] | [[Ficheiro:Redbay001.jpg|150px|alt=Red Bay houses seen from the harbour]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2013 | 1412; III, IViv (cultural) | A [[Historia da caza de baleas vasca|estación baleeira vasca]] fundouse na década de 1530 e utilizouse durante uns 70 anos. Proporcionaba apoio para a caza e o procesamento de baleas para producir [[aceite de balea]] para a súa venda en Europa. Cos restos arqueolóxicos que ilustran as diferentes etapas do proceso de caza de baleas preindustrial, Red Bay é a estación mellor conservada dese período.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1412 |title=Red Bay Basque Whaling Station |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=13 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413041914/https://whc.unesco.org/en/list/1412}}</ref> |- ! scope="row" | [[Reserva ecolóxica de Mistaken Point|Mistaken Point]] | [[Ficheiro:Ediacaran fossils Mistaken Point Newfoundland.jpg|150px|alt=An Ediacaran fossil found at Mistaken Point, a coin for size comparison]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2016 | 1497; VIII (natural) | A reserva alberga a [[Formación Mistaken Point]] homónima, que contén unha das coleccións de [[fósil]]es [[precámbrico]]s máis diversas e mellor conservadas do mundo. Os fósiles [[Fauna de Ediacara|ediacáricos]], que datan de hai entre 580 e 560 millóns de anos, constitúen os restos de vida [[Organismo pluricelular|multicelular]] máis antigos coñecidos na Terra.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1497 |title=Mistaken Point |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509094902/https://whc.unesco.org/en/list/1497 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Pimachiowin Aki]] | [[Ficheiro:Woodland Caribou Provincial Park.jpg|150px|alt=A rock wall at the edge of a body of water.]] | [[Manitoba]], [[Ontario]] | 2018 | 1415rev; III, VI, IX (mixto) | A [[paisaxe cultural]] de Pimachiowin Aki é o fogar ancestral de catro comunidades das [[Primeiras Nacións|primeiras nacións]] [[Anishinaabe]]: a [[Primeira Nación Poplar River|Poplar River]], a [[Primeira Nación Little Grand Rapids|Little Grand Rapids]], a [[Primeira Nación Pauingassi|Pauingassi]] e a [[Primeira Nación Bloodvein|Bloodvein]]. Comprende unha rede de lugares habitables, lugares cerimoniais, rutas comerciais e vías fluviais. Desde a perspectiva natural, a área representa o maior exemplo do [[Ecozona do Escudo Boreal (CEC)|escudo boreal]] de América do Norte, con animais como o [[alce]], o [[lobo]], o [[glutón]] e o [[esturión de lago]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1415 |title=Pimachiowin Aki |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=5 de xullo de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705184058/http://whc.unesco.org/en/list/1415}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi]] | [[Ficheiro:Writing on stone990.jpg|150px|alt=Rock carvings of humans in an abstract fashion]] | [[Alberta]] | 2019 | 1597; III (cultural) | A [[paisaxe cultural]] que consiste nos hábitats das [[pradería]]s e das [[coulee]] é sagrada para o pobo [[Pobo pés negros|pes negros]]. Durante milenios, a xente esculpiu arte rupestre con significado espiritual nas [[Cheminea de fadas]] (hoodoos) de [[arenito]] ao longo do río Milk, e as esculturas máis antigas teñen uns 3.000 anos de antigüidade.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1597 |title=Writing-on-Stone / Áísínai'pi |access-date=4 de maio de2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de setembro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923082521/https://whc.unesco.org/en/list/1597}}</ref> |- ! scope="row" | [[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]] | [[Ficheiro:ChilkootPass steps.jpg|150px|alt=Klondikers carrying supplies ascending the Chilkoot Pass, 1898.]] | [[Yukon]] | 2023 | 1564; IV (cultural) | O descubrimento de ouro e a posterior [[febre do ouro]] a finais do século XIX trouxeron decenas de miles de prospectores a Klondike (neste vídeo móstrase unha foto histórica de Chilkoot Pass de 1898). As interaccións entre os recén chegados e o pobo indíxena Tr'ondëk Hwëch'in deron lugar a unha paisaxe cultural única con campamentos, vilas e infraestruturas mineiras.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=30 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330000600/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1564|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=18 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918060416/https://whc.unesco.org/en/list/1564/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Anticosti]] | [[Ficheiro:Anticosti.jpeg|150px|alt=Satellite image of the island]] | [[Quebec]] | 2023 | 1686; VIII (natural) | Os conxuntos fósiles da illa de Anticosti datan do [[Ordovícico]] tardío ao[[ Silúrico]] temperán, de hai entre 450 e 435 millóns de anos. Ofrecen unha visión excepcional da sucesión da vida mariña ao longo de 15 millóns de anos, incluíndo a case desaparición das especies mariñas na [[Extinción do Ordovícico tardío]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/|title=Île d'Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184329/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1686|title=Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=20 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920082537/https://whc.unesco.org/en/list/1686}}</ref> |- |} ==Lista provisional== Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisional que poidan considerar para a súa candidatura. As candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial só se aceptan se o sitio xa figuraba previamente na lista provisional.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |title=Tentative Lists |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de outubro de 2010 |archive-date=1 de abril de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401104537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/}}</ref> Canadá inclúe 10 sitios na súa lista provisional.<ref name="Canada"/> {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |- |+ Sitios provisionais ! style="width:100px;" scope="col" | Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col" | Imaxe ! style="width:80px;" scope="col" | Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" | Criterios da UNESCO ! scope="col" class="unsortable"| Descrición |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gwaii Haanas e sítio patrimonial Haida|Gwaii Haanas]] | [[Ficheiro:Windy Bay forest.jpg|150px|center|alt= Temperate rainforest scenery]] | [[Columbia Británica]] | 2004 | III, V, VI, VII, IX, X (mixta) | Esta candidatura abrangue partes do arquipélago [[Haida Gwaii]]. Inclúe o Patrimonio da Humanidade [[SGang Gwaay]], outras dúas aldeas [[Pobo haida|haida]] e áreas naturais. As illas están cubertas por un antigo bosque tépedo húmido (exemplo na imaxe) e rodeadas polo mar, que alberga [[Focénidos|marsopas]], [[candorca]]s e leóns mariños. As illas tamén son unha importante parada para as aves migratorias.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/|title=Gwaii Haanas|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=6 de febreiro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206015239/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Ivvavik|Ivvavik]] / [[Parque nacional Vuntut|Vuntut]] / [[Illa Herschel]] (Qikiqtaruk) | [[Ficheiro:Vontut National Park.jpg|150px|center|alt= Landscape with lakes and tundra]] | [[Yukon]] | 2004 | IV, V, VII, VIII, X (mixta) | Dous parques nacionais (Vuntut na imaxe) e unha illa ártica son ricos en fauna. Albergan tres especies de osos, ovellas de Dall, [[alce]]s e grandes mandas de [[reno]]s. Este é o fogar dos pobos inuvialuit e vuntut. Como a zona non estaba glaciada durante o último máximo glacial, formou parte da ponte terrestre de [[Berinxia]], con numerosos conxuntos arqueolóxicos que testemuñan o [[poboamento de América]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/|title=Ivvavik / Vuntut / Herschel Island (Qikiqtaruk)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184313/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Quttinirpaaq|Quttinirpaaq]] | [[Ficheiro:Quttinirtaaq 6 1997-08-05.jpg|150px|center|alt= Glaciated mountains and arctic tundra]] | [[Nunavut]] | 2004 | III, VII, VIII, X (mixta) | Abarcando a parte máis setentrional do Canadá, o parque comprende montañas, glaciares, plataformas de xeo e fiordes. O deserto polar alberga poboacións de [[boi almiscreiro]], [[lebre ártica]], [[lobo]] e caribú de Peary. Como demostran os sitios arqueolóxicos, a área foi ocupada por diferentes culturas durante máis de catro milenios, incluíndo a cultura pre-Dorset, a cultura Dorset e o pobo Thule.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/|title=Quttinirpaaq|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329114021/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Área mariña protexida dos arrecifes de esponxas de vidro do estreito de Hécate e do estreito da raíña Carlota]] | [[Ficheiro:Aphrocallistes vastus.jpg|150px|alt=A yellow sea sponge in dark waters]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | VIII, IX, X (natural) | Os [[arrecifes de esponxas]] eran comúns nos períodos [[Xurásico]] e [[Cretáceo]], pero agora son raros. Os arrecifes do [[estreito de Hécate]] e do [[estreito da raíña Carlota (Canadá)]] considéranse os arrecifes vivos dese tipo máis grandes do mundo. Estímase que as colonias de esponxas teñen 9.000 anos de antigüidade. Os arrecifes proporcionan refuxio a peixes xuvenís en fondos mariños sen características distintivas. Móstrase unha [[esponxa de nubes]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/|title=Hecate Strait and Queen Charlotte Sound Glass Sponge Reefs Marine Protected Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=12 de febreiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212204456/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Qajartalik]] | | [[Quebec]] | 2018 | III (cultural) | Qajartalik é un sitio de [[petróglifo]]s da [[cultura Dorset]]. O pobo Dorset habitou o Ártico canadense ata aproximadamente o ano 1000 d.C. e desapareceu antes da chegada dos [[inuit]] thule. O sitio contén arredor de 180 tallas que representan rostros humanos e zoomorfos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/|title=Qajartalik|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184325/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Sirmilik]] e [[Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga|Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga (proposta)]] | [[File:Sirmilik Glacier 2 1997-08-06.jpg|150px|alt=Snow-covered mountains and ice-covered sea]] | [[Nunavut]] | 2018 | V, IX (mixta) | A paisaxe do Ártico superior está definida polo xeo; porén, [[Lancaster Sound]] está libre de xeo a maior parte do ano. As zonas de augas abertas na beira das capas de xeo, [[polynya]], proporcionan refuxio a mamíferos e aves mariñas, e foron esenciais para a supervivencia dos pobos que habitaron a zona durante os últimos tres milenios.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/|title=Sirmilik National Park and Tallurutiup Imanga (proposed) National Marine Conservation Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329050909/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial Nlaka'pamux do Val de Stein|Val de Stein]] | [[Ficheiro:Gott Peak view.jpg|150px|alt=Mountains and forest]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | III, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] do val de Stein está conectada co pobo [[Nlakaʼpamux]] e o seu xeito de vida. Dependían da natureza para obter alimentos, medicamentos e materiais. Hai numerosas redes de sendeiros, sitios con pictogramas, lugares de recollida de recursos e sitios sagrados. O val aparece de forma destacada nas historias da creación e nas tradicións orais dos Nlakaʼpamux.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341/|title=Stein Valley|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial de Wanuskewin Wanuskewin|Wanuskewin]] | [[Ficheiro:Opimihaw Creek.jpg|150px|alt=Creek covered with vegetation]] | [[Saskatchewan]] | 2018 | III (cultural) | O regato Opimihaw (na imaxe) é un afluente do [[río Saskatchewan Sur]]. Debido á súa topografía única con vales profundos en medio de extensas [[pradería]]s planas, foi utilizado polos pobos das Grandes Chairas durante máis de seis milenios. O val utilizouse como punto de salto de bisontes para habitar, para recoller plantas e para acceder a auga doce. Hai varios sitios arqueolóxicos nesta área relativamente pequena.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/|title=Wanuskewin|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184334/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Yukon Ice Patches]] | | [[Yukon]] | 2018 | III, V (cultural) | As placas de xeo no Yukón descubríronse por primeira vez en 1997. Son diferentes dos glaciares porque, a diferenza destes últimos, non se desprazan costa abaixo. Os pobos das Primeiras Nacións cazaban caribús e ovellas na zona e o xeo preservou armas de caza e outras ferramentas de materiais que doutro xeito serían perecedoiros, o que ilustra a tecnoloxía destes cazadores nómades. As ferramentas máis antigas datan duns 7.500 anos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/|title=Yukon Ice Patches|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=31 de xaneiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131015320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Estación de cable Heart's Content|Transatlantic Cable Ensemble (Canadá)]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Heart's Content Cable Station.JPG|150px|alt=A building in red brick and a blue info panel in front]] | [[Terranova e Labrador]] | 2022 | II, IV (cultural) | Esta candidatura comprende os dous terminais do primeiro [[cable telegráfico transatlántico]] permanente do mundo, que revolucionou a comunicación de longa distancia. O terminal leste, a estación de cable transatlántico de Valentia en Irlanda, foi construído en 1868, mentres que o terminal oeste, a estación de cable Heart's Content (na imaxe), foi rematado en 1876. Os sitios pecháronse na década de 1960, pero aínda conservan moito equipamento orixinal intacto.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/|title=Transatlantic Cable Ensemble (Canada)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=4 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304233027/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/}}</ref> |- |} {{clear}} == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Artigo 1]] === Ligazóns externas === * UNESCO [http://whc.unesco.org/en/statesparties/ca Patrimonio da Humanidade no Canadá] (en inglés) * UNESCO [http://www.unesco.org/culture/ich/es/estado/canada-CA Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade no Canadá] (en español) {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 1xan86mtvt7uv313wgylezeoaa9frb9 7351037 7350956 2026-04-07T17:37:27Z Fendetestas 45576 7351037 wikitext text/x-wiki {{Mapa de localización+ |Canadá |width=600 |float=right |caption=Localización dos sitios do Canadá na lista do Patrimonio Mundial. |places= {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.424722 |long=-116.479722 |label=[[Parques das Montañas Rochosas do Canadá | Parques das Montañas Rochosas]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=50.7617 |long=-111.485 |label=[[Parque provincial dos dinosauros|Dinosauros]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.689444 |long=-57.738056|label=[[Parque nacional Gros Morne|Gros Morne]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.7494 |long=-113.625 |label=[[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In|Head-Smashed]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.8094 |long=-71.2106 |label=[[Centro histórico do Quebec|Quebec vello]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.691883 |long=-64.443569|label=[[Cantíls fósiles de Joggins|Joggins]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=60.61943 |long=-138.331 |label=[[Kluane National Park and Reserve|Kluane]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.8675 |long=-138.013611 |label=[[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.105039 |long=-64.298683|label=[[Sitio histórico nacional de Grand-Pré|Grand-Pré]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.596389 |long=-55.533333|label=[[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows|L'Anse aux Meadows]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=48.110556 |long=-66.369444|label=[[Parque nacional de Miguasha|Miguasha]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.631944 |long=-53.190278|label=[[Reserva ecolóxica de Mistaken Point| Mistaken Point]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=61.5971 |long=-125.852|label=[[Parque nacional Nahanni|Nahanni]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=44.3778 |long=-64.3094|label=[[Lunenburg]]|position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.816667 |long=-95.4|label=[[Pimachiowin Aki]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.731078 |long=-56.4156|label=[[Factoría baleeira vasca de Red Bay|Red Bay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.425833 |long=-75.697222|label=[[Canle Rideau]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=52.0989 |long=-131.2175 |label=[[SGang Gwaay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat48.99606 |long=-113.90417|label=[[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier|Waterton-Glacier]] |position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.3833 |long=-112.983|label=[[Parque Nacional Wood Buffalo|Wood Buffalo]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.081944 |long=-111.616944|label=[[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi|Writing-on-Stone]]|position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|64.0625|long=-139.430556|label=[[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.5|long=-63|label=[[Anticosti]]}} }} Os sitios do [[Patrimonio da Humanidade|Patrimonio Mundial]] da [[UNESCO|Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura]] (UNESCO) son lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural, tal como se describe na [[Convención do Patrimonio da Humanidade]] da UNESCO, establecida en 1972.<ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de xullo de 2019 |archive-date=27 de agosto de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/}}</ref> O patrimonio cultural está composto por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e sitios (incluídos os sitios arqueolóxicos). O patrimonio natural está composto por elementos naturais (formacións físicas e biolóxicas), formacións xeolóxicas e [[rexión fisiográfica|fisiográficas]] (incluídos os hábitats das especies ameazadas de animais e plantas) e sitios naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=3 de febreiro de 2021 |archive-date=1 de febreiro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/}}</ref> [[Canadá]] aceptou a convención o 23 de xullo de 1976.<ref name=Canada>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca/ |title=Canada |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2022 |archive-date=16 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220916172151/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca}}</ref> Hai 22 sitios Patrimonio Mundial no Canadá, con outros 10 na lista provisional.<ref name=Canadá/> Os dous primeiros sitios do Canadá engadidos á lista foron [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] e [[Parque nacional Nahanni]], ambos na Segunda Sesión do [[Comité do Patrimonio Mundial]], celebrada en [[Washington, D.C.]], en 1978.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf |title=Report of Rapporteur |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2012 |archive-date=16 de outubro de 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016101501/http://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf }}</ref> Os sitios listados máis recentes foron [[Klondike, Yukón|Tr’ondëk-Klondike]] e [[Anticosti]], ambos en 2023.<ref name=Canadá/> Dous sitios compártense cos Estados Unidos. Dez sitios están listados pola súa importancia cultural, once pola súa importancia natural e un, [[Pimachiowin Aki]], está listado por ambos. Canadá foi membro do Comité do Patrimonio Mundial catro veces: 1976–1978, 1985–1991, 1995–2001 e 2005–2009.<ref name=Canada/> __TOC__ ==Sitios do Patrimonio Mundial== A UNESCO lista os sitios segundo [[Criterios de selección#Criterios de selección|dez criterios]], cada entrada debe cumprir polo menos un dos criterios. Os criterios do I ao VI son culturais e os do VII ao X son naturais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/criteria/ |title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/ |archive-date=12 de xuño de 2016}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Sitio transnacional|outline=silver}} {{clear}} {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |+ Sitios Patrimonio da Humanidade |- ! style="width:100px;" scope="col"| Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col"| Imaxe ! style="width:80px;" scope="col"| Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|Datos da UNESCO|Número de referencia da UNESCO e criterios}} ! scope="col" class="unsortable" | Descrición |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] | [[Ficheiro:Authentic Viking recreation.jpg|150px|alt=Grass-covered house surrounded by a fence, sea in the distance]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1978 | 4bis; IV (cultural) | L'Anse aux Meadows é un asentamento viquingo do século XI situado na punta da Gran Península Setentrional, e é o asentamento europeo documentado máis antigo no Novo Mundo. O complexo contén oito casas de céspede: tres vivendas, unha forxa e catro talleres utilizados para a reparación de barcos. A arquitectura e os artefactos son do mesmo estilo que os dos asentamentos nórdicos en Groenlandia e Islandia do mesmo período. En 2017 tivo lugar unha pequena modificación dos límites do sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/4 |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=16 de xuño de 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060616164041/https://whc.unesco.org/en/list/4 }</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Nahanni]] | [[Ficheiro:Nahanni -VirginiaFalls2.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Territorios do Noroeste]] | 1978 | 24; VII, VIII (natural) | O parque está catalogado polas súas excepcionais características xeomorfolóxicas. Os ríos do parque, en particular o [[río South Nahanni]], esculpiron profundos canóns a través das cordilleiras e crearon varias fervenzas ([[Virginia Falls (Territorios do Noroeste)|Virginia Falls]] na imaxe). Hai accidentes xeográficos [[carso]]s, incluíndo sistemas de covas [[calcaria]]s. O parque está intacto e alberga animais dos bosques boreais, como o [[oso pardo]], o [[lobo]] e o [[caribú]]. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/24 |title=Nahanni National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426063616/https://whc.unesco.org/en/list/24 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque provincial dos dinosauros]] | [[Ficheiro:Dinosaur Provincial Park 16.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Alberta]] | 1979 | 71; VII, VIII (natural) |A zona é unha estepa semiárida practicamente intacta con topografía de [[badlands]]. Descubríronse fósiles de máis de 44 especies, 34 xéneros e 10 familias de [[dinosauros]] no parque, que representan todos os grupos coñecidos de dinosauros do [[Cretáceo]]. Descubríronse máis de 150 esqueletos completos, xunto con varios fósiles non de dinosauros. Estes proporcionan información sobre a vida na zona de hai 77 a 75 millóns de anos.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/71 |title=Dinosaur Provincial Park |access-date=26 March 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426055539/https://whc.unesco.org/en/list/71}}</ref> |- ! scope="row" | [[SGang Gwaay]] | [[Ficheiro:S'G̱ang Gwaay Llanagaay 6332.jpg|150px|alt=Wooden totem poles in a forest]] | [[Columbia Británica]] | 1981 | 157; III (cultural) | Este sitio conserva unha aldea do século XIX do [[pobo haida]] no arquipélago [[Haida Gwaii]], fronte á costa da Columbia Británica. O sitio comprende os restos de grandes casas longas de cedro e varios [[tótem#Os postes Tótem|posstes tetémicos]] conmemorativos e mortuorios tallados (algúns exemplos na imaxe). Estes ilustran a arte e as tradicións do pobo haida.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/157 |title=SGang Gwaay |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315051252/https://whc.unesco.org/en/list/157/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In]] | [[Ficheiro:Head-Smashed-In Buffalo Jump-27527-2.jpg|150px|alt=A cliff overlooking a valley]] | [[Alberta]] | 1981 | 158bis; VI (cultural) | O [[salto do bisonte]] foi unha forma tradicional de caza de [[bisontes americanos|bisóntes]] polos [[indios das chairas]] durante case seis milenios. Coñecendo a topografía e o comportamento dos bisontes, os cazadores dirixían as mandas de bisontes cara a carrís que remataban nun cantil, o que provocaban que os bisontes caesen e morresen. Este sitio é un dos exemplos destacados desta tradición. Os cadáveres de bisontes eran entón sacrificados e procesados ​​nun campamento de abaixo. Unha pequena modificación dos límites do sitio tivo lugar en 2021.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/158 |title=Head-Smashed-In Buffalo Jump |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=18 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318143359/https://whc.unesco.org/en/list/158/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Nacional Wood Buffalo]] | [[Ficheiro:Wood-Buffalo-NP Gros Beak Lake 2 98-07-02.jpg|150px|alt=Lake and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Territorios do Noroeste]] | 1983 | 256; VII, IX, X (natural) | O parque abrangue grandes áreas de herba e prados de [[Ciperaceae|xuncos]], bosques boreais, lagos, ríos e o delta interior máis grande do mundo, o [[Delta do Río Peace-Athabasca]]. Tamén hai chairas salgadas e formacións cársticas de [[xeso]]. Acolle a maior poboación de bisontes americanos salvaxes de América do Norte e é un lugar de cría da [[grou común]], unha especie en perigo de extinción.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/256 |title=Wood Buffalo National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323185230/https://whc.unesco.org/en/list/256/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parques das Montañas Rochosas do Canadá]] | [[Ficheiro:Moraine Lake 17092005.jpg|150px|alt=Lake, snow-covered mountains, and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Columbia Británica]] | 1984 | 304bis; VII, VIII (natural) | Sete parques nacionais nas [[Montañas Rochosas do Canadá]], dous dos cales engadíronse ao sitio en 1990, exhiben paisaxes montañosas de excepcional beleza natural, con glaciares, campos de xeo, prados alpinos, sistemas de covas, lagos e fervenzas. A formación [[Xisto de Burgess]], un dos conxuntos fósiles máis importantes do mundo, atópase aquí. Conserva os restos de animais de corpo brando que datan do período [[Cámbrico]], o que proporciona información clave sobre o desenvolvemento dos principais [[filo]] animais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/304 |title=Canadian Rocky Mountain Parks |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=8 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008180357/https://whc.unesco.org/en/list/304}}</ref> |- ! scope="row" | [[Centro histórico do Quebec]] | [[Ficheiro:Vieux-Québec, Québec city, Canadá 005.jpg|150px|alt=Old town with houses built in stone and several flags of Quebec]] | [[Quebec]] | 1985 | 300; IV, VI (cultural) | Fundada polos franceses no século XVII como capital de [[Nova Francia]] e logo desenvolvida polos británicos despois da década de 1760, a parte antiga de Quebec ilustra diferentes etapas do asentamento colonial europeo en América do Norte. Ademais do centro urbano ben conservado, as fortificacións da cidade, con [[baluarte]]s, murallas e outras estruturas defensivas, son únicas ao norte de México.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/300 |title=Historic District of Old Québec |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de xuño de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gros Morne]] | [[Ficheiro:Western Brook Pond Newfoundland Canada DSC 6405.jpg|150px|alt=Mountain landscape with Western Lake Pond in the foreground.]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1987 | 419; VII, VIII (natural) | Coa codia oceánica profunda e as rochas do [[manto]] terrestre expostas, o parque ilustra a tectónica de placas e a [[deriva continental]]. Os [[fiorde]]s de auga doce sen saída ao mar e os cabos erosionados por glaciares nun entorno oceánico contribúen á beleza natural desta zona salvaxe..<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/419 |title=Gros Morne National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=25de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325141321/https://whc.unesco.org/en/list/419/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Quill Creek, Kluane National Park, Yukon, Canada.jpg|150px|alt=Scenery with mountains, a river, and a fir forest]] | [[Yukón]] | 1992 | 72ter; VII, VIII, IX, X (natural) | Os catro parques nacionais e áreas protexidas que abarcan a fronteira entre os Estados Unidos e o Canadá conteñen o [[campo de xeo]] non polar máis grande do mundo e numerosos [[glaciar]]es de gran tamaño. A área, modelada pola actividade glacial e tectónica continua, comprende diferentes tipos de hábitats, desde altas montañas por riba dos 5000 m ata oceánicos, bosques costeiros e vales fluviais. Algunhas das especies animais importantes inclúen o [[Ursus arctos horribilis|oso grizzly]], o [[reno]], a ovella de Dall e a cabra montesa. Os ríos son zonas de desova para o salmón, que logo migra ao océano. O [[parque e reserva nacional Baía dos Glaciares]] (Estados Unidos) catalogouse orixinalmente só en 1979. Kluane (Canadá, na imaxe) e [[Wrangell–St. Elias National Park and Preserve|Wrangell–St. Elias]] (US) engadíronse ao sitio en 1992 e o [[Parque Provincial Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]] (Canadá) en 1994.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/72 |title=Kluane/Wrangell-St. Elias/Glacier Bay/Tatshenshini-Alsek |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224234804/https://whc.unesco.org/en/list/72}}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 |title=Extension: Glacier Bay National Park - extension of the Wrangell/St.Elias/Kluane site of Canada-USA (United States of America) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=13 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053538/https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 |title=Extension: Tatshenshini-Alsek Provincial Wilderness Park (extension of the Glacier Bay/Wrangell/St. Elias/Kluane site) (Canada/USA) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=4 de decembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204103605/https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Waterton National Park, AB.jpg|150px|alt=A mountain lake, surrounded by trees]] | [[Alberta]] | 1995 | 354rev; VII, IX (natural) | Este sitio comprende o [[Parque Nacional dos Lagos Waterton]] (na imaxe) no Canadá e o [[Parque Nacional dos Glaciares (Estados Unidos)|Parque Nacional dos Glaciares]] nos Estados Unidos. Ambos parques son coñecidos pola súa excepcional beleza paisaxística debido ás montañas e ás formas de relevo glaciar. O parque atópase entre a [[Divisoria Continental das Américas|Divisoria Continental]] e inclúe o [[Pico Triple Divide (Montana)|Pico Triple Divide]]. As montañas atópanse coa [[pradería]] sen contrafortes intermedios e a xeografía permitiu que as especies animais e vexetais típicas do [[Noroeste do Pacífico]] se estendesen cara ao interior. Isto resultou nun gran número de especies animais e vexetais presentes nunha pequena área.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/354 |title=Waterton-Glacier International Peace Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224235829/https://whc.unesco.org/en/list/354}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lunenburg|Cidade vella de Lunenburg]] | [[Ficheiro:Lunenburg - NS - Lunenburg Hafen2.jpg|150px|alt=Red wooden houses at the shore]] | [[Nova Escocia]] | 1995 | 741; IV, V (cultural) | Fundada polos británicos en 1753, Lunenburg é o mellor exemplo que se conserva dun asentamento colonial británico planificado en América do Norte. Conservouse o plano en cuadrícula do século XVIII, así como algúns dos edificios de madeira dese período. A comunidade baséase na pesca no Atlántico de alta mar.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/741 |title=Old Town Lunenburg |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=29 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329134941/https://whc.unesco.org/en/list/741}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional de Miguasha]] | [[Ficheiro:Miguasha panorama 1.jpg|150px|alt=Cliff at the water margin, forest on top]] | [[Quebec]] | 1999 | 686rev; VIII (natural) | O parque abrangue partes da [[Formación Escuminac]], unha [[formación xeolóxica]] que data do período [[Devoniano]] de hai 370 millóns de anos. É un xacemento paleontológico excepcional, que produce un gran número de fósiles de peixes excepcionalmente ben conservados, en particular os [[Sarcopterixios]] que máis tarde deron lugar aos [[tetrápodos]]. Tamén se atoparon fósiles de invertebrados e plantas no sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/686rev |title=Miguasha National Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de maio de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515212256/https://whc.unesco.org/en/list/686rev}}</ref> |- ! scope="row" | [[Canle Rideau]] | [[Ficheiro:Rideau Canal Locks, Ottawa (480403) (9450160730).jpg|150px|alt=A small canal with a set of locks leading from a river near a large city.]] | [[Ontario]] | 2007 | 1221; I, IV (cultural) | O sistema de canles de funcionamento continuo máis antigo de América do Norte, que conserva gran parte da súa estrutura orixinal intacta, conecta [[Ottawa]], no [[río Ottawa]], con [[Kingston, Ontario|Kingston]], no [[Lago Ontario]]. Inaugurouse en 1832 como precaución en caso de guerra cos Estados Unidos, permitindo o tránsito de barcos de vapor. O sitio inclúe varias [[fortificacións de Kingston|obras defensivas en Kingston]]. Na foto amosasen as esclusas de Ottawa no [[val de Colonel By]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1221 |title=Rideau Canal |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=6 de setembro de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906172404/https://whc.unesco.org/en/list/1221}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cantís fósiles de Joggins]] | [[Ficheiro:Lycopsid joggins mcr1.JPG|150px|alt=A tree trunk fossil embedded in a cliff]] | [[Nova Escocia]] | 2008 | 1285; VIII (natural) | O sitio de Joggins produciu un dos mellores rexistros fósiles do período [[Carbonífero]], en particular de hai 318 a 303 millóns de anos. Durante ese tempo, a área estaba cuberta por selvas tropicais, cuxos restos son as principais fontes de carbón actuais. Ademais de fósiles de plantas (un [[Lycopodiopsida|licopsido]] na imaxe), os restos dos primeiros [[amniotas]] ilustran a evolución dos vertebrados terrestres.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1285 |title=Joggins Fossil Cliffs |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509070004/https://whc.unesco.org/en/list/1285}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de Grand-Pré]] | [[Ficheiro:Grand Pré.JPG|150x150px|alt=Grand Pré memorial church and statue of Évangeline.]] | [[Nova Escocia]] | 2012 | 1404; V, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] moldearona os [[acadianos]], descendentes dos colonos franceses, nos séculos XVII e XVIII. Usando técnicas de construción de diques chamadas [[aboiteau]], os agricultores recuperaron as marismas das zonas mareais e reutilizáronas para uso agrícola. O sistema de xestión da auga segue en uso na actualidade. O lugar tamén está inscrito como memorial ao modo de vida acadio e á súa deportación, que comezou en 1755, coñecida como a [[expulsión dos acadianos]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1404 |title=Landscape of Grand Pré |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028153331/https://whc.unesco.org/en/list/1404}}</ref> |- ! scope="row" | [[Factoría baleeira vasca de Red Bay]] | [[Ficheiro:Redbay001.jpg|150px|alt=Red Bay houses seen from the harbour]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2013 | 1412; III, IViv (cultural) | A [[Historia da caza de baleas vasca|estación baleeira vasca]] fundouse na década de 1530 e utilizouse durante uns 70 anos. Proporcionaba apoio para a caza e o procesamento de baleas para producir [[aceite de balea]] para a súa venda en Europa. Cos restos arqueolóxicos que ilustran as diferentes etapas do proceso de caza de baleas preindustrial, Red Bay é a estación mellor conservada dese período.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1412 |title=Red Bay Basque Whaling Station |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=13 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413041914/https://whc.unesco.org/en/list/1412}}</ref> |- ! scope="row" | [[Reserva ecolóxica de Mistaken Point|Mistaken Point]] | [[Ficheiro:Ediacaran fossils Mistaken Point Newfoundland.jpg|150px|alt=An Ediacaran fossil found at Mistaken Point, a coin for size comparison]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2016 | 1497; VIII (natural) | A reserva alberga a [[Formación Mistaken Point]] homónima, que contén unha das coleccións de [[fósil]]es [[precámbrico]]s máis diversas e mellor conservadas do mundo. Os fósiles [[Fauna de Ediacara|ediacáricos]], que datan de hai entre 580 e 560 millóns de anos, constitúen os restos de vida [[Organismo pluricelular|multicelular]] máis antigos coñecidos na Terra.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1497 |title=Mistaken Point |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509094902/https://whc.unesco.org/en/list/1497 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Pimachiowin Aki]] | [[Ficheiro:Woodland Caribou Provincial Park.jpg|150px|alt=A rock wall at the edge of a body of water.]] | [[Manitoba]], [[Ontario]] | 2018 | 1415rev; III, VI, IX (mixto) | A [[paisaxe cultural]] de Pimachiowin Aki é o fogar ancestral de catro comunidades das [[Primeiras Nacións|primeiras nacións]] [[Anishinaabe]]: a [[Primeira Nación Poplar River|Poplar River]], a [[Primeira Nación Little Grand Rapids|Little Grand Rapids]], a [[Primeira Nación Pauingassi|Pauingassi]] e a [[Primeira Nación Bloodvein|Bloodvein]]. Comprende unha rede de lugares habitables, lugares cerimoniais, rutas comerciais e vías fluviais. Desde a perspectiva natural, a área representa o maior exemplo do [[Ecozona do Escudo Boreal (CEC)|escudo boreal]] de América do Norte, con animais como o [[alce]], o [[lobo]], o [[glutón]] e o [[esturión de lago]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1415 |title=Pimachiowin Aki |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=5 de xullo de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705184058/http://whc.unesco.org/en/list/1415}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi]] | [[Ficheiro:Writing on stone990.jpg|150px|alt=Rock carvings of humans in an abstract fashion]] | [[Alberta]] | 2019 | 1597; III (cultural) | A [[paisaxe cultural]] que consiste nos hábitats das [[pradería]]s e das [[coulee]] é sagrada para o pobo [[Pobo pés negros|pes negros]]. Durante milenios, a xente esculpiu arte rupestre con significado espiritual nas [[Cheminea de fadas]] (hoodoos) de [[arenito]] ao longo do río Milk, e as esculturas máis antigas teñen uns 3.000 anos de antigüidade.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1597 |title=Writing-on-Stone / Áísínai'pi |access-date=4 de maio de2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de setembro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923082521/https://whc.unesco.org/en/list/1597}}</ref> |- ! scope="row" | [[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]] | [[Ficheiro:ChilkootPass steps.jpg|150px|alt=Klondikers carrying supplies ascending the Chilkoot Pass, 1898.]] | [[Yukon]] | 2023 | 1564; IV (cultural) | O descubrimento de ouro e a posterior [[febre do ouro]] a finais do século XIX trouxeron decenas de miles de prospectores a Klondike (neste vídeo móstrase unha foto histórica de Chilkoot Pass de 1898). As interaccións entre os recén chegados e o pobo indíxena Tr'ondëk Hwëch'in deron lugar a unha paisaxe cultural única con campamentos, vilas e infraestruturas mineiras.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=30 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330000600/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1564|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=18 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918060416/https://whc.unesco.org/en/list/1564/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Anticosti]] | [[Ficheiro:Anticosti.jpeg|150px|alt=Satellite image of the island]] | [[Quebec]] | 2023 | 1686; VIII (natural) | Os conxuntos fósiles da illa de Anticosti datan do [[Ordovícico]] tardío ao[[ Silúrico]] temperán, de hai entre 450 e 435 millóns de anos. Ofrecen unha visión excepcional da sucesión da vida mariña ao longo de 15 millóns de anos, incluíndo a case desaparición das especies mariñas na [[Extinción do Ordovícico tardío]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/|title=Île d'Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184329/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1686|title=Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=20 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920082537/https://whc.unesco.org/en/list/1686}}</ref> |- |} ==Lista provisional== Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisional que poidan considerar para a súa candidatura. As candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial só se aceptan se o sitio xa figuraba previamente na lista provisional.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |title=Tentative Lists |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de outubro de 2010 |archive-date=1 de abril de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401104537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/}}</ref> Canadá inclúe 10 sitios na súa lista provisional.<ref name="Canada"/> {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |- |+ Sitios provisionais ! style="width:100px;" scope="col" | Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col" | Imaxe ! style="width:80px;" scope="col" | Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" | Criterios da UNESCO ! scope="col" class="unsortable"| Descrición |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gwaii Haanas e sítio patrimonial Haida|Gwaii Haanas]] | [[Ficheiro:Windy Bay forest.jpg|150px|center|alt= Temperate rainforest scenery]] | [[Columbia Británica]] | 2004 | III, V, VI, VII, IX, X (mixta) | Esta candidatura abrangue partes do arquipélago [[Haida Gwaii]]. Inclúe o Patrimonio da Humanidade [[SGang Gwaay]], outras dúas aldeas [[Pobo haida|haida]] e áreas naturais. As illas están cubertas por un antigo bosque tépedo húmido (exemplo na imaxe) e rodeadas polo mar, que alberga [[Focénidos|marsopas]], [[candorca]]s e leóns mariños. As illas tamén son unha importante parada para as aves migratorias.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/|title=Gwaii Haanas|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=6 de febreiro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206015239/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Ivvavik|Ivvavik]] / [[Parque nacional Vuntut|Vuntut]] / [[Illa Herschel]] (Qikiqtaruk) | [[Ficheiro:Vontut National Park.jpg|150px|center|alt= Landscape with lakes and tundra]] | [[Yukon]] | 2004 | IV, V, VII, VIII, X (mixta) | Dous parques nacionais (Vuntut na imaxe) e unha illa ártica son ricos en fauna. Albergan tres especies de osos, ovellas de Dall, [[alce]]s e grandes mandas de [[reno]]s. Este é o fogar dos pobos inuvialuit e vuntut. Como a zona non estaba glaciada durante o último máximo glacial, formou parte da ponte terrestre de [[Berinxia]], con numerosos conxuntos arqueolóxicos que testemuñan o [[poboamento de América]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/|title=Ivvavik / Vuntut / Herschel Island (Qikiqtaruk)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184313/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Quttinirpaaq|Quttinirpaaq]] | [[Ficheiro:Quttinirtaaq 6 1997-08-05.jpg|150px|center|alt= Glaciated mountains and arctic tundra]] | [[Nunavut]] | 2004 | III, VII, VIII, X (mixta) | Abarcando a parte máis setentrional do Canadá, o parque comprende montañas, glaciares, plataformas de xeo e fiordes. O deserto polar alberga poboacións de [[boi almiscreiro]], [[lebre ártica]], [[lobo]] e caribú de Peary. Como demostran os sitios arqueolóxicos, a área foi ocupada por diferentes culturas durante máis de catro milenios, incluíndo a cultura pre-Dorset, a cultura Dorset e o pobo Thule.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/|title=Quttinirpaaq|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329114021/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Área mariña protexida dos arrecifes de esponxas de vidro do estreito de Hécate e do estreito da raíña Carlota]] | [[Ficheiro:Aphrocallistes vastus.jpg|150px|alt=A yellow sea sponge in dark waters]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | VIII, IX, X (natural) | Os [[arrecifes de esponxas]] eran comúns nos períodos [[Xurásico]] e [[Cretáceo]], pero agora son raros. Os arrecifes do [[estreito de Hécate]] e do [[estreito da raíña Carlota (Canadá)]] considéranse os arrecifes vivos dese tipo máis grandes do mundo. Estímase que as colonias de esponxas teñen 9.000 anos de antigüidade. Os arrecifes proporcionan refuxio a peixes xuvenís en fondos mariños sen características distintivas. Móstrase unha [[esponxa de nubes]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/|title=Hecate Strait and Queen Charlotte Sound Glass Sponge Reefs Marine Protected Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=12 de febreiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212204456/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Qajartalik]] | | [[Quebec]] | 2018 | III (cultural) | Qajartalik é un sitio de [[petróglifo]]s da [[cultura Dorset]]. O pobo Dorset habitou o Ártico canadense ata aproximadamente o ano 1000 d.C. e desapareceu antes da chegada dos [[inuit]] thule. O sitio contén arredor de 180 tallas que representan rostros humanos e zoomorfos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/|title=Qajartalik|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184325/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Sirmilik]] e [[Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga|Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga (proposta)]] | [[File:Sirmilik Glacier 2 1997-08-06.jpg|150px|alt=Snow-covered mountains and ice-covered sea]] | [[Nunavut]] | 2018 | V, IX (mixta) | A paisaxe do Ártico superior está definida polo xeo; porén, [[Lancaster Sound]] está libre de xeo a maior parte do ano. As zonas de augas abertas na beira das capas de xeo, [[polynya]], proporcionan refuxio a mamíferos e aves mariñas, e foron esenciais para a supervivencia dos pobos que habitaron a zona durante os últimos tres milenios.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/|title=Sirmilik National Park and Tallurutiup Imanga (proposed) National Marine Conservation Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329050909/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial Nlaka'pamux do Val de Stein|Val de Stein]] | [[Ficheiro:Gott Peak view.jpg|150px|alt=Mountains and forest]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | III, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] do val de Stein está conectada co pobo [[Nlakaʼpamux]] e o seu xeito de vida. Dependían da natureza para obter alimentos, medicamentos e materiais. Hai numerosas redes de sendeiros, sitios con pictogramas, lugares de recollida de recursos e sitios sagrados. O val aparece de forma destacada nas historias da creación e nas tradicións orais dos Nlakaʼpamux.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341/|title=Stein Valley|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial de Wanuskewin Wanuskewin|Wanuskewin]] | [[Ficheiro:Opimihaw Creek.jpg|150px|alt=Creek covered with vegetation]] | [[Saskatchewan]] | 2018 | III (cultural) | O regato Opimihaw (na imaxe) é un afluente do [[río Saskatchewan Sur]]. Debido á súa topografía única con vales profundos en medio de extensas [[pradería]]s planas, foi utilizado polos pobos das Grandes Chairas durante máis de seis milenios. O val utilizouse como punto de salto de bisontes para habitar, para recoller plantas e para acceder a auga doce. Hai varios sitios arqueolóxicos nesta área relativamente pequena.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/|title=Wanuskewin|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184334/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Yukon Ice Patches]] | | [[Yukon]] | 2018 | III, V (cultural) | As placas de xeo no Yukón descubríronse por primeira vez en 1997. Son diferentes dos glaciares porque, a diferenza destes últimos, non se desprazan costa abaixo. Os pobos das Primeiras Nacións cazaban caribús e ovellas na zona e o xeo preservou armas de caza e outras ferramentas de materiais que doutro xeito serían perecedoiros, o que ilustra a tecnoloxía destes cazadores nómades. As ferramentas máis antigas datan duns 7.500 anos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/|title=Yukon Ice Patches|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=31 de xaneiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131015320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Estación de cable Heart's Content|Transatlantic Cable Ensemble (Canadá)]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Heart's Content Cable Station.JPG|150px|alt=A building in red brick and a blue info panel in front]] | [[Terranova e Labrador]] | 2022 | II, IV (cultural) | Esta candidatura comprende os dous terminais do primeiro [[cable telegráfico transatlántico]] permanente do mundo, que revolucionou a comunicación de longa distancia. O terminal leste, a estación de cable transatlántico de Valentia en Irlanda, foi construído en 1868, mentres que o terminal oeste, a estación de cable Heart's Content (na imaxe), foi rematado en 1876. Os sitios pecháronse na década de 1960, pero aínda conservan moito equipamento orixinal intacto.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/|title=Transatlantic Cable Ensemble (Canada)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=4 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304233027/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/}}</ref> |- |} {{clear}} == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Artigo 1]] === Ligazóns externas === * UNESCO [http://whc.unesco.org/en/statesparties/ca Patrimonio da Humanidade no Canadá] (en inglés) * UNESCO [http://www.unesco.org/culture/ich/es/estado/canada-CA Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade no Canadá] (en español) {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] tla1lqtfes5sshn5qqgh1prcyn491zc 7351247 7351037 2026-04-08T09:28:51Z Breogan2008 23204 /* Véxase tamén */ 7351247 wikitext text/x-wiki {{Mapa de localización+ |Canadá |width=600 |float=right |caption=Localización dos sitios do Canadá na lista do Patrimonio Mundial. |places= {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.424722 |long=-116.479722 |label=[[Parques das Montañas Rochosas do Canadá | Parques das Montañas Rochosas]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=50.7617 |long=-111.485 |label=[[Parque provincial dos dinosauros|Dinosauros]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.689444 |long=-57.738056|label=[[Parque nacional Gros Morne|Gros Morne]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.7494 |long=-113.625 |label=[[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In|Head-Smashed]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.8094 |long=-71.2106 |label=[[Centro histórico do Quebec|Quebec vello]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.691883 |long=-64.443569|label=[[Cantíls fósiles de Joggins|Joggins]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=60.61943 |long=-138.331 |label=[[Kluane National Park and Reserve|Kluane]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.8675 |long=-138.013611 |label=[[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.105039 |long=-64.298683|label=[[Sitio histórico nacional de Grand-Pré|Grand-Pré]] |position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.596389 |long=-55.533333|label=[[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows|L'Anse aux Meadows]]|position=top}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=48.110556 |long=-66.369444|label=[[Parque nacional de Miguasha|Miguasha]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=46.631944 |long=-53.190278|label=[[Reserva ecolóxica de Mistaken Point| Mistaken Point]] |position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=61.5971 |long=-125.852|label=[[Parque nacional Nahanni|Nahanni]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=44.3778 |long=-64.3094|label=[[Lunenburg]]|position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.816667 |long=-95.4|label=[[Pimachiowin Aki]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=51.731078 |long=-56.4156|label=[[Factoría baleeira vasca de Red Bay|Red Bay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=45.425833 |long=-75.697222|label=[[Canle Rideau]]|position=left}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=52.0989 |long=-131.2175 |label=[[SGang Gwaay]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat48.99606 |long=-113.90417|label=[[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier|Waterton-Glacier]] |position=bottom}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=59.3833 |long=-112.983|label=[[Parque Nacional Wood Buffalo|Wood Buffalo]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.081944 |long=-111.616944|label=[[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi|Writing-on-Stone]]|position=right}} {{mapa de localización~ |Canadá|64.0625|long=-139.430556|label=[[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]]}} {{mapa de localización~ |Canadá|lat=49.5|long=-63|label=[[Anticosti]]}} }} Os sitios do [[Patrimonio da Humanidade|Patrimonio Mundial]] da [[UNESCO|Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura]] (UNESCO) son lugares de importancia para o patrimonio cultural ou natural, tal como se describe na [[Convención do Patrimonio da Humanidade]] da UNESCO, establecida en 1972.<ref name=convention>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/convention/ |title=The World Heritage Convention |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de xullo de 2019 |archive-date=27 de agosto de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160827065310/https://whc.unesco.org/en/convention/}}</ref> O patrimonio cultural está composto por monumentos (como obras arquitectónicas, esculturas monumentais ou inscricións), grupos de edificios e sitios (incluídos os sitios arqueolóxicos). O patrimonio natural está composto por elementos naturais (formacións físicas e biolóxicas), formacións xeolóxicas e [[rexión fisiográfica|fisiográficas]] (incluídos os hábitats das especies ameazadas de animais e plantas) e sitios naturais que son importantes desde o punto de vista da ciencia, a conservación ou a beleza natural.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/conventiontext/ |title=Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=3 de febreiro de 2021 |archive-date=1 de febreiro de 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201042309/http://whc.unesco.org/en/conventiontext/}}</ref> [[Canadá]] aceptou a convención o 23 de xullo de 1976.<ref name=Canada>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca/ |title=Canada |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2022 |archive-date=16 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220916172151/https://whc.unesco.org/en/statesparties/ca}}</ref> Hai 22 sitios Patrimonio Mundial no Canadá, con outros 10 na lista provisional.<ref name=Canadá/> Os dous primeiros sitios do Canadá engadidos á lista foron [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] e [[Parque nacional Nahanni]], ambos na Segunda Sesión do [[Comité do Patrimonio Mundial]], celebrada en [[Washington, D.C.]], en 1978.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf |title=Report of Rapporteur |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=14 de setembro de 2012 |archive-date=16 de outubro de 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131016101501/http://whc.unesco.org/archive/1978/cc-78-conf010-3e.pdf }}</ref> Os sitios listados máis recentes foron [[Klondike, Yukón|Tr’ondëk-Klondike]] e [[Anticosti]], ambos en 2023.<ref name=Canadá/> Dous sitios compártense cos Estados Unidos. Dez sitios están listados pola súa importancia cultural, once pola súa importancia natural e un, [[Pimachiowin Aki]], está listado por ambos. Canadá foi membro do Comité do Patrimonio Mundial catro veces: 1976–1978, 1985–1991, 1995–2001 e 2005–2009.<ref name=Canada/> __TOC__ ==Sitios do Patrimonio Mundial== A UNESCO lista os sitios segundo [[Criterios de selección#Criterios de selección|dez criterios]], cada entrada debe cumprir polo menos un dos criterios. Os criterios do I ao VI son culturais e os do VII ao X son naturais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/criteria/ |title=UNESCO World Heritage Centre – The Criteria for Selection |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=17 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160612152223/https://whc.unesco.org/en/criteria/ |archive-date=12 de xuño de 2016}}</ref> {{Legend|#D0E7FF|* Sitio transnacional|outline=silver}} {{clear}} {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |+ Sitios Patrimonio da Humanidade |- ! style="width:100px;" scope="col"| Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col"| Imaxe ! style="width:80px;" scope="col"| Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" data-sort-type="number"| {{Abbr|Datos da UNESCO|Número de referencia da UNESCO e criterios}} ! scope="col" class="unsortable" | Descrición |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de L'Anse aux Meadows| L'Anse aux Meadows]] | [[Ficheiro:Authentic Viking recreation.jpg|150px|alt=Grass-covered house surrounded by a fence, sea in the distance]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1978 | 4bis; IV (cultural) | L'Anse aux Meadows é un asentamento viquingo do século XI situado na punta da Gran Península Setentrional, e é o asentamento europeo documentado máis antigo no Novo Mundo. O complexo contén oito casas de céspede: tres vivendas, unha forxa e catro talleres utilizados para a reparación de barcos. A arquitectura e os artefactos son do mesmo estilo que os dos asentamentos nórdicos en Groenlandia e Islandia do mesmo período. En 2017 tivo lugar unha pequena modificación dos límites do sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/4 |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=16 de xuño de 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060616164041/https://whc.unesco.org/en/list/4 }</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Nahanni]] | [[Ficheiro:Nahanni -VirginiaFalls2.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Territorios do Noroeste]] | 1978 | 24; VII, VIII (natural) | O parque está catalogado polas súas excepcionais características xeomorfolóxicas. Os ríos do parque, en particular o [[río South Nahanni]], esculpiron profundos canóns a través das cordilleiras e crearon varias fervenzas ([[Virginia Falls (Territorios do Noroeste)|Virginia Falls]] na imaxe). Hai accidentes xeográficos [[carso]]s, incluíndo sistemas de covas [[calcaria]]s. O parque está intacto e alberga animais dos bosques boreais, como o [[oso pardo]], o [[lobo]] e o [[caribú]]. <ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/24 |title=Nahanni National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426063616/https://whc.unesco.org/en/list/24 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque provincial dos dinosauros]] | [[Ficheiro:Dinosaur Provincial Park 16.jpg|150px|alt=Waterfalls on a river, surrounded by granite peaks]] | [[Alberta]] | 1979 | 71; VII, VIII (natural) |A zona é unha estepa semiárida practicamente intacta con topografía de [[badlands]]. Descubríronse fósiles de máis de 44 especies, 34 xéneros e 10 familias de [[dinosauros]] no parque, que representan todos os grupos coñecidos de dinosauros do [[Cretáceo]]. Descubríronse máis de 150 esqueletos completos, xunto con varios fósiles non de dinosauros. Estes proporcionan información sobre a vida na zona de hai 77 a 75 millóns de anos.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/71 |title=Dinosaur Provincial Park |access-date=26 March 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=26 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426055539/https://whc.unesco.org/en/list/71}}</ref> |- ! scope="row" | [[SGang Gwaay]] | [[Ficheiro:S'G̱ang Gwaay Llanagaay 6332.jpg|150px|alt=Wooden totem poles in a forest]] | [[Columbia Británica]] | 1981 | 157; III (cultural) | Este sitio conserva unha aldea do século XIX do [[pobo haida]] no arquipélago [[Haida Gwaii]], fronte á costa da Columbia Británica. O sitio comprende os restos de grandes casas longas de cedro e varios [[tótem#Os postes Tótem|posstes tetémicos]] conmemorativos e mortuorios tallados (algúns exemplos na imaxe). Estes ilustran a arte e as tradicións do pobo haida.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/157 |title=SGang Gwaay |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315051252/https://whc.unesco.org/en/list/157/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Precipicio dos Bisontes de Head-Smashed-In]] | [[Ficheiro:Head-Smashed-In Buffalo Jump-27527-2.jpg|150px|alt=A cliff overlooking a valley]] | [[Alberta]] | 1981 | 158bis; VI (cultural) | O [[salto do bisonte]] foi unha forma tradicional de caza de [[bisontes americanos|bisóntes]] polos [[indios das chairas]] durante case seis milenios. Coñecendo a topografía e o comportamento dos bisontes, os cazadores dirixían as mandas de bisontes cara a carrís que remataban nun cantil, o que provocaban que os bisontes caesen e morresen. Este sitio é un dos exemplos destacados desta tradición. Os cadáveres de bisontes eran entón sacrificados e procesados ​​nun campamento de abaixo. Unha pequena modificación dos límites do sitio tivo lugar en 2021.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/158 |title=Head-Smashed-In Buffalo Jump |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=18 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318143359/https://whc.unesco.org/en/list/158/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Nacional Wood Buffalo]] | [[Ficheiro:Wood-Buffalo-NP Gros Beak Lake 2 98-07-02.jpg|150px|alt=Lake and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Territorios do Noroeste]] | 1983 | 256; VII, IX, X (natural) | O parque abrangue grandes áreas de herba e prados de [[Ciperaceae|xuncos]], bosques boreais, lagos, ríos e o delta interior máis grande do mundo, o [[Delta do Río Peace-Athabasca]]. Tamén hai chairas salgadas e formacións cársticas de [[xeso]]. Acolle a maior poboación de bisontes americanos salvaxes de América do Norte e é un lugar de cría da [[grou común]], unha especie en perigo de extinción.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/256 |title=Wood Buffalo National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230323185230/https://whc.unesco.org/en/list/256/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parques das Montañas Rochosas do Canadá]] | [[Ficheiro:Moraine Lake 17092005.jpg|150px|alt=Lake, snow-covered mountains, and fir forest scenery]] | [[Alberta]], [[Columbia Británica]] | 1984 | 304bis; VII, VIII (natural) | Sete parques nacionais nas [[Montañas Rochosas do Canadá]], dous dos cales engadíronse ao sitio en 1990, exhiben paisaxes montañosas de excepcional beleza natural, con glaciares, campos de xeo, prados alpinos, sistemas de covas, lagos e fervenzas. A formación [[Xisto de Burgess]], un dos conxuntos fósiles máis importantes do mundo, atópase aquí. Conserva os restos de animais de corpo brando que datan do período [[Cámbrico]], o que proporciona información clave sobre o desenvolvemento dos principais [[filo]] animais.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/304 |title=Canadian Rocky Mountain Parks |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=8 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008180357/https://whc.unesco.org/en/list/304}}</ref> |- ! scope="row" | [[Centro histórico do Quebec]] | [[Ficheiro:Vieux-Québec, Québec city, Canadá 005.jpg|150px|alt=Old town with houses built in stone and several flags of Quebec]] | [[Quebec]] | 1985 | 300; IV, VI (cultural) | Fundada polos franceses no século XVII como capital de [[Nova Francia]] e logo desenvolvida polos británicos despois da década de 1760, a parte antiga de Quebec ilustra diferentes etapas do asentamento colonial europeo en América do Norte. Ademais do centro urbano ben conservado, as fortificacións da cidade, con [[baluarte]]s, murallas e outras estruturas defensivas, son únicas ao norte de México.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/300 |title=Historic District of Old Québec |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de xuño de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110628191918/https://whc.unesco.org/en/list/300}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gros Morne]] | [[Ficheiro:Western Brook Pond Newfoundland Canada DSC 6405.jpg|150px|alt=Mountain landscape with Western Lake Pond in the foreground.]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 1987 | 419; VII, VIII (natural) | Coa codia oceánica profunda e as rochas do [[manto]] terrestre expostas, o parque ilustra a tectónica de placas e a [[deriva continental]]. Os [[fiorde]]s de auga doce sen saída ao mar e os cabos erosionados por glaciares nun entorno oceánico contribúen á beleza natural desta zona salvaxe..<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/419 |title=Gros Morne National Park |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=25de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325141321/https://whc.unesco.org/en/list/419/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Quill Creek, Kluane National Park, Yukon, Canada.jpg|150px|alt=Scenery with mountains, a river, and a fir forest]] | [[Yukón]] | 1992 | 72ter; VII, VIII, IX, X (natural) | Os catro parques nacionais e áreas protexidas que abarcan a fronteira entre os Estados Unidos e o Canadá conteñen o [[campo de xeo]] non polar máis grande do mundo e numerosos [[glaciar]]es de gran tamaño. A área, modelada pola actividade glacial e tectónica continua, comprende diferentes tipos de hábitats, desde altas montañas por riba dos 5000 m ata oceánicos, bosques costeiros e vales fluviais. Algunhas das especies animais importantes inclúen o [[Ursus arctos horribilis|oso grizzly]], o [[reno]], a ovella de Dall e a cabra montesa. Os ríos son zonas de desova para o salmón, que logo migra ao océano. O [[parque e reserva nacional Baía dos Glaciares]] (Estados Unidos) catalogouse orixinalmente só en 1979. Kluane (Canadá, na imaxe) e [[Wrangell–St. Elias National Park and Preserve|Wrangell–St. Elias]] (US) engadíronse ao sitio en 1992 e o [[Parque Provincial Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]] (Canadá) en 1994.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/72 |title=Kluane/Wrangell-St. Elias/Glacier Bay/Tatshenshini-Alsek |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224234804/https://whc.unesco.org/en/list/72}}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 |title=Extension: Glacier Bay National Park - extension of the Wrangell/St.Elias/Kluane site of Canada-USA (United States of America) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=13 de setembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913053538/https://whc.unesco.org/en/decisions/3464 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 |title=Extension: Tatshenshini-Alsek Provincial Wilderness Park (extension of the Glacier Bay/Wrangell/St. Elias/Kluane site) (Canada/USA) |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=5 de novembro de 2022 |archive-date=4 de decembro de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204103605/https://whc.unesco.org/en/decisions/3199 }}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Parque Internacional da Paz Waterton-Glacier]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Waterton National Park, AB.jpg|150px|alt=A mountain lake, surrounded by trees]] | [[Alberta]] | 1995 | 354rev; VII, IX (natural) | Este sitio comprende o [[Parque Nacional dos Lagos Waterton]] (na imaxe) no Canadá e o [[Parque Nacional dos Glaciares (Estados Unidos)|Parque Nacional dos Glaciares]] nos Estados Unidos. Ambos parques son coñecidos pola súa excepcional beleza paisaxística debido ás montañas e ás formas de relevo glaciar. O parque atópase entre a [[Divisoria Continental das Américas|Divisoria Continental]] e inclúe o [[Pico Triple Divide (Montana)|Pico Triple Divide]]. As montañas atópanse coa [[pradería]] sen contrafortes intermedios e a xeografía permitiu que as especies animais e vexetais típicas do [[Noroeste do Pacífico]] se estendesen cara ao interior. Isto resultou nun gran número de especies animais e vexetais presentes nunha pequena área.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/354 |title=Waterton-Glacier International Peace Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=24 de febreiro de 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224235829/https://whc.unesco.org/en/list/354}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lunenburg|Cidade vella de Lunenburg]] | [[Ficheiro:Lunenburg - NS - Lunenburg Hafen2.jpg|150px|alt=Red wooden houses at the shore]] | [[Nova Escocia]] | 1995 | 741; IV, V (cultural) | Fundada polos británicos en 1753, Lunenburg é o mellor exemplo que se conserva dun asentamento colonial británico planificado en América do Norte. Conservouse o plano en cuadrícula do século XVIII, así como algúns dos edificios de madeira dese período. A comunidade baséase na pesca no Atlántico de alta mar.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/741 |title=Old Town Lunenburg |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=29 de marzo de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329134941/https://whc.unesco.org/en/list/741}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional de Miguasha]] | [[Ficheiro:Miguasha panorama 1.jpg|150px|alt=Cliff at the water margin, forest on top]] | [[Quebec]] | 1999 | 686rev; VIII (natural) | O parque abrangue partes da [[Formación Escuminac]], unha [[formación xeolóxica]] que data do período [[Devoniano]] de hai 370 millóns de anos. É un xacemento paleontológico excepcional, que produce un gran número de fósiles de peixes excepcionalmente ben conservados, en particular os [[Sarcopterixios]] que máis tarde deron lugar aos [[tetrápodos]]. Tamén se atoparon fósiles de invertebrados e plantas no sitio.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/686rev |title=Miguasha National Park |access-date=5 de novembro de 2022 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=15 de maio de 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220515212256/https://whc.unesco.org/en/list/686rev}}</ref> |- ! scope="row" | [[Canle Rideau]] | [[Ficheiro:Rideau Canal Locks, Ottawa (480403) (9450160730).jpg|150px|alt=A small canal with a set of locks leading from a river near a large city.]] | [[Ontario]] | 2007 | 1221; I, IV (cultural) | O sistema de canles de funcionamento continuo máis antigo de América do Norte, que conserva gran parte da súa estrutura orixinal intacta, conecta [[Ottawa]], no [[río Ottawa]], con [[Kingston, Ontario|Kingston]], no [[Lago Ontario]]. Inaugurouse en 1832 como precaución en caso de guerra cos Estados Unidos, permitindo o tránsito de barcos de vapor. O sitio inclúe varias [[fortificacións de Kingston|obras defensivas en Kingston]]. Na foto amosasen as esclusas de Ottawa no [[val de Colonel By]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1221 |title=Rideau Canal |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=6 de setembro de 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906172404/https://whc.unesco.org/en/list/1221}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cantís fósiles de Joggins]] | [[Ficheiro:Lycopsid joggins mcr1.JPG|150px|alt=A tree trunk fossil embedded in a cliff]] | [[Nova Escocia]] | 2008 | 1285; VIII (natural) | O sitio de Joggins produciu un dos mellores rexistros fósiles do período [[Carbonífero]], en particular de hai 318 a 303 millóns de anos. Durante ese tempo, a área estaba cuberta por selvas tropicais, cuxos restos son as principais fontes de carbón actuais. Ademais de fósiles de plantas (un [[Lycopodiopsida|licopsido]] na imaxe), os restos dos primeiros [[amniotas]] ilustran a evolución dos vertebrados terrestres.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1285 |title=Joggins Fossil Cliffs |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509070004/https://whc.unesco.org/en/list/1285}}</ref> |- ! scope="row" | [[Sitio histórico nacional de Grand-Pré]] | [[Ficheiro:Grand Pré.JPG|150x150px|alt=Grand Pré memorial church and statue of Évangeline.]] | [[Nova Escocia]] | 2012 | 1404; V, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] moldearona os [[acadianos]], descendentes dos colonos franceses, nos séculos XVII e XVIII. Usando técnicas de construción de diques chamadas [[aboiteau]], os agricultores recuperaron as marismas das zonas mareais e reutilizáronas para uso agrícola. O sistema de xestión da auga segue en uso na actualidade. O lugar tamén está inscrito como memorial ao modo de vida acadio e á súa deportación, que comezou en 1755, coñecida como a [[expulsión dos acadianos]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1404 |title=Landscape of Grand Pré |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=28 de outubro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028153331/https://whc.unesco.org/en/list/1404}}</ref> |- ! scope="row" | [[Factoría baleeira vasca de Red Bay]] | [[Ficheiro:Redbay001.jpg|150px|alt=Red Bay houses seen from the harbour]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2013 | 1412; III, IViv (cultural) | A [[Historia da caza de baleas vasca|estación baleeira vasca]] fundouse na década de 1530 e utilizouse durante uns 70 anos. Proporcionaba apoio para a caza e o procesamento de baleas para producir [[aceite de balea]] para a súa venda en Europa. Cos restos arqueolóxicos que ilustran as diferentes etapas do proceso de caza de baleas preindustrial, Red Bay é a estación mellor conservada dese período.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1412 |title=Red Bay Basque Whaling Station |access-date=26 de marzo de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=13 de abril de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230413041914/https://whc.unesco.org/en/list/1412}}</ref> |- ! scope="row" | [[Reserva ecolóxica de Mistaken Point|Mistaken Point]] | [[Ficheiro:Ediacaran fossils Mistaken Point Newfoundland.jpg|150px|alt=An Ediacaran fossil found at Mistaken Point, a coin for size comparison]] | [[Terra Nova e Labrador]] | 2016 | 1497; VIII (natural) | A reserva alberga a [[Formación Mistaken Point]] homónima, que contén unha das coleccións de [[fósil]]es [[precámbrico]]s máis diversas e mellor conservadas do mundo. Os fósiles [[Fauna de Ediacara|ediacáricos]], que datan de hai entre 580 e 560 millóns de anos, constitúen os restos de vida [[Organismo pluricelular|multicelular]] máis antigos coñecidos na Terra.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1497 |title=Mistaken Point |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=9 de maio de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509094902/https://whc.unesco.org/en/list/1497 }}</ref> |- ! scope="row" | [[Pimachiowin Aki]] | [[Ficheiro:Woodland Caribou Provincial Park.jpg|150px|alt=A rock wall at the edge of a body of water.]] | [[Manitoba]], [[Ontario]] | 2018 | 1415rev; III, VI, IX (mixto) | A [[paisaxe cultural]] de Pimachiowin Aki é o fogar ancestral de catro comunidades das [[Primeiras Nacións|primeiras nacións]] [[Anishinaabe]]: a [[Primeira Nación Poplar River|Poplar River]], a [[Primeira Nación Little Grand Rapids|Little Grand Rapids]], a [[Primeira Nación Pauingassi|Pauingassi]] e a [[Primeira Nación Bloodvein|Bloodvein]]. Comprende unha rede de lugares habitables, lugares cerimoniais, rutas comerciais e vías fluviais. Desde a perspectiva natural, a área representa o maior exemplo do [[Ecozona do Escudo Boreal (CEC)|escudo boreal]] de América do Norte, con animais como o [[alce]], o [[lobo]], o [[glutón]] e o [[esturión de lago]].<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1415 |title=Pimachiowin Aki |access-date=4 de maio de 2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=5 de xullo de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180705184058/http://whc.unesco.org/en/list/1415}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Provincial de Writing-on-Stone / Áísínai'pi]] | [[Ficheiro:Writing on stone990.jpg|150px|alt=Rock carvings of humans in an abstract fashion]] | [[Alberta]] | 2019 | 1597; III (cultural) | A [[paisaxe cultural]] que consiste nos hábitats das [[pradería]]s e das [[coulee]] é sagrada para o pobo [[Pobo pés negros|pes negros]]. Durante milenios, a xente esculpiu arte rupestre con significado espiritual nas [[Cheminea de fadas]] (hoodoos) de [[arenito]] ao longo do río Milk, e as esculturas máis antigas teñen uns 3.000 anos de antigüidade.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1597 |title=Writing-on-Stone / Áísínai'pi |access-date=4 de maio de2023 |publisher=UNESCO World Heritage Centre |archive-date=23 de setembro de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923082521/https://whc.unesco.org/en/list/1597}}</ref> |- ! scope="row" | [[Febre do ouro de Klondike|Tr’ondëk-Klondike]] | [[Ficheiro:ChilkootPass steps.jpg|150px|alt=Klondikers carrying supplies ascending the Chilkoot Pass, 1898.]] | [[Yukon]] | 2023 | 1564; IV (cultural) | O descubrimento de ouro e a posterior [[febre do ouro]] a finais do século XIX trouxeron decenas de miles de prospectores a Klondike (neste vídeo móstrase unha foto histórica de Chilkoot Pass de 1898). As interaccións entre os recén chegados e o pobo indíxena Tr'ondëk Hwëch'in deron lugar a unha paisaxe cultural única con campamentos, vilas e infraestruturas mineiras.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=30 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330000600/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6255/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1564|title=Tr'ondëk-Klondike|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=18 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230918060416/https://whc.unesco.org/en/list/1564/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Anticosti]] | [[Ficheiro:Anticosti.jpeg|150px|alt=Satellite image of the island]] | [[Quebec]] | 2023 | 1686; VIII (natural) | Os conxuntos fósiles da illa de Anticosti datan do [[Ordovícico]] tardío ao[[ Silúrico]] temperán, de hai entre 450 e 435 millóns de anos. Ofrecen unha visión excepcional da sucesión da vida mariña ao longo de 15 millóns de anos, incluíndo a case desaparición das especies mariñas na [[Extinción do Ordovícico tardío]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/|title=Île d'Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184329/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6336/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/1686|title=Anticosti|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=20 de setembro de 2023|archive-date=20 de setembro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230920082537/https://whc.unesco.org/en/list/1686}}</ref> |- |} ==Lista provisional== Ademais dos sitios inscritos na Lista do Patrimonio Mundial, os estados membros poden manter unha lista de sitios provisional que poidan considerar para a súa candidatura. As candidaturas para a Lista do Patrimonio Mundial só se aceptan se o sitio xa figuraba previamente na lista provisional.<ref>{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/ |title=Tentative Lists |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=7 de outubro de 2010 |archive-date=1 de abril de 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160401104537/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/}}</ref> Canadá inclúe 10 sitios na súa lista provisional.<ref name="Canada"/> {|class="wikitable sortable sticky-header" style=text-align:left;" |- |+ Sitios provisionais ! style="width:100px;" scope="col" | Sitio ! class="unsortable" style="width:150px;" scope="col" | Imaxe ! style="width:80px;" scope="col" | Localización ! style="width:50px;" scope="col" | Ano de inclusión ! style="width:60px;" scope="col" | Criterios da UNESCO ! scope="col" class="unsortable"| Descrición |- ! scope="row" | [[Parque nacional Gwaii Haanas e sítio patrimonial Haida|Gwaii Haanas]] | [[Ficheiro:Windy Bay forest.jpg|150px|center|alt= Temperate rainforest scenery]] | [[Columbia Británica]] | 2004 | III, V, VI, VII, IX, X (mixta) | Esta candidatura abrangue partes do arquipélago [[Haida Gwaii]]. Inclúe o Patrimonio da Humanidade [[SGang Gwaay]], outras dúas aldeas [[Pobo haida|haida]] e áreas naturais. As illas están cubertas por un antigo bosque tépedo húmido (exemplo na imaxe) e rodeadas polo mar, que alberga [[Focénidos|marsopas]], [[candorca]]s e leóns mariños. As illas tamén son unha importante parada para as aves migratorias.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/|title=Gwaii Haanas|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=6 de febreiro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220206015239/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1938/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Ivvavik|Ivvavik]] / [[Parque nacional Vuntut|Vuntut]] / [[Illa Herschel]] (Qikiqtaruk) | [[Ficheiro:Vontut National Park.jpg|150px|center|alt= Landscape with lakes and tundra]] | [[Yukon]] | 2004 | IV, V, VII, VIII, X (mixta) | Dous parques nacionais (Vuntut na imaxe) e unha illa ártica son ricos en fauna. Albergan tres especies de osos, ovellas de Dall, [[alce]]s e grandes mandas de [[reno]]s. Este é o fogar dos pobos inuvialuit e vuntut. Como a zona non estaba glaciada durante o último máximo glacial, formou parte da ponte terrestre de [[Berinxia]], con numerosos conxuntos arqueolóxicos que testemuñan o [[poboamento de América]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/|title=Ivvavik / Vuntut / Herschel Island (Qikiqtaruk)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184313/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1939/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Quttinirpaaq|Quttinirpaaq]] | [[Ficheiro:Quttinirtaaq 6 1997-08-05.jpg|150px|center|alt= Glaciated mountains and arctic tundra]] | [[Nunavut]] | 2004 | III, VII, VIII, X (mixta) | Abarcando a parte máis setentrional do Canadá, o parque comprende montañas, glaciares, plataformas de xeo e fiordes. O deserto polar alberga poboacións de [[boi almiscreiro]], [[lebre ártica]], [[lobo]] e caribú de Peary. Como demostran os sitios arqueolóxicos, a área foi ocupada por diferentes culturas durante máis de catro milenios, incluíndo a cultura pre-Dorset, a cultura Dorset e o pobo Thule.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/|title=Quttinirpaaq|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329114021/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1943/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Área mariña protexida dos arrecifes de esponxas de vidro do estreito de Hécate e do estreito da raíña Carlota]] | [[Ficheiro:Aphrocallistes vastus.jpg|150px|alt=A yellow sea sponge in dark waters]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | VIII, IX, X (natural) | Os [[arrecifes de esponxas]] eran comúns nos períodos [[Xurásico]] e [[Cretáceo]], pero agora son raros. Os arrecifes do [[estreito de Hécate]] e do [[estreito da raíña Carlota (Canadá)]] considéranse os arrecifes vivos dese tipo máis grandes do mundo. Estímase que as colonias de esponxas teñen 9.000 anos de antigüidade. Os arrecifes proporcionan refuxio a peixes xuvenís en fondos mariños sen características distintivas. Móstrase unha [[esponxa de nubes]].<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/|title=Hecate Strait and Queen Charlotte Sound Glass Sponge Reefs Marine Protected Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=12 de febreiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212204456/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6338/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Qajartalik]] | | [[Quebec]] | 2018 | III (cultural) | Qajartalik é un sitio de [[petróglifo]]s da [[cultura Dorset]]. O pobo Dorset habitou o Ártico canadense ata aproximadamente o ano 1000 d.C. e desapareceu antes da chegada dos [[inuit]] thule. O sitio contén arredor de 180 tallas que representan rostros humanos e zoomorfos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/|title=Qajartalik|publisher=UNESCO World Heritage Centre|language=fr|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184325/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6339/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque nacional Sirmilik]] e [[Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga|Área Nacional de Conservación Mariña de Tallurutiup Imanga (proposta)]] | [[File:Sirmilik Glacier 2 1997-08-06.jpg|150px|alt=Snow-covered mountains and ice-covered sea]] | [[Nunavut]] | 2018 | V, IX (mixta) | A paisaxe do Ártico superior está definida polo xeo; porén, [[Lancaster Sound]] está libre de xeo a maior parte do ano. As zonas de augas abertas na beira das capas de xeo, [[polynya]], proporcionan refuxio a mamíferos e aves mariñas, e foron esenciais para a supervivencia dos pobos que habitaron a zona durante os últimos tres milenios.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/|title=Sirmilik National Park and Tallurutiup Imanga (proposed) National Marine Conservation Area|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=29 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329050909/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6340/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial Nlaka'pamux do Val de Stein|Val de Stein]] | [[Ficheiro:Gott Peak view.jpg|150px|alt=Mountains and forest]] | [[Columbia Británica]] | 2018 | III, VI (cultural) | A [[paisaxe cultural]] do val de Stein está conectada co pobo [[Nlakaʼpamux]] e o seu xeito de vida. Dependían da natureza para obter alimentos, medicamentos e materiais. Hai numerosas redes de sendeiros, sitios con pictogramas, lugares de recollida de recursos e sitios sagrados. O val aparece de forma destacada nas historias da creación e nas tradicións orais dos Nlakaʼpamux.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341/|title=Stein Valley|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6341}}</ref> |- ! scope="row" | [[Parque Patrimonial de Wanuskewin Wanuskewin|Wanuskewin]] | [[Ficheiro:Opimihaw Creek.jpg|150px|alt=Creek covered with vegetation]] | [[Saskatchewan]] | 2018 | III (cultural) | O regato Opimihaw (na imaxe) é un afluente do [[río Saskatchewan Sur]]. Debido á súa topografía única con vales profundos en medio de extensas [[pradería]]s planas, foi utilizado polos pobos das Grandes Chairas durante máis de seis milenios. O val utilizouse como punto de salto de bisontes para habitar, para recoller plantas e para acceder a auga doce. Hai varios sitios arqueolóxicos nesta área relativamente pequena.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/|title=Wanuskewin|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=28 de decembro de 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221228184334/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6342/}}</ref> |- ! scope="row" | [[Yukon Ice Patches]] | | [[Yukon]] | 2018 | III, V (cultural) | As placas de xeo no Yukón descubríronse por primeira vez en 1997. Son diferentes dos glaciares porque, a diferenza destes últimos, non se desprazan costa abaixo. Os pobos das Primeiras Nacións cazaban caribús e ovellas na zona e o xeo preservou armas de caza e outras ferramentas de materiais que doutro xeito serían perecedoiros, o que ilustra a tecnoloxía destes cazadores nómades. As ferramentas máis antigas datan duns 7.500 anos.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/|title=Yukon Ice Patches|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=31 de xaneiro de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230131015320/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6343/}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#D0E7FF;"| [[Estación de cable Heart's Content|Transatlantic Cable Ensemble (Canadá)]]{{asterisk}} | [[Ficheiro:Heart's Content Cable Station.JPG|150px|alt=A building in red brick and a blue info panel in front]] | [[Terranova e Labrador]] | 2022 | II, IV (cultural) | Esta candidatura comprende os dous terminais do primeiro [[cable telegráfico transatlántico]] permanente do mundo, que revolucionou a comunicación de longa distancia. O terminal leste, a estación de cable transatlántico de Valentia en Irlanda, foi construído en 1868, mentres que o terminal oeste, a estación de cable Heart's Content (na imaxe), foi rematado en 1876. Os sitios pecháronse na década de 1960, pero aínda conservan moito equipamento orixinal intacto.<ref>{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/|title=Transatlantic Cable Ensemble (Canada)|publisher=UNESCO World Heritage Centre|accessdate=28 de maio de 2023|archive-date=4 de marzo de 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304233027/https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6631/}}</ref> |- |} {{clear}} == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Ligazóns externas === * UNESCO [http://whc.unesco.org/en/statesparties/ca Patrimonio da Humanidade no Canadá] (en inglés) * UNESCO [http://www.unesco.org/culture/ich/es/estado/canada-CA Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade no Canadá] (en español) {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] a66pob1lztm9z9rofl67cy6dq5u7mrr 0 679768 7350919 7349642 2026-04-07T12:01:56Z MAGHOI 15490 /* 1944-1968: Vanemuine na Estonia soviética */ de et:wiki 7350919 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Edificio}} O '''Teatro Vanemuine''' é un teatro de [[Tartu]], [[Estonia]]. Foi o primeiro teatro en lingua estoniana.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Teater|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Orixinalmente foi unha sociedade coral e musical que celebrou a súa primeira función teatral no seu quinto aniversario. Nos anos seguintes, Vanemuine ampliouse para incluír unha [[orquestra sinfónica]] e unha compañía de ballet, mentres que o seu repertorio incluíu [[Opereta|operetas]] e teatro musical con todo tipo de títulos [[Ópera|operísticos]] e [[Teatro|dramáticos]]. Vanemuine recibe o nome da cultura popular nórdica e mantén un repertorio duns 50 producións ao mesmo tempo, con 15 novas engadidas cada ano.<ref name=":0" /> Baixo a dirección de [[Karl Menning]], alumno de [[Max Reinhardt]], o teatro cumpriu un propósito vocacional, poñendo moita énfase na formación de futuros talentos. As direccións posteriores priorizaron o valor do entretemento, mentres que [[Kaarel Ird]], que dirixiu o Vanemuine durante máis de corenta anos, programou unha ampla variedade de xéneros e realizou xiras pola [[Unión Soviética]].<ref name=":1">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/ajalugu/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Ajalugu|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> A actividade do teatro, dende o final da [[Primeira guerra mundial|Primeira Guerra Mundial]], non cesou en ningún momento, nin sequera durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación]] nin tampouco durante a [[Guerra de independencia de Estonia|Guerra da Independencia]]. Dende 2013, o Teatro Vanemuine é unha [[Fundación]]. Na actualidade é o único teatro de Estonia que reúne representacións dos tres xéneros escénicos: producións dramáticas, musicais e de danza.<ref name=":0" /> == Os edificios do Vanemuine == O Vanemuine ocupou varias instalacións. A sé orixinal da Sociedade Vanemuine (en estoniano: ''Vanemuise Seltsi maja''), na rúa Jaama, estivo en funcionamento durante 33 anos antes de ser destruída por un incendio en [[1903]]. En 1906 foi substituída por unha nova sala deseñada polo [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]], na súa localización actual. Estas instalacións foron ampliadas na década de 1930 para solucionar problemas técnicos, pero foron destruídas por unha bomba durante a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]] polo que, en 1944, retornou ao antigo Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]]. Reconstruído despois dun incendio en 1983, este teatro de estilo [[Art Nouveau]] recibe o alcume de "Casa pequena" (''Vanemuise väike maja)''. A "Casa Grande" (''Vanemuise suur maja''), completouse en 1967 e contén unha sala con capacidade para 682 persoas e, en 1970, completouse coa Sala de Concertos Vanemuine (''Vanemuise Kontserdimaja''), con capacidade para 842 persoas. O novo Sadamateater (''Teatro do Porto'') é unha sala de teatro moderna e polivalente, ás beiras do [[río Emajõgi]], cun auditorio con capacidade para 167 persoas.<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/teatrimajad/sadamateater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Sadamateater|data-acceso=5 de abril de 2026}}</ref> == Historia == === 1870-1906: Sé da Societade Vanemuine === O Teatro Vanemuine foi fundado como unha Sociedade (Sociedade Vanemuise; ''Vanemuise Selts'') o [[24 de xuño]] de [[1865]] por [[Johann Voldemar Jannsen]].<ref name=":1" /> En 1869, a ''Vanemuine Selts'' organizou en Tartu o primeiro festival da canción en Estonia que reuniu a case mil cantantes e músicos de todo o país. O 24 de xuño de 1870, no quinto aniversario da sociedade, representouse ''Saaremaa Onupoeg'' (en [[Lingua galega|galego]], ''A prima de Saaremaa''), de [[Lydia Koidula]], na Casa da Sociedade na rúa Jaama. Foi a primeira obra que se representou alí e considérase a primeira obra en lingua estoniana e o nacemento do Teatro Nacional Estoniano. Esta representación, adaptada dunha obra do mesmo título de [[Theodor Körner]], contou con escenografías dun pintor chamado Frischmuth e comezaba cunha escena dun curral con tres actores: [[Heinrich Rosenthal]], [[Harry Janssen]] e Tõnis Pekk. A obra recibiu a aclamación popular e, polo tanto, programouse unha segunda función para o día seguinte. Máis tarde, Koidula dirixiu dúas obras máis, ''Maret ja Miina ehk kosjakased'' ''(Maret e Miina, ou as casamenteiras)'' e a [[comedia]] orixinal ''Säärane mulk ehk sada vakka tangusoola''.[[Ficheiro:Jaani 20 1.JPG|esquerda|miniatura|A Casa (Sé) da Sociedade Vanemuine no [[século XIX]].]]As actividades teatrais fixéronse máis consistentes en 1874, despois de que o fotógrafo [[Reinhold Sachker]] se convertese no seu director. Membro da Sociedade Vanemuine e actor activo, Sachker asegurou a supervivencia do teatro e reforzou esta vocación teatral e traduciu obras do dramaturgo alemán [[August von Kotzebue]] e empregou artesáns de Tartu como actores. En 1878, [[August Wiera]] foi seleccionado pola Sociedade Vanemuine como o seu director de canto, orquestra e escenario, a cambio dunha porcentaxe dos ingresos dos eventos. No auxe da [[rusificación]], Wiera reuniu ao seu redor un gran grupo de persoas interesadas na música e o teatro estonianos. Nas súas memorias, o actor [[Leopold Hansen]] describiu a Wiera como unha persoa moi enérxica que "reuniu en si mesmo varias especialidades escénicas", sendo director de música, ballet e teatro, así como adestrador vocal. A mediados da [[década de 1880]], a compañía Vanemuine xa contaba con 100 membros e as actuacións realizábanse regularmente. Wiera tivo dous directores de escena para axudar a desenvolver o teatro: [[Ludvig Menning]] (1878–1886) e [[Hugo Techner]] (1886–1891), que se ocupaban principalmente de producións teatrais. O propio Wiera trouxo a música ao teatro estoniano; baixo a súa batuta, puxo en escena a primeira produción musical en lingua estoniana, ''Preziosa'' (1883) de [[Karl Maria von Weber]]. Posteriormente, Wiera dirixiu varias operetas, sendo a primeira [[ópera]] da compañía unha adaptación de ''Joseph in Aegypten'' de [[Étienne Méhul]]. Outras adaptacións foron versións en estoniano de ''[[L'Avare]]'' (1888) de [[Molière]] ou ''[[O mercador de Venecia]]'' (1888) e [[A fiereira domada|''The Taming of the Shrew'']] (1889) de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Durante este período, ampliouse o escenario e decorouse o salón da sociedade e, tamén, se instalaron dúas fontes, unha a cada lado do escenario, puramente ornamentais. Wiera dirixiu o teatro ata 1903, cando a súa visión do teatro comezou a chocar coa dos intelectuais estonianos en auxe. Despois de que a sede da Sociedade de Vanemuine fose destruída por un incendio en 1903, o seu contrato non se renovou.<ref name=":1" /> === 1906-1914: Teatre vocacional estoniano === [[Ficheiro:Vanemuise vana teatrisaal 20. sajandi alguses.jpg|miniatura|O antigo teatro de Vanemuine a principios do século XX.|esquerda]] Ao precisar un novo teatro, a Sociedade Vanemuine encargou ao [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]] o deseño da súa nova sala. Situado na rúa Aia (agora rúa Vanemuise), este teatro financiouse en gran parte con doazóns. O interior era moi ornamentado, coas esculturas de A. Weizenberg "Amencer" e "Crepúsculo" enriba das [[Balaústre|balaustradas]] da escaleira do vestíbulo. Os xardíns completáronse en 1907. Foi entón cando o teatro se profesionalizou. A cerimonia de inauguración foi dirixida por [[Mihkel Lüdig]]. Con motivo da inauguración do edificio, August Kitzberg escribiu en ''[[Postimees]]'': «A casa ten carácter propio; nos planos o arquitecto puxo algo, conseguiu dicir algo. Sentimos que nos tocan dentro de nós mesmos melodías que nos resultan dalgún xeito familiares, inmanentes, que concordan con nós mesmos. A casa, cos seus lados longos e poderosos, ten peso e dá a idea de algo duradeiro, estable, que non se esmaga facilmente, que non se dobra e que quere protexerse. Mentres que o artista lle deu á casa o poder e a influencia dun edificio monumental desde o lado da rúa, o lado do xardín do edificio é lixeiro, aberto e feliz, pola contra, exposto á beleza e ao sol»<ref>''Postimees'', 12 de augusto de 1906 (en [[Lingua estoniana|estoniano]])</ref>[[Ficheiro:Vanemuine, c 1910.jpg|miniatura|Fachada do Teatro Vanemuine (postal de 1910).]]A actividade comezara antes de que se completasen as instalacións. O 13 de agosto de 1906, tres anos despois da destrución da Casa da Sociedade de Vanemuine, abriu as súas portas un novo teatro. Esta institución, un teatro vocacional, estaba baixo a dirección de [[Karl Menning]]. Graduado na Facultade de Teoloxía da [[Universidade de Tartu]], tamén estudara dirección en [[Berlín]] e noutras partes de Europa Occidental, Menning escolleu a obra de Kitzberg ''Tuulte pöörises'' (''No torbellino'') para a función inaugural da compañía. Pronto se fixo evidente que o edificio non era axeitado para as representacións pois a falta de ascensores para o público facía que as actuacións fosen incómodas e a [[acústica]] era deficiente, do mesmo xeito que a iluminación. Menning adoptou unha dirección diferente para a compañía, promovendo os obxectivos educativos do teatro. En lugar de operetas, que consideraba perigosas para o bo gusto dos actores e do público, Menning promoveu a creación da [[Orquestra Sinfónica de Vanemuine]] ([[1908]]). A actuación inaugural da orquestra, dirixida por [[Samuel Lindpere]], tivo lugar o [[7 de maio]] de 1908. No teatro, Menning puxo énfase no realismo psicolóxico, afastándose dos indicadores de Wiera en favor da materialización interna e externa do papel por parte dos actores. Todos os compoñentes da produción debían educar o público ética, estetica e moralmente. Neste sentido, Menning tamén organizou noites de representacións teatrais e participou el mesmo en varias actuaciónso. Cando os seus opoñentes esixiron un repertorio máis lixeiro e entretido, Menning negouse. En 1914, despois dunha reunión da xunta da Sociedade, anunciou a súa xubilación; máis tarde trasladouse a [[Talín]].<ref name=":1" /> === 1914-1944: Estancamento e renacemento === [[Ficheiro:Karl Menning.jpg|esquerda|miniatura|Karl Menning.]] Trala marcha de Menning, a dirección do Teatro Vanemuine pasou a un alumno de Menning, [[Ants Simm]], que exerceu como director artístico e director de escena de 1914 a 1921. Con Simm, o repertorio de Vanemuine estaba dominado por [[Opereta|operetas]] e comedias. En 1916, once dos vinte e un actores da compañía marcharan, incluídos varios que non estaban de acordo coa visión da compañía sobre o entretemento popular. Estes actores fundaron a compañía Pandorini, que hoxe é o [[Teatro Dramático Estoniano]], en Talín. Por outr abanda, a orquestra, medrou rapidamente co director principal, Juhan Aavik; en 1915, por exemplo, ofreceu 95 actuacións, incluíndo varias no xardín.[[Ficheiro:August Gailit, kirmus.jpg|miniatura|[[August Gailit]], director do '''teatro de Vanemuine''' entre 1932 e 1934.]]Cando marchou Simm, o Teatro Vanemuine pasou a estar dirixido por un comité de actores. Entre 1925 e 1931, [[Voldemar Mettus]] dirixiu a compañía e foi seguido por [[August Sunne]] ata 1934. Actores e actrices como August Sunne, Eduard Türk, Rudolf Ratassepp, Anna Markus e Mari Möldre representaron regularmente obras musicais. Non obstante, o público diminuíu e, a comezos da [[década de 1930]], era común que se cubrisen menos dun terzo dos asentos. Aínda que o teatro recibía apoio estatal, as débedas aumentaron rapidamente. Isto levou a críticas da intelectualidade; por exemplo, un memorando de 1929 denunciou a "situación anormal" e ameazou coa creación dunha nova compañía. En 1935, rematou o control sobre as decisións creativas da Sociedade Vanemuine. [[Otto Aloe]] converteuse no novo director do teatro, con [[Eino Uuli]] como director de ópera, Ida Urbel como directora de movemento e coreografía e Kaarli Aluoja como directora de escena, mentres que Juhan Simm e [[Eduard Tubin]] exerceron como directores. Aínda que se seguiron representando operetas, tamén se programaron obras de teatro e óperas serias e representouse a primeira ópera estoniana, ''Vikerlased d'Aava (O arco da vella de Aava)'' e, en 1939, a compañía de ballet de Vanemuine puxo en escena a súa primeira produción de [[danza]] independente de longa duración: ''The Carnival Suite'', con música de [[Piotr Chaikovski|Tchaikovsky]]. Durante este tempo, fixéronse esforzos para renovar o edificio e corrixir os seus defectos. A finais de 1939, completouse o novo teatro e sala de escena con capacidade para 500 persoas, realizáronse varias innovacións técnicas, así como un aumento da capacidade. Mentres tanto, a antiga sala foi reconstruída como sala de concertos. Durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación alemá]], o teatro permaneceu aberto baixo a dirección de [[Aleksander Eller]]. A asistencia ao teatro foi alta, cunha produción de Eduard Tubin, ''Kratt'' (1943) que causou moita sensacióna. Non obstante, en agosto de 1944, o teatro foi alcanzado por unha bomba e completamente destruído polo que se trasladou ao Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (que se converteu no ''Pequeno Vanemuine''). === 1944-1968: Vanemuine na Estonia soviética === CAndo rematou a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]], a Compañía Vanemuine fíxose cargo do antigo edificio do Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (a actual "casiña" de Vanemuine), que fora convertido nun cine. Os membros da Sociedade reconstruíron o edificio cos seus propios recursos e o [[21 de decembro|21 de decembr]]<nowiki/>o de [[1944]] deron a súa función inaugural. A Compañía de Ballet Vanemuine tamén tivo que ser reformada, xa que moitos bailaríns abandonaran Estonia. Non obstante, en 1946, ''[[Romeo e Xulieta (Prokofev)|Romeo e Xulieta]]'' de [[Sergei Prokofev|Sergei Prokofiev]] chegou aos escenarios. Non todas estas actividades cabían dentro do edificio, polo tanto, os talleres e as salas de ensaio estaban situados en edificios veciños. Os plans para reconstruír o antigo edificio, aínda que se fixeron, nunca chegaron a bo porto; finalmente, construíuse un edificio completamente novo. [[Ficheiro:1947 Epp Kaidu Alli Tammemets.jpg|miniatura|[[Epp Kaidu]] e [[Alli Tammemets]] nunha produción de 1947 da obra de [[Nikolai Gogol|Gogol]] no Teatro Vanemuine.]] [[Kaarel Ird]] converteuse no director artístico do teatro, asumindo o cargo de director principal de escena en 1960. Durante os seguintes corenta anos, dirixiu a compañía durante tres mandatos: 1944–1948, 1949–1950 e 1955–1985. A dirección artística tamén foi asumida por [[Andrei Polyakov]] (1950–1953), que non falaba estoniano, e por [[Ants Lauter]] (1953–1955), durante os períodos nos que Ird foi destituído do seu cargo. Ird, que tiña experiencia no estudo de arte teatral da Sociedade de Teatro Dramático de Tartu e no Teatro dos Traballadores de [[Pärnu]] e Tartu, era xeralmente considerado un candidato axeitado polos gobernantes da [[República Socialista Soviética de Estonia|Estonia soviética]]. Pola súa banda, Ird consideraba que Vanemuine necesitaba ser restaurado. Nunha carta privada a Olaf Utt, escribiulle: «Para min, o Teatro Vanemuine formaba parte da cultura estoniana... tan valioso e sagrado como o Museo da Literatura, o Museo de Etnografía, a biblioteca dunha universidade». Se o abandonase, «non habería unha soa persoa que puidese manter o nivel do teatro. E nin sequera sei se poderei facelo. Especialmente nas circunstancias nas que recibimos pouca ou ningunha axuda». (1966) Ird continuou as tradicións establecidas en Vanemuine, co ballet florecendo baixo as novas condicións. Nos seus abundantes discursos e publicacións, Ird eloxiou repetidamente os ideais de Menning: o [[realismo psicolóxico]], o principio do xogo de conxunto e o desenvolvemento da dramaturxia nacional. Ao mesmo tempo, a ideoloxización implacable do repertorio, que favorecía as obras "soviéticas" e políticas, alienou o público do teatro. As tempadas eran tensas e, a principios da década de 1950, o teatro musical estaba a desaparecer. A compañía de ballet tampouco quedou á marxe dos cambios sociais; a ideoloxía influíu fortemente na linguaxe da danza e os despedimentos reduciron o número de bailaríns a dezaoito, un número insuficiente para a maioría das composicións clásicas. En [[1956]], pouco despois de que Ird volvese ao posto de director de teatro, os membros do Vanemuine tiveron a oportunidade de presentar arte e literatura estonianas en [[Moscova]]. Tras unha actuación exitosa, o teatro foi designado Teatro Nacional Vanemuine da [[República Socialista Soviética de Estonia|RSS de Estonia]]. En 1957, seguiu outra actuación de xira, en [[Kíiv]]. Aló, ''[[Literaturnaya Gazeta]]'' escribiu: "Certamente, non estamos a favor da copia ás cegas do Teatro Vanemuine, aínda que é realmente un bo teatro cunha cultura moi progresista. Preferiríamos ver que tamén criamos actores que poidan transmitir no escenario o virtuosismo da nosa nación en toda a súa riqueza e peculiaridade procurando satisfacción para os hóspedes do teatro ucraíno". En 1960, Vanemuine presentou ''Talvemuinasjutt'' (''Conto de inverno'') de [[Ernst Kapp]], ''Tuleristsed'' (''Bautismo de lume'') de [[Gustav Ernesaks]] e ''Laanelill'' (Verde de inverno) de [[Boris Kõrver]] no [[Teatro Kremlin]] de Moscova. A este éxito seguiulle un período de estabilidade a principios da década de 1960, no que os membros principais permaneceron na compañía durante anos. Ird tamén trazou o plan para a Escola Vanemuine, que comezou en 1961, para formar novas xeracións de intérpretes. Entre os antigos alumnos había actores como [[Evald Aavik]], [[Raivo Adlas]] e [[Evald Hermaküla]]. O repertorio da compañía incluía obras soviéticas e estonianas (de escritores como [[Juhan Smuul]], [[Raimond Kaugver]], [[Egon Rannet]], [[August Kitzberg]] e [[Ardi Liives]]), así como clásicos mundiais ([[William Shakespeare|Shakespeare]], [[Bertolt Brecht|Brecht]]). Durante este período, as producións musicais foron presentadas principalmente polos seus propios directores de teatro. A medida que o control ideolóxico se debilitaba a finais da década de 1960, Vanemuine atopou unha linguaxe común co público, aínda que a compañía continuou a facer xiras pola [[Unión Soviética]] e a organizar reunións e seminarios por toda a Unión. En 1966, Vanemuine pasou a chamarse Teatro Académico. A nova sala do teatro, deseñada por A. Volberg, P. Tarvas e U. Tölpus, con deseño interior de V. Tamm, completouse finalmente en 1967; a súa función inaugural tivo lugar o 3 de novembro de 1967. Este local, denominado, ''Gran Casa de Vanemuine,'' contaba cunha capacidade de 682 asentos e foi renovado en 2012. Mentres tanto, en 1970, inaugurouse a Sala de Concertos Vanemuine, cunha capacidade de 842 asentos.<ref name=":1" /> === 1969–1985: Fin do período Irld === [[Ficheiro:Evald Hermaküla lavastus "Tuhkatriinumäng" (Vanemuine).jpg|miniatura|Produción de [[Evald Hermaküla]] "''O xogo da Cincenta''" (Vanemuine) en 1969. Herta Elviste (no papel de ama de casa) en cadeira de rodas, Raivo Adlas (como Príncipe) no podio.]] A finais da década de 1960, Vanemuine converteuse no centro da innovación no teatro estoniano. A nova xeración promoveu unha visión moderna do teatro que repudiaba o canon e buscaba novas abordaxes. En Vanemuine, directores novos como [[Jaan Tooming]] e [[Evald Hermaküla]] levaron aos escenarios ''Laseb käele suud anda'' (''Bícame a man'') de [[August Kitzberg]] e ''Tuhkatriinumängu'' (''O xogo da Cincenta'') de Paul-Eerik Rummo. No teatro de danza, [[Ülo Vilimaa]] deu un pulo similar. Outro ideólogo foi o futuro director [[Mati Unt]], que daquela traballaba no departamento de literatura do teatro. Os directores cambiaron os textos das obras para reflectir máis axeitadamente as súas propias ideas; as producións eran máis físicas e cheas de símbolos e [[Metáfora|metáforas]]. O público máis novo do teatro adoptou rapidamente o teatro experimental, mentres que o público máis conservador mostrou reticencias. As autoridades tamén dubidaron e a [[censura]] foi un problema durante varias décadas.[[Ficheiro:Orlova, Liina.IMG 9408.JPG|miniatura|[[Liina Orlova]] foi actriz no teatro Vanemuine entre 1972 e 1984.]]Durante este período, Ird continuou a apoiar aos directores novos. Aínda que o seu teatro non se axustaba ás súas preferencias, defendíaas cando era necesario, unha situación que os seus partidarios cualificaron de "sen precedentes". Outros suxeriron que Ird, preocupado pola continuidade do teatro estoniano, non defendía a innovación tanto como os talentos que a promovían. Ird seguiu sendo un director destacado en Vanemuine, con producións exitosas como ''Külavahelaulud'' ''(Cancións da aldea'') en 1972, e ''Tagahoovis'' (''No xardín traseiro'') en 1974. Segundo Ird, case a metade do repertorio de Vanemuine consistía en drama estoniano, tanto obras novas como clásicas. En 1972 convertérase no teatro máis visitado de Estonia; e entre 1978 e 1981, o teatro tivera unha media de 256.000 visitantes ao ano. A compañía de Vanemuine continuou a facer xiras durante as [[Década de 1970|décadas de 1970]] e [[Década de 1980|1980]], con destinos como a [[República Democrática Alemá]] (1971, 1973), [[Hungría]] (1972), [[Finlandia]] (1974) e [[Suecia]] (1983). Destacan a xira de 1971 a [[San Petersburgo|Leningrado]] e as actuacións de 1975 en [[Moscova]]. A acollida da crítica continuou a ser positiva e, en 1979, a compañía de Vanemuine foi seleccionada para representar o teatro soviético no Festival Internacional de Teatro de Belgrado. A "Casíña" de Vanemuine sufriu graves danos por un incendio en 1978. As reformas atrasáronse e o edificio só se reabriu ao público en 1990. === 1985-Presente: período postsoviético === En 1985, rematou o terceiro mandato de Ird como director de teatro; foi sucedido por [[Ago-Endrik Kerge]], que ocupou o cargo ata 1990. Vanemuine mantivo un alto nivel e gozou dun gran número de visitantes. Kerge engadiu producións exitosas en varios xéneros ao seu repertorio; [[Jaan Tooming]] tamén tivo varios éxitos a finais da década de 1980. En 1981, [[Vassili Medvedjev]] uniuse á compañía de ballet Vanemuine, onde traballou como solista e director. O director principal de 1989 a 1999 foi [[Endel Nõgene]]. De 1990 a 1993, Vanemuine estivo dirixido por [[Linnar Priimägi]], que priorizou os clásicos. A súa foi unha época de grandes contradicións e conflitos creativos, e co nomeamento do seu sucesor, [[Jaak Viller]], en 1994 o sistema de xestión do teatro tamén cambiou: creáronse tres postos de director artístico, con [[Jüri Lumiste]] (1993-1999) comezando a traballar como director de teatro, [[Ülo Vilimaa]] (1974-1997) como director de ballet e Endel (1997-1999) como director musical. En 1997, [[Mare Tommingas]] converteuse no director de ballet do teatro. Durante estes anos de transición, que incluíron inestabilidade económica e a liberación de Estonia, Vanemuine careceu de público. A partir de 1994, experimentou unha difícil loita, que superou con actores principais como [[Liina Olmaru]], [[Merle Jääger]] e [[Raine Loo]], así como novos directores como [[Ain Mäeots]] (''Susi'' / "Lobo", 1995) e [[Tiit Palu]]. Durante este período, [[Mati Unt]] foi un director convidado habitual, mentres que outras producións exitosas foron dirixidas por [[Mikk Mikiver]] e [[Finn Poulsen]]. Non obstante, en 2003, o público comezara a diminuír de novo. [[Paul Mägi]] foi o director musical e director principal do Teatro Vanemuine desde 2011; [[Toomas Peterson]] converteuse no director xeral do teatro e [[Tiit Palu]] no director de escena desde 2013. Os cambios de persoal foron frecuentes desde principios da década de 2000. Entre os directores principais están [[Mihkel Kütson]] (1999–2004, 2008–presente), [[Hendrik Vestmann]] (2004–2006) e [[Toomas Vavilov]] (2006–2007). A obra foi dirixida por [[Ain Mäeots]] entre 1999 e 2006, con [[Sven Karja]] de 2007 a 2010. Directores convidados viñeron do estranxeiro, como [[Barrie Rutter]] ([[Reino Unido]]) e [[Aljona Anohhina]] ([[Rusia]]), así como de Estonia ([[Uku Uusberg]], [[Ingomar Vihmar]], [[Hendrik Toompere]] jn). Desde agosto de 2023, o teatro está dirixido por [[Aivar Mäe]].<ref name=":2">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/sa-teater-vanemuine/|páxina-web=vanemuine.ee|título=SA Teater Vanemuine|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Houbo moito movemento entre os actores; en 2010 a compañía contaba con 21 membros. Mentres tanto, a compañía de ballet Vanemuine volveuse moi transnacional desde 2004 mais as escolas de danza estonianas non puideron producir suficientes bailaríns para o teatro. O 30 de decembro de 2006, creouse a [[Fundación Vanemuine]] para preservar e apoiar a arte teatral estoniana, e o 6 de novembro de 2012, o Teatro Vanemuine rexistrouse como Fundación e, desde o 1 de xaneiro de 2013, xa se fixo cargo dos bens e as actividades do teatro.Desde 2017, o teatro conta con tres sedes permanentes: a "Casa Grande", a "Casa Pequena" e o Teatro do Porto. Ademais, tamén se representan obras para o público xuvenil na Casa do Teatro do [[Museo do Xoguete de Tartu]].<ref name=":2" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/vanemuise-fond/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Vanemuise Fond|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{commonscat}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Vademuine, Teatro de}} [[Categoría:Tartu]] 5mmxzenz6tv83kzmrc69xuxh57ysz71 7350926 7350919 2026-04-07T12:09:45Z MAGHOI 15490 /* 1985-Presente: período postsoviético */ 7350926 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Edificio}} O '''Teatro Vanemuine''' é un teatro de [[Tartu]], [[Estonia]]. Foi o primeiro teatro en lingua estoniana.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Teater|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Orixinalmente foi unha sociedade coral e musical que celebrou a súa primeira función teatral no seu quinto aniversario. Nos anos seguintes, Vanemuine ampliouse para incluír unha [[orquestra sinfónica]] e unha compañía de ballet, mentres que o seu repertorio incluíu [[Opereta|operetas]] e teatro musical con todo tipo de títulos [[Ópera|operísticos]] e [[Teatro|dramáticos]]. Vanemuine recibe o nome da cultura popular nórdica e mantén un repertorio duns 50 producións ao mesmo tempo, con 15 novas engadidas cada ano.<ref name=":0" /> Baixo a dirección de [[Karl Menning]], alumno de [[Max Reinhardt]], o teatro cumpriu un propósito vocacional, poñendo moita énfase na formación de futuros talentos. As direccións posteriores priorizaron o valor do entretemento, mentres que [[Kaarel Ird]], que dirixiu o Vanemuine durante máis de corenta anos, programou unha ampla variedade de xéneros e realizou xiras pola [[Unión Soviética]].<ref name=":1">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/ajalugu/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Ajalugu|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> A actividade do teatro, dende o final da [[Primeira guerra mundial|Primeira Guerra Mundial]], non cesou en ningún momento, nin sequera durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación]] nin tampouco durante a [[Guerra de independencia de Estonia|Guerra da Independencia]]. Dende 2013, o Teatro Vanemuine é unha [[Fundación]]. Na actualidade é o único teatro de Estonia que reúne representacións dos tres xéneros escénicos: producións dramáticas, musicais e de danza.<ref name=":0" /> == Os edificios do Vanemuine == O Vanemuine ocupou varias instalacións. A sé orixinal da Sociedade Vanemuine (en estoniano: ''Vanemuise Seltsi maja''), na rúa Jaama, estivo en funcionamento durante 33 anos antes de ser destruída por un incendio en [[1903]]. En 1906 foi substituída por unha nova sala deseñada polo [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]], na súa localización actual. Estas instalacións foron ampliadas na década de 1930 para solucionar problemas técnicos, pero foron destruídas por unha bomba durante a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]] polo que, en 1944, retornou ao antigo Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]]. Reconstruído despois dun incendio en 1983, este teatro de estilo [[Art Nouveau]] recibe o alcume de "Casa pequena" (''Vanemuise väike maja)''. A "Casa Grande" (''Vanemuise suur maja''), completouse en 1967 e contén unha sala con capacidade para 682 persoas e, en 1970, completouse coa Sala de Concertos Vanemuine (''Vanemuise Kontserdimaja''), con capacidade para 842 persoas. O novo Sadamateater (''Teatro do Porto'') é unha sala de teatro moderna e polivalente, ás beiras do [[río Emajõgi]], cun auditorio con capacidade para 167 persoas.<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/teatrimajad/sadamateater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Sadamateater|data-acceso=5 de abril de 2026}}</ref> == Historia == === 1870-1906: Sé da Societade Vanemuine === O Teatro Vanemuine foi fundado como unha Sociedade (Sociedade Vanemuise; ''Vanemuise Selts'') o [[24 de xuño]] de [[1865]] por [[Johann Voldemar Jannsen]].<ref name=":1" /> En 1869, a ''Vanemuine Selts'' organizou en Tartu o primeiro festival da canción en Estonia que reuniu a case mil cantantes e músicos de todo o país. O 24 de xuño de 1870, no quinto aniversario da sociedade, representouse ''Saaremaa Onupoeg'' (en [[Lingua galega|galego]], ''A prima de Saaremaa''), de [[Lydia Koidula]], na Casa da Sociedade na rúa Jaama. Foi a primeira obra que se representou alí e considérase a primeira obra en lingua estoniana e o nacemento do Teatro Nacional Estoniano. Esta representación, adaptada dunha obra do mesmo título de [[Theodor Körner]], contou con escenografías dun pintor chamado Frischmuth e comezaba cunha escena dun curral con tres actores: [[Heinrich Rosenthal]], [[Harry Janssen]] e Tõnis Pekk. A obra recibiu a aclamación popular e, polo tanto, programouse unha segunda función para o día seguinte. Máis tarde, Koidula dirixiu dúas obras máis, ''Maret ja Miina ehk kosjakased'' ''(Maret e Miina, ou as casamenteiras)'' e a [[comedia]] orixinal ''Säärane mulk ehk sada vakka tangusoola''.[[Ficheiro:Jaani 20 1.JPG|esquerda|miniatura|A Casa (Sé) da Sociedade Vanemuine no [[século XIX]].]]As actividades teatrais fixéronse máis consistentes en 1874, despois de que o fotógrafo [[Reinhold Sachker]] se convertese no seu director. Membro da Sociedade Vanemuine e actor activo, Sachker asegurou a supervivencia do teatro e reforzou esta vocación teatral e traduciu obras do dramaturgo alemán [[August von Kotzebue]] e empregou artesáns de Tartu como actores. En 1878, [[August Wiera]] foi seleccionado pola Sociedade Vanemuine como o seu director de canto, orquestra e escenario, a cambio dunha porcentaxe dos ingresos dos eventos. No auxe da [[rusificación]], Wiera reuniu ao seu redor un gran grupo de persoas interesadas na música e o teatro estonianos. Nas súas memorias, o actor [[Leopold Hansen]] describiu a Wiera como unha persoa moi enérxica que "reuniu en si mesmo varias especialidades escénicas", sendo director de música, ballet e teatro, así como adestrador vocal. A mediados da [[década de 1880]], a compañía Vanemuine xa contaba con 100 membros e as actuacións realizábanse regularmente. Wiera tivo dous directores de escena para axudar a desenvolver o teatro: [[Ludvig Menning]] (1878–1886) e [[Hugo Techner]] (1886–1891), que se ocupaban principalmente de producións teatrais. O propio Wiera trouxo a música ao teatro estoniano; baixo a súa batuta, puxo en escena a primeira produción musical en lingua estoniana, ''Preziosa'' (1883) de [[Karl Maria von Weber]]. Posteriormente, Wiera dirixiu varias operetas, sendo a primeira [[ópera]] da compañía unha adaptación de ''Joseph in Aegypten'' de [[Étienne Méhul]]. Outras adaptacións foron versións en estoniano de ''[[L'Avare]]'' (1888) de [[Molière]] ou ''[[O mercador de Venecia]]'' (1888) e [[A fiereira domada|''The Taming of the Shrew'']] (1889) de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Durante este período, ampliouse o escenario e decorouse o salón da sociedade e, tamén, se instalaron dúas fontes, unha a cada lado do escenario, puramente ornamentais. Wiera dirixiu o teatro ata 1903, cando a súa visión do teatro comezou a chocar coa dos intelectuais estonianos en auxe. Despois de que a sede da Sociedade de Vanemuine fose destruída por un incendio en 1903, o seu contrato non se renovou.<ref name=":1" /> === 1906-1914: Teatre vocacional estoniano === [[Ficheiro:Vanemuise vana teatrisaal 20. sajandi alguses.jpg|miniatura|O antigo teatro de Vanemuine a principios do século XX.|esquerda]] Ao precisar un novo teatro, a Sociedade Vanemuine encargou ao [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]] o deseño da súa nova sala. Situado na rúa Aia (agora rúa Vanemuise), este teatro financiouse en gran parte con doazóns. O interior era moi ornamentado, coas esculturas de A. Weizenberg "Amencer" e "Crepúsculo" enriba das [[Balaústre|balaustradas]] da escaleira do vestíbulo. Os xardíns completáronse en 1907. Foi entón cando o teatro se profesionalizou. A cerimonia de inauguración foi dirixida por [[Mihkel Lüdig]]. Con motivo da inauguración do edificio, August Kitzberg escribiu en ''[[Postimees]]'': «A casa ten carácter propio; nos planos o arquitecto puxo algo, conseguiu dicir algo. Sentimos que nos tocan dentro de nós mesmos melodías que nos resultan dalgún xeito familiares, inmanentes, que concordan con nós mesmos. A casa, cos seus lados longos e poderosos, ten peso e dá a idea de algo duradeiro, estable, que non se esmaga facilmente, que non se dobra e que quere protexerse. Mentres que o artista lle deu á casa o poder e a influencia dun edificio monumental desde o lado da rúa, o lado do xardín do edificio é lixeiro, aberto e feliz, pola contra, exposto á beleza e ao sol»<ref>''Postimees'', 12 de augusto de 1906 (en [[Lingua estoniana|estoniano]])</ref>[[Ficheiro:Vanemuine, c 1910.jpg|miniatura|Fachada do Teatro Vanemuine (postal de 1910).]]A actividade comezara antes de que se completasen as instalacións. O 13 de agosto de 1906, tres anos despois da destrución da Casa da Sociedade de Vanemuine, abriu as súas portas un novo teatro. Esta institución, un teatro vocacional, estaba baixo a dirección de [[Karl Menning]]. Graduado na Facultade de Teoloxía da [[Universidade de Tartu]], tamén estudara dirección en [[Berlín]] e noutras partes de Europa Occidental, Menning escolleu a obra de Kitzberg ''Tuulte pöörises'' (''No torbellino'') para a función inaugural da compañía. Pronto se fixo evidente que o edificio non era axeitado para as representacións pois a falta de ascensores para o público facía que as actuacións fosen incómodas e a [[acústica]] era deficiente, do mesmo xeito que a iluminación. Menning adoptou unha dirección diferente para a compañía, promovendo os obxectivos educativos do teatro. En lugar de operetas, que consideraba perigosas para o bo gusto dos actores e do público, Menning promoveu a creación da [[Orquestra Sinfónica de Vanemuine]] ([[1908]]). A actuación inaugural da orquestra, dirixida por [[Samuel Lindpere]], tivo lugar o [[7 de maio]] de 1908. No teatro, Menning puxo énfase no realismo psicolóxico, afastándose dos indicadores de Wiera en favor da materialización interna e externa do papel por parte dos actores. Todos os compoñentes da produción debían educar o público ética, estetica e moralmente. Neste sentido, Menning tamén organizou noites de representacións teatrais e participou el mesmo en varias actuaciónso. Cando os seus opoñentes esixiron un repertorio máis lixeiro e entretido, Menning negouse. En 1914, despois dunha reunión da xunta da Sociedade, anunciou a súa xubilación; máis tarde trasladouse a [[Talín]].<ref name=":1" /> === 1914-1944: Estancamento e renacemento === [[Ficheiro:Karl Menning.jpg|esquerda|miniatura|Karl Menning.]] Trala marcha de Menning, a dirección do Teatro Vanemuine pasou a un alumno de Menning, [[Ants Simm]], que exerceu como director artístico e director de escena de 1914 a 1921. Con Simm, o repertorio de Vanemuine estaba dominado por [[Opereta|operetas]] e comedias. En 1916, once dos vinte e un actores da compañía marcharan, incluídos varios que non estaban de acordo coa visión da compañía sobre o entretemento popular. Estes actores fundaron a compañía Pandorini, que hoxe é o [[Teatro Dramático Estoniano]], en Talín. Por outr abanda, a orquestra, medrou rapidamente co director principal, Juhan Aavik; en 1915, por exemplo, ofreceu 95 actuacións, incluíndo varias no xardín.[[Ficheiro:August Gailit, kirmus.jpg|miniatura|[[August Gailit]], director do '''teatro de Vanemuine''' entre 1932 e 1934.]]Cando marchou Simm, o Teatro Vanemuine pasou a estar dirixido por un comité de actores. Entre 1925 e 1931, [[Voldemar Mettus]] dirixiu a compañía e foi seguido por [[August Sunne]] ata 1934. Actores e actrices como August Sunne, Eduard Türk, Rudolf Ratassepp, Anna Markus e Mari Möldre representaron regularmente obras musicais. Non obstante, o público diminuíu e, a comezos da [[década de 1930]], era común que se cubrisen menos dun terzo dos asentos. Aínda que o teatro recibía apoio estatal, as débedas aumentaron rapidamente. Isto levou a críticas da intelectualidade; por exemplo, un memorando de 1929 denunciou a "situación anormal" e ameazou coa creación dunha nova compañía. En 1935, rematou o control sobre as decisións creativas da Sociedade Vanemuine. [[Otto Aloe]] converteuse no novo director do teatro, con [[Eino Uuli]] como director de ópera, Ida Urbel como directora de movemento e coreografía e Kaarli Aluoja como directora de escena, mentres que Juhan Simm e [[Eduard Tubin]] exerceron como directores. Aínda que se seguiron representando operetas, tamén se programaron obras de teatro e óperas serias e representouse a primeira ópera estoniana, ''Vikerlased d'Aava (O arco da vella de Aava)'' e, en 1939, a compañía de ballet de Vanemuine puxo en escena a súa primeira produción de [[danza]] independente de longa duración: ''The Carnival Suite'', con música de [[Piotr Chaikovski|Tchaikovsky]]. Durante este tempo, fixéronse esforzos para renovar o edificio e corrixir os seus defectos. A finais de 1939, completouse o novo teatro e sala de escena con capacidade para 500 persoas, realizáronse varias innovacións técnicas, así como un aumento da capacidade. Mentres tanto, a antiga sala foi reconstruída como sala de concertos. Durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación alemá]], o teatro permaneceu aberto baixo a dirección de [[Aleksander Eller]]. A asistencia ao teatro foi alta, cunha produción de Eduard Tubin, ''Kratt'' (1943) que causou moita sensacióna. Non obstante, en agosto de 1944, o teatro foi alcanzado por unha bomba e completamente destruído polo que se trasladou ao Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (que se converteu no ''Pequeno Vanemuine''). === 1944-1968: Vanemuine na Estonia soviética === CAndo rematou a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]], a Compañía Vanemuine fíxose cargo do antigo edificio do Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (a actual "casiña" de Vanemuine), que fora convertido nun cine. Os membros da Sociedade reconstruíron o edificio cos seus propios recursos e o [[21 de decembro|21 de decembr]]<nowiki/>o de [[1944]] deron a súa función inaugural. A Compañía de Ballet Vanemuine tamén tivo que ser reformada, xa que moitos bailaríns abandonaran Estonia. Non obstante, en 1946, ''[[Romeo e Xulieta (Prokofev)|Romeo e Xulieta]]'' de [[Sergei Prokofev|Sergei Prokofiev]] chegou aos escenarios. Non todas estas actividades cabían dentro do edificio, polo tanto, os talleres e as salas de ensaio estaban situados en edificios veciños. Os plans para reconstruír o antigo edificio, aínda que se fixeron, nunca chegaron a bo porto; finalmente, construíuse un edificio completamente novo. [[Ficheiro:1947 Epp Kaidu Alli Tammemets.jpg|miniatura|[[Epp Kaidu]] e [[Alli Tammemets]] nunha produción de 1947 da obra de [[Nikolai Gogol|Gogol]] no Teatro Vanemuine.]] [[Kaarel Ird]] converteuse no director artístico do teatro, asumindo o cargo de director principal de escena en 1960. Durante os seguintes corenta anos, dirixiu a compañía durante tres mandatos: 1944–1948, 1949–1950 e 1955–1985. A dirección artística tamén foi asumida por [[Andrei Polyakov]] (1950–1953), que non falaba estoniano, e por [[Ants Lauter]] (1953–1955), durante os períodos nos que Ird foi destituído do seu cargo. Ird, que tiña experiencia no estudo de arte teatral da Sociedade de Teatro Dramático de Tartu e no Teatro dos Traballadores de [[Pärnu]] e Tartu, era xeralmente considerado un candidato axeitado polos gobernantes da [[República Socialista Soviética de Estonia|Estonia soviética]]. Pola súa banda, Ird consideraba que Vanemuine necesitaba ser restaurado. Nunha carta privada a Olaf Utt, escribiulle: «Para min, o Teatro Vanemuine formaba parte da cultura estoniana... tan valioso e sagrado como o Museo da Literatura, o Museo de Etnografía, a biblioteca dunha universidade». Se o abandonase, «non habería unha soa persoa que puidese manter o nivel do teatro. E nin sequera sei se poderei facelo. Especialmente nas circunstancias nas que recibimos pouca ou ningunha axuda». (1966) Ird continuou as tradicións establecidas en Vanemuine, co ballet florecendo baixo as novas condicións. Nos seus abundantes discursos e publicacións, Ird eloxiou repetidamente os ideais de Menning: o [[realismo psicolóxico]], o principio do xogo de conxunto e o desenvolvemento da dramaturxia nacional. Ao mesmo tempo, a ideoloxización implacable do repertorio, que favorecía as obras "soviéticas" e políticas, alienou o público do teatro. As tempadas eran tensas e, a principios da década de 1950, o teatro musical estaba a desaparecer. A compañía de ballet tampouco quedou á marxe dos cambios sociais; a ideoloxía influíu fortemente na linguaxe da danza e os despedimentos reduciron o número de bailaríns a dezaoito, un número insuficiente para a maioría das composicións clásicas. En [[1956]], pouco despois de que Ird volvese ao posto de director de teatro, os membros do Vanemuine tiveron a oportunidade de presentar arte e literatura estonianas en [[Moscova]]. Tras unha actuación exitosa, o teatro foi designado Teatro Nacional Vanemuine da [[República Socialista Soviética de Estonia|RSS de Estonia]]. En 1957, seguiu outra actuación de xira, en [[Kíiv]]. Aló, ''[[Literaturnaya Gazeta]]'' escribiu: "Certamente, non estamos a favor da copia ás cegas do Teatro Vanemuine, aínda que é realmente un bo teatro cunha cultura moi progresista. Preferiríamos ver que tamén criamos actores que poidan transmitir no escenario o virtuosismo da nosa nación en toda a súa riqueza e peculiaridade procurando satisfacción para os hóspedes do teatro ucraíno". En 1960, Vanemuine presentou ''Talvemuinasjutt'' (''Conto de inverno'') de [[Ernst Kapp]], ''Tuleristsed'' (''Bautismo de lume'') de [[Gustav Ernesaks]] e ''Laanelill'' (Verde de inverno) de [[Boris Kõrver]] no [[Teatro Kremlin]] de Moscova. A este éxito seguiulle un período de estabilidade a principios da década de 1960, no que os membros principais permaneceron na compañía durante anos. Ird tamén trazou o plan para a Escola Vanemuine, que comezou en 1961, para formar novas xeracións de intérpretes. Entre os antigos alumnos había actores como [[Evald Aavik]], [[Raivo Adlas]] e [[Evald Hermaküla]]. O repertorio da compañía incluía obras soviéticas e estonianas (de escritores como [[Juhan Smuul]], [[Raimond Kaugver]], [[Egon Rannet]], [[August Kitzberg]] e [[Ardi Liives]]), así como clásicos mundiais ([[William Shakespeare|Shakespeare]], [[Bertolt Brecht|Brecht]]). Durante este período, as producións musicais foron presentadas principalmente polos seus propios directores de teatro. A medida que o control ideolóxico se debilitaba a finais da década de 1960, Vanemuine atopou unha linguaxe común co público, aínda que a compañía continuou a facer xiras pola [[Unión Soviética]] e a organizar reunións e seminarios por toda a Unión. En 1966, Vanemuine pasou a chamarse Teatro Académico. A nova sala do teatro, deseñada por A. Volberg, P. Tarvas e U. Tölpus, con deseño interior de V. Tamm, completouse finalmente en 1967; a súa función inaugural tivo lugar o 3 de novembro de 1967. Este local, denominado, ''Gran Casa de Vanemuine,'' contaba cunha capacidade de 682 asentos e foi renovado en 2012. Mentres tanto, en 1970, inaugurouse a Sala de Concertos Vanemuine, cunha capacidade de 842 asentos.<ref name=":1" /> === 1969–1985: Fin do período Irld === [[Ficheiro:Evald Hermaküla lavastus "Tuhkatriinumäng" (Vanemuine).jpg|miniatura|Produción de [[Evald Hermaküla]] "''O xogo da Cincenta''" (Vanemuine) en 1969. Herta Elviste (no papel de ama de casa) en cadeira de rodas, Raivo Adlas (como Príncipe) no podio.]] A finais da década de 1960, Vanemuine converteuse no centro da innovación no teatro estoniano. A nova xeración promoveu unha visión moderna do teatro que repudiaba o canon e buscaba novas abordaxes. En Vanemuine, directores novos como [[Jaan Tooming]] e [[Evald Hermaküla]] levaron aos escenarios ''Laseb käele suud anda'' (''Bícame a man'') de [[August Kitzberg]] e ''Tuhkatriinumängu'' (''O xogo da Cincenta'') de Paul-Eerik Rummo. No teatro de danza, [[Ülo Vilimaa]] deu un pulo similar. Outro ideólogo foi o futuro director [[Mati Unt]], que daquela traballaba no departamento de literatura do teatro. Os directores cambiaron os textos das obras para reflectir máis axeitadamente as súas propias ideas; as producións eran máis físicas e cheas de símbolos e [[Metáfora|metáforas]]. O público máis novo do teatro adoptou rapidamente o teatro experimental, mentres que o público máis conservador mostrou reticencias. As autoridades tamén dubidaron e a [[censura]] foi un problema durante varias décadas.[[Ficheiro:Orlova, Liina.IMG 9408.JPG|miniatura|[[Liina Orlova]] foi actriz no teatro Vanemuine entre 1972 e 1984.]]Durante este período, Ird continuou a apoiar aos directores novos. Aínda que o seu teatro non se axustaba ás súas preferencias, defendíaas cando era necesario, unha situación que os seus partidarios cualificaron de "sen precedentes". Outros suxeriron que Ird, preocupado pola continuidade do teatro estoniano, non defendía a innovación tanto como os talentos que a promovían. Ird seguiu sendo un director destacado en Vanemuine, con producións exitosas como ''Külavahelaulud'' ''(Cancións da aldea'') en 1972, e ''Tagahoovis'' (''No xardín traseiro'') en 1974. Segundo Ird, case a metade do repertorio de Vanemuine consistía en drama estoniano, tanto obras novas como clásicas. En 1972 convertérase no teatro máis visitado de Estonia; e entre 1978 e 1981, o teatro tivera unha media de 256.000 visitantes ao ano. A compañía de Vanemuine continuou a facer xiras durante as [[Década de 1970|décadas de 1970]] e [[Década de 1980|1980]], con destinos como a [[República Democrática Alemá]] (1971, 1973), [[Hungría]] (1972), [[Finlandia]] (1974) e [[Suecia]] (1983). Destacan a xira de 1971 a [[San Petersburgo|Leningrado]] e as actuacións de 1975 en [[Moscova]]. A acollida da crítica continuou a ser positiva e, en 1979, a compañía de Vanemuine foi seleccionada para representar o teatro soviético no Festival Internacional de Teatro de Belgrado. A "Casíña" de Vanemuine sufriu graves danos por un incendio en 1978. As reformas atrasáronse e o edificio só se reabriu ao público en 1990. === 1985-Presente: período postsoviético === En 1985, rematou o terceiro mandato de Ird como director de teatro; foi sucedido por [[Ago-Endrik Kerge]], que ocupou o cargo ata 1990. Vanemuine mantivo un alto nivel e gozou dun gran número de visitantes. Kerge engadiu producións exitosas en varios xéneros ao seu repertorio; [[Jaan Tooming]] tamén tivo varios éxitos a finais da década de 1980. En 1981, [[Vassili Medvedjev]] uniuse á compañía de ballet Vanemuine, onde traballou como solista e director. O director principal de 1989 a 1999 foi [[Endel Nõgene]]. De 1990 a 1993, Vanemuine estivo dirixido por [[Linnar Priimägi]], que priorizou os clásicos. A súa foi unha época de grandes contradicións e conflitos creativos, e co nomeamento do seu sucesor, [[Jaak Viller]], en 1994 o sistema de xestión do teatro tamén cambiou: creáronse tres postos de director artístico, con [[Jüri Lumiste]] (1993-1999) comezando a traballar como director de teatro, [[Ülo Vilimaa]] (1974-1997) como director de ballet e Endel (1997-1999) como director musical. En 1997, [[Mare Tommingas]] converteuse no director de ballet do teatro. Durante estes anos de transición, que incluíron inestabilidade económica e a liberación de Estonia, Vanemuine careceu de público. A partir de 1994, experimentou unha difícil loita, que superou con actores principais como [[Liina Olmaru]], [[Merle Jääger]] e [[Raine Loo]], así como novos directores como [[Ain Mäeots]] (''Susi'' / "Lobo", 1995) e [[Tiit Palu]]. Durante este período, [[Mati Unt]] foi un director convidado habitual, mentres que outras producións exitosas foron dirixidas por [[Mikk Mikiver]] e [[Finn Poulsen]]. Non obstante, en 2003, o público comezara a diminuír de novo. [[Paul Mägi]] foi o director musical e director principal do Teatro Vanemuine desde 2011; [[Toomas Peterson]] converteuse no director xeral do teatro e [[Tiit Palu]] no director de escena desde 2013. [[Ficheiro:Mäe, Aivar.IMG 0809.JPG|miniatura|Aivar Mäe.]] Os cambios de persoal foron frecuentes desde principios da década de 2000. Entre os directores principais están [[Mihkel Kütson]] (1999–2004, 2008–presente), [[Hendrik Vestmann]] (2004–2006) e [[Toomas Vavilov]] (2006–2007). A obra foi dirixida por [[Ain Mäeots]] entre 1999 e 2006, con [[Sven Karja]] de 2007 a 2010. Directores convidados viñeron do estranxeiro, como [[Barrie Rutter]] ([[Reino Unido]]) e [[Aljona Anohhina]] ([[Rusia]]), así como de Estonia ([[Uku Uusberg]], [[Ingomar Vihmar]], [[Hendrik Toompere]] jn). Desde agosto de 2023, o teatro está dirixido por [[Aivar Mäe]].<ref name=":2">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/sa-teater-vanemuine/|páxina-web=vanemuine.ee|título=SA Teater Vanemuine|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Houbo moito movemento entre os actores; en 2010 a compañía contaba con 21 membros. Mentres tanto, a compañía de ballet Vanemuine volveuse moi transnacional desde 2004 mais as escolas de danza estonianas non puideron producir suficientes bailaríns para o teatro. O 30 de decembro de 2006, creouse a [[Fundación Vanemuine]] para preservar e apoiar a arte teatral estoniana, e o 6 de novembro de 2012, o Teatro Vanemuine rexistrouse como Fundación e, desde o 1 de xaneiro de 2013, xa se fixo cargo dos bens e as actividades do teatro.Desde 2017, o teatro conta con tres sedes permanentes: a "Casa Grande", a "Casa Pequena" e o Teatro do Porto. Ademais, tamén se representan obras para o público xuvenil na Casa do Teatro do [[Museo do Xoguete de Tartu]].<ref name=":2" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/vanemuise-fond/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Vanemuise Fond|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{commonscat}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Vademuine, Teatro de}} [[Categoría:Tartu]] ong8r9nrsofxm939p287i0t14ye5fa9 7350927 7350926 2026-04-07T12:11:21Z MAGHOI 15490 7350927 wikitext text/x-wiki {{Edificio}} O '''Teatro Vanemuine''' é un teatro de [[Tartu]], [[Estonia]]. Foi o primeiro teatro en lingua estoniana.<ref name=":0">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Teater|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Orixinalmente foi unha sociedade coral e musical que celebrou a súa primeira función teatral no seu quinto aniversario. Nos anos seguintes, Vanemuine ampliouse para incluír unha [[orquestra sinfónica]] e unha compañía de ballet, mentres que o seu repertorio incluíu [[Opereta|operetas]] e teatro musical con todo tipo de títulos [[Ópera|operísticos]] e [[Teatro|dramáticos]]. Vanemuine recibe o nome da cultura popular nórdica e mantén un repertorio duns 50 producións ao mesmo tempo, con 15 novas engadidas cada ano.<ref name=":0" /> Baixo a dirección de [[Karl Menning]], alumno de [[Max Reinhardt]], o teatro cumpriu un propósito vocacional, poñendo moita énfase na formación de futuros talentos. As direccións posteriores priorizaron o valor do entretemento, mentres que [[Kaarel Ird]], que dirixiu o Vanemuine durante máis de corenta anos, programou unha ampla variedade de xéneros e realizou xiras pola [[Unión Soviética]].<ref name=":1">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/ajalugu/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Ajalugu|data-acceso=5 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> A actividade do teatro, dende o final da [[Primeira guerra mundial|Primeira Guerra Mundial]], non cesou en ningún momento, nin sequera durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación]] nin tampouco durante a [[Guerra de independencia de Estonia|Guerra da Independencia]]. Dende 2013, o Teatro Vanemuine é unha [[Fundación]]. Na actualidade é o único teatro de Estonia que reúne representacións dos tres xéneros escénicos: producións dramáticas, musicais e de danza.<ref name=":0" /> == Os edificios do Vanemuine == O Vanemuine ocupou varias instalacións. A sé orixinal da Sociedade Vanemuine (en estoniano: ''Vanemuise Seltsi maja''), na rúa Jaama, estivo en funcionamento durante 33 anos antes de ser destruída por un incendio en [[1903]]. En 1906 foi substituída por unha nova sala deseñada polo [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]], na súa localización actual. Estas instalacións foron ampliadas na década de 1930 para solucionar problemas técnicos, pero foron destruídas por unha bomba durante a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]] polo que, en 1944, retornou ao antigo Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]]. Reconstruído despois dun incendio en 1983, este teatro de estilo [[Art Nouveau]] recibe o alcume de "Casa pequena" (''Vanemuise väike maja)''. A "Casa Grande" (''Vanemuise suur maja''), completouse en 1967 e contén unha sala con capacidade para 682 persoas e, en 1970, completouse coa Sala de Concertos Vanemuine (''Vanemuise Kontserdimaja''), con capacidade para 842 persoas. O novo Sadamateater (''Teatro do Porto'') é unha sala de teatro moderna e polivalente, ás beiras do [[río Emajõgi]], cun auditorio con capacidade para 167 persoas.<ref name=":0" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/teatrimajad/sadamateater/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Sadamateater|data-acceso=5 de abril de 2026}}</ref> == Historia == === 1870-1906: Sé da Societade Vanemuine === O Teatro Vanemuine foi fundado como unha Sociedade (Sociedade Vanemuise; ''Vanemuise Selts'') o [[24 de xuño]] de [[1865]] por [[Johann Voldemar Jannsen]].<ref name=":1" /> En 1869, a ''Vanemuine Selts'' organizou en Tartu o primeiro festival da canción en Estonia que reuniu a case mil cantantes e músicos de todo o país. O 24 de xuño de 1870, no quinto aniversario da sociedade, representouse ''Saaremaa Onupoeg'' (en [[Lingua galega|galego]], ''A prima de Saaremaa''), de [[Lydia Koidula]], na Casa da Sociedade na rúa Jaama. Foi a primeira obra que se representou alí e considérase a primeira obra en lingua estoniana e o nacemento do Teatro Nacional Estoniano. Esta representación, adaptada dunha obra do mesmo título de [[Theodor Körner]], contou con escenografías dun pintor chamado Frischmuth e comezaba cunha escena dun curral con tres actores: [[Heinrich Rosenthal]], [[Harry Janssen]] e Tõnis Pekk. A obra recibiu a aclamación popular e, polo tanto, programouse unha segunda función para o día seguinte. Máis tarde, Koidula dirixiu dúas obras máis, ''Maret ja Miina ehk kosjakased'' ''(Maret e Miina, ou as casamenteiras)'' e a [[comedia]] orixinal ''Säärane mulk ehk sada vakka tangusoola''.[[Ficheiro:Jaani 20 1.JPG|esquerda|miniatura|A Casa (Sé) da Sociedade Vanemuine no [[século XIX]].]]As actividades teatrais fixéronse máis consistentes en 1874, despois de que o fotógrafo [[Reinhold Sachker]] se convertese no seu director. Membro da Sociedade Vanemuine e actor activo, Sachker asegurou a supervivencia do teatro e reforzou esta vocación teatral e traduciu obras do dramaturgo alemán [[August von Kotzebue]] e empregou artesáns de Tartu como actores. En 1878, [[August Wiera]] foi seleccionado pola Sociedade Vanemuine como o seu director de canto, orquestra e escenario, a cambio dunha porcentaxe dos ingresos dos eventos. No auxe da [[rusificación]], Wiera reuniu ao seu redor un gran grupo de persoas interesadas na música e o teatro estonianos. Nas súas memorias, o actor [[Leopold Hansen]] describiu a Wiera como unha persoa moi enérxica que "reuniu en si mesmo varias especialidades escénicas", sendo director de música, ballet e teatro, así como adestrador vocal. A mediados da [[década de 1880]], a compañía Vanemuine xa contaba con 100 membros e as actuacións realizábanse regularmente. Wiera tivo dous directores de escena para axudar a desenvolver o teatro: [[Ludvig Menning]] (1878–1886) e [[Hugo Techner]] (1886–1891), que se ocupaban principalmente de producións teatrais. O propio Wiera trouxo a música ao teatro estoniano; baixo a súa batuta, puxo en escena a primeira produción musical en lingua estoniana, ''Preziosa'' (1883) de [[Karl Maria von Weber]]. Posteriormente, Wiera dirixiu varias operetas, sendo a primeira [[ópera]] da compañía unha adaptación de ''Joseph in Aegypten'' de [[Étienne Méhul]]. Outras adaptacións foron versións en estoniano de ''[[L'Avare]]'' (1888) de [[Molière]] ou ''[[O mercador de Venecia]]'' (1888) e [[A fiereira domada|''The Taming of the Shrew'']] (1889) de [[William Shakespeare|Shakespeare]]. Durante este período, ampliouse o escenario e decorouse o salón da sociedade e, tamén, se instalaron dúas fontes, unha a cada lado do escenario, puramente ornamentais. Wiera dirixiu o teatro ata 1903, cando a súa visión do teatro comezou a chocar coa dos intelectuais estonianos en auxe. Despois de que a sede da Sociedade de Vanemuine fose destruída por un incendio en 1903, o seu contrato non se renovou.<ref name=":1" /> === 1906-1914: Teatre vocacional estoniano === [[Ficheiro:Vanemuise vana teatrisaal 20. sajandi alguses.jpg|miniatura|O antigo teatro de Vanemuine a principios do século XX.|esquerda]] Ao precisar un novo teatro, a Sociedade Vanemuine encargou ao [[Arquitecto, arquitecta|arquitecto]] [[Finlandia|finlandés]] [[Armas Lindgren]] o deseño da súa nova sala. Situado na rúa Aia (agora rúa Vanemuise), este teatro financiouse en gran parte con doazóns. O interior era moi ornamentado, coas esculturas de A. Weizenberg "Amencer" e "Crepúsculo" enriba das [[Balaústre|balaustradas]] da escaleira do vestíbulo. Os xardíns completáronse en 1907. Foi entón cando o teatro se profesionalizou. A cerimonia de inauguración foi dirixida por [[Mihkel Lüdig]]. Con motivo da inauguración do edificio, August Kitzberg escribiu en ''[[Postimees]]'': «A casa ten carácter propio; nos planos o arquitecto puxo algo, conseguiu dicir algo. Sentimos que nos tocan dentro de nós mesmos melodías que nos resultan dalgún xeito familiares, inmanentes, que concordan con nós mesmos. A casa, cos seus lados longos e poderosos, ten peso e dá a idea de algo duradeiro, estable, que non se esmaga facilmente, que non se dobra e que quere protexerse. Mentres que o artista lle deu á casa o poder e a influencia dun edificio monumental desde o lado da rúa, o lado do xardín do edificio é lixeiro, aberto e feliz, pola contra, exposto á beleza e ao sol»<ref>''Postimees'', 12 de augusto de 1906 (en [[Lingua estoniana|estoniano]])</ref>[[Ficheiro:Vanemuine, c 1910.jpg|miniatura|Fachada do Teatro Vanemuine (postal de 1910).]]A actividade comezara antes de que se completasen as instalacións. O 13 de agosto de 1906, tres anos despois da destrución da Casa da Sociedade de Vanemuine, abriu as súas portas un novo teatro. Esta institución, un teatro vocacional, estaba baixo a dirección de [[Karl Menning]]. Graduado na Facultade de Teoloxía da [[Universidade de Tartu]], tamén estudara dirección en [[Berlín]] e noutras partes de Europa Occidental, Menning escolleu a obra de Kitzberg ''Tuulte pöörises'' (''No torbellino'') para a función inaugural da compañía. Pronto se fixo evidente que o edificio non era axeitado para as representacións pois a falta de ascensores para o público facía que as actuacións fosen incómodas e a [[acústica]] era deficiente, do mesmo xeito que a iluminación. Menning adoptou unha dirección diferente para a compañía, promovendo os obxectivos educativos do teatro. En lugar de operetas, que consideraba perigosas para o bo gusto dos actores e do público, Menning promoveu a creación da [[Orquestra Sinfónica de Vanemuine]] ([[1908]]). A actuación inaugural da orquestra, dirixida por [[Samuel Lindpere]], tivo lugar o [[7 de maio]] de 1908. No teatro, Menning puxo énfase no realismo psicolóxico, afastándose dos indicadores de Wiera en favor da materialización interna e externa do papel por parte dos actores. Todos os compoñentes da produción debían educar o público ética, estetica e moralmente. Neste sentido, Menning tamén organizou noites de representacións teatrais e participou el mesmo en varias actuaciónso. Cando os seus opoñentes esixiron un repertorio máis lixeiro e entretido, Menning negouse. En 1914, despois dunha reunión da xunta da Sociedade, anunciou a súa xubilación; máis tarde trasladouse a [[Talín]].<ref name=":1" /> === 1914-1944: Estancamento e renacemento === [[Ficheiro:Karl Menning.jpg|esquerda|miniatura|Karl Menning.]] Trala marcha de Menning, a dirección do Teatro Vanemuine pasou a un alumno de Menning, [[Ants Simm]], que exerceu como director artístico e director de escena de 1914 a 1921. Con Simm, o repertorio de Vanemuine estaba dominado por [[Opereta|operetas]] e comedias. En 1916, once dos vinte e un actores da compañía marcharan, incluídos varios que non estaban de acordo coa visión da compañía sobre o entretemento popular. Estes actores fundaron a compañía Pandorini, que hoxe é o [[Teatro Dramático Estoniano]], en Talín. Por outr abanda, a orquestra, medrou rapidamente co director principal, Juhan Aavik; en 1915, por exemplo, ofreceu 95 actuacións, incluíndo varias no xardín.[[Ficheiro:August Gailit, kirmus.jpg|miniatura|[[August Gailit]], director do '''teatro de Vanemuine''' entre 1932 e 1934.]]Cando marchou Simm, o Teatro Vanemuine pasou a estar dirixido por un comité de actores. Entre 1925 e 1931, [[Voldemar Mettus]] dirixiu a compañía e foi seguido por [[August Sunne]] ata 1934. Actores e actrices como August Sunne, Eduard Türk, Rudolf Ratassepp, Anna Markus e Mari Möldre representaron regularmente obras musicais. Non obstante, o público diminuíu e, a comezos da [[década de 1930]], era común que se cubrisen menos dun terzo dos asentos. Aínda que o teatro recibía apoio estatal, as débedas aumentaron rapidamente. Isto levou a críticas da intelectualidade; por exemplo, un memorando de 1929 denunciou a "situación anormal" e ameazou coa creación dunha nova compañía. En 1935, rematou o control sobre as decisións creativas da Sociedade Vanemuine. [[Otto Aloe]] converteuse no novo director do teatro, con [[Eino Uuli]] como director de ópera, Ida Urbel como directora de movemento e coreografía e Kaarli Aluoja como directora de escena, mentres que Juhan Simm e [[Eduard Tubin]] exerceron como directores. Aínda que se seguiron representando operetas, tamén se programaron obras de teatro e óperas serias e representouse a primeira ópera estoniana, ''Vikerlased d'Aava (O arco da vella de Aava)'' e, en 1939, a compañía de ballet de Vanemuine puxo en escena a súa primeira produción de [[danza]] independente de longa duración: ''The Carnival Suite'', con música de [[Piotr Chaikovski|Tchaikovsky]]. Durante este tempo, fixéronse esforzos para renovar o edificio e corrixir os seus defectos. A finais de 1939, completouse o novo teatro e sala de escena con capacidade para 500 persoas, realizáronse varias innovacións técnicas, así como un aumento da capacidade. Mentres tanto, a antiga sala foi reconstruída como sala de concertos. Durante a [[Ocupación de Estonia por Alemaña|ocupación alemá]], o teatro permaneceu aberto baixo a dirección de [[Aleksander Eller]]. A asistencia ao teatro foi alta, cunha produción de Eduard Tubin, ''Kratt'' (1943) que causou moita sensacióna. Non obstante, en agosto de 1944, o teatro foi alcanzado por unha bomba e completamente destruído polo que se trasladou ao Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (que se converteu no ''Pequeno Vanemuine''). === 1944-1968: Vanemuine na Estonia soviética === CAndo rematou a [[Segunda guerra mundial|Segunda Guerra Mundial]], a Compañía Vanemuine fíxose cargo do antigo edificio do Teatro Alemán en [[Tartu|Dorpat]] (a actual "casiña" de Vanemuine), que fora convertido nun cine. Os membros da Sociedade reconstruíron o edificio cos seus propios recursos e o [[21 de decembro|21 de decembr]]<nowiki/>o de [[1944]] deron a súa función inaugural. A Compañía de Ballet Vanemuine tamén tivo que ser reformada, xa que moitos bailaríns abandonaran Estonia. Non obstante, en 1946, ''[[Romeo e Xulieta (Prokofev)|Romeo e Xulieta]]'' de [[Sergei Prokofev|Sergei Prokofiev]] chegou aos escenarios. Non todas estas actividades cabían dentro do edificio, polo tanto, os talleres e as salas de ensaio estaban situados en edificios veciños. Os plans para reconstruír o antigo edificio, aínda que se fixeron, nunca chegaron a bo porto; finalmente, construíuse un edificio completamente novo. [[Ficheiro:1947 Epp Kaidu Alli Tammemets.jpg|miniatura|[[Epp Kaidu]] e [[Alli Tammemets]] nunha produción de 1947 da obra de [[Nikolai Gogol|Gogol]] no Teatro Vanemuine.]] [[Kaarel Ird]] converteuse no director artístico do teatro, asumindo o cargo de director principal de escena en 1960. Durante os seguintes corenta anos, dirixiu a compañía durante tres mandatos: 1944–1948, 1949–1950 e 1955–1985. A dirección artística tamén foi asumida por [[Andrei Polyakov]] (1950–1953), que non falaba estoniano, e por [[Ants Lauter]] (1953–1955), durante os períodos nos que Ird foi destituído do seu cargo. Ird, que tiña experiencia no estudo de arte teatral da Sociedade de Teatro Dramático de Tartu e no Teatro dos Traballadores de [[Pärnu]] e Tartu, era xeralmente considerado un candidato axeitado polos gobernantes da [[República Socialista Soviética de Estonia|Estonia soviética]]. Pola súa banda, Ird consideraba que Vanemuine necesitaba ser restaurado. Nunha carta privada a Olaf Utt, escribiulle: «Para min, o Teatro Vanemuine formaba parte da cultura estoniana... tan valioso e sagrado como o Museo da Literatura, o Museo de Etnografía, a biblioteca dunha universidade». Se o abandonase, «non habería unha soa persoa que puidese manter o nivel do teatro. E nin sequera sei se poderei facelo. Especialmente nas circunstancias nas que recibimos pouca ou ningunha axuda». (1966) Ird continuou as tradicións establecidas en Vanemuine, co ballet florecendo baixo as novas condicións. Nos seus abundantes discursos e publicacións, Ird eloxiou repetidamente os ideais de Menning: o [[realismo psicolóxico]], o principio do xogo de conxunto e o desenvolvemento da dramaturxia nacional. Ao mesmo tempo, a ideoloxización implacable do repertorio, que favorecía as obras "soviéticas" e políticas, alienou o público do teatro. As tempadas eran tensas e, a principios da década de 1950, o teatro musical estaba a desaparecer. A compañía de ballet tampouco quedou á marxe dos cambios sociais; a ideoloxía influíu fortemente na linguaxe da danza e os despedimentos reduciron o número de bailaríns a dezaoito, un número insuficiente para a maioría das composicións clásicas. En [[1956]], pouco despois de que Ird volvese ao posto de director de teatro, os membros do Vanemuine tiveron a oportunidade de presentar arte e literatura estonianas en [[Moscova]]. Tras unha actuación exitosa, o teatro foi designado Teatro Nacional Vanemuine da [[República Socialista Soviética de Estonia|RSS de Estonia]]. En 1957, seguiu outra actuación de xira, en [[Kíiv]]. Aló, ''[[Literaturnaya Gazeta]]'' escribiu: "Certamente, non estamos a favor da copia ás cegas do Teatro Vanemuine, aínda que é realmente un bo teatro cunha cultura moi progresista. Preferiríamos ver que tamén criamos actores que poidan transmitir no escenario o virtuosismo da nosa nación en toda a súa riqueza e peculiaridade procurando satisfacción para os hóspedes do teatro ucraíno". En 1960, Vanemuine presentou ''Talvemuinasjutt'' (''Conto de inverno'') de [[Ernst Kapp]], ''Tuleristsed'' (''Bautismo de lume'') de [[Gustav Ernesaks]] e ''Laanelill'' (Verde de inverno) de [[Boris Kõrver]] no [[Teatro Kremlin]] de Moscova. A este éxito seguiulle un período de estabilidade a principios da década de 1960, no que os membros principais permaneceron na compañía durante anos. Ird tamén trazou o plan para a Escola Vanemuine, que comezou en 1961, para formar novas xeracións de intérpretes. Entre os antigos alumnos había actores como [[Evald Aavik]], [[Raivo Adlas]] e [[Evald Hermaküla]]. O repertorio da compañía incluía obras soviéticas e estonianas (de escritores como [[Juhan Smuul]], [[Raimond Kaugver]], [[Egon Rannet]], [[August Kitzberg]] e [[Ardi Liives]]), así como clásicos mundiais ([[William Shakespeare|Shakespeare]], [[Bertolt Brecht|Brecht]]). Durante este período, as producións musicais foron presentadas principalmente polos seus propios directores de teatro. A medida que o control ideolóxico se debilitaba a finais da década de 1960, Vanemuine atopou unha linguaxe común co público, aínda que a compañía continuou a facer xiras pola [[Unión Soviética]] e a organizar reunións e seminarios por toda a Unión. En 1966, Vanemuine pasou a chamarse Teatro Académico. A nova sala do teatro, deseñada por A. Volberg, P. Tarvas e U. Tölpus, con deseño interior de V. Tamm, completouse finalmente en 1967; a súa función inaugural tivo lugar o 3 de novembro de 1967. Este local, denominado, ''Gran Casa de Vanemuine,'' contaba cunha capacidade de 682 asentos e foi renovado en 2012. Mentres tanto, en 1970, inaugurouse a Sala de Concertos Vanemuine, cunha capacidade de 842 asentos.<ref name=":1" /> === 1969–1985: Fin do período Irld === [[Ficheiro:Evald Hermaküla lavastus "Tuhkatriinumäng" (Vanemuine).jpg|miniatura|Produción de [[Evald Hermaküla]] "''O xogo da Cincenta''" (Vanemuine) en 1969. Herta Elviste (no papel de ama de casa) en cadeira de rodas, Raivo Adlas (como Príncipe) no podio.]] A finais da década de 1960, Vanemuine converteuse no centro da innovación no teatro estoniano. A nova xeración promoveu unha visión moderna do teatro que repudiaba o canon e buscaba novas abordaxes. En Vanemuine, directores novos como [[Jaan Tooming]] e [[Evald Hermaküla]] levaron aos escenarios ''Laseb käele suud anda'' (''Bícame a man'') de [[August Kitzberg]] e ''Tuhkatriinumängu'' (''O xogo da Cincenta'') de Paul-Eerik Rummo. No teatro de danza, [[Ülo Vilimaa]] deu un pulo similar. Outro ideólogo foi o futuro director [[Mati Unt]], que daquela traballaba no departamento de literatura do teatro. Os directores cambiaron os textos das obras para reflectir máis axeitadamente as súas propias ideas; as producións eran máis físicas e cheas de símbolos e [[Metáfora|metáforas]]. O público máis novo do teatro adoptou rapidamente o teatro experimental, mentres que o público máis conservador mostrou reticencias. As autoridades tamén dubidaron e a [[censura]] foi un problema durante varias décadas.[[Ficheiro:Orlova, Liina.IMG 9408.JPG|miniatura|[[Liina Orlova]] foi actriz no teatro Vanemuine entre 1972 e 1984.]]Durante este período, Ird continuou a apoiar aos directores novos. Aínda que o seu teatro non se axustaba ás súas preferencias, defendíaas cando era necesario, unha situación que os seus partidarios cualificaron de "sen precedentes". Outros suxeriron que Ird, preocupado pola continuidade do teatro estoniano, non defendía a innovación tanto como os talentos que a promovían. Ird seguiu sendo un director destacado en Vanemuine, con producións exitosas como ''Külavahelaulud'' ''(Cancións da aldea'') en 1972, e ''Tagahoovis'' (''No xardín traseiro'') en 1974. Segundo Ird, case a metade do repertorio de Vanemuine consistía en drama estoniano, tanto obras novas como clásicas. En 1972 convertérase no teatro máis visitado de Estonia; e entre 1978 e 1981, o teatro tivera unha media de 256.000 visitantes ao ano. A compañía de Vanemuine continuou a facer xiras durante as [[Década de 1970|décadas de 1970]] e [[Década de 1980|1980]], con destinos como a [[República Democrática Alemá]] (1971, 1973), [[Hungría]] (1972), [[Finlandia]] (1974) e [[Suecia]] (1983). Destacan a xira de 1971 a [[San Petersburgo|Leningrado]] e as actuacións de 1975 en [[Moscova]]. A acollida da crítica continuou a ser positiva e, en 1979, a compañía de Vanemuine foi seleccionada para representar o teatro soviético no Festival Internacional de Teatro de Belgrado. A "Casíña" de Vanemuine sufriu graves danos por un incendio en 1978. As reformas atrasáronse e o edificio só se reabriu ao público en 1990. === 1985-Presente: período postsoviético === En 1985, rematou o terceiro mandato de Ird como director de teatro; foi sucedido por [[Ago-Endrik Kerge]], que ocupou o cargo ata 1990. Vanemuine mantivo un alto nivel e gozou dun gran número de visitantes. Kerge engadiu producións exitosas en varios xéneros ao seu repertorio; [[Jaan Tooming]] tamén tivo varios éxitos a finais da década de 1980. En 1981, [[Vassili Medvedjev]] uniuse á compañía de ballet Vanemuine, onde traballou como solista e director. O director principal de 1989 a 1999 foi [[Endel Nõgene]]. De 1990 a 1993, Vanemuine estivo dirixido por [[Linnar Priimägi]], que priorizou os clásicos. A súa foi unha época de grandes contradicións e conflitos creativos, e co nomeamento do seu sucesor, [[Jaak Viller]], en 1994 o sistema de xestión do teatro tamén cambiou: creáronse tres postos de director artístico, con [[Jüri Lumiste]] (1993-1999) comezando a traballar como director de teatro, [[Ülo Vilimaa]] (1974-1997) como director de ballet e Endel (1997-1999) como director musical. En 1997, [[Mare Tommingas]] converteuse no director de ballet do teatro. Durante estes anos de transición, que incluíron inestabilidade económica e a liberación de Estonia, Vanemuine careceu de público. A partir de 1994, experimentou unha difícil loita, que superou con actores principais como [[Liina Olmaru]], [[Merle Jääger]] e [[Raine Loo]], así como novos directores como [[Ain Mäeots]] (''Susi'' / "Lobo", 1995) e [[Tiit Palu]]. Durante este período, [[Mati Unt]] foi un director convidado habitual, mentres que outras producións exitosas foron dirixidas por [[Mikk Mikiver]] e [[Finn Poulsen]]. Non obstante, en 2003, o público comezara a diminuír de novo. [[Paul Mägi]] foi o director musical e director principal do Teatro Vanemuine desde 2011; [[Toomas Peterson]] converteuse no director xeral do teatro e [[Tiit Palu]] no director de escena desde 2013. [[Ficheiro:Mäe, Aivar.IMG 0809.JPG|miniatura|Aivar Mäe.]] Os cambios de persoal foron frecuentes desde principios da década de 2000. Entre os directores principais están [[Mihkel Kütson]] (1999–2004, 2008–presente), [[Hendrik Vestmann]] (2004–2006) e [[Toomas Vavilov]] (2006–2007). A obra foi dirixida por [[Ain Mäeots]] entre 1999 e 2006, con [[Sven Karja]] de 2007 a 2010. Directores convidados viñeron do estranxeiro, como [[Barrie Rutter]] ([[Reino Unido]]) e [[Aljona Anohhina]] ([[Rusia]]), así como de Estonia ([[Uku Uusberg]], [[Ingomar Vihmar]], [[Hendrik Toompere]] jn). Desde agosto de 2023, o teatro está dirixido por [[Aivar Mäe]].<ref name=":2">{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/sa-teater-vanemuine/|páxina-web=vanemuine.ee|título=SA Teater Vanemuine|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> Houbo moito movemento entre os actores; en 2010 a compañía contaba con 21 membros. Mentres tanto, a compañía de ballet Vanemuine volveuse moi transnacional desde 2004 mais as escolas de danza estonianas non puideron producir suficientes bailaríns para o teatro. O 30 de decembro de 2006, creouse a [[Fundación Vanemuine]] para preservar e apoiar a arte teatral estoniana, e o 6 de novembro de 2012, o Teatro Vanemuine rexistrouse como Fundación e, desde o 1 de xaneiro de 2013, xa se fixo cargo dos bens e as actividades do teatro.Desde 2017, o teatro conta con tres sedes permanentes: a "Casa Grande", a "Casa Pequena" e o Teatro do Porto. Ademais, tamén se representan obras para o público xuvenil na Casa do Teatro do [[Museo do Xoguete de Tartu]].<ref name=":2" /><ref>{{Cita web|url=https://vanemuine.ee/teater/vanemuise-fond/|páxina-web=vanemuine.ee|título=Vanemuise Fond|data-acceso=7 de abril de 2026|lingua=et}}</ref> == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == {{commonscat}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Vademuine, Teatro de}} [[Categoría:Tartu]] 8kf7ti1t06gfml6wyqivzyvu1arv8fp 0 679788 7351273 7349622 2026-04-08T11:36:08Z MAGHOI 15490 7351273 wikitext text/x-wiki {{enuso}} {{Organización}} A '''Fronte Popular de Estonia''' (en [[Lingua estoniana|estoniano]]: ''Eestimaa Rahvarinne''; coas siglas, RR), presentada ao público polo político estoniano [[Edgar Savisaar]] baixo o nome efémero de '''Fronte Popular a prol da Perestroika''', foi unha organización política en [[Estonia]] a finais da [[década de 1980]] e principios da de [[Década de 1990|1990]]. Edgar Savisaar presentou a idea da fronte popular durante un programa de [[televisión]] o 13 de abril de [[1988]]. A idea desenvolveuse ao longo do ano e, finalmente, a Fronte Popular Estoniana creouse o 1 de outubro de 1988 cun congreso con moita xente que se converteu nunha culminación da primeira fase da [[Revolución Cantada]]. [[Ficheiro:Edgar Savisaar 2005.jpg|miniatura|[[Edgar Savisaar]].]] Foi, en gran medida, o precursor do actual [[Partido de Centro de Estonia]], aínda que cunha base de popularidade moito máis ampla ao principio. == Historia == A Fronte Popular de Estonia foi a principal forza no movemento de independencia estoniano que levou ao restablecemento da [[Estonia|República de Estonia]] como un país independente da [[Unión Soviética]]. Era unha organización semellante á [[Fronte Popular de Letonia]] e ao movemento [[Sąjūdis]] en [[Lituania]], así como a outras frontes populares que xurdiron case simultaneamente en moitas partes da [[Unión Soviética|URSS]]. Os [[Países bálticos|estados bálticos]] eran únicos entre as partes constituíntes da URSS, xa que foran democracias parlamentarias europeas durante o [[período de entreguerras]] e foran anexionados pola Unión Soviética en 1940. A Fronte Popular de Estonia foi fundada en [[1988]] por [[Marju Lauristin]] e [[Edgar Savisaar]]. Savisaar lanzou a organización en abril de 1988 cunha emisión en directo (Mõtleme veel) na [[televisión estoniana]], avogando polo apoio á [[perestroika]] de [[Mikhail Gorbachev|Gorbachov]]. A Fronte Popular organizou unha serie de eventos e accións con moita asistencia e ampla publicidade que enfatizaron o orgullo nacional estoniano, así como os valores democráticos. Produciuse unha gran cantidade de materiais impresos e xornais para popularizar o movemento da Fronte Popular. Os principais líderes e sublíderes da Fronte Popular eran convidados habituais en todo tipo de medios de comunicación para discutir diversos temas e ideas. A Fronte Popular Estoniana fixo que a idea dunha Estonia independente fose aceptable e alcanzable para as masas. A idea da independencia convertérase nun soño algo imposible e incrible para a maioría dos estonianos durante décadas baixo a Unión Soviética. Nun momento dado, o carácter problemático de Edgar Savisaar tamén creou unha crecente oposición á Fronte Popular entre os estonianos. Así, fóronse creando organizacións máis pequenas, que se converteron nun elemento importante da política na Estonia independente na década seguinte. A Fronte Popular de Estonia, xunto coa Fronte Popular de Letonia e o Sąjūdis, organizaron a masiva manifestación "brazo con brazo" da [[Cadea Báltica]] que se estendeu polos tres estados bálticos o [[23 de agosto]] de [[1989]]. Isto marcou o 50 aniversario do 23 de agosto de 1939, cando a Unión Soviética e a [[Alemaña nazi]] asinaron o [[Pacto Ribbentrop-Molotov|Pacto Molotov-Ribbentrop]], que resultou na incorporación forzosa destes tres estados á Unión Soviética e a perda da súa independencia. A Fronte Popular enfrontouse á oposición do [[Intermovemento]], que representaba o segmento prosoviético da minoría étnica rusa de Estonia e outros grupos étnicos que se estableceran en Estonia durante a ocupación soviética. A Fronte Popular apoiou a perestroika, mentres que o Intermovemento se opuxo ás reformas de Gorbachov. Co tempo, xurdiu unha brecha cada vez maior entre o impulso inicial da Fronte Popular, cuxos membros principais defendían a mera [[Autonomismo territorial|autonomía]] dentro dun sistema soviético que Gorbachov estaba a tentar reformar cautelosamente, e o contexto final da Fronte Popular de Estonia, que chegou a representar a verdadeira independencia, unha idea apoiada pola súa historia e o seu historial. En consecuencia, a Fronte Popular de Estonia cambiou considerablemente co tempo, ata que os partidos políticos substituíron a estes movementos en Estonia a principios da década de 1990. Isto converteu a Fronte Popular de Estonia nun [[anacronismo]] e disolveuse en [[1993]]. == Notas == {{Listaref}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Partido da FPB]] * [[Movemento Popular de Ucraína]] * [[Fronte Popular de Letonia]] * [[Sąjūdis]] {{control de autoridades}} [[Categoría:Política de Estonia]] 5tnel9w4kpq32s9x3yyzt4xf6x26o7k 0 679803 7350941 7350796 2026-04-07T13:46:35Z Fendetestas 45576 /* Historia */ 7350941 wikitext text/x-wiki {{Entradución}} {{Xeografía física}} '''Red Bay''' é unha [[vila pesqueira]] en [[Labrador]], notable como un importante sitio [[Arqueoloxía submarina|arqueolóxico subacuático]] nas Américas. Entre 1530 e principios do século XVII, foi unha importante zona baleeira vasca. Varios barcos baleeiros, tanto grandes [[galeón]]s como pequenas ''[[Chalupa]]s'', afundíronse alí, e o seu descubrimento levou á designación de [[Factoría baleeira vasca de Red Bay|Red Bay como Sitio Histórico Nacional]] en 1979 e en 2013 como [[Patrimonio da Humanidade|Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]].<ref>{{cite web | title = Labrador town of Red Bay gets World Heritage Site status | date = 2013 | url = https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/labrador-town-of-red-bay-gets-world-heritage-site-status-1.1398201 | access-date = 2013-06-22}}</ref> ==Etimoloxía== O nome "Red Bay" provén do nome que lle deron á baía os [[pescadores]] franceses no século XVII, que era ''Baie Rouge''.<ref name="coast1">{{Cite web|title=Red Bay|url=https://www.labradorcoastaldrive.com/home/81|website=Labrador Coast Drive|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> O pobo vasco chamou ao lugar ''Butus'' ou ''Buitures'' ("[[Voitre|Voitres]]").{{efn|Consenso diverxente sobre a nomenclatura entre as fontes.<ref>{{Cite web|title=L'histoire d'une baleinière basque du XVIe siècle|url=https://parcs.canada.ca/lhn-nhs/nl/redbay/culture/basque|language=fr|website=[[Parks Canada|Parcs Canada]]|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Red Bay Archaeological Site|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/red-bay-archaeological-site|website=[[The Canadian Encyclopedia]]|last1=Loewen|first1=Brad|last2=Tuck|first2=James A|date=11 de agosto de 2021|orig-date=13 de febreiro de 2012|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref>}} == Xeografía == Red Bay é un porto natural situado na baía que lle dá nome, ambos nomes en referencia aos cantís de granito vermello da rexión. Debido ao porto protexido, utilizouse durante a Segunda Guerra Mundial como lugar de amarre para buques da armada. Na baía atópanse a illa Penney e a illa Saddle, que foron utilizadas polos [[vascos]] para as súas operacións baleeiras. A localización do buque afundido [[San Juan (barco)|''San Juan'']] está preto da illa Saddle.<ref name="d550">{{cite web | last=Whitten | first=Elizabeth | title=O afamado arqueólogo Robert Grenier, que descubriu o San Juan en Labrador, morreu aos 88 anos | website=CBC | date=10 de xaneiro de 2026 | url=https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/robert-grenier-obituary-9.7038251 | data de acceso=27 de febreiro de 2026}}}</ref> == Historia == {{Ver |Sitio Histórico Nacional de Red Bay}} {{Ver tamén|Historia da caza de baleas vasca#Terra Nova e Labrador}} [[Ficheiro:Redbay001.jpg|thumb|dereita|upright=1.2]] A costa de [[Península do Labrador|Labrador]] leva poboada uns 9.000 anos.<ref name="a611">{{cite web | last=Period | first=Time | title=First Arrivals | website=Newfoundland Heritage Web Site | url=https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/first-arrivals.php | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Os pobos [[Arcaicos Marítimos]] e os [[paleoesquimós|paleoinuit]] cazaban [[Fócidas|focas]] e [[morsas]] e pescaban [[salmón|salmón]].<ref name="RedBay1">{{Cite web|title=Histoire|url=https://parcs.canada.ca/lhn-nhs/nl/redbay/culture/histo|language=fr|website=[[Parks Canada|Parcs Canada]]|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Entre 1550 e principios do século XVII, Red Bay, coñecida como ''Balea Baya'' (Baía das Baleas), foi un centro de operacións baleeiras [[Pobo vasco|vascas]]. Mariñeiros do sur de Francia e do norte de España enviaban 15 barcos baleeiros e 600 homes por tempada ao remoto posto avanzado do estreito de Belle Isle para capturar a balea franca e as baleas de Groenlandia que poboaban as augas alí, segundo a Universidade Memorial de Terra Nova.<ref name="s846">{{cite web | title=Red Bay | website=The Canadian Encyclopedia | date=17 de setembro de 2012 | url=https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/red-bay | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> {{anchor|24M}}En 1565, o [[San Juan (barco)|''San Juan'']] afundiuse nunha expedición baleeira a Labrador. Unha investigación realizada por [[Selma Barkham]] en arquivos españois suxeriu que o ''San Juan'' se perdera en Red Bay e que ''La Madalena'' afundira en Chateau Bay no mesmo ano. En 1974, Barkham estaba en contacto con arqueólogos que traballaban para [[Parks Canada]].<ref name="o343">{{cite web | title=Iconic Ships 14: The San Juan, 1563 | website=SNR | date=23 de agosto de 2024 | url=https://snr.org.uk/the-mariners-mirror-podcast/iconic-ships-14-the-san-juan-1565/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Un [[cemiterio]] na próxima illa Saddle contén os restos de 140 baleeiros. Crese que moitas das persoas alí enterradas morreron afogadas e expostas á auga.<ref name="w580">{{cite web | last=Biro | first=Ilona | title=Labrador's wild open highway | website=The Globe and Mail | date=27 de xuño de 2005 | url=https://www.theglobeandmail.com/life/labradors-wild-open-highway/article1122141/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> As lendas locais de Red Bay fan referencia a un tesouro agochado enterrado nunha masa de auga coñecida como "Pond on the Hill" {{coord|51|43|43|N|56|26|56|W|escala:25000}} ao pé de Tracey Hill polo infame capitán pirata [[William Kidd]]. Os residentes de [[Carrol Cove, Terra Nova e Labrador|Carrol Cove]] intentaron atopar o tesouro drenando a lagoa. O intento fallou.<ref name="i394">{{cite web | last=Jarvis | first=Dale | title=Dale Gilbert Jarvis | website=Dale Gilbert Jarvis | date=28 de xullo de 2016 | url=https://www.dalejarvis.ca/2016/07/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Red Bay é [[Sitio Histórico Nacional do Canadá]] desde 1979,<ref>{{CRHP|14409|Red Bay|14 de xullo de 2012}}</ref> e desde 2013 é un dos [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]].<ref>{{cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1412 |title= Red Bay Basque Whaling Station |publisher= Unesco World Heritage List |access-date= 18 de xullo de 2017}}</ref> En 2016, o servizo de imaxes [[Google Street View]] cargou imaxes de Red Bay. Red Bay é unha das poucas comunidades de Labrador con [[Google Street View no Canadá|imaxes no servizo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/google-street-view-maps-more-canadas-north|title=Google Street View maps more of Canada's north|work=Canadian Geographic |date=9 de maio de 2016 |author1=Politis }}</ref> En 2021, a escola local, a Basque Memorial School, pechou por falta de matrículas.<ref>{{Cite web|last=Smyth|first=Jeff|date=2021-06-14|title=NLESD Closes Three NL Schools with No Student Enrolment|url=https://vocm.com/2021/06/14/nlesd-school-closures/|access-date=2021-06-15|website=VOCM|language=en}}</ref> == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Artigo 1]] * [[Artigo N]] === Ligazóns externas === *[http://www.heritage.nf.ca/exploration/basque.html Basque whaling historical page] *[http://collections.mun.ca/cdm/ref/collection/cns_enl/id/3940 Red Bay - Encyclopedia of Newfoundland and Labrador, vol. 4, p. 536-537.] *[http://pc.gc.ca/en/lhn-nhs/nl/redbay Red Bay National Historic Site], Parks Canada {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 4v52v78hyqwr05r05ykxojegnbd27ze 7350953 7350941 2026-04-07T14:10:13Z Fendetestas 45576 a edición procede da traducción de:[[en:Red Bay, Newfoundland and Labrador]] 7350953 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Red Bay''' é unha [[vila pesqueira]] en [[Labrador]], notable como un importante sitio [[Arqueoloxía submarina|arqueolóxico subacuático]] nas Américas. Entre 1530 e principios do século XVII, foi unha importante zona baleeira vasca. Varios barcos baleeiros, tanto grandes [[galeón]]s como pequenas ''[[Chalupa]]s'', afundíronse alí, e o seu descubrimento levou á designación de [[Factoría baleeira vasca de Red Bay|Red Bay como Sitio Histórico Nacional]] en 1979 e en 2013 como [[Patrimonio da Humanidade|Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]].<ref>{{cite web | title = Labrador town of Red Bay gets World Heritage Site status | date = 2013 | url = https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/labrador-town-of-red-bay-gets-world-heritage-site-status-1.1398201 | access-date = 2013-06-22}}</ref> ==Etimoloxía== O nome "Red Bay" provén do nome que lle deron á baía os [[pescadores]] franceses no século XVII, que era ''Baie Rouge''.<ref name="coast1">{{Cite web|title=Red Bay|url=https://www.labradorcoastaldrive.com/home/81|website=Labrador Coast Drive|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> O pobo vasco chamou ao lugar ''Butus'' ou ''Buitures'' ("[[Voitre|Voitres]]").{{efn|Consenso diverxente sobre a nomenclatura entre as fontes.<ref>{{Cite web|title=L'histoire d'une baleinière basque du XVIe siècle|url=https://parcs.canada.ca/lhn-nhs/nl/redbay/culture/basque|language=fr|website=[[Parks Canada|Parcs Canada]]|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref><ref>{{Cite web|title=Red Bay Archaeological Site|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/red-bay-archaeological-site|website=[[The Canadian Encyclopedia]]|last1=Loewen|first1=Brad|last2=Tuck|first2=James A|date=11 de agosto de 2021|orig-date=13 de febreiro de 2012|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref>}} == Xeografía == Red Bay é un porto natural situado na baía que lle dá nome, ambos nomes en referencia aos cantís de granito vermello da rexión. Debido ao porto protexido, utilizouse durante a Segunda Guerra Mundial como lugar de amarre para buques da armada. Na baía atópanse a illa Penney e a illa Saddle, que foron utilizadas polos [[vascos]] para as súas operacións baleeiras. A localización do buque afundido [[San Juan (barco)|''San Juan'']] está preto da illa Saddle.<ref name="d550">{{cite web | last=Whitten | first=Elizabeth | title=O afamado arqueólogo Robert Grenier, que descubriu o San Juan en Labrador, morreu aos 88 anos | website=CBC | date=10 de xaneiro de 2026 | url=https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/robert-grenier-obituary-9.7038251 | data de acceso=27 de febreiro de 2026}}}</ref> == Historia == {{Ver |Sitio Histórico Nacional de Red Bay}} {{Ver tamén|Historia da caza de baleas vasca#Terra Nova e Labrador}} [[Ficheiro:Redbay001.jpg|thumb|dereita|upright=1.2]] A costa de [[Península do Labrador|Labrador]] leva poboada uns 9.000 anos.<ref name="a611">{{cite web | last=Period | first=Time | title=First Arrivals | website=Newfoundland Heritage Web Site | url=https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/first-arrivals.php | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Os pobos [[Arcaicos Marítimos]] e os [[paleoesquimós|paleoinuit]] cazaban [[Fócidas|focas]] e [[morsas]] e pescaban [[salmón|salmón]].<ref name="RedBay1">{{Cite web|title=Histoire|url=https://parcs.canada.ca/lhn-nhs/nl/redbay/culture/histo|language=fr|website=[[Parks Canada|Parcs Canada]]|access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Entre 1550 e principios do século XVII, Red Bay, coñecida como ''Balea Baya'' (Baía das Baleas), foi un centro de operacións baleeiras [[Pobo vasco|vascas]]. Mariñeiros do sur de Francia e do norte de España enviaban 15 barcos baleeiros e 600 homes por tempada ao remoto posto avanzado do estreito de Belle Isle para capturar a balea franca e as baleas de Groenlandia que poboaban as augas alí, segundo a Universidade Memorial de Terra Nova.<ref name="s846">{{cite web | title=Red Bay | website=The Canadian Encyclopedia | date=17 de setembro de 2012 | url=https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/red-bay | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> {{anchor|24M}}En 1565, o [[San Juan (barco)|''San Juan'']] afundiuse nunha expedición baleeira a Labrador. Unha investigación realizada por [[Selma Barkham]] en arquivos españois suxeriu que o ''San Juan'' se perdera en Red Bay e que ''La Madalena'' afundira en Chateau Bay no mesmo ano. En 1974, Barkham estaba en contacto con arqueólogos que traballaban para [[Parks Canada]].<ref name="o343">{{cite web | title=Iconic Ships 14: The San Juan, 1563 | website=SNR | date=23 de agosto de 2024 | url=https://snr.org.uk/the-mariners-mirror-podcast/iconic-ships-14-the-san-juan-1565/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Un [[cemiterio]] na próxima illa Saddle contén os restos de 140 baleeiros. Crese que moitas das persoas alí enterradas morreron afogadas e expostas á auga.<ref name="w580">{{cite web | last=Biro | first=Ilona | title=Labrador's wild open highway | website=The Globe and Mail | date=27 de xuño de 2005 | url=https://www.theglobeandmail.com/life/labradors-wild-open-highway/article1122141/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> As lendas locais de Red Bay fan referencia a un tesouro agochado enterrado nunha masa de auga coñecida como "Pond on the Hill" {{coord|51|43|43|N|56|26|56|W|escala:25000}} ao pé de Tracey Hill polo infame capitán pirata [[William Kidd]]. Os residentes de [[Carrol Cove, Terra Nova e Labrador|Carrol Cove]] intentaron atopar o tesouro drenando a lagoa. O intento fallou.<ref name="i394">{{cite web | last=Jarvis | first=Dale | title=Dale Gilbert Jarvis | website=Dale Gilbert Jarvis | date=28 de xullo de 2016 | url=https://www.dalejarvis.ca/2016/07/ | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> Red Bay é [[Sitio Histórico Nacional do Canadá]] desde 1979,<ref>{{CRHP|14409|Red Bay|14 de xullo de 2012}}</ref> e desde 2013 é un dos [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]].<ref>{{cite web |url= https://whc.unesco.org/en/list/1412 |title= Red Bay Basque Whaling Station |publisher= Unesco World Heritage List |access-date= 18 de xullo de 2017}}</ref> En 2016, o servizo de imaxes [[Google Street View]] cargou imaxes de Red Bay. Red Bay é unha das poucas comunidades de Labrador con [[Google Street View no Canadá|imaxes no servizo]].<ref>{{Cite web|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/google-street-view-maps-more-canadas-north|title=Google Street View maps more of Canada's north|work=Canadian Geographic |date=9 de maio de 2016 |author1=Politis }}</ref> En 2021, a escola local, a Basque Memorial School, pechou por falta de matrículas.<ref>{{Cite web|last=Smyth|first=Jeff|date=2021-06-14|title=NLESD Closes Three NL Schools with No Student Enrolment|url=https://vocm.com/2021/06/14/nlesd-school-closures/|access-date=2021-06-15|website=VOCM|language=en}}</ref> == Demografía == No [[censo do Canadá de 2021|Censo de poboación de 2021]] realizado por [[Statistics Canada]], Red Bay tiña unha poboación de 142 habitantes vivindo en 65 dun total de 69 vivendas privadas, un cambio do -16% con respecto á súa poboación de 2016 de 169 habitantes. Cunha superficie terrestre de 2,31 km² , tiña unha densidade de poboación de 61,5 hab./km² en 2021.<ref name=2021census>{{cite web | url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000203&geocode=A000210 | title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories, census divisions and census subdivisions (municipalities), Newfoundland and Labrador | publisher=[[Statistics Canada]] | date=9 de febreiro de 2022 | accessdate=15 de marzo de 2022}}</ref><ref name="a046">{{cite web | title=Focus on Geography Series, 2021 Census | website=Statistics Canada | date=13 de xullo de 2022 | url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/as-sa/fogs-spg/page.cfm?dguid=2021A00051010003&lang=E&topic=1 | access-date=27 de febreiro de 2026}}</ref> ==Atraccións turísticas== [[Ficheiro:Red Bay Labrador W Harbour Drive.jpg|thumb|Avenida do porto oeste de Red Bay Labrador]] * Estacións baleeiras vascas * Avistamento de icebergs e baleas * Sendeirismo * Entretemento e gastronomía local * Pesca * O restaurante The Whaler's (peixe con patacas fritas e cociña relacionada) == Notas == <references group=”N”/> {{notelist}} ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === *[http://www.heritage.nf.ca/exploration/basque.html Basque whaling historical page] *[http://collections.mun.ca/cdm/ref/collection/cns_enl/id/3940 Red Bay - Encyclopedia of Newfoundland and Labrador, vol. 4, p. 536-537.] *[http://pc.gc.ca/en/lhn-nhs/nl/redbay Red Bay National Historic Site], Parks Canada {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] so9la09gx945le4zjodpylc1nenrpum 0 679915 7351015 7350713 2026-04-07T16:38:12Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351015 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. <!-- The yellow and black agouti banding pattern observed on most mammalian hair is caused by the pulsative nature of ASIP signalling through MC1R. Exceptions include particoloured [[bay (horse)|bay horses]], which have reddish bodies, and black legs, mane, and tail, where ASIP signaling is limited to regions instead of pulsating. Human hair, which is neither banded nor particoloured, is thought to be regulated by α-MSH signaling through MC1R exclusively. The prevalence of [[red hair]] in humans varies considerably worldwide. In the United States, about 25% of the human population carries the mutated melanocortin 1 receptor that causes red hair. With one in four people as carriers, the chance of two people having a child with red hair is about 2% (one in 64).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> People with freckles and no red hair have an 85% chance of carrying the MC1R gene that is connected to red hair. People with no freckles and no red hair have an 18% chance of carrying the MC1R gene linked to red hair.<ref name="pmid7581459" /> Eight genes have been identified in humans that control whether the MC1R gene is turned on and the person has red hair.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = December 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloration in birds === MC1R is responsible for melanic polymorphisms in at least three unrelated species: the [[bananaquit]], the [[snow goose]], and the arctic skua.<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = August 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Pain in mammals === In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] r80sbdxsow7jlgeluzgqkfw9r7gitlp 7351016 7351015 2026-04-07T16:46:29Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351016 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. <!-- The prevalence of [[red hair]] in humans varies considerably worldwide. In the United States, about 25% of the human population carries the mutated melanocortin 1 receptor that causes red hair. With one in four people as carriers, the chance of two people having a child with red hair is about 2% (one in 64).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> People with freckles and no red hair have an 85% chance of carrying the MC1R gene that is connected to red hair. People with no freckles and no red hair have an 18% chance of carrying the MC1R gene linked to red hair.<ref name="pmid7581459" /> Eight genes have been identified in humans that control whether the MC1R gene is turned on and the person has red hair.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = December 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloration in birds === MC1R is responsible for melanic polymorphisms in at least three unrelated species: the [[bananaquit]], the [[snow goose]], and the arctic skua.<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = August 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Pain in mammals === In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 4dwpdbcub567nqcdy9n556osxlk9fnt 7351019 7351016 2026-04-07T16:54:41Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351019 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[penca]]s pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === <!-- MC1R is responsible for melanic polymorphisms in at least three unrelated species: the [[bananaquit]], the [[snow goose]], and the arctic skua.<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = August 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Pain in mammals === In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] toowx6phw3za0e1etckqsq52och6132 7351020 7351019 2026-04-07T16:55:31Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351020 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === <!-- MC1R is responsible for melanic polymorphisms in at least three unrelated species: the [[bananaquit]], the [[snow goose]], and the arctic skua.<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = August 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Pain in mammals === In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] ocm62ybly69r02xlfta0r826ms0kv7k 7351021 7351020 2026-04-07T16:55:51Z Miguelferig 27155 /* Outros artigos */ 7351021 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === <!-- MC1R is responsible for melanic polymorphisms in at least three unrelated species: the [[bananaquit]], the [[snow goose]], and the arctic skua.<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = August 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Pain in mammals === In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] aup2il4c1d3giws44qummc318egsdsf 7351023 7351021 2026-04-07T17:02:25Z Miguelferig 27155 /* Coloración en aves */ 7351023 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === <!-- In mutant yellow-orange mice and human redheads, both with nonfunctional MC1R, both genotypes display reduced sensitivity to noxious stimuli and increased analgesic responsiveness to [[morphine]]-metabolite [[analgesic]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = July 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> These observations suggest a role for mammalian MC1R outside the pigment cell, though the exact mechanism through which the protein can modulate pain sensation is not known. In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] jccy2qlbgbmlmt53l2dcrfuowjy4yu7 7351026 7351023 2026-04-07T17:08:09Z Miguelferig 27155 /* Dor en mamíferos */ 7351026 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. <!-- In a certain genetic background in mice it has been reported that animals lacking MC1R had increased tolerance to [[capsaicin]] acting through the [[TRPV1]] receptor and decreased response to chemically induced inflammatory pain.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 | article-number = e12498 | date = September 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | doi-access = free | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 49b6jr1vmc1xipd4zgb1z6rdh21xdqx 7351027 7351026 2026-04-07T17:10:43Z Miguelferig 27155 /* Dor en mamíferos */ 7351027 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> <!-- Humans with MC1R mutations have been reported to need approximately 20% more [[inhalational anaesthetic]] than controls.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = August 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> [[Lidocaine]] was reported to be much less effective in reducing pain in another study of humans with MC1R mutations<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[File:MCR1erythro4TC.jpg|thumb|class=skin-invert-image|Model of melanocortin receptors and erythropoiesis]] === Some roles in development === Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] pvv03amvqt0ae6nk0qur0o0bc3cz8x3 7351028 7351027 2026-04-07T17:14:55Z Miguelferig 27155 /* Dor en mamíferos */ 7351028 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === <!-- Since [[G protein–coupled receptor]]s are known to activate [[Signal transduction]] in cells, it should not be surprising to find MC1R involved in development. As one example at the cellular level, preventing signalling by MC1R stopped [[erythropoiesis]] from proceeding from the polychromatic cell stage (poly-E in the figure) to the orthochromatic cell stage (ortho-E in the diagram).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 | article-number = e0123232 | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | doi-access = free | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> The same report showed that neutralizing [[Antibody|antibodies]] to MC1R prevented phosphorylation of [[STAT5]] by [[erythropoietin]], and that MC2R and MC5R were also involved, as shown in their model. [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 2a6tjbazm937apgqotqe89grr4bp4sn 7351030 7351028 2026-04-07T17:21:07Z Miguelferig 27155 /* Algunhas funcións no desenvolvemento */ 7351030 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. <!-- [[File:MCR1carti4TC.jpg|thumb|MC1R deficiency and osteoarthritis]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] q82g6o02eiipf98pftmx3jp3f8q6ko5 7351031 7351030 2026-04-07T17:21:46Z Miguelferig 27155 /* Algunhas funcións no desenvolvemento */ 7351031 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. <!-- [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] One example at the tissue level showed the involvement of MC1R in the normal and pathological development of [[articular cartilage]] in the mouse [[knee]].<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 | article-number = e105858 | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> In this study the authors compared normal mice with mice completely lacking MC1R. Even without experimental induction of osteoarthritis, mice without MC1R had less articular cartilage (as shown by the red staining in the image). After experimental induction of osteoarthritis, the defect caused by MC1R was more pronounced. === MC1R and infection/inflammation === The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] qped0i2x0tfjbo5ansatuiaw7f7wz3l 7351033 7351031 2026-04-07T17:26:50Z Miguelferig 27155 /* Algunhas funcións no desenvolvemento */ 7351033 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. ===MC1R e infección/inflamación === <!-- The involvement of MC1R in a rat model of [[Candida albicans]] [[vaginitis]] was investigated.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 | article-number = e56004 | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | doi-access = free | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> These authors suggest that MC1R is important in anti-fungal and anti-inflammatory processes, in part because [[siRNA]] knockdown of MC1R almost completely prevented the responses. [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] bhc2daz4f3s6o6k0v815pwfq91utzyd 7351034 7351033 2026-04-07T17:30:12Z Miguelferig 27155 /* MC1R e infección/inflamación */ 7351034 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = March 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. <!-- [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] kusasz4jkt7o7tuua6so67bvrcw5x3q 7351035 7351034 2026-04-07T17:30:47Z Miguelferig 27155 7351035 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. <!-- [[Nosocomial infections]] are of variable importance. One of the most important is complicated [[sepsis]], which was defined as sepsis with organ dysfunction. One variant of MC1R (MC1RR163Q, rs885479) was reported to be associated with lowered risk of developing complicated sepsis during hospitalization after trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = January 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Thus, if the association is confirmed, MC1R targeting may become a therapeutic option to prevent severe sepsis. === Role in cancer independent of skin color === MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] s4cbouz2vjnmnadtpy6zqiuyfi4hi4b 7351036 7351035 2026-04-07T17:35:26Z Miguelferig 27155 /* MC1R e infección/inflamación */ 7351036 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === <!-- MC1R signalling stimulates [[antioxidant]] and [[DNA repair]] pathways, as reviewed.<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = July 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 | s2cid = 12806815 | doi-access = free }}</ref><ref name = Feller2016 /> There are [[single nucleotide polymorphisms]] in MC1R that are associated with predisposition to nonmelanoma skin cancer.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = October 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 | s2cid = 35603627 }}</ref> It has been reported that variants of MC1R, even in [[heterozygotes]] and independent of their effects on pigmentation, are risk factors for [[basal cell carcinoma]] and [[squamous cell carcinoma]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = February 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x | doi-access = free }}</ref> A review has discussed the role of some MC1R variants in [[melanoma]] and basal and squamous cell carcinomas independent of pigment production.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = February 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 | doi-access = free }}</ref> === Role in kidney pathology === [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 18etinp97whqx87nc8bt8e19k0d2d1t 7351038 7351036 2026-04-07T17:41:27Z Miguelferig 27155 /* Papel no cancro independente da cor da pel */ 7351038 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === <!-- [[Membranous glomerulonephritis]] is a serious human disease that can be treated with [[ACTH]], which is a known [[Melanocortin 1 receptor#Agonists|agonist of MC1R]]. In a rat model of nephritis it was found that treatment with a different [[agonist]] of MC1R improved aspects of kidney morphology and reduced [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = August 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 | article-number = e87816 | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | doi-access = free | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> which may help explain the benefit of ACTH in humans. === In other organisms === [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] jiwdr57gby8qju5y12nef98ssbdtgkh 7351040 7351038 2026-04-07T17:45:07Z Miguelferig 27155 /* Papel na patoloxía dos riles */ 7351040 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === <!-- [[File:Zfishchroma.jpg|thumb|150px|[[Zebrafish]] MC1R mediates the response of fish [[chromatophores]] on exposure to dark (top), in comparison to light (bottom), environments.]] MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] ai6r4x5qioq2gmhoy7739zxh96xp0c2 7351041 7351040 2026-04-07T17:47:13Z Miguelferig 27155 /* Noutros organismos */ 7351041 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniaura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] <!-- MC1R has a slightly different function in [[Poikilotherm|cold-blooded]] animals such as fish, amphibians, and reptiles. Here, α-MSH activation of MC1R results in the dispersion of eumelanin-filled [[melanosomes]] throughout the interior of pigment cells (called [[melanophore]]s). This gives the skin of the animal a darker hue and often occurs in response to changes in mood or environment. Such a physiological color change implicates MC1R as a key mediator of adaptive [[cryptic coloration]]. The role of ASIP's binding to MC1R in regulating this adaptation is unclear; however, in teleost fish at least, functional antagonism is provided by [[melanin-concentrating hormone]]. This signals through its receptor to aggregate the melanosomes toward a small area in the centre of the melanophore, resulting in the animal's having a lighter overall appearance.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = June 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> [[Cephalopod]]s generate a similar, albeit more dramatic, pigmentary effect using muscles to rapidly stretch and relax their pigmented [[chromatophore]]s. MC1R does not appear to play a role in the rapid and spectacular colour changes observed in these [[invertebrate]]s. == Ligands == === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 595khbnp69uhe1d9cwc3k1nynbww6fm 7351044 7351041 2026-04-07T17:57:52Z Miguelferig 27155 /* Noutros organismos */ 7351044 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniaura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == <!-- === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] ayhhrm9065ww5yjhlseyaohi3eiypkr 7351045 7351044 2026-04-07T17:58:19Z Miguelferig 27155 /* Noutros organismos */ 7351045 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == <!-- === Agonists === * [[alpha-Melanocyte-stimulating hormone|α-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[beta-Melanocyte-stimulating hormone|β-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[gamma-Melanocyte-stimulating hormone|γ-MSH]] - nonselective peptide full agonist * [[Adrenocorticotropic hormone|ACTH]] - nonselective peptide full agonist * [[Afamelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[BMS-470,539]] - selective small-molecule full agonist * [[Bremelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Melanotan II]] - nonselective peptide full agonist * [[Modimelanotide]] - nonselective peptide full agonist * [[Setmelanotide]] - nonselective peptide full agonist === Antagonists === * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 57sc325ey9yvyngw6k89esvqoagjeap 7351056 7351045 2026-04-07T19:16:36Z Miguelferig 27155 /* Ligandos */ 7351056 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === <!-- * [[Agouti signalling peptide]] - nonselective peptide antagonist == Pigmentation genetics == ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = September 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] mqsfh1h3lepidsylrxfyt0qbpu9dyta 7351058 7351056 2026-04-07T19:18:14Z Miguelferig 27155 /* Antagonistas */ 7351058 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido de sinalización agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética de pigmentación == <!-- ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] hjjf29t04gwam48dbidw1royck4tiwx 7351059 7351058 2026-04-07T19:20:40Z Miguelferig 27155 /* Funcións */ 7351059 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética de pigmentación == <!-- ''MC1R'' [[gene]] expression is regulated by the [[microphthalmia-associated transcription factor]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = December 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x | s2cid = 24698373 | doi-access = free }}</ref> [[Mutation]]s of the ''MC1R'' gene either can create a [[Receptor (biochemistry)|receptor]] that constantly signals, even when not stimulated, or can lower the receptor's activity. [[Allele]]s for constitutively active ''MC1R'' are inherited [[Dominant gene|dominantly]] and result in a black coat colour, whereas alleles for dysfunctional ''MC1R'' are [[Recessive gene|recessive]] and result in a light coat colour.<ref name="pmid16978179"/> Variants of ''MC1R'' associated with black, red/yellow, and white/cream coat colors in numerous animal [[species]] have been reported, including: * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 6ktyu22qti6w0ejmy7xbctg3yg7dmtw 7351061 7351059 2026-04-07T19:28:55Z Miguelferig 27155 /* Xenética de pigmentación */ 7351061 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética de pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: <!-- * [[Laboratory mice]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = March 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Dog]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = January 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 | s2cid = 1755908 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 | doi-access = free }}</ref> * [[Big cat]]s<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Horses]]<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = October 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | doi-access = free | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce | hdl-access = free }}</ref> * [[Cattle]]<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = September 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 | s2cid = 22044170 }}</ref> * [[Chicken]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = August 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * [[Bananaquit]]<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = April 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | s2cid = 5685555 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * [[Gyrfalcon]]<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 | doi-access = free }}</ref> * [[Kermode bear]]s<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = September 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * [[Rock pocket mouse|Rock pocket mice]]<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = April 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | doi-access = free | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Domestic rabbit]]s<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = October 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *[[Antarctic fur seal]]s<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = August 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mammoth]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = July 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | s2cid = 20153467 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 671prblngasj4e5rg19kvofz03q1sqi 7351076 7351061 2026-04-07T19:43:11Z Miguelferig 27155 /* Xenética de pigmentación */ 7351076 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: <!-- * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (páxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = November 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 | s2cid = 7980311 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = July 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x | doi-access = free }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 36j0e92pfixf2cpwvbxwjznxtwlx8rl 7351078 7351076 2026-04-07T19:44:08Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351078 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (páxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] hnxokq6iyb4awiu187y5jm3yfl3outk 7351079 7351078 2026-04-07T19:44:40Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351079 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = March 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 | doi-access = free }}</ref> == Evolution == === [[Sequence homology|Paralogues]] === Source:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Melanocortin 4 receptor|MC4R]] * [[Melanocortin 3 receptor|MC3R]] * [[Melanocortin 5 receptor|MC5R]] * [[ACTH receptor|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Cannabinoid receptor 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Cannabinoid receptor 2|CNR2]] * [[S1PR4]] --> == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] o2xsl0j3ibij7k7b9b73t6yuwpkaaip 7351082 7351079 2026-04-07T19:47:34Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351082 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref> * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] qzpeg5opg8yt548c1ka4xtsh92zsddh 7351083 7351082 2026-04-07T19:48:29Z Miguelferig 27155 /* Parálogos */ 7351083 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogos]]: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] h2io05srziky0ozs0lqoza2cu7zl2mg 7351085 7351083 2026-04-07T19:49:03Z Miguelferig 27155 /* Parálogos */ 7351085 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> <!-- A study on unrelated British and Irish individuals demonstrated that over 80% of people with red hair and/or fair skin that tan poorly have a dysfunctional variant of the ''MC1R'' gene. This is compared to less than 20% in people with brown or black hair, and less than 4% in people showing a good tanning response.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] bzd07f5u3zrftbduh9ux1vn3zbuq5h0 7351086 7351085 2026-04-07T19:53:09Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351086 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de pelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamenge teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> <!-- '''Asp294His''' (rs1805009) is a [[single nucleotide polymorphism]] (SNP) in the ''[[MC1R]]'' [[gene]] and it is associated with [[red hair]] and light skin type.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Other SNPs in the gene, [[Arg151Cys]] and [[Arg160Trp]], are also associated with red hair. The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] cji6q2e1wsrjfojysve0uegouxiolu6 7351088 7351086 2026-04-07T19:55:36Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351088 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. <!-- The [[Single-origin hypothesis|Out-of-Africa]] model proposes that modern humans originated in Africa and migrated north to populate Europe and Asia. These migrants most likely had a functional ''MC1R'' variant and, accordingly, dark hair and skin as displayed by indigenous Africans today. As humans migrated north, the absence of high levels of [[solar radiation]] in northern Europe and Asia relaxed the [[Selection (biology)|selective pressure]] on active ''MC1R'', allowing the gene to mutate into dysfunctional variants without reproductive penalty, then propagate by [[genetic drift]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = May 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | doi-access = free | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Studies show the ''MC1R Arg163Gln'' allele has a high frequency in East Asia and may be part of the evolution of light skin in East Asian populations.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = March 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 | doi-access = free }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] hv6lmn3wp6uvm7x0q0z2ayxprdcaqg9 7351098 7351088 2026-04-07T20:03:09Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351098 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. <!-- O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> No evidence is known for [[Directional selection|positive selection]] of ''MC1R'' alleles in Europe<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = April 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> and there is no evidence of an association between the emergence of dysfunctional variants of ''MC1R'' and the evolution of light skin in European populations. The lightening of skin color in Europeans and East Asians is an example of [[Convergent evolution#Primates|convergent evolution]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> --> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] k8pnxhouv999fabbs1hietxkbll3a8k 7351121 7351098 2026-04-07T20:15:21Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351121 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que e une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre a que etán a [[hormona adrenocorticotrópica]] (ACTH) e diferente formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 5ayusu8n4ri8lxxb6saa5gde8vlancl 7351124 7351121 2026-04-07T20:17:20Z Miguelferig 27155 7351124 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e os [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. É localizsado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas coñecida como os [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarelo-vermello por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] b5m5yiev8ncm5coahz58256ml2kov7x 7351126 7351124 2026-04-07T20:19:50Z Miguelferig 27155 7351126 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), proceos de deenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 72x0q9phy9hbufduq596h7igqdc9bkv 7351127 7351126 2026-04-07T20:22:12Z Miguelferig 27155 7351127 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona etimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 4111ixuopayicbrj0pfhv2x28swvc0x 7351129 7351127 2026-04-07T20:23:45Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351129 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é ausado pola natureza pulsante da sinalizació da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os cabalos acastañados de varias cores, que teñen corpos avermellados, patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinada en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distinta cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] eb6ev9ns9ych4gv4d65942o3fwm9u95 7351130 7351129 2026-04-07T20:25:52Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351130 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un en cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene MC1R que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene MC1R ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] pjv5trgbalpjcopm6cochrnab5wiz51 7351131 7351130 2026-04-07T20:27:23Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351131 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan e o xene MC1R está activado e a persoa ten cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 2vr733u432xqufe9u1t6drm3z75sjkj 7351132 7351131 2026-04-07T20:29:07Z Miguelferig 27155 /* A coloración en mamíferos */ 7351132 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O MC1R é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] nvuzc22hwtsw91t8j4icuh9o91xob2y 7351135 7351132 2026-04-07T20:31:04Z Miguelferig 27155 /* Coloración en aves */ 7351135 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R está implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) aoestadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizants contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra n seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] jfx4efno9ro4z4aqjnfw4t4bd0b5zk7 7351137 7351135 2026-04-07T20:33:08Z Miguelferig 27155 /* Algunhas funcións no desenvolvemento */ 7351137 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución eperimental de osteoartrite, os raros en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 83r34anfdlnoptea3lhff1fvkrtd04e 7351140 7351137 2026-04-07T20:34:52Z Miguelferig 27155 /* Algunhas funcións no desenvolvemento */ 7351140 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do MC1R impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 70urf6ty2nz1dd3nlb9ata9yzznmm3n 7351143 7351140 2026-04-07T20:36:17Z Miguelferig 27155 /* MC1R e infección/inflamación */ 7351143 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do MC1R (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospialización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC<sub>1</sub> | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] chv6uxliunim93yw5s04d8f9tfp9aum 7351145 7351143 2026-04-07T20:37:39Z Miguelferig 27155 /* MC1R e infección/inflamación */ 7351145 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G<sub>αs</sub>]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efecos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcnoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunha variants do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] siih2c5u8x81a5b4oy3j5xg8ht7l1je 7351147 7351145 2026-04-07T20:39:30Z Miguelferig 27155 /* Papel no cancro independente da cor da pel */ 7351147 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo intrior das células pigmentdas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área n centro do melanóforo, o que resulta en que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [`cromatóforo]+s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] bo9dukp9rhlp4fmram0w5rf3edzszni 7351150 7351147 2026-04-07T20:42:57Z Miguelferig 27155 /* Noutros organismos */ 7351150 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agnista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] t9clwp1djv12capjgwbij0ro3r2jahu 7351151 7351150 2026-04-07T20:43:41Z Miguelferig 27155 /* Agonistas */ 7351151 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonita, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 9k4igry408a0qao8gxwmyc4tnx50lbg 7351152 7351151 2026-04-07T20:43:58Z Miguelferig 27155 /* Antagonistas */ 7351152 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' pode crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantement, mesmo cando non están estimulados, ou pode facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene MC1R constitutivamene activo hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do MC1R disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informáronse das variantes de ''MC1R'' asociado con cores de pelame negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] chkwix7t1sxz896v8f4q7f51mgvetgb 7351153 7351152 2026-04-07T20:46:07Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351153 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (un falcón)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | s2cid = 15846139 | doi-access = free | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] l5w0gofzlk3oy2izav53642m14o6i4u 7351154 7351153 2026-04-07T20:47:23Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351154 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/oi pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] hvnbbuum2k43g0nszpcnpnqo3thiyq7 7351155 7351154 2026-04-07T20:48:52Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351155 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orie única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao nore para poboar Europa e Asia. Estes migrntes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como o que presentan os indíxenas africanos hoxde. A medida ue os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxouse a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activa, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 750yuwtjzvzoa3pgtey4v374owy8b4s 7351156 7351155 2026-04-07T20:51:10Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351156 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probs de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asciación entre a aparición de varianes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáricos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 22lllv1o0ex65oc5o5qocqmzc6emiuj 7351157 7351156 2026-04-07T20:53:06Z Miguelferig 27155 /* Xenética da pigmentación */ 7351157 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 | s2cid = 12179800 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = March 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | s2cid = 19021807 | doi-access = free | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probas de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asociación entre a aparición de variantes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáticos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] o6bh8qhr0dgkrdug519quh6k59hnw51 7351158 7351157 2026-04-07T20:54:20Z Miguelferig 27155 7351158 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreirode 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = marzo de 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probas de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asociación entre a aparición de variantes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáticos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 51987gqrtctskcpaf83jb750qcd3xv9 7351159 7351158 2026-04-07T20:55:02Z Miguelferig 27155 7351159 wikitext text/x-wiki {{en tradución}} {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreiro de 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = marzo de 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probas de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asociación entre a aparición de variantes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáticos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 321hrpl321nz1n5ew2nhmrrwg48v5lt 7351160 7351159 2026-04-07T20:55:17Z Miguelferig 27155 7351160 wikitext text/x-wiki {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreiro de 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = marzo de 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probas de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asociación entre a aparición de variantes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáticos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor da pel]] 7pky9wx8rkcb98qebapmm1m6tr06cwg 7351161 7351160 2026-04-07T20:56:18Z Miguelferig 27155 elimino a [[Categoría:Cor da pel]]; engado a [[Categoría:Cor de pelo]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351161 wikitext text/x-wiki {{Xene-proteína |nome = MC1R |nomes = CMM5, MSH-R, SHEP2, receptor da melanocortina 1 |imaxe = |imaxe_tamaño = |imaxe_pé = |HGNCid = |MGIid = 99456 |símbolo = MC1R |símbolos_alt = CMM5, MSH-R, SHEP2 <!-- Datos xenéticos --> |Xene = MC1R |Xene_tipo = codificante de proteínas |Cromosoma = 16 |Brazo = q |Banda = 24.3 |LocusSupplementaryData = <!-- Estrutura/función proteica --> |Longo_proteína = |Peso_molecular = |Estrutura = |Tipo = |Funcións = |Dominio = |Motivo = |Produtos_alt = |Función = |Compoñente = |Proceso = <!-- Info adicional --> |Taxon = |Célula = |Localización = |Modificación = |Ruta = |Interaccións = |Prop_biofisicas = <!-- Datos encimáticos --> |Act_catalítica = |Cofactores = |Reg_encimática = |Km = |Vmax = <!-- Datos do receptor/ligando --> |Acción = |Agonista = |Antagonista = <!-- Datos biotecnolóxicos/médicos --> |Enfermidade = |Fármaco = |Biotecnoloxía = <!-- Bases de datos --> |Accesión = |ECnumber = |ATC_prefix = |ATC_suffix = |ATC_supplemental = |CAS_number = |CAS_supplemental = |DrugBank = |Homologene = |IUPHAR = |OMIM = |GeneAtlas_image1 = |GeneAtlas_image2 = |GeneAtlas_image3 = |PDB = |Varios_PDB = |NCBI = |KEGG = |Orthologs = <!-- Ortoloxía --> |Hs_EntrezGene =4157 |Hs_Ensembl =ENSG00000258839 |Hs_RefseqmRNA =NM_002386 |Hs_RefseqProtein =NP_002377 |Hs_GenLoc_db =hg16 |Hs_GenLoc_chr = 16 |Hs_GenLoc_start =89912119 |Hs_GenLoc_end =89920973 |Hs_Uniprot =Q01726 |Mm_EntrezGene = 17199 |Mm_Ensembl = ENSMUSG00000074037 |Mm_RefseqmRNA = NM_008559 |Mm_RefseqProtein = NP_032585 |Mm_GenLoc_db = mm9 |Mm_GenLoc_chr = 8 |Mm_GenLoc_start = 124133846 |Mm_GenLoc_end = 124137483 |Mm_Uniprot = Q01727 <!-- Info relacionada --> |Artigo = |Publicación = }} O '''receptor da melanocortina 1''' ('''MC1R'''), tamén coñecido como '''receptor da hormona estimulante dos melanocitos''' ('''MSHR'''), '''receptor de péptidos activadores da melanina''' ou '''receptor da melanotropina''', é un [[receptor acoplado á proteína G]] que se une ás [[hormona peptídica|hormona peptídicas]] da [[glándula pituitaria]] [[melanocortina]]s, entre as que están a [[hormona adrenocorticotropa]] (ACTH) e diferentes formas da [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH). Está acoplada á [[subunidade Gs alfa|G_αs]] e regula á alza os niveis de [[AMP cíclico]] (AMPc) ao activar a [[adenilil ciclase]]<ref name="boulangerhorrell2016">{{cite journal | vauthors = Wolf Horrell EM, Boulanger MC, D'Orazio JA | title = Melanocortin 1 Receptor: Structure, Function, and Regulation | journal = Frontiers in Genetics | volume = 7 | issue = 95 | page = 95 | date = 31 de maio de 2016 | pmid = 27303435 | pmc = 4885833 | doi = 10.3389/fgene.2016.00095 }}</ref> en células que expresan este receptor. Exprésase normalmente na pel e nos [[melanocito]]s, e en menor grao na [[materia gris periacueductal]], [[astrocito]]s e [[leucocito]]s.<ref name="wangguo2019">{{cite journal | vauthors = Wang W, Guo DY, Lin YJ, Tao YX | title = Melanocortin Regulation of Inflammation | journal = Frontiers in Endocrinology | volume = 10 | page = 683 | date = 2019 | pmid = 31649620 | pmc = 6794349 | doi = 10.3389/fendo.2019.00683 }}</ref> No [[cancro de pel]], o MC1R exprésase abundantemente nos [[melanoma]]s pero non en [[carcinoma]]s.<ref name="salazaronfray2002">{{cite journal | vauthors = Salazar-Onfray F, López M, Lundqvist A, Aguirre A, Escobar A, Serrano A, Korenblit C, Petersson M, Chhajlani V, Larsson O, Kiessling R | title = Tissue distribution and differential expression of melanocortin 1 receptor, a malignant melanoma marker | journal = British Journal of Cancer | volume = 87 | issue = 4 | pages = 414–422 | date = agosto de 2002 | pmid = 12177778 | pmc = 2376124 | doi = 10.1038/sj.bjc.6600441 }}</ref> O MC1R é unha das [[proteína]]s clave implicadas na regulación da [[cor da pel]] e [[cor do pelo|do pelo]] dos [[mamíferos]]. Está localizado na [[membrana plasmática]] de [[célula (bioloxía)|células]] especializadas chamadas [[melanocito]]s, que produce o [[pigmento biolóxico|pigmento]] [[melanina]] por medio do proceso da [[melanoxénese]]. Controla o tipo de melanina que se vai producir, e a súa activación causa que o melanocito cambie de xerar [[feomelanina]] amarela-vermella por defecto a [[eumelanina]] marrón-negra. Nos humanos describíronse varias [[mutación de perda de función|mutacións de perda de función]] de MC1R, e as persoas de cabelo vermello ([[rubio|rubias]]) a miúdo teñen mutacións de perda de función individuais, pero en 2001, non se describiran mutacións activadoras que incrementasen a síntese de eumelanina.<ref>{{cite journal | vauthors = Rees JL | title = The melanocortin 1 receptor (MC1R): more than just red hair | journal = Pigment Cell Research | volume = 13 | issue = 3 | pages = 135–140 | date = xuño de 2000 | pmid = 10885670 | doi = 10.1034/j.1600-0749.2000.130303.x }}</ref> Tamén se informou que o MC1R está implicado no [[cancro]] (independente da coloración da pel), procesos de desenvolvemento e susceptibilidade a infeccións e dor.<ref>{{Cite web | url=https://blog.skincancer.org/2017/11/02/red-alert/ | title=Red Alert!| date=2017-11-02}}</ref> == Funcións == === A coloración en mamíferos === A proteína MC1R está situada na [[membrana plasmática]], e únese á [[hormona estimulante dos melanocitos]] (MSH) liberada pola [[glándula pituitaria]] ou hipófise.<ref name=OMIMMC1R>{{OMIM|155555}}</ref> Cando se activa por unha das variantes da MSH, xeralmente a α-MSH, o MC1R inicia unha complexa [[fervenza bioquímica|fervenza de sinalización]] que leva á produción de [[eumelanina]]. En contraste, o receptor pode tamén ser antagonizado polo [[péptido sinalizador de agouti]] (ASIP), que reverte a célula a producir de novo [[feomelanina]] amarela ou vermella. O padrón de bandas agouti amarelas e negras observado no pelo da maioría dos mamíferos é causado pola natureza pulsante da sinalización da ASIP a través do MC1R. Excepcións son os [[cabalo]]s acastañados con partes de varias cores, que teñen corpos avermellados e patas, crinas e cola negras, nos que a sinalización de ASIP está limitada a rexións determinadas en vez de ser pulsátil. O cabelo humano, que nunca ten bandas ou partes de distintas cores, pénsase que está regulado exclusivamente por unha sinalización de α-MSH a través do MC1R. A prevalencia do cabelo [[rubio]] (avermellado) en humanos varía considerablemente segundo a parte do mundo. Nos Estados Unidos, aproximadamente o 25 % da poboación humana porta o receptor da melacortina 1 (MC1R) mutado que causa este tipo de cabelo. Ao haber un portador por cada catro persoas, a probabilidade de que dúas persoas teñan un neno con ese tipo de cabelo é do 2 % (un de cada 64 casos).<ref>{{Cite web|url = http://www.myredhairgene.com/page3/page3.html|title = The Red Hair Polymorphisms|access-date = 20 de xullo de 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20190913110904/http://www.myredhairgene.com:80/page3/page3.html|archive-date=2019-09-13}}</ref> As persoas con [[lentixa|pencas]] pero sen cabelo rubio teñen un 85 % de posibilidades de portar o xene ''MC1R'' que está conectado co cabelo rubio. As persoas sen pencas e sen cabelo rubio teñen un 18 % de probabilidade de portar o xene ''MC1R'' ligado ao pelo rubio.<ref name="pmid7581459" /> Identificáronse oito xenes en humanos que controlan se o xene MC1R está activado ou non e a persoa vai ter cabelo rubio, é dicir, avermellado.<ref>{{cite journal | vauthors = Morgan MD, Pairo-Castineira E, Rawlik K, Canela-Xandri O, Rees J, Sims D, Tenesa A, Jackson IJ | title = Genome-wide study of hair colour in UK Biobank explains most of the SNP heritability | journal = Nature Communications | volume = 9 | issue = 1 | page = 5271 | date = decembro de 2018 | pmid = 30531825 | pmc = 6288091 | doi = 10.1038/s41467-018-07691-z | bibcode = 2018NatCo...9.5271M }}</ref> === Coloración en aves === O ''MC1R'' é responsable dos polimorfismos [[melanismo|melánicos]] en polo menos tres especies non relacionadas: ''[[Coereba flaveola]]'' (un paseriforme [[tráupidos|tráupido]]), ''[[Anser caerulescens]]'' (un ganso), e ''[[Stercorarius parasiticus]]'' (unha palleira ártica).<ref>{{cite journal | vauthors = Mundy NI | title = A window on the genetics of evolution: MC1R and plumage colouration in birds | journal = Proceedings. Biological Sciences | volume = 272 | issue = 1573 | pages = 1633–1640 | date = agosto de 2005 | pmid = 16087416 | pmc = 1559852 | doi = 10.1098/rspb.2005.3107 }}</ref> === Dor en mamíferos === Nos ratos mutantes laranxas amarelados e nos humanos [[rubio]]s, ambos con MC1R non funcional, ambos os [[xenotipo]]s mostran redución da sensibilidade a estímulos nocivos dolorosos e un incremento da resposta analxésica a [[metabolito]]s da [[morfina]] [[analxésico]]s.<ref name="pmid15994880">{{cite journal | vauthors = Mogil JS, Ritchie J, Smith SB, Strasburg K, Kaplan L, Wallace MR, Romberg RR, Bijl H, Sarton EY, Fillingim RB, Dahan A | title = Melanocortin-1 receptor gene variants affect pain and mu-opioid analgesia in mice and humans | journal = Journal of Medical Genetics | volume = 42 | issue = 7 | pages = 583–587 | date = xullo de 2005 | pmid = 15994880 | pmc = 1736101 | doi = 10.1136/jmg.2004.027698 }}</ref> Estas observacións suxiren un papel para o MC1R de mamíferos fóra da célula pigmentada, aínda que non se coñece o mecanismo polo cal a proteína pode regular a sensación de dor. En ratos cun determinado fondo xenético informouse que os animais que carecían de MC1R tiñan un incremento da tolerancia á [[capsaicina]] que actuaba a través do receptor [[TRPV1]] e unha diminución da resposta á dor inflamatoria inducida quimicamente.<ref>{{cite journal | vauthors = Delaney A, Keighren M, Fleetwood-Walker SM, Jackson IJ | title = Involvement of the melanocortin-1 receptor in acute pain and pain of inflammatory but not neuropathic origin | journal = PLOS ONE | volume = 5 | issue = 9 (número de artigo: e12498) | date = setembro de 2010 | pmid = 20856883 | pmc = 2938350 | doi = 10.1371/journal.pone.0012498 | bibcode = 2010PLoSO...512498D }}</ref> Os humanos con mutacións en MC1R necesitan aproximadamente un 20 % máis de [[anestésico inhalatorio]] que os controis.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Lin CM, Suleman MI, Doufas AG, Gregg RG, Veauthier JM, Loyd G, Sessler DI | title = Anesthetic requirement is increased in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 101 | issue = 2 | pages = 279–283 | date = agoto de 2004 | pmid = 15277908 | pmc = 1362956 | doi = 10.1097/00000542-200408000-00006 }}</ref> A [[lidocaína]] mostrou ser moito menos efectiva para reducir a dor noutro estudo en humanos con mutacións en MC1R.<ref>{{cite journal | vauthors = Liem EB, Joiner TV, Tsueda K, Sessler DI | title = Increased sensitivity to thermal pain and reduced subcutaneous lidocaine efficacy in redheads | journal = Anesthesiology | volume = 102 | issue = 3 | pages = 509–514 | date = marzo de 2005 | pmid = 15731586 | pmc = 1692342 | doi = 10.1097/00000542-200503000-00006 }}</ref> [[Ficheiro:MCR1erythro4TC.jpg|miniatura|class=skin-invert-image|Modelo dos receptores da melanocortina e a [[eritropoese]].]] === Algunhas funcións no desenvolvemento === Como os [[receptor acoplado á proteína G|rceptores acoplados á proteína G]] activan a [[transdución de sinais]] en células, non debería sorprender atopar que o MC1R estea implicado no desenvolvemento. Como exemplo a nivel celular, impedir a sinalización por MC1R detén o avance da [[eritropoese]] a partir do estadio de célula plicromática (poli-E na figura) ao estadio de célula ortocromtáica (orto-E no diagrama).<ref>{{cite journal | vauthors = Simamura E, Arikawa T, Ikeda T, Shimada H, Shoji H, Masuta H, Nakajima Y, Otani H, Yonekura H, Hatta T | title = Melanocortins contribute to sequential differentiation and enucleation of human erythroblasts via melanocortin receptors 1, 2 and 5 | journal = PLOS ONE | volume = 10 | issue = 4 (número de artigo: e0123232) | date = 2015 | pmid = 25860801 | pmc = 4393082 | doi = 10.1371/journal.pone.0123232 | bibcode = 2015PLoSO..1023232S }}</ref> O mesmo informe mostrou que os [[anticorpo]]s neutralizantes contra o MC1R impedía a foforilación de [[STAT5]] pola [[eritropoetina]], e que o MC2R e o MC5R estaban tamén implicados, como se mostra no seu modelo. [[Ficheiro:MCR1carti4TC.jpg|miniatura|A deficiencia de MC1R e a osteoartrite.]] Un exemplo a nivel de tecido mostrou a intervención do MC1R no desenvolvemento normal e patolóxico da [[cartilaxe articular]] no [[xeonllo]] de rato.<ref>{{cite journal | vauthors = Lorenz J, Seebach E, Hackmayer G, Greth C, Bauer RJ, Kleinschmidt K, Bettenworth D, Böhm M, Grifka J, Grässel S | title = Melanocortin 1 receptor-signaling deficiency results in an articular cartilage phenotype and accelerates pathogenesis of surgically induced murine osteoarthritis | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 9 (número de artigo: e105858) | date = 2014 | pmid = 25191747 | pmc = 4156302 | doi = 10.1371/journal.pone.0105858 | bibcode = 2014PLoSO...9j5858L }}</ref> Neste estudo os autores compararon os ratos normais con ratos que carecían completamente de MC1R. Mesmo sen indución experimental de osteoartrite, os ratos en MC1R tiñan menos cartilaxe articular (como mostra a tinguidura vermella da imaxe). Despois da indución experimental de osteoartrite, o defecto causado polo MC1R era máis pronunciado. === MC1R e infección/inflamación === Investigouse a implicación de MC1R nun modelo de rata de [[vaxinite]] por ''[[Candida albicans]]''.<ref>{{cite journal | vauthors = Ji HX, Zou YL, Duan JJ, Jia ZR, Li XJ, Wang Z, Li L, Li YW, Liu GY, Tong MQ, Li XY, Zhang GH, Dai XR, He L, Li ZY, Cao C, Yang Y | title = The synthetic melanocortin (CKPV)2 exerts anti-fungal and anti-inflammatory effects against Candida albicans vaginitis via inducing macrophage M2 polarization | journal = PLOS ONE | volume = 8 | issue = 2 (número de artigo: e56004) | date = 2013 | pmid = 23457491 | pmc = 3573073 | doi = 10.1371/journal.pone.0056004 | bibcode = 2013PLoSO...856004J }}</ref> Os autores suxeriron que o MC1R é importante nos proceos antifúnxicos e antiinflamatorios, en parte porque o [[knockdown de xenes|knockdown]] por [[ARN interferente pequeno]] do ''MC1R'' impide case completamente a respostas. As [[infección nosocomial|infeccións nosocomiais]] teñen unha importancia variable. Unha das máis importantes é a [[sepse]] complicada, que foi definida como unha sepse con disfunción de órganos. Informouse que unha variante do ''MC1R'' (MC1RR163Q, rs885479) está asociada cunha diminución do risco de desenvolver sepse complicada durante a hospitalización despois dun trauma.<ref>{{cite journal | vauthors = Seaton ME, Parent BA, Sood RF, Wurfel MM, Muffley LA, O'Keefe GE, Gibran NS | title = Melanocortin-1 Receptor Polymorphisms and the Risk of Complicated Sepsis After Trauma: A Candidate Gene Association Study | journal = Shock | volume = 47 | issue = 1 | pages = 79–85 | date = xaneiro de 2017 | pmid = 27488084 | pmc = 5167637 | doi = 10.1097/SHK.0000000000000708 }}</ref> Así, se a asociación se confirma, usar como obxectico o MC1R pode converterse nunha opción terapéutica para impedir a sepse grave. === Papel no cancro independente da cor da pel === A sinalización de MC1R estimula as vías [[antioxidante]]s e de [[reparación do ADN]].<ref>{{cite journal | vauthors = Maresca V, Flori E, Picardo M | title = Skin phototype: a new perspective | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 28 | issue = 4 | pages = 378–389 | date = xullo de 2015 | pmid = 25786343 | doi = 10.1111/pcmr.12365 }}</ref><ref name = Feller2016 /> Hai [[polimorfismo dun só nucleótido|polimorfismos dun só nucleótido]] no MC1R que están asociados coa predisposición ao cancro de pel non melanómico.<ref>{{cite journal | vauthors = Binstock M, Hafeez F, Metchnikoff C, Arron ST | title = Single-nucleotide polymorphisms in pigment genes and nonmelanoma skin cancer predisposition: a systematic review | journal = The British Journal of Dermatology | volume = 171 | issue = 4 | pages = 713–721 | date = outubro de 2014 | pmid = 25319428 | doi = 10.1111/bjd.13283 }}</ref> Informoue que variantes do MC1R, incluso en [[heterocigoto]]s e independentes dos seus efectos na pigmentación, son factores de risco para o [[carcinoma de célula basal]] e o [[carcinoma de célula escamosa]].<ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is">{{cite journal | vauthors = Box NF, Duffy DL, Irving RE, Russell A, Chen W, Griffyths LR, Parsons PG, Green AC, Sturm RA | title = Melanocortin-1 receptor genotype is a risk factor for basal and squamous cell carcinoma | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 116 | issue = 2 | pages = 224–229 | date = febreiro de 2001 | pmid = 11179997 | doi = 10.1046/j.1523-1747.2001.01224.x }}</ref> Unha revisión discutiu o papel dalgunhas variantes do MC1R no [[melanoma]] e os carcinomas basal e escamoso independente da produción de pigmento.<ref name = Feller2016>{{cite journal | vauthors = Feller L, Khammissa RA, Kramer B, Altini M, Lemmer J | title = Basal cell carcinoma, squamous cell carcinoma and melanoma of the head and face | journal = Head & Face Medicine | volume = 12 | page = 11 | date = febreiro de 2016 | pmid = 26850723 | pmc = 4744388 | doi = 10.1186/s13005-016-0106-0 }}</ref> === Papel na patoloxía dos riles === A [[glomerulonefrite membranosa]] é unha doenza humana grave que pode tratarse con [[ACTH]], que é un agonista coñecido do MC1R. Nun modelo de ratas da nefrite atopouse que o tratamento cun agonista diferente do MC1R melloraba aspectos da morfoloxía renal e reducía a [[proteinuria]],<ref name="pmid20507942">{{cite journal | vauthors = Lindskog A, Ebefors K, Johansson ME, Stefánsson B, Granqvist A, Arnadottir M, Berg AL, Nyström J, Haraldsson B | title = Melanocortin 1 receptor agonists reduce proteinuria | journal = Journal of the American Society of Nephrology | volume = 21 | issue = 8 | pages = 1290–1298 | date = agosto de 2010 | pmid = 20507942 | pmc = 2938589 | doi = 10.1681/ASN.2009101025 }}</ref><ref name="pmid24498203">{{cite journal | vauthors = Lindskog Jonsson A, Granqvist A, Elvin J, Johansson ME, Haraldsson B, Nyström J | title = Effects of melanocortin 1 receptor agonists in experimental nephropathies | journal = PLOS ONE | volume = 9 | issue = 1 (número de artigo: e87816) | year = 2014 | pmid = 24498203 | pmc = 3907561 | doi = 10.1371/journal.pone.0087816 | bibcode = 2014PLoSO...987816L }}</ref> que poden axudar a explicar os beneficios da ACTH en humanos. === Noutros organismos === [[Ficheiro:Zfishchroma.jpg|miniatura|150px|O MC1R do [[peixe cebra]] é mediador na resposta dos [[cromatóforo]]s do peixe sobre a exposición a contornas escuras (arriba) en comparación con contornas claras (abaixo).]] O MC1R ten unha función lixeiramene diferente en animais de [[poiquilotermo|sangue frío]] como os peixes, anfibios e réptiles. Aquí, a activación por α-MSH do of MC1R ten como resultado a dispersión de [[melanosoma]]s cheos de eumelanina polo interior das células pigmentadas (chamadas [[melanóforo]]s). Isto dálle á pel do animal un ton máis escuro e adoita ocorrer en resposta a cambios ambientais ou no estado de ánimo. Este cambio de cor fisiolóxico implica o MC1R como mediador clave da [[coloración críptica]] adaptativa. O papel da unión de ASIP ao MC1R na regulación desta adaptación non está claro; porén, en peixes [[teleósteos]] polo menos, o antagonismo funcional proporciónao a [[hormona concentradora da melanina]]. Esta sinaliza a través do seu receptor para agregar os melanosomas cara a unha pequena área no centro do melanóforo, o que ten como resultado que o animal ten unha aparencia global máis clara.<ref name="pmid16704454">{{cite journal | vauthors = Logan DW, Burn SF, Jackson IJ | title = Regulation of pigmentation in zebrafish melanophores | journal = Pigment Cell Research | volume = 19 | issue = 3 | pages = 206–213 | date = xuño de 2006 | pmid = 16704454 | doi = 10.1111/j.1600-0749.2006.00307.x }}</ref> Os [[cefalópodo]]s xeran un efecto pigmentario similar, se ben máis drástico, usando músculos para estirar e relaxar rapidamente os seus [[cromatóforo]]s pigmentados. O MC1R non parece xogar un papel nos cambios de cor rápidos e espectaculares observados nestes [[invertebrado]]s. == Ligandos == === Agonistas === * [[alpha-hormona estimulante dos melanocitos|α-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[beta-hormona estinulante dos melanocitos|β-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[gamma-hormona estimulante dos melanocitos|γ-MSH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[hormona adrenocorticotropa|ACTH]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Afamelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[BMS-470,539]] - agonista completo, molécula pequena selectiva * [[Bremelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Melanotán II]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Modimelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo * [[Setmelanotide]] - agonista completo, péptido non selectivo. === Antagonistas === * [[Péptido sinalizador de agouti]] - antagonista, péptido non selectivo. == Xenética da pigmentación == A expresión do [[xene]] ''MC1R'' está regulada polo [[factor de transcrición asociado á microftalmia]] (MITF).<ref name="pmid12204775">{{cite journal | vauthors = Aoki H, Moro O | title = Involvement of microphthalmia-associated transcription factor (MITF) in expression of human melanocortin-1 receptor (MC1R) | journal = Life Sciences | volume = 71 | issue = 18 | pages = 2171–2179 | date = setembro de 2002 | pmid = 12204775 | doi = 10.1016/S0024-3205(02)01996-3 }}</ref><ref name="pmidunknown">{{cite journal | vauthors = Hoek KS, Schlegel NC, Eichhoff OM, Widmer DS, Praetorius C, Einarsson SO, Valgeirsdottir S, Bergsteinsdottir K, Schepsky A, Dummer R, Steingrimsson E | title = Novel MITF targets identified using a two-step DNA microarray strategy | journal = Pigment Cell & Melanoma Research | volume = 21 | issue = 6 | pages = 665–676 | date = decembro de 2008 | pmid = 19067971 | doi = 10.1111/j.1755-148X.2008.00505.x }}</ref> As [[mutación]]s do xene ''MC1R'' poden crear un [[Receptor (bioquímica)|receptor]] que sinaliza constantemente, mesmo cando non están estimulados, ou poden facer diminuír a actividade do receptor. Os [[alelo]]s do xene ''MC1R'' constitutivamene activos hérdanse como [[dominancia (xenética)|dominantes]] e dan lugar a [[pelame]] de cor negra, mentres que os alelos do ''MC1R'' disfuncional son [[recesivo]]s e resultan en pelame de cor clara.<ref name="pmid16978179"/> Informouse de variantes de ''MC1R'' asociadas con cores de pelame/plumaxe negra, vermella/amarela e branca/crema en numerosas especies animais, incluíndo: * [[Rato de laboratorio]]<ref name="pmid8458079">{{cite journal | vauthors = Robbins LS, Nadeau JH, Johnson KR, Kelly MA, Roselli-Rehfuss L, Baack E, Mountjoy KG, Cone RD | title = Pigmentation phenotypes of variant extension locus alleles result from point mutations that alter MSH receptor function | journal = Cell | volume = 72 | issue = 6 | pages = 827–834 | date = marzo de 1993 | pmid = 8458079 | doi = 10.1016/0092-8674(93)90572-8 }}</ref> * [[Can]]s<ref name="pmid10602988">{{cite journal | vauthors = Newton JM, Wilkie AL, He L, Jordan SA, Metallinos DL, Holmes NG, Jackson IJ, Barsh GS | title = Melanocortin 1 receptor variation in the domestic dog | journal = Mammalian Genome | volume = 11 | issue = 1 | pages = 24–30 | date = xaneiro de 2000 | pmid = 10602988 | doi = 10.1007/s003350010005 }}</ref><ref name="pmid17485734">{{cite journal | vauthors = Schmutz SM, Berryere TG | title = The genetics of cream coat color in dogs | journal = The Journal of Heredity | volume = 98 | issue = 5 | pages = 544–548 | year = 2007 | pmid = 17485734 | doi = 10.1093/jhered/esm018 }}</ref> * [[Grandes felinos]]<ref name="pmid12620197">{{cite journal | vauthors = Eizirik E, Yuhki N, Johnson WE, Menotti-Raymond M, Hannah SS, O'Brien SJ | title = Molecular genetics and evolution of melanism in the cat family | journal = Current Biology | volume = 13 | issue = 5 | pages = 448–453 | date = marzo de 2003 | pmid = 12620197 | doi = 10.1016/S0960-9822(03)00128-3 | bibcode = 2003CBio...13..448E }}</ref> * [[Cabalo]]s<ref name=Flanagan>{{cite journal | vauthors = Flanagan N, Healy E, Ray A, Philips S, Todd C, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Pleiotropic effects of the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene on human pigmentation | journal = Human Molecular Genetics | volume = 9 | issue = 17 | pages = 2531–2537 | date = outubro de 2000 | pmid = 11030758 | doi = 10.1093/hmg/9.17.2531 | hdl = 20.500.11820/ed3cb955-ec0f-4b4a-844e-cd806ca785ce }}</ref> * [[Vaca]]s<ref name="pmid8535072">{{cite journal | vauthors = Klungland H, Våge DI, Gomez-Raya L, Adalsteinsson S, Lien S | title = The role of melanocyte-stimulating hormone (MSH) receptor in bovine coat color determination | journal = Mammalian Genome | volume = 6 | issue = 9 | pages = 636–639 | date = setembro de 1995 | pmid = 8535072 | doi = 10.1007/BF00352371 }}</ref> * [[Galiña]]s<ref name="pmid8764834">{{cite journal | vauthors = Takeuchi S, Suzuki H, Yabuuchi M, Takahashi S | title = A possible involvement of melanocortin 1-receptor in regulating feather color pigmentation in the chicken | journal = Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Gene Structure and Expression | volume = 1308 | issue = 2 | pages = 164–168 | date = agosto de 1996 | pmid = 8764834 | doi = 10.1016/0167-4781(96)00100-5 }}</ref> * ''[[Coereba flaveola]]'' (paxaro)<ref name="pmid11369199">{{cite journal | vauthors = Theron E, Hawkins K, Bermingham E, Ricklefs RE, Mundy NI | title = The molecular basis of an avian plumage polymorphism in the wild: a melanocortin-1-receptor point mutation is perfectly associated with the melanic plumage morph of the bananaquit, Coereba flaveola | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 8 | pages = 550–557 | date = abril de 2001 | pmid = 11369199 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00158-0 | bibcode = 2001CBio...11..550T }}</ref> * ''[[Falco rusticolus]]'' (falcón xerifalte)<ref name="pmid22504110">{{cite journal | vauthors = Johnson JA, Ambers AD, Burnham KK | title = Genetics of plumage color in the Gyrfalcon (Falco rusticolus): analysis of the melanocortin-1 receptor gene | journal = The Journal of Heredity | volume = 103 | issue = 3 | pages = 315–321 | year = 2012 | pmid = 22504110 | doi = 10.1093/jhered/ess023 }}</ref> * ''[[Ursus americanus kermodei]]'' (oso)<ref name="pmid11566108">{{cite journal | vauthors = Ritland K, Newton C, Marshall HD | title = Inheritance and population structure of the white-phased "Kermode" black bear | journal = Current Biology | volume = 11 | issue = 18 | pages = 1468–1472 | date = setembro de 2001 | pmid = 11566108 | doi = 10.1016/S0960-9822(01)00448-1 | bibcode = 2001CBio...11.1468R }}</ref> * ''[[Chaetodipus intermedius]]'' (roedor)<ref name="pmid12704245">{{cite journal | vauthors = Nachman MW, Hoekstra HE, D'Agostino SL | title = The genetic basis of adaptive melanism in pocket mice | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 100 | issue = 9 | pages = 5268–5273 | date = abril de 2003 | pmid = 12704245 | pmc = 154334 | doi = 10.1073/pnas.0431157100 | bibcode = 2003PNAS..100.5268N }}</ref> * [[Coello doméstico|Coellos domésticos]]<ref name="pmid16978179">{{cite journal | vauthors = Fontanesi L, Tazzoli M, Beretti F, Russo V | title = Mutations in the melanocortin 1 receptor (MC1R) gene are associated with coat colours in the domestic rabbit (Oryctolagus cuniculus) | journal = Animal Genetics | volume = 37 | issue = 5 | pages = 489–493 | date = outubro de 2006 | pmid = 16978179 | doi = 10.1111/j.1365-2052.2006.01494.x }}</ref> *''[[Arctocephalus gazella]]'' (otárido antártico)<ref>{{cite journal | vauthors = Peters L, Humble E, Kröcker N, Fuchs B, Forcada J, Hoffman JI | title = Born blonde: a recessive loss-of-function mutation in the melanocortin 1 receptor is associated with cream coat coloration in Antarctic fur seals | journal = Ecology and Evolution | volume = 6 | issue = 16 | pages = 5705–5717 | date = agosto de 2016 | pmid = 27547348 | pmc = 4983585 | doi = 10.1002/ece3.2290 }}</ref> *[[Mamut]]<ref>{{cite journal | vauthors = Römpler H, Rohland N, Lalueza-Fox C, Willerslev E, Kuznetsova T, Rabeder G, Bertranpetit J, Schöneberg T, Hofreiter M | title = Nuclear gene indicates coat-color polymorphism in mammoths | journal = Science | volume = 313 | issue = 5783 | page = 62 | date = xullo de 2006 | pmid = 16825562 | doi = 10.1126/science.1128994 | url = http://oceanrep.geomar.de/28050/1/2006_Roempler-etal-Gne_Science-313-5783.pdf }}</ref> Un estudo de individuos non emparentados británicos e irlandeses demostoru que un 80 % das persoas de cabelo vermello (rubios) e/ou pel clara que se broncean moi escasamente teñen unha variante disfuncional do xene ''MC1R''. Isto compárase con menos do 20 % en peroas con pelo marrón ou negro, e con menos do 4 % en persoas que mostran unha boa resposta de bronceado.<ref name="pmid7581459">{{cite journal | vauthors = Valverde P, Healy E, Jackson I, Rees JL, Thody AJ | title = Variants of the melanocyte-stimulating hormone receptor gene are associated with red hair and fair skin in humans | journal = Nature Genetics | volume = 11 | issue = 3 | pages = 328–330 | date = novembro de 1995 | pmid = 7581459 | doi = 10.1038/ng1195-328 }}</ref> '''Asp294His''' (rs1805009) é un [[polimorfismo dun só nucleótido]] (SNP) no xene ''[[MC1R]]'' que está asociado cos cabelos vermellos (rubios) e o tipo de pel clara.<ref name="pmid7581459"/><ref>{{cite journal | vauthors = Smith R, Healy E, Siddiqui S, Flanagan N, Steijlen PM, Rosdahl I, Jacques JP, Rogers S, Turner R, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Melanocortin 1 receptor variants in an Irish population | journal = The Journal of Investigative Dermatology | volume = 111 | issue = 1 | pages = 119–122 | date = xullo de 1998 | pmid = 9665397 | doi = 10.1046/j.1523-1747.1998.00252.x }}</ref><ref name="Melanocortin-1 receptor genotype is"/> Outros SNPs nese xene son [[Arg151Cys]] e [[Arg160Trp]], tamén asociados co cabelo rubio. O modelo [[Hipótese da orixe única|Fóra de África]] propón que os humanos modernos se orixinaron en África e migraron ao norte para poboar Europa e Asia. Estes migrantes moi probablemente tiñan unha variante funcional de ''MC1R'' e, en consecuencia, o cabelo e pel escuros como os que presentan os indíxenas africanos hoxe. A medida que os humanos migraron ao norte, a ausencia de altos niveis de [[radiación solar]] no norte de Europa e Asia relaxou a [[presión selectiva]] sobre o ''MC1R'' activo, permitindo ao xene mutar en variantes disfuncionais sen penalización reprodutiva, que despois se propagaron por [[deriva xenética]].<ref>{{cite journal | vauthors = Jablonski NG, Chaplin G | title = Colloquium paper: human skin pigmentation as an adaptation to UV radiation | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 107 | issue = Suppl 2 | pages = 8962–8968 | date = maio de 2010 | pmid = 20445093 | pmc = 3024016 | doi = 10.1073/pnas.0914628107 | bibcode = 2010PNAS..107.8962J }}</ref> Os estudos mostran que o alelo ''MC1R Arg163Gln'' ten unha alta frecuencia no leste de Asia e pode ser parte da evolución da pel clara nas poboacións do leste de Asia.<ref>{{cite journal | vauthors = Peng S, Lu XM, Luo HR, Xiang-Yu JG, Zhang YP | title = Melanocortin-1 receptor gene variants in four Chinese ethnic populations | journal = Cell Research | volume = 11 | issue = 1 | pages = 81–84 | date = marzo de 2001 | pmid = 11305330 | doi = 10.1038/sj.cr.7290070 }}</ref> Non hai probas de [[selección direccional|selección positiva]] de alelos de ''MC1R'' en Europa<ref name="pmid10733465">{{cite journal | vauthors = Harding RM, Healy E, Ray AJ, Ellis NS, Flanagan N, Todd C, Dixon C, Sajantila A, Jackson IJ, Birch-Machin MA, Rees JL | title = Evidence for variable selective pressures at MC1R | journal = American Journal of Human Genetics | volume = 66 | issue = 4 | pages = 1351–1361 | date = abril de 2000 | pmid = 10733465 | pmc = 1288200 | doi = 10.1086/302863 }}</ref> e non hai evidencias dunha asociación entre a aparición de variantes disfuncionais de ''MC1R'' e a evolución da pel clara en poboacións europeas. O aclaramento da [[cor da pel]] nos europeos e asiáticos orientais é un exemplo de [[evolución converxente]].<ref>{{cite journal | vauthors = Norton HL, Kittles RA, Parra E, McKeigue P, Mao X, Cheng K, Canfield VA, Bradley DG, McEvoy B, Shriver MD | title = Genetic evidence for the convergent evolution of light skin in Europeans and East Asians | journal = Molecular Biology and Evolution | volume = 24 | issue = 3 | pages = 710–722 | date = marzo de 2007 | pmid = 17182896 | doi = 10.1093/molbev/msl203 }}</ref> == Evolución == === Parálogos === Lista de [[parálogo]]s: (Fonte:<ref>{{Cite web |title=GeneCards®: The Human Gene Database |url=https://www.genecards.org/cgi-bin/carddisp.pl?gene=MC1R&keywords=mc1r#paralogs}}</ref>) * [[Receptor da melanocortina 4|MC4R]] * [[Receptor da melanocortina 3|MC3R]] * [[Receptor da melanocortina 5|MC5R]] * [[Receptor da ACTH|MC2R]] * [[GPR6]] * [[GPR12]] * [[S1PR2]] * [[GPR3]] * [[S1PR1]] * [[LPAR1]] * [[Receptor cannabinoide 1|CNR1]] * [[LPAR2]] * [[GPR119]] * [[S1PR3]] * [[S1PR5]] * [[LPAR3]] * [[Receptor cannabinoide 2|CNR2]] * [[S1PR4]] == Notas == {{listaref|2}} == Véxase tamén == === Outros artigos === * [[Cromatóforo]] * [[Melanocito]] * [[SLC24A5]] * [[Melanina]] * [[Pigmento biolóxico]] * [[Cor da pel|Cor da pel humana]] * [[Lentixa|Pencas]] === Bibliografía === {{Refempeza}} * {{cite journal | vauthors = Millington GW | title = Proopiomelanocortin (POMC): the cutaneous roles of its melanocortin products and receptors | journal = Clinical and Experimental Dermatology | volume = 31 | issue = 3 | pages = 407–412 | date = maio de 2006 | pmid = 16681590 | doi = 10.1111/j.1365-2230.2006.02128.x }} * {{cite web | vauthors = Rees J|url=http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |title=The roots of red hair |year=2003 |publisher=Wellcome Trust |access-date=2007-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030211630/http://www.wellcome.ac.uk/en/genome/genesandbody/hg07f002.html |archive-date=2007-10-30 }} * {{cite book | vauthors = Roach M | title = Roots of Desire: The Myth, Meaning and Sexual Power of Red Hair | publisher = Bloomsbury USA | year = 2005 | isbn = 978-1-58234-344-0 | pages = [https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 256 pages] | url = https://archive.org/details/rootsofdesiremyt00roac/page/256 }} * {{cite book | vauthors = Silvers WK | title = The Coat Colors of Mice | publisher = Springer-Verlag | year = 1979 | isbn = 978-0-387-90367-5 }} * {{cite web | vauthors = Silvers WK |url = http://www.informatics.jax.org/wksilvers/| title = The Coat Colors of Mice | year = 2003| publisher = Mouse Genome Informatics }} {{Reftermina}} === Ligazóns externas === * {{cite web | url = http://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 | title = Melanocortin Receptors: MC₁ | work = IUPHAR Database of Receptors and Ion Channels | publisher = International Union of Basic and Clinical Pharmacology | access-date = 2007-07-23 | archive-date = 2021-01-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210128141849/https://www.iuphar-db.org/GPCR/ReceptorDisplayForward?receptorID=2348 }} * {{MeshName|Melanocortin+Receptor+1}} * {{cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |access-date=April 21, 2024|title=Melanocortin-1 receptor structure and functional regulation |journal=Pigment Cell Research|last1=García-Borrón |last2=Sánchez-Laorden |last3=Jiménez-Cervantes|date=2005 |volume=18 |issue=6 |pages=393–410 |doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00278.x |pmid=16280005 }} {{control de autoridades}} [[Categoría:Receptores acoplados á proteína G]] [[Categoría:Proteínas humanas]] [[Categoría:Cor do pelo]] [[Categoría:Cor de pelo]] octvg31ty8b9lr86ex6u3kyodo05gjp 0 679943 7350987 7350828 2026-04-07T15:20:44Z Ogalego.gal 59564 7350987 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Juan Verde Suárez''', coñecido como '''Juan Verde''', nado en [[Telde]], [[Gran Canaria]], [[Illas Canarias|Canarias]], o [[7 de xullo]] de 1971, é un recoñecido estratego internacional para o sector privado e público. == Juan Verde e Galicia == En 2022 mercou San Xiao -San Xoán da Cova-, unha aldea abandonada no concello de Carballedo para realizar un proxecto familiar coa finalidade de asentar xente no rural e promover o turismo. A súa relación con Galicia vén de estar casado con [[Tiziana Domínguez]], a filla de [[Adolfo Domínguez Fernández|Adolfo Domínguez]], polo que os seus fillos viven en Ourense.<ref>{{Cita web|título=Un asesor de Biden y Obama compra una aldea abandonada en Carballedo|url=https://www.elprogreso.es/articulo/ribeira-sacra/asesor-biden-obama-compra-aldea-abandonada-hace-63-anos-carballedo/202201061659561550103.html|páxina-web=El Progreso de Lugo|data=2022-01-06|data-acceso=2026-04-06|lingua=es|nome=Miguel|apelidos=Piñeiro}}</ref> <ref>{{Cita web|título=Juan Verde formó parte del Gobierno de Obama y de Biden: «Llevo 39 años en EE.UU. y por primera vez creo que una guerra civil es posible»|url=https://www.lavozdegalicia.es/noticia/internacional/2025/05/12/llevo-39-anos-eeuu-primera-vez-creo-guerra-civil-posible/0003_202505G12P17991.htm|páxina-web=La Voz de Galicia|data=2025-05-12|data-acceso=2026-04-06|lingua=es}}</ref> En [[2026]] foi o pregoeiro da III Festa do cocido do porco celta - Festa do cabalo, ruta e carreira de andadeira e trote na [[A Barrela, Lousada, Carballedo|Barrela]].<ref>{{Cita web|título=Festa do cocido de Porco Celta de Carballedo, Lugo.|url=https://tresfucinos.gal/festa-do-cocido-de-carballedo/|páxina-web=Tres Fuciños|data-acceso=2026-04-06|lingua=}}</ref> == Traxectoria == Como profesional, deseña solucións innovadoras para atraer investimentos estranxeiros, establecer alianzas estratéxicas e especialízase en economía sostible. En febreiro do [[2023]] Juan Verde foi nomeado membro do Consello Asesor Presidencial do presidente [[Joe Biden|Biden]] (President’s Export Council) un órgano de asesoramento á [[Casa Branca]] en temas relacionados co comercio exterior e a competitividade de Estados Unidos nos mercados internacionais. No ámbito político, traballou con algunhas das personalidades máis importantes do mundo como os expresidentes [[Barack Obama]] e [[Bill Clinton]], a ex Secretaria de Estado [[Hillary Clinton]], o exvicepresidente [[Al Gore]], o falecido Senador [[Edward Kennedy|Ted Kennedy]] e o exsecretario de Estado [[John Kerry]]. A nivel de goberno traballou cos gobernos de [[Lituania]], [[Xibraltar]] e [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], así como numerosos gobernadores e alcaldes en [[Hispanoamérica]]. [[Ficheiro:Juan_con_el_Papa_Francisco..png|miniatura|Co Papa Francisco.]] Durante a administración do presidente [[Barack Obama|Obama]], Juan Verde ocupou o posto de Subsecretario Adxunto para Europa e Eurasia no Departamento de Comercio do Goberno dos Estados Unidos. Como cargo de confianza da Casa Branca, liderou os esforzos do departamento para resolver cuestións de política comercial e de acceso a mercados aos que se enfrontan as empresas estadounidenses. Adicionalmente, foi responsable de desenvolver políticas e programas para fomentar as relacións económicas e comerciais con 52 países desta rexión. Ademais traballou durante o segundo mandato de [[Bill Clinton]] como Asesor de Comercio Internacional para o Departamento de Comercio dos Estados Unidos, traballando primeiro na Oficina de América Latina e posteriormente na Axencia de Minority Business Development.   No sector privado, Juan Verde é membro do consello de administración e vicepresidente de Volcan Compañía Mineira, unha empresa mineira líder en Latinoamérica. Juan Verde foi consultor de diversas empresas prestixiosas, como [[Google]], [[Cisco Systems|Cisco]], SAS, American Express e [[Banco Santander]] Investments US. Tamén colaborou con institucións como o Banco Interamericano de Desenvolvemento, [[Universidade Harvard|Universidade de Harvard]] e o [[Banco Mundial]]. Fundou e foi Presidente da Cámara de Comercio Americana tanto nas illas Canarias como en Xibraltar e actualmente é membro da Xunta Directiva do American Sustainable Business Council, a principal organización empresarial de Estados Unidos que representa os intereses das empresas responsables en materia de sustentabilidade e dos seus clientes. Ademais, é membro do Consello de Administración de [[Hispasat|HISPASAT]], o principal operador de comunicacións por satélite en España, [[Portugal]] e América Latina e membro do Consello Asesor da Fundación [[Airbus]]. No sector público, traballou cos gobernos de Estados Unidos, [[Lituania]] e Xibraltar, así como con numerosos presidentes, gobernadores e alcaldes de América Latina. [[Ficheiro:Familia_Juan_Hillary.jpg|miniatura|Coa súa familia e Hillary Clinton.]] Como defensor das causas ambientais, a sustentabilidade e a loita contra o cambio climático, Juan Verde colaborou co exvicepresidente [[Al Gore]] para establecer e liderar filiais da súa fundación, “Climate Reality Project" en España e [[Arxentina]]. Entre outros recoñecementos, Juan Verde foi nomeado durante dous anos consecutivos como un dos 100 líderes hispanos máis influentes na loita contra o cambio climático así como un dos TOP100 Directivos e Líderes Disruptivos do 2021. Así mesmo, foi convidado a participar na Conferencia sobre o Clima da [[Organización das Nacións Unidas|ONU]], COP25 e participará en COP26 en [[Glasgow]]. Preside a Fundación Advanced Leadership, unha institución estadounidense sen ánimo de lucro cuxa misión é identificar e formar á próxima xeración de líderes empresariais, sociais e políticos de todo o mundo.   Juan Verde Ten un máster en Políticas Públicas da [[Universidade Harvard|Universidade de Harvard]] onde tamén foi elixido membro da Xunta Directiva de Antigos Alumnos e licenciaturas en Ciencias Políticas e Relacións Internacionais pola [[Universidade de Boston]]. Ademais, foi condecorado como cabaleiro pola Soberana Orde dos Cabaleiros Ecuménicos de Rodas e Malta e o seu traballo foi recoñecido polo [[Francisco, papa|Papa Francisco]].   [[Ficheiro:Juan_Verde_with_President_Barack_Obama.jpg|miniatura|Con Barack Obama]] Juan Verde divide o seu tempo entre Estados Unidos e numerosos países para apoiar diversas iniciativas. No seu tempo libre, goza de actividades como a equitación, o sendeirismo e é tamén un ávido corredor de maratóns. Juan Verde estivo casado con [[Tiziana Domínguez]] desde 2011 até 2018. Teñen dous fillos. === Educación === Juan Verde é graduado ''cum laude'' en Ciencias Políticas e en Relacións Internacionais pola [[Universidade de Boston]]. É candidato a doutoramento en Economía na [[Universidade Camilo José Cela]] de Madrid, onde investiga estratexias nacionais de economía sostible. Ten un máster en Políticas Públicas da [[Universidade Harvard|Universidade de Harvard]]. === Carreira === En decembro de 2009, o presidente [[Barack Obama]] nomeou a Juan Verde como Subsecretario Adxunto para Europa e Eurasia do Departamento de Comercio de Estados Unidos. No seu posto, Verde tivo un papel importante na Iniciativa Nacional de Exportación (NEI) do presidente Obama, que leva a cabo pola Administración de Comercio Internacional (ITA) e o Departamento de Comercio de EE. UU. Como parte da Iniciativa, Verde foi unha figura calve na promoción do investimento en tecnoloxías limpas, e traballou en estreita colaboración co Subsecretario da Administración de Comercio Internacional, Francisco Sánchez.<ref>{{Cita web|título=Juan Verde|url=http://trade.gov/press/bios/verde.asp|páxina-web=trade.gov|data-acceso=2026-04-06}}</ref><ref>{{Cita web|título=National Export Initiative|url=http://www.trade.gov/nei/|páxina-web=www.trade.gov|data-acceso=2026-04-06}}</ref><ref name="Sin_nombre-pELA-1">{{Cita web|título=International Trade Administration|url=http://www.trade.gov/|páxina-web=www.trade.gov|data-acceso=2026-04-06}}</ref><ref>{{Cita web|título=Francisco J. Sánchez|url=http://trade.gov/press/bios/sanchez_es.asp|páxina-web=trade.gov|data-acceso=2026-04-06}}</ref><ref>{{Cita web|título=Poder 360° - Meet Mr Green: Juan Verde|url=http://www.poder360.com/article_detail.php?id_article=5170|páxina-web=www.poder360.com|data-acceso=2026-04-06}}</ref> En outubro de 2011, Verde asumiu o cargo de Codirector Internacional da campaña de reelección do presidente dos Estados Unidos, Barack Obama, e asesorou ao presidente en temas de economía internacional, sustentabilidade e comunidade hispana.<ref>{{Cita web|url=http://www.abc.es/fotos-internacional/20111101/juan-verde-codirector-campana-1502002947269.html|título=Copia archivada|data-acceso=9 de novembro de 2011|dataarquivo=5 de novembro de 2011|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20111105055817/http://www.abc.es/fotos-internacional/20111101/juan-verde-codirector-campana-1502002947269.html|deadurl=yes}}</ref> === Participación política === No ámbito político, Juan Verde apoiou coa súa experiencia, a diversos candidatos demócratas durante varias décadas. cooperou na pasada campaña presidencial de [[Joe Biden|Biden]]-Harris como asesor e colaborou en numerosas campañas de recadación de fondos, ademais foi presidente de Americans Abroad for Biden. Juan Verde tamén traballou con algunhas das personalidades máis importantes do mundo como os expresidentes [[Barack Obama]] e [[Bill Clinton]], a ex Secretaria de Estado [[Hillary Clinton]], o exvicepresidente [[Al Gore]], o falecido Senador [[Edward Kennedy|Ted Kennedy]] e o ex Secretario de Estado [[John Kerry]].   === Novas === O expresidente dos Estados Unidos, Barack Obama, participou nun debate na I Cume sobre Innovación Tecnolóxica e Economía Circular, que tivo lugar en Madrid, o venres 6 de xullo de 2018. O encontro foi organizado pola Fundación Advanced Leadership, organización sen ánimo de lucro, con sede en Washington, dedicada á creación dunha rede global de mozos profesionais.<ref>{{Cita novas|título=Obama participará en la Cumbre de Economía Circular que se celebrará en julio en Madrid|url=https://elpais.com/economia/2018/04/30/actualidad/1525090476_048806.html|xornal=El País|data=30 de abril de 2018|data-acceso=21 de maio de 2019|issn=1134-6582|lingua=es|nome=El|apelidos=País}}</ref> === Compañías === * Fundación Advanced Leadership: Presidente * Alamo Solutions LLC: Presidente * The Climate Project Spain: Fundador e CEO.<ref>{{Cita web|título=Science and Nature Books in Spain|url=http://theclimateprojectspain.org/|páxina-web=The Climate Project Spain Books|data-acceso=2026-04-06}}</ref> * Cámara de Comercio Americana nas Illas Canarias: Fundador e Presidente.<ref>{{Cita web|título=The American Chamber of Commerce in Spain|url=http://www.amchamspaincanarias.com/english/about1.html|páxina-web=www.amchamspaincanarias.com|data-acceso=2026-04-06}}</ref> * Public Administration Strategy Solutions (PASS): Fundador e Presidente * The Corporate Executive Board (CEB): Director xeral para Latinoamérica e a península ibérica<ref>{{Cita web|título=Gartner Login|url=https://www.gartner.com/account/signin|páxina-web=www.gartner.com|data-acceso=2026-04-06}}</ref> * The Ou.S. Department of Commerce:, vicesecretario asistente para Europa e Asia<ref name="Sin_nombre-pELA-12">{{Cita web|título=International Trade Administration|url=http://www.trade.gov/|páxina-web=www.trade.gov|data-acceso=2026-04-06}}</ref> * Campaña elección 2012 de Barack Obama: Codirector Internacional == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://juanverde.net/ juanverde.net] * [https://twitter.com/juanverde Twitter] * [https://web.archive.org/web/20110402212450/http://www.poder360.com/article_detail.php?id_article=5170 https://web.arquive.org/web/20110402212450/http://www.poder360.com/article_detail.php?ide_article=5170] * http://www.expansion.com/2009/10/26/economia-politica/politica/1256595120.html * [http://www.observatorioeconomiasocial.es/actualidad-observatorio.php?id=1571 http://www.observatorioeconomiasocial.es/actualidade-observatorio.php?ide=1571] * [https://web.archive.org/web/20110628192227/http://edition.cnn.com/video/data/2.0/video/spanish/2011/02/05/eyf.argentina.verde.cnn.html https://web.arquive.org/web/20110628192227/http://edition.cnn.com/vídeo/data/2.0/vídeo/spanish/2011/02/05/eyf.arxentina.verde.cnn.html] * [http://www.cibersur.com/empresa/008324/veintena/empresas/eeuu/sector/tic/renovables/participan/mision/comercial/firmas/andaluzas http://www.cibersur.com/empresa/008324/vintena/empresas/eeuu/sector/tic/renovables/participan/mision/comercial/firmas/andaluzas] * http://www.biosfera.org/ * [https://web.archive.org/web/20110726164631/http://trade.gov/press/bios/verde.asp https://web.arquive.org/web/20110726164631/http://trade.gov/press/bios/verde.asp] * http://www.expansion.com/2011/04/28/empresas/1303943736.html * [https://web.archive.org/web/20110402212450/http://www.poder360.com/article_detail.php?id_article=5170 https://web.arquive.org/web/20110402212450/http://www.poder360.com/article_detail.php?ide_article=5170] * http://www.eurasianet.org/node/63502 * [https://web.archive.org/web/20110722000646/http://turkmenistan.usembassy.gov/expo.html https://web.arquive.org/web/20110722000646/http://turkmenistan.usembassy.gov/expo.html] * [https://web.archive.org/web/20110722000701/http://turkmenistan.usembassy.gov/pr20110517.html https://web.arquive.org/web/20110722000701/http://turkmenistan.usembassy.gov/pr20110517.html] * [https://web.archive.org/web/20110604185143/http://www.finanzas.com/noticias/economia/2011-06-01/494446_andalucia-recibe-primera-mision-comercial.html https://web.arquive.org/web/20110604185143/http://www.finanzas.com/noticias/economia/2011-06-01/494446_andalucia-recibe-primeira-mision-comercial.html] * [http://www.cibersur.com/empresa/008324/veintena/empresas/eeuu/sector/tic/renovables/participan/mision/comercial/firmas/andaluzas http://www.cibersur.com/empresa/008324/vintena/empresas/eeuu/sector/tic/renovables/participan/mision/comercial/firmas/andaluzas] {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Verde, Juan}} [[Categoría:Nados nas Canarias]] [[Categoría:Nados en 1971]] [[Categoría:Alumnos da Universidade de Boston]] jjo5pnkk8azraqn72hif2824kv6qg19 0 679958 7350936 2026-04-07T12:48:16Z Scaletta 60383 Páxina de homónimos para Juanpe, traducida da Wikipedia en inglés 7350936 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} O hipocorístico '''Juanpe''', derivado do nome Juan Pedro, pode referirse a: * '''[[Juanpe (futbolista, nado en 1990)]]''', nome completo ''Juan Pedro Berga Garzón'', futbolista balear. * '''[[Juanpe (futbolista, nado en 1991)]]''', nome completo ''Juan Pedro Ramírez López'', futbolista canario. * '''[[Juanpe (futbolista, nado en 1996)]]''', nome completo ''Juan Pedro Jiménez Melero'', futbolista andaluz. == Véxase tamén == * [[Juanpa]] (nado en 1978), nome completo ''Juan Pablo de Miguel Bravo'', futbolista castelán-leonés. pwjibs5e7k0zuzoic9qaf1tn7p6qr3f 0 679959 7350947 2026-04-07T13:56:00Z DaddyCell 69200 Nova páxina: «{{Concepto}} Un '''filtro modal''' é un elemento de [[urbanismo|deseño urbano]] utilizado para permitir o paso de certos [[modo de transporte|modos de transporte]], pero restrinxir outros. Xeralmente, son dispositivos que permiten o acceso a [[peón]]s e [[ciclista]]s, pero impiden o paso de vehículos motorizados. Noutros casos tamén permiten o paso do [[transporte público]] ou vehículos de emerxencia. O seu obxectivo principal é fomentar modos de transporte mobil...» 7350947 wikitext text/x-wiki {{Concepto}} Un '''filtro modal''' é un elemento de [[urbanismo|deseño urbano]] utilizado para permitir o paso de certos [[modo de transporte|modos de transporte]], pero restrinxir outros. Xeralmente, son dispositivos que permiten o acceso a [[peón]]s e [[ciclista]]s, pero impiden o paso de vehículos motorizados. Noutros casos tamén permiten o paso do [[transporte público]] ou vehículos de emerxencia. O seu obxectivo principal é fomentar modos de transporte [[mobilidade activa|activos]] e [[mobilidade sostible|sostibles]], reducir o [[tráfico]] e mellorar a [[seguridade viaria]].<ref>{{Cita web|url=https://kalapie.org/2025/10/17/urbanismo-tactico-estrategias-para-reconquistar-el-espacio-urbano/|título=Urbanismo táctico: estrategias para reconquistar el espacio urbano|data=2025-10-17|páxina-web=Kalapie|idioma=es}}</ref> Os filtros modais poden implementarse mediante o uso de [[bolardo]]s, xardineiras, bancos, cámaras de control ou [[barreira]]s. Ademais, a súa aplicación adoita formar parte de estratexias máis amplas de [[urbanismo|planificación urbana]], como a creación de zonas de tráfico calmado ou redes de rúas residenciais. Estas intervencións contribúen a diminuír a [[contaminación atmosférica]] e [[contaminación acústica|acústica]], favorecen a convivencia no [[espazo público]] e poden incentivar un maior uso da [[bicicleta]] e os desprazamentos a pé, mellorando así a calidade de vida nas cidades.<ref>{{Cita web|url=https://streets-alive-yarra.org/modal-filters/|título=Modal filters|páxina-web=Streets Alive Yarra Inc.|idioma=en}}</ref> == Galería de imaxes == {{Galería|align=center |Modal_filter_in_Basel.jpg|Filtro modal para bicicletas e transporte público. |2021-12-08_Modaler_Filter_Heisstraße_Sternstraße_Münster.jpg|Filtro modal para bicicletas e peóns. |Low_Traffic_Neighbourhood_(LTN)_trial_of_a_modal_filter_in_the_London_Borough_of_Kingston_upon_Thames.jpg|Filtro modal para bicicletas. |Ipswich-UK-guided-busway3.jpg|Filtro modal para autobuses }} == Notas == {{Listaref}} ==Véxase tamén== {{commonscat}} === Outros artigos === * [[Rúa peonil]] * [[Urbanismo táctico]] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Infraestruturas viarias]] [[Categoría:Infraestrutura ciclista]] [[Categoría:Urbanismo]] 8wpswqd0q7bat1w7td8l4g8ftrv1m88 1 679960 7350948 2026-04-07T13:58:51Z DaddyCell 69200 Nova páxina: «{{Traducido de|es|Filtro modal}} {{Visitas}}» 7350948 wikitext text/x-wiki {{Traducido de|es|Filtro modal}} {{Visitas}} p5folb76a24z06hm3qbv8iva0nnyo40 0 679961 7350957 2026-04-07T14:12:12Z MAGHOI 15490 Redirixida cara a «[[Fronte Popular de Estonia]]» 7350957 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Fronte Popular de Estonia]] kfh0ct26ktph61i031ingdzxlc428th 0 679962 7350959 2026-04-07T14:13:53Z MAGHOI 15490 Redirixida cara a «[[Fronte Popular de Estonia]]» 7350959 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Fronte Popular de Estonia]] kfh0ct26ktph61i031ingdzxlc428th 1 679963 7350960 2026-04-07T14:15:00Z MAGHOI 15490 Nova páxina: «{{visitas}}» 7350960 wikitext text/x-wiki {{visitas}} 97jhei27zb8o0x4htch148n0nfymikz 0 679964 7350966 2026-04-07T14:37:40Z Scaletta 60383 Artigo traducido da Wikipedia en inglés 7350966 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] 18606b2t3al7elc0qjfxy7e4hpb22jj 7350968 7350966 2026-04-07T14:38:52Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350968 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] ayfgqqv6ubfcshw85mn2hiz9an6k0nu 7350969 7350968 2026-04-07T14:39:02Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350969 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] cwc4xwz7uw7qot0hru027rxzjr7oerm 7350971 7350969 2026-04-07T14:39:09Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350971 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] ogzmv9z6npu19t4tpdmbdz4gk5yktyd 7350972 7350971 2026-04-07T14:39:19Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350972 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] 8ip3hb4woxnf3al6tvjz6gyupmjztxy 7350973 7350972 2026-04-07T14:39:26Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350973 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] 42acmvks397ea2e2s29cg2gb61xedh8 7350974 7350973 2026-04-07T14:39:36Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Xogadores do Sevilla Atlético]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350974 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] [[Categoría:Xogadores do Sevilla Atlético]] ou31gbeqxpzbl1jkac4qnl43samdhdp 7350975 7350974 2026-04-07T14:39:44Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Xogadores do CD Lugo]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350975 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] [[Categoría:Xogadores do Sevilla Atlético]] [[Categoría:Xogadores do CD Lugo]] ro9tfls82311cfdcx59ydiene3hr7t1 7350976 7350975 2026-04-07T14:39:52Z Scaletta 60383 engado a [[Categoría:Xogadores do Málaga CF]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7350976 wikitext text/x-wiki {{Outros homónimos|Juanpe}} {{Biografía}} '''Juan Pedro Jiménez Melero''', coñecido como '''Juanpe Jiménez''' ou simplemente '''Juanpe''', nado en [[Jerez de la Frontera]] o [[31 de marzo]] de [[1996]], é un [[futbolista]] [[Pobo andaluz|andaluz]] que ocupa a posición de [[Posicións no fútbol#Mediocentros|mediocentro]]. Na tempada 2025/26 xoga no [[Málaga Club de Fútbol]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]]. == Traxectoria== === Cádiz === Juanpe formouse nas categorías inferiores do [[Cádiz Club de Fútbol]]. O 2 de decembro de 2014 renovou contrato por cinco tempadas.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|title=El Cádiz CF renueva al juvenil Juampe por 5 temporadas|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=2 de decembro de 2014|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20160827020648/https://web.cadizcf.com/noticia/13588/el-cadiz-cf-renueva-al-juvenil-juampe-por-5-temporadas|data-arquivo=27 de agosto de 2016}}</ref> Ese mesmo mes realizou o seu debut sénior co [[Cádiz Club de Fútbol Mirandilla]] nunha vitoria por 2-0 contra o [[Club Deportivo Mairena]] da [[Terceira División RFEF|Terceira División]]. O 13 de xaneiro de 2016 foi convocado para un partido da [[Copa do Rei de fútbol|Copa do Rei]] do Cádiz contra o [[Celta de Vigo]], aínda que finalmente non participou no encontro.<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/|title=Sin fútbol pero en cuartos|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=13 de xaneiro de 2016|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=11 de decembro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211105325/http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2015_16/copa/octavos/vuelta/cel_cad/}}</ref> A súa estrea profesional tivo lugar o 19 de agosto de 2016, cando foi o substituto de [[Abel Gómez]] nun empate 1-1 contra a [[Unión Deportiva Almería]] da [[Segunda división española de fútbol|Segunda División]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/futbol/segunda-division/2016/08/19/57b78076e5fdea916f8b461e.html|title=Azeez estropea el estreno goleador de Ortuño|publisher=[[Marca (xornal)|Marca]]|language=es|date=19 de agosto de 2016|accessdate=7 de abril de 2026}}</ref> O 1 de xaneiro de 2017 anunciouse a cesión de Juanpe ao [[Atlético Mancha Real]] da [[Segunda División B]] até xuño dese ano.<ref>{{cite web|url=https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real|title=Juanpe jugará cedido en el Mancha Real|publisher=[[Cádiz CF]]|language=es|date=1 de xaneiro de 2017|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=7 de xaneiro de 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170107095614/https://web.cadizcf.com/noticia/16348/juanpe-jugara-cedido-en-el-mancha-real}}</ref> === Sevilla === En agosto de 2018 foi fichado polo [[Sevilla Fútbol Club]] e foi asignado inicialmente ao [[Sevilla FC C|Sevilla C]]. En setembro dese ano foi promovido ao [[Sevilla Atlético]]. O 5 de novembro de 2018 renovou co club sevillano até 2020.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|title=JUANPE RENEWS HIS CONTRACT UNTIL 2020|publisher=[[Sevilla FC]]|language=en|date=5 de novembro de 2018|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20250603035007/https://sevillafc.es/en/actual/news/juanpe-renews-his-contract-until-2020|data-arquivo=3 de xuño de 2025}}</ref> O 11 de outubro de 2019 asinou unha nova ampliación de contrato até 2021.<ref>{{cite web|url=https://www.sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|title=Juanpe renueva hasta 2021|publisher=[[Sevilla FC]]|language=es|date=11 de outubro de 2019|accessdate=7 de abril de 2026|url-arquivo=https://web.archive.org/web/20191224184440/https://sevillafc.es/actualidad/noticias/juanpe-renueva-2021|data-arquivo=24 de decembro de 2019}}</ref> === Lugo === O 12 de agosto de 2020, xa como [[axente libre]], Juanpe fichou polo [[Club Deportivo Lugo]] da Segunda División cun contrato por tres tempadas.<ref>{{cite web|url=https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo|title=Juanpe Jiménez, nuevo jugador del CD Lugo|publisher=[[CD Lugo]]|language=es|date=12 de agosto de 2020|accessdate=7 de abril de 2026|archive-date=20 de agosto de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820184913/https://www.cdlugo.com/noticia/juanpe-jimenez-nuevo-jugador-del-cd-lugo}}</ref> O 29 de outubro de 2020 anotou o seu primeiro gol profesional para alcanzar un empate 1-1 perante o [[Club Deportivo Tenerife]]. === Málaga === O 21 de xuño de 2023 pasou a formar parte do [[Málaga Club de Fútbol]], que viña de descender á [[Primeira Federación]].<ref>{{cite web|url=https://www.laopiniondemalaga.es/malagacf/2023/06/21/fichajes-mercado-malaga-cf-juanpe-88973503.html|title=El Málaga CF confirma el fichaje de Juanpe|publisher=[[La Opinión de Málaga]]|date=21 de xuño de 2023|accessdate=7 de abril de 2026|language=es}}</ref> == Notas == {{Reflist|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * [https://www.lapreferente.com/J108891/.html#marcoCentral Juanpe] en LaPreferente.com {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Juanpe}} [[Categoría:Nados en 1996]] [[Categoría:Nados na provincia de Cádiz]] [[Categoría:Futbolistas de Andalucía]] [[Categoría:Centrocampistas de fútbol]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF B]] [[Categoría:Xogadores do Cádiz CF]] [[Categoría:Xogadores do Sevilla Atlético]] [[Categoría:Xogadores do CD Lugo]] [[Categoría:Xogadores do Málaga CF]] hy2ijbn6n5wavpb9fcxpylxjs6s328s 1 679965 7350967 2026-04-07T14:38:37Z Scaletta 60383 Nova páxina: «{{Traducido de|en|Juanpe (footballer, born 1996)}} [[Categoría:Wikipedia:Artigos traducidos doutras Wikipedias]] {{BPV}} {{Visitas}}» 7350967 wikitext text/x-wiki {{Traducido de|en|Juanpe (footballer, born 1996)}} [[Categoría:Wikipedia:Artigos traducidos doutras Wikipedias]] {{BPV}} {{Visitas}} t4yw65cy8yyxl84cqzugp80vx6ohily 0 679966 7350982 2026-04-07T14:52:01Z Fendetestas 45576 a primeira edición procede da traducción de:[[en:Kluane National Park and Reserve]] 7350982 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''O Parque Nacional e Reserva de Kluane''' ({{IPAc-en|k|l|uː|'|ɑː|n|iː}}) son dúas áreas protexidas no extremo suroeste do territorio do [[Provincias e territorios do Canadá|territorio]] de [[Yukón]]. A Reserva do Parque Nacional creouse en 1972 para converterse nun parque nacional, á espera da resolución das reclamacións de terras das [[Primeiras Nacións|Primeiras Nacións no Canadá]]. Abarcaba unha área de 22013 km². Cando se chegou a un acordo coas [[Primeiras Nacións Champagne e Aishihik]] sobre unha parte oriental da Reserva, esa parte —uns 5900 km²— converteuse nun parque nacional en 1993 e é unha unidade do sistema de parques nacionais administrada en cooperación con [[Parques Canadá]]. A sección occidental, máis grande, segue sendo unha reserva, á espera dun acordo final sobre a reclamación de terras coa [[Primeira Nación Kluane]]. O parque limita coa [[Columbia Británica]] ao sur, mentres que a reserva limita tanto coa Columbia Británica ao sur como cos Estados Unidos ([[Alasca]]) ao sur e ao oeste. [[File:Slim's River Valley2.jpg|thumb|Val do río Slim]] A reserva inclúe a montaña máis alta do Canadá, o [[Monte Logan]] (5959 m) das [[Montañas Saint Elias]]. As montañas e os [[glaciar]]es, incluído o [[glaciar Donjek]], dominan a paisaxe do parque, cubrindo o 83 % da súa área. O resto da terra do parque é bosque e tundra, ao leste das montañas e glaciares máis grandes, onde o clima é máis frío e seco que nas partes occidental e meridional do parque. As árbores só medran nas elevacións máis baixas do parque. As principais especies arbóreas son [[Picea glauca|abeto branco]], [[Populus balsamifera|chopo balsámico]] e [[Populus tremuloides|álamo tremoleiro]].<ref name=parkscanada>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/natcul1/eco.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/info-fact.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada: Fact Sheet|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref> ==Actividades== Hai unha área de uso diúrno con rampa de embarcacións, instalacións para pícnic e zona de acampada. no [[lago Kathleen]] e funciona desde mediados de maio ata mediados de setembro.<ref name= activ>{{cite web | url= http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_e.asp | title= Kluane National Park and Reserve of Canada Activities | date= xullo 2006 | access-date= 2007-04-18 | author= Parks Canada | archive-date= 2004-12-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20041215142338/http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_E.asp}}</ref> O [[sendeirismo]] é unha actividade popular en sendeiros como o lago San Elias, a estrada do lago Mush, Shorty Creek, Cottonwood, Rock Glacier, King's Throne, Kokanee, Auriol, a ruta do río Dezadeash, a ruta Alsek, a ruta Sheep Creek, a ruta Bullion Plateau, Slims West ou Soldiers Summit. [[Rafting]] no [[río Alsek]] (un [[Sistema de ríos patrimoniais do Canadá|río patrimonial canadense]]), [[ciclismo de montaña]] en antigos camiños mineros, [[paseos a cabalo]] a través do ''Paso de Alsek'', [[paseos en barco]] no lago Kathleen e no lago Mush, así como a [[pesca]] de [[troita de lago]], [[tímalo ártico]], [[troita arco da vella]], [[lucio do norte]] e [[salmón vermello]] tamén se atopan entre as actividades dispoñibles no parque. O parque foi obxecto dunha curtametraxe no [[Proxecto Parques Nacionais]]'' de 2011, dirixida por [[Louise Archambault]] e con música de [[Graham Van Pelt]], [[Ian D'Sa]] e [[Mishka Stein]]. En agosto de 2013, [[Robert F. Kennedy, Jr.]] visitou o parque para ver o [[Monte Kennedy]], chamado así en memoria do seu tío, o presidente dos Estados Unidos [[John F. Kennedy]].<ref>{{cite web|url=http://www.speakers.ca/2013/08/robert-f-kennedy-jr-journeys-to-the-yukon-to-visit-mount-kennedy/|title=Speakers' Spotlight – Robert F. Kennedy Jr. Journeys To The Yukon To Visit Mount Kennedy|website=speakers.ca|access-date=2013-09-27}}</ref> ==Fauna== Entre as especies de mamíferos que habitan este parque inclúense o [[Canis lupus pambasileus|lobo do Yukón]], o [[oso]], o [[coiote]], o [[visón americano|visón]], o [[lince do Canadá|lince]], a [[Lontra canadensis|lontra de río]], [[Rangifer tarandus caribou|caribú]], [[Alces alces gigas|alce do Yukón]], [[rata de almiscre]], [[Lepus americanus|lebre de raquetas de neve]], [[marmota]], [[raposo común]], [[ovella de Dall]], [[Castor canadiensis|castor]], [[glutón]], [[cabra montesa]] e [[Urocitellus parryii|esquío terrestre ártico]]. Este parque contén unhas 120 especies de aves, incluíndo a [[Lagópodo cinsento|perdiz común]] e as [[aguia real|aguias reais]] e [[Haliaeetus leucocephalus|aguias calvas]]. ===Patrimonio da Humanidade=== O sistema de parques binacional [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]], que comprende os parques Kluane, [[Parque Nacional e Reserva Wrangell-St. Elias|Wrangell-St. Elias]], [[Parque Nacional e Reserva Glacier Bay|Glacier Bay]] e [[Parque Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]], declarouse [[Patrimonio da Humanidade]] pola [[UNESCO]] en 1979 polas espectaculares paisaxes de glaciares e [[campos de xeo]], así como pola importancia do hábitat do [[oso grizzly]], o [[caribú]] e a [[ovella de Dall]]. Nun censo da manda de Kluane de 2009, había 181 caribús das montañas do norte, un ecotipo distinto de caribús.<ref name="census2009">{{citation |url=http://www.env.gov.yk.ca/publications-maps/documents/aishihik_caribou09_census.pdf |title=Aishihik and Kluane Northern Mountain Caribou Herds Census, 2009 |first1=Troy |last1=Hegel |first2=Kyle |last2=Russell |number=SR-10-02 |publisher=Yukon Government |year=2010 |access-date=2014-12-17}}</ref> ===Presenza das Primeiras Nacións=== O Parque Nacional Kluane atópase dentro dos territorios tradicionais das Primeiras Nacións Champagne e Aishihik e da [[Primeira Nación Kluane]], que teñen unha longa historia de vida nesta rexión.<ref name=kluane_culture>{{cite web|url=https://parks.canada.ca/pn-np/yt/kluane/culture|title=Culture and History|author= Parks Canada|access-date=2023-05-28}}</ref> Mediante os seus respectivos Acordos Finais co Goberno canadense, estes converteron en lei os seus dereitos de aproveitar a fauna nesta rexión. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === *{{cite magazine|title=Canada's Icy Wilderness Park — Kluane|first=Douglas|last=Lee|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pages=630–657|volume=168|issue=5|date=November 1985|issn=0027-9358|oclc=643483454}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/yt/kluane/ Canada website for Kluane National Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/72 World Heritage site] * [http://www.nfb.ca/film/kluane/ ''Kluane'' — a National Film Board of Canada documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322125833/http://www.nfb.ca/film/kluane/ |date=2012-03-22 }} * [http://www.cafn.ca - Champagne and Aishihik First Nations] * [http://www.kfn.ca - Kluane First Nation] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 4fgq5fcz5fsr66sbyea0fxvn41ah9yh 7350983 7350982 2026-04-07T14:56:45Z Fendetestas 45576 /* Actividades */ 7350983 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''O Parque Nacional e Reserva de Kluane''' ({{IPAc-en|k|l|uː|'|ɑː|n|iː}}) son dúas áreas protexidas no extremo suroeste do territorio do [[Provincias e territorios do Canadá|territorio]] de [[Yukón]]. A Reserva do Parque Nacional creouse en 1972 para converterse nun parque nacional, á espera da resolución das reclamacións de terras das [[Primeiras Nacións|Primeiras Nacións no Canadá]]. Abarcaba unha área de 22013 km². Cando se chegou a un acordo coas [[Primeiras Nacións Champagne e Aishihik]] sobre unha parte oriental da Reserva, esa parte —uns 5900 km²— converteuse nun parque nacional en 1993 e é unha unidade do sistema de parques nacionais administrada en cooperación con [[Parques Canadá]]. A sección occidental, máis grande, segue sendo unha reserva, á espera dun acordo final sobre a reclamación de terras coa [[Primeira Nación Kluane]]. O parque limita coa [[Columbia Británica]] ao sur, mentres que a reserva limita tanto coa Columbia Británica ao sur como cos Estados Unidos ([[Alasca]]) ao sur e ao oeste. [[File:Slim's River Valley2.jpg|thumb|Val do río Slim]] A reserva inclúe a montaña máis alta do Canadá, o [[Monte Logan]] (5959 m) das [[Montañas Saint Elias]]. As montañas e os [[glaciar]]es, incluído o [[glaciar Donjek]], dominan a paisaxe do parque, cubrindo o 83 % da súa área. O resto da terra do parque é bosque e tundra, ao leste das montañas e glaciares máis grandes, onde o clima é máis frío e seco que nas partes occidental e meridional do parque. As árbores só medran nas elevacións máis baixas do parque. As principais especies arbóreas son [[Picea glauca|abeto branco]], [[Populus balsamifera|chopo balsámico]] e [[Populus tremuloides|álamo tremoleiro]].<ref name=parkscanada>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/natcul1/eco.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/info-fact.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada: Fact Sheet|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref> ==Actividades== Hai unha área de uso diúrno con rampla de embarcacións, instalacións para pícnic e zona de acampada. no [[lago Kathleen]] e funciona desde mediados de maio ata mediados de setembro.<ref name= activ>{{cite web | url= http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_e.asp | title= Kluane National Park and Reserve of Canada Activities | date= xullo 2006 | access-date= 2007-04-18 | author= Parks Canada | archive-date= 2004-12-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20041215142338/http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_E.asp}}</ref> O [[sendeirismo]] é unha actividade popular en sendeiros como o lago San Elias, a estrada do lago Mush, Shorty Creek, Cottonwood, Rock Glacier, King's Throne, Kokanee, Auriol, a ruta do río Dezadeash, a ruta Alsek, a ruta Sheep Creek, a ruta Bullion Plateau, Slims West ou Soldiers Summit. [[Rafting]] no [[río Alsek]] (un [[Sistema de ríos patrimoniais do Canadá|río patrimonial canadense]]), [[ciclismo de montaña]] en antigos camiños mineros, [[paseos a cabalo]] a través do ''Paso de Alsek'', [[paseos en barco]] no lago Kathleen e no lago Mush, así como a [[pesca]] de [[troita de lago]], [[tímalo ártico]], [[troita arco da vella]], [[lucio do norte]] e [[salmón vermello]] tamén se atopan entre as actividades dispoñibles no parque. O parque foi obxecto dunha curtametraxe no [[Proxecto Parques Nacionais]]'' de 2011, dirixida por [[Louise Archambault]] e con música de [[Graham Van Pelt]], [[Ian D'Sa]] e [[Mishka Stein]]. En agosto de 2013, [[Robert F. Kennedy, Jr.]] visitou o parque para ver o [[Monte Kennedy]], chamado así en memoria do seu tío, o presidente dos Estados Unidos [[John F. Kennedy]].<ref>{{cite web|url=http://www.speakers.ca/2013/08/robert-f-kennedy-jr-journeys-to-the-yukon-to-visit-mount-kennedy/|title=Speakers' Spotlight – Robert F. Kennedy Jr. Journeys To The Yukon To Visit Mount Kennedy|website=speakers.ca|access-date=2013-09-27}}</ref> ==Fauna== Entre as especies de mamíferos que habitan este parque inclúense o [[Canis lupus pambasileus|lobo do Yukón]], o [[oso]], o [[coiote]], o [[visón americano|visón]], o [[lince do Canadá|lince]], a [[Lontra canadensis|lontra de río]], [[Rangifer tarandus caribou|caribú]], [[Alces alces gigas|alce do Yukón]], [[rata de almiscre]], [[Lepus americanus|lebre de raquetas de neve]], [[marmota]], [[raposo común]], [[ovella de Dall]], [[Castor canadiensis|castor]], [[glutón]], [[cabra montesa]] e [[Urocitellus parryii|esquío terrestre ártico]]. Este parque contén unhas 120 especies de aves, incluíndo a [[Lagópodo cinsento|perdiz común]] e as [[aguia real|aguias reais]] e [[Haliaeetus leucocephalus|aguias calvas]]. ===Patrimonio da Humanidade=== O sistema de parques binacional [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]], que comprende os parques Kluane, [[Parque Nacional e Reserva Wrangell-St. Elias|Wrangell-St. Elias]], [[Parque Nacional e Reserva Glacier Bay|Glacier Bay]] e [[Parque Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]], declarouse [[Patrimonio da Humanidade]] pola [[UNESCO]] en 1979 polas espectaculares paisaxes de glaciares e [[campos de xeo]], así como pola importancia do hábitat do [[oso grizzly]], o [[caribú]] e a [[ovella de Dall]]. Nun censo da manda de Kluane de 2009, había 181 caribús das montañas do norte, un ecotipo distinto de caribús.<ref name="census2009">{{citation |url=http://www.env.gov.yk.ca/publications-maps/documents/aishihik_caribou09_census.pdf |title=Aishihik and Kluane Northern Mountain Caribou Herds Census, 2009 |first1=Troy |last1=Hegel |first2=Kyle |last2=Russell |number=SR-10-02 |publisher=Yukon Government |year=2010 |access-date=2014-12-17}}</ref> ===Presenza das Primeiras Nacións=== O Parque Nacional Kluane atópase dentro dos territorios tradicionais das Primeiras Nacións Champagne e Aishihik e da [[Primeira Nación Kluane]], que teñen unha longa historia de vida nesta rexión.<ref name=kluane_culture>{{cite web|url=https://parks.canada.ca/pn-np/yt/kluane/culture|title=Culture and History|author= Parks Canada|access-date=2023-05-28}}</ref> Mediante os seus respectivos Acordos Finais co Goberno canadense, estes converteron en lei os seus dereitos de aproveitar a fauna nesta rexión. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === *{{cite magazine|title=Canada's Icy Wilderness Park — Kluane|first=Douglas|last=Lee|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pages=630–657|volume=168|issue=5|date=November 1985|issn=0027-9358|oclc=643483454}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/yt/kluane/ Canada website for Kluane National Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/72 World Heritage site] * [http://www.nfb.ca/film/kluane/ ''Kluane'' — a National Film Board of Canada documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322125833/http://www.nfb.ca/film/kluane/ |date=2012-03-22 }} * [http://www.cafn.ca - Champagne and Aishihik First Nations] * [http://www.kfn.ca - Kluane First Nation] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] b4umk2bmvfnm4psh77pyejkbbpk81u7 7350984 7350983 2026-04-07T15:01:33Z Fendetestas 45576 /* Actividades */ 7350984 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''O Parque Nacional e Reserva de Kluane''' ({{IPAc-en|k|l|uː|'|ɑː|n|iː}}) son dúas áreas protexidas no extremo suroeste do territorio do [[Provincias e territorios do Canadá|territorio]] de [[Yukón]]. A Reserva do Parque Nacional creouse en 1972 para converterse nun parque nacional, á espera da resolución das reclamacións de terras das [[Primeiras Nacións|Primeiras Nacións no Canadá]]. Abarcaba unha área de 22013 km². Cando se chegou a un acordo coas [[Primeiras Nacións Champagne e Aishihik]] sobre unha parte oriental da Reserva, esa parte —uns 5900 km²— converteuse nun parque nacional en 1993 e é unha unidade do sistema de parques nacionais administrada en cooperación con [[Parques Canadá]]. A sección occidental, máis grande, segue sendo unha reserva, á espera dun acordo final sobre a reclamación de terras coa [[Primeira Nación Kluane]]. O parque limita coa [[Columbia Británica]] ao sur, mentres que a reserva limita tanto coa Columbia Británica ao sur como cos Estados Unidos ([[Alasca]]) ao sur e ao oeste. [[File:Slim's River Valley2.jpg|thumb|Val do río Slim]] A reserva inclúe a montaña máis alta do Canadá, o [[Monte Logan]] (5959 m) das [[Montañas Saint Elias]]. As montañas e os [[glaciar]]es, incluído o [[glaciar Donjek]], dominan a paisaxe do parque, cubrindo o 83 % da súa área. O resto da terra do parque é bosque e tundra, ao leste das montañas e glaciares máis grandes, onde o clima é máis frío e seco que nas partes occidental e meridional do parque. As árbores só medran nas elevacións máis baixas do parque. As principais especies arbóreas son [[Picea glauca|abeto branco]], [[Populus balsamifera|chopo balsámico]] e [[Populus tremuloides|álamo tremoleiro]].<ref name=parkscanada>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/natcul1/eco.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/info-fact.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada: Fact Sheet|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref> ==Actividades== Hai unha área de uso diúrno con rampla de embarcacións, instalacións para pícnic e zona de acampada. no [[lago Kathleen]] e funciona desde mediados de maio ata mediados de setembro.<ref name= activ>{{cite web | url= http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_e.asp | title= Kluane National Park and Reserve of Canada Activities | date= xullo 2006 | access-date= 2007-04-18 | author= Parks Canada | archive-date= 2004-12-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20041215142338/http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_E.asp}}</ref> O [[sendeirismo]] é unha actividade popular en sendeiros como o lago San Elias, a estrada do lago Mush, Shorty Creek, Cottonwood, Rock Glacier, King's Throne, Kokanee, Auriol, a ruta do río Dezadeash, a ruta Alsek, a ruta Sheep Creek, a ruta Bullion Plateau, Slims West ou Soldiers Summit. [[Rafting]] no [[río Alsek]] (un [[Sistema de ríos patrimoniais do Canadá|río patrimonial canadense]]), [[ciclismo de montaña]] en antigos camiños mineros, [[Hípica|paseos a cabalo]] a través do ''Paso de Alsek'', [[paseos en barco]] no lago Kathleen e no lago Mush, así como a [[pesca]] de [[Troita lacustre americana|troita de lago]], [[tímalo ártico]], [[troita arco da vella]], [[lucio]] e [[Oncorhynchus nerka|salmón vermello]] tamén se atopan entre as actividades dispoñibles no parque. O parque foi obxecto dunha curtametraxe no [[Proxecto Parques Nacionais]]'' de 2011, dirixida por [[Louise Archambault]] e con música de [[Graham Van Pelt]], [[Ian D'Sa]] e [[Mishka Stein]]. En agosto de 2013, [[Robert F. Kennedy, Jr.]] visitou o parque para ver o [[Monte Kennedy]], chamado así en memoria do seu tío, o presidente dos Estados Unidos [[John F. Kennedy]].<ref>{{cite web|url=http://www.speakers.ca/2013/08/robert-f-kennedy-jr-journeys-to-the-yukon-to-visit-mount-kennedy/|title=Speakers' Spotlight – Robert F. Kennedy Jr. Journeys To The Yukon To Visit Mount Kennedy|website=speakers.ca|access-date=2013-09-27}}</ref> ==Fauna== Entre as especies de mamíferos que habitan este parque inclúense o [[Canis lupus pambasileus|lobo do Yukón]], o [[oso]], o [[coiote]], o [[visón americano|visón]], o [[lince do Canadá|lince]], a [[Lontra canadensis|lontra de río]], [[Rangifer tarandus caribou|caribú]], [[Alces alces gigas|alce do Yukón]], [[rata de almiscre]], [[Lepus americanus|lebre de raquetas de neve]], [[marmota]], [[raposo común]], [[ovella de Dall]], [[Castor canadiensis|castor]], [[glutón]], [[cabra montesa]] e [[Urocitellus parryii|esquío terrestre ártico]]. Este parque contén unhas 120 especies de aves, incluíndo a [[Lagópodo cinsento|perdiz común]] e as [[aguia real|aguias reais]] e [[Haliaeetus leucocephalus|aguias calvas]]. ===Patrimonio da Humanidade=== O sistema de parques binacional [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]], que comprende os parques Kluane, [[Parque Nacional e Reserva Wrangell-St. Elias|Wrangell-St. Elias]], [[Parque Nacional e Reserva Glacier Bay|Glacier Bay]] e [[Parque Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]], declarouse [[Patrimonio da Humanidade]] pola [[UNESCO]] en 1979 polas espectaculares paisaxes de glaciares e [[campos de xeo]], así como pola importancia do hábitat do [[oso grizzly]], o [[caribú]] e a [[ovella de Dall]]. Nun censo da manda de Kluane de 2009, había 181 caribús das montañas do norte, un ecotipo distinto de caribús.<ref name="census2009">{{citation |url=http://www.env.gov.yk.ca/publications-maps/documents/aishihik_caribou09_census.pdf |title=Aishihik and Kluane Northern Mountain Caribou Herds Census, 2009 |first1=Troy |last1=Hegel |first2=Kyle |last2=Russell |number=SR-10-02 |publisher=Yukon Government |year=2010 |access-date=2014-12-17}}</ref> ===Presenza das Primeiras Nacións=== O Parque Nacional Kluane atópase dentro dos territorios tradicionais das Primeiras Nacións Champagne e Aishihik e da [[Primeira Nación Kluane]], que teñen unha longa historia de vida nesta rexión.<ref name=kluane_culture>{{cite web|url=https://parks.canada.ca/pn-np/yt/kluane/culture|title=Culture and History|author= Parks Canada|access-date=2023-05-28}}</ref> Mediante os seus respectivos Acordos Finais co Goberno canadense, estes converteron en lei os seus dereitos de aproveitar a fauna nesta rexión. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === *{{cite magazine|title=Canada's Icy Wilderness Park — Kluane|first=Douglas|last=Lee|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pages=630–657|volume=168|issue=5|date=November 1985|issn=0027-9358|oclc=643483454}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/yt/kluane/ Canada website for Kluane National Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/72 World Heritage site] * [http://www.nfb.ca/film/kluane/ ''Kluane'' — a National Film Board of Canada documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322125833/http://www.nfb.ca/film/kluane/ |date=2012-03-22 }} * [http://www.cafn.ca - Champagne and Aishihik First Nations] * [http://www.kfn.ca - Kluane First Nation] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 8hn725xmtuuyuy0ey1hamu9l06l9563 7351240 7350984 2026-04-08T09:26:10Z Breogan2008 23204 Breogan2008 moveu a páxina «[[Kluane National Park and Reserve]]» a «[[Reserva e Parque Nacional de Kluane]]» 7350984 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''O Parque Nacional e Reserva de Kluane''' ({{IPAc-en|k|l|uː|'|ɑː|n|iː}}) son dúas áreas protexidas no extremo suroeste do territorio do [[Provincias e territorios do Canadá|territorio]] de [[Yukón]]. A Reserva do Parque Nacional creouse en 1972 para converterse nun parque nacional, á espera da resolución das reclamacións de terras das [[Primeiras Nacións|Primeiras Nacións no Canadá]]. Abarcaba unha área de 22013 km². Cando se chegou a un acordo coas [[Primeiras Nacións Champagne e Aishihik]] sobre unha parte oriental da Reserva, esa parte —uns 5900 km²— converteuse nun parque nacional en 1993 e é unha unidade do sistema de parques nacionais administrada en cooperación con [[Parques Canadá]]. A sección occidental, máis grande, segue sendo unha reserva, á espera dun acordo final sobre a reclamación de terras coa [[Primeira Nación Kluane]]. O parque limita coa [[Columbia Británica]] ao sur, mentres que a reserva limita tanto coa Columbia Británica ao sur como cos Estados Unidos ([[Alasca]]) ao sur e ao oeste. [[File:Slim's River Valley2.jpg|thumb|Val do río Slim]] A reserva inclúe a montaña máis alta do Canadá, o [[Monte Logan]] (5959 m) das [[Montañas Saint Elias]]. As montañas e os [[glaciar]]es, incluído o [[glaciar Donjek]], dominan a paisaxe do parque, cubrindo o 83 % da súa área. O resto da terra do parque é bosque e tundra, ao leste das montañas e glaciares máis grandes, onde o clima é máis frío e seco que nas partes occidental e meridional do parque. As árbores só medran nas elevacións máis baixas do parque. As principais especies arbóreas son [[Picea glauca|abeto branco]], [[Populus balsamifera|chopo balsámico]] e [[Populus tremuloides|álamo tremoleiro]].<ref name=parkscanada>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/natcul1/eco.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/info-fact.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada: Fact Sheet|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref> ==Actividades== Hai unha área de uso diúrno con rampla de embarcacións, instalacións para pícnic e zona de acampada. no [[lago Kathleen]] e funciona desde mediados de maio ata mediados de setembro.<ref name= activ>{{cite web | url= http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_e.asp | title= Kluane National Park and Reserve of Canada Activities | date= xullo 2006 | access-date= 2007-04-18 | author= Parks Canada | archive-date= 2004-12-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20041215142338/http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_E.asp}}</ref> O [[sendeirismo]] é unha actividade popular en sendeiros como o lago San Elias, a estrada do lago Mush, Shorty Creek, Cottonwood, Rock Glacier, King's Throne, Kokanee, Auriol, a ruta do río Dezadeash, a ruta Alsek, a ruta Sheep Creek, a ruta Bullion Plateau, Slims West ou Soldiers Summit. [[Rafting]] no [[río Alsek]] (un [[Sistema de ríos patrimoniais do Canadá|río patrimonial canadense]]), [[ciclismo de montaña]] en antigos camiños mineros, [[Hípica|paseos a cabalo]] a través do ''Paso de Alsek'', [[paseos en barco]] no lago Kathleen e no lago Mush, así como a [[pesca]] de [[Troita lacustre americana|troita de lago]], [[tímalo ártico]], [[troita arco da vella]], [[lucio]] e [[Oncorhynchus nerka|salmón vermello]] tamén se atopan entre as actividades dispoñibles no parque. O parque foi obxecto dunha curtametraxe no [[Proxecto Parques Nacionais]]'' de 2011, dirixida por [[Louise Archambault]] e con música de [[Graham Van Pelt]], [[Ian D'Sa]] e [[Mishka Stein]]. En agosto de 2013, [[Robert F. Kennedy, Jr.]] visitou o parque para ver o [[Monte Kennedy]], chamado así en memoria do seu tío, o presidente dos Estados Unidos [[John F. Kennedy]].<ref>{{cite web|url=http://www.speakers.ca/2013/08/robert-f-kennedy-jr-journeys-to-the-yukon-to-visit-mount-kennedy/|title=Speakers' Spotlight – Robert F. Kennedy Jr. Journeys To The Yukon To Visit Mount Kennedy|website=speakers.ca|access-date=2013-09-27}}</ref> ==Fauna== Entre as especies de mamíferos que habitan este parque inclúense o [[Canis lupus pambasileus|lobo do Yukón]], o [[oso]], o [[coiote]], o [[visón americano|visón]], o [[lince do Canadá|lince]], a [[Lontra canadensis|lontra de río]], [[Rangifer tarandus caribou|caribú]], [[Alces alces gigas|alce do Yukón]], [[rata de almiscre]], [[Lepus americanus|lebre de raquetas de neve]], [[marmota]], [[raposo común]], [[ovella de Dall]], [[Castor canadiensis|castor]], [[glutón]], [[cabra montesa]] e [[Urocitellus parryii|esquío terrestre ártico]]. Este parque contén unhas 120 especies de aves, incluíndo a [[Lagópodo cinsento|perdiz común]] e as [[aguia real|aguias reais]] e [[Haliaeetus leucocephalus|aguias calvas]]. ===Patrimonio da Humanidade=== O sistema de parques binacional [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]], que comprende os parques Kluane, [[Parque Nacional e Reserva Wrangell-St. Elias|Wrangell-St. Elias]], [[Parque Nacional e Reserva Glacier Bay|Glacier Bay]] e [[Parque Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]], declarouse [[Patrimonio da Humanidade]] pola [[UNESCO]] en 1979 polas espectaculares paisaxes de glaciares e [[campos de xeo]], así como pola importancia do hábitat do [[oso grizzly]], o [[caribú]] e a [[ovella de Dall]]. Nun censo da manda de Kluane de 2009, había 181 caribús das montañas do norte, un ecotipo distinto de caribús.<ref name="census2009">{{citation |url=http://www.env.gov.yk.ca/publications-maps/documents/aishihik_caribou09_census.pdf |title=Aishihik and Kluane Northern Mountain Caribou Herds Census, 2009 |first1=Troy |last1=Hegel |first2=Kyle |last2=Russell |number=SR-10-02 |publisher=Yukon Government |year=2010 |access-date=2014-12-17}}</ref> ===Presenza das Primeiras Nacións=== O Parque Nacional Kluane atópase dentro dos territorios tradicionais das Primeiras Nacións Champagne e Aishihik e da [[Primeira Nación Kluane]], que teñen unha longa historia de vida nesta rexión.<ref name=kluane_culture>{{cite web|url=https://parks.canada.ca/pn-np/yt/kluane/culture|title=Culture and History|author= Parks Canada|access-date=2023-05-28}}</ref> Mediante os seus respectivos Acordos Finais co Goberno canadense, estes converteron en lei os seus dereitos de aproveitar a fauna nesta rexión. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === *{{cite magazine|title=Canada's Icy Wilderness Park — Kluane|first=Douglas|last=Lee|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pages=630–657|volume=168|issue=5|date=November 1985|issn=0027-9358|oclc=643483454}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/yt/kluane/ Canada website for Kluane National Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/72 World Heritage site] * [http://www.nfb.ca/film/kluane/ ''Kluane'' — a National Film Board of Canada documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322125833/http://www.nfb.ca/film/kluane/ |date=2012-03-22 }} * [http://www.cafn.ca - Champagne and Aishihik First Nations] * [http://www.kfn.ca - Kluane First Nation] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 8hn725xmtuuyuy0ey1hamu9l06l9563 7351242 7351240 2026-04-08T09:26:43Z Breogan2008 23204 7351242 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} A '''Reserva e Parque Nacional de Kluane''' ({{IPAc-en|k|l|uː|'|ɑː|n|iː}}) son dúas áreas protexidas no extremo suroeste do territorio do [[Provincias e territorios do Canadá|territorio]] de [[Yukón]]. A Reserva do Parque Nacional creouse en 1972 para converterse nun parque nacional, á espera da resolución das reclamacións de terras das [[Primeiras Nacións|Primeiras Nacións no Canadá]]. Abarcaba unha área de 22013 km². Cando se chegou a un acordo coas [[Primeiras Nacións Champagne e Aishihik]] sobre unha parte oriental da Reserva, esa parte —uns 5900 km²— converteuse nun parque nacional en 1993 e é unha unidade do sistema de parques nacionais administrada en cooperación con [[Parques Canadá]]. A sección occidental, máis grande, segue sendo unha reserva, á espera dun acordo final sobre a reclamación de terras coa [[Primeira Nación Kluane]]. O parque limita coa [[Columbia Británica]] ao sur, mentres que a reserva limita tanto coa Columbia Británica ao sur como cos Estados Unidos ([[Alasca]]) ao sur e ao oeste. [[File:Slim's River Valley2.jpg|thumb|Val do río Slim]] A reserva inclúe a montaña máis alta do Canadá, o [[Monte Logan]] (5959 m) das [[Montañas Saint Elias]]. As montañas e os [[glaciar]]es, incluído o [[glaciar Donjek]], dominan a paisaxe do parque, cubrindo o 83 % da súa área. O resto da terra do parque é bosque e tundra, ao leste das montañas e glaciares máis grandes, onde o clima é máis frío e seco que nas partes occidental e meridional do parque. As árbores só medran nas elevacións máis baixas do parque. As principais especies arbóreas son [[Picea glauca|abeto branco]], [[Populus balsamifera|chopo balsámico]] e [[Populus tremuloides|álamo tremoleiro]].<ref name=parkscanada>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/natcul1/eco.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web|url=http://www.pc.gc.ca/eng/pn-np/yt/kluane/natcul/info-fact.aspx|title=Kluane National Park and Reserve of Canada: Fact Sheet|publisher=Parks Canada|access-date=2015-07-30}}</ref> ==Actividades== Hai unha área de uso diúrno con rampla de embarcacións, instalacións para pícnic e zona de acampada. no [[lago Kathleen]] e funciona desde mediados de maio ata mediados de setembro.<ref name= activ>{{cite web | url= http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_e.asp | title= Kluane National Park and Reserve of Canada Activities | date= xullo 2006 | access-date= 2007-04-18 | author= Parks Canada | archive-date= 2004-12-15 | archive-url= https://web.archive.org/web/20041215142338/http://www.pc.gc.ca/pn-np/yt/kluane/activ/index_E.asp}}</ref> O [[sendeirismo]] é unha actividade popular en sendeiros como o lago San Elias, a estrada do lago Mush, Shorty Creek, Cottonwood, Rock Glacier, King's Throne, Kokanee, Auriol, a ruta do río Dezadeash, a ruta Alsek, a ruta Sheep Creek, a ruta Bullion Plateau, Slims West ou Soldiers Summit. [[Rafting]] no [[río Alsek]] (un [[Sistema de ríos patrimoniais do Canadá|río patrimonial canadense]]), [[ciclismo de montaña]] en antigos camiños mineros, [[Hípica|paseos a cabalo]] a través do ''Paso de Alsek'', [[paseos en barco]] no lago Kathleen e no lago Mush, así como a [[pesca]] de [[Troita lacustre americana|troita de lago]], [[tímalo ártico]], [[troita arco da vella]], [[lucio]] e [[Oncorhynchus nerka|salmón vermello]] tamén se atopan entre as actividades dispoñibles no parque. O parque foi obxecto dunha curtametraxe no [[Proxecto Parques Nacionais]]'' de 2011, dirixida por [[Louise Archambault]] e con música de [[Graham Van Pelt]], [[Ian D'Sa]] e [[Mishka Stein]]. En agosto de 2013, [[Robert F. Kennedy, Jr.]] visitou o parque para ver o [[Monte Kennedy]], chamado así en memoria do seu tío, o presidente dos Estados Unidos [[John F. Kennedy]].<ref>{{cite web|url=http://www.speakers.ca/2013/08/robert-f-kennedy-jr-journeys-to-the-yukon-to-visit-mount-kennedy/|title=Speakers' Spotlight – Robert F. Kennedy Jr. Journeys To The Yukon To Visit Mount Kennedy|website=speakers.ca|access-date=2013-09-27}}</ref> ==Fauna== Entre as especies de mamíferos que habitan este parque inclúense o [[Canis lupus pambasileus|lobo do Yukón]], o [[oso]], o [[coiote]], o [[visón americano|visón]], o [[lince do Canadá|lince]], a [[Lontra canadensis|lontra de río]], [[Rangifer tarandus caribou|caribú]], [[Alces alces gigas|alce do Yukón]], [[rata de almiscre]], [[Lepus americanus|lebre de raquetas de neve]], [[marmota]], [[raposo común]], [[ovella de Dall]], [[Castor canadiensis|castor]], [[glutón]], [[cabra montesa]] e [[Urocitellus parryii|esquío terrestre ártico]]. Este parque contén unhas 120 especies de aves, incluíndo a [[Lagópodo cinsento|perdiz común]] e as [[aguia real|aguias reais]] e [[Haliaeetus leucocephalus|aguias calvas]]. ===Patrimonio da Humanidade=== O sistema de parques binacional [[Kluane/Wrangell-St Elias/Baía dos Glaciares/Tatshenshini-Alsek]], que comprende os parques Kluane, [[Parque Nacional e Reserva Wrangell-St. Elias|Wrangell-St. Elias]], [[Parque Nacional e Reserva Glacier Bay|Glacier Bay]] e [[Parque Tatshenshini-Alsek|Tatshenshini-Alsek]], declarouse [[Patrimonio da Humanidade]] pola [[UNESCO]] en 1979 polas espectaculares paisaxes de glaciares e [[campos de xeo]], así como pola importancia do hábitat do [[oso grizzly]], o [[caribú]] e a [[ovella de Dall]]. Nun censo da manda de Kluane de 2009, había 181 caribús das montañas do norte, un ecotipo distinto de caribús.<ref name="census2009">{{citation |url=http://www.env.gov.yk.ca/publications-maps/documents/aishihik_caribou09_census.pdf |title=Aishihik and Kluane Northern Mountain Caribou Herds Census, 2009 |first1=Troy |last1=Hegel |first2=Kyle |last2=Russell |number=SR-10-02 |publisher=Yukon Government |year=2010 |access-date=2014-12-17}}</ref> ===Presenza das Primeiras Nacións=== O Parque Nacional Kluane atópase dentro dos territorios tradicionais das Primeiras Nacións Champagne e Aishihik e da [[Primeira Nación Kluane]], que teñen unha longa historia de vida nesta rexión.<ref name=kluane_culture>{{cite web|url=https://parks.canada.ca/pn-np/yt/kluane/culture|title=Culture and History|author= Parks Canada|access-date=2023-05-28}}</ref> Mediante os seus respectivos Acordos Finais co Goberno canadense, estes converteron en lei os seus dereitos de aproveitar a fauna nesta rexión. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === *{{cite magazine|title=Canada's Icy Wilderness Park — Kluane|first=Douglas|last=Lee|magazine=[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]|pages=630–657|volume=168|issue=5|date=November 1985|issn=0027-9358|oclc=643483454}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.pc.gc.ca/en/pn-np/yt/kluane/ Canada website for Kluane National Park] * [https://whc.unesco.org/en/list/72 World Heritage site] * [http://www.nfb.ca/film/kluane/ ''Kluane'' — a National Film Board of Canada documentary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120322125833/http://www.nfb.ca/film/kluane/ |date=2012-03-22 }} * [http://www.cafn.ca - Champagne and Aishihik First Nations] * [http://www.kfn.ca - Kluane First Nation] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 1b3yid7ash68ke0odmw4ka9srgjvu1e 0 679967 7350996 2026-04-07T15:57:24Z Mark Gasoline 5312 Redirixida cara a «[[CS Mackay-Bennett]]» 7350996 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[CS Mackay-Bennett]] ekqzzk1wcha7pqe12u9tli6zebhmvc8 0 679968 7351014 2026-04-07T16:32:55Z Miguelferig 27155 Redirixida cara a «[[MC1R]]» 7351014 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[MC1R]] 7wedert4qo0h9jqjxmfx7rn9rrj54w6 0 679969 7351029 2026-04-07T17:19:13Z Fendetestas 45576 a primeira edición procede da traducción de:[[en:Mistaken Point Ecological Reserve]] 7351029 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} A '''Reserva Ecolóxica de Mistaken Point''' é unha [[zona silvestre]] e [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] situada no extremo sueste da illa de [[Terra Nova]], na [[península de Avalon]], na provincia canadense de [[Terra Nova e Labrador]]. A reserva alberga a [[Formación Mistaken Point]] homónima, que contén unha das coleccións de fósiles precámbricos máis diversas e mellor conservadas do mundo. Os [[Fauna de Ediacara|fósiles ediacáricos]] descubertos no sitio constitúen os restos máis antigos coñecidos de [[Organismo pluricelular|vida multicelular]] na Terra.<ref name="official site">{{cite web|title=Mistaken Point Ecological Reserve|url=http://www.env.gov.nl.ca/env/parks/wer/r_mpe/|website=NL Department of Environment and Conservation|publisher=Government of Newfoundland and Labrador|accessdate=17 de xullo de 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161111165638/http://www.env.gov.nl.ca/env/parks/wer/r_mpe/|archive-date=11 November 2016}}</ref> ==Punto equivocado== '''Punto equivocado''' ({{Coordenadas|46|37|32|N|53|09|41|W|rexión:CA-NL_tipo:punto de referencia|display=inline}}) é un pequeno cabo na [[península de Avalon]]. Historicamente, Mistaken Point confundíase con [[Cape Race]] debido ás condicións meteorolóxicas, as típicas néboas da zona. Os mariñeiros que cometían este erro viraban cara ao norte, pensando que chegaran ao porto de Cape Race, e inmediatamente atopábanse con rochas traizoeiras. ==Historia== O primeiro fósil atopado na zona, ''[[Fractofusus misrai]]'', descubríuno en xuño de 1967 [[Shiva Balak Misra]], un estudante de posgrao da [[India]] que estudaba [[xeoloxía]] na [[Universidade Memorial de Terranova]].<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7000829.stm |title=Rare honour for Indian geologist |author=BBC News |date=18 de setembro de 2007 |publisher=BBC South Asia |access-date=10 de xullo de 2011}}</ref><ref>http://www.mistakenpointfauna.com/paper1.html MISRA, S.B.,(1969a) Geology of Biscay Bay-Cape Race area, Avalon Peninsula, South Eastern Newfoundland</ref> A mediados da década de 1980, o sitio recoñeceuse rapidamente como un lugar importante que posiblemente contiña o os fósiles de [[metazoos]] máis antigos de América do Norte e os fósiles mariños de augas profundas máis antigos do mundo. Un tramo de cinco quilómetros de costa estableceuse provisionalmente como reserva polo goberno provincial en 1984 e designouse permanente en 1987. Posteriormente, ampliouse en 2009 tras novos descubrimentos de fósiles.<ref name="official site" /> ==Fósiles== Os estudos demostraron que a [[bioma]] de Mistaken Point representa os fósiles [[Ediacárico]]s máis antigos coñecidos a nivel mundial e son os organismos grandes e arquitectonicamente complexos máis antigos da historia da Terra.<ref>[http://geol.queensu.ca/people/narbonne/recent_pubs1.html Queens University Research] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150717031549/http://geol.queensu.ca/people/narbonne/recent_pubs1.html |date=17 de xullo de 2015 }}</ref> Os xacementos fósiles ao longo da costa dentro da reserva foron inscritos no Lista de [[UNESCO]] [[Patrimonio da Humanidade]] o 17 de xullo de 2016.<ref name="WHS listing">{{cite web|title=Mistaken Point|url=https://whc.unesco.org/en/list/1497|website=UNESCO World Heritage Centre|publisher=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|accessdate=17 de xullo de 2016}}</ref><ref name ="CBC UNESCO announce">{{cite news|last1=MacEachern|first1=Daniel|title=Newfoundland's Mistaken Point named UNESCO World Heritage site|url=http://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/mistaken-point-unesco-world-heritage-site-1.3682798|accessdate=17 de xullo de 2016|work=CBC News}}</ref><ref>[https://whc.unesco.org/en/list/1497 Unesco World Heritage List]</ref> ===[[Terreo (xeoloxía)|Terreo]] de Avalonia=== O [[Terreo (xeoloxía)|terreo]] fósil de Mistaken Point é o chamado terreo de [[Avalonia]] que se atopa en [[Europa Occidental]].<ref>{{Cite journal|last1=COCKS|first1=L. R. M.|last2=MCKERROW|first2=W. S.|last3=VAN STAAL|first3=C. R.|date=setembro 1997|title=The margins of Avalonia|journal=Geological Magazine|volume=134|issue=5|pages=627–636|doi=10.1017/s0016756897007425|issn=0016-7568|bibcode=1997GeoM..134..627C|s2cid=130769330 }}</ref> Formouse a principios do [[Cámbrico]] cando [[Pannotia]] se separou de [[Gondwana]] (agora [[América do Sur]], [[África]], [[Antártida]] e [[Australia]]). ===Sitio do patrimonio xeolóxico da IUGS=== Con respecto a que Mistaken Point é "o mellor exemplo no mundo dunha comunidade fósil edicaricana onde 'a vida creceu por primeira vez' e floreceron comunidades de metazoos", a [[Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas]] (IUGS) incluíu o "sitio fósil ediacarano de Mistaken Point" no seu conxunto de 100 "sitios do patrimonio xeolóxico" de todo o mundo nunha lista publicada en outubro de 2022. A organización define un "Sitio do Patrimonio Xeolóxico da IUGS" como "un lugar clave con elementos e/ou procesos xeolóxicos de relevancia científica internacional, utilizado como referencia e/ou cunha contribución substancial ao desenvolvemento das ciencias xeolóxicas ao longo da historia".<ref>{{cite web |title=The First 100 IUGS Geological Heritage Sites |url=https://iugs-geoheritage.org/videos-pdfs/iugs_first_100_book_v2.pdf |website=IUGS International Commission on Geoheritage |publisher=IUGS |access-date=13 de novembro de 2022}}</ref> == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.gov.nl.ca/ecc/natural-areas/wer/r-mpe/] * [https://web.archive.org/web/20160303184241/http://www.env.gov.nl.ca/env/publications/parks/mistaken_point_ecological_reserve.pdf Management Plan], Newfoundland and Labrador, Dept. of Environment and Conservation *[https://archive.today/20130115133256/http://geol.queensu.ca/museum/index.php?option=com_content&view=article&id=54&Itemid=61 Queens University research] *[http://mistakenpointfauna.com/ Discovery of Mistaken Point fauna] *[https://web.archive.org/web/20150724081804/http://geol.queensu.ca/people/narbonne/recent_pubs1.html The Origin and Early Evolution of Animals] *[https://ucmp.berkeley.edu/vendian/mistaken.html Localities of the Vendian: Mistaken Point, Newfoundland] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 81sbg01d9vm97arxw8wlk5rcwiypg4i 0 679970 7351043 2026-04-07T17:53:52Z Fendetestas 45576 a primeira edición procede da traducción de:[[en:Miguasha National Park]] 7351043 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} O Parque Provincial de Miguasha (en francés: Parc national de Miguasha) é unha área protexida preto de Carleton-sur-Mer, na [[península de Gaspé]], no [[Quebec]], no [[Canadá]]. Creado en 1985 polo Goberno do Quebec, Miguasha designouse [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en 1999 en recoñecemento da súa riqueza de fósiles, que mostran un momento crucial durante a [[evolución]] da vida na [[Terra]]. Outros nomes para este sitio son o sitio fósil de Miguasha, o sitio fósil da baía de Escuminac, a formación de Escuminac do Devónico superior e os cantís de Hugh-Miller. Ás veces tamén se lle chama nos exemplares fósiles "baía de Scaumenac" ou "baía de Scaumenac P.Q." == Museo de Historia Natural de Miguasha == [[Ficheiro:Miguasha affleurement 2.jpg |thumb|left|250px|Parque Nacional de Miguasha (Quebec): afloramento dos leitos devonianos ricos en peixes fósiles.]] [[Ficheiro:Bothriolepis2.JPG|thumb|left|250px|''[[Bothriolepis]]'', un [[antiarca]] [[Placodermos|placodermo]] fósil atopado neste sitio.]] O museo do parque presenta exposicións sobre os fósiles e a paleontoloxía do parque. A colección do museo inclúe máis de 9.000 exemplares de [[peixes fósiles]] e [[Historia evolutiva das plantas|plantas]].<ref>{{Cite web|url=http://gaspesie.quebecheritageweb.com/societies_details.aspx?societyId=32|title = Miguasha National Park and Natural History Museum (Sépaq) &#124; Gaspesian Heritage WebMagazine}}</ref> == Xeoloxía == Os cantís costeiros son estratos [[Devónico superior]] de rocha gris [[sedimentaria]] pertencentes á [[Formación Escuminac]]. Están compostos por capas alternas de [[arenita]] e [[lousa]], que teñen entre 350 e 375 millóns de anos de antigüidade. A área hoxe alberga principalmente bosques de [[bidueiros]], [[álamos]] e [[abetos]]. == Importancia paleontolóxica == Algúns dos peixes, fauna e fósiles de esporas atopados en Miguasha son especies raras e antigas. Por exemplo, pénsase que ''[[Spermasporites]]'' é unha das [[plantas con sementes]]<ref>Segundo a referencia, pero posiblemente significasen '[[planta con sementes]]'.</ref> [[xéneros]] máis antigas da Terra.<ref>Cita da UNESCO [https://whc.unesco.org/en/list/686 686]</ref> == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [ ] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] eksd1iy84o1vxkxkr1xacxmeqlnnwvo 7351049 7351043 2026-04-07T18:21:41Z Fendetestas 45576 7351049 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} O Parque Provincial de Miguasha (en francés: Parc national de Miguasha) é unha área protexida preto de Carleton-sur-Mer, na [[península de Gaspé]], no [[Quebec]], no [[Canadá]]. Creado en 1985 polo Goberno do Quebec, Miguasha designouse [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en 1999 en recoñecemento da súa riqueza de fósiles, que mostran un momento crucial durante a [[evolución]] da vida na [[Terra]]. Outros nomes para este sitio son o sitio fósil de Miguasha, o sitio fósil da baía de Escuminac, a formación de Escuminac do Devónico superior e os cantís de Hugh-Miller. Ás veces tamén se lle chama nos exemplares fósiles "baía de Scaumenac" ou "baía de Scaumenac P.Q." == Museo de Historia Natural de Miguasha == [[Ficheiro:Miguasha affleurement 2.jpg |thumb|left|250px|Parque Nacional de Miguasha (Quebec): afloramento dos leitos devonianos ricos en peixes fósiles.]] [[Ficheiro:Bothriolepis2.JPG|thumb|left|250px|''[[Bothriolepis]]'', un [[antiarca]] [[Placodermos|placodermo]] fósil atopado neste sitio.]] O museo do parque presenta exposicións sobre os fósiles e a paleontoloxía do parque. A colección do museo inclúe máis de 9.000 exemplares de [[peixes fósiles]] e [[Historia evolutiva das plantas|plantas]].<ref>{{Cite web|url=http://gaspesie.quebecheritageweb.com/societies_details.aspx?societyId=32|title = Miguasha National Park and Natural History Museum (Sépaq) &#124; Gaspesian Heritage WebMagazine}}</ref> == Xeoloxía == Os cantís costeiros son estratos do [[Devoniano|Devónico superior]] de rocha gris [[Rocha sedimentaria|sedimentaria]] pertencentes á [[Formación Escuminac]]. Están compostos por capas alternas de [[arenita]] e [[lousa]], que teñen entre 350 e 375 millóns de anos de antigüidade. A área hoxe alberga principalmente bosques de [[bidueiros]], [[Álamo tremo|álamos]] e [[Abies|abetos]]. == Importancia paleontolóxica == Algúns dos peixes, fauna e fósiles de esporas atopados en Miguasha son especies raras e antigas.Por exemplo, pénsase que ''[[Espermatófita]]'' é un dos [[Xénero (bioloxía)|xéneros]] de [[plantas con sementes]]<ref>Segundo a referencia, pero posiblemente significasen '[[planta con sementes]]'.</ref> máis antigos da Terra. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.miguasha.ca/ Páxina oficial] * [https://www.sepaq.com/pq/mig/index.dot?language_id=1 Parcs Québec: Parc National de Miguasha (english)] * [https://web.archive.org/web/20051126084950/http://sea.unep-wcmc.org/sites/wh/miguasha.html UNEP-WCMC profile] * [https://whc.unesco.org/en/list/686~main World Heritage List: Miguasha National Park] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] ltzcdansggikh636krg60xsnlezjrlf 7351237 7351049 2026-04-08T09:20:51Z Breogan2008 23204 7351237 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} O '''Parque Provincial de Miguasha''' (en francés: Parc national de Miguasha) é unha área protexida preto de Carleton-sur-Mer, na [[península de Gaspé]], no [[Quebec]], no [[Canadá]]. Creado en 1985 polo Goberno do Quebec, Miguasha designouse [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]] en 1999 en recoñecemento da súa riqueza de fósiles, que mostran un momento crucial durante a [[evolución]] da vida na [[Terra]]. Outros nomes para este sitio son o sitio fósil de Miguasha, o sitio fósil da baía de Escuminac, a formación de Escuminac do Devónico superior e os cantís de Hugh-Miller. Ás veces tamén se lle chama nos exemplares fósiles "baía de Scaumenac" ou "baía de Scaumenac P.Q." == Museo de Historia Natural de Miguasha == [[Ficheiro:Miguasha affleurement 2.jpg |thumb|left|250px|Parque Nacional de Miguasha (Quebec): afloramento dos leitos devonianos ricos en peixes fósiles.]] [[Ficheiro:Bothriolepis2.JPG|thumb|left|250px|''[[Bothriolepis]]'', un [[antiarca]] [[Placodermos|placodermo]] fósil atopado neste sitio.]] O museo do parque presenta exposicións sobre os fósiles e a paleontoloxía do parque. A colección do museo inclúe máis de 9.000 exemplares de [[peixes fósiles]] e [[Historia evolutiva das plantas|plantas]].<ref>{{Cite web|url=http://gaspesie.quebecheritageweb.com/societies_details.aspx?societyId=32|title = Miguasha National Park and Natural History Museum (Sépaq) &#124; Gaspesian Heritage WebMagazine}}</ref> == Xeoloxía == Os cantís costeiros son estratos do [[Devoniano|Devónico superior]] de rocha gris [[Rocha sedimentaria|sedimentaria]] pertencentes á [[Formación Escuminac]]. Están compostos por capas alternas de [[arenita]] e [[lousa]], que teñen entre 350 e 375 millóns de anos de antigüidade. A área hoxe alberga principalmente bosques de [[bidueiros]], [[Álamo tremo|álamos]] e [[Abies|abetos]]. == Importancia paleontolóxica == Algúns dos peixes, fauna e fósiles de esporas atopados en Miguasha son especies raras e antigas.Por exemplo, pénsase que ''[[Espermatófita]]'' é un dos [[Xénero (bioloxía)|xéneros]] de [[plantas con sementes]]<ref>Segundo a referencia, pero posiblemente significasen '[[planta con sementes]]'.</ref> máis antigos da Terra. == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [https://www.miguasha.ca/ Páxina oficial] * [https://www.sepaq.com/pq/mig/index.dot?language_id=1 Parcs Québec: Parc National de Miguasha (english)] * [https://web.archive.org/web/20051126084950/http://sea.unep-wcmc.org/sites/wh/miguasha.html UNEP-WCMC profile] * [https://whc.unesco.org/en/list/686~main World Heritage List: Miguasha National Park] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 6y29hpvj018x5n9fp3vogcv7ib8e6os 0 679971 7351047 2026-04-07T18:08:59Z Heladio Anxo 160068 Nova páxina: «{{Biografía|nome=Benedicto Folia Arias|data_de_nacemento=12 de decembro de 1914|lugar_de_nacemento=Freixido de Arriba (Larouco)|data_de_falecemento=13 de outubro de 1942|lugar_de_falecemento=Campo de concentración de Gusen|ocupación=Mineiro|imaxe=[[File:Foto Benedicto.tif|thumb|Foto de Benedicto antes da Guerra Civil]]}} '''Benedicto Folia Arias''', nado en [[Freixido]] de Arriba ([[Larouco]])<ref>{{Cita web|url=https://osil.info/tras-as-pegadas-dos-valdeorreses-e-triv...» 7351047 wikitext text/x-wiki {{Biografía|nome=Benedicto Folia Arias|data_de_nacemento=12 de decembro de 1914|lugar_de_nacemento=Freixido de Arriba (Larouco)|data_de_falecemento=13 de outubro de 1942|lugar_de_falecemento=Campo de concentración de Gusen|ocupación=Mineiro|imaxe=[[File:Foto Benedicto.tif|thumb|Foto de Benedicto antes da Guerra Civil]]}} '''Benedicto Folia Arias''', nado en [[Freixido]] de Arriba ([[Larouco]])<ref>{{Cita web|url=https://osil.info/tras-as-pegadas-dos-valdeorreses-e-triveses-que-estiveron-nos-campos-de-concentracion-nazis/|páxina-web=O Sil|título=Jonatan Anta tras as pegadas dos valdeorreses e triveses nos campos de concentración|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.somoscomarca.es/articulo/actualidad/los-valdeorreses-de-mauthausen/20190202144707100341.html|páxina-web=Somos Comarca|título=Valdeorreses de Mauthausen|data-acceso=7-4-2026}}</ref> o [[12 de decembro]] de [[1914]], e finado no campo de concentración de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen] o [[13 de outubro]] de [[1942]], foi un exiliado galego deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=http://vitimas.nomesevoces.net/en/ficha/11550/|páxina-web=nomes e voces|título=Benedicto na base de datos de vítimas|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/ca/results/informant/17190|páxina-web=Banc de la Memoria|título=Benedicto na base de datos|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6888|páxina-web=Pares Deportados|título=Benedicto na base de datos do Libro Memorial|data-acceso=7-4-2026}}</ref> == Traxectoria == Cando estalou a [[Guerra civil española|Guerra Civil]] en [[1936]] Benedicto estaba na sega en [[Castela]], xunto ao seu irmán Luís. Cara o final do conflito o seu irmán foi ferido e hospitalizado en [[Madrid]], mentres que Benedicto puido escapar a [[Francia]]. Seguramente estivo encerrado nun dos campos de refuxiados franceses. Capturado pola [[Gestapo]], estivo recluído no [[:de:Stalag_XII_D|Stalag XII D]] de [[Tréveris]]. Arribou a [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]] a madrugada do [[25 de xaneiro]] de [[1941]]. Nesa mesma viaxe tivo como compañeiro a outro paisano de [[Freixido]] de Arriba, [[Antonio Diéguez Blanco|Antonio Dieguez Blanco]]. Asignóuselle o número de deportado 4635, tendo como profesión a de mineiro. Transferido a [[Gusen-memorial.org/|Gusen]] o [[29 de marzo]] de [[1941]], faleceu o [[13 de outubro]] de [[1942]]. Segundo o parte oficial a causa da morte foi un [[enfisema pulmonar]], sendo incinerado tres días despois. Un sobrevivente do [[holocausto]], [https://www.elprogreso.es/articulo/lugo/enrique-doval-lucense-campo-mauthausen/201901171402071354523.html Enrique Doval], contou nunha entrevista con [[Xosé Ramón Gayoso]] no programa Corazonada en [[1989]], da [[Televisión de Galicia|TVG]], o que lle ocorreu a Benedicto: "A expresión de Benedicto era moi triste (debido á extenuación dun traballo inhumano e a fame extrema), e anticipando o seu final, tivo o xesto de bondade e amizade de regalarme o reloxo, para que o utilizase en beneficio propio, para conseguir un anaco de pan ou unha mellor liteira no barracón". Segundo Enrique, Benedicto tirouse contra as aramadas electrificadas. == Notas == [[Ficheiro:Avis_de_decese_Benedicto.tif|miniatura|Aviso de deceso de Bendicto]] <references /> == Véxase tamén == === Bibliografía === * Amat-Piniella, Joaquim (2014). ''K. L. Reich''. Barcelona: Libros del Asteroide. * Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). ''Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945)''. Madrid: Ministerio de Cultura. * Federación Nacional de Deportados e Internados Resistentes y Patriotas (1969). ''Deportación. El horror de los campos de concentración''. Barcelona. Editorial Petronio. * Hernández de Miguel, Carlos (2015). ''Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices''. Barcelona. Ediciones B. * VV. AA. (2004). ''Livre-mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas per mesure de persécution 1940-1945''. París: Éditions Tirésies. [[Categoría:Nados en Larouco]] [[Categoría:Nados en 1914]] [[Categoría:Finados en 1942]] [[Categoría:Galegos finados en campos de concentración nazis]] ph3ig7iqq3xpf3u1zl01pwg5t3uuvgd 7351196 7351047 2026-04-08T06:45:04Z Mark Gasoline 5312 7351196 wikitext text/x-wiki {{Biografía|nome=Benedicto Folia Arias|data_de_nacemento=12 de decembro de 1914|lugar_de_nacemento=Freixido de Arriba (Larouco)|data_de_falecemento=13 de outubro de 1942|lugar_de_falecemento=Campo de concentración de Gusen|ocupación=Mineiro|imaxe=[[File:Foto Benedicto.tif|thumb|center|Foto de Benedicto antes da guerra civil]].}} '''Benedicto Folia Arias''', nado en [[Freixido]] de Arriba ([[Larouco]])<ref>{{Cita web|url=https://osil.info/tras-as-pegadas-dos-valdeorreses-e-triveses-que-estiveron-nos-campos-de-concentracion-nazis/|páxina-web=O Sil|título=Jonatan Anta tras as pegadas dos valdeorreses e triveses nos campos de concentración|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.somoscomarca.es/articulo/actualidad/los-valdeorreses-de-mauthausen/20190202144707100341.html|páxina-web=Somos Comarca|título=Valdeorreses de Mauthausen|data-acceso=7-4-2026}}</ref> o [[12 de decembro]] de [[1914]], e finado no campo de concentración de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen] o [[13 de outubro]] de [[1942]], foi un exiliado galego deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=http://vitimas.nomesevoces.net/en/ficha/11550/|páxina-web=nomes e voces|título=Benedicto na base de datos de vítimas|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/ca/results/informant/17190|páxina-web=Banc de la Memoria|título=Benedicto na base de datos|data-acceso=7-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6888|páxina-web=Pares Deportados|título=Benedicto na base de datos do Libro Memorial|data-acceso=7-4-2026}}</ref> == Traxectoria == Cando estalou a [[Guerra civil española|guerra civil]] en xullo de [[1936]] Benedicto estaba na sega en [[Castela]], xunto ao seu irmán Luís. Cara o final do conflito o seu irmán foi ferido e hospitalizado en [[Madrid]], mentres que Benedicto puido escapar a [[Francia]]. Seguramente estivo encerrado nun dos campos de refuxiados franceses. Capturado pola [[Gestapo]], estivo recluído no [[:de:Stalag_XII_D|Stalag XII D]] de [[Tréveris]]. Arribou a [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]] a madrugada do [[25 de xaneiro]] de [[1941]]. Nesa mesma viaxe tivo como compañeiro a outro paisano de [[Freixido]] de Arriba, [[Antonio Diéguez Blanco|Antonio Dieguez Blanco]]. Asignóuselle o número de deportado 4635, tendo como profesión a de mineiro. Transferido a [[Gusen-memorial.org/|Gusen]] o [[29 de marzo]] de [[1941]], faleceu o [[13 de outubro]] de [[1942]]. Segundo o parte oficial a causa da morte foi un [[enfisema pulmonar]], sendo incinerado tres días despois. Un sobrevivente do [[holocausto]], [https://www.elprogreso.es/articulo/lugo/enrique-doval-lucense-campo-mauthausen/201901171402071354523.html Enrique Doval], contou nunha entrevista con [[Xosé Ramón Gayoso]] no programa Corazonada en [[1989]], da [[Televisión de Galicia|TVG]], o que lle ocorreu a Benedicto: "A expresión de Benedicto era moi triste (debido á extenuación dun traballo inhumano e a fame extrema), e anticipando o seu final, tivo o xesto de bondade e amizade de regalarme o reloxo, para que o utilizase en beneficio propio, para conseguir un anaco de pan ou unha mellor liteira no barracón". Segundo Enrique, Benedicto tirouse contra as aramadas electrificadas. == Notas == [[Ficheiro:Avis_de_decese_Benedicto.tif|miniatura|Aviso de deceso de Benedicto Folia Arias.]] {{Listaref}} == Véxase tamén == === Bibliografía === * Amat-Piniella, Joaquim (2014). ''K. L. Reich''. Barcelona: Libros del Asteroide. * Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). ''Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945)''. Madrid: Ministerio de Cultura. * Federación Nacional de Deportados e Internados Resistentes y Patriotas (1969). ''Deportación. El horror de los campos de concentración''. Barcelona. Editorial Petronio. * Hernández de Miguel, Carlos (2015). ''Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices''. Barcelona. Ediciones B. * VV. AA. (2004). ''Livre-mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas per mesure de persécution 1940-1945''. París: Éditions Tirésies. [[Categoría:Nados en Larouco]] [[Categoría:Nados en 1914]] [[Categoría:Finados en 1942]] [[Categoría:Galegos finados en campos de concentración nazis]] 1lxiftd3x0n20ga4qamca1mu3e1oa8p 0 679972 7351052 2026-04-07T18:47:36Z Fendetestas 45576 a primeira edición procede da traducción de:[[en:Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site]] 7351052 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} O '''Patrimonio da Humanidade dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá''' consta de sete parques contiguos, incluíndo catro [[Parques Nacionais do Canadá|parques nacionais]] ([[Parque Nacional Banff|Banff]], [[Parque Nacional Jasper|Jasper]], [[Parque Nacional Kootenay|Kootenay]] e [[Parque Nacional Yoho|Yoho]]) e tres parques provinciais da [[Columbia Británica]] ([[Parque Provincial Hamber|Hamber]], [[Parque Provincial do Monte Assiniboine|Monte Assiniboine]] e [[Parque Provincial do Monte Robson|Monte Robson]]). Estes sete parques nas [[Montañas Rochosas Canadenses]] inclúen [[montaña]]s, [[glaciar]]es e [[augas termais]], así como as cabeceiras dos principais sistemas fluviais de América do Norte, incluíndo os ríos [[río Saskatchewan|Saskatchewan Norte]], [[río Athabasca|Athabasca]], [[río Columbia|Columbia]] e [[río Fraser|Fraser]]. A zona é coñecida polo seu ambiente natural e a súa diversidade biolóxica. Inclúe o sitio [[Xisto de Burgess]], un [[Patrimonio da Humanidade]] por dereito propio desde 1980 ata 1984, cando foi incluído na designación WHS dos Parques das Montañas Rochosas Canadenses.<ref>{{cite web | title=The Burgess Shale | publisher=[[Royal Ontario Museum]] | url=http://www.burgess-shale.rom.on.ca/en/parks-canada/learn/ | access-date=24 de xuño de 2012 | archive-date=20 de marzo de 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190320202349/https://burgess-shale.rom.on.ca/en/parks-canada/learn/ }}</ref><ref name="WHC1984">{{cite web | year=1984 | title=World Heritage Committee: Eighth Ordinary Session | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/repcom84.htm | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> ==Patrimonio da Humanidade== [[Ficheiro:Rocky Mountain World Heritage Site Plaque.jpg|thumb|left|250px|Placa conmemorativa]] En 1983, o Canadá propuxo os parques nacionais de Banff, Jasper, Kootenay e Yoho para a súa inclusión na lista de [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]]. A UNESCO aceptou esta candidatura en 1984 baseándose nunha recomendación da [[Unión Internacional para a Conservación da Natureza]] (UICN). A candidatura orixinal e a recomendación da UICN chamaron a atención sobre a "beleza natural excepcional" da zona, os "hábitats de especies raras e en perigo de extinción" e as súas formas de relevo naturais, como picos de montañas, glaciares, lagos, canóns, covas de pedra calcaria e os fósiles únicos de Xisto de Burgess.<ref>{{cite web | year=1984 | title=Nomination to the World Heritage List | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/304.pdf | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> Ese ano, o Comité do Patrimonio Mundial da UNESCO "solicitou ás autoridades canadenses que considerasen engadir os parques provinciais adxacentes do Monte Robson, Hamber, o Monte Assiniboine e o [[Parque Provincial Peter Lougheed|Kananaskis]]"<ref name="WHC1984" /> ao sitio dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá. Nunha reunión de 1990, "o Comité acolleu con satisfacción a proposta canadense de incluír, no sitio dos Parques das Montañas Rochosas, os parques provinciais do Monte Robson, Hamber e Assiniboine, seguindo a súa solicitude na súa oitava sesión en 1984".<ref>{{cite web | year=1990 | title=World Heritage Committee: Fourteenth Session | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/repcom90.htm | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> Kananaskis (renomeado [[Parque Provincial Peter Lougheed]]) non incluíuse no Patrimonio Mundial dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá. {{clear|left}} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === *[https://whc.unesco.org/en/list/304 Park page at UNESCO World Heritage Site] *[https://web.archive.org/web/20140103211411/http://www.museevirtuel-virtualmuseum.ca/sgc-cms/expositions-exhibitions/nuages-clouds/en/index.html/ Climbing the clouds] Virtual exhibit of British Columbia mountaineering {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 9wsrv8xvvh3v18heg2mfwqoob6s6tyt 7351185 7351052 2026-04-08T05:23:25Z Mark Gasoline 5312 /* Patrimonio da Humanidade */ 7351185 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} O '''Patrimonio da Humanidade dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá''' consta de sete parques contiguos, incluíndo catro [[Parques Nacionais do Canadá|parques nacionais]] ([[Parque Nacional Banff|Banff]], [[Parque Nacional Jasper|Jasper]], [[Parque Nacional Kootenay|Kootenay]] e [[Parque Nacional Yoho|Yoho]]) e tres parques provinciais da [[Columbia Británica]] ([[Parque Provincial Hamber|Hamber]], [[Parque Provincial do Monte Assiniboine|Monte Assiniboine]] e [[Parque Provincial do Monte Robson|Monte Robson]]). Estes sete parques nas [[Montañas Rochosas Canadenses]] inclúen [[montaña]]s, [[glaciar]]es e [[augas termais]], así como as cabeceiras dos principais sistemas fluviais de América do Norte, incluíndo os ríos [[río Saskatchewan|Saskatchewan Norte]], [[río Athabasca|Athabasca]], [[río Columbia|Columbia]] e [[río Fraser|Fraser]]. A zona é coñecida polo seu ambiente natural e a súa diversidade biolóxica. Inclúe o sitio [[Xisto de Burgess]], un [[Patrimonio da Humanidade]] por dereito propio desde 1980 ata 1984, cando foi incluído na designación WHS dos Parques das Montañas Rochosas Canadenses.<ref>{{cite web | title=The Burgess Shale | publisher=[[Royal Ontario Museum]] | url=http://www.burgess-shale.rom.on.ca/en/parks-canada/learn/ | access-date=24 de xuño de 2012 | archive-date=20 de marzo de 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190320202349/https://burgess-shale.rom.on.ca/en/parks-canada/learn/ }}</ref><ref name="WHC1984">{{cite web | year=1984 | title=World Heritage Committee: Eighth Ordinary Session | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/repcom84.htm | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> ==Patrimonio da Humanidade== [[Ficheiro:Rocky Mountain World Heritage Site Plaque.jpg|thumb|left|250px|Placa conmemorativa]] En 1983, o Canadá propuxo os parques nacionais de Banff, Jasper, Kootenay e Yoho para a súa inclusión na lista de [[Patrimonio da Humanidade]] da [[UNESCO]]. A UNESCO aceptou esta candidatura en 1984 baseándose nunha recomendación da [[Unión Internacional para a Conservación da Natureza]] (UICN). A candidatura orixinal e a recomendación da UICN chamaron a atención sobre a "beleza natural excepcional" da zona, os "hábitats de especies raras e en perigo de extinción" e as súas formas de relevo naturais, como picos de montañas, glaciares, lagos, canóns, covas de pedra calcaria e os fósiles únicos de Xisto de Burgess.<ref>{{cite web | year=1984 | title=Nomination to the World Heritage List | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/304.pdf | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> Ese ano, o Comité do Patrimonio Mundial da UNESCO "solicitou ás autoridades canadenses que considerasen engadir os parques provinciais adxacentes do Monte Robson, Hamber, o Monte Assiniboine e o [[Parque Provincial Peter Lougheed|Kananaskis]]"<ref name="WHC1984" /> ao sitio dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá. Nunha reunión de 1990, "o Comité acolleu con satisfacción a proposta canadense de incluír, no sitio dos Parques das Montañas Rochosas, os parques provinciais do Monte Robson, Hamber e Assiniboine, seguindo a súa solicitude na súa oitava sesión en 1984".<ref>{{cite web | year=1990 | title=World Heritage Committee: Fourteenth Session | publisher=UNESCO | url=https://whc.unesco.org/archive/repcom90.htm | access-date=24 de xuño de 2012}}</ref> Kananaskis (renomeado [[Parque Provincial Peter Lougheed]]) non foi incluído no Patrimonio Mundial dos Parques das Montañas Rochosas do Canadá. {{clear|left}} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === *[https://whc.unesco.org/en/list/304 Park page at UNESCO World Heritage Site] *[https://web.archive.org/web/20140103211411/http://www.museevirtuel-virtualmuseum.ca/sgc-cms/expositions-exhibitions/nuages-clouds/en/index.html/ Climbing the clouds] Virtual exhibit of British Columbia mountaineering {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 4zcocvq3kwety89v25xmke5o7kh5f3a 0 679973 7351064 2026-04-07T19:30:40Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Vilachá, A Pobra do Brollón]]» a «[[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351064 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]] mjtmex3i91xk98i97vx6iq5256dn7uc 1 679974 7351066 2026-04-07T19:30:40Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Conversa:Vilachá, A Pobra do Brollón]]» a «[[Conversa:Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351066 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Conversa:Vilachá de Salvadur, A Pobra do Brollón]] cj62snr40dlzzq1yh4v80jmjct1xdln 0 679975 7351071 2026-04-07T19:34:13Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Piño, A Pobra do Brollón]]» a «[[Pino, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351071 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Pino, A Pobra do Brollón]] kj51uas13mw9wqkky3qtm1iefdw6obl 1 679976 7351073 2026-04-07T19:34:13Z Imxavitooh 10599 Imxavitooh moveu a páxina «[[Conversa:Piño, A Pobra do Brollón]]» a «[[Conversa:Pino, A Pobra do Brollón]]»: Actualización do Nomenclátor 7351073 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Conversa:Pino, A Pobra do Brollón]] 7j2pc6mz89ee75715o50l4zwoqnto0y 14 679977 7351105 2026-04-07T20:05:37Z HombreDHojalata 5863 Nova páxina: «{{Categoría oculta}} [[Categoría:Wikipedia:Atención|2026 04]]» 7351105 wikitext text/x-wiki {{Categoría oculta}} [[Categoría:Wikipedia:Atención|2026 04]] 25uohc56ea54adaxv8jnv6owvmwx33u 1 679978 7351109 2026-04-07T20:06:53Z MAGHOI 15490 Nova páxina: «{{Traducido de|es|Frente Español|6 de marzo de 2024|158640716}} {{visitas}}» 7351109 wikitext text/x-wiki {{Traducido de|es|Frente Español|6 de marzo de 2024|158640716}} {{visitas}} 2j1hyr93i68uivla6pydx26m26og9tu 0 679979 7351116 2026-04-07T20:12:24Z MAGHOI 15490 Redirixida cara a «[[Riigikogu]]» 7351116 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Riigikogu]] gcn70fdh2liwmukuzlb3ug0p9owvswx 0 679980 7351123 2026-04-07T20:16:38Z HombreDHojalata 5863 HombreDHojalata moveu a páxina «[[Terrores nocturnos]]» a «[[Terror nocturno]]» 7351123 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Terror nocturno]] o7e1wr7scroq5ah5l9ner8iq6a6pby8 0 679981 7351138 2026-04-07T20:34:37Z Al Lemos 3979 /* Novo artigo */ 7351138 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Henry Pinard de la Boullaye''', nado en [[París]] o 1 de setembro de 1874 e finado o 9 de febreiro de 1958 en [[Lille]], foi un [[Compañía de Xesús|sacerdote xesuíta]], [[teólogo]], [[escritor]] e especialista en [[relixión comparada]] [[Pobo francés|francés]]. A súa obra principal é ''L'étude comparée des religions'', publicada en dous volumes, en 1922 e 1925.<ref name="Encyclopedia">{{cite web |url=https://www.encyclopedia.com/environment/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/pinard-de-la-boullaye-henri |title=Pinard de la Boullaye, Henri |website=Encylopedia.com |last=B. Partin |first=Harry |year=1987 |access-date=2026-04-03 |language=en }}</ref> == Bibliografía == Lista non exhaustiva (en [[Lingua francesa|francés]]):<ref name="Encyclopedia"/> * ''La théorie de l'expérience religieuse: Son évolution de Luther à W. James'', (Louvain, 1921) * ''L'étude comparée des religions'', 2 vols. (1922-1925, París) * ''Jésus et l'histoire'' (1928, París) * ''Exercices spirituels, selon la méthode de saint Ignace'', 4 vols. (1944-1947, París) * ''Saint Ignace de Loyola: Directeur d'âmes'' (1947, París) * ''La spiritualité ignatienne'' (1949, París) == Notas == {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == === Ligazóns externas === * {{cite web |url=https://web.archive.org/web/20260403185800/https://data.bnf.fr/fr/see_all_activities/12327440/page1 |title=Henry Pinard de La Boullaye (1874-1958) - Toutes ses œuvres |website=BnF |accessdate=2026-04-03 |language=fr-FR }} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Nados en 1874]] [[Categoría:Finados en 1958]] [[Categoría:Nados en París]] [[Categoría:Xesuítas de Francia]] [[Categoría:Teólogos de Francia]] [[Categoría:Escritores de Francia]] [[Categoría:Profesores da Pontificia Universidade Gregoriana]] 5z0iuzayq1knh7nbkvllqmghyo7wtba 1 679982 7351144 2026-04-07T20:36:50Z Al Lemos 3979 Nova sección: /* Tradución */ 7351144 wikitext text/x-wiki == Tradución == {{Traducido de|pt|Henry Pinard de la Boullaye|3 de abril de 2026|72021350}} {{visitas}} [[Usuario:Al Lemos|Al Lemos]] ([[Conversa usuario:Al Lemos|conversa]]) 7 de abril de 2026 ás 20:36 (UTC) nh94iqa2cfho6dcaai68ii2vhgbg2yr 0 679983 7351164 2026-04-07T22:00:58Z Fendetestas 45576 a primeira edición procede da traducción de:[[en:Lunenburg, Nova Scotia]] 7351164 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende o actual emprazamento de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán..<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] a08tn96whnxb9mnmprwni0q97jfpu9d 7351165 7351164 2026-04-07T22:18:03Z Fendetestas 45576 /* Cidade Nova */ 7351165 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende o actual emprazamento de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán..<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. ==Vista panorámica== {{Panorama|2013_Lunenburg_panorama.jpg|center|1000px|upright|Vista panorámica}} == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 924hp8e47teqdv5ou6em1nq8qf5pwjz 7351166 7351165 2026-04-07T22:22:12Z Fendetestas 45576 /* Cidade Nova */ 7351166 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende o actual emprazamento de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán..<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. ==Gobernanza== O goberno en Nova Escocia só ten dous niveis: provincial e municipal. A provincia está dividida en [[Lista de concellos en Nova Escocia|50 concellos]], dos cales Lunenburg é un. A cidade tamén está dentro do [[Condado de Lunenburg, Nova Escocia|Condado de Lunenburg]], que creouse con fins xudiciais na década de 1860 e hoxe non ten goberno propio, pero cuxas fronteiras coinciden con certos distritos electorais provinciais e federais como o [[Distrito Electoral Provincial de Lunenburg]] e os distritos censuais. O condado tamén abrangue o mesmo terreo que o [[Municipio do Distrito de Lunenburg]], que rodea, pero non inclúe, [[Bridgewater, Nova Escocia|Bridgewater]], Lunenburg e [[Baía de Mahone, Nova Escocia|Baía de Mahone]], xa que están incorporados por separado e non forman parte do municipio do distrito. ==Vista panorámica== {{Panorama|2013_Lunenburg_panorama.jpg|center|1000px|upright|Vista panorámica}} == Notas == <references group=”N”/> <referencesgroup=lower-alpha”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 2dr2dosxzozm4ujb2q2m07o5v4a7g0q 7351167 7351166 2026-04-07T22:23:05Z Fendetestas 45576 /* Notas */ 7351167 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende o actual emprazamento de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán..<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. ==Gobernanza== O goberno en Nova Escocia só ten dous niveis: provincial e municipal. A provincia está dividida en [[Lista de concellos en Nova Escocia|50 concellos]], dos cales Lunenburg é un. A cidade tamén está dentro do [[Condado de Lunenburg, Nova Escocia|Condado de Lunenburg]], que creouse con fins xudiciais na década de 1860 e hoxe non ten goberno propio, pero cuxas fronteiras coinciden con certos distritos electorais provinciais e federais como o [[Distrito Electoral Provincial de Lunenburg]] e os distritos censuais. O condado tamén abrangue o mesmo terreo que o [[Municipio do Distrito de Lunenburg]], que rodea, pero non inclúe, [[Bridgewater, Nova Escocia|Bridgewater]], Lunenburg e [[Baía de Mahone, Nova Escocia|Baía de Mahone]], xa que están incorporados por separado e non forman parte do municipio do distrito. ==Vista panorámica== {{Panorama|2013_Lunenburg_panorama.jpg|center|1000px|upright|Vista panorámica}} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Bibliografía === Recoméndase empregar o marcador {{Cita libro}}. * {{Cita libro |apelidos= |nome= |ano= |título= |editorial= |lingua= |isbn= }} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] jxmx720fazzrp1ai73jzhhfxxxzceee 7351168 7351167 2026-04-07T22:23:37Z Fendetestas 45576 /* Bibliografía */ 7351168 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende o actual emprazamento de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán..<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. ==Gobernanza== O goberno en Nova Escocia só ten dous niveis: provincial e municipal. A provincia está dividida en [[Lista de concellos en Nova Escocia|50 concellos]], dos cales Lunenburg é un. A cidade tamén está dentro do [[Condado de Lunenburg, Nova Escocia|Condado de Lunenburg]], que creouse con fins xudiciais na década de 1860 e hoxe non ten goberno propio, pero cuxas fronteiras coinciden con certos distritos electorais provinciais e federais como o [[Distrito Electoral Provincial de Lunenburg]] e os distritos censuais. O condado tamén abrangue o mesmo terreo que o [[Municipio do Distrito de Lunenburg]], que rodea, pero non inclúe, [[Bridgewater, Nova Escocia|Bridgewater]], Lunenburg e [[Baía de Mahone, Nova Escocia|Baía de Mahone]], xa que están incorporados por separado e non forman parte do municipio do distrito. ==Vista panorámica== {{Panorama|2013_Lunenburg_panorama.jpg|center|1000px|upright|Vista panorámica}} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] 90225ntn0n6xsdar6zucvxn7gb0vl4d 7351183 7351168 2026-04-08T04:55:03Z Mark Gasoline 5312 /* Historia */ 7351183 wikitext text/x-wiki {{Xeografía física}} '''Lunenburg''' ({{IPAc-en|ˈ|l|uː|n|ə|n|b|ɜːr|g}}) é unha cidade portuaria na [[Costa sur (Nova Escocia)|costa sur]] de [[Nova Escocia]], [[Canadá]]. Fundada en 1753, a cidade foi un dos primeiros intentos británicos de asentar [[protestantes]] en Nova Escocia. Historicamente, a economía de Lunenburg dependía da pesca de alta mar e hoxe alberga a maior planta de procesamento secundario de peixe do Canadá. A cidade experimentou prosperidade a finais do século XIX e moitas das súas xoias arquitectónicas remóntanse a esa época. En 1995, a [[Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura|UNESCO]] designouna [[Patrimonio da Humanidade]]. A UNESCO considera o sitio o mellor exemplo de [[Colonización británica de América|asentamento colonial británico]] planificado en América do Norte, xa que conserva o seu deseño e aspecto orixinais do século XIX, incluída a arquitectura vernácula local de madeira. A UNESCO considera que a vila necesita protección porque o futuro dos seus fundamentos económicos tradicionais, a pesca atlántica, é agora moi incerto. O núcleo histórico da vila tamén é un [[Sitios Históricos Nacionais do Canadá|Sitio Histórico Nacional do Canadá]].<ref>{{CRHP|4256|Sitio Histórico Nacional do Distrito Histórico da Cidade Vella de Lunenburg do Canadá. |13 de abril de 2013}}</ref> ==Toponimia== Lunenburg recibiu o seu nome en 1753 polo duque de [[Ducado de Brunswick-Lüneburg|Braunschweig-Lüneburg]] que converteuse en [[Xurxo II de Gran Bretaña|Rei Xurxo II de Gran Bretaña]].<ref>{{cite web |title=Lunenburg |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg |website=The Canadian Encyclopedia |access-date=9 de maio de 2019 |archive-date=9 de xuño de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190609125700/https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/lunenburg}}</ref> Os habitantes [[acadianos|acadianos]] do lugar chamárano Mirliguèche, unha grafía francesa dun nome mi'kmaq<ref>{{cite journal |last1=Beck |first1=Lauren |title=Early-Modern European and Indigenous Linguistic Influences on New Brunswick Place Names |journal=Journal of New Brunswick Studies |date=2016 |issue=7 |page=26 |url=http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs |access-date=4 de maio de 2019 |archive-date=June 22, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140622142327/http://w3.stu.ca/stu/sites/jnbs/}}</ref> de significado incerto. Un nome mi'kmaq anterior era āseedĭk, que significaba terra de ameixas.<ref>{{cite book |last1=Rand |first1=Silas |title=A First Reading Book in the Micmac Language: Comprising the Micmac Numerals, and the Names of the Different Kinds of Beasts, Birds, Fishes, Trees, &c. of the Maritime Provinces of Canada. Also, Some of the Indian Names of Places, and Many Familiar Words and Phrases, Translated Literally Into English |date=1875 |publisher=Nova Scotia Printing Company |page=[https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog/page/n207 91] |access-date=4 de maio 2019 |url=https://archive.org/details/afirstreadingbo00rangoog}}</ref> ==Historia== Os [[mi'kmaq]] viviron nun territorio que vai dende a actual localización de Lunenburg ata a baía de Mahone. Nalgún momento, ata 300 mi'kmaq habitaban o lugar nos cálidos meses de verán.<ref name="wicken">{{cite journal |last1=Wicken |first1=Bill |title=26 de agosto de 1726: A Case Study in Mi'kmaq-New England Relations in the Early 18th Century |journal=Acadiensis |date=1993 |volume=XXIII |issue=Autumn |pages=5–22 |jstor=30303468}}</ref> Os acadianos asentáronse na zona arredor da década de 1620. Os acadianos e os mi'kmaq conviviron pacificamente e algúns casaron entre si, creando redes de comercio e parentesco. En 1688, 10 acadios e 11 mi'kmaq residían con vivendas e unha pequena área de terra cultivada. En 1745, había oito familias. Cando [[Edward Cornwallis]], recentemente nomeado [[Gobernador de Nova Escocia]], visitou a cidade en 1749, informou de varias familias mi'kmaq e acadianas que vivían xuntas en Mirliguèche en casas cómodas e dixo que "parecían estar ben".<ref name="knickle">{{cite book |last1=Knickle |first1=Margaret JA |title=Creating Space for Historical Narratives Through Indigenous Storywork and Unsettling the Settler |date=2017 |publisher=Mount Saint Vincent University |page=59 |access-date=4 de maio de 2019 |url=http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y |archive-date=15 de xullo 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715183935/http://ec.msvu.ca:8080/xmlui/bitstream/handle/10587/1814/Margaret%20JA%20Knickle%20Master%20Thesis.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Gran Bretaña e Francia levaron os seus conflitos militares na Europa do século XVIII ao Novo Mundo. En virtude do [[Tratado de Utrecht (1713)|Tratado de Utrecht de 1713]], Francia cedeu a Gran Bretaña a parte de [[Acadia]] hoxe coñecida como [[Nova Escocia]] peninsular. Para protexerse dos ataques dos mi'kmaq, acadios e colonos franceses, os británicos erixiron o [[Fort George]] en 1749 en Citadel Hill Halifax e fundaron a cidade de Halifax.<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false}}</ref> Os británicos procuraron colonizar as terras con súbditos fieis e recrutaron máis de 1.400 [[protestantes estranxeiros|protestantes estranxeiros]], na súa maioría artesáns e agricultores, de Europa en xullo de 1753 para poboar o lugar. Os británicos non conseguiran proporcionar as terras prometidas en Halifax a moitos destes colonos e estes acabaron por frustrarse, causando problemas aos británicos.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=J. M. |url=https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ |title=The Peoples of Canada: A Pre-Confederation History |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-543101-8 |location= |pages=121–125 |language=en |access-date=2021-02-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/https://books.google.com/books?id=pfMMAQAAMAAJ}}</ref> O reasentamento, polo tanto, cumpriu o propósito adicional de expulsar a moitos dos protestantes estranxeiros de Halifax. Liderados por [[Charles Lawrence (oficial do exército británico)|Charles Lawrence]],<ref>{{cite web |last1=Graham |first1=Dominick |title=Charles Lawrence |url=http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=25 de abril de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425170859/http://www.biographi.ca/en/bio/lawrence_charles_3E.html}}</ref> os colonos estaban acompañados por uns 160 soldados. Montaron [[fortaleza]]s prefabricadas e construíron unha [[palizada]] ao longo do istmo de terra onde se construía a aldea.<ref>{{cite web |last1=Ferguson |first1=Charles |title=Patrick Sutherland |url=http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1974–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064615/http://www.biographi.ca/en/bio/sutherland_patrick_3E.html}}</ref> Os colonos pasaron o verán construíndo refuxios para o inverno<ref>{{cite book |last=Grenier |first=John |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1 |year=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-3876-3 |access-date=2019-03-14 |archive-date=2024-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064614/https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC&pg=PP1#v=onepage&q&f=false }}</ref> e, ao non poder pescar nin cultivar, tiveron que ser aprovisionados desde Halifax.<ref>{{cite book |last1=Genier |first1=John |isbn=978-0806138763 |title=The Far Reaches of Empire: War in Nova Scotia, 1710–1760 |date=2008 |publisher=University of Oklahoma Press |page=166 |url=https://books.google.com/books?id=jVG5h6G5fWMC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Cando os colonos quedaron insatisfeitos coa distribución de provisións e debido á desconfianza e frustración xerais polos malos tratos dos británicos, levantáronse en rebelión armada na [[Rebelión de Lunenburg]] e declararon brevemente unha república, só para ser reprimidos por tropas lideradas polo coronel [[Robert Monckton]].<ref>{{cite book |last1=Griffiths |first1=N.E.S. |title=From Migrant to Acadian: A North American Border People, 1604–1755 |date=2005 |publisher=McGill-Queen's Press – MQUP |isbn=978-0773526990 |page=422 |url=https://books.google.com/books?id=cG4wSmIlziYC |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Outros desertaron ao bando acadiano.<ref>{{cite book |last1=Murdoch |first1=Beamish |title=A History of Nova Scotia, Or Acadie |date=1866 |publisher=J Barnes |page=[https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog/page/n247 227] |url=https://archive.org/details/ahistorynovasco01murdgoog |access-date=5 de mio de 2019}}</ref> En 1754, a vila tiña un serradoiro e unha tenda.<ref>{{cite web |last1=Beck |first1=J |title=Philip Augustus Knaut |url=http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html |website=Dictionary of Canadian Biography |publisher=University of Toronto/Université Laval |access-date=11 de maio de 2019 |date=1979–2019 |archive-date=15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615064642/http://www.biographi.ca/en/bio/knaut_philip_augustus_4E.html}}</ref> En 1755, despois da [[expulsión dos acadianos]], os británicos necesitaron repoboar terras desocupadas. Ofreceu xenerosas concesións de terras aos colonos de [[Nova Inglaterra]], que estaba a experimentar unha grave escaseza de terras.<ref>{{cite web |title=The Population Explosion in 1700s America |url=https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/ |website=dummies |publisher=Wiley |access-date=1 de maio de 2019 |archive-date=1 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190501135348/https://www.dummies.com/education/history/american-history/the-population-explosion-in-1700s-america/}}</ref> Hoxe en día, estes inmigrantes son coñecidos como os [[Plantadores de Nova Inglaterra]].<ref>{{cite book |author=Gwyn, Julian |title=Planter Nova Scotia 1760-1815: Falmouth Township |location=Wolfville |publisher=Kings-Hants Heritage Connection |year=2010 |page=17}}</ref> Lunenburg foi [[Raid en Lunenburg (1756)|asaltada en 1756]] por un grupo mixto de invasores mi'kmaq e maliseet, devastando a cidade.<ref name="bell">{{cite book |last1=Bell |first1=Winthrop |title=The Foreign Protestants and the Settlement of Nova Scotia: The History of a Piece of Arrested British Colonial Policy in the Eighteenth Century |date=1961 |publisher=University of Toronto Press |page=[https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0/page/513 513] |url=https://archive.org/details/foreignprotestan0000bell_o6k0 |access-date=5 de maio de 2019}}</ref> Os ataques contra os británicos continuaron coa [[Campaña de Lunenburg (1758)|Campaña de Lunenburg de 1758]]. As hostilidades cos mi'kmaq remataron arredor de 1760. Durante a [[Revolución Americana]], os [[corsarios]] das colonias rebeldes asaltaron Lunenburg, incluíndo a [[Incursión en Lunenburg, Nova Escocia (1782)|incursión de 1782]], devastando a cidade unha vez máis. A vila fortificouse ao comezo da [[Guerra de 1812]].<ref>{{cite web |last1=Young |first1=Richard |title=Blockhouses in Canada, 1749–1841: A Comparative Report and Catalogue |url=http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm |website=Parks Canada |access-date=5 de maio de 2019 |archive-date=31 de outubro de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181031070649/http://parkscanadahistory.com/series/chs/23/chs23-1g.htm}}</ref> Os oficiais británicos autorizaron o corsario ''Lunenburg'', operado por residentes de Lunenburg, a atacar os barcos estadounidenses.<ref>{{cite book |last1=Boileau |first1=John |title=Half-Hearted Enemies: Nova Scotia, New England and the War of 1812 |date=2005 |publisher=Formac Publishing Company |page=66 |url=https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ |access-date=5 de maio de 2019 |isbn=9780887806575 |archive-date=18 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230118175018/https://books.google.com/books?id=LbzpAAAACAAJ}}</ref> Nos anos seguintes, as actividades portuarias pasaron do comercio costeiro e as pesqueiras mixtas locais,<ref>{{cite web |title=Fishery |url=http://www.canadiangeographic.com/atlas/themes.aspx?id=fishery&sub=fishery_centuries_19th |website=Canadian Geographic |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> ás pesqueiras de alta mar. Durante a [[Prohibición nos Estados Unidos]] entre 1920 e 1933, Lunenburg foi unha base para o [[tráfico de ron]] cara aos Estados Unidos.<ref>{{cite web |title=Recalling cops and rum runners in Prohibition |url=https://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition |publisher=CBC |access-date=8 de maio de 2019 |archive-date=18 de agosto de 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818085902/http://www.cbc.ca/archives/entry/recalling-cops-and-rum-runners-in-prohibition}}</ref> A Cura de Lunenburg era o termo para un estilo de [[bacallau seco e salgado]] que a cidade exportaba aos mercados do Caribe.<ref>{{cite book |last1=Kurlansky |first1=Mark |title=Cod : A Biography of the Fish that Changed the World |date=1998 |publisher=Vintage Canada |isbn=978-0676971118 |page=128 |url=https://books.google.com/books?id=czRsuc9K18wC |access-date=8 de maio de 2019}}</ref> Hoxe, un gran [[catavento]] de cobre martelado está montado na [[agulla]] da [[Igrexa Presbiteriana de San Andrés (Lunenburg)|Igrexa Presbiteriana de San Andrés]]. O estaleiro [[Smith & Rhuland]] construíu moitos barcos, incluíndo o ''[[Bluenose]]'' (1921), o ''[[Flora Alberta]]'' (1941), o ''[[Sherman Zwicker]]'' (1942), o ''[[Bluenose II]]'' (1963), o ''[[Bounty (barco de 1960)|Bounty]]'' (1961) e a réplica do [[HMS Surprise (barco réplica)|HMS ''Surprise'']] (1970). En 1967, o estaleiro foi adquirido por Scotia Trawler Equipment Limited. Despois do final da [[Segunda Guerra Mundial]], os construtores navais cambiaron de producir [[goletas]] a [[Barcos de arrastre|arrastreiros]], axudados pola man de obra migrante de Terra Nova.<!-- Because of demand for labour? different skills? What does this mean? --><ref>{{cite journal |last=Neary |first=Peter |title=Canadian Immigration Policy and the Newfoundlanders, 1912–1939 |url=http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322 |journal=Acadiensis |pages=78–83 |year=1982 |access-date=2014-05-06 |archive-date=2014-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140507031248/http://journals.hil.unb.ca/index.php/acadiensis/article/view/11573/12322}}</ref> En 2025, unha árbore de Luneburg foi cortada e enviada aos Estados Unidos para servir como a [[Árbore de Nadal de Boston]].<ref name=Platoff>{{cite news | url = https://www.bostonglobe.com/2025/11/12/metro/michelle-wu-christmas-tree-nova-scotia/ | title = In Nova Scotia, Mayor Michelle Wu receives the ‘Tree for Boston,’ and a warm Canadian embrace | first = Emma | last = Platoff | date = 12 de novembro de 2025 | accessdate = 12 de novembro de 2025 | publisher = The Boston Globe }}</ref> ==Xeografía== ===Xeografía física=== Lunenburg atópase nun [[porto|porto natural]] no lado occidental da [[baía de Mahone]], a uns 100 km ao suroeste do [[centro de Halifax, Nova Escocia|centro de Halifax]]. A área está construída en gran parte sobre [[rochas sedimentarias|depósitos sedimentarios]] do [[cámbrico]] ao [[ordovícico]]. O [[último período glacial]] transformou a paisaxe. Os glaciares erosionaron e arrancaron a rocha durante os seus avances polo país, creando varios depósitos que varían en grosor, incluídos os [[drumlins]], que son unha característica clave do condado de Lunenburg.<ref>{{cite book |last1=Roland |first1=Albert |title=Geological Background and Physiography of Nova Scotia |date=1982 |publisher=Ford Publishing Co. |location=Halifax, N.S. |isbn=978-0-919680-19-7 |page=[https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71 71] |url=https://archive.org/details/geologicalbackgr0000rola/page/71}}</ref> A costa da zona está moi recortada e a cidade está nun istmo da península de Fairhaven, con portos tanto na parte dianteira como na traseira. ===Clima=== O clima de Lunenburg é moderado, debido á súa localización costeira, que axuda a limitar os extremos nas temperaturas. Isto significa que é lixeiramente máis suave no inverno e lixeiramente máis fresco no verán que a maioría das zonas en latitudes similares. Lunenburg goza de veráns cálidos e ventosos con temperaturas entre os 20°C e os 25°C. Raramente é caloroso e húmido. Os invernos son fríos e frecuentemente húmidos. Poden producirse fortes nevadas no inverno, pero a capa de neve de Lunenburg adoita ser de curta duración debido ás frecuentes choivas invernais e aos ciclos regulares de conxelación e desconxelación. Pode producirse néboa espesa e condicións de humidade en calquera época do ano, pero especialmente na primavera. O atraso estacional debido ás temperaturas máis frías do océano significa que as condicións primaverais chegan a Lunenburg tarde na tempada, a miúdo non ata mediados de maio. En xeral, as precipitacións de Lunenburg son altas de novembro a maio, con xullo, agosto e setembro gozando das condicións máis cálidas e secas. O outono adoita ser brillante, despexado e fresco. Xan: 1° Febreiro: 2° Marzo: 5° Abril: 11° Maio: 15° Xuño: 21° Xullo: 23° Agosto: 24° Setembro: 21° Outubro: 15° Novembro: 9° Decembro: 4° ===Cidade Vella=== A cidade orixinalmente planificada construíuse nunha ladeira empinada orientada ao sur. Estaba deseñado con parcelas compactas nun patrón de cuadrícula rectangular de rúas estreitas sen ter en conta a topografía.<ref>{{cite web |title=18th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507114058/https://www.explorelunenburg.ca/18th-century.html}}</ref> Agora coñécese como a Cidade Vella e é a parte da cidade protexida pola UNESCO. Tamén é o lugar do antigo porto. Uns 40 edificios desta zona están no [[Rexistro Canadense de Lugares Históricos]], incluíndo: * [[Casa Knaut-Rhuland]], 1793:<ref>{{CRHP|1786|Knaut-Rhuland House|7 de maio de 2019}}</ref> Agora é un museo dirixido pola Sociedade do Patrimonio de Lunenburg.<ref>{{cite web |title=Knaut-Rhuland House Museum, National Historic Site |url=http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/ |website=Lunenburg Heritage Society |access-date=7 de maio de 2019 |archive-date=7 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190507122700/http://lunenburgheritagesociety.ca/museum/}}</ref> * [[Igrexa Evanxélica Luterana de Zion (Lunenburg)|Igrexa Evanxélica Luterana de Zion Igrexa]], 1890: gran igrexa de madeira.<ref>{{CRHP|1666|Igrexa Evanxélica Luterana de Sión|4 de maio de 2019}}</ref> * [[Igrexa Anglicana de San Xoán (Lunenburg)|Igrexa Anglicana de San Xoán]], 1763: gran igrexa de madeira [[Gótica Carpenter]].<ref>{{CRHP|12344|Igrexa Anglicana de San Xoán|4 de maio de 2019}}</ref> A [[Ópera de Lunenburg]] tamén está nesta zona, aínda que construíusse en 1909 e non está no rexistro. En 2005, a provincia de Nova Escocia comprou 17 edificios fronte ao mar a Clearwater Foods, propietario da marca High Liner Foods, para garantir a súa preservación.<ref name="dunfield">{{cite news |last1=Dunfield |first1=Allison |title=Nova Scotia to buy historic Lunenburg buildings |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/ |website=The Globe and Mail |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=20 de xaneiro de 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120080532/https://www.theglobeandmail.com/news/national/nova-scotia-to-buy-historic-lunenburg-buildings/article20425401/}}</ref> A propiedade transferiuse á Asociación da Ribeira de Lunenburg. Engadiuse infraestrutura de construción naval por valor de 1,5 millóns de dólares á ribeira de Lunenburg como parte do proxecto de restauración Bluenose II, que comezou en 2010.<ref>{{cite web |title=Restoration of Bluenose II to begin |url=https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 |website=CBC |access-date=11 de maio de 2019 |date=2010 |archive-date=10 de agosto de 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810121131/https://www.cbc.ca/news/canada/nova-scotia/restoration-of-bluenose-ii-to-begin-1.897629 }}</ref> O lugar onde se atopaba o estaleiro Smith & Rhuland é agora un porto deportivo recreativo. O [[Museo da Pesca do Atlántico]], que forma parte do [[Museo de Nova Escocia]], inclúe unha pequena frota de embarcacións,<ref>{{cite web |title=Vessels |url=https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels |website=Fisheries Museum of the Atlantic |date=febreiro 2013 |publisher=Nova Scotia Museum |access-date=10 de maio de 2019 |archive-date=10 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190510123116/https://fisheriesmuseum.novascotia.ca/what-see-do/vessels}}</ref> incluíndo o Bluenose II.<ref>{{cite web |title=Bluenose II |url=https://bluenose.novascotia.ca/home-port |website=novascotia.ca |access-date=11 de maio de 2019 |archive-date=11 de maio de 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511192821/https://bluenose.novascotia.ca/home-port}}</ref> Algunhas partes da zona portuaria aínda son utilizadas por empresas. O estaleiro [[ABCO Industries]] fundouse en 1947 no lugar das instalacións de adestramento militar norueguesas da [[Segunda Guerra Mundial]] [[Camp Norway]], e agora constrúe buques de aluminio soldados. O estaleiro Lunenburg é propiedade e está operado por Lunenburg Industrial Foundry & Engineering. Ofrece un dique seco, fabricación e mecanizado, un taller de carpintería e unha fundición capaz de verter 272 kg de pezas fundidas.<ref>{{cite web |title=Lunenburg Industrial Foundry & Engineering |url=https://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20000903062542/http://www.lunenburgfoundry.com/ |archive-date=3 de setembro de 2000 |access-date=10 de maio de 2019}}</ref> Hai peiraos para a pesca comercial costeira. ===Cidade Nova=== No século XIX, Lunenburg prosperou grazas ao transporte marítimo, o comercio, a pesca, a agricultura e a construción naval, e superou os seus límites orixinais. A cidade estendeuse cara ao leste e o oeste da Cidade Vella no que hoxe se coñece como a Cidade Nova.<ref>{{cite web |title=19th Century |url=https://www.explorelunenburg.ca/19th-century.html |website=Town of Lunenburg |access-date= 8de maio de 2019 |archive-date= 15 de xuño de 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240615065123/https://townoflunenburg.ca/index.php}}</ref> Esta área inclúe arredor dunha ducia de edificios do Rexistro Canadense de Lugares Históricos. ==Gobernanza== O goberno en Nova Escocia só ten dous niveis: provincial e municipal. A provincia está dividida en [[Lista de concellos en Nova Escocia|50 concellos]], dos cales Lunenburg é un. A cidade tamén está dentro do [[Condado de Lunenburg, Nova Escocia|Condado de Lunenburg]], que creouse con fins xudiciais na década de 1860 e hoxe non ten goberno propio, pero cuxas fronteiras coinciden con certos distritos electorais provinciais e federais como o [[Distrito Electoral Provincial de Lunenburg]] e os distritos censuais. O condado tamén abrangue o mesmo terreo que o [[Municipio do Distrito de Lunenburg]], que rodea, pero non inclúe, [[Bridgewater, Nova Escocia|Bridgewater]], Lunenburg e [[Baía de Mahone, Nova Escocia|Baía de Mahone]], xa que están incorporados por separado e non forman parte do municipio do distrito. ==Vista panorámica== {{Panorama|2013_Lunenburg_panorama.jpg|center|1000px|upright|Vista panorámica}} == Notas == <references group=”N”/> ;Referencias {{Listaref|30em}} == Véxase tamén == {{Commonscat}} === Outros artigos === * [[Patrimonio da Humanidade no Canadá]] === Ligazóns externas === * [http://www.lunenburgregion.ca Municipality of the District of Lunenburg] {{Control de autoridades}} [[Categoría:Patrimonio da Humanidade no Canadá]] bvirk99ri31mc2ueqfptu1h1gz50uga 1 679984 7351171 2026-04-07T22:41:05Z MAGHOI 15490 Nova páxina: «{{visitas}}» 7351171 wikitext text/x-wiki {{visitas}} 97jhei27zb8o0x4htch148n0nfymikz 1 679985 7351173 2026-04-07T22:47:30Z MAGHOI 15490 Nova páxina: «{{visitas}}» 7351173 wikitext text/x-wiki {{visitas}} 97jhei27zb8o0x4htch148n0nfymikz 1 679986 7351188 2026-04-08T05:43:55Z Norrin strange 839 Nova páxina: «{{Wikiproxecto Catolicismo oriental}}» 7351188 wikitext text/x-wiki {{Wikiproxecto Catolicismo oriental}} 33qrk6cnmtm4ex7mu2zyulziulw3iji 0 679987 7351199 2026-04-08T07:18:18Z Breogan2008 23204 Creada como tradución da páxina «[[:en:Special:Redirect/revision/1339086418|Songs My Brothers Taught Me]]» 7351199 wikitext text/x-wiki '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático estadounidense de 2015, escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[Reserva india de Pine Ridge|reserva india]] de Pine Ridge en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática. Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe. [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] [[Categoría:Filmes de 2015]] 1odvoh2yeigjwl4mjo9cwc6z4ybm6ev 7351200 7351199 2026-04-08T07:19:47Z Breogan2008 23204 7351200 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática. Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe. {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] nr2787xvsvb18yv2lmkr3il7sqyscml 7351201 7351200 2026-04-08T07:21:12Z Breogan2008 23204 7351201 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática. Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe. == Personaxes == *John Reddy como Johnny Winters *Jashaun St. John como Jashaun Winters *Travis Lone Hill como Travis *Taysha Fuller como Aurelia Clifford *[[Irene Bedard]] como Lisa Winters *Allen Reddy como Bill {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América|Pobos indíxenas de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] 68dhan4dvd62lydotb62obh2yr4b8cx 7351202 7351201 2026-04-08T07:21:36Z Breogan2008 23204 7351202 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática.<ref>{{cite web|url=http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|title=Songs My Brothers Taught Me|last=|first=|date=|website=[[Sundance Institute|Sundance]]|accessdate=7 December 2015|archive-date=July 20, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200720150410/http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|url-status=dead}}</ref> Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe. == Personaxes == *John Reddy como Johnny Winters *Jashaun St. John como Jashaun Winters *Travis Lone Hill como Travis *Taysha Fuller como Aurelia Clifford *[[Irene Bedard]] como Lisa Winters *Allen Reddy como Bill == Notas == {{Listaref}} {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América|Pobos indíxenas de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] lvivvpz8xs0bm02ado51e35x3hmzfw0 7351203 7351202 2026-04-08T07:22:03Z Breogan2008 23204 7351203 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática.<ref>{{cite web|url=http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|title=Songs My Brothers Taught Me|last=|first=|date=|website=[[Sundance Institute|Sundance]]|accessdate=7 de decembro de 2015|archive-date=20 de xullo de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200720150410/http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|urlmorta=si}}</ref> Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe. == Personaxes == *John Reddy como Johnny Winters *Jashaun St. John como Jashaun Winters *Travis Lone Hill como Travis *Taysha Fuller como Aurelia Clifford *[[Irene Bedard]] como Lisa Winters *Allen Reddy como Bill == Notas == {{Listaref}} {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América|Pobos indíxenas de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] au4t880kju5wnx5yekidrz83qt30ary 7351204 7351203 2026-04-08T07:22:28Z Breogan2008 23204 7351204 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática.<ref>{{cite web|url=http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|title=Songs My Brothers Taught Me|last=|first=|date=|website=[[Sundance Institute|Sundance]]|accessdate=7 de decembro de 2015|archive-date=20 de xullo de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200720150410/http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|urlmorta=si}}</ref> Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do Festival de Cannes de 2015, onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe.<ref name="Quinzaine">{{cite web |url=http://www.quinzaine-realisateurs.com/the-directors-fortnight-2015-selection-p487.html |title=The Directors' Fortnight 2015 selection! |access-date=21 de abril de 2015 |work=Quinzaine des Réalisateurs |urlmorta=si |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423224901/http://www.quinzaine-realisateurs.com/the-directors-fortnight-2015-selection-p487.html |archive-date=23 de abril de 2015 |df=mdy-all }}</ref> == Personaxes == *John Reddy como Johnny Winters *Jashaun St. John como Jashaun Winters *Travis Lone Hill como Travis *Taysha Fuller como Aurelia Clifford *[[Irene Bedard]] como Lisa Winters *Allen Reddy como Bill == Notas == {{Listaref}} {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América|Pobos indíxenas de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] 1o1l9fklurwbjzc8vh6tvr3m24vnh1o 7351206 7351204 2026-04-08T07:23:41Z Breogan2008 23204 7351206 wikitext text/x-wiki {{Título en cursiva}} {{Obra}} '''''Songs My Brothers Taught Me''''' é un filme dramático [[Estados Unidos de América|estadounidense]] de [[2015]], escrito e dirixido por [[Chloé Zhao]] no seu debut como directora. Desenvolvido nos talleres do Instituto Sundance, o filme está ambientado na [[reserva india de Pine Ridge]], en [[Dacota do Sur]], e explora o vínculo entre un rapaz [[Pobo lakota|lakota]] e a súa irmá máis nova. Estreouse no Festival de Cinema de Sundance de 2015 na sección de Competencia Dramática.<ref>{{cite web|url=http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|title=Songs My Brothers Taught Me|last=|first=|date=|website=[[Sundance Institute|Sundance]]|accessdate=7 de decembro de 2015|archive-date=20 de xullo de 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200720150410/http://www.sundance.org/projects/songs-my-brothers-taught-me|urlmorta=si}}</ref> Máis tarde proxectouse na sección Quincena de Realizadores do [[Festival Internacional de Cinema de Cannes de 2015|Festival de Cannes de 2015]], onde recibiu un nomeamento ao Premio Caméra d'Or á mellor primeira longametraxe.<ref name="Quinzaine">{{cite web |url=http://www.quinzaine-realisateurs.com/the-directors-fortnight-2015-selection-p487.html |title=The Directors' Fortnight 2015 selection! |access-date=21 de abril de 2015 |work=Quinzaine des Réalisateurs |urlmorta=si |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423224901/http://www.quinzaine-realisateurs.com/the-directors-fortnight-2015-selection-p487.html |archive-date=23 de abril de 2015 |df=mdy-all }}</ref> == Personaxes == *John Reddy como Johnny Winters *Jashaun St. John como Jashaun Winters *Travis Lone Hill como Travis *Taysha Fuller como Aurelia Clifford *[[Irene Bedard]] como Lisa Winters *Allen Reddy como Bill == Notas == {{Listaref}} {{Barra portal|Cine|Estados Unidos de América|Pobos indíxenas de América}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Filmes de 2015]] [[Categoría:Filmes en lingua inglesa]] [[Categoría:Filmes dos Estados Unidos de América]] [[Categoría:Filmes dirixidos por Chloé Zhao]] [[Categoría:Filmes sobre nativos americanos]] hjxhwbq89jry917jk8puqp3ezvbyv7u 1 679988 7351205 2026-04-08T07:23:13Z Breogan2008 23204 Nova páxina: «{{Visitas}}» 7351205 wikitext text/x-wiki {{Visitas}} mjrme7egla3w9c3qvxo8kql5gyq949i 0 679989 7351209 2026-04-08T08:00:13Z ~2026-21641-07 168740 Nova páxina: «{{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do...» 7351209 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] b94mawbzh0jezvzbgtl8x7tlozmdplb 7351210 7351209 2026-04-08T08:01:26Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Nados na India]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351210 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados na India]] fqlel8e1qugg6luvqicexedn3x40hvf 7351212 7351210 2026-04-08T08:01:47Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351212 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados na India]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] dmcbe1zed9cfr4k5pbwmi79oey4d18z 7351214 7351212 2026-04-08T08:02:02Z Norrin strange 839 elimino a [[Categoría:Nados na India]]; engado a [[Categoría:Nados en Kerala]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351214 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] g646m6dhbhgdnaykctroxpcfpk0h30k 7351215 7351214 2026-04-08T08:02:13Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351215 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] j8amtd6ee9skmfo5dlhmg14ksvfgila 7351216 7351215 2026-04-08T08:02:41Z Norrin strange 839 7351216 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Finados en 1991]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] m4i0ppiuj94bg59moitqbi7lotq54s9 7351217 7351216 2026-04-08T08:03:00Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Bispos católicos da India]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351217 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Finados en 1991]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] [[Categoría:Bispos católicos da India]] 2sd8mm2541cn87osdgz9sgkfbxkm5sk 7351218 7351217 2026-04-08T08:03:13Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Bispos católicos do século XX]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351218 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Finados en 1991]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] [[Categoría:Bispos católicos da India]] [[Categoría:Bispos católicos do século XX]] dvjtiu7lven15fjsm94b1mvwghjtrro 7351219 7351218 2026-04-08T08:03:30Z Norrin strange 839 engado a [[Categoría:Bispos da Igrexa católica siro-malabar]] mediante [[commons:Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 7351219 wikitext text/x-wiki {{Biografía}} '''Clemens Thotungal''',<ref>Tamén ''Clement Thottungal''</ref> C.I.M., nado o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu ([[Reino de Kochi]]) e finado o [[15 de setembro]] de [[1991]], foi un relixioso [[Igrexa católica siro-malabar|siro-malabar]] [[pobo indio|indio]], primeiro bispo de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]] entre [[1977]] e [[1986]]. == Traxectoria == Naceu o [[16 de abril]] de [[1909]] en Kandassankadavu, unha vila do [[Reino de Kochi]] (actualmente no estado de [[Kerala]]). Ingresou nos [[Carmelitas de María Inmaculada]], e o [[24 de novembro]] de [[1938]] foi [[ordenado sacerdote]]. O [[29 de xullo]] de [[1968]] foi nomeado [[exarca apostólico]] de [[eparquía católica siro-malabar de Sagar|Sagar]]. Coa elevación do exarcado apostólico ao rango de eparquía, o [[26 de febreiro]] de [[1977]] foi nomeado o seu primeiro bispo diocesano. Recibiu a consagración episcopal o [[25 de abril]] do mesmo ano, de mans do arcebispo de [[arquidiocese católica latina de Bhopal|Bhopal]] [[Eugene Louis D'Souza]], e tivo como co-consagradores principais ao bispo de [[diocese católica latina de Indore|Indore]] [[George Marian Anathil]] e ao bispo de [[diocese católica latina de Jabalpur|Jabalpur]] [[Théophane Matthew Thannickunnel]]. Retirouse o [[20 de decembro]] de [[1986]]. Finou o [[15 de setembro]] de [[1991]]. == Notas == {{Listaref|30em}} {{Control de autoridades}} {{ORDENAR:Thotungal, Clemens}} [[Categoría:Nados en 1909]] [[Categoría:Nados en Kerala]] [[Categoría:Finados en 1991]] [[Categoría:Relixiosos católicos da India]] [[Categoría:Carmelitas de María Inmaculada]] [[Categoría:Bispos católicos da India]] [[Categoría:Bispos católicos do século XX]] [[Categoría:Bispos da Igrexa católica siro-malabar]] 4jtq1l75dcepwlwcl6dj97xtlk85wfu 3 679990 7351220 2026-04-08T08:09:36Z Estevoaei 1131 Nova páxina: «{{benvida}} --~~~~» 7351220 wikitext text/x-wiki {{benvida}} --[[Usuario:Estevoaei|Estevo(aei)]]^{[[Conversa usuario:Estevoaei|fálame aquí]]} 8 de abril de 2026 ás 08:09 (UTC) d082qqxr3xp7ru3tg8423hlzhygtdgb 1 679991 7351223 2026-04-08T08:20:49Z Norrin strange 839 Nova páxina: «{{Wikiproxecto Catolicismo oriental}}» 7351223 wikitext text/x-wiki {{Wikiproxecto Catolicismo oriental}} 33qrk6cnmtm4ex7mu2zyulziulw3iji 0 679992 7351233 2026-04-08T08:48:33Z Beninho 865 de en.wiki 7351233 wikitext text/x-wiki {{título en cursiva}} {{obra}} '''''Pulse''''' é o terceiro álbum en directo da banda de rock inglesa [[Pink Floyd]], publicado o 29 de maio de 1995 por [[EMI]] no Reino Unido e o 6 de xuño de 1995 por [[Columbia Records|Columbia]] nos Estados Unidos.<ref>{{Cita web|título=Pulse|url=http://www.esounds.com/esounds/EN/Details.aspx?ProductID=M0724383270019&VariantID=0724383270026|páxina-web=www.esounds.com|data-acceso=2026-04-08}}</ref> Foi gravado durante a etapa europea da xira ''Division Bell Tour'' en 1994.<ref>{{Cita web|título=When Pink Floyd Celebrated Their Final Tour on 'Pulse'|url=https://ultimateclassicrock.com/pink-floyd-pulse/|páxina-web=Ultimate Classic Rock|data=2015-05-29|data-acceso=2026-04-08|lingua=en}}</ref> == Listaxe de cancións == {{Track listing | título = Disco 1 | music_credits = yes | extra_column = Voces principais | duración_total = 75:50 | title1 = [[Shine On You Crazy Diamond]], Parts 1-5 & 7 | note1 = 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music1 = {{flatlist| * [[David Gilmour]] * [[Roger Waters]] * [[Richard Wright]] }} | extra1 = David Gilmour | length1 = 13:35 | title2 = [[Astronomy Domine]] | note2 = 15 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music2 = [[Syd Barrett]] | extra2 = {{flatlist| * Gilmour * Wright }} | length2 = 4:20 | title3 = [[What Do You Want From Me]] | note3 = 21 de setembro de 1994, Cinecittà, Roma | music3 = {{flatlist| * Gilmour * Wright * [[Polly Samson]] }} | extra3 = Gilmour | length3 = 4:10 | title4 = [[Learning to Fly]] | note4 = 14 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music4 = {{flatlist| * Gilmour * [[Anthony Moore]] * [[Bob Ezrin]] * [[Jon Carin]] }} | extra4 = Gilmour | length4 = 5:16 | title5 = [[Keep Talking]] | note5 = 17 de agosto de 1994, Niedersachsenstadion, Hanover | music5 = {{flatlist| * Gilmour * Wright * Samson }} | extra5 = Gilmour | length5 = 6:52 | title6 = [[Coming Back to Life]] | note6 = 13 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music6 = Gilmour | extra6 = Gilmour | length6 = 6:56 | title7 = [[Hey You]] | note7 = 13, 15 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music7 = Waters | extra7 = Gilmour, Jon Carin | length7 = 4:40 | title8 = [[A Great Day for Freedom]] | note8 = 13 de setembro de 1994, Stadio Delle Alpi, Turín, & 19 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music8 = {{flatlist| * Gilmour * Samson }} | extra8 = Gilmour | length8 = 4:30 | title9 = [[Sorrow]] | note9 = 20 de setembro de 1994, Cinecittà, Roma | music9 = Gilmour | extra9 = Gilmour | length9 = 10:49 | title10 = [[High Hopes]] | note10 = 14, 19, 20, 21, 29 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music10 = {{flatlist| * Gilmour * Samson }} | extra10 = Gilmour | length10 = 7:52 | title11 = [[Another Brick in the Wall|Another Brick in the Wall, Part II]] | note11 = 20, 21 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music11 = Waters | extra11 = {{flatlist| * Gilmour * [[Guy Pratt]] }} | length11 = 7:08 | title12 = [[One of These Days]] (LP and Cassette Exclusive) | note12 = 16, 19 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music12 = {{flatlist| * Gilmour * Waters * Wright * Mason }} | extra12 = Instrumental | length12 = 7:05 }} {{Track listing | título = Disco 2 | music_credits = yes | extra_column = Voces principais | duración_total = 71:57 | title1 = [[Speak to Me]] | note1 = 20 de setembro de 1994, Cinecittà, Roma | music1 = [[Nick Mason]] | extra1 = Instrumental | length1 = 2:30 | title2 = [[Breathe|Breathe (In the Air)]] | note2 = 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music2 = {{flatlist| * Gilmour * Waters * Wright }} | extra2 = {{flatlist| * Gilmour }} | length2 = 2:33 | title3 = [[On the Run]] | note3 = 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music3 = {{flatlist| * Gilmour * Waters }} | extra3 = Instrumental | length3 = 3:48 | title4 = [[Time (canción)|Time / Breathe (Reprise)]] | note4 = 17 de setembro de 1994, Festa de l'Unita, Módena, 20 de setembro de 1994, Cinecittà, Roma, & 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music4 = {{flatlist| * Gilmour * Waters * Wright * Mason }} | extra4 = {{flatlist| * Gilmour * Wright }} | length4 = 6:47 | title5 = [[The Great Gig in the Sky]] | note5 = 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music5 = {{flatlist| * Wright * [[Clare Torry]] }} | extra5 = {{flatlist| * [[Sam Brown (singer)|Sam Brown]] * [[Durga McBroom]] * [[Claudia Fontaine]] }} | length5 = 5:52 | title6 = [[Money (canción)|Money]] | note6 = 17 de setembro de 1994, Festa de l'Unita, Módena | music6 = Waters | extra6 = Gilmour | length6 = 8:54 | title7 = [[Us and Them]] | note7 = 19, 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music7 = {{flatlist| * Waters * Wright }} | extra7 = Gilmour | length7 = 6:58 | title8 = [[Any Colour You Like]] | note8 = 19, 23 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music8 = {{flatlist| * Gilmour * Wright * Mason }} | extra8 = Instrumental | length8 = 3:21 | title9 = [[Brain Damage]] | note9 = 19 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music9 = Waters | extra9 = Gilmour | length9 = 3:46 | title10 = [[Eclipse (canción)|Eclipse]] | note10 = 19 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music10 = Waters | extra10 = Gilmour | length10 = 2:38 | title11 = [[Wish You Were Here (canción)|Wish You Were Here]] | note11 = 20 de setembro de 1994, Cinecittà, Roma | music11 = {{flatlist| * Gilmour * Waters }} | extra11 = Gilmour | length11 = 6:35 | title12 = [[Comfortably Numb]] | note12 = 20 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music12 = {{flatlist| * Gilmour * Waters }} | extra12 = {{flatlist| * Wright * Pratt * Carin * Gilmour }} | length12 = 9:29 | title13 = [[Run Like Hell]] | note13 = 15 de outubro de 1994, Earl's Court, Londres | music13 = {{flatlist| * Gilmour * Waters }} | extra13 = {{flatlist| * Gilmour * Pratt }} | length13 = 8:36 }} == Notas == {{listaref}} {{Pink Floyd}} {{Control de autoridades}} [[Categoría:Álbums de Pink Floyd]] [[Categoría:Álbums musicais de 1995]] [[Categoría:Álbums en directo]] [[Categoría:Álbums de EMI Records]] 99121hdcv6aoutele82equtxrhuj662 0 679993 7351235 2026-04-08T09:12:02Z Scaletta 60383 Páxina de homónimos para Juanjo, traducida da Wikipedia en inglés 7351235 wikitext text/x-wiki {{Homónimos}} O hipocorístico '''Juanjo''', derivado do nome Juan José, pode referirse a: * '''[[Juanjo Liñares]]''' (1933-2009), nome completo ''Juan José Linares Martiáñez'', bailarín e investigador galego. * '''[[Juanjo Cardenal]]''' (nado en 1950), nome completo ''Juan José Cardenal López'', expresentador de televisión catalán. * '''[[Juanjo Sáez]]''' (nado en 1975), nome completo ''Juan José Sáez Domper'', debuxante e ilustrador catalán. * '''[[Juanjo Carracedo]]''' (nado en 1975), nome completo ''Juan José Carracedo Doval'', profesor e escritor galego. * '''[[Juanjo Cobo]]''' (nado en 1981), nome completo ''Juan José Cobo Acebo'', exciclista cántabro. * '''[[Juanjo Serrano]]''' (nado en 1981), nome completo ''Juan José Serrano Macías'', exfutbolista estremeño. * '''[[Juanjo Triguero]]''' (nado en 1983), nome completo ''Juan José Triguero Estruch'', exbaloncestista valenciano. * '''[[Juan José Ballesta|Juanjo Ballesta]]''' (nado en 1987), nome completo ''Juan José Ballesta Muñoz'', actor madrileño. * '''[[Juanjo Sánchez]]''' (nado en 2000), nome completo ''Juan José Sánchez Romero'', futbolista andaluz. 1k7588eonijg04yru4llvx8r6iqljo5 0 679994 7351241 2026-04-08T09:26:10Z Breogan2008 23204 Breogan2008 moveu a páxina «[[Kluane National Park and Reserve]]» a «[[Reserva e Parque Nacional de Kluane]]» 7351241 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Reserva e Parque Nacional de Kluane]] dztisg9cjip8d0gnk5343mcia32ajxx 0 679995 7351255 2026-04-08T10:34:12Z Heladio Anxo 160068 Nova páxina: «'''Eligio Formoso Fernández''', nado en [[Riodebodas, San Xes, Paderne de Allariz|Riobodas]] ([[Paderne de Allariz|Paderne]] [[Paderne de Allariz|de Allariz]]), o [[29 de agosto]] de [[1914]], e finado o [[5 de decembro]] de [[1941]] no campo de concentración de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen], foi un exiliado galego deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/es/results/deportats/5131|páxina-web=Banc de...» 7351255 wikitext text/x-wiki '''Eligio Formoso Fernández''', nado en [[Riodebodas, San Xes, Paderne de Allariz|Riobodas]] ([[Paderne de Allariz|Paderne]] [[Paderne de Allariz|de Allariz]]), o [[29 de agosto]] de [[1914]], e finado o [[5 de decembro]] de [[1941]] no campo de concentración de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen], foi un exiliado galego deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/es/results/deportats/5131|páxina-web=Banc de la Memoria|título=Eligio na base de datos do Banc de la Memoria|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://vitimas.nomesevoces.net/gl/ficha/11578/|páxina-web=Nomes e Voces|título=Eligio na base de datos de vítimas da represión franquista|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.memoiredeshommes.defense.gouv.fr/recherche-globale/rechercher-dans-les-bases-nominatives?detail=3404856|páxina-web=Memoires des homes|título=Eligio na base de datos de víctimes da Repression Allemande|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6900|páxina-web=Pares|título=Eligio na base de datos de Españoles Deportados aos campos de concentración nazis|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://collections.arolsen-archives.org/de/search/topic/1-1-26-3_01012603-053-454?s=Eligio%20Formoso|páxina-web=Arquivo de Arolsen|título=Eligio no arquivo de Arolsen|data-acceso=8-4-2026}}</ref> == TRAXECTORIA == Eligio era fillo de nai solteira, María Josefa Formoso Fernández, e na partida de nacemento rexístrase como Eligio Formoso Incógnito. Segundo a Acta de Matrimonio Eligio casou o [[2 de xaneiro]] de [[1936]] con María Angustia Delgado, de [[Eiravedra, San Salvador de Mourisco, Paderne de Allariz|Eiravedra]], do mesmo concello de [[Paderne de Allariz|Paderne]]. A súa profesión era labrego. No exilio en [[Francia]]<ref>{{Cita web|url=https://archives.ofpra.gouv.fr/ark:/23600/vta4b6dc8dded6c164d/daogrp/0/1/idsearch:RECH_b103040b7c72c4a0c6c920a26aad8ffd?id=https%3A%2F%2Farchives.ofpra.gouv.fr%2Fark%3A%2F23600%2Fvta4b6dc8dded6c164d%2Fcanvas%2F0%2F1&vx=884.185&vy=-664.088&vr=0&vz=5.38796|páxina-web=Archives OFPRA|título=Datos de Eligio no arquivo de refuxiados OFPRA|data-acceso=8-4-2026}}</ref> pertenceu a 86 [[:es:Compañía_de_Trabajadores_Extranjeros|Compañía de Traballadores Españoles]], formada no campo de Barcarés. Estivo destinada primeiro en [[Chamonix]], na [[Alta Savoia]], e desde [[decembro]] de [[1939]] en Bon Pommier, preto de [[:es:Saint-Clément-sur-Durance|Saint Clement]], no Departamento dos [[Altos Alpes]]. O [[16 de decembro]] de [[1939]], nun formulario, cualifícaselle como un 'bo traballador'. Aínda pasou por dous emprazamentos máis: [[Briançon]] e [[:es:Épinal|Epinal]], no leste de [[Francia]]. Foi detido polos alemáns neste departamento dos [[Vosgos]]. Xunto a el, na mesma [[:es:Compañía_de_Trabajadores_Extranjeros|CTE]] estaba [[Avelino Pérez Rodríguez|Avelino Pérez]], de [[Entrimo]], co que compartiu o mesmo triste final. Entrou no campo de [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]], procedente do [[:fr:Stalag_XII-D|Stalag XII-D]] de [[Tréveris]] o [[25 de xaneiro]] de [[1941]]. O seu número era o 4640. Faleceu o [[5 de decembro]] de [[1941]], no matadoiro de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen], a onde fora traslado o 30 de xuño. No rexistro da morte no campo resulta chamativo que se escriba que non ten relixión (''ohne''), cando a maioría dos españois son cualificados como católicos. No aviso de deceso enviado polo Goberno de [[Francia]] en [[1952]], como enderezo familiar figura Angustias Delgado, [[Eiravedra, San Salvador de Mourisco, Paderne de Allariz|Eiravedra]], [[Provincia de Ourense|Orense]]. esj9wii7ooj3d7z2mh57c46fx882quj 7351259 7351255 2026-04-08T10:45:20Z Heladio Anxo 160068 7351259 wikitext text/x-wiki {{Biografía|nome=Eligio Formoso Fernández|data_de_nacemento=29 de agosto de 1914|lugar_de_nacemento=Riobodas (Paderne de Allariz)|data_de_falecemento=5 de decembro de 1941|lugar_de_falecemento=Campo de concentración de Gusen|ocupación=Labrego|cónxuxe=María Angustia Delgado}} '''Eligio Formoso Fernández''', nado en [[Riodebodas, San Xes, Paderne de Allariz|Riobodas]] ([[Paderne de Allariz|Paderne]] [[Paderne de Allariz|de Allariz]]), o [[29 de agosto]] de [[1914]], e finado o [[5 de decembro]] de [[1941]] no campo de concentración de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen], foi un exiliado galego deportado aos [[campos de concentración nazis]].<ref>{{Cita web|url=https://banc.memoria.gencat.cat/es/results/deportats/5131|páxina-web=Banc de la Memoria|título=Eligio na base de datos do Banc de la Memoria|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=http://vitimas.nomesevoces.net/gl/ficha/11578/|páxina-web=Nomes e Voces|título=Eligio na base de datos de vítimas da represión franquista|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.memoiredeshommes.defense.gouv.fr/recherche-globale/rechercher-dans-les-bases-nominatives?detail=3404856|páxina-web=Memoires des homes|título=Eligio na base de datos de víctimes da Repression Allemande|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://pares.cultura.gob.es/Deportados/servlets/ServletController?accion=4&opcion=20&loc=6900|páxina-web=Pares|título=Eligio na base de datos de Españoles Deportados aos campos de concentración nazis|data-acceso=8-4-2026}}</ref><ref>{{Cita web|url=https://collections.arolsen-archives.org/de/search/topic/1-1-26-3_01012603-053-454?s=Eligio%20Formoso|páxina-web=Arquivo de Arolsen|título=Eligio no arquivo de Arolsen|data-acceso=8-4-2026}}</ref> == TRAXECTORIA == Eligio era fillo de nai solteira, María Josefa Formoso Fernández, e na partida de nacemento rexístrase como Eligio Formoso Incógnito. Segundo a Acta de Matrimonio Eligio casou o [[2 de xaneiro]] de [[1936]] con María Angustia Delgado, de [[Eiravedra, San Salvador de Mourisco, Paderne de Allariz|Eiravedra]], do mesmo concello de [[Paderne de Allariz|Paderne]]. A súa profesión era labrego. [[Ficheiro:Rexistro_Mauthausen_Eligio.tif|miniatura|Ficha de Mathausen[[Ficheiro:Aviso_deceso_Eligio.tif|miniatura|Aviso de deceso enviado polo goberno francés a súa muller]]]] No exilio en [[Francia]]<ref>{{Cita web|url=https://archives.ofpra.gouv.fr/ark:/23600/vta4b6dc8dded6c164d/daogrp/0/1/idsearch:RECH_b103040b7c72c4a0c6c920a26aad8ffd?id=https%3A%2F%2Farchives.ofpra.gouv.fr%2Fark%3A%2F23600%2Fvta4b6dc8dded6c164d%2Fcanvas%2F0%2F1&vx=884.185&vy=-664.088&vr=0&vz=5.38796|páxina-web=Archives OFPRA|título=Datos de Eligio no arquivo de refuxiados OFPRA|data-acceso=8-4-2026}}</ref> pertenceu a 86 [[:es:Compañía_de_Trabajadores_Extranjeros|Compañía de Traballadores Españoles]], formada no campo de Barcarés. Estivo destinada primeiro en [[Chamonix]], na [[Alta Savoia]], e desde [[decembro]] de [[1939]] en Bon Pommier, preto de [[:es:Saint-Clément-sur-Durance|Saint Clement]], no Departamento dos [[Altos Alpes]]. O [[16 de decembro]] de [[1939]], nun formulario, cualifícaselle como un 'bo traballador'. Aínda pasou por dous emprazamentos máis: [[Briançon]] e [[:es:Épinal|Epinal]], no leste de [[Francia]]. Foi detido polos alemáns neste departamento dos [[Vosgos]]. Xunto a el, na mesma [[:es:Compañía_de_Trabajadores_Extranjeros|CTE]] estaba [[Avelino Pérez Rodríguez|Avelino Pérez]], de [[Entrimo]], co que compartiu o mesmo triste final. Entrou no campo de [[Campo de concentración de Mauthausen-Gusen|Mauthausen]], procedente do [[:fr:Stalag_XII-D|Stalag XII-D]] de [[Tréveris]] o [[25 de xaneiro]] de [[1941]]. O seu número era o 4640. Faleceu o [[5 de decembro]] de [[1941]], no matadoiro de [https://www.gusen-memorial.org/es Gusen], a onde fora traslado o 30 de xuño. No rexistro da morte no campo resulta chamativo que se escriba que non ten relixión (''ohne''), cando a maioría dos españois son cualificados como católicos. No aviso de deceso enviado polo Goberno de [[Francia]] en [[1952]], como enderezo familiar figura Angustias Delgado, [[Eiravedra, San Salvador de Mourisco, Paderne de Allariz|Eiravedra]], [[Provincia de Ourense|Orense]] == NOTAS == <references /> == Véxase tamén == === Bibliografía === * Amat-Piniella, Joaquim (2014). ''K. L. Reich''. Barcelona: Libros del Asteroide. * Bermejo, Benito; Checa, Sandra (2006). ''Libro memorial: españoles deportados a los campos nazis (1940-1945)''. Madrid: Ministerio de Cultura. * Federación Nacional de Deportados e Internados Resistentes y Patriotas (1969). ''Deportación. El horror de los campos de concentración''. Barcelona. Editorial Petronio. * Hernández de Miguel, Carlos (2015). ''Los últimos españoles de Mauthausen. La historia de nuestros deportados, sus verdugos y sus cómplices''. Barcelona. Ediciones B. * VV. AA. (2004). ''Livre-mémorial des déportés de France arrêtés par mesure de répression et dans certains cas per mesure de persécution 1940-1945''. París: Éditions Tirésies. [[Categoría:Nados en Paderne de Allariz]] [[Categoría:Nados en 1914]] [[Categoría:Finados en 1941]] [[Categoría:Galegos finados en campos nazis]] 18r8t1nt9a4ig2iabnape1kok669wta 0 679996 7351269 2026-04-08T11:26:32Z MAGHOI 15490 Redirixida cara a «[[Fronte Popular de Estonia]]» 7351269 wikitext text/x-wiki #REDIRECCIÓN [[Fronte Popular de Estonia]] kfh0ct26ktph61i031ingdzxlc428th 1 679997 7351274 2026-04-08T11:36:55Z MAGHOI 15490 Nova páxina: «{{Traducido de|es|Frente Popular de Estonia|9 de marzo de 2026|172416860}} {{visitas}}» 7351274 wikitext text/x-wiki {{Traducido de|es|Frente Popular de Estonia|9 de marzo de 2026|172416860}} {{visitas}} oe4ru47ta5zf7khnmgnxa1idupsgx16